Δράση Δ.2: Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση Action D.2: Ex situ conservation

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δράση Δ.2: Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση Action D.2: Ex situ conservation"

Transcript

1 CRETAPLANT A Pilot Network of Plant Micro-Reserves in Western Crete Πιλοτικό Δίκτυο Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στη Δυτική Κρήτη (LIFE04NAT_GR_000104) Δράση Δ.2: Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση Action D.2: Ex situ conservation Πρωτόκολλα αποθήκευσης και φύτρωσης σπερμάτων καθώς και ανάπτυξης και μεταφύτευσης αρτιβλάστων Seed storage, germination, growth and outplanting protocols ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ ΑΓΡΟΝΟΜΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΝΙΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2007

2 CRETAPLANT A Pilot Network of Plant Micro-Reserves in Western Crete Πιλοτικό Δίκτυο Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στη Δυτική Κρήτη (LIFE04NAT_GR_000104) ΔΡΑΣΗ Δ.2 Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση Περιεχόμενα σελ. Εισαγωγή Μεθοδολογία ) Συλλογές φυτικού υλικού 2 2) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης. 2 3) Μελέτη της συμπεριφοράς αποθήκευσης στην Τράπεζα Σπερμάτων Αποτελέσματα Androcymbium rechingeri Greuter. 6 1) Συλλογή ) Περιγραφή καρπού και σπέρματος ) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης.. 7 4) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Anthemis glaberrima (Rech.f.) Greuter ) Συλλογή ) Περιγραφή καρπού και σπέρματος ) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης ) Συμπεριφορά αποθήκευσης ) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Bupleurum kakiskalae Greuter 15 1) Συλλογή ) Περιγραφή καρπού και σπέρματος ) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης ) Συμπεριφορά αποθήκευσης ) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Cephalanthera cucullata Boiss.& Heldr. ex Reichenb. fil ) Συλλογή ) Περιγραφή καρπού και σπέρματος ) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης ) Συμπεριφορά αποθήκευσης Hypericum aciferum (Greuter) N.K.B. Robson ) Συλλογή ) Περιγραφή καρπού και σπέρματος ) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης ) Συμπεριφορά αποθήκευσης ) Ανάπτυξη αρτιβλάστων i

3 Περιεχόμενα σελ. 2.6 Nepeta sphaciotica P.H. Davis. 25 1) Συλλογή ) Περιγραφή καρπού και σπέρματος ) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης ) Συμπεριφορά αποθήκευσης. 27 5) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Phoenix theophrasti Greuter 28 1) Συλλογή ) Περιγραφή καρπού και σπέρματος ) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης. 29 4) Συμπεριφορά αποθήκευσης ) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Πρωτόκολλα φύτρωσης άλλων σημαντικών ειδών των Μικρο αποθεμάτων 33 Βιβλιογραφία.. 35 Ερευνητική ομάδα Φουρναράκη Χριστίνη Γώτσιου Παναγιώτα Γαλάνη Πολυξένη Ρεμούνδου Ηλέκτρα Μαρκάκη Ελένη Κουτσοβούλου Κατερίνα Βιολόγος (MSc), ΜΑΙΧ (συντονισμός μελέτης) Βιολόγος (MSc), ΜΑΙΧ Βιολόγος, ΜΑΙΧ Τεχν. Γεωπόνος, ΜΑΙΧ Τεχν. Γεωπόνος, ΜΑΙΧ Βιολόγος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Επιστημονικοί σύμβουλοι Θάνος Κωνσταντίνος Γεωργίου Κυριάκος Αν. Καθ., Πανεπιστήμιο Αθηνών Επ. Καθ., Πανεπιστήμιο Αθηνών ii

4 Εισαγωγή Η εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση φυτικού γενετικού υλικού αναγνωρίζεται από τη Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (Convention on Biological Diversity - CBD) και από διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), ως μία από τις σημαντικότερες μεθόδους διατήρησης αυτοφυών φυτών, η οποία συμπληρώνει την στρατηγική της επιτόπου (in situ) διατήρησης. Με τον όρο εκτός τόπου διατήρηση εννοείται -η διατήρηση στοιχείων βιολογικής ποικιλότητας εκτός των φυσικών τους οικοτόπων. Ωστόσο, η εκτός τόπου διατήρηση είναι εξίσου απαραίτητη για την διασφάλιση του γενετικού υλικού σε περίπτωση καταστροφικών γεγονότων και για τη διευκόλυνση πιθανής μελλοντικής επανεισαγωγής του όταν αποκατασταθεί ο οικότοπός του. Η Τράπεζα Σπερμάτων του ΜΑΙΧ, σε συνεργασία με τον Βοτανικό Κήπο, έχει σκοπό να υποστηρίξει και να ενισχύσει την εκτός τόπου διατήρηση ενδημικών και απειλούμενων φυτών της Κρήτης μέσω της αποθήκευσης και διατήρησης ενός αντιπροσωπευτικού τμήματος της γενετικής τους ποικιλότητας. Στα πλαίσια του Προγράμματος CRETAPLANT, μία ή περισσότερες σπορομερίδες από κάθε ένα από τα 7 είδη-στόχους καθώς και σπορομερίδες από έναν πρόσθετο αριθμό άλλων σημαντικών φυτών από τις περιοχές των μικρο-αποθεμάτων, αποθηκεύτηκαν στην Τράπεζα Σπερμάτων του ΜΑΙΧ. Μελετήθηκε η φύτρωση των σπερμάτων, η συμπεριφορά αποθήκευσής τους καθώς και άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με τη συλλογή, όπως μορφολογικά χαρακτηριστικά, ποιότητα σπορομερίδων, κατάλληλη περίοδος συλλογής. Τέλος καταγράφηκαν πληροφορίες σχετικές με την ανάπτυξη των αρτιβλάστων και την εγκατάστασή τους στο πεδίο. Στην παρούσα αναφορά παρουσιάζονται τα πρωτόκολλα αποθήκευσης και φύτρωσης σπερμάτων, καθώς και πρωτόκολλα ανάπτυξης και μεταφύτευσης αρτιβλάστων στον Βοτανικό Κήπο του ΜΑΙΧ και τους Βοτανικούς Κήπους του Δασαρχείου Χανίων στο Ξυλόσκαλο και στα Ποριά Λευκών Ορέων για τα είδη στόχους. Τέλος παρουσιάζονται τα πρωτόκολλα φύτρωσης για ένα σημαντικό αριθμό άλλων ειδών (ενδημικών και απειλουμένων) που απαντούν στις περιοχές των μικρο-αποθεμάτων. 1

5 1. Μεθοδολογία 1) Συλλογές Φυτικού Υλικού Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται αναλυτικά οι συλλογές σπερμάτων από σπάνια και απειλούμενα είδη που πραγματοποιήθηκαν κατά την καλοκαιρινή και φθινοπωρινή περίοδο.. Οι συλλογές έγιναν με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μην επηρεαστεί η επιβίωση των φυσικών πληθυσμών τους. Μετά τη συλλογή, πραγματοποιήθηκε καθαρισμός των σπερμάτων και φύλαξη στο ξηραντήριο (θερμοκρασία o C και σχετική υγρασία (RH) 15%). Μετά την ξήρανση τα σπέρματα ζυγίστηκαν, συσκευάστηκαν και αποθηκεύτηκαν σε θάλαμο κατάψυξης (-20 o C). Τμήμα των σπορομερίδων χρησιμοποιήθηκε για τον εργαστηριακό έλεγχο της φύτρωσης. Σε ορισμένες σπορομερίδες ο αριθμός των σπερμάτων δεν ήταν επαρκής για την πλήρη διερεύνηση των προβλημάτων που τέθηκαν στην παρούσα μελέτη. Κυρίως οι σπορομερίδες σπάνιων ειδών ήταν πολύ μικρές (ελάχιστος αριθμός σπερμάτων) ή προέρχονταν από 1-2 άτομα του πληθυσμού, με αποτέλεσμα να μην είναι αντιπροσωπευτικές της γενετικής ποικιλότητας του συνόλου του πληθυσμού. Κάποιες από αυτές τις σπορομερίδες ανανεώθηκαν από την καλλιέργεια των φυτών στους Βοτανικούς Κήπους του ΜΑΙΧ και της Διεύθυνσης Δασών Χανίων. 2) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Ο εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης περιελάμβανε κυρίως τη διερεύνηση της ληθαργικής κατάστασης των σπερμάτων, τη συμπεριφορά αποθήκευσης (μέσω της μελέτης της βιωσιμότητας των σπερμάτων) και τη διερεύνηση του ρόλου της θερμοκρασίας και του φωτός στη φύτρωση. Για τα πειράματα φύτρωσης χρησιμοποιήθηκαν 3 τυχαία δείγματα με 30 ή 50 σπέρματα. Τα σπέρματα τοποθετούνταν ομοιόμορφα για διάβρεξη σε υπόστρωμα από άγαρ (2%) μέσα σε τρυβλία Petri τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονταν σε θαλάμους ανάπτυξης φυτών. Χρησιμοποιήθηκαν έξι (6) θάλαμοι με ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας και φωτισμού, τύπου AGP 600 του οίκου TECNOLAB Ισπανίας και τύπου Economic Delux του οίκου SNIJDERS SCIENTIFIC B.V. Για τη μελέτη της επίδρασης της θερμοκρασίας στη φύτρωση, η θερμοκρασία κάθε θαλάμου είχε προγραμματιστεί να είναι σταθερή όλο το εικοσιτετράωρο. Οι θερμοκρασίες που μελετήθηκαν ήταν: 5, 10, 15, 20, 25 και 30 ο C. 2

6 Η επίδραση του λευκού φωτός στη φύτρωση μελετήθηκε σε όλες τις θερμοκρασίες. Η φωτοπερίοδος (φως/σκοτάδι) είχε προγραμματιστεί 12h/12h ανά ημέρα σε κάθε θάλαμο. Για τα πειράματα στο συνεχές σκοτάδι, τα τρυβλία με τα σπέρματα τοποθετούνταν μέσα σε μεταλλικά κουτιά αδιαπέραστα από το φως και οι μετρήσεις των φυτρωμένων σπερμάτων γίνονταν σε ειδικό σκοτεινό δωμάτιο με πράσινο φως ασφαλείας (που δεν επηρεάζει τη φύτρωση). Σαν κριτήριο της φύτρωσης θεωρείται η ορατή έξοδος του ριζιδίου από το σπερματικό περίβλημα. Τα φυτρωμένα σπέρματα απομακρύνονταν από τα τρυβλία μετά από κάθε μέτρηση. Για τη δημιουργία των διαγραμμάτων φύτρωσης υπολογίστηκαν οι μέσες τιμές των 3 δειγμάτων και το τυπικό σφάλμα (± SE). Οι τιμές αυτές είναι διορθωμένες ως προς τον αριθμό των κενών σπερμάτων που καταμετρούνταν μετά το τέλος κάθε πειράματος φύτρωσης. 3) Μελέτη της συμπεριφοράς αποθήκευσης στην Τράπεζα Σπερμάτων Για τη μελέτη της συμπεριφοράς αποθήκευσης εφαρμόστηκε το πρωτόκολλο που προτείνεται από τους Hong και Ellis (1996). Τα σπέρματα μετά τη συλλογή τοποθετούνταν πρώτα στο ξηραντήριο και όταν η περιεκτικότητα τους σε υγρασία υπολογιζόταν γύρω στο 5-7% συσκευάζονταν σε γυάλινα δοχεία τα οποία κλείνουν ερμητικά και αποθηκεύονταν στο θάλαμο κατάψυξης στους -20 ο C για 3-4 μήνες. Μετά από αυτό το χρονικό διάστημα τα δοχεία μεταφέρονταν από το χώρο του θαλάμου κατάψυξης στο χώρο του εργαστηρίου χωρίς να ανοιχτούν και παρέμεναν 1-2 ημέρες για να αποψυχθούν τα σπέρματα. Κατόπιν πραγματοποιούνταν πειράματα φύτρωσης σύμφωνα με τις ιδανικές, για κάθε είδος, συνθήκες για τη διερεύνηση της βιωσιμότητας των σπερμάτων. Εάν τα σπέρματα διατηρούν τη βιωσιμότητα τους, χαρακτηρίζονται ορθόδοξα. Για τον προσδιορισμό της συμπεριφοράς αποθήκευσης, εκτός από τον έλεγχο βιωσιμότητας, συγκρίνονται και οι καμπύλες φύτρωσης πριν και μετά την αποθήκευση. 3

7 Πίνακας 1. Συλλογές σπερμάτων στα πλαίσια του Προγράμματος CRETAPLANT. ΕΙΔΟΣ Ημερομηνία συλλογής Τοποθεσία Nepeta sphaciotica P.H. Davis Χανιά, Λευκά όρη, Σβουριχτή Nepeta sphaciotica P.H. Davis Χανιά, Λευκά όρη, Σβουριχτή Androcymbium rechingeri Greuter Χανία, μικρο-απόθεμα Ελαφονήσι Bupleurum kakiskalae Greuter Χανιά, Βοτανικός Κήπος Ομαλού Nepeta sphaciotica P.H. Davis Χανιά, Βοτανικός Κήπος Ομαλού Bupleurum kakiskalae Greuter Χανιά, Λευκά όρη, Λινοσέλι Hypericum aciferum (Greuter) Robson Χανιά, μικρο-απόθεμα Φουρνωτής Androcymbium rechingeri Greuter Χανιά, Ήμερη Γραμβούσα Androcymbium rechingeri Greuter Χανία, μικρο-απόθεμα Ελαφονήσι Androcymbium rechingeri Greuter Χανιά, Ελαφονήσι, Απέναντι παραλία Androcymbium rechingeri Greuter Χανιά, Φαλάσσαρνα Anthemis glaberrima (Rech. Fil.) Greuter Anthemis glaberrima (Rech. Fil.) Greuter Cephalanthera cucullata Boiss. & Heldr. Ex.Reichenb.fil. Cephalanthera cucullata Boiss. & Heldr. Ex.Reichenb.fil Χανιά, Ήμερη Γραμβούσα Χανιά, Άγρια Γραμβούσα Χανιά, μικρο-απόθεμα Κουστογέρακο Ηράκλειο, περιοχή Ρούβα Bupleurum kakiskalae Greuter Χανιά, Βοτανικός Κήπος Ομαλού Alyssum fragillimum (Bald.) Rech. Fil. Alyssum sphacioticum Boiss. & Heldr Χανιά, Λευκά όρη, Σβουριχτή Χανιά, Λευκά όρη, Σβουριχτή Nepeta sphaciotica P.H. Davis Χανιά, Λευκά όρη, Σβουριχτή Verbascum spinosum L Χανιά, Λευκά όρη, Λινοσέλι 4

8 Πίνακας 1 (συνέχεια) ΕΙΔΟΣ Ημερομηνία συλλογής Τοποθεσία Bupleurum kakiskalae Greuter Χανιά, Βοτανικός Κήπος Ομαλού Bupleurum kakiskalae Greuter Χανιά, Βοτανικός Κήπος Ομαλού Hypericum aciferum (Greuter) Robson Hypericum aciferum (Greuter) Robson Bellevalia brevipedicelata Turrill Viola scorpiuroides Coss Χανιά, μικρο-απόθεμα Φουρνωτής Χανιά, Τρυπητή Χανιά, μικρο-απόθεμα Χρυσοσκαλίτισσα Χανιά, μικρο-απόθεμα Χρυσοσκαλίτισσα Androcymbium rechingeri Greuter Χανία, μικρο-απόθεμα Ελαφονήσι Centaurea pumilio L Χανία, μικρο-απόθεμα Ελαφονήσι Silene succulenta Forssk. subsp. succulenta Cerastium scaposum Boiss. & Heldr. Cephalanthera cucullata Boiss. & Heldr. ex.reichenb.fil Χανία, μικρο-απόθεμα Ελαφονήσι Χανιά, μικρο-απόθεμα Κουστογέρακο Χανιά, μικρο-απόθεμα Κουστογέρακο 5

9 2. Αποτελέσματα 2.1 Androcymbium rechingeri Greuter 1) Συλλογή Η καταλληλότερη περίοδος για τη συλλογή σπερμάτων του Androcymbium rechingeri είναι κατά τους μήνες Μάιο έως Ιούνιο. Την περίοδο αυτή το υπέργειο τμήμα του φυτού είναι ξηρό και οι κάψες, που αποτελούν τη μονάδα διασποράς, συνήθως περικλείονται από τα ξηρά τμήματα του περιανθίου και των φύλλων και σπάνια εμφανίζονται απομονωμένες (Εικ. 1). Την περίοδο αυτή, οι κάψες παραμένουν κλειστές. Εικόνα 1. Το Α. rechingeri κατά την περίοδο συλλογής σπερμάτων. Διακρίνονται οι μονάδες διασποράς του φυτού. Περίοδος ανθοφορίας καρποφορίας Ανθ Καρπ Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοεμ Δεκ 2) Περιγραφή καρπού και σπέρματος Καρπός: κάψα 6-12 mm, με σχήμα ανεστραμμένο απιοειδές χωρίς αδενώδη στίγματα, που σπανιότερα μπορεί να υπάρχουν στην κορυφή (Εικ. 2) Κάθε κάψα περιέχει ~30 σπέρματα. Σπέρματα: σχεδόν σφαιρικά, με ανάγλυφη επιφάνεια, μήκους 1,5-1,8(-2) mm. (Εικ. 2). Βάρος σπέρματος: 1,9+0,06 mg. 6

10 Γ A Β Δ Ε Εικόνα 2. Καρποί και σπέρματα του Α. rechingeri: Καρποί-κάψες (Α, Β), σπέρματα (Γ), εγκάρσια τομή σπέρματος όπου διακρίνεται το έμβρυο (Δ, Ε). 3) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Στα σπέρματα του A. rechingeri φαίνεται ότι το σπερματικό περίβλημα εμποδίζει και καθυστερεί την έξοδο του ριζιδίου, σε πειραματικές συνθήκες στο εργαστήριο. Τα τελικό ποσοστό και το τάχος φύτρωσης καταγράφηκε μεγαλύτερο στα σπέρματα στα οποία προηγουμένως το σπερματικό περίβλημα είχε τραυματιστεί μηχανικά (τρίψιμο με γυαλόχαρτο) (Εικ. 3). Τα σπέρματα δεν παρουσιάζουν κάποιας μορφής μορφολογικό λήθαργο (μικρό, υπανάπτυκτο έμβρυο). Η αναλογία μήκος εμβρύου/μήκος σπέρματος είναι ~ 0,5 (Εικ. 2). Τα σπέρματα του είδους Androcymbium rechingeri φυτρώνουν σε χαμηλές θερμοκρασίες (10-15 ο C). Το τάχος της φύτρωσης είναι μεγαλύτερο στους 15 ο C. Στο απόλυτο σκοτάδι η φύτρωση αναστέλλεται και το ποσοστό της τελικής φύτρωσης είναι μικρότερο του 20% (Εικ. 4). 7

11 Androcymbium rechingeri 80 Φύτρωση, % C Φ/Σ A 15 C Φ/Σ Ξ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 3. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων του Androcymbium rechingeri στους 15 o C, σε εναλλασσόμενες συνθήκες φωτισμού (λευκό φως/σκοτάδι, Φ/Σ, 12h/12h). Ξ: Σπέρματα που είχαν προηγουμένως υποστεί τραυματισμό του περιβλήματος, Α: ακατέργαστα (ακέραια) σπέρματα. Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. Φύτρωση, % Androcymbium rechingeri 10 C Φ/Σ 15 C Φ/Σ 20 C Φ/Σ 10 C Σ 15 C Σ 20 C Σ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 4. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων του Androcymbium rechingeri στους 10, 15 και 20 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ 12h/12h. Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. 4) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Στην Εικόνα 5 παρουσιάζονται τα διάφορα στάδια ανάπτυξης των αρτιβλάστων αμέσως μετά τη φύτρωση. Από τις πειραματικές συνθήκες φύτρωσης συμπεραίνουμε ότι η φύτρωση στο πεδίο λαμβάνει χώρα το φθινόπωρο ή το χειμώνα, αμέσως μετά τη διασπορά. Για δύο τουλάχιστον έτη, από τη φύτρωση και 8

12 μέχρι την ανάπτυξη του βολβού, τα φυτά βρίσκονται σε μη αναπαραγωγική φάση, δηλαδή δεν ανθοφορούν. Στα πλαίσια του παρόντος Προγράμματος, φυτά που καλλιεργήθηκαν στο Βοτανικό Κήπο του ΜΑΙΧ, για δύο τουλάχιστον έτη δεν ανθοφόρησαν. A Β Γ Δ Ε Εικόνα 5. Ανάπτυξη αρτιβλάστων του Androcymbium rechingeri: αρχικά στάδια φύτρωσης (Α, Β, Γ), αρτίβλαστα 4 μήνες μετά τη φύτρωση (Δ) και ώριμος βολβός (Ε). 9

13 2.2 Anthemis glaberrima (Rech. fil.) Greuter 1) Συλλογή Τα σπέρματα της Anthemis glaberrima ωριμάζουν Ιούνιο με Ιούλιο (Εικ. 6). Η ωρίμανση των σπερμάτων είναι σταδιακή, τόσο στις ταξικαρπίες σε διαφορετικά μέρη του φυτού αλλά και μέσα στην ίδια ταξικαρπία. Οι «υπερώριμες» ταξικαρπίες έχουν ήδη χάσει ένα μεγάλο μέρος των σπερμάτων, ενώ οι «ανώριμες» έχουν ελάχιστα ώριμα σπέρματα. Μια καλή μέθοδος είναι η προσεκτική συλλογή φαινομενικά ώριμων ταξικαρπιών και η παραμονή τους για κάποιο διάστημα σε συνθήκες δωματίου ώστε να ωριμάσουν περαιτέρω, πριν οποιοδήποτε άλλο χειρισμό. Περίοδος ανθοφορίας καρποφορίας Ανθ Καρπ Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοεμ Δεκ Εικόνα 6. Η Anthemis glaberrima κατά την περίοδο της καρποφορίας. 2) Περιγραφή καρπού και σπέρματος Καρποί: αχαίνια mm (χωρίς τη στεφάνη - κορώνα), με αυλάκια (ή ελαφρώς αυλακωτά), κυλινδρικά-αντικωνικά, κορώνα έως 0.5 mm η οποία είναι κοντύτερη ή σχεδόν εκλείπει στην μία πλευρά, η οποία εύκολα χαράζει-σχίζεται, υαλώδης (Εικ. 7). Σπέρμα: με τοιχώματα που συμφύονται με τα τοιχώματα του περικαρπίου. Έμβρυο με καλά ανεπτυγμένες κοτυληδόνες, σπαθιδοειδές, δεν παρατηρείται ενδοσπέρμιο (Εικ. 7). Βάρος καρπού: 0,53 +0,01 mg. 10

14 A Β Γ Δ Εικόνα 7. Μονόσπερμοι καρποί (αχαίνια) της Anthemis glaberrima (Α, Β), έμβρυο που καλύπτεται από τμήμα του περικαρπίου (Γ, Δ). 3) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Στα πειράματα που έγιναν στο εργαστήριο για τη μελέτη της φύτρωσης των σπερμάτων της Anthemis glaberrima, χρησιμοποιήθηκε κατά αρχάς η μονάδα διασποράς που είναι ο καρπός (αχαίνιο). Διαπιστώθηκε ότι σε όλες τις θερμοκρασίες και συνθήκες φωτισμού που μελετήθηκαν, τα τελικά ποσοστά φύτρωσης ήταν πολύ μικρά, κάτω από 10%. Ο παράγοντας που εμποδίζει την φύτρωση πιθανόν εντοπίζεται στο περικάρπιο, διότι μετά την απομάκρυνσή του τα σπέρματα δεν παρουσιάζουν κάποιο είδους λήθαργου. Διερευνήθηκε η πιθανότητα ο παράγοντας που αναστέλλει τη φύτρωση να εντοπίζεται στο αιθέριο έλαιο που βρίσκεται άφθονο στους αδένες του περικαρπίου (αυτοπάθεια). Τα αχαίνια ξεπλύθηκαν με κρύο ή και χλιαρό νερό για την απομάκρυνση των δευτερογενών μεταβολιτών αλλά και αυτός ο χειρισμός δεν είχε κανένα αποτέλεσμα στη φύτρωση των σπερμάτων. 11

15 Anthemis glaberrima 80 Φύτρωση, % C Φ/Σ χωρίς περικάρπιο 10 C Φ/Σ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 8. Σύγκριση της χρονικής πορείας της φύτρωσης ακέραιων σπερμάτων και σπερμάτων μετά την απομάκρυνση του περικαρπίου (χωρίς περικάρπιο) της Anthemis glaberrima στους 10 o C, σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. Για την πειραματική μελέτη της φύτρωσης των σπερμάτων της A. glaberrima, τμήμα του περικάρπιου απομακρύνθηκε με μηχανικό μέσο. Τα αχαίνια πιέστηκαν σε μεταλλικό πλέγμα ελαφρά με ένα κομμάτι καουτσούκ. Με την πίεση, τα αχαίνια ανοίγουν κατά μήκος, χωρίς να συνθλίβονται, και έτσι απελευθερώνεται το εσωτερικό, που είναι το έμβρυο καλυπτόμενο από μία λεπτή μεμβράνη η οποία αποτελεί τμήμα του περικαρπίου. Η παραπάνω μέθοδος, όταν γίνεται με προσοχή, είναι γρήγορη και εύκολη και δεν καταστρέφεται το έμβρυο. Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των σπερμάτων καταστρέφονται, κυρίως διότι η εύθραυστη μεμβράνη που τα περιβάλει διαρρηγνύεται. Διερευνήθηκε η επίδραση τριών σταθερών θερμοκρασιών (5, 10 και 15 o C) σε σπέρματα από τα οποία είχε αφαιρεθεί το περικάρπιο. Τα τελικά ποσοστά φύτρωσης είναι υψηλά, πάνω από 96%, στις τρεις θερμοκρασίες που εξετάστηκαν (Εικ. 9). Η φύτρωση ξεκίνησε την τρίτη ημέρα μετά τη διάβρεξη και ολοκληρώθηκε τη δεκάτη ενάτη με εικοστή ημέρα (Εικ. 9). Σε προ-πειράματα που έγιναν στους 20 o C παρατηρήθηκε καθυστέρηση της φύτρωσης και επιπλέον, τα σπέρματα προσβλήθηκαν από μύκητες. 12

16 Το λευκό φως δεν φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τη φύτρωση της Anthemis glaberrima στις χαμηλές θερμοκρασίες 5 και 10 o C, ενώ παρατηρείται προώθηση της φύτρωσης στους 15 o C (Εικ. 9). Anthemis glaberrima 80 Φύτρωση, % C Φ/Σ 5 C Σ 10 C Φ/Σ 10 C Σ 15 C Φ/Σ 15 C Σ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 9. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων της Anthemis glaberrima στους 5, 10 και 15 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. 4) Συμπεριφορά αποθήκευσης Τα σπέρματα διατήρησαν την βιωσιμότητα τους μετά την αποθήκευση στους -20 o C (Εικ. 10). Πρέπει να σημειωθεί ότι αποθηκεύτηκαν καρποί (αχαίνια) και κατόπιν για να μελετηθεί η βιωσιμότητά τους (πειράματα φύτρωσης) απομακρύνθηκε το περικάρπιο. Τα σπέρματα χαρακτηρίζονται από ορθόδοξη συμπεριφορά αποθήκευσης. 5) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Τα αρτίβλαστα αναπτύσσονται σχετικά γρήγορα κατά το μήνα Νοέμβριο στο φυσικό τους περιβάλλον ώστε τα φυτά να έχουν τη δυνατότητα να εγκατασταθούν και να ανθίσουν την άνοιξη. Στο Βοτανικό Κήπο του ΜΑΙΧ τα αρτίβλαστα που παράχθηκαν στο εργαστήριο (Εικ. 11) αναπτύχθηκαν φυσιολογικά. Παρατηρήθηκε αναγέννηση του πληθυσμού στο Βοτανικό Κήπο από σπέρματα του προηγούμενου έτους. 13

17 Anthemis glaberrima 80 Φύτρωση, % C Φ/Σ - Ξ 10 C Φ/Σ - Τ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 10. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων της Anthemis glaberrima στους 10 o C, σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ), 12h/12h. Ξ: Σπέρματα που παρέμειναν στο ξηραντήριο περισσότερο από 4 μήνες, Τ: Σπέρματα που αποθηκεύτηκαν στην Τράπεζα (-20 o C) περισσότερο από 3 μήνες. Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. A Β Γ Δ Εικόνα 11. Ανάπτυξη αρτιβλάστων της Anthemis glaberrima: αρχικά στάδια φύτρωσης (Α, Β, Γ), νεαρά φυτά ένα μήνα περίπου μετά τη φύτρωση (Δ). 14

18 2.3 Bupleurum kakiskalae Greuter 1) Συλλογή Η κατάλληλη περίοδος για τη συλλογή ώριμων σπερμάτων του B. kakiskalae είναι τέλος Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου. Παλαιότερες σπορομερίδες (έτη συλλογής 2000 και 2001) που ήταν αποθηκευμένες στην Τράπεζα Σπερμάτων του ΜΑΙΧ, βρέθηκε ότι είχαν προσβληθεί από έντομα. Τα σπέρματα φαίνονταν εξωτερικά ακέραια αλλά εσωτερικά είχαν αναπτυχθεί προνύμφες εντόμου. Τα έντομα δεν αναπτύχθηκαν κατά την παραμονή των σπερμάτων στο εργαστήριο επειδή οι συνθήκες δεν ήταν ευνοϊκές (χαμηλή θερμοκρασία) αλλά η προσβολή είχε γίνει ήδη στο φυσικό πληθυσμό πριν από τη συλλογή. Είναι απαραίτητο επομένως οι συλλογές να αποθηκεύονται το γρηγορότερο δυνατό στην Τράπεζα Σπερμάτων ώστε να αποφεύγεται οποιαδήποτε προσβολή των υγιών σπερμάτων από τυχόν προσβεβλημένα σπέρματα. Περίοδος άνθισης καρποφορίας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοεμ Δεκ Ανθ Καρπ 2) Περιγραφή καρπού και σπέρματος Οι καρποί είναι ξηρά σχιζοκάρπια τα οποία διαχωρίζονται όταν ωριμάσουν κατά μήκος της επιφανείας του διαφράγματος σε δύο μονόσπερμους ανεξάρτητους καρπούς ή μερικάρπια. Τα μερικάρπια, που είναι και η μονάδα διασποράς του φυτού, είναι ελλειπτικά επιμήκη, (3) 4 5 (6) mm, επίπεδα ή κοίλα στην εσωτερική πλευρά. Το ενδοσπέρμιο είναι ελαιώδες και το έμβρυο που έχει σχήμα γραμμικό δεν είναι καλά ανεπτυγμένο. (Εικ. 12). Βάρος σπέρματος: 5,8 + 0,25 mg. 15

19 A Β Γ Δ Ε Εικόνα 12. Σχιζοκάρπιο και καρποί του Bupleurum kakiskalae: Σχιζοκάρπιο (Α), μέγεθος μερικαρπίων (σπερμάτων) (Β, Γ), εγκάρσια τομή σπέρματος μία μέρα μετά τη διάβρεξη (Δ), εγκάρσια τομή σπέρματος 25 ημέρες μετά τη διάβρεξη (Ε). Με τον κόκκινο κύκλο υποδεικνύεται το έμβρυο. 3) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Τα σπέρματα του Bupleurum kakiskalae φυτρώνουν σε χαμηλές θερμοκρασίες 5 και 10 o C (Εικ. 13), ενώ η φύτρωση αναστέλλεται στους 15 και 20 o C. Η φύτρωση στους 5 o C ξεκινά 20 περίπου ημέρες μετά τη διάβρεξη των σπερμάτων και ολοκληρώνεται σε 40 περίπου ημέρες ενώ στους 10 o C η φύτρωση καθυστερεί και ολοκληρώνεται μετά από 3 μήνες με την προώθηση του λευκού φωτός ενώ καθυστερεί περισσότερο σε συνεχές σκοτάδι. Το έμβρυο είναι μικρό και υπανάπτυκτο (Εικ. 12) οπότε απαιτείται η ανάπτυξη του εμβρύου πριν τη φύτρωση. Η αναλογία μήκους εμβρύου/μήκος σπέρματος είναι αρχικά περίπου 0,3 για να φτάσει λίγο πριν τη φύτρωση στο 0,8 (Εικ. 12). Στο φυσικό πληθυσμό οι καιρικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του εμβρύου τέλη Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου, αμέσως μετά τη διασπορά. Την περίοδο αυτή το υγρό υπόστρωμα και οι σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες είναι κατάλληλες για την ανάπτυξή του. Περίπου το 20% των σπερμάτων (120) τα οποία συλλέχτηκαν από το έδαφος την 1 η Δεκεμβρίου (20-30 μέρες μετά τη διασπορά των σπερμάτων) είχαν ήδη φυτρώσει και η φύτρωση των υπολοίπων σπερμάτων συνεχίστηκε αμέσως στο εργαστήριο αφού τοποθετήθηκαν σε θαλάμους ανάπτυξης με σταθερή θερμοκρασία 5 και 10 o C. 16

20 Bupleurum kakiskalae 80 Φύτρωση, % C Φ/Σ 10 C Φ/Σ 5 C Σ 10 C Σ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 13. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων του Bupleurum kakiskalae στους 5 και 10 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ), 12h/12h. Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. 4) Συμπεριφορά αποθήκευσης Τα σπέρματα παρουσιάζουν ορθόδοξη συμπεριφορά αποθήκευσης και διατηρούν τη βιωσιμότητα τους στις συνθήκες της Τράπεζας Σπερμάτων του ΜΑΙΧ. 5) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Η ανάπτυξη του ριζιδίου γίνεται πολύ γρήγορα και μετά από περίπου 15 ημέρες φτάνει σε μήκος τα 9 cm (Εικ. 14). Αυτό πιθανόν είναι μία προσαρμογή του φυτού για την εγκατάσταση των αρτιβλάστων στις δύσκολες περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή (εύκολα διασπώμενα ασβεστολιθικά βράχια και κοιλότητες με μεγάλη ποσότητα νεκρού φυτικού υλικού (φύλλα, κλαδιά, κλπ)). Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, το φυτό είναι μονοκαρπικό, δηλαδή ανθίζει μία φορά στο τέλος της ζωής του, και η άνθιση λαμβάνει χώρα έως και 12 έτη μετά τη φύτρωση. Φυτά που καλλιεργήθηκαν στον Βοτανικό Κήπο της Διεύθυνσης Δασών Χανίων άνθισαν σχεδόν όλα (15 φυτά) κατά το τρίτο έτος της ζωής τους και συνεπώς φαίνεται ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες είναι εκείνοι που κυρίως καθορίζουν το κύκλο ζωής του φυτού. Τα αρτίβλαστα στο Βοτανικό Κήπο του ΜΑΙΧ δεν άνθισαν ποτέ και το φυτό δεν φαίνεται να αντέχει σε χαμηλό υψόμετρο. Πολλά φυτά δεν επιβίωσαν αφού προσβλήθηκαν πιθανόν από μύκητες. 17

21 A Β Γ Δ Εικόνα 14. Η ανάπτυξη του ριζιδίου (Α) και του αρτιβλάστου 15 ημέρες (Β) και 25 ημέρες μετά τη φύτρωση (Γ) και νεαρά φυτά του Bupleurum kakiskalae μετά από περίπου 3-4 μήνες (Δ). Αντίθετα, τα 75 φυτά που παραδόθηκαν συνολικά από το φυτώριο του ΜΑΙΧ στη Διεύθυνση Δασών Χανίων, στα πλαίσια του Προγράμματος, καλλιεργούνται στους δύο αλπικούς Βοτανικούς Κήπους με επιτυχία. 18

22 2.4 Cephalanthera cucullata Boiss. & Heldr. ex.reichenb. fil. 1) Συλλογή Τα σπέρματα της Cephalanthera cucullata ωριμάζουν το μήνα Αύγουστο που είναι και η καλύτερη περίοδος για τη συλλογή τους. Αν οι κάψες είναι κλειστές, είναι προτιμότερο να μην ανοιχθούν για να αποφευχθεί μόλυνση των σπερμάτων από μικρόβια που θα αναπτυχθούν αργότερα στο θρεπτικό υπόστρωμα. Περίοδος άνθισης καρποφορίας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοεμ Δεκ Ανθ Καρπ 2) Περιγραφή καρπού Κάψα μήκους cm και πλάτους περίπου cm η οποία διανοίγεται από 3 κατά μήκος ραφές. Σπέρματα πολυάριθμα, πολύ μικρά με λεπτό περικάρπιο και ατελές αδιαφοροποίητο έμβρυο, χωρίς ενδοσπέρμιο (Εικ. 15, 16). Β A Γ Εικόνα 15. Καρποί και σπέρματα της Cephalanthera cucullata: ταξικαρπία (Α) καρποί-κάψες (Β) και σπέρματα (Γ). 19

23 3) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Η φύτρωση και η ανάπτυξη των σπερμάτων των ορχεοειδών συνδέεται άμεσα με τη παρουσία ορισμένων μυκήτων με τους οποίους σχηματίζουν χαρακτηριστικές συμβιωτικές ενώσεις, τις ενδοτροφικές μυκόρριζες. Τα σπέρματά τους δεν έχουν σχεδόν καθόλου αποθησαυριστικές ουσίες και το έμβρυο τους είναι ατελές και αδιαφοροποίητο, γι αυτό και δεν φυτρώνουν αν στο υπόστρωμα που βρίσκονται δεν υπάρχουν υφές του συμβιωτικού τους μυκορριζικού μύκητα. Για τους λόγους αυτούς παρά το τεράστιο αριθμό σπερμάτων που παράγονται, ελάχιστα τελικά φυτρώνουν στη φύση. Για τη φύτρωση των σπερμάτων των ορχεοειδών στο εργαστήριο, χρησιμοποιούνται διάφορα υποστρώματα τα οποία περιέχουν θρεπτικές ουσίες που υποβοηθούν την ανάπτυξη των σπερμάτων. Τα εμπορικά σκευάσματα είναι αποτελεσματικά αλλά μόνο για ορισμένα είδη. Απαιτείται λοιπόν η χρήση διάφορων σκευασμάτων μέχρις ότου επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος, χρησιμοποιήθηκε ως υπόστρωμα PHYTAMAX Orchid medium της SIGMA με ξυλάνθρακα και σκόνη μπανάνας (charcoal and banana powder). Η προετοιμασία των δειγμάτων έγινε σύμφωνα με τις διεθνείς υποδείξεις για την φύτρωση ορχεοειδών. Τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε δύο θαλάμους με σταθερή θερμοκρασία, 15 και 20 C αντίστοιχα και σε δύο συνθήκες φωτισμού (απόλυτο σκοτάδι και εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι 12h/12h). Τα σπέρματα παρέμειναν ζωντανά για 6 περίπου μήνες αλλά δεν φύτρωσαν (Εικ. 16). Οι προσπάθειες συνεχίζονται με διαφορετικό υπόστρωμα. Εικόνα 16. Σπέρματα σε θρεπτικό υπόστρωμα. 20

24 Το φυτό δεν καλλιεργείται στους Βοτανικούς Κήπους διότι θεωρήθηκε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια εκρίζωσης και μεταφοράς των φυτών θα ήταν επισφαλής και επιπλέον πιθανόν να επηρέαζε αρνητικά τους φυσικούς πληθυσμούς του φυτού. 4) Συμπεριφορά αποθήκευσης Είναι γνωστό ότι τα ευαίσθητα σπέρματα των ορχεοειδών δεν διατηρούν για μεγάλο χρονικό διάστημα τη βιωσιμότητά τους όπως άλλα είδη με ορθόδοξη συμπεριφορά αποθήκευσης. 21

25 2.5 Hypericum aciferum (Greuter) N.K.B. Robson 1) Συλλογή Το φυτό αυτό έχει παρατεταμένη περίοδο άνθισης, από Ιούνιο έως Νοέμβριο. Ένας μεγάλος αριθμός ανθέων αποβάλλονται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η καταλληλότερη περίοδος για τη συλλογή σπερμάτων είναι το μήνα Δεκέμβριο. Περίπου 17% των σπερμάτων των σπορομερίδων ήταν άγονα (κενά). Περίοδος άνθισης καρποφορίας Ανθ Καρπ Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοεμ Δεκ 2) Περιγραφή καρπού και σπέρματος Ο καρπός είναι τρίχωρη κάψα, 4-5 x 2-3 mm (δεν περιλαμβάνονται οι στύλοι) επιμήκης λογχοειδής σε πλάγια όψη, σχεδόν ίση με τον κάλυκα. Οι ώριμες κάψες ανοίγουν κατά μήκος όταν βρίσκονται σε ξηρό περιβάλλον και ξανακλείνουν όταν βρεθούν σε υγρό περιβάλλον (φαινόμενο ξηροχασίας) (Εικ. 17). Τα σπέρματα είναι επιμήκη, μήκους 1,5-1,7 mm, υποκυλινδρικά, ελαφρώς κυρτά και φέρουν σαρκώδες φυμάτιο, το γνωστό ελαιόσωμα (Εικ. 18). Το έμβρυο είναι γραμμικό και καταλαμβάνει το εσωτερικό του σπέρματος. Ενδοσπέρμιο δεν υπάρχει, χαρακτηριστικό γνώρισμα των σπερμάτων της οικογένειας Guttiferae (Εικ. 18). Μέσο βάρος σπέρματος: mg. Εικόνα 17. Ο καρπός-κάψα του Hypericum aciferum. 22

26 Εικόνα 18. Σπέρματα του Hypericum aciferum, δεξιά διακρίνεται το έμβρυο σε σπέρμα που έχει διαβραχεί. 3) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Διερευνήθηκε η επίδραση τριών σταθερών θερμοκρασιών (10, 15, 20 o C) στη φύτρωση των σπερμάτων του H. aciferum. Η ιδανικότερη θερμοκρασία ήταν οι 15 o C και η φύτρωση δεν φαίνεται να επηρεάζεται από το φως (Εικ. 19). Τα σπέρματα δεν παρουσιάζουν καμίας μορφής λήθαργο. Τα τελικά ποσοστά φύτρωσης σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες (10 και15 o C) είναι υψηλά (%), ενώ στις υψηλές θερμοκρασίες (20 o C) η φύτρωση αναστέλλεται, με τελικό ποσοστό φύτρωσης 60% μετά από 35 ημέρες διάβρεξης. Το μεγαλύτερο τάχος φύτρωσης παρατηρήθηκε στους 15 ο C, η οποία είναι και η ευνοϊκότερη θερμοκρασία για την φύτρωση των σπερμάτων του είδους. Η φύτρωση στους 15 ο C ξεκίνησε την 5 η ημέρα μετά τη διάβρεξη και ολοκληρώθηκε μετά από περίπου 23 ημέρες. Στις χαμηλές θερμοκρασίες (10 ο C) παρατηρήθηκε καθυστέρηση στην έναρξη της φύτρωσης, έναρξη που καταγράφεται την 14 η ημέρα μετά τη διάβρεξη (Εικ. 19). Το λευκό φως δεν επηρεάζει τη φύτρωση του H. aciferum και ανεξάρτητα από τις θερμοκρασιακές συνθήκες, η χρονική πορεία καθώς και τα τελικά ποσοστά φύτρωσης δεν παρουσιάζουν διαφορές, είτε τα σπέρματα βρίσκονται σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h), είτε σε συνεχές σκοτάδι (Σ) (Εικ. 19). 23

27 Hypericum aciferum 80 Φύτρωση,% Χρόνος, ημέρες 10 C Φ/Σ 20 C Φ/Σ 10 C Σ 20 C Σ 15 C Φ/Σ 15 C Σ Εικόνα 19. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων του Hypericum aciferum στους 10, 15, και 20 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. 4) Συμπεριφορά αποθήκευσης Τα σπέρματα που αποθηκεύτηκαν στην Τράπεζα Σπερμάτων για 4 περίπου μήνες, διατήρησαν τη βιωσιμότητα τους, συνεπώς εμφανίζουν ορθόδοξη συμπεριφορά αποθήκευσης. Επιπλέον, δεν παρατηρήθηκε μεταβολή της χρονικής πορείας της φύτρωσης μετά την αποθήκευση στους -20 ο C. 5) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Τα αρτίβλαστα του Hypericum aciferum αναπτύσσονται σχετικά αργά (Εικ. 20) και μετά από 6 περίπου μήνες είναι έτοιμα να μεταφυτευθούν στον Βοτανικό Κήπο. Τα φυτά έχουν εύρωστο βλαστό, είναι ανθεκτικά στις συνθήκες καλλιέργειας και δεν παρουσιάζουν προβλήματα προσαρμογής. Εικόνα 20. Αρτίβλαστα του Hypericum aciferum. 24

28 2.6 Nepeta sphaciotica P.H. Davis 1) Συλλογή Η καταλληλότερη περίοδος για τη συλλογή σπερμάτων της N. sphaciotica είναι στα μέσα του μηνός Σεπτεμβρίου. Περίπου % των σπερμάτων των σπορομερίδων είναι άγονα (κενά). Λόγω της υπερβόσκησης τα ανθοφόρα (καρποφόρα) στελέχη είναι ελάχιστα ανά άτομο. Περίοδος άνθισης καρποφορίας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοεμ Δεκ Ανθ Καρπ 2) Περιγραφή καρπού και σπέρματος Καρπός θραυστόκαρπος που διασπάται σε 4 μονόσπερμα μικρά κάρυα 2,0-2,3 x 1,0-1,2 mm (Εικ. 21, 22), σκούρου καφέ χρώματος, φυματιώδη. Κάρυα 2,0-2,3 x 1,0-1,2 mm. Ο καρπός περικλείεται από κάλυκα(εικ. 21). Βάρος σπέρματος: 0,9 + 0,03 mg. A Β Γ Εικόνα 21. Ώριμες ταξικαρπίες της N. sphaciotica (Α) και κάλυκας που περιέχει τον καρπό (Β, Γ). 25

29 A Β Εικόνα 22. Σπέρματα (κάρυα) της N.sphaciotica (Α, Β). 3) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Η φύτρωση των σπερμάτων της N. sphaciotica παρατηρείται σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες (15-20 C) και αναστέλλεται σε χαμηλές θερμοκρασίες (10 C). Η φύτρωση αρχίζει 4-5 ημέρες μετά τη διάβρεξη στις θερμοκρασίες 15 και 20 C, ενώ το τάχος φύτρωσης είναι μεγαλύτερο στους 15 C. Το φως προωθεί τη φύτρωση των σπερμάτων ενώ στο απόλυτο σκοτάδι η φύτρωση αναστέλλεται. Όταν τα δείγματα, μετά την παραμονή τους στο σκοτάδι για περίπου 20 μέρες, μεταφέρθηκαν στο φως (12h/12h) στην ίδια θερμοκρασία, η φύτρωση άρχισε μετά από 2-4 ημέρες και το τάχος ήταν αρκετά μεγάλο (Εικόνα 23). Nepeta sphaciotica 80 Φύτρωση,% L/D Χρόνος, ημέρες 20 C Φ/Σ 20 C Σ 15 C Φ/Σ 15 C Σ 10 oc L/D 10 oc D Εικόνα 23. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων της Nepeta sphaciotica στους 5, 10, 15 και 20 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. 26

30 4) Συμπεριφορά αποθήκευσης Τα σπέρματα της Nepeta sphaciotica παρουσιάζουν ορθόδοξη συμπεριφορά αποθήκευσης και διατηρούν τη βιωσιμότητά τους στις συνθήκες της Τράπεζας Σπερμάτων. 5) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Τα αρτίβλαστα αναπτύσσονται σχετικά αργά (Εικ. 24). Μεταφυτεύτηκαν σε γλάστρες και παρέμειναν στο φυτώριο του ΜΑΙΧ για 1 περίπου έτος. Κατόπιν, συνολικά 36 φυτά παραδόθηκαν στη Διεύθυνση Δασών Χανίων και καλλιεργούνται στους δύο αλπικούς Βοτανικούς Κήπους. Τα φυτά που καλλιεργούνται στο Βοτανικό Κήπο του ΜΑΙΧ δεν άνθισαν ποτέ και πιθανότατα δεν αντέχουν σε χαμηλό υψόμετρο. Πολλά φυτά δεν επιβίωσαν αφού προσβλήθηκαν πιθανόν από μύκητες σε αντίθεση με τα φυτά στους αλπικούς Βοτανικούς Κήπους όπου καλλιεργούνται με επιτυχία. Α Β Εικόνα 24. Αρτίβλαστα της Nepeta sphaciotica: Φυτρωμένο σπέρμα (Α) και αρτίβλαστα 1 μήνα περίπου μετά τη φύτρωση (Β). 27

31 2.7 Phoenix theophrasti Greuter 1) Συλλογή Δεν κατέστη δυνατό να πραγματοποιηθούν συλλογές σπερμάτων από τον πληθυσμό του μικρο-αποθέματος, καθώς τα ελάχιστα θηλυκά άτομα του πληθυσμού δεν καρποφόρησαν κατά τη διάρκεια υλοποίησης του Προγράμματος, αλλά ούτε και άλλα δένδρα του είδους κοντά στη περιοχή. Οι επανειλημμένες προσπάθειες τεχνητής επικονίασης που εφαρμόστηκαν δεν έφεραν αποτέλεσμα. Για τα πειράματα φύτρωσης χρησιμοποιήθηκαν σπέρματα που συλλέχθηκαν στις περιοχές Πρέβελη και Βάι. Οι καρποί του Phoenix theophrasti ωριμάζουν από τον Οκτώβριο έως και τον Ιανουάριο (Φεβρουάριο). Και στις δύο περιοχές που έγιναν οι συλλογές παρατηρούνται πολλά θηλυκά δένδρα. Περίοδος άνθισης καρποφορίας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοεμ Δεκ Ανθ Καρπ 2) Περιγραφή του καρπού και του σπέρματος Ταξικαρπία φόβη, πλατιά, με πολυάριθμες μονόσπερμες ράγες, ελλειπτικές, (12-) x 7-11 mm, κιτρινοκαφέ και ινώδεις όταν ωριμάσουν (Εικ. 25). Σπέρμα ωοειδές, με στρογγυλεμένα άκρα, x 6-7 mm, με μία βαθιά αυλακώδη ραφή κατά μήκος, σχεδόν κυκλικό σε κάθετη διατομή, με ομοιογενές ενδοσπέρμιο στο οποίο παρεισδύει ο φλοιός στο σημείο της ραφής. Η θέση του εμβρύου είναι πλάγια, αντιδιαμετρικά της ραφής και ένα μικρό κοίλωμα στο φλοιό υποδεικνύει την ακριβή του θέση (Εικ. 26). Βάρος σπέρματος: 362,2 + 6,28 mg. 28

32 Εικόνα 25. Ταξικαρπία και καρποί του P. theophrasti. ΠΡΕΒΕΛΗ ΒΑΙ Εικόνα 26. Σπέρματα του P. theophrasti από τις περιοχές Πρέβελη και Βάι (πάνω σειρά), κάτω υποδεικνύεται η θέση του εμβρύου και το σημείο εξόδου του ριζιδίου. 3) Εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης Η φύτρωση των σπερμάτων του Phoenix theophrasti επιτυγχάνεται σε υψηλές θερμοκρασίες (15-30 C) και στους 30 C ολοκληρώνεται σε 20 περίπου ημέρες (Εικ πρώτος έλεγχος από τον πληθυσμό στο Βάι). Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στη φύτρωση των σπερμάτων από τους δύο πληθυσμούς που μελετήθηκαν (Εικ.28 δεύτερος έλεγχος από τον πληθυσμό στο Βάι και Εικ

33 έλεγχος από τον πληθυσμό στην Πρέβελη). Το λευκό φως φαίνεται να αναστέλλει τη φύτρωση στις χαμηλές θερμοκρασίες (Εικ. 28, 29). Στη βιβλιογραφία αναφέρεται ότι το συγγενές είδος Phoenix dactylifera πιθανόν χαρακτηρίζεται από μορφολογικό λήθαργο, δηλαδή απαιτείται η ανάπτυξη του εμβρύου πριν τη φύτρωση. Ωστόσο, μετρήσεις του εμβρύου του Phoenix theophrasti που έγιναν από την ημέρα της διάβρεξης έως και την ημέρα της φύτρωσης, έδειξαν ότι το έμβρυο δεν αναπτύσσεται σημαντικά μέσα σε αυτό το διάστημα και επομένως δεν παρουσιάζει μορφολογικό λήθαργο. Επίσης, σπέρματα αμέσως μετά τη συλλογή φυτρώνουν ταχύτερα από αφυδατωμένα σπέρματα. Phoenix theophrasti - Βάι Φύτρωση, % Χρόνος, ημέρες 15 C Φ/Σ 15 C Σ 20 C Φ/Σ 20 C Σ 25 oc Φ/Σ 25 C Σ 30 C Φ/Σ 30 C Σ Εικόνα 27. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων του Phoenix theophrasti (πρώτος έλεγχος από τον πληθυσμό στο Βάι) στους 15, 20, 25και 30 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. 4) Συμπεριφορά αποθήκευσης Τα σπέρματα του Phoenix theophrasti παρουσιάζουν ορθόδοξη συμπεριφορά αποθήκευσης και διατηρούν τη βιωσιμότητά τους στις συνθήκες της Τράπεζας Σπερμάτων. 30

34 Phoenix theophrasti - Βάι Φύτρωση, % C Φ/Σ 15 C Φ/D 20 C Φ/Σ 10 C Σ 15 C Σ 20 C Σ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 28. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων του Phoenix theophrasti (δεύτερος έλεγχος από τον πληθυσμό στο Βάι) στους 10, 15και 20 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. Phoenix theophrasti - Πρέβελη Φύτρωση, % C Φ/Σ 15 C Φ/Σ 20 C Φ/Σ 10 C Σ 15 C Σ 20 C Σ Χρόνος, ημέρες Εικόνα 29. Χρονική πορεία της φύτρωσης των σπερμάτων του Phoenix theophrasti (πληθυσμός Πρέβελης) στους 10, 15 και 20 o C, σε συνεχές σκοτάδι (Σ) και σε εναλλασσόμενες συνθήκες λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12h/12h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. 31

35 5) Ανάπτυξη αρτιβλάστων Τα αρτίβλαστα μεγαλώνουν σχετικά αργά (Εικ. 30) και απαιτούνται αρκετά έτη για την ανάπτυξη ενός αναπαραγωγικά ώριμου ατόμου. Στο Βοτανικό Κήπο του ΜΑΙΧ καλλιεργούνται δέντρα που προέρχονται από τον πληθυσμό στο Βάι. A B Γ Εικόνα 30. Διάφορα στάδια ανάπτυξης των αρτιβλάστων του Phoenix theophrasti. Αρχικά στάδια της φύτρωσης (Α, Β). Αρτίβλαστο μετά από 3 μήνες περίπου (Γ). 32

36 Πρωτόκολλα φύτρωσης άλλων σημαντικών ειδών Στον Πίνακα 2 δίδονται πληροφορίες για τη συμπεριφορά αποθήκευσης και τα βέλτιστα πρωτόκολλα φύτρωσης άλλων σημαντικών ειδών τα οποία απαντούν εντός των ορίων των μικρο-αποθεμάτων. Συλλογές από τα παραπάνω είδη είναι αποθηκευμένες στην Τράπεζα Σπερμάτων του ΜΑΙΧ. Πίνακας 2. Η συμπεριφορά αποθήκευσης, το βέλτιστο πρωτόκολλο φύτρωσης και το τελικό ποσοστό φύτρωσης άλλων σημαντικών ειδών που απαντούν στα μικρο αποθέματα (Φ/Σ: Φως/Σκοτάδι). ΟΝΟΜΑ Allium bourgeaui Rech.f. subsp. creticum Bothmer Alyssum fragillimum (Bald.) Rech. fil. Alyssum sphacioticum Boiss. & Heldr. Arabis cretica Boiss. & Heldr. Asperula pubescens (Willd.) Ehrend. ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟ- ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ Asperula rigida Sm. Bellevalia brevipedicelata Turrill Campanula cretica (A.DC) D.Dietr. Campanula jacquinii (Sieber) A.DC. Campanula saxatilis L. subsp. saxatilis Centaurea pumilio L Cerastium scaposum Boiss. & Heldr Cirsium morinifolium Boiss. & Heldr Crepis auriculifolia Sieber ex Spreng Crepis sibthorpiana Boiss. & Heldr ΒΕΛΤΙΣΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΦΥΤΡΩΣΗΣ 10 o C σε συνεχές σκοτάδι 20 o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ* 12h/12h 15 o C σε συνεχές σκοτάδι o C σε Φ/Σ 12h/12h 15 o C σε Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι 10 o C σε συνεχές σκοτάδι 15 o C σε Φ/Σ 12h/12h o C σε Φ/Σ 12h/12h 15 o C σε Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h o C σε Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h ΤΕΛΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΦΥΤΡΩΣΗΣ (%)

37 Πίνακας 2. (συνέχεια) ΟΝΟΜΑ Draba cretica Boiss. & Heldr. Erysimum mutabile Boiss. & Heldr Galium fruticosum Willd Hypericum trichocaulon Boiss & Heldr ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟ- ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ Origanum dictamnus L. Origanum microphyllum (Benth.) Vogel Petromarula pinnata (L.) A. DC Phlomis lanata Willd. Satureja cretica (L.) Briq. Scutellaria sieberi Benth Senecio fruticulosus Sm Sideritis syriaca L. subsp. syriaca Silene succulenta Forssk. subsp. succulenta Staechelina petiolata (L.) Hilliard & B.L. Burtt Teucrium cuneifolium Sm. Tulipa cretica Boiss. & Heldr Verbascum spinosum L Viola scorpiuroides Coss. ΒΕΛΤΙΣΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΦΥΤΡΩΣΗΣ o C σε Φ/Σ 12h/12h 10 o C σε συνεχές σκοτάδι o C σε συνεχές σκοτάδι o C σε Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h 15 o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h o C σε Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h 20 o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h 15 o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h o C σε Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι 10 o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h o C σε Φ/Σ 12h/12h 10 o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h o C σε συνεχές σκοτάδι ή Φ/Σ 12h/12h 10 o C σε συνεχές σκοτάδι ΤΕΛΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΦΥΤΡΩΣΗΣ (%)

38 Βιβλιογραφία Amaral Franco, J Phoenix L. In: Tutin, T.G. et al. (eds) Flora Europea 5: 268, Cambridge University Press Baden, C Chromosome numbers in the Nepeta sibthorpii group (Lamiaceae). Willd.13: Baden, C Biosystematic studies in the Nepeta sibthorpii group (Lamiaceae) in Greece. Opera Bot.93: 1-54 Baden, C. 1991: Nepeta L. In: Strid, A., and Kit Tan (eds): Mountain flora of Greece 2: Edinburgh University Press. Barrow, C. S A Revision of Phoenix. Reprinted from the Kew Bulletin : A Monograph of Phoenix L. (Palmae: Coryphoideae) vol. 53 Pt. 3. Royal Botanic Garden Kew Bergmeier, E Zur bedeutung der beweidung für die griechische phrygana. Ber.d. Reinh.-Tüxen-Ges. 8: Fernandes, R.B. 1976: Anthemis L. In: Tutin, T.G. et al. (eds): Flora Europaea 4: Cambridge University Press Gealy, D.R., Υoung, F.L. & Morrow, L.A Germination of mayweed (Anthemis cotula) achenes and seed. Weed Science. 33: 1, Greuter, W Beitraege zur Flora der Suedaegaeis 1-7. Candollea 20: Greuter, W Additions to the flora of Crete, Ann. Musei Goulandris 1: Greuter, W Phoenix theophrastii Greuter. Nepeta sphaciotica P.H. Davis. Bupleurum kakiskalae Greuter. IUCN. (Red Data Book of Greece in print version) Greuter, W Bupleurum kakiskalae Greuter In: Phitos, D. et al. (eds): The Red Data Book of rare and threatened plants of Greece. K. Michalas S. A. Athens. pp Greuter, W Nepeta sphaciotica P.H. Davis In: Phitos, D. et al. (eds): The Red Data Book of rare and threatened plants of Greece. K. Michalas S. A. Athens. pp Greuter, W Phoenix theophrasti Greuter In: Phitos, D. et al. (eds): The Red Data Book of rare and threatened plants of Greece. K. Michalas S. A. Athens. pp Heywood, H.V Androcymbium Willd. In: Tutin, T.G. et al. (eds) Flora Europea 5: 21. Cambridge University Press Jahn, R. & Schonfelder, P Exkursionsflora fur Kreta. Eugen Ulmer GmbH & Co. Germany. 446 pp Kypriotakis, Z Hypericum aciferum (Greuter) N.K.B. Robson In: Phitos, D. et al. (eds): The Red Data Book of rare and threatened plants of Greece. K. Michalas S. A. Athens. pp Montmollin, De P Contribution à l étude cytotaxonomique de la flore crétoise et en particulier de ses endémiques. Thèse présentée à la Faculté des Sciences de l Université de Neuchatel, pp.194 Phitos, D. & Kypriotakis, Z Anthemis glaberrima (Rech. fil.) Greuter. In: Phitos, D. et al. (eds): The Red Data Book of rare and threatened plants of Greece. K. Michalas S. A. Athens. pp Phitos, D. & Kypriotakis,Z Androcymbium rechingeri Greuter. In: Phitos, D. et al. (eds): The Red Data Book of rare and threatened plants of Greece. K. Michalas S. A. Athens. pp

39 Rechinger, K. H Neue Beitrage zur Flora von Kreta. Denkschr. Akad. Wiss. Wien 105 (2,2) [p.142 as Ammanthus glaberrimus p.145] Robson, N.K.B Hypericum L. In: Tutin, T.G. et al. (eds) Flora Europea 2: , Cambridge University Press Robson, N.K.B Studies in Hypericum: validation of new names. Bull. Brit. Mus. (Nat.Hist.) Bot. 23(2): Turland, N.J Floristic notes from Crete. Botanical Journal of the Linnean Society. 108: Turner, C Nepeta L. In: Tutin, T.G. et al. (eds) Flora Europea 3: Cambridge University Press Tzanoudakis, D. & Kypriotakis, Z Chromosome studies in the Greek flora III. Karyotypes of eight Aegean species. Bot. Helv. 97(2): Κυπριωτάκης, Ζ Συμβολή στη μελέτη της χασμοφυτικής χλωρίδας της Κρήτης και προτάσεις για τη διαχείριση της ως φυσικού πόρου (φυσιολατρικός τουρισμός, ανθοκομία, εθνοβοτανική κλπ.). Διδακτορική Διατριβή, Πανεπιστήμιο Πατρών. 230 σελ 36

Μικρο-Aποθέματα Φυτών

Μικρο-Aποθέματα Φυτών Μικρο-Aποθέματα Φυτών Γνωρίζω Προστατεύω Διατηρώ Σπάνια και ενδημικά φυτά που κινδυνεύουν με εξαφάνιση Πιλοτικό Δίκτυο Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στη Δυτική Κρήτη Γνωρίζεις ότι: 1734 10% 66 183 23 14 διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ Ε - Z Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΟΣ ΤΟΠΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ (Ex-situ) ΤΩΝ ΕΝ ΗΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΚΤΟΣ ΤΟΠΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ (Ex-situ) ΤΩΝ ΕΝ ΗΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΚΤΟΣ ΤΟΠΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ (Ex-situ) ΤΩΝ ΕΝ ΗΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΜΑΡΚΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ACTIVITIES OF MAICH CONSERNING THE STUDY AND CONSERVATION OF PLANT SPECIES 1. LOCAL HERBARIUM OF THE FLORA OF CRETE 2.

ACTIVITIES OF MAICH CONSERNING THE STUDY AND CONSERVATION OF PLANT SPECIES 1. LOCAL HERBARIUM OF THE FLORA OF CRETE 2. Mediterranean Plant Conservation Unit of MAICh Peculiarities in Seed Germination of Cretan plants - implications for significant impacts of Climate Change. WORKSHOP: Climate Change Impacts on Mediterranean

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Κεφάλαιο 8 Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Σπέρµατα - καρποί Αποτελούν την κύρια πηγή τροφής ανθρώπων και ζώων Έχουν µεγάλη οικονοµική - κοινωνική σηµασία Η εξέλιξη του πολιτισµού στηρίχθηκε σε µεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Fritilaria pontica Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Αναπαραγωγή (reproduction) ζιζανίων Εγγενής αναπαραγωγή (sexual

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Σηµαντικά είδη χλωρίδας στην περιοχή των Λευκών Ορέων (GR4340008)

Πίνακας 1: Σηµαντικά είδη χλωρίδας στην περιοχή των Λευκών Ορέων (GR4340008) Πίνακας 1: Σηµαντικά είδη χλωρίδας στην περιοχή των (GR4340008) α/α 1 2 3 4 Acantholimon adrosaceum (Jaub. & Spach) Boiss. Aceras anthropophorum (L.) W.T.Aiton Allium bourgeaui Rech.f. subsp.creticum Bothmer

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Βλάστηση των σπερμάτων. Μελέτη των εξωγενών περιβαλλοντικών παραγόντων επηρεάζουν τη βλάστηση των σπερμάτων ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ. Γεωπόνος Βλάστηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟ-ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ...

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟ-ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1 Bupleurum kakiskalae... 3 1.1.1 Περιγραφή του είδους... 3 1.1.2 Εξάπλωση του είδους... 3 1.1.3 Οικολογία του είδους, βλάστηση και συνοδά είδη... 3 1.1.4 Μέγεθος πληθυσμού του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΛΙΜΝΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 ΤΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Εκλαϊκευμένη Αναφορά

Εκλαϊκευμένη Αναφορά PLANT-NET CY www.plantnet.org.cy Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας LIFE08 NAT/CY/000453 Εκλαϊκευμένη Αναφορά Ιούνιος 2013 Το Έργο

Διαβάστε περισσότερα

Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá

Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá Σ π έ ρ μα - τ ο φυτό σ ε μ ι κ ρο γ ρα φί α Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá Τα φυτά εξασφαλίζουν τη διαιώνιση και τη διασπορά τους με τα σπέρματα. Μέσα σε κάθε σπέρμα βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 NAT/CY/000453. Δράση Γ.3: Παρακολούθηση των Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών. Παραδοτέο: Βάση δεδομένων παρακολούθησης / Διαγραμματικά μοντέλα

LIFE08 NAT/CY/000453. Δράση Γ.3: Παρακολούθηση των Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών. Παραδοτέο: Βάση δεδομένων παρακολούθησης / Διαγραμματικά μοντέλα LIFE08 NAT/CY/000453 Δράση Γ.3: Παρακολούθηση των Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών Παραδοτέο: Βάση δεδομένων παρακολούθησης / Διαγραμματικά μοντέλα PLANT-NET CY Ιούνιος 2013 Το παρόν κείμενο ετοιμάστηκε από τη Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ A - D Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος Φοίτος, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Γεωργία Καμάρη Επιμέλεια κειμένων: Πέπη Μπαρέκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία Καταγωγή: Ασία ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus amygdalus (Prunus communis, Amygdalus communis). Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, οδοντωτά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 NAT/CY/000453

LIFE08 NAT/CY/000453 LIFE8 NAT/CY/453 Δράση Γ.7: Συλλογή και αποθήκευση σπερμάτων των υπό μελέτη ειδών στην τράπεζα σπερμάτων του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών για την εκτός-τόπου διατήρησή τους Παραδοτέο: Πρωτόκολλα για την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ A - D Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος Φοίτος, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Γεωργία Καμάρη Επιμέλεια κειμένων: Πέπη Μπαρέκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Ο κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος (σκαθάρι) το έντοµο δηλαδή Rhynchophorus ferrugineus, είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23 Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) Η κοινή πόα είναι ετήσιο, φθινοπωρινό ή εαρινό, µονοκοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και µε µήκος καλαµιού µέχρι 30 cm. Αναπαράγεται µε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ Ζ Ι Ν 30 Ζιζάνια - αναγνώριση & αντιμετώπιση Βλήτο άσπρο Amaranthus albus L. Amaranthaceae AMAAL Tumble pigweed Το άσπρο βλήτο είναι ετήσιο, εαρινό, δικοτυλήδονο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 7 2 Τα υπόγεια βλαστικά όργανα αγενούς αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΝΙΑ, ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ TAXA

ΣΠΑΝΙΑ, ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ TAXA ΣΠΑΝΙΑ, ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ TAXA ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Ιωάννης Μπαζός Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής, Τομέας Οικολογίας και Ταξινομικής, Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, 157 84 Αθήνα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, Σεπτεμβρίου 20 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρμοσμένο δείκτη ανεργίας για τον Ιούνιο 20.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Διατήρησης του απειλούμενου φυτού Bupleurum capillare Boiss. & Heldr.

Βιολογία Διατήρησης του απειλούμενου φυτού Bupleurum capillare Boiss. & Heldr. Πρακτικά 10 ου Συνεδρίου Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, 2005 109 Βιολογία Διατήρησης του απειλούμενου φυτού Bupleurum capillare Boiss. & Heldr. 1 Γεωργίου Κ., 1 Δεληπέτρου Π., 2 Καρέτσος Γ., 2 Τσαγκάρη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ 1 Ύπερος ( ): ωοθήκη (εμβρυόσακος), στύλος, στίγμα Ανδρείο ( ): στήμονες (νήμα, ανθήρας) στίγμα στύλος πέταλο ανθήρας νήμα σέπαλο ωοθήκη εμβρυόσακος Τυπικό τέλειο άνθος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Προετοιμασία για τη νέα καλλιέργεια 3-3 Παράδοση 1 Η εξωτερική αποθήκευση δεν συνίσταται. Αποθηκεύστε σε χώρο καθαρό και στεγνό ξέχωρο από το χώρο παραγωγής. 3 Μην στοιβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Παυλίνα ρογούδη, αναπλ. ερευνήτρια Ανθούλα έλλα, γεωπόνος MSc Γεώργιος Παντελίδης, µεταδιδακτορικός

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania

Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania 2015 Η Μ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ι Ο C A L E N D A R Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania Ελληνική Δημοκρατία - Περιφέρεια Κρήτης Hellenic Republic - Region Of Crete

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Δ. Παπαδήμος ΕΚΒΥ καθ. Δ. Παπαμιχαήλ - ΑΠΘ 8- Νοεμβρίου 204, Θεσσαλονίκη Περιοχές Μελέτης 4 πιλοτικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ Sorghum bicolor (L.) Moench ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟΥ BIOSIS Πρόγραμμα ΚοινοτικήςΠρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ ΙΤΑΛΙΑ ΑΘΗΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Δ. ΛΕΧΑΙΝΩΝ 19 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 39 Μείωση... 42 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 46

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 39 Μείωση... 42 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 46 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟ ΦΥΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ... 15 ΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ... 17 ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΣΚΕΛΕΤΟΣ... 20 Μικροσωληνίσκοι... 21 Μικρονημάτια ακτίνης... 26 ΠΥΡΗΝΑΣ... 29 Πυρηνικός φάκελλος... 31 Πυρηνόπλασμα... 33 Χρωματίνη...

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Προέλευση και ανάπτυξη σπόρων Εγγενής

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δρ Ελένη Μαλούπα, Τακτική Ερευνήτρια ΕΘΙΑΓΕ Fritilaria pontica Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου Άνθος Αναπαραγωγή Το άνθος Λειτουργίες 1. Όργανο εγγενούς παραγωγής των ανώτερων φυτών α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 41 Μείωση... 44 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 48

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 41 Μείωση... 44 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 48 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟ ΦΥΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ... 17 ΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ... 19 ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΣΚΕΛΕΤΟΣ... 22 Μικροσωληνίσκοι... 23 Μικρονηµάτια ακτίνης... 28 ΠΥΡΗΝΑΣ... 31 Πυρηνικός φάκελλος... 33 Πυρηνόπλασµα... 35 Χρωµατίνη...

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο JUNICOAST

Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο JUNICOAST LIFE07NAT/GR/000296 Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο JUNICOAST Δράση C.8: Εκτός τόπου διατήρηση Παραδοτέο C.8.1: Εκτός τόπου διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp.

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. ΦΙΣΤΙΚΙΑ Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο, δίοικο, πρωτανδρικό Μεγάλο μέγεθος Μακρόβιο Φύλλα Σύνθετα - περιττόληκτα, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟ-ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ... 5

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟ-ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ... 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1 Hypericum aciferum... 3 1.1.1 Περιγραφή του είδους... 3 1.1.2 Εξάπλωση του είδους... 3 1.1.3 Οικολογία του είδους, βλάστηση και συνοδά είδη... 3 1.1.4 Μέγεθος πληθυσμού του

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση για εργασίες εργαστηριακής κλίμακας

Χρήση για εργασίες εργαστηριακής κλίμακας Χρήση για εργασίες εργαστηριακής κλίμακας Περιεχόμενα Velcorin Χρήση για τις εργασίες εργαστηριακής κλίμακας Σελίδα 3 5 Εισαγωγή Σελίδα 3 Μέτρα προστασίας Σελίδα 3 Μέθοδος εργασίας (Αισθητήρια) Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Αύξηση: από την έκπτυξη των οφθαλμών (θ>10 0 C) μέχρι την ωρίμανση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist

ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist Τα Φυτά της Ελλάδας Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 3 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο του 13ου Συνεδρίου της Ελληνικής Βοτανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 26 27 Φεβρουαρίου 2014, Athens Ledra Hotel, Αθήνα Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Καθ. Ζαχαράτος Γεράσιμος Δρ. Μαρκάκη Μαρία Πανούση Σοφία Δρ. Σώκλης Γιώργος Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιγαρτόκαρπα Μηλιά (Malus pumilla)

Γιγαρτόκαρπα Μηλιά (Malus pumilla) Σκοπός της άσκησης Τρόπος καρποφορίας οπωροφόρων δένδρων κύρια καρποφόρα όργανα των οπωροφόρων δέντρων σε ποια ηλικίας βλαστούς βρίσκονται τα καρποφόρα όργανα µακροσκοπική διάκριση βλαστοφόρων από ανθοφόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΑΦΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ Aphis gossypii (Hemiptera-Homoptera,Aphididae) Βιολογία Aphis gossypii στο βαμβάκι 2.Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τη δράση των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας ΘΑΛΗΣ «Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας» Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας Γιουβανίδης Ευστράτιος Γεωπόνος Ερευνητής Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΠΘ Σκοπός Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - βλάπτει την υγεία των & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεισφορά της ερευνητικής δραστηριότητας του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών στη Βιοποικιλότητα και Διατήρηση της Φύσης

Συνεισφορά της ερευνητικής δραστηριότητας του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών στη Βιοποικιλότητα και Διατήρηση της Φύσης Συνεισφορά της ερευνητικής δραστηριότητας του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών στη Βιοποικιλότητα και Διατήρηση της Φύσης Δρ. Δώρα Χειμωνίδου 1 ο Παγκύπριο Επιστημονικό Συνέδριο: Περιβαλλοντική Επισκόπηση:

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Πολλαπλασιασμός ανθοκομικών φυτών 2 Στα θερμοκήπια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΥΤΟΦΥΗ ΕΙ Η ΤΗΣ ΧΛΩΡΙ ΑΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΥΤΟΦΥΗ ΕΙ Η ΤΗΣ ΧΛΩΡΙ ΑΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Ψηφιακό ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ ΑΓΡΟΝΟΜΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΝΙΩΝ (ΜΑΙΧ), 2008 ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΥΤΟΦΥΗ ΕΙ Η ΤΗΣ ΧΛΩΡΙ ΑΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ προστατευόµενα : που απαντώνται στην Κρήτη, έχουν κριθεί ή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Ο κρόκος, το χρυσάφι της ελληνικής γης όπως αποκαλείται, συγκαταλέγεται στα πιο προσφιλή, πολύτιμα και ακριβότερα μπαχαρικά για το άρωμα, το χρώμα,

Ο κρόκος, το χρυσάφι της ελληνικής γης όπως αποκαλείται, συγκαταλέγεται στα πιο προσφιλή, πολύτιμα και ακριβότερα μπαχαρικά για το άρωμα, το χρώμα, GREEK RED SAFFRON Ο κρόκος, το χρυσάφι της ελληνικής γης όπως αποκαλείται, συγκαταλέγεται στα πιο προσφιλή, πολύτιμα και ακριβότερα μπαχαρικά για το άρωμα, το χρώμα, τις φαρμακευτικές και αφροδισιακές

Διαβάστε περισσότερα

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp.

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΡΥΓΧΩΤΟΥ ΚΑΝΘΑΡΟΥ RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΡΥΓΧΩΤΟΣ ΚΑΝΘΑΡΟΣ ( Red Palm Weevil ) πρόκειται για κολεόπτερο έντοµο της οικογένειας Curculionidae το οποίο προσβάλλει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ Ο Πενταδάκτυλος είναι μία από τις δύο οροσειρές της Κύπρου. Χωρίζει την πεδιάδα της Μεσαορίας από τις ακτές της Κερύνειας και θεωρείται το νοτιότερο τμήμα της ταυρο Δειναρικής Αλπικής

Διαβάστε περισσότερα

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ 19 Παράγοντες που συμβάλλουν σε αύξηση των εντόμων 1. Μονοκαλλιέργειες 2. Βελτίωση με κριτήριο αποκλειστικά την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα