Μυρσίνης Ελένης. Γραμμένου ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ. Μεταπτυχιακή εργασία. που υποβλήθηκε στο τμήμα Ποιμαντικής. και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μυρσίνης Ελένης. Γραμμένου ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ. Μεταπτυχιακή εργασία. που υποβλήθηκε στο τμήμα Ποιμαντικής. και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ."

Transcript

1 ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ 1

2 Μυρσίνης Ελένης Γραμμένου ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ Μεταπτυχιακή εργασία που υποβλήθηκε στο τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ. Σύμβουλος : Θεόδωρος Γιάγκου, Καθηγητής Θεσσαλονίκη

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στη σύγχρονη κοινωνία, ο γάμος που καταλήγει σε διαζύγιο ξεπερνά το 51%. Αυτό σημαίνει, ότι περισσότερα από τα μισά ζευγάρια που συναινούν στον όρκο «μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος», δεν τον τηρούν. Ο γάμος μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας είναι μια πνευματική εικόνα της σχέσης του Χριστού και της Εκκλησίας. Ο Χριστός έδωσε τον εαυτό Του για την Εκκλησία, την αγαπά, την τιμά και την προστατεύει σαν τη «νύφη» Του. Η δημιουργία των πρωτοπλάστων, δίνει την ουσία της ένωσης σε μία σάρκα, όχι σαν μια απλώς φυσική ένωση, αλλά σαν μια συνάντηση του νου και της ψυχής. Η σχέση αποτελεί μια πνευματική ενότητα, η οποία ξεπερνά τη σαρκική και αισθηματική έλξη. Οι δύο σύντροφοι παραδίδονται στο Θεό και ο ένας στον άλλο, χωρίς να χρησιμοποιούν το «εγώ» και το «εσύ», αλλά μόνο το «εμείς»! Δε διαλύεται η σχέση που υπακούει στο Θεό και στο λόγο Του, έχει μακροβιότητα, ο άνδρας αγαπά, τιμά και προστατεύει τη γυναίκα του, όπως το ίδιο του το σώμα και, κρατά η συζυγία έως θανάτου, αν η γυναίκα υποτάσσεται στον άνδρα της, όπως «στον Κύριο». Δυστυχώς, στην εποχή μας δεν αποτελεί προτεραιότητα η οριζόντια σχέση των συζύγων που δοξάζει το Θεό. Οι άνθρωποι αρχίζουν σχέσεις αταίριαστες και, όταν γίνουν ζευγάρια κυριαρχεί 3

4 ο εγωισμός, η εγωπάθεια, ο ατομικισμός. Το αποτέλεσμα; Γάμοι που καταλήγουν σε διαζύγιο. Θα ήθελα να τονίσω, πως στην παρούσα εργασία γίνεται μια εκτενής αναφορά για τους λόγους διαζυγίου, όπως αυτοί διαμορφώθηκαν κατά τη βυζαντινή περίοδο. Η ανάλυση των επιτρεπτών αιτιών λύσεως του γάμου που γίνεται, αφορά ειδικότερα σε αυτή τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο του εκκλησιαστικού δικαίου, σύμφωνα πάντα με τους τότε ισχύοντες κανόνες. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω το σύμβουλο καθηγητή μου για τις πολύτιμες συμβουλές του, αλλά κυρίως για την κατανόηση που επέδειξε στην προσπάθειά μου για τη συγγραφή του παρόντος πονήματος. Αφιερώνεται στον αγαπημένο μου σύζυγο, Κωνσταντίνο. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος

5 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 5 ΣΥΝΤΟΜΕΥΣΕΙΣ 7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΣΥΖΥΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ Η συζυγία στην Παλαιά Διαθήκη Η συζυγία στην Καινή Διαθήκη 30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Αιτίες διάζευξης με τιμωρία (ποινή) 49 α. Η Μοιχεία 1. Περί μοιχείας Συνέπειες της μοιχείας και εκκλησιαστικά επιτίμια Περιστατικά που υπονοούν μοιχεία 70 β. Η επιβουλή του ενός των συζύγων κατά της ζωής του ετέρου ( Τό ἐπιβουλεύσασθαι θάτερον τῇ ἑτέρου ζωῇ) 79 γ. Η άμβλωση και η έκτρωση (παιδοκτονία) 84 δ. Η διαφορά της πίστης ( το κατά πίστιν διάφορον, αλλαγή θρησκεύματος) 88 ε. Η αναδοχή των ιδίων τέκνων από του αγίου βαπτίσματος 94 Ϛ. Η συνωμοσία, εσχάτη προδοσία (Τό φρονῆσαι τινά ἐκ τῶν ὁμοζύγων κατά τοῡ βασιλέως) 98 5

6 2. Αιτίες διαζυγίου άνευ τιμωρίας (Λύσις γάμου ἀζήμιος, δίχα ποινῆς) 101 α. Η αφάνεια Αφανής αποδημία του μη όντος στρατιωτικού συζύγου Αφανής αποδημία του στρατιωτικού Αιχμαλωσία 112 β. Φυσική ανικανότητα προς συνάφεια 118 γ. Η μανία 122 δ. Η μοναχική κουρά 127 ε. Η χειροτονία σε επίσκοπο 130 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ 133 ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ 137 6

7 ΣΥΝΤΟΜΕΥΣΕΙΣ Βασιλικά : Βασιλικά κατά την εν Λειψία έκδοσιν G.E.Heimbach και το συμπλήρωμα του Ζ von Lingenthal και των Ε. Ferrini και J. Μercati, οις προσετέθησαν αι νεαραί διατάξεις των βυζαντινών αυτοκρατόρων αι μέχρι της καταλύσεως της βυζαντινής αυτοκρατορίας εκδοθείσαι, τα ελλείποντα κείμενα Jus Graecoromanum, η μέχρι του νυν σχετική νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων και πλείσται ερμηνευτικές σημειώσεις υπό Ιωάννου Δ. Ζέπου, Δικηγόρου, τ.3 βιβλίον 24-38, έκδοσις 2, εν Αθήναις Μίλας Νικοδήμου, Το Εκκλησιαστικόν Δίκαιον: Νικοδήμου Μίλας, επισκόπου Ζάρας της Δαλματικής, Το εκκλησιαστικόν δίκαιον της ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, συνταγέν κατά τας γενικάς εκκλησιαστικάς πηγάς και κατά τους εν ταις αυτοκεφάλοις εκκλησίαις ισχύοντας ειδικούς νόμους, μτφρ Δρος Μελετίου Αποστολόπουλου, εν Αθήναις J. Zhishman: Το δίκαιον του γάμου: J.Zhishman, Το δίκαιον του γάμου της ανατολικής ορθοδόξου εκκλησίας, εκ του γερμανικού εις την ελληνικήν γλώσσαν μεταφρασθέν μετά πολλών προσθηκών και διορθώσεων, μτφρ υπό Δρος Μελετίου Αποστολόπουλου, Πρωτοσύγκελλου και εφημερίου της εν Βιέννη Ελληνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αγίας Τριάδος, τ. 1, εν Αθήναις 1912, τ. 2, εν Αθήναις

8 P.G. : J.-P. Migne, Patrologiae cursus completus. Series graeca, τόμος 102, Φώτιος Πατριάρχης Κων/πόλεως Β Πηδάλιον: Αγαπίου Ιερομονάχου Νικοδήμου Αγιορείτου, Πηδάλιον της νοητής νηός της μιας Αγίας Καθολικής και Αποστολικής των Ορθοδόξων εκκλησίας, ήτοι άπαντες των ορθοδόξων κανόνων προς κατάληψιν των απλουστέρων, εκδόσεις Βασ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη Pitra Analecta: J.-B. Pitra, Analecta Sacra et classica Spicilegio Solesmensi parata, Ρώμη Ρ.Π.Σ. : Ράλλη Γ. και Ποτλή Μ., Σύνταγμα των θείων και ιερών κανόνων των τε αγίων πανευφήμων Αποστόλων και των ιερών Οικουμενικών και τοπικών συνόδων και των κατά μέρος Αγίων Πατέρων, εκδοθέν συν πλείσταις άλλαις την εκκλησιαστικήν κατάστασιν διέπουσαις διατάξεσι μετά των αρχαίων εξηγητών και διαφόρων αναγνωσμάτων, εγκρίσει της Αγίας και Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, τ.1-6, Αθήνησιν

9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αγαπίου Ιερομονάχου Νικοδήμου Αγιορείτου, Πηδάλιον της νοητής νηός της μιας Αγίας Καθολικής και Αποστολικής των Ορθοδόξων εκκλησίας, ήτοι άπαντες των ορθοδόξων κανόνων προς κατάληψιν των απλουστέρων, εκδόσεις Βασ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη Αθηναγόρου, Πρεσβεία περί Χριστιανών, ΒΕΠΕΣ 4, σ Ακολουθία του γάμου: Μέγα Ευχολόγιο. Αντωνίου Γ., πρωτοπρεσβυτέρου, Πως βλέπει η Εκκλησία το διαζύγιο, Οι λόγοι διαζυγίου κατά το Ελληνικό και Κυπριακό Δίκαιο, εκδόσεις Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη, 1193, σ Βακαλούδη Α, Αντισύλληψη και αμβλώσεις από την αρχαιότητα στο Βυζάντιο, Θεσσαλονίκη Βάλτερ Σ, Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο, εκδόσεις Ωκεανίς, Θεσσαλονίκη Βασιλείου Μεγάλου, Ηθικά,P. G., 31, Βασιλικά κατά την εν Λειψία έκδοσιν G.E.Heimbach και το συμπλήρωμα του Ζ von Lingenthal και των Ε. Ferrini και J. Μercati, οις προσετέθησαν αι νεαραί διατάξεις των βυζαντινών 9

10 αυτοκρατόρων αι μέχρι της καταλύσεως της βυζαντινής αυτοκρατορίας εκδοθείσαι, τα ελλείποντα κείμενα Jus Graecoromanum, η μέχρι του νυν σχετική νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων και πλείσται ερμηνευτικές σημειώσεις υπό Ιωάννου Δ. Ζέπου, Δικηγόρου, Τ.3 βιβλίον 24-38, έκδοσις 2, εν Αθήναις Γιάγκου Θ., Κανόνες και Λατρεία, εκδόσεις Γ.Δεδούση, Θεσσαλονίκη Γκόφα Δ., Ιστορία και Εισηγήσεις του ρωμαϊκού δικαίου, τ. 2, έκδοση β/γ, Αθήνα/ Κομοτηνή 1989, σ. 115 Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 37, P.G., 36, Δεληγιάννη Ιω., Νομολογία Οικογενειακού Δικαίου, εκδόσεις Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη-Αθήνα Εταιρεία Νομικών Βορείου Ελλάδος, Οι λόγοι Διαζυγίου κατά το Ελληνικό και Κυπριακό Δίκαιο, Επιμέλεια Κουνουγέρη- Μανωλεδάκη Ε., Εκδόσεις Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη Ευθύμιου Ζιγαβηνού, Ερμηνεία εις το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, PG 129, σ Evans Grubbs Judith, Law and Family in Late Antiquity: The Emperor Constantine's Marriage Legislation, New York, Zhishman J., Το δίκαιον του γάμου της ανατολικής ορθοδόξου εκκλησίας, εκ του γερμανικού εις την ελληνικήν γλώσσαν 10

11 μεταφρασθέν μετά πολλών προσθηκών και διορθώσεων, μτφρ υπό Δρος Μελετίου Αποστολόπουλου, Πρωτοσύγκελλου και εφημερίου της εν Βιέννη Ελληνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αγίας Τριάδος, τ. 1, εν Αθήναις 1912, τ. 2, εν Αθήναις Ιωάννου του Χρυσοστόμου, -Περί παρθενίας, P.G., 48, Ὁμιλία εἰς τὸ Ἀποστολικόν ρητὸν, Διὰ δὲ τὰς πορνείας ἔκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐχέτω,p. G., 51, Ὁμιλία «εἰς τὸ χήρα καταλεγέσθω μὴ ἐλάττων ἐτῶν» καὶ περὶ παίδων ἀνατροφῆς, P. G., 51, Ὁμιλία 62, εἰς τὸν Ἃγιο Ματθαῖον τὸν Εὐαγγελιστὴν, P.G., 58, Ὁμιλία 19 εἰς τὴν Α Ἐπιστολὴν πρὸς Κορινθίους, P.G. 61, σ Ὁμιλία 9, P.G.,62, Εἰς Ἐφεσίους ὁμιλία 20, P.G., 62, J.-B. Pitra, Analecta Sacra et classica Spicilegio Solesmensi parata, Ρώμη Καντιώτη Αυγουστίνου, Μητροπολίτου Φλωρίνης, Το διαζύγιο, Έκδοσις«ο σταυρός», Αθήναι Καραβιδόπουλου Ιω., Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη, εκδ. Πουρνάρα, Θεσσαλονίκη

12 Καρούσου Καλλινίκου, μητροπολίτου Πειραιώς, Η οικογένεια στο στόχαστρο, εκδόσεις «Η χρυσοπηγή»,αθήνα Κατσίκη Ι. Λάμπρου, Γάμος και διαζύγιο, Ηθικώς κοινωνικώςνομικώς,(διαπιστώσεις κρίσεις-υποδείξεις), εκδόσεις «Νέα σκέψη», Αθήναι Κογκούλη Ιω.-Οικονόμου Χρ.-Σκαλτσή Π., Ο γάμος, Θεία Λατρεία και Παιδεία, τ. Γ, εκδόσεις Λυδία, Θεσσαλονίκη Κουκουλέ Φαίδωνα, Βυζαντινών Βίος και πολιτισμός, τ. 2 εκδόσεις Παπαζήση, Αθήναι Ματζουνέα Ευαγ., πρωτοπρεσβύτερου, Το δίκαιον του γάμου, Αθήνα Μπούμη Π., Ο κανονικός γάμος, θέσεις και προϋποθέσεις, εκδόσεις Ο.Ε.Δ.Β., Αθήνα Νικοδήμου Μίλας, επισκόπου Ζάρας της Δαλματικής, Το εκκλησιαστικόν δίκαιον της ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, συνταγέν κατά τας γενικάς εκκλησιαστικάς πηγάς και κατά τους εν ταις αυτοκεφάλοις εκκλησίαις ισχύοντας ειδικούς νόμους, μτφρ Δρος Μελετίου Αποστολόπουλου, εν Αθήναις Νικολάου Κ., Η θέση της γυναίκας στη βυζαντινή κοινωνία, Ίδρυμα Γουλανδρή -Χορν, Αθήνα

13 Παϊσίου Αγιορείτου, Οικογενειακή ζωή, εκδόσεις Ιερού Ησυχαστηρίου Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος, Σουρωτή, Θεσσαλονίκη Παναγιωτάκου Π., Εγχειρίδιον περί κωλυμάτων του γάμου, κατά το ισχύον εν Ελλάδι Δίκαιον, Αθήνα, Παπαγιάννη Ε., Η νομολογία των εκκλησιαστικών δικαστηρίων της Βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου σε θέματα περιουσιακού δικαίου ΙΙ, Οικογενειακό Δίκαιο (Forschungen zur byzantinischen rechtgeschichte Athener Reihe), εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή Πουλή Γ., Η διαμονή της γυναίκας εκτός του συζυγικού οίκου ως λόγος διάζευξης στο Βυζαντινό και μεταβυζαντινό δίκαιο, Επιστημονική Επετηρίδα Δικηγορικού συλλόγου Θεσσαλονίκης 8 (1987) σ Πουλή Γ., Νομοθετικά Κείμενα Εκκλησιαστικού Δικαίου, έκδοσις δ, εκδόσεις Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη Ράλλη Γ και Ποτλή Μ., Σύνταγμα των θείων και ιερών κανόνων των τε αγίων πανευφήμων Αποστόλων και των ιερών Οικουμενικών και τοπικών συνόδων και των κατά μέρος Αγίων Πατέρων, εκδοθέν συν πλείσταις άλλαις την εκκλησιαστικήν κατάστασιν διέπουσαις διατάξεσι μετά των αρχαίων εξηγητών και διαφόρων αναγνωσμάτων, 13

14 εγκρίσει της Αγίας και Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, τ.1-6, Αθήνησιν Ράνσιμαν Σ., Βυζαντινός πολιτισμός, εκδόσεις Γαλαξίας, Αθήνα 1969 Ροδόπουλου Π., Μητροπολίτη Τυρολόης και Σερεντίου, - Ο γάμος και η δικαιοδοσία εις τα κατ αυτόν ιδίᾳ εν Ελλάδι, Μελέται Α,Κανινικά-Ποιμαντικά-Λειτουργικά-Οικουμενικά- Διάφορα Ανάλεκτα Βλατάδων 56, 1973,σ Επιτομή Κανονικού Δικαίου, εκδόσεις Γ. Δεδούση, Θεσσαλονίκη Σακελλαρόπουλου Μ., Αρχιμανδρίτη Εφημερίου της εν Μονάχω ελληνικής των ορθοδόξων εκκλησίας, Εκκλησιαστικόν δίκαιον, μετά του ισχύοντος νυν εν τη εκκλησία του Πατριαρχείου και εν Ελλάδι, εν Αθήναις Σεργίδη Γεωργίου, Η διαμόρφωση των λόγων διαζυγίου κατά το κυπριακό δίκαιο, τ. Α -Β, Λευκωσία, Σταμάτη Γ. Δ., δικηγόρου παρ Αρείω Πάγω, Ο αντικειμενικός κλονισμός ως λόγος διαζυγίου, Το Αυτόματο Διαζύγιο (Μετά του σχεδίου νόμου «περί τροποποιήσεως των περί διαζυγίου του Αστικού Κώδικος», Αθήναι

15 Τρεμπέλα Π., Υπόμνημα εις τας Επιστολάς της Καινής Διαθήκης, αδελφότης θεολόγων «Σωτήρ», Αθήναι Τρωιάνου Σπ., (Οι Ποινές στο Βυζαντινό δίκαιο), Έγκλημα και Τιμωρία στο Βυζάντιο, Αθήνα, Τρωιάνου Σπ., Βελισσαροπούλου Καράκωστα Ι., Ιστορία Δικαίου από την αρχαία στη νεότερη Ελλάδα, Αθήνα Κομοτηνή Τρωιάνου Σ., Το συναινετικό διαζύγιο στο Βυζάντιο, Βυζαντιακά 3 (1983), σ Φωτίου Πατριάρχου Κων/πόλεως, επιστ. ΚΑ, τ. 102, σ. 788 Φωτίου Στ., Ο γάμος ως μυστήριο αγάπης κατά την Καινή Διαθήκη, εκδ. Αρμός, Αθήνα Χατζοπούλου Χ., πρωτοπρεσβυτέρου, Το ιερό Μυστήριο του γάμου, οι μικτοί γάμοι,αθήνα Χριστοφιλόπουλου Α., Η ελληνική Ορθόδοξος Εκκλησία και το διαζύγιον, Αρχείο Ιδιωτικού Δικαίου 13 (1946), σ

16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το δίκαιο της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας διακατέχεται από τη βασική αρχή του αδιάλυτου της συζυγίας, καθόσον μόνο ο θάνατος χωρίζει το ανδρόγυνο. Για την Εκκλησία ο γάμος, ως ιερή ένωση αποτελεί μέγα μυστήριο, το οποίο συμβολίζει την ένωση του Χριστού με την Εκκλησία. Το αδιάλυτο της γαμικής συμβίωσης διασπάται μόνο για λόγους μοιχείας και, επέρχεται για το ζευγάρι ο χωρισμός, κατά το λόγο του Κυρίου: «ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας, ποιεῖ αὐτὴν μοιχᾶσθαι» 1. Ο λόγος Του ορίζει τη μοιχεία, ως το μοναδικό λόγο διαζυγίου. Η Εκκλησία με βάση τη διδασκαλία της Αγίας Γραφής δημιούργησε την Ιερά Παράδοση μέσα από αποφάσεις Οικουμενικών και Τοπικών Συνόδων, τη διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας, οι οποίοι συνέχιζαν το έργο των Αποστόλων, «λόγῳ τε ἔργῳ», αλλά και των Κανονολόγων που σχολιάζοντας το κείμενο των κανόνων, φανέρωναν τις αρχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκαν και οι λόγοι διαζυγίου. Πρέπει στο σημείο αυτό να επισημάνουμε πως η Ορθόδοξη Εκκλησία, σε αντίθεση με την Ρωμαιοκαθολική που είναι ιδιαίτερα αυστηρή στο θέμα της διάλυσης του γάμου, αποδέχθηκε κατ οικονομίαν ορισμένους επιπλέον λόγους διαζυγίου, εκτός της μοιχείας. Αυτή η μέριμνα να 1 Μτ 5,

17 αποφασίζει φιλανθρώπως, προς το συμφέρον του ανθρώπου, δεν την απομακρύνει από την αρχική αυστηρή διδασκαλία, αλλά δεν την απολιθώνει μέσα σε ένα περιβάλλον με σκληρούς τύπους. Άλλωστε, στη διδασκαλία της υπήρχε πάντα η διάκριση μεταξύ ηθικής και δικαίου 2. Επισήμαινε στα ζευγάρια το αδιάλυτο της σχέσης τους, αλλά αντιλήφθηκε, πως ήταν αναγκαιότητα η θέσπιση κανόνων που θα ρύθμιζαν, εκείνες τις περιπτώσεις που λόγω αδυναμίας της ανθρώπινης φύσης, καθιστούσαν το διαζύγιο υπό όρους και προϋποθέσεις, ως τη συμφέρουσα λύση. Η συνήθης διαδικασία που ακολουθούνταν για την έκδοση διαζυγίου, ήταν αρχικώς η αίτηση αγωγής από τον αναίτιο σύζυγο στην αρμόδια αρχή, το εκκλησιαστικό δικαστήριο. Η επισκοπική επιτροπή με επικεφαλής τον επίσκοπο κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια επανένωσης του ζεύγους. Αν η προσπάθεια για συμβιβασμό δεν απέδιδε καρπούς, τότε εκδιδόταν το διαζύγιο με απόφαση, περίληψη της οποίας δινόταν στους δύο συζύγους. Το διαζύγιο ήταν αποκλειστική αρμοδιότητα των εκκλησιαστικών δικαστηρίων. Τα δικαιοδοτικά όργανα της Εκκλησίας ήταν εκείνα που επέλυαν γαμικές διαφορές και, εξέδιδαν αποφάσεις διαζυγίου, οι οποίες τηρούσαν τόσο το γράμμα του νόμου, όσο και το αίσθημα του δικαίου, σύμφωνα με τις 2 Χριστοφιλόπουλου Α., Η ελληνική ορθόδοξος εκκλησία και το διαζύγιον, Αρχείο Ιδιωτικού Δικαίου 13 (1946), σ

18 κοινωνικές συνθήκες της εποχής και τα ιδιαίτερα προσωπικά προβλήματα των διαδίκων 3. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα των επιτρεπτών λόγων λύσεως ενός γάμου, σύμφωνα με την κανονική παράδοση, έτσι, όπως διαμορφώθηκε κατά την πρωτοβυζαντινή, και μεσοβυζαντινή περίοδο, σε συνάρτηση και αλληλουχία με τους ισχύοντες, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, νόμους της πολιτείας. Ειδικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζονται ο θεσμός του γάμου και οι παραδεκτές αιτίες λύσεως του, σύμφωνα με τη βιβλική διδασκαλία. Κρίθηκε απαραίτητο αρχικώς, να γίνει λόγος για τις σχετικές θεμελιώδεις αρχές περί γάμου, έτσι όπως διατυπώνονται στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Άλλωστε, άμα τη γενέσει, του ανθρώπου καταδεικνύεται και ο σκοπός της συζυγίας. Στη συνέχεια ακολουθεί μια εκτενής αναφορά στη διδασκαλία τη Καινής Διαθήκης. Αυτό ήταν αναγκαίο να γίνει, αφού αυτή αποτελεί τη βάση για τη μετέπειτα θέσπιση κανόνων για το γάμο και το διαζύγιο, αλλά και τα επιτίμια που κάθε φορά ορίζονται. Ο λόγος του Κυρίου καθορίζει το μυστήριο του γάμου και την ύψιστη σημασία του. Μόνο αν αντιληφθούμε την ιερότητά του, θα κατανοήσουμε γιατί ο λόγος για το διαζύγιο θα έπρεπε να μετατραπεί σε θεολογία του γάμου. Στο δεύτερο και κύριο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται η ανάλυση των λόγων διαζυγίου, σύμφωνα με τη διδασκαλία των 3 Τρωιάνου Σ.- Βελισσαροπούλου Καράκωστα Ι., Ιστορία Δικαίου, σ

19 ιερών κανόνων. Αναλύονται οι αιτίες που επιφέρουν τιμωρία για τον υπαίτιο, αλλά και εκείνες που, ενώ υφίστανται ως αιτίες χωρισμού, δεν έχουν για τον υπαίτιο καμιά ποινή. Στην κατακλείδα της παρούσας συγγραφικής εκπονήσεως, καταγράφονται τα συμπεράσματα της μελέτης των λόγων διαζυγίου στη βυζαντινή κανονική παράδοση, την οποία η συγγράφουσα συνδέει με την πραγματικότητα των ημερών μας. 19

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΣΥΖΥΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ 1. Η συζυγία στην Παλαιά Διαθήκη Ο γάμος, ως ιερή σύζευξη, συνδέεται με τη δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου, καθώς και με την πρόνοια του Θεού υπέρ αυτών 4. Η δημιουργία της Εύας, ως οστού από τα οστά και, σάρκας από τη σάρκα του Αδάμ 5, συμπληρώθηκε με το Λόγο του Κυρίου για την ένωσή τους, «και έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν» και, αυτό 4 Γεν 2, 18 : «Καὶ εἶπε Κύριος ὁ Θεός οὐ καλὸν εἶναι τὸν ἂνθρωπον μόνον ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθόν κατ αὐτόν.» Ό. π. 2, 21 : «καὶ ἒλαβε μίαν τῶν πλευρῶν αὐτοῦ καὶ ἀνεπλήρωσε σάρκα ἀντ αὐτῆς.» Ό. π. 2, 22 : «καὶ ᾠκοδόμησεν ὁ Θεός τὴν πλευράν, ἣν ἒλαβεν ἀπὸ τοῦ Ἀδάμ, εἰς γυναῖκα καὶ ἢγαγεν αὐτὴν πρὸς τὸν Ἀδάμ.» Ό. π. 2, 24: «ἓνεκεν τούτου καταλείψει ἂνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ προσκολληθήσεται πρός τήν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἒσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν.» Ό. π. 1, 28: «καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς ὁ Θεός, λέγων αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν καὶ κατακυριεύσατε αὐτῆς» 5 Ό. π. 2, 23 : «καὶ εἶπεν τοῦ Ἀδάμ τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μου καὶ σάρξ ἐκ τῆς σαρκός μου αὓτη κληθήσεται γυνή, ὃτι ἐκ τοῦ ἀνδρός αὐτῆς ἐλήφθη αὓτη.» 20

21 μαρτυρά την ιερότητα, τη σπουδαιότητα αυτής της συζυγίας, άμα τη γενέσει της, αλλά και τη διάρκειά της, για όσο ζουν οι σύντροφοι. Ο άνθρωπος δεν είναι πολυγαμικό, αλλά μονογαμικό ον. Ο Αδάμ έλαβε από το Θεό, ως βοηθό και σύντροφο της ζωής του, όχι δύο ή τρεις γυναίκες, γνώρισμα της πολυγαμίας, αλλά μία μόνο γυναίκα, την Εύα 6. Η γυνή ήταν δημιούργημα με ιδιαίτερες ικανότητες, οι οποίες ενωμένες με τις χάρες του άνδρα αποτελούν έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο. Το μονόγαμο, το ισόβιο και το αδιάλυτο που αποτέλεσαν τις βάσεις της συζεύξεως, ορίστηκαν ως νόμοι από τη Βίβλο. Ο Τωβίας και η Σάρα ήταν ένα ζευγάρι της Παλαιάς Διαθήκης, δείγμα ευτυχισμένου γάμου, ευλογημένου από το Θεό, με διάκριση και πίστη σε Αυτόν 7. Ο γάμος της με τον Τωβία τοποθετήθηκε από την αρχή σε βάσεις πνευματικές. Ήταν ένωση που εκπλήρωνε το βασικό σκοπό της, ως κοινωνία αγάπης που εξαρτιόταν από την αγάπη και το έλεος του Θεού 8. Αυτή η σύζευξη ευλογήθηκε από το Θεό και, για το λόγο αυτό, δεν πέθανε ο Τωβίας, αλλά έκαναν πραγματικότητα με τη 6 Γεν 2, Τωβ 8, Ό.π. 8, 7 : «καὶ νῦν, Κύριε, οὐ διὰ πορνείαν ἐγώ λαμβάνω τὴν ἀδελφήν μου ταύτην, ἀλλὰ ἐπ ἀληθείας ἐπίταξον ἐλεῆσαί με καὶ αὐτῇ συγκαταγηρᾶσαι.» 21

22 συγκατάθεση της Σάρας 9, έναν ευτυχισμένο γάμο βασισμένο στην αλήθεια του Κυρίου. Στη Σοφία Σειράχ εκθειάζονται τα προτερήματα της ενάρετης συζύγου 10, ως προϋπόθεσης για ένα ευτυχισμένο χριστιανικό γάμο, που δεν απειλείται με χωρισμό, εφόσον η ενάρετη σύζυγος ήταν το αγαθό δώρο του Θεού, σε εκείνους που έχουν φόβο Θεού 11. Αναφέρεται χαρακτηριστικά, πως η χάρη, η ψυχική ευγένεια και η καλοσύνη της συζύγου, εκτός του γεγονότος, ότι ευχαριστούν το σύζυγο, στερεώνουν και θρέφουν τα οστά του 12. Ωστόσο, τονίζεται ιδιαιτέρως η αποφυγή της γυναικείας κακίας και πονηριάς 13 που λογίζεται, ως η τιμωρία του Θεού σε ασεβείς άνδρες 14. Αυτό στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρεται και ως λόγος διαζυγίου. Αν, δηλαδή, η γυναίκα δεν ακολουθούσε και δεν υπάκουε τον άνδρα της αποκοβόταν από αυτόν, με διαζύγιο 15. Συμβουλές αποτρεπτικές για το χωρισμό ζευγαριών, είναι εκείνες που δίνονται στον άνδρα και έχουν σχέση με τη 9 Τωβ 8, Σειρ 26, 1-3, Σειρ 26, 3 : «γυνή ἀγαθή μερίς ἀγαθή, ἐν μερίδι φοβουμένων Κύριον δοθήσεται.» 12 Ό. π. 26, Ό. π. 25, και 26, 5-12, Ό. π. 26, Ό. π. 25, : «μή δῷς ὓδατι διέξοδον μηδέ γυναικί πονηρᾷ ἐξουσίαν. εἰ μη πορεύεται κατά χεῖρα σου, ἀπό τῶν σαρκῶν σου απότεμε αὐτήν.» 22

23 συναναστροφή του με το αντίθετο φύλο 16. Η προσεκτική συμπεριφορά του, χωρίς υπερβολές, η ύπαρξη μόνο καλών λογισμών στη καρδιά του, βοηθούν στη επίτευξη της ομαλής έγγαμης ζωής και δεν παρασύρουν στην πλάνη και την αμαρτία. Σε πολλά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης υπάρχουν στίχοι που λεπτομερώς τονίζουν το νόμο του Θεού και υποδεικνύουν τρόπους ασφαλούς απομάκρυνσης 17 και αποτελεσματικής αντιμετώπισης 18 του γυναικείου πειρασμού. Οι συγγραφείς αυτών των θεόπνευστων βιβλίων έδιναν σαφείς και ξεκάθαρες οδηγίες για τις σχέσεις των δύο φύλων, γνωρίζοντας, πως ο άνθρωπος είναι ον με αισθήματα και αδυναμίες που μπορούν να τον οδηγήσουν σε σαρκικές παρεκτροπές. Η μωσαϊκή νομοθεσία περιελάμβανε τη διάταξη που επέτρεπε, ως λόγο διαζυγίου την περίπτωση εκείνη, στην οποία ένας άνδρας, αφού παντρεύτηκε, εντόπισε κάτι άσχημο στη σύζυγό του, και δίνει σε αυτή «βιβλίον αποστασίου», δηλαδή διαζύγιο Σειρ 9, Πρμ 7, 5 και 7, Σειρ 9, Δτ 24, 1-4 : «Εάν δὲ τις λάβῃ γυναῖκα καὶ συνοικήσῃ αὐτῇ, καὶ ἒσται ἐάν μὴ εὕρῃ χάριν ἐναντίον αὐτοῦ, ὃτι εὗρεν ἐν αὐτῇ ἂσχημον πρᾶγμα, καὶ γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου καὶ δώσει εἰς τάς χεῖρας αὐτῆς καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτήν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, καὶ ἀπελθοῦσα γένηται ἀνδρί ἑτέρῳ, καὶ μισήσῃ αὐτήν ὁ ἀνήρ ὁ ἒσχατος καὶ γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου καὶ δώσει εἰς τάς χεῖρας αὐτῆς καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτήν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, ἢ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ ὁ ἒσχατος, ὃς ἒλαβεν αὐτήν ἑαυτῷ γυναῖκα, οὐ δυνήσεται ὁ ἀνήρ ὁ πρότερος ὁ ἐξαποστείλας αὐτήν 23

24 Η γυναίκα του μπορούσε να παντρευτεί ξανά. Στην περίπτωση που ο δεύτερος άνδρας, αφού την παντρευόταν και ήθελε να τη χωρίσει ή πέθαινε, ο πρώτος δεν μπορούσε να είναι μαζί της ποτέ, διότι ήλθε σε συζυγική ένωση με άλλον άνδρα και θα ήταν μίασμα για το ανθρώπινο γένος. Η χώρα που δόθηκε κληρονομιά από το Θεό δεν έπρεπε να μολυνθεί με τέτοιο τρόπο. Στη διάταξη αυτή ο άνδρας είχε το δικαίωμα να αποπέμψει τη γυναίκα του, αν ανακάλυπτε άσχημο πράγμα. Κάποιοι ορθώς εξηγούν, το άσχημο ως το πιθανό παράπτωμα της γυναίκας. Διότι, σε αυτό το άσχημο στηριζόμενοι ραβίνοι, έδιναν την ερμηνεία της εξωτερικής εμφάνισης, οπότε και δικαιολογούσαν το χωρισμό από τη σύζυγο για μια γυναίκα πιο όμορφης από εκείνη. Στο Δευτερονόμιο αναφέρονται και διατάξεις που ορίζουν τις ποινές για αυτούς που έπραξαν ανήθικα εντός ή εκτός γάμου 20. Για τον σύζυγο που αφού νυμφεύθηκε και συνοίκησε με τη γυναίκα του, ένιωσε για αυτή αποστροφή και μίσος και θέλησε να την επιβαρύνει με ψευδείς κατηγορίες, προσάπτοντάς της δυσφημισμένο και ανυπόληπτο όνομα, επιβαλλόταν η απόδειξη των στοιχείων της κατηγορίας. Στην περίπτωση αυτή, οι γονείς της νύφης που κατηγορήθηκε, ότι δε βρέθηκε παρθένος στη συζυγία, προσκόμιζαν ἐπαναστρέψας λαβεῖν αὐτήν ἑαυτῷ γυναῖκα, μετά τό μιανθῆναο αὐτήν, ὃτι βδέλυγμά ἐστιν ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ οὐ μιανεῖτε την γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ.» 20 Δτ 22,

25 τα αποδεικτικά της παρθενικότητάς της (ιμάτια της θυγατέρες) στη γερουσία, κοντά στην πύλη της πόλεως. Αν η κατηγορία του συζύγου αποδεικνυόταν αληθής, τότε αυτός συλλαμβανόταν και τιμωρούνταν. Όφειλε να πληρώσει πρόστιμο εκατό σίκλων (1120 γραμμάρια ) αργυρίου στον πατέρα της νέας που διέβαλε και εξευτέλισε και, υποχρεωνόταν να την κρατήσει ισοβίως για γυναίκα του, χωρίς ποτέ να έχει το δικαίωμα να τη διαζευχθεί 21. Αν, όμως, η κατηγορία του συζύγου ήταν αληθής, τότε οδηγούσαν τη γυναίκα στο πατρικό της και, στη θύρα του, τη θανάτωναν με λιθοβολισμό. Αυτή η τιμωρία πίστευαν, ότι άρμοζε σε κάποια που πόρνευσε, όταν ακόμη ζούσε με τον πατέρα της, διότι με τον τρόπο αυτό έβγαζαν από ανάμεσα τους τον πονηρό άνθρωπο 22. Για την περίπτωση του άνδρα που ήρθε σε επαφή με παντρεμένη γυναίκα η ποινή ήταν θάνατος και για τους δύο ενώ αν άνδρας κοιμήθηκε εντός πόλεως με κόρη παρθένο, αλλά μνηστευμένη, τότε και οι δύο, αφού οδηγηθούν στο δικαστήριο (γερουσία), στην πύλη της πόλεως θα καταδικάζονταν σε θάνατο με λιθοβολισμό η κόρη, γιατί ενώ ήταν κοντά στην πόλη δε φώναξε και, ο άνδρας διότι, διέφθειρε τη μνηστή του πλησίον του 23. Για την ασέλγεια του βιασμού, οι διατάξεις τιμωρούσαν με φόνο τον άνδρα που εξανάγκασε μνηστευμένη κόρη να κοιμηθεί 21 Δτ 22, Ό. π. 22, Δτ 22,

26 μαζί του, ευρισκόμενοι στην ύπαιθρο. Για την κόρη υπήρχε απαλλαγή από την τιμωρία, διότι δε διέπραξε αμάρτημα, αλλά ίσχυε στην περίπτωσή της, ό,τι με τον άοπλο που φονευόταν 24. Αν η κόρη που βιάσθηκε ήταν παρθένος και μη μνηστευμένη, αυτός που διέπραξε το αδίκημα, όταν ανακαλυπτόταν, απέδιδε στον πατέρα της «πεντήκοντα δίδραχμα αργυρίου», λάμβανε αυτήν ως σύζυγο και, δεν μπορούσε ποτέ να τη χωρίσει 25. Ασέβεια αποτελούσε η εγκατάλειψη της συζύγου και, ο προφήτης Μαλαχίας 26 συνετίζει τους πιστούς να προσέξουν την καθαρότητα του πνεύματός τους και, να μη διαπράττουν αυτά που εξοργίζουν το Θεό. Ομολογείται, πως ο Θεός μισεί το διαζύγιο 27 και στρέφεται εναντίον, όσων καταπατούν το Νόμο Του, εγκαταλείποντας τη γυναίκα τους χωρίς αιτία. Είναι ξεκάθαρα τα λόγια του προφήτη: «καὶ οὐκ ἂλλος ἐποίησε, καὶ ὑπόλειμμα πνεύματος αὐτοῦ. καὶ εἴπατε τὶ ἂλλο ἀλλ ἢ σπέρμα ζητεῖ ὁ Θεός ; καὶ φυλάξασθε ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, καὶ γυναῖκα νεότητός σου μή ἐγκαταλίπῃς ἀλλά ἐάν μισήσας ἐξαποστείλῃς, λέγει Κύριος ὁ Θεός τοῦ Ἰσραήλ, καὶ καλύψει ἀσέβεια ἐπί τά ἐνθυμήματά σου, λέγει 24 Δτ 22, Ό. π. 22, Μαλ 2, Ό. π. 2, 13-14: «καὶ ταῦτα, ἃ ἐμίσουν, ἐποεῖτε ἐκαλύπτετε δάκρυσι τό θυσιαστήριον Κυρίου καὶ κλαυθμῷ καὶ στεναγμῷ ἐκ κόπων. ἒτι ἂξιον ἐπιβλέψαι εἰς θυσίαν ἢ λαβεῖν δεκτόν ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν; Καὶ εἴπατε ἒνεκεν τίνος ; ὃτι Κύριος διεμαρτύρατο ἀναμέσον σοῦ καὶ ἀναμέσον γυναικός νεότητός σου, ἣν ἐγκατέλιπες, καὶ αὓτη κοινωνός σου και γυνή διαθήκης σου.» 26

27 Κύριος παντοκράτωρ. καὶ φυλάξασθε ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν καὶ οὐ μή ἐγκαταλίπητε» 28. Για την άτεκνη γυναίκα μετά το θάνατο του συζύγου της, στις διατάξεις της Παλαιάς Διαθήκης, λέγεται, πως αυτή θα έπρεπε να παντρευτεί τον αδερφό του αποθανόντα για τη συνέχιση του ονόματος του 29. Αξίζει να αναφερθεί και ο λόγος που γίνεται στο προαναφερθέν βιβλίο, σχετικά με τα καθήκοντα και δικαιώματα άνδρα που πολέμησε και κατέκτησε εχθρική χώρα. Διαφαίνεται η τιμή που επιβαλλόταν να αποδώσει στη γυναίκα που θα ήθελε να νυμφευθεί, αν και ήταν «αλλότρια». Αν μετά το γάμο δεν επιθυμούσε να συνεχίσει τη συμβίωση μαζί της, είχε καθήκον να την αφήσει ελεύθερη 30. Το πρώτο ανδρόγυνο ζούσε στον παράδεισο, όπου κυριαρχούσε το πνεύμα. Με το προπατορικό αμάρτημα επέρχεται η πτώση με τις τραγικές για τον άνθρωπο συνέπειες και στην πρότερη πνευματική- αγγελική συζυγική ζωή εισβάλλουν τα πάθη. Η ικανοποίηση της σάρκας οδηγεί σε παρεκτροπές και ακολασίες που ο Δεκάλογος προσπάθησε να εξαλείψει. Κορωνίδα αυτού αποτελεί η έκτη (6 η ) εντολή : «οὐ μοιχεύσεις» 31. Αυτή και η διάταξη του Μωυσή: «οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον 28 Μαλ 2, Δτ 25, Ό. π.. 21, Εξ 20, 13 27

28 σου οὒτε τὴν παιδίσκην αὐτοῦ» 32 υπήρξαν θεμελιώδεις αλήθειες και, κάθε παραβάτης τιμωρούνταν. Στο Δευτερονόμιο ο Μωυσής δείχνει εκτίμηση για την καλή συμπεριφορά των συζύγων και μίσος για το μοιχό γέροντα, ο οποίος έχανε την ορθοφροσύνη του και γινόταν ανυπόληπτος 33. Μακάριζε τον σύζυγο που συζούσε με συνετή και σώφρονα σύζυγο 34, ενώ ομολογούσε, πως προτιμότερη είναι η ζωή με λέοντες και δράκους, παρά με πονηρή σύζυγο 35. Το Άσμα Ασμάτων εξυμνεί τη φλογερή, την αγνή αγάπη που τη διακατέχει η σεμνότητα και η αιδημοσύνη. Διατρανώνει τη χαρά της συναντήσεως του Νυμφίου και της Νύμφης και την ισόβια ιερή ένωσή τους, η οποία αποτελεί θεόπνευστη προαναγγελία του δεσμού του Χριστού με την Εκκλησία 36. Η ηθική οδός για έναν ευτυχισμένο γάμο που δεν εγκυμονεί κίνδυνο διαζυγίου, είναι να προσεύχεται ο πιστός με ανοιχτό μυαλό και, ειλικρινά να ζητά από το Θεό να καθοδηγεί τα βήματα της ζωής στους δρόμους των εντολών Του, για να μην κλονισθεί ποτέ η πορεία της Δτ 5, 18 και 5, Ό. π. 25, Ό. π. 25, 8 35 Ό. π. 25, Ασμ 1, 1-8, Ψαλμ 16, 5 28

29 Άλλωστε, κατά τον Αμώς, ο Θεός λέει: «εἰ πορεύσονται δύο ἐπὶ τὸ αὐτὸ καθόλου, ἐάν μὴ γνωρίσωσιν ἑαυτούς ;» Αμ 3, 3 29

30 2. Η συζυγία στην Καινή Διαθήκη Ο λόγος του Χριστού για το διαζύγιο, έτσι, όπως παρουσιάζεται στους συνοπτικούς Ευαγγελιστές Ματθαίο 39 και Μάρκο 40, μας δίνει την πορεία που πρέπει να χαραχθεί από τους δύο συζύγους, ώστε ο γάμος εν Χριστώ και εν Εκκλησίαις να είναι άλυτος. Στους δύο ευαγγελιστές διατυπώνονται οι αρχές, σύμφωνα με τις οποίες, όχι μόνο οι Ιουδαίοι χριστιανοί, αλλά και οι εθνικοί χριστιανοί, δηλαδή όλες οι ανθρώπινες υπάρξεις στον κόσμο που επιλέγουν την έγγαμη ζωή, θα πρέπει να έχουν ως οδηγό τους. Καταρχάς τονίζεται, πως από το Μωσαϊκό Νόμο 41 ορίζεται με ποιο τρόπο οι σύζυγοι ενώνονται, δηλαδή σαν ένα σώμα και, αυτή η ένωση είναι πιο ισχυρή και πιο στενή από όλους τους άλλους οικογενειακούς δεσμούς των παιδιών προς τους γονείς 42. Ο Νόμος τελειοποιείται με το λόγο του Κυρίου που καθιερώνει το αδιάλυτο του γάμου και λέει, ότι αυτό που ο Θεός ένωσε συζυγικά κανείς άνθρωπος να μη χωρίζει Μτ 19, Μκ 10, Μτ 19, 4 και Μκ 10, 3 και 6 42 Μτ 19, 5 και Μκ 10, Μτ 19, 6 και Μκ 10, 9 30

31 Εξηγεί στους Φαρισαίους 44, στους μαθητές του 45, αλλά και στο πλήθος 46, πως από την αρχή το πρώτο ανδρόγυνο δημιουργήθηκε από έναν άνδρα και μία γυναίκα. Δε νομοθέτησε ο Θεός το διαζύγιο κάνοντας για τον έναν άνδρα πολλές γυναίκες 47. Η απάντηση του Κυρίου θέτει τη συζήτηση σε άλλο επίπεδο, μετακινώντας το θέμα της από τη διάλυση του γάμου στη δημιουργία του. Και ο Μωυσής, όταν περιέλαβε στις διατάξεις του Δεκάλογου το «βιβλίον αποστασίου», ότι δηλαδή ο άνδρας μπορούσε να το δώσει στη γυναίκα του και να τη χωρίζει, το επέτρεψε για τη σκληροκαρδία τους και τη βαρβαρότητά τους. Με το χωρισμό θα προλαμβάνονταν τα χειρότερα εγκλήματα που θα γίνονταν εις βάρος της γυναίκας 48. Στην επιστολή προς Ρωμαίους διευκρινίζεται, πως η παντρεμένη γυναίκα είναι δεμένη με τον άνδρα της, για όσο ζει. Αν όμως ο σύζυγος πεθάνει, αυτή απαλλάσσεται από το Νόμο που τη δεσμεύει και, είναι ελεύθερη να γίνει σύζυγος δεύτερου άνδρα, χωρίς να θεωρείται μοιχαλίδα 49. Η εντολή του Κυρίου συστήνει στη γυναίκα να μη χωρίζεται από τον άνδρα της και, αν αυτό συμβεί, οφείλει να μείνει άγαμη. 44 Μτ 19, 3 και Μκ 10, 2 45 Μτ 19, 10 και Μκ 10, Μτ 19, 2 47 Μτ 19, 4 και Μκ 10, 6 48 Μτ 19, 7-8 και Μκ 10, Ρωμ 7,

32 Αν ωστόσο, δεν μπορεί να ζήσει μόνη της, πρέπει να συμφιλιωθεί μαζί του. Και ο άνδρας με τη σειρά του δεσμεύεται να μην αφήνει τη γυναίκα του 50. Η λύση του γάμου επέρχεται μόνο με το φυσικό θάνατο των συζύγων και, μόνο τότε αυτός που παραμένει στη ζωή μπορεί να ξαναπαντρευτεί, αρκεί ο γάμος να γίνει σύμφωνα με το θέλημα του Θεού 51. Τίθεται ζήτημα αμαρτίας, όταν, μετά το χωρισμό, ακολουθήσει κατάσταση διαφορετική από την αγαμία ή τη συμφιλίωση με το σύζυγο. Θεωρείται μοιχεία η κατά τη διάρκεια του γάμου απιστία, αλλά χαρακτηρίζεται, ως τέτοια και, η πράξη γυναίκας που χώρισε τον άνδρα της (άνευ λόγου μοιχείας) και, ενώ εκείνος ζει, συνάπτει νέο δεσμό με άλλο 52. Αντιθέτως, κανένα τέτοιο βάρος δεν έχει εκείνη που παραμένει άγαμη Α Κορ 7, Ό.π. 7, Π. Τρεμπέλα, Υπόμνημα εις τας Επιστολάς της Καινής Διαθήκης, Επιστολαί: Ρωμ, Β Κορ, τ.α εκδ. Σωτήρ, Αθήνα 1989, σελ. 106:Το «γένηται ἀνδρὶ ἐτέρω» ερμηνεύεται ως δεύτερος γάμος και όχι ως πράξη μοιχείας (συζυγικής απιστίας) υπάρχοντος του γάμου. Οι Πατέρες των πρώτων αιώνων εκφράζουν επιφυλάξεις έναντι του δευτέρου γάμου. Ο Αθηναγόρας (2 ος αι.) τον ονομάζει «ευπρεπή μοιχεία». Αθηναγόρου, Πρεσβεία Περί Χριστιανών, ΒΕΠΕΣ, 4, ομιλία 33, σ Πηδάλιον, σελ. 264: Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης θεωρεί, πως το χωρίο Ρωμ 7,3 αναφέρεται στην περίπτωση γάμου, ύστερα από χωρισμό. Θεωρεί μάλιστα πως η γυναίκα εκείνου που έγινε επίσκοπος ή μοναχός, με τη συγκατάθεσή της, οφείλει να παραμείνει άγαμη. Σε διαφορετική περίπτωση είναι μοιχαλίδα. 32

33 Στην Α προς Τιμόθεον, ο απόστολος κάνει αναφορά στις χήρες τις αγνές και σώφρονες που έχουν πνευματική ζωή 54. Θεωρείται πως δικαίως στις άνω των εξήντα ετών μονόγαμες χήρες αποδίδεται τιμή και αυτές είναι καταγεγραμμένες στους καταλόγους της Εκκλησίας, για τη συντήρησή τους. Για τις νεώτερες χήρες δηλώνεται, πως είναι προτιμότερο να παντρεύονται, να νοικοκυρεύονται, παρά να τριγυρνούν και να φλυαρούν 55. Ο δεύτερος γάμος είναι η λύση που δίνεται για την αποφυγή της πορνείας. Άρα, ο θάνατος μόνο καταργεί τη γαμική σχέση. Η ανανύμφευση μετά από χωρισμό απαγορεύεται, δεν πρέπει να οδηγεί κανένα σε νέο γάμο, ακόμη και αν χώρισε για λόγους πορνείας του άλλου συζύγου. Ο χωρισμένος αν παραμένει άγαμος δε θεωρείται μοιχός. Αν υπάρχει ανάγκη για έγγαμη ζωή, οφείλει να επανασυνδεθεί με τον υπάρχοντα σύζυγο. Ακόμη και για τις περιπτώσεις χηρών ο δεύτερος γάμος επιτρέπεται, ώστε να μην προβούν σε πορνεία. Και συμπληρώνεται ο Νόμος από τον Κύριο λέγοντας, πως εκείνος που χωρίζει τη γυναίκα του, όχι για λόγους πορνείας, αλλά για να παντρευτεί μία άλλη, γίνεται μοιχός σε βάρος της νομίμου συζύγου του και εκείνος που θα νυμφευθεί χωρισμένη γυναίκα, διαπράττει μοιχεία, διότι συνδέεται με γυναίκα που ανήκει σε 54 Α Τιμ 5, Ό. π. 5,

34 άλλον 56. Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος φυλακίστηκε, γιατί έλεγχε τον Ηρώδη για την άσεμνη πράξη του, να συζεί με τη γυναίκα του αδερφού του 57. Έκρινε την παρανομία του, την κατ εξακολούθηση μοιχεία, βάσει του νόμου του Κυρίου και τον καλούσε να μετανοήσει, διότι πλησίαζε η στιγμή της έλευσης Του. Το «παρεκτός λόγου πορνείας» ορίζει το μοναδικό, εκτός του φυσικού θανάτου, λόγο διαζυγίου. Η αναφορά στη μοιχεία του άνδρα-αυτουργού είναι σαφής και αναφέρεται στο συνδυασμό δύο στοιχείων : α. της απόλυσης της γυναίκας του (μη επί πορνεία) και, β. της σύναψης νέας σχέσης. Ο λόγος Του αυστηρότατος δε δικαιολογεί το διαζύγιο για κανένα αίτιο παρεκτός της πορνείας και, αντιτίθεται στη σύναψη νέας σχέσης γάμου για τους χωρισμένους. Ο ευαγγελιστής Ματθαίος στη δεύτερη αναφορά του για την έγγαμη μοιχεία, λέει, πως ο άνδρας που χωρίζει τη γυναίκα του, χωρίς να υπάρχει αιτία μοιχείας («παρεκτός λόγου πορνείας»), συντελεί στο να γίνει αυτή μοιχαλίδα, εάν συζευχθεί άλλον. Γίνεται ο ηθικός αυτουργός της μοιχείας σε αυτή την περίπτωση («ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας, ποιεῖ αὐτὴν μοιχᾶσθαι») 58. Ομοίως, και εκείνη που θα χωρίσει τον άνδρα της και θα έλθει σε γάμου κοινωνία με άλλον, διαπράττει μοιχεία και λέγεται 56 Μτ 19, 9 57 Μκ 6, Μτ 5,

35 μοιχαλίδα 59. Είναι ρητή η αναφορά στην ευθύνη της γυναίκας που απολύει τον άνδρα της και συνάπτει σχέση με κάποιον άλλο 60. Ο τρίτος από τους συνοπτικούς, ο ευαγγελιστής Λουκάς, αναφέρει τα ίδια λόγια, περί διαζυγίου, τονίζοντας την ισχύ των ηθικών διατάξεων του Μωσαϊκού Νόμου, αλλά και το κύρος του και, αναφέρει όσα προηγήθηκαν στους ευαγγελιστές Ματθαίο και Μάρκο, θεωρώντας τους διαζευγμένους που ξαναπαντρεύονται, μοιχούς 61. Σύμφωνα με αυτά που προηγήθηκαν, συνάγουμε το συμπέρασμα, πως συνίσταται μοιχεία σε περίπτωση διαλύσεως του γάμου και σύναψης νέου και, δεν μπορεί να αποδοθεί ο χαρακτηρισμός του μοιχού στον απολύσαντα απλώς τη γυναίκα του. Δεν υφίσταται μοιχεία σε χωρισμό που δε συνδυάζεται με νέα σύζευξη και, αυτό υποδηλώνει ο προτρεπτικός λόγος του αποστόλου Παύλου της αγαμίας του χωρισμένου ή της συμφιλίωσής του με το σύζυγο: «Ἐὰν δὲ καὶ χωρισθῇ μενέτω ἄγαμος ἣ τῷ ἀνδρὶ καταλλαγήτω 62». 59 Μκ 10, Στ. Φωτίου, Ο γάμος ως μυστήριο αγάπης κατά την Καινή Διαθήκη, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1994, σελ Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος απευθύνεται προς τους Ιουδαίους, στους οποίους οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα διαζυγίου, γι αυτό και δεν κάνει αναφορά σε τέτοιο δικαίωμα υπέρ της γυναίκας, πράγμα που κάνει ο Ευαγγελιστής Μάρκος, ο οποίος απευθύνεται σε εθνικούς. 61 Λκ 16, 18: «Πᾶς ὁ ἀπολύων τήν γυναῑκα αὐτοῡ καὶ γαμῶν ἑτέραν μοιχεύει, καὶ πᾶς ὁ ἀπολελυμένην ἀπό ἀνδρός γαμῶν μοιχεύει.» 62 Α Κορ 7,11 35

36 Για τους γάμους μεταξύ πιστού και απίστου ή αλλόθρησκου, ο απόστολος λέει, πως δε θα πρέπει ούτε άνδρας, ούτε γυναίκα που είναι χριστιανοί, να αφήνουν τους άπιστους συζύγους. Διότι με την ένωση μαζί τους έχουν και αυτοί κατά κάποιο τρόπο αγιαστεί. Κατά φυσική συνέπεια και τα παιδιά που θα γεννηθούν από γονείς που έχουν αγιασμό, θα είναι άγια 63. Επομένως και για χάρη των τέκνων πρέπει να μη χωρίζει την άπιστη γυναίκα του ο χριστιανός, όταν αυτή συγκατατίθεται να μένει μαζί του («συνευδοκεῖ οἰκεῖν μετ αὐτοῦ»), εφόσον, ενόσω ο γάμος υφίσταται, διατηρείται και η πηγή του αγιασμού των τέκνων. Το χρέος των γονέων για την ανατροφή των παιδιών τους, ο απόστολος το θεωρεί τόσο σημαντικό που δε διστάζει να χαρακτηρίσει αρνητές της πίστεως, εκείνους που δεν προνοούν για τους οικείους τους 64, στους οποίους, πρωτίστως, ανήκουν τα τέκνα τους 65. Είναι σαφές, ότι η ανατροφή των τέκνων είναι λόγος που απαγορεύει το διαζύγιο, ακόμη και «προφάσει ασκήσεως» δεν πρέπει να εγκαταλείπονται αυτά Α Κορ 7, Α Τιμ 5, 8 65 Πηδάλιον, σελ. 402 (σχόλια του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου στον ΙΕ καν.της εν Γάγγρα Συνόδου). 66 Ιωάννου του Χρυσοστόμου, εἰς τὸν Ἅγιο Ματθαῖον τὸν Εὐαγγελιστὴν, ομιλία 62, P.G., τ. 58, 597: «οὐκ ἐλθεῖν πρὸς τὴν γυναῖκα ἁπλῶς ἐνομοθέτησεν ἀλλὰ καὶ κολληθῆναι, τῷ τρόπῳ τῆς λέξεως τὸ ἀδιάσπαστον ἐμφαίνων. Καὶ οὐδὲ τούτῳ ἠρκέσθη, ἀλλὰ ἑτέραν μείζονα συνάφειαν ἐ πεζήτησε. Ἔσονται γάρ οἱ δύο εἰς 36

37 Στην περίπτωση που ζητήσει χωρισμό ο άπιστος ή η άπιστη σύζυγος, οι χριστιανοί σύζυγοι δε δεσμεύονται σε αυτήν την περίπτωση, γιατί τα ανδρόγυνα θα πρέπει να διάγουν βίο ειρηνικό και, όχι βίο με ασυμφωνίες και διαμάχες 67. Σε κάθε όμως ειρηνική συμβίωση μεταξύ πιστού και απίστου συζύγου δεν πρέπει να υπάρχει χωρισμός. Άλλωστε ο αγώνας του χριστιανού μπορεί να αποβεί σωτήριος για τον άπιστο. Ο κάθε πιστός θα πολιτεύεται και θα ζει, όπως ο Θεός με την πρόνοιά Του όρισε το βίο του, αλλά και με την κλήση του καθενός από το Χριστό 68. Οι διάφορες περιστάσεις κάτω από τις οποίες βρέθηκε ο πιστός, όταν ο Κύριος τον κάλεσε, δεν αποτελούν εμπόδιο στη χριστιανική του ζωή. Το παν είναι η τήρηση των εντολών του Θεού και η επιδίωξη να είναι πάντοτε πλησίον Του 69. Στη ζωή της πρώτης Εκκλησίας, όπως μαρτυρά και η διατύπωση της απόφασης της Αποστολικής Συνόδου για τους χριστιανούς (ιουδαϊστές ή ελληνιστές), αναφέρεται και η αποχή της πορνείας 70. Στην Α προς Κορίνθιους επισημαίνεται ο τρόπος με τον οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίζουν οι πιστοί τη γενετήσια επιθυμία. Το σώμα δεν έχει γίνει για την πορνεία, αλλά για να σάρκαν μίαν» και. Ευθύμιου Ζιγαβηνού, Ερμηνεία εις το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, P.G., τ. 129, 516D. 67 Α Κορ 7, Ό. π. 7, Ό. π. 7, Πράξ 15, 15 και 29 37

38 ανήκει στον Κύριο, ως μέλος του και, ο Κύριος είναι για το σώμα, για να κατοικεί σε αυτό 71. Ο Θεός ανάστησε τον Κύριο και θα αναστήσει εμάς όλους με τη δύναμή του 72. Τα σώματα είναι μέλη του Χριστού. Πως, λοιπόν, μπορούν να αποσπαστούν από αυτόν και να γίνουν μέλη πόρνης; Γιατί αυτός που συνδέεται στενά και προσκολλάται στην πόρνη, είναι ένα σώμα με αυτή, αφού θα γίνουν μία σάρκα και οι δυο 73. Εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο, γεμίζει ολόκληρος από Πνεύμα Κυρίου 74, το σώμα του γίνεται ναός του Αγίου Πνεύματος, το οποίο κατοικεί μέσα στον καθένα σταλμένο από το Θεό. Άρα, κανείς δεν ανήκει στον εαυτό του 75. Ο κάθε πιστός πρέπει να αποφεύγει την πορνεία, γιατί κάθε αμάρτημα που θα κάνει δε βλάπτει αμέσως και κατευθείαν το σώμα. Εκείνος, όμως, που πορνεύει, αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα, διότι, με την παράνομη μίξη μολύνει και πληγώνει την ίδια τη ρίζα του πολλαπλασιασμού των ανθρώπων και συντελεί στη διάλυση της οικογένειας 76. Οφείλει ο πιστός να αποφεύγει κάθε αισχρή πράξη που γίνεται με το σώμα και να διώχνει κάθε πονηρή σκέψη και επιθυμία από το πνεύμα του. Μόνο έτσι θα δοξαστεί ο Θεός και θα 71 Α Κορ 6, Ό. π. 6, Ό. π. 6, Ό. π. 6, Ό. π. 6, Ό. π. 6, 18 38

39 τιμηθεί το ατίμητο αίμα του Χριστού με το σώμα και το πνεύμα που ανήκουν στο Θεό 77. Σε αυτούς που βλέπουν τη σοβαρότητα του γάμου και τις συζυγικές υποχρεώσεις, ως αδιέξοδο που δε συμφέρει σε κανέναν να παντρεύεται 78, ο Χριστός λέει, πως δεν είναι όλοι για το μυστήριο του γάμου, όπως και δεν είναι όλοι για να παραμένουν άγαμοι. Σύμφωνα με τα χαρίσματα που μας δίνονται και βάσει της αυτοπροαίρετης επιλογής τέλεσης γάμου ή της αποχής από αυτόν και της αυστηρής εγκράτειας θα βάλει ο καθένας σε εφαρμογή το λόγο του Κυρίου, για να κερδισθεί με τον έναν ή τον άλλον τρόπο η Βασιλεία των Ουρανών 79. Στον άνθρωπο καλό είναι να μην αγγίζει και να μη γνωρίζει καθόλου γυναίκα 80. Ωστόσο, συστήνει ο απόστολος στους πιστούς να έχει ο καθένας τη σύζυγό του και, η καθεμία το δικό της άνδρα, για τον κίνδυνο παρεκτροπής στην πορνεία 81. Διότι, «Οὐ πονηρόν ὁ γάμος πρᾶγμα, ἀλλὰ πονηρὸν ἡ μοιχεία, πονηρὸν ἡ πορνεία γάμος δὲ πορνείας ἀναιρετικὸν φάρμακον» 82. Και οι δύο θα πρέπει να αποδίδουν την εύνοια και την αγάπη τους και, σύμφωνα, με το νόμο του Θεού ο άνδρας είναι ο εξουσιαστής του γυναικείου 77 Α Κορ 6, Μτ 19, Ό. π. 19, Α Κορ 7, 1 81 Ό. π. 7, 2 82 Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ὁμιλία εἰς τὸ Ἀποστολικόν ρητὸν,p. G., τ. 51,

40 σώματος και το αντίστροφο 83. Άλλωστε, «Δύο γὰρ ταῦτα ἐστι, δι ἅπερ εἰσενήνεκται γάμος, ἵνα τε σωφρονῶμεν, καὶ ἵνα πατέρες γινώμεθα τῶν δὲ δύο τούτων προηγουμένη ἡ τῆς σωφροσύνης ἐστί πρόφασις» 84. Στην επιστολή προς Εφεσίους γίνεται παράκληση του αποστόλου για ενότητα στην Εκκλησία, της οποίας την επίτευξη εξασφαλίζει η ταπεινοφροσύνη, η πραότητα, η μακροθυμία και η με αγάπη ανοχή από τον ένα, των ελαττωμάτων του άλλου 85. Τους παροτρύνει να γίνονται ευεργετικοί, φιλεύσπλαχνοι, συμπονετικοί, με καρδιά που συγχωρεί, κατά το πρότυπο του Χριστού 86. Όλα όσα προηγήθηκαν καταδεικνύουν τη χριστιανική καλοσύνη, την αγνότητα, τη μεγαλοψυχία, την άδολη αγάπη και προσφορά στον πλησίον και, ακόμη την καθαρότητα των σχέσεων μεταξύ των πιστών. Αυτή είναι η βάση για τη ζωή και των χριστιανών συζύγων, το βαθύτερο νόημα αυτής της σχέσης : Οι γυναίκες συμβουλεύονται να υποτάσσονται στους άνδρες τους, όπως αρμόζει σε ανθρώπους που σχετίζονται στενά με τον Κύριο 87 και, οι άνδρες να αγαπούν τις γυναίκες, χωρίς να δείχνουν πικρία προς αυτές 88. Στην Α επιστολή Πέτρου 83 Α Κορ 7, 4 84 Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ὁμιλία εἰς τὸ Ἀποστολικόν ρητὸν, P. G., τ. 51, Εφ 4, 2 86 Ό. π. 4, Κολ 3, Ό. π. 3, 19 40

41 αναφέρονται τα καθήκοντα των συζύγων. Το χωρίο αυτό αποτελεί τον καλύτερο οδηγό συζυγικής ζωής αρμονικής και τέλειας δια Χριστόν και δια την Εκκλησία. Ο απόστολος θεωρεί πως η υπακοή κάθε γυναίκας στο σύζυγό της πρέπει να είναι υποδειγματική, έτσι ώστε η ενάρετη συμπεριφορά της να είναι χωρίς λόγο, κήρυγμα χριστιανικής πίστης 89. Η αγνή και άγια συμπεριφορά της γυναίκας σε κάθε περίσταση κερδίζει και τους άνδρες στην πίστη 90. Οι γυναίκες θα πρέπει να αναζητούν το κάλλος της ψυχής που δεν έχει ημερομηνία λήξης 91. Πρέπει να έχουν τον εσωτερικό στολισμό, κατά το παράδειγμα των αγίων γυναικών της Παλαιάς Διαθήκης ( Σάρρα και Αβραάμ) και να εμπιστεύονται τα πάντα στη θεία πρόνοια ( υγεία συζύγου, παιδιών, φόβος για τη ζωή τους) 92. Και οι άνδρες από την πλευρά τους οφείλουν να συγκατοικούν και να συζούν φρόνιμα και συνετά με τις συζύγους τους, να αποφεύγουν βιαιοπραγίες και, να έχουν ανοχή ο ένας στον άλλο. Άλλωστε, και οι σύζυγοι είναι συγκληρονόμοι της 89 Α Πε 3, 1 90 Ό. π. 3, 2 91 Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ομιλία 20, P.G., τ.62, 138: «Μὴ ἐπαινέσῃς αὐτὴν δι εὐμορφίαν ἀκολάστων ψυχῶν καὶ ὁ ἔπαινος Ψυχῆς ἐπιζήτει κάλλος τόν νυμφίον τῆς Ἐκκλησίας μιμοῦ. Τὸ ἔξωθεν κάλλος τῆς ἀλαζονείας καὶ ἀπονοίας γέμει πολλῆς ὁ ἔρως παραμένει σφοδρὸς, ἐπειδὴ κάλλους ἐστὶ ψυχῆς, καὶ οὐ σώματος.» 92 Α Πέ 3,

42 αιώνιας ζωής. Έτσι, θα προλαμβάνεται κάθε ψυχρότητα, μεταξύ του ζεύγους και δε θα παρεμποδίζονται οι συμπροσευχές τους 93. Οι γυναίκες πρέπει να υποτάσσονται στους άνδρες τους σαν να υποτάσσονται στον Κύριο 94, διότι ο άνδρας είναι η κεφαλή της γυναίκας, όπως ο Χριστός είναι η κεφαλή της Εκκλησίας και συγχρόνως Σωτήρας του σώματός της 95. Όπως η Εκκλησία υποτάσσεται στο Χριστό, έτσι και οι γυναίκες να υποτάσσονται στους ευσεβείς και θεοφοβούμενους άνδρες τους κατά πάντα 96. Η γυναικεία συμπεριφορά πρέπει να εξασφαλίζει την ομόνοια, την ευταξία, τη γαλήνη και αυτή η υποταγή στην «κεφαλή τοῦ σώματος σωτηρία ἐστίν. Ἤδη προκατεβάλετο τῷ ἀνδρὶ καὶ τῇ γυναικὶ τῆς ἀγάπης τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὴν πρόνοιαν, ἑκάστῳ τὴν προσήκουσαν ἀπονέμων χώραν, τούτῳ μὲν τὴν ἀρχικήν καὶ προνοητικήν, ἐκείνῃ δὲ τὴν ὑποτακτικήν.» 97 Για τους άνδρες συμβουλεύει να αγαπούν τις γυναίκες τους, όπως ο Χριστός αγάπησε την Εκκλησία και παρέδωσε τον εαυτό Του στο θάνατο για χάρη της, για να την αγιάσει με το Άγιο Βάπτισμα και να τη θέσει στο πλευρό του ως ένδοξη νύμφη, αγία και άμεμπτη 98. Η ενσάρκωση του Λόγου, ο οποίος προχώρησε στην εσχάτη θυσία πάνω στο σταυρό, για χάρη του αγαπημένου Του 93 Ό. π. 3, 7 94 Εφ 5, Ό. π. 5, Εφ 5, Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ομιλία Κ, P. G., τ.62, Εφ 5,

43 λαού, είναι η αγάπη του Θεού που αποτελεί την αφετηρία και, ταυτόχρονα το τέλος και το σκοπό του γάμου. Αυτή η αιώνια αγάπη είναι ο αμάραντος της δόξης στέφανος 99 και, οι σύζυγοι κατορθώνουν να υπερβούν τον εαυτό τους, να δοθούν ολοκληρωτικά στην αγάπη προς τον άλλο, να προετοιμαστούν για την πληρότητα εκείνης της Αγάπης. Έτσι, οφείλουν οι άνδρες να αγαπούν τις γυναίκες τους σαν τα ίδια τους τα σώματα, γιατί κανείς ποτέ δε μίσησε τη σάρκα του αντιθέτως την περιθάλπουν και την τρέφουν, καθώς και ο Κύριος την Εκκλησία. Εκείνος που αγαπά τη γυναίκα του, τον εαυτό του αγαπά 100. Η συζυγική αγάπη απαιτεί συνεχή αγώνα για να υπάρχει κατανόηση, συνεργασία, κάλυψη των αναγκών και επιθυμιών τους. Ο ιερός Χρυσόστομος λέει: «Ἤκουσας τῆς ὑποταγῆς τὴν ὑπερβολήν Εἶδες μέτρον ὑπακοῆς; Ἄκουσον καὶ μέτρον ἀγάπης. Βούλει σοι τὴν γυναῖκα ὑπακούειν, ὡς ὁ Χριστὸς τῆς Ἐκκλησίας; Προνόει καὶ αὐτὸς αὐτῆς, ὡς ὁ Χριστὸς τῆς Ἐκκλησίας 101». Ο Κύριος επιμελείται την Εκκλησία, διότι οι πιστοί που την αποτελούμε, είμαστε μέλη του σώματός Του, όπως άλλοτε η Εύα ήταν από τα οστά του Αδάμ. Αυτή η καταγωγή της Εύας και ο τόσο στενός δεσμός της με το Αδάμ, σύμφωνα με τη Γραφή, θα είναι ο λόγος που θα εγκαταλείψει ο άνθρωπος τον πατέρα και τη μητέρα 99 Μ. Ευχολόγιο, Ακολουθία του γάμου 100 Εφ 5, Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ομιλία Κ, P. G., τ.62,

44 του και θα προσκολληθεί προς τη γυναίκα του και, θα είναι οι δύο ενωμένοι σε ένα σώμα 102. Καλείται ο άνθρωπος να οδηγηθεί από το «εγώ» στο «εμείς» και, μέσα από την ένωση με το συνάνθρωπο να επανενωθεί με το Θεό. Η θεϊκή δύναμη θα τελειοποιήσει την αγάπη του ζεύγους και θα τον μεταβάλλει σε αιώνιο δεσμό, αφού το μυστήριο του γάμου είναι μέρος του σχεδίου του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου. Και η ένωση αυτή «μυστήριον μέγα ἐστίν, ἐγώ δέ λέγω εἰς Χριστόν καὶ εἰς τήν ἐκκλησίαν 103». 102 Εφ 5, Εφ 5, 32 44

45 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Η λύση του γάμου επέρχεται αρχικά μόνο με το θάνατο 104 και, από τη στιγμή που αυτό θα συμβεί ο έτερος του ζεύγους έχει τη δυνατότητα επιλογής σύναψης νέου 105. Εκτός του θανάτου, η συμβίωση καταργείται λόγω μοιχείας που είναι ο κύριος παραδεκτός λόγος διαζυγίου που πηγάζει από την αλήθεια του Ευαγγελίου 106. Η διδασκαλία της Εκκλησίας που είναι η διδασκαλία του Χριστού, των αποστόλων και των αγίων Πατέρων της, θεωρεί, πως το μέγα μυστήριο του γάμου είναι ιερό, αδιάπτωτο, άλυτο 107. Οι διατάξεις που εφαρμόζονται για τη λύση της εκκλησιαστικής μνηστείας έχουν βάση αυτή την ευαγγελική αλήθεια. Εκτός των δύο βασικών αιτίων που τονίστηκαν, υπάρχουν και άλλοι λόγοι που οδηγούν στη διάζευξη, διότι είτε ισοδυναμούν, ως συνέπεια με εκείνες του φυσικού θανάτου και της μοιχείας, (είσοδος του ενός ή αμφότερων των συζύγων στο μοναχικό βίο, 104 Ρωμ 7, 2 και Α Κορ 7, Ό. π., 7, 3 και Α Κορ 7, Μτ 5, 32 και 19, Ό.π., 19, 6 : «ὃ οὖν ὁ Θεός συνέζευξεν, ἂνθρωπος μη χωριζέτω.» 45

46 χειροτονία σε βαθμό επισκόπου), είτε οδηγούν αντιστοίχως στην εύλογη εικασία τους (αιχμαλωσία, δουλεία, αναχώρηση, αφάνεια), διότι ενέχουν στην εφαρμογή τους το αμετακίνητο και το άλυτο. Οι αιτίες διαζυγίου ορίζονται από το βυζαντινό δίκαιο που έχει ως αφετηρία τη Νεαρά ριζ Ιουστινιανού 108, η οποία ήταν επηρεασμένη από τον Κώδικα του Θεοδοσίου και την κβ Νεαρά. Η συνύπαρξη των αρχών του ρωμαϊκού και χριστιανικού δικαίου και η «ασφαλής» απαρίθμηση αυτών των αιτιών στη ριζ Νεαρά, βρήκαν την Εκκλησία σύμφωνη που αποδέχτηκε το κύρος και τη νομική ισχύ τους. Ο αριθμός τους σίγουρα αυξήθηκε, αλλά ορίστηκε με ακρίβεια η εφαρμογή τους 109. Οφείλουμε, ωστόσο, να αναζητήσουμε και επιδράσεις του Χριστιανισμού στην εξέλιξη του ρωμαϊκού δίκαιου στις ανατολικές επικράτειες της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Είναι γεγονός ότι ο βυζαντινός νομοθέτης είναι περισσότερο ανθρώπινος στο νομοθετικό του έργο και είναι τόσο έντονες οι διαφορές σε σχέση με ορισμένες αρχαίες ρωμαϊκές περί δικαίου αντιλήψεις, ώστε δεν μπορεί κανείς, παρά να στραφεί στην ιδεολογική επίδραση του χριστιανικού ηθικού παραδείγματος, προκειμένου να ερμηνεύσει τις αντιθέσεις. Για παράδειγμα τα έδικτα που απαγόρευαν την έκθεση νεογνών και περιόριζαν τη σκληρότητα προς τους σκλάβους, όπως 108 J. Zhishman, Το δίκαιο του γάμου, τ. Β., σ Ό. π., σ

47 και εκείνα που αφορούσαν στη μοιχεία, το διαζύγιο και τα αφύσικα εγκλήματα φέρουν έντονη τη σφραγίδα μιας διαφορετικής αντίληψης για την ηθική. Ένα άλλο παράδειγμα επίδρασης της χριστιανικής ιδεολογίας είναι το νομοθετικό έργο του Κωνσταντίνου, θεμέλιο ουσιαστικά του Θεοδοσιανού Κώδικα, στο οποίο ανατρέπονται οι περίφημες ποινές του Αυγούστου για την αγαμία, καθορίζονται ποινές για το αδίκημα της απαγωγής και διαμορφώνονται τα νομικά πλαίσια που καθιστούν δύσκολη την υπόθεση του διαζυγίου, χωρίς τη συναίνεση και των δύο ενδιαφερομένων 110. Η ποινή στο ρωμαϊκό δίκαιο της βυζαντινής περιόδου είναι κυρίως πράξη ανταποδοτική για την αποκατάσταση της έννομης τάξης 111 και, έτσι παρέμεινε ως το τέλος της αυτοκρατορίας, παρά τις παρεμβάσεις της Εκκλησίας δια στόματος Βασιλείου Καισαρείας. Στη βάση της ποινικής δίωξης βρισκόταν η αρχή της υπαιτιότητας, δηλαδή της ψυχικής σχέσης του δράστη με την πράξη του, ως αποτέλεσμα νοητικής και συναισθηματικής ωρίμανσης. Αυτός είναι πιθανώς ο λόγος για τον οποίο τα παιδιά κρινόμενα κατά περίπτωσιν και, εδώ αναδεικνύεται ίσως ο 110 Evans Grubbs Judith, Law and Family in Late Antiquity: The Emperor Constantine's Marriage Legislation, New York, 1995, σ Σπ. Τρωιάνος, «Οι Ποινές στο Βυζαντινό δίκαιο», Έγκλημα και Τιμωρία στο Βυζάντιο, Αθήνα, 2001, σ

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Οκτώβριος 2010 Η 17χρονη σήμερα Α, δημοσιεύει,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Ο Α και η Β τέλεσαν το γάμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ»

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ΔΕΛΦΩΝ -ΜΙΟΥΛΗ ΤΗΛ.: 2310 828 989 «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ΕΤΟΣ ΣΤ ΠΑΣΧΑ 2013 www.inmetamorfoseos.gr

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΜΟΣ: ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΕΜ

ΓΑΜΟΣ: ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΕΜ Μελέτη 9: Για το Σάββατο 2 Μαρτίου ΓΑΜΟΣ: ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΕΜ ΕΔΑΦΙΟ ΜΝΗΜΗΣ: «Και είπε Κύριος ο Θεός, Δεν είναι καλόν να ήναι ο άνθρωπος µόνος, θέλω κάµει εις αυτόν βοηθόν όµοιον µε αυτόν.» Γένεσις 2/β

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ Α) Μεταξύ Ελλήνων και ορθοδόξων Χριστιανών Απαιτούνται τα εξής έγγραφα: α) πιστοποιητικό αγαμίας του Γαμπρού, β)πιστοποιητικό αγαμίας της Νύφης το πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στοιχεία που συμπληρώνονται από τον αιτούντα Στοιχεία ταυτοποίησης

Α. Στοιχεία που συμπληρώνονται από τον αιτούντα Στοιχεία ταυτοποίησης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Πληροφοριακό έντυπο για οικογενειακή επανένωση πολίτη τρίτης χώρας που κατοικεί νομίμως στην Ελλάδα με σύζυγο και τέκνα Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αριθμός Πρωτοκόλλου

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση. Άρθρο 2 Προϋποθέσεις

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση. Άρθρο 2 Προϋποθέσεις ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση Η συμφωνία δύο ενηλίκων προσώπων, διαφορετικού ή του ιδίου φύλου, με την οποία οργανώνουν τη συμβίωσή τους (σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης) καταρτίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους.

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους. ΛΟΓΟΣ ΘΑΥΜΑΣΙΟΣ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΜΑΡΚΟΥ ΕΦΕΣΟΥ ΤΟΥ ΕΥΓΕΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΗΣ, ΔΗΛΑΔΗ ΤΟ ''ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ, ΥΙΕ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ'' Ο Άγιος Μάρκος, ως μοναχός πρωτίστως αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566)

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΚΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ «Προσέφεραν αύτω παραλυτικόν» Ένα σηµείο κι ένα θαύµα έκανε σήµερα ό Κύριος µας στο Ευαγγέλιο, σηµειώνει ο αοίδιµος µητροπολίτης Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

816 Ν. 87(Ι)/94. Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994

816 Ν. 87(Ι)/94. Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994 Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 2930,2.12.94 816 Ν. 87(Ι)/94 Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Εισαγωγικές Διατάξεις Αρθρο. 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ

ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ti ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ενηλικίωση - Γάμος, σελ. 8 2. Σχέσεις των συζύγων που προκύπτουν απ' το γάμο, σελ. 14 3. Περιουσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ.

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Άρθρο πρώτο Στη θέση των ήδη καταργηµένων µε το άρθρο 17 του Ν. 1329/1983 άρθρων 1455-1460 του Αστικού Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ- ΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ Χρήσιµες Οδηγίες για την τέλεση του Γάµου Α) ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟ ΟΞΩΝ Όταν και οι δύο Μελλόνυµφοι θέλουν να τελεστεί το Μυστήριον του Γάµου στο Ναό µας,για να εκδοθεί η Άδεια

Διαβάστε περισσότερα

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου EMPATHY ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου Εισηγητής: Νίκος Α. Χαζάπης, Μ.Μ, τεχνικός σύμβουλος Καθορισμός διαδικασιών Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Κτιρίων Μέλος ASHRAE, CIBSE,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ (ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΑΜΟΣ;)

ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ (ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΑΜΟΣ;) 1 ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ (ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΑΜΟΣ;) Ένα βιβλίο πάνω στο γάμο και τα συζυγικά προβλήματα δεν θα ήταν πλήρες χωρίς την εικόνα του γάμου όπως ο Θεός την έχει ορίσει. Η πρόθεση μας δεν είναι να σκιαγραφήσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική)

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 1. Έκδοση Άδειας Γάμου 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 5. Λύση Γάμου 6. Πιστοποιητικό Τελέσεως Γάμου 7. Επικοινωνία 1.Έκδοση Άδειας Γάμου Α.

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά.

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. illbehonest.com/greek Tim Conway Αδέλφια, λέει πιάστε δουλειά Αδέλφια, αυτό είναι που μας λέει εδώ. Κοίταξε το επόμενο πράγμα που είναι στο εδάφιο 28

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Σ Δ Α Υ Κ

Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Σ Δ Α Υ Κ Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Σ Δ Α Υ Κ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΤΟΜΙΚΑ - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Συμπληρώνονται με ευκρινή, κεφαλαία γράμματα. Επώνυμο/όνομα συζύγου : Κωδ. 1.5 / 1.6 ΑΜΚΑ : Κωδ. 1.15 ΑΦΜ : Κωδ. 1.10

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ.

1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ. 1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ. 2), (2006) 1Β Α.Α.Δ 1389 Εφεσείουσα-Αιτήτρια, Εφεσιβλήτου-Καθ ου

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτημα τρίτο (βαθμοί 2) Να απαντήσετε αιτιολογημένα εάν η εκχώρηση είναι υποσχετική και αιτιώδης σύμβαση.

Ζήτημα τρίτο (βαθμοί 2) Να απαντήσετε αιτιολογημένα εάν η εκχώρηση είναι υποσχετική και αιτιώδης σύμβαση. Γενικό Ενοχικό Δίκαιο Έκτακτη εξεταστική περίοδος Ιουνίου 2014 Καθηγήτρια Κ.Δ.Παντελίδου Ζήτημα πρώτο (βαθμοί 6) Ο ιδιοκτήτης συνεργείου αυτοκινήτων Α ανέλαβε την υποχρεώση να τοποθετήσει με αμοιβή ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η επιλογή να είμαστε ευγνώμονες

Η επιλογή να είμαστε ευγνώμονες ΜΉΝΥΜΑ ΤΗΣ ΠΡΏΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΊΑΣ, ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2011 Από τον Πρόεδρο Χένρυ Άιρινγκ Πρώτο σύμβουλο στην Πρώτη Προεδρία Η επιλογή να είμαστε ευγνώμονες Ο Πατέρας μας στους Ουρανούς μας προσέταξε να είμαστε ευγνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Α1, 1 Ἐπειδή πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινά οὖσαν καί πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἓνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γάρ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου Α' ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ Ὅταν καί οἱ δύο Μελλόνυμφοι διαμένου`ν στήν ἴδια Ἐνορία, γιά χρονικό διάστημα πλέον τοῦ ἑνός χρόνου, στό Ναό τῆς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΚΛΑΔΙ ΤΗΣ ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΗΣ

ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΚΛΑΔΙ ΤΗΣ ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΗΣ Μελέτη 9: Για το Σάββατο 31 Αυγούστου Σάββατο απόγευμα ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΚΛΑΔΙ ΤΗΣ ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΗΣ ΕΔΆΦΙΟ ΜΝΉΜΗΣ: «Επειδή και ο αγιάζων και οι αγιαζόµενοι εξ ενός είναι πάντες, δι ην αιτίαν δεν επαισχύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Η ενδεκάτη Συνάντηση της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί!

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Μέρος Πρώτο Σελίδα 1 "Να Επιζητείτε Ειρήνη και να την Επιδιώκετε" --1. Πέτρου 3:11 Είχαμε τη χαρά να ζήσουμε από κοντά ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ στη ρομανί, στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

«Εγώ είμαι η Αγάπη και μέσα στην Αγάπη βρίσκεται η μητρότητα και η πατρότητα Μου»

«Εγώ είμαι η Αγάπη και μέσα στην Αγάπη βρίσκεται η μητρότητα και η πατρότητα Μου» Ο Θεός, η παγκόσμια Μάνα! (Θείο κήρυγμα στη γιορτή της μητέρας) Πρόλογος Οι άνθρωποι, αναγνωρίζοντας το μεγαλύτερο δώρο, που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο, σήμερα επέλεξαν αυτήν την ημέρα, για να γιορτάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνα Πολιτεία (519D-520A) Ἒπειτ, ἒφη, ἀδικήσομεν αὐτούς, καί ποιήσομεν χεῖρον ζῆν, δυνατόν αὐτοῖς ὂν ἂμεινον; Ἐπελάθου, ἦν δ ἐγώ, πάλιν, ὦ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ Sony Mobile Communications AB Nya Vattentornet, SE-22188 Lund της Σουηδίας για το «XPERIA ICAN» Web App.

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ Sony Mobile Communications AB Nya Vattentornet, SE-22188 Lund της Σουηδίας για το «XPERIA ICAN» Web App. ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ Sony Mobile Communications AB Nya Vattentornet, SE-22188 Lund της Σουηδίας για το «XPERIA ICAN» Web App. ΠΡΩΤΟΣ ΟΡΟΣ.- ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΡΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ, ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε ιστορία και γεγονός που θέλουμε να διηγηθούμε αρχίζουμε με το πότε ακριβώς έγινε. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ

Σε κάθε ιστορία και γεγονός που θέλουμε να διηγηθούμε αρχίζουμε με το πότε ακριβώς έγινε. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α. ΒΑΣΙΚΟΣ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ (Αυτό που κυρίως προσπαθούμε να μείνει στα παιδιά ως στοιχείο κατήχησης) Να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά πως ο Θεός Πατέρας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιβλίο του Μόρμον ως προσωπικός οδηγός

Το Βιβλίο του Μόρμον ως προσωπικός οδηγός Μήνυμα της Πρώτης Προεδρίας, Σεπτέμβριος 2010 Από τον Πρόεδρο Χένρυ Άιρινγκ Πρώτο Σύμβουλο στην Πρώτη Προεδρία Το Βιβλίο του Μόρμον ως προσωπικός οδηγός Όλοι μας, όταν νιώθουμε αυξημένη πνευματικότητα,

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Το δίκαιο και οι διακρίσεις του... 15 2. Οι πηγές γνώσης του Ρωμαϊκού ίκαιου... 20 3. ιαίρεση της Ιστορίας του Ρωμαϊκού πολιτεύματος και του Ρωμαϊκού ικαίου... 32 4. Χαρακτήρας

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ν. 16(Ι)/92 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2686 της 6ης ΜΑΡΤΙΟΥ 1992 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ο περί Ρυθμίσεως της Άσκησης του Επαγγέλματος των Οπτικών Νόμος του 1992 εκδίδεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ Ημερίδα Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος με θέμα: «Χριστιανοί της Ευρώπης και σύγχρονα ηθικά διλήμματα» Βόλος 22.11.2014 π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή.

Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή. Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή. Η ιστοριογραμμή (ή γραμμή του χρόνου) αποτελεί εργαλείο καταγραφής γεγονότων σε χρονολογική σειρά, πολύ χρήσιμο για το μάθημα της Ιστορίας.

Διαβάστε περισσότερα

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»).

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»). Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου Ὁ Γέροντας, βαθύς γνώστης τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας καί φιλόπατρις, ἐθλίβετο γιά τήν ἠθική καί πνευματική ἀλλοτρίωσι τοῦ λαοῦ μας. Ἀγωνιοῦσε καί προσευχόταν καθημερινῶς

Διαβάστε περισσότερα