ÏÂÈÛÔ Ú 8. Ú ÎÏÂÈÔ ΔËÏ-Fax: TPIMHNIAIO ENHMEPΩTIKO ΔEΛTIO TOY ΣYΛΛOΓOY TΩN AΠANTAXOY XPYΣIΩTΩN EYPYTANIAΣ H ΠANAΓIA

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ÏÂÈÛÔ Ú 8. Ú ÎÏÂÈÔ 14121 ΔËÏ-Fax: 210-2832243 TPIMHNIAIO ENHMEPΩTIKO ΔEΛTIO TOY ΣYΛΛOΓOY TΩN AΠANTAXOY XPYΣIΩTΩN EYPYTANIAΣ H ΠANAΓIA"

Transcript

1 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ Κωδικός: 4683 NOMO EYPYTANIA. A PAºøN. A PO OTAMOY ÕÁÚ Ê P appleùôappleô ÏÔ. ºOYPNA Ú Ó ÙÛ.BINIANH M ÚÔÌ Ù ºÔ ÚÓ. A EPANTIøN AÁ. ËÌ ÙÚÈÔ ÊÓË XPY ø.kthmeniøn KÚ ÓÙË KÂÚ ÛÔ ÒÚÈ AÁ. TÚÈ B ÓÈ ÓË. ºÚ ÁÎ ÛÙ K ÚappleÂÓ ÛÈ. ºPA KI TA. KAP ENH IOY. OTAMIA ÏÂÈÛÔ Ú 8. Ú ÎÏÂÈÔ ΔËÏ-Fax: POY OY MÂÁ. XˆÚÈfi ÚÔ Ûfi. OMNI TA ÔÌÓ ÛÙ TPIMHNIAIO ENHMEPΩTIKO ΔEΛTIO TOY ΣYΛΛOΓOY TΩN AΠANTAXOY XPYΣIΩTΩN EYPYTANIAΣ H ΠANAΓIA ÂÚ Ô Ô A ñ ŒÙÔ 12Ô ñ AÚÈıÌfi Ê ÏÏÔ 49 ñ appleú ÏÈÔ - ª ÈÔ - πô ÓÈÔ 2007 Αλωνάρης (Ιούλιος) στο χωριό και όσο και να ψάξεις, όσα χωράφια και να γυρίσεις, δε θα βρεις ούτε μια σπιθαμή, ούτε μια ποδαριά, έστω για δείγμα σπαρμένο σιτάρι, μα ούτε και κριθάρι. Ούτε στα Nημάτια, ούτε στα Παλιοχώρια, στα αμπέλια, στα Ασημίνικα, στο Μέγα χωράφι στον Άγιο Δημήτριο, πουθενά σε τόσα σταροχώραφα, δε θα δεις να κυματίζει το μελωμένο και ψωμωμένο σιτάρι, με το λευκόχρυσο χρώμα να Δ ø π Το πετράλωνο στη Χρύσω. Καλοκαίρι 2007 Φωτό: Ηλίας Α. Καρανίκας Το αλώνι του Κωστάκη στα Ασημίνικα, καλοκαίρι Φωτό: Ηλίας Α. Καρανίκας γέρνουν τα στάχυα. Ούτε μαυραγάνι ούτε βλαχόσταρο ούτε κουρεμένο ή τσούρο (ποικιλίες σιταριού), παντού ερημιά. Εκεί που άκουγες τέτοια εποχή τα τραγούδια των θεριστάδων, τα πολύχρωμα μαντήλια ν ανεμίζουν, τις φωνές των παιδιών κι έβλεπες τις χεριές του σταριού να γίνονται δεμάτια, τώρα βλέπεις να έχει γίνει δάσος από κέδρα και έλατα, τα πεζούλια έπεσαν, τα καρποφόρα δέντρα χάθηκαν, οι δρόμοι και τα μονοπάτια δεν υπάρχουν. Και τ αλώνια; Αυ- Συνέχεια στην 4η σελ. Πρόγραμμα θρησκευτικών - επετειακών - πολιτιστικών εκδηλώσεων τον Αύγουστο στο χωριό μας Χρυσιώτισσες - Χρυσιώτες, φίλες - φίλοι του χωριού μας αναγνώστες της εφημερίδας μας. Το καλοκαίρι ήρθε και όλοι έχετε κάνει το πρόγραμμά σας για τις καλοκαιρινές διακοπές. Το Δ.Σ. του Συλλόγου των απανταχού Χρυσιωτών η Παναγία σας εύχεται να περάσετε καλά και θα ήθελε να σας υπενθυμίσει ότι το χωριό μας είναι ένας καλός προορισμός για ξεκούραση και ηρεμία. Και αν πάλι θέλετε διασκέδαση και καλοπέραση τον 15Αύγουστο έχουμε ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων: 14 Αυγούστου Ώρα 7:00 μ.μ. Εσπερινός στην εκκλησία της Παναγίας Ώρα 10:00 μ.μ. έναρξη πανηγυριού 15 Αυγούστου Ώρα 8:00 π.μ. Λειτουργία στην Παναγία. Ακολουθεί αρτοκλασία στην πλατεία του χωριού και περιφορά της εικόνας Κοίμηση της Θεοτόκου. Ώρα 12:00 μ.μ. Το πανηγύρι ξεκινάει ολοήμερο και ολονύχτιο. 16 Αυγούστου Ώρα 8:30 μ.μ. Εκδήλωση για τους μικρούς μας φίλους Θέατρο σκιών με τον Κώστα Καμαριάρη Ώρα 11:00 μ.μ. Βραδιά νεολαίας Γλέντι, χορός και το κέφι φτάνει στο κατακόρυφο 18 Αυγούστου Εσπερινός στον Άγιο Σεραφείμ Προσκύνημα της Αγίας Κάρας του Αγίου Σεραφείμ Κορώνης 19 Αυγούστου Ώρα 8:00 π.μ. Θεία Λειτουργία στο ξωκλήσι του Αγίου Σεραφείμ. 10:30 π.μ. Τρισάγιο στα Νημάτια. Δρόσος Θυσίας. 11:30 π.μ. Επάνοδος στο χωριό. 12:00 μ.μ. Χαιρετισμοί - Ομιλία του καθηγητή κ. Κλεομένη Κουτσούκη. Παράθεση γεύματος από το Δήμαρχο του Δήμου Βίνιανης κ. Νικόλαο Γεωργίου. Θα ήταν μεγάλη χαρά να σας έχουμε όλους κοντά μας να διασκεδάσουμε με τον τρόπο που ξέρουμε εμείς οι Χρυσιώτες να πούμε τα δικά μας, να πάρουμε την ευχαρίστηση της επικοινωνίας και να δώσουμε ζωντάνια στο χωριό μας. Σας περιμένουμε στη Χρύσω. Με τιμή Για το Δ.Σ. του Συλλόγου Η Πρόεδρος Βασ. Χαλκιά π ª ª Δøƒπ À π π Στο τεύχος που κρατάτε δημοσιεύουμε μια φωτογραφία, από το αρχείο του Αντώνη Θ. Καρανίκα. Απεικονίζονται σε αυτή από δεξιά ο Κωνσταντίνος Ντότσικας, η συζυγός του Σταυρούλα, η μητέρα του Ολυμπία Ντότσικα και ο μικρός γιος του Λάμπρος και είναι φωτογραφία του ÂÚ Ó ÌˆÓ, ÙˆÓ Î È appleôúúèìì ÙˆÓ Χρόνια και χρόνια ακούμε ότι η χωματερή των Άνω Λιοσίων έχει γεμίσει και υπάρχει επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία ΧΥΤΑ, για τα απορρίμματα της Αττικής. Το πρόβλημα αυτό απασχολεί και όλη την επαρχία. Ανεξέλεγκτες χωματερές βρίσκονται σε κάθε χωριό, πόλη και κωμόπολη της πατρίδας μας. Κάθε λαγκαδιά και ποτάμι έχει μετατραπεί σε χωματερή και είναι ευτύχημα που η Ευρωπαϊκή Ένωση μας επιβάλλει τσουχτερά πρόστιμα, μήπως και αποφασίσει η πολιτεία να πάρει μέτρα για την εξάλειψη αυτού του φαινομένου. Γιατί όμως η πολιτεία χρόνια τώ- Συνέχεια στην 6η σελ.

2 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ 2 2 Xρυσιώτικα Νέα Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007 ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Κωνσταντίνος Δ. Τσάτσος » Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Έκδοση Νομαρχίας Ευρυτανίας, Επίτιμου Καθηγητή Κλεομένη Κουτσούκη. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα καλαίσθητο βιβλίο με θέμα τον Κων. Τσάτσο. Εκδόθηκε από τη Νομαρχία Ευρυτανίας με επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Κλεομένη Κουτσούκη. Αναφέρεται στην εκδήλωση που έγινε στο Καρπενήσι τον Οκτώβριο του 2003 στη μνήμη του Κων. Τσάτσου. Περιλαμβάνει τρία μέρη. Μετά τις ευχαριστίες της κ. Δέσποινας Τσάτσου-Μυλωνά, του Κων/νου Κοντογεώργου Νομάρχη Ευρυτανίας και το εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή της έκδοσης καθ. κ. Κουτσούκη στο Α μέρος γίνεται αναφορά στα Αποκαλυπτήρια προτομής Κωνσταντίνου Δ. Τσάτσου, εγκαίνια Μουσείου Κων. και Αλ. Τσάτσου. Β μέρος, ο Κωνσταντίνος Δ. Τσάτσος και η Ευρυτανία Γ μέρος, Κωνσταντίνος Δ. Τσάτσος: ο άνθρωπος, ο συγγραφέας, το έργο του. Ο τόμος κλείνει πολύ εύστοχα με αποσπάσματα - αποφθέγματα του σοφού άνδρα Παρακαταθήκες τα ονομάζει ο συγγραφέας του βιβλίου για να δείξει ότι τα λόγια αυτά του Κων. Τσάτσου περικλείουν κατασταλαγμένη σοφία μιας ολόκληρης ζωής, που μπορεί να μας φανεί χρήσιμη. Το βιβλίο αυτό ενδιαφέρει ιδιαίτερα εμάς τους Χρυσιώτες γιατί από τα κείμενα και πιο συγκεκριμένα στο Β μέρος, γενεαλογικά της οικογένειας Τσάτσου, στη σελίδα 53 στο ιδιόγραφο σημείωμα του Ι. Τσιγκόλη, π. Υπουργού και γερουσιαστή από το Καρπενήσι που είχε αποστείλει προς τον Κων. Τσάτσο (1948). Ο πατήρ του Νίκου Θέου, Θέος επονομασθείς Χρυσιώτης, προήρχετο από το Βασταβέτσι της Ηπείρου οπόθεν και ο πατήρ του Κατσαντώνη μεθ ου συνδέετο και διά συγγενείας. Ο Θέος μετά της οικογενείας του και των ποιμνίων των προ του 1800 κατέλαβε τα βουνά Χρύσου και του συνοικισμού Κουφάλας, ο δε πατήρ του Κατσαντώνη τα του παρακείμενου χωριού Μήρεσης των Αγράφων. Ο Θέος είχε πολλούς υιούς και θυγατέρας εξ ών η νεωτέρα ήτο η Κυριακούλα. Προκύπτει ότι ο Κων/νος Τσάτσος έχει τις ρίζες του στη Χρύσω γι αυτό θα πρέπει να το διαβάσουμε προσεκτικά. Συγχαρητήρια στη Νομαρχία Ευρυτανίας, στο Νομάρχη, τον Κων/νο Κοντογεώργο και στον καθηγητή Κλ. Κουτσούκη για την έκδοση αυτού του βιβλίου. Βασιλική Χαλκιά Παράκληση Όπως γνωρίζετε, τα Χρυσιώτικα Νέα είναι μια μικρή τοπική εφημερίδα και δεν έχει τα μέσα να πληροφορείται όσα συμβαίνουν, ευχάριστα ή δυσάρεστα, στους αγαπητούς μας συντοπίτες. Γι αυτό σας παρακαλούμε να μας ενημερώνετε, αν θέλετε να δημοσιεύουμε, ό,τι ευχάριστο ή δυσάρεστο σας συνέβη (Γεννήσεις-Θάνατοι, Μνημόσυνα, Επιτυχίες, Αποφοιτήσεις από σχολές, Διάφορες διακρίσεις κ.λπ.). Επίσης να μας ενημερώνετε για την αλλαγή της διεύθυνσής σας, ώστε να παίρνετε την εφημερίδα μας. EΘNIKH H ΠPΩTH AΣΦAΛIΣTIKH BAΣIΛIKH XAΛKIA Aσφαλιστικός Σύμβουλος A.E.E.Γ.A. H EΘNIKH ETAIPIA TOY OMIΛOY THΣ EΘNIKHΣ TPAΠEZAΣ THΣ EΛΛAΔOΣ A.E. Kαρπενήσι: Tηλ Kιν H ÁÏ ÎÈ appleïâ Ú ÙË ˆ H Ê ÚÌ Rammos ÂÎÙÂÏ apple Ú ÁÁÂÏ Â ÁÂÓÂıÏ ˆÓ, Á ̈Ó, Î.Ï.apple. TÔ ÚÙ ˆÁÚ ÊÈÎ, apple ÁˆÙ, ÁÏ Î Ì ÙËÓ Î Ï ÙÂÚË appleôèfiùëù ZAXAPO A TEIA A/ºOI PAMMOY K Ù ÛÙ Ì Ù Ì : Ï. ÚÎÔ ÙËÏ: TÚÔ Ì Ó 4 ÙËÏ: ÙÚfiÎÏÔ 45 ÙËÏ: EP A THPIO-KATA THMA: K ÚappleÂÓËÛ Ô 20 Ì ÙËÏ: ªÈ ÃÚ ÛÈÒÙÈÛÛ Úfi ÚÔ ÙË Μετά τις τελευταίες αρχαιρεσίες στην Ομοσπονδία Ευρυτανικών Συλλόγων (ΟΕΣ) τη θέση του προέδρου κατέλαβε η συγχωριανή μας και πρόεδρος του συλλόγου μας κ. Βασιλική Χαλκιά. Το υπόλοιπο προεδρείο της ΟΕΣ αποτελούν οι: Κωνσταντίνος Φούκας, Α' Αντιπρόεδρος ) Ευθύμιος Ραφτογιάννης, Β' Αντιπρόεδρος Σεραφείμ Σκάνδαλος, Γενικός Γραμματέας Μαρία Παπαδοπούλου, Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας Κωνσταντίνος Καλτσούνης, Οργανωτικός Γραμματέας Κωνσταντίνος Μπούκας, Ταμίας και Υπεύθυνος Τύπου Βασίλειος Τσιαμάκης, Βοηθός Ταμία και Υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων Βασίλειος Μάκκας, Έφορος Πολιτιστικών Εκδηλώσεων Ελευθέριος Κολομβάκης, Μέλος Αθανάσιος Κονδύλης, Μέλος Γεώργιος Μάνδαλος, Μέλος Δήμος Σταμέλος, Μέλος Δημήτριος Τσιώλης, Μέλος Ελευθερία Φραγκάκη Σταυροπούλου, Μέλος Ολόψυχα ευχόμαστε στη συγχωριανή και φίλη Βασιλική κάθε επιτυχία στα νέα της καθήκοντα.  ÔappleÔÚ Î È ÌÔÓÔapple ÙÈ ÂÚ ÛÔ ÒÚÈ - ÃÚ Ûˆ Y O KATA KEYH Yapple ı ÓÔ Î Ù ÛΠËÌ. M ÓÙ B ÛÈÏÂ Ô 5 N. E Ú Ù Ó Ì TËÏ: & Η Χρύσω είναι ένας μικρός παράδεισος κρυμμένος μέσα στο φαράγγι που διασχίζει το ρέμα του Γαβρενίτη. Από το χωριό αρχίζουν πολλές πεζοπορικές διαδρομές μέσα σε δάση από πλατάνια, πλάι σε ρεματιές και ρυάκια. Μπορείτε να φτάσετε ως εδώ από το Κερασοχώρι μέσω χωματόδρομου με δύο τρόπους. Είτε με όχημα 4X4 είτε πεζοπορώντας. Η πεζοπορία ενδείκνυται γι' αυτούς που θέλουν να απολαύσουν τη διαδρομή με την ησυχία τους, καθώς στο σύνολό της είναι μαγευτική και δεν παρουσιάζει δυσκολίες. Ο δρόμος ξεκινάει από το Κερασοχώρι. Μετά την είσοδο στο χωριό και αφού περάσετε από την ταβέρνα - ψησταριά - καφέ μπαρ «Ο Βλάχος» στρίβετε στην άσφαλτο δεξιά και αρχίζετε να ανηφορίζετε. Στο 1ο χιλιόμετρο περνάτε το «παραθεριστικό κέντρο Ποστ» και ένα γήπεδο ποδοσφαίρου. Από αυτό το σημείο ο δρόμος γίνεται χωμάτινος και περνάει ανάμεσα από έλατα και βοσκοτόπια με βελανιδιές. Σε αρκετά σημεία καθώς προχωράτε, η θέα προς την πεδιάδα ξεδιπλώνεται πανοραμικά. Στα 2,7 χιλιό-μετρα μια σκουριασμένη πινακίδα επιβεβαιώνει ότι κινείστε σωστά. Στα 5 περίπου χιλιόμετρα ο δρόμος αρχίζει να κατηφορίζει και τα έλατα δίνουν τη θέση τους στις βελανιδιές και την ποώδη βλάστηση. Στη συνέχεια θα περάσετε ένα εκκλησάκι στα δεξιά σας και έναν μικρό κτηνοτροφικό οικισμό. Κάτω χαμηλά διακρίνεται, από τα λίγα σημεία όπου τα έλατα δεν καλύπτουν τον δρόμο, το ρέμα του Γαβρενίτη. Στα 7,8 χλμ. θα φτάσετε σε μια διασταύρωση με πινακίδες: ευθεία ο δρόμος συνεχίζει για Χρύσω, ενώ δεξιά στρίβει για Βίνιανη και Δάφνη. Περίπου 200 μέτρα πιο κάτω θα συναντήσετε ένα μνημείο αφιερωμένο στους Έλληνες που βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν από Ιταλούς στις 6 Δεκεμβρίου του Το ωραιότερο ίσως κομμάτι της πεζοπορίας αρχίζει από εδώ, καθώς σταδιακά ο δρόμος κατηφορίζει και μπαίνει μέσα στο στενό φαράγγι του Γαβρενίτη. Περπατώντας στον ίσκιο των πλατανιών θα συναντήσετε το Κάτω Γεφύρι και στα 11,3 χιλιόμετρα θα δείτε αριστερά σας την εκκλησία του Αγίου Σεραφείμ, σφηνωμένη μέσα στον θόλο που σχηματίζουν οι βράχοι. Ακριβώς απέναντι από τη δεξιά πλευρά, κυλάει το ποτάμι, στέκει το Πάνω Γεφύρι και δύο λεπτά αργότερα εμφανίζονται τα πρώτα σπίτια της Χρύσως. Από εδώ μπορείτε να στρίψετε αριστερά να βγείτε στην πλατεία, τις βρύσες του χωριού και το ναό της Παναγίας ή να συνεχίσετε: δεξιά για το χωριό Άγιος Δημήτριος. Στη Χρύσω αξίζει να πάτε μέχρι τις βρύσες και τους καταρράκτες που απέχουν μόνο δύο λεπτά περπάτημα από την πλατεία. Στο χωριό λειτουργούν ενοικιαζόμενα δωμάτια, ενώ υπάρχουν και καφενεία - ταβέρνες που συνήθως είναι ανοιχτές καθημερινά και τον χειμώνα. Ειδική έκδοση της εφημερίδας «Τα Νέα»

3 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ 3 Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007 Xρυσιώτικα Νέα 3 Ì Ë ÙË Â ÚÈÓÈ applefi ÙÔÓ ÙÛ ÓÙÒÓË «Νυχτερινή καταδρομή» Στην σημερινή εποχή υπάρχουν στους πολέμους ειδικές δυνάμεις (αλεξιπτωτιστές, πεζοναύτες, καταδρομείς) για ειδικές αποστολές και νυχτερινούς αιφνιδιασμούς. Μελετώντας την προεπαναστατική περίοδο και ειδικά το βιβλίο με τα κατορθώματα του Κατσαντώνη, του Φραγκίστα, που υπήρχε ομαδάρχης στον Κατσαντώνη και περιγράφει λιτά τις μάχες όπως γινόταν χωρίς υπερβολές, αλλά νικηφόρες, περιγράφει και τη μάχη της Κεχρινιάς του Βάλτου. Ήταν μια νυχτερινή καταδρομή - ενέδρα όπου οι Τούρκοι έπαθαν πανωλεθρία. Ο Κατσαντώνης δεν ήταν κανένας θεριός στο ανάστημα κλέφτης, αλλά απεδείχθει στρατηγικότατος, είχε θηλυκό μυαλό, έπαιρνε γρήγορα αποφάσεις και έβλεπε μακριά που λέει και ο λαός. Αυτό αποδεικνύεται σε όλες τις μεγάλες μάχες που έδωσε και όλες νικηφόρες. Γι αυτό και ο Πρόδρομός του θρυλικός Δίπλας αναγνωρίζοντας τις ικανότητές του του παρέδωσε την αρχηγία σε ηλικία 25 χρονών και στη σύναξη της Λευκάδας από τον Καποδίστρια και το στρατηγό Παπαδόπουλο όλοι οι οπλαρχηγοί τον ανεγνώρισαν και τον όρισαν «Πολέμαρχο» δηλ. αρχιστράτηγο. Εάν ο Κατσαντώνης ζούσε τον καιρό της επανάστασης του 1821 θα ήταν αναμφισβήτητα ο Στρατάρχης της Ρούμελης. Και τώρα στη μάχη της Κεχρινιάς. Ο Αλή Πασάς πτοημένος από τα κατορθώματα του Κατσαντώνη, δίνει εντολή στον σκληρό Γιουσούφ Αράπη να εξοντώσει τον Κατσαντώνη, με δικαιώματα ζωής ή θανάτου άνευ ευθύνης και στο λαό. Αφού κατέστρεψε τα Άγραφα με την σκληράδα του κατέβηκε στην Κατούνα. Ο Κατσαντώνης βρισκόταν στην περιοχή. Μαθαίνοντας την παρουσία του στέλνει τον Κουτσουμουσταφάμπεη με 150 αρβανίτες και 200 στρατευμένους χωρικούς να συλλάβουν προκρίτους της περιοχής του Ξηρομέρου. Ο Κατσαντώνης παρακολουθεί τις κινήσεις τους και προσπαθεί να τους κτυπήσει (όπως τα περιγράφει ο Φραγκίστας) σε κατάλληλο μέρος για να ελευθερώσει τους έξι προκρίτους που συνέλαβαν. Όταν πλησίαζαν προς την Κατούνα πιστεύοντας ότι δεν υπάρχει κίνδυνος, άδειασαν τα όπλα τους οι χωρικοί με εντολή του Κουτσουμουσταφάμπεη και να γυρίσουν σπίτια τους. Έτσι ο Κατσαντώνης που παρακολουθούσε διακριτικά, έπιασε τη θέση δάσος - στενό της Κεχρινιάς που θα περνούσαν νύχτα με φεγγάρι. Παρέταξε τους άνδρες του μέσα στο δάσος κοντά στο μονοπάτι και έπρεπε να πυροβολήσουν όταν εκείνος έριχνε πρώτος. Η εντολή ήταν να προσέξουν να μην χτυπηθούν οι όμηροι. Η συνήθεια των Κατσαντωναίων ήταν αφού θα άδειαζαν τα όπλα τους να επιτίθενται στον αιφνιδιασθέντα εχθρό με τα γιαταγάνια και να τους πανικοβάλουν τρέποντάς τους σε φυγή, οπότε η καταδίωξη και η σφαγή τους ήταν εύκολη. Έτσι οι Τούρκοι αμέριμνοι, περνούσαν το μέρος, δέχθηκαν τα πυρά των Κατσαντωναίων και την επίθεση με τα γιαταγάνια. Η μάχη κράτησε λιγότερο από μια ώρα. Η καταστροφή ήταν τρομακτική, σκοτώθηκε ο Κουτσουμουσταφάμπεης και 145 Τούρκοι. Οι πέντε που γλίτωσαν τράπηκαν σε φυγή, τους κυνήγησε ο Κατσαντώνης που του φώναζαν: Δεν χόρτασες ωρέ Κατσαντώνη, έχουμε φαμελιές, άσε να δώσουμε χαμπέρι τι έγινε». Πράγματι τους άφησαν να φύγουν. Οι πρόκριτοι ελευθερώθηκαν με δύο τραυματισμένους ελαφρά. Οι νικητές γύρισαν στον τόπο της καταστροφής, πήραν τα όπλα, χρήματα και ότι άλλο πολύτιμο είχαν αρπάξει οι αρβανίτες και κατά την συνήθεια τα μοίραζαν οι νικητές. Έτσι περιγράφει τη μάχη ο Φραγκίστας, νυχτερινή ενέδρα, νικηφόρα, με ολική νίκη, χάρις στην πολεμική ιδιοφυΐα του Κατσαντώνη. Άλλη νυχτερινή καταδρομή είναι του Μάρκου Μπότσαρη στο Κεφαλόβρυσο του Καρπενησίου που θα περιγράψουμε άλλη φορά, 9 Αυγούστου Το γράφω επίκαιρα μια που την Κυριακή της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος γίνονται στη γενέτειρά του το Μάραθο των Αγράφων τα «Κατσαντώνεια» κάθε χρόνο. Αξίζει αυτή την τιμή ο αετός των Αγράφων, ο θρυλικός εξολοθρευτής των στρατιών του Αλή Πασά, ο προστάτης των Ελλήνων. Συγχαρητήρια στο Σύλλογο «Κατσαντώνης» και στους οργανωτές των εορτών. Χαρ. Μπετχαβάς Μ ετά την σειρά των πάρα πολλών κλεφτοκαπετάνιων μέσα στα 400 χρόνια της σκλαβιάς, γιατί τα Άγραφα έμειναν πάντα αδούλωτα, φτάνομε στον 18ο αιώνα που στα Άγραφα (όταν λέμε Άγραφα εννοούμε όλη την ορεινή περιοχή) κυριάρχησαν οι Φλωραίοι της Κουφάλας (Δάφνης) εμφανίσθηκε ο Βασίλης Δίπλας. Δεν γνωρίζω σε ποιο χωριό γεννήθηκε. Ήταν ένας γιγαντόσωμος, επιβλητικός άνθρωπος, πολύ γενναίος και λένε ότι ήταν κουνιάδος του Γιάννη Μακρυγιάννη, πατέρα του Κατσαντώνη και νουνός του. Η Μακρυγιάνναινα λεγόταν Αρετή. Ο νταϊφάς του δεν ήταν μεγάλος, ήταν γύρω στους 10 έως 15 άνδρες. Ήταν διώκτης των Τούρκων και γνωρίζω μία μάχη που έγινε στον Άι- Δημήτρη στη θέση Καρυά που σήμερα το σημείο της μάχης λέγεται Δίπλας. Είναι στο πίσω μέρος της Καρυάς στο δρόμο που έρχεται από το Μάραθο. Το πάνω μέρος είναι βράχος, το κάτω κρημνός και έχει μονοπάτι που οδηγεί προς Καρυά - Άγιο Δημήτριο - Χρύσω. Στη θέση Δίπλα έχει μικρά καγκέλια και βραχώδες μέρος κατάλληλο για ενέδρα. Εκεί είχε στήσει την ενέδρα του ο Δίπλας και περίμενε τους Τούρκους που ερχόταν από Άγραφα με την είσπραξη των φόρων. Έγινε φοβερή μάχη, αλλά δεν μπόρεσε όπως φαίνεται να πάρει τα χρήματα. Σκοτώθηκαν όμως πολλοί Τούρκοι, τους οποίους έθαψαν στην Καρυά και όπως μου διηγούνταν ο Ευάγγελος Μούτσελος θυμήθηκε το μνημείο που είχαν φτιάξει. Ήταν τρεις τοίχοι, σκεπασμένοι με πλάκα και κατέβαινε τρία σκαλιά. Ήταν παιδάκι τότε και πέθανε 101 χρονών. Αργότερα ο ιδιοκτήτης του κτήματος πήρε την πέτρα και έκτισε στο ίδιο μέρος ένα καλύβι να κάθεται. Στο πίσω μέρος του στενού προς το μέρος του Μαράθου το λένε στα γρόσια. Φαίνεται ότι έκρυψαν τα χρήματα και βρέθηκαν αργότερα. Μου περιέγραφε το μέρος. Ήταν ένας θεόρατος έλατος που είχε δυο τεράστιες ρίζες που κρατούσαν χώμα και έφτιαχναν επίπεδο τρίγωνο, ίσιο. Ανάμεσα είχε μία πλάκα μεγάλη η οποία έθρεψε στις ρίζες. Εκεί μαζευόταν τα τσοπανόπουλα και άναβαν φωτιά. Μία ημέρα η πλάκα βρέθηκε σπασμένη και σκαμμένο και λίγα γρόσια στα χώματα. Έτσι πήρε και το όνομα γρόσια. Ποιοι όμως γνώριζαν και τα έβγαλαν μετά από πολλά χρόνια; Έδωσε πολλές μάχες μικρές γιατί Βασίλης Δίπλας Κλεφτοκαπετάνιος των Αγράφων δεν είχε ποτέ μεγάλο ασκέρι. Ήταν ο πρόδρομος και το ίνδαλμα του Κατσαντώνη όταν ήταν μικρός. Στο σώμα του Δίπλα κατετάγει νεαρός ο Κατσαντώνης και εκείνος βλέποντας την τόλμη και το στρατηγικό μυαλό του Κατσαντώνη, χωρίς εγωισμούς και γκρίνιες του παρέδωσε οικειοθελώς την αρχηγία σε ηλικία 25 χρονών και έμεινε πρωτοπαλίκαρό του. Ο Κατσαντώνης αυξάνει τους άνδρες σε 70 μονίμους που γινόταν 200 όταν ανέβαιναν το καλοκαίρι τα τσελιγκάτα και κατατάσσονταν και από τα χωριά, γιατί το χειμώνα ούτε πολλές μάχες γινόταν και η τροφοδοσία ήταν δύσκολη. Ο Κατσαντώνης Παίρνει μέρος σε όλες τις μάχες δίπλα στον Κατσαντώνη, ώσπου φτάνουμε στη μάχη του Γρεβενού Διάσελου. Εκεί είχαν κατασκηνώσει οι Κατσαντωναίοι και πάντα υπάρχει ο προδότης, τους πρόδωσε στον Αγο- Μουχουρτάρη που βρισκόταν στην Ρεντίνα. Έτσι οι Κατσαντωναίοι βρέθηκαν κυκλωμένοι, από 1000 Τούρκους. Μάλιστα πλησίασαν πολύ και σήκωσαν και πέτρες, ξύλα όταν το καραούλι τους αντιλήφθηκε. Εφήρμοσαν όπως γράφει ο Φραγκίστας τη μέθοδο, αφού άδειασαν τα όπλα τους, όρμησαν με τα γιαταγάνια. Εκτός των οχυρωμάτων ήταν πάρα πολλοί οι Τούρκοι και δεν μπόρεσαν να σπάσουν τις γραμμές. Έτσι αρχίζει μια πολύωρη μάχη με πολλές επιθέσεις χωρίς να σπάζουν οι Τούρκοι, ο δε αρχηγός τους εκτελούσε ο ίδιος αυτούς που λιγοψυχούσαν και γύριζαν πίσω. Τα πυρομαχικά τελείωναν, δεν έμεινε τίποτε άλλο από την αποφασιστική έξοδο, χωρίς να υπολογιστούν οι απώλειες. Ο τόπος γέμισε καπνούς από τις τουφεκιές. Κείνη την ώρα αποφασίζεται η έξοδος πάση θυσία. Έριξαν την μπαταργιά τους και όρμησαν με τα γιαταγάνια τους. Πέρασαν όλοι εκτός από δώδεκα συντρόφους τους που έμειναν νεκροί και ανάμεσά τους ο ηρωικός Δίπλας. Ο χαμός του πρώην αρχηγού του, του θείου και νουνού τον λύπησε πάρα πολύ. Ο Φραγκίστας γράφει για την μάχη και για μία προσωπική του περιπέτεια. Την πρώτη μέρα είχαν καταταγεί πέντε καινούργιοι. Την ώρα της εξόδου μέσ στον καπνό τον έπιασε κάποιος από τον ώμο. Νόμισε ότι ήταν ένας απ τους καινούργιους που φοβήθηκε. Άκουσε να λέει «τον έπιασα τον γκιαούρη». Τότε κατάλαβε ότι ήταν Τούρκος. Το τουφέκι ήταν άδειο και αρπάχθηκαν στα χέρια. Έτρεξαν κι άλλοι Τούρκοι αλλά δεν μπορούσαν να τον πυροβολήσουν να μην χτυπήσουν το δικό τους. Κάποια στιγμή αρπάζει το άδειο καρυοφύλι τον χτυπά στο κεφάλι και το βάνει στα πόδια. Δέχτηκε πολλά βόλια, του τρύπησαν την φουστανέλλα αλλά δεν τον βρήκε κανένα και γλίτωσε. Ακόμη μια παράδοση λέει κατά την έξοδο ο Κατσαντώνης βρέθηκε ανάμεσα σε πέντε αρβανίτες και μάχονταν με το γιαταγάνι. Βλέποντας ο αρειμάνιος Δίπλας ότι κινδυνεύει, κι όπως ήταν θεόρατος και οι Τούρκοι έτσι φανταζόνταν τον Κατσαντώνη λόγω των μεγάλων καταστροφών που έπαθαν, φωνάζει με την στεντώρεια φωνή του «εγώ είμαι ο Κατσαντώνης, αφήστε αυτό το λεφούσι». Έτσι στράφηκαν προς εκείνον και ο Κατσαντώνης ξέφυγε και κείνος σκοτώθηκε. Δεν σκοτώθηκε αλλά θυσιάστηκε για να σώσει τον Κατσαντώνη. Τι μεγαλείο ψυχής, αγάπης, θυσίας, γενναιότητας που έδειξε ο γενναίος Δίπλας. Ελάχιστοι κλεφταρματολοί πέθαναν από φυσικό θάνατο, όλοι έπεφταν στη μάχη. Γι αυτό κι ευχή τους ήταν καλό βόλι. Δίκαια ο λαός τον τραγούδησε: «Όσο είναι ο Δίπλας ζωντανός κανένα δεν φοβάται έχει λεβέντες διαλεχτούς, όλους Κατσαντωναίους, που τρών μπαρούτι για ψωμί και βόλια για προσφάγι». Στη θέση που έπεσε στο Γρεβενό Διάσελο περνάει σήμερα ο δρόμος από Καρδίτσα για τη Νεράιδα (Σπινάσα). Βρίσκεται ανάμεσα στα βουνά Ίταμο και Βουλγάρα. Τα Αγραφιώτικα χωριά έστησαν μεγαλοπρεπή ανδριάντα όπως αρμόζει σε τέτοιον ήρωα προς τιμή του και δόξα για να θυμίζει στις νεώτερες γενιές σε ποιούς χρωστάμε την ύπαρξή μας, την ελευθερία μας. Χαρ. Μπετχαβάς ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΤΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΧΩΡΙΟ ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΕΤΕ ΠΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΙ ΖΟΥΣΕ Ο ΕΥΡΥΤΑΝΑΣ ΣΤO ΠAΡΕΛΘΟΝ Τηλέφωνα συνεννόησης: Ημέρες Ώρες Λειτουργίας: Παρασκευή - Σάββατο - Κυριακή και αργίες από 1/10 έως 31/ και από 1/6 έως 30/9

4 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ 4 4 Xρυσιώτικα Νέα Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007 Δ ø π Συνέχεια απ την 1η σελ. τοί οι ζωντανοί θρύλοι, αυτά τα έργα τέχνης, εκεί που χόρευαν οι λεβέντες και οι νεράιδες, κατά τα δημοτικά τραγούδια, εκεί που έβλεπες τις πλάκες να λαμποκοπούν και τα ζωντανά να ιδροκοπούν κάτω από τον ήλιο του Αλωνάρη, το καμουτσίκι και τις Σταρήθρα φωνές του αλωνιστή, εκεί που έβλεπες στα διπλανά δέντρα κρεμασμένους τους τροβάδες και τα δισάκια με τα τρόφιμα και όλη την οικογένεια στο πόδι, τώρα τίποτα. Τα περισσότερα αλώνια καταστράφηκαν κυρίως τα χωματένια, δε βρίσκεις ούτε που ήταν. Αλλά και τα πέτρινα έχουν αλλάξει όψη. Οι τοιχοποιίες έπεσαν, οι πλάκες σκορπίστηκαν και στα περισσότερα έχουν φυτρώσει κέδρα. Μαζί τους χάθηκαν και οι πέρδικες και οι σταρήθρες οι οποίες ζούσαν από τ απομεινάρια των σπόρων του σιταριού. Τ αλώνια κατασκευάζονταν σε σημεία που να τα πιάνει αέρας και ήλιος, να μην είναι απόσκιο. Σχεδόν κάθε χωράφι είχε το δικό του αλώνι είτε χωμάτινο είτε πέτρινο. Πολλές φορές όμως από γειτονικά χωράφια, μετέφεραν τη σοδειά σε αλώνια που ήταν μεγάλα και πέτρινα. Κι έτσι έβλεπες για πολλές ημέρες να γίνονται αλωνίσματα. Συνήθως κοντά στ αλώνια, έχτιζαν και μια καλυβούλα έτσι, για να βάζουν τα απαραίτητα για τις μέρες του θέρους και του αλωνίσματος. Στο χωριό μας υπήρχαν πολλά αλώνια. Μερικά όμως ξεχώριζαν γιατί ήταν φτιαγμένα από καλούς μαστόρους και με μεράκι. Αρκετά από αυτά πήραν και το όνομα του ιδιοκτήτη και κατασκευαστή όπως του Νικόλα Καρανίκα στο πετράλωνο (παππού του Νίκου Καρανίκα), που έχει και τον τίτλο (καλό αλώνι), του Λουκά Μούτσελου στο Παλιοχώρι, του Κωστάκη Καρανίκα στα Ασημίνικα, του παπά τ αλώνι στο Σβάρνα κ.α. Το μέγεθος κυμαινόταν ανάλογα τα στρέμματα του χωραφιού. Στη Θεσσαλία, Καλαμάτα και Κορινθία τ αλώνια μοιάζουν με πλατείες και το αλώνισμα γινόταν με τρία και τέσσερα ζώα για δύο ή τρεις ημέρες. Αλώνι με θυμωνιές Το αλώνισμα Αφού λοιπόν το σιτάρι θεριστεί και μεταφερθεί γύρω από τ αλώνι, γινόταν θημωνιές έτσι ώστε αν βρέξει να μην καταστραφεί. Εκεί γύρω στις 20 Ιουλίου του Αϊ Λια, όταν η μέρα ήταν καλή και ζεστή, ξεκινούσαν απ τα χαράματα να ρίχνουν τα δέματα στ αλώνι. Προτού αρχίσουν, ο νοικοκύρης κάνει το σταυρό του και όλοι του εύχονται «καλή σοδειά» ή «καλά μπερκέτια». Φτιάχνει ένα πρόχειρο σταυρό από καλαμιά και το βάζει στην κορυφή του στρούϊρου ή στίγερου, είναι ο πάσσαλος στο κέντρο του αλωνιού που θα είναι δεμένα τα ζώα. Τα πρώτα δέματα τα βάζουν όρθια έτσι ώστε τα υπόλοιπα να είναι πλαγιαστά, τα λύνουν και περιμένουν να τα «βαρέσει» ο ήλιος για να τραβήξει τυχόν υγρασία. Κι αφού ο ήλιος ανέβει δυο τριχιές (30-40 μέτρα στην ανατολή), τότε δένουν τα ζώα με μια τριχιά απ το πάσαλο και δύο θηλιές απ το λαιμό χωρίς καπίστρι και σαμάρι και φρεσκοπεταλωμένα. Ο αλωνιστής κάνει το σταυρό του και φωνάζει τα ζώα: άντε πουλιά μου, κι εκείνα αρχίζουν να γυρίζουν γύρω-γύρω εναλλάξ. Αυτό γίνεται σχεδόν όλη την ημέρα, με μικρό διάλειμμα το μεσημέρι για ξεκούραση, φαγητό και νερό ανθρώπων και ζώων γιατί το αλώνισμα είναι σκληρή δουλειά και η σκόνη, η ζέστη κι οι αγάνες που καρφώνονται στο σώμα την κάνουν δυσκολότερη. Το μεσημέρι θα καθίσουν στη σκιά ενός δέντρου για φαγητό, που στο μεταξύ έχουν φέρει οι νοικοκυρές, πίτες, κρέας μαγειρευτό, τυριά και ό,τι άλλο έχουν. Τα παιδιά τρέχουν και φωνάζουν πίσω απ τα μουλάρια αλλά και για να φέρουν νερό. Σύνεργα αλωνίσματος Συχνά γίνονται γυρίσματα με το δικέλλι ή δικριάνι στα δέματα, ώστε να βγαίνουν επάνω τα στάχυα για να τριφτούν. Σε πολλές περιοχές βάζουν πίσω από τα ζώα μια χοντρή σανίδα, το ντουγένι, που από κάτω έχει σιδερένιους τροχούς ή στουρνάρι. Σ αυτό ανεβαίνει επάνω ο αλωνιστής ή παιδιά που κάνουν τη λεγόμενη ντουγενάδα και τρίβουν τα στάχυα και τις καλαμιές, συν τα πέταλα των ζώων. Αλώνι Δ. Τάκη, Κληντερούσα Άγιος Δημήτριος Φωτό: Ηλίας Α. Καρανίκας Μετά από πολλούς γύρους κι όταν ο ήλιος γύρει το απόγευμα και φτάσουν τα πρώτα απόσκια γίνεται και το τελευταίο γύρισμα με το δικριάνι και το ξυλόφτιαρο (το καρπογύρι), για να βγουν στην επιφάνεια και τα τελευταία στάχυα. Αφού βγάλουν τα κουρασμένα ζώα και τα πάνε να πιουν νερό, το αφεντικό παίρνει το δικριάνι και κάνει με ρηχό αυλάκι, πάνω στο τριμμένο άχυρο και τον καρπό, σχήμα σταυρού με διεύθυνση Ανατολική-Δυτική και Βόρεια-Νότια. Στη συνέχεια βγάζουν με τα δικριάνια όλα τα χοντρά άχυρα έξω από τ αλώνι και τα υπόλοιπα, καρπός, ψιλό άχυρο, αγάνες, τα μαζεύουν με το ξυλόφτυαρο και με μια σκούπα από σπάρτο, στο κέντρο του αλωνιού προκειμένου να γίνει το λίχνισμα ή ανέμισμα. Στο μεταξύ έχει νυχτώσει και όλη η οικογένεια κοιμάται γύρω στο αλώνι με πρόχειρα στρώματα και σκεπάσματα. Το λίχνισμα δεν είναι εύκολη δουλειά όταν γίνεται στον ήλιο και στη σκόνη και θέλει και τέχνη. Γι αυτό η μάνα συμβουλεύει τη λεπτοκαμωμένη κόρη να φύγει. Μα εκείνη της απαντά : «Μάνα τον ήλιο αγαπώ, τον κουρνιαχτό τον θέλω. Το γιο του πρωτολιχνιστή άντρα θελ να τον πάρω». Το λίχνισμα θέλει και αέρα κι αν δε φυσάει μπορεί να πάρει μέρες περιμένοντας. Εκεί άκουγες τις μεγάλες γυναίκες να λένε «το σκασμένο το βούλωσε ντιπ φύλλο δεν κουνιέται». Εκεί και ο νέος άντρας σιγοτραγουδά: Κάθε βραδάκι αναζητώ με πόνο συντροφιά να τανε και να ρχόσουνα στ αλώνι μια βραδιά. Να σε ξαπλώσω καταγής να σε φιλώ στο στόμα και να τυλίξω στ άχυρα ολόκληρο το σώμα. Δεν έλειπαν βέβαια και τα αστεία, τα πειράγματα και τα κουτσομπολιά, δεν έλειπε και το τσίπουρο ή και το κρασάκι. Στο τέλος το λίχνισμα γινόταν με τα φτυάρια, έτσι για να φύγουν και τα τελευταία άχυρα και οι αγάνες. Το σιτάρι μαζευόταν σωρό και σε μερικές περιοχές γινόταν το εξής: ένας νεαρός στεκόταν δίπλα στο σωρό με το σιτάρι και ρώταγε: «Αφεντικό με βλέπεις;» «Ναι σε βλέπω» του απαντούσε. «Ε κι εγώ του χρόνου σου εύχομαι να μη με βλέπεις ορθό». Δηλαδή ο σωρός του σιταριού του χρόνου να είναι μεγαλύτερος απ το μπόϊ του. Μετά το λίχνισμα γινόταν το δρεμόνισμα. Έστηναν ένα κόσκινο με το δικριάνι ή δικούλι, έριχναν το σιτάρι μέσα λίγο-λίγο και με γερό κούνημα πέρα δώθε, έπεφτε το σιτάρι, τις αγάνες τις έπαιρνε ο αέρας και τα χοντράδια έμεναν στο κόσκινο. Τώρα πλέον ήταν έτοιμο για τα τσουβάλια, το ζύγιζαν και το υπολόγιζαν σε κιλά των 20 οκάδων το καθένα. Από αυτό έπρεπε να δώσουν το τυχόν δανεικό, έπρεπε να κρατήσουν για τη σπορά και το υπόλοιπο πήγαινε στο μύλο ν αλεσθεί και να γίνει το νόστιμο ψωμί ολικής αλέσεως, καθάριο, που μοσχοβόλαγε ο τόπος. Επίσης γινόταν ο τραχανάς της χρονιάς, οι χυλοπίτες και διάφορα γλυκά. Τ αλώνια όμως δεν ήταν μόνο για αλώνισμα, ήταν πολλαπλών χρήσεων. Εκεί μαζευόταν και το καλαμπόκι και γινόταν τα ξεφλουδίσματα, εκεί χτύπαγαν τις φακές, τα ρεβίθια, εκεί άπλωναν και τον τραχανά καθώς και τη σταφίδα στα μέρη που υπάρχει. Μακάρι να μπορέσει ο Δήμος ή οι σύλλογοι να διαθέσουν κάποια κονδύλια, να γίνει αναπαλαίωση και συντήρηση σε μερικά πετράλωνα, που πραγματικά αξίζουν έτσι που να μπορούν να τα βλέπουν και οι επόμενες γενιές. Δρεμόνι Να πως περιγράφει, η μικρή Ελενίτσα Β. Σταμπίλη, από την Αρχαία Φενεό Κορινθίας τη δουλειά των αγροτών. Οι αγρότες σαν δουλεύουν Η ζωή τους όλη είναι δε λογιάζουνε καιρό μια πάλη με τη γη και με ήλιο και με χιόνια για να σώσουν ό,τι έχουν οι δουλειές είναι σωρό. Απ της φύσης την οργή. Να οργώσουν και να σπείρουν Απ τον πάγο, το χαλάζι να θερίσουν τα σπαρτά κι απ την ζέστη την πολλή να τρυγήσουνε τ αμπέλια μια και όλοι τους το ξέρουν να μαζέψουν τα σπαρτά. Έτσι βγαίνει το ψωμί. Ηλίας Α. Καρανίκας OÈÎÔ ÔÌÈÎ ÂÚÁ Û Â ÈÒÚÁÔ T. M ÓÙ K Ú ÙÛ TËÏ: ΧΡΥΣΙΩΤΗ Μην ξεχνάς τη γενέτειρά σου. Με την πρώτη ευκαιρία προσπάθησε να βρεθείς κοντά της. GUS KOSTOPANAGIOTIS Riverside Drive Danville, VA 24540

5 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ 5 Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007 Xρυσιώτικα Νέα 5 ı Ó ÛÈÔ ( ÛÈÔ ) ˆÓ. ªapple ÎfiÏ Από την ίδρυση του δημοτικού σχολείου του χωριού μας μέχρι και πέρυσι, που σταμάτησε να λειτουργεί λόγω έλλειψης μαθητών, πέρασαν από αυτό περίπου 30 δάσκαλοι. Οι περισσότεροι έμειναν στο χωριό μας και δίδαξαν λίγα χρόνια, οι πιο πολλοί δίδαξαν ένα χρόνο. Τρεις από τους δασκάλους έμειναν αρκετά χρόνια, ένας δε από αυτούς εξάντλησε όλη του την διδασκαλική σταδιοδρομία στο χωριό μας. Υπηρέτησε στο σχολείο μας τριάντα επτά χρόνια, από το 1900 μέχρι το Πολλές γενιές Χρυσιωτών έμαθαν τα πρώτα τους γράμματα από το δάσκαλο αυτόν, που ήταν ο Αθανάσιος Μπακόλας. Εθεωρείτο από τους καλούς δασκάλους και μάλιστα οι επιθεωρητές και ο τότε Γυμνασιάρχης Καρπενησίου τον είχαν ως πρότυπο και συνέστηναν, στους αποτυχόντες στις εισαγωγικές εξετάσεις για το γυμνάσιο μαθητές, να φοιτήσουν για ένα χρόνο στο σχολείο του χωριού μας και τότε να ξαναδώσουν εξετάσεις. Η γνώμη για τον δάσκαλο Μπακόλα από τρεις μαθητές του, που ρώτησα ήταν η παρακάτω: Κωνσταντίνος Καλτσής: Πολύ καλός δάσκαλος, ήταν μεγάλο λάθος η εκτέλεσή του. Ηλίας Καράνης: Με τον Μπακόλα μάθαμε γράμματα, δεν έπρεπε να τον εκτελέσουν. Δημοσθένης Τριανταφύλλου: Ήταν αυστηρός, αλλά μαθαίναμε γράμματα. Τραγικό λάθος η εκτέλεσή του. Για την εκτέλεσή του θα διαβάσετε παρακάτω και σε διπλανή στήλη θα διαβάσετε πως παρακολούθησε την εκτέλεσή του ο γνωστός άνθρωπος των γραμμάτων και των τεχνών, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος. Τα στοιχεία για τον δάσκαλο Μπακόλα μας τα έδωσε ο Σταύρος Μπακόλας, τον οποίο θερμά ευχαριστούμε. Γρ. Τριανταφύλλου Ο Αθανάσιος (Νάσιος) Μπακόλας γεννήθηκε το 1880 στο χωριό Έλσιανη Ευρυτανίας, που από το 1930 μετονομάσθηκε σε Μαυρομμάτα. Το Δημοτικό το τελείωσε στο χωριό του. Φοίτησε τρία χρόνια στο σχολαρχείο του Φουρνά. Σχολείο ακουστό για τη μόρφωση που έδινε στους μαθητές και στη συνέχεια φοίτησε τρία συνεχή χρόνια στη Κόρινθο, σε παιδαγωγικό Σχολείο. Διορίστηκε το 1900 δάσκαλος στο χωριό Χρύσω. Ναι σ' αυτό το ίδιο χωριό υπηρέτησε όλη τη διδασκαλική του καριέρα. Τριάντα εφτάμισυ ολόκληρα χρόνια. Ποτέ κανένας δεν σκέφτηκε να του αμφισβητήσει τη φτωχική του δασκαλική θέση, πολιτικά ήταν δημοκρατικός, αλλά αφοσιωμένος στο σχολείο. Δάσκαλος με τα όλα του. Κάθε επιθεωρητής τον είχε για παράδειγμα, γιατί μερικοί δάσκαλοι ασχολούντο παράλληλα με τη γεωργία και κτηνοτροφία, ενώ εκείνος αποκλειστικά με τη διδασκαλία. Δάσκαλος με εκατό (100) μαθητές, πρωί απόγευμα σχολείο και πάντα είχε μαθητές από τα γύρω χωριά, Βίνιανη, Κερασοχώρι, Άγραφα, κ.α. Φαινόμενο δάσκαλος νάχει για μαθητές τριών γενιών τα παιδιά, στο μονοτάξιο Δημοτικό σχολείο της Χρύσως. Δάσκαλος αλλά και γραμματέας της κοινότητος για τριανταεπτά (37) χρόνια, φυσικά και σύμβουλος για όλους. Παντρεύτηκε το 1905 τη μαθήτριά του, τη Μυγδάλω Μπετχαβά του προύχοντα της Χρύσως. Παντρεύτηκε μικρός, γιατί χρειαζόταν τις πέντε χιλιάδες (5.000) προίκα. Με αυτά τα χρήματα προικίστηκαν οι δύο αδερφές του Αλέξω και Ζωή. Ο δάσκαλος ήταν ομορφάντρας ψηλός, λεπτός και λεβέντης. Η γυναίκα του κοντούλα, παχουλούλα με κόκκινα μαλλιά. Η γυναίκα του η κοντούλα πολύ εγεννοβόλα, κάθε δύο χρόνια και ένα παιδί εγέννα. Αγόρι, κορίτσι, αγόρι, κορίτσι, εννέα παιδιά. Το πρώτο πέθανε στο χρόνο επάνω, ενώ μεγάλωναν τα οκτώ παιδιά, ο Κωνσταντής ο δάσκαλος, η Ελένη, ο Δημητράκης ο δικηγόρος, η Αγγελική, ο Ανέστης ο δικηγόρος, η Αλεξάνδρα, ο Σταύρος ο αγρότης, και η Μαρία. Την εποχή εκείνη τα κορίτσια δεν τα σπούδαζαν. Τριανταεπτά (37) ολόκληρα χρόνια δάσκαλος στο Χρύσω, πρωινό και απογευματινό σχολείο κάθε μέρα. Το Σάββατο μόνο ήταν πρωινός. Κάθε απόγευμα το Σάββατο πεζοπορία στο χωριό του τρεις ώρες, κάθε Σαβββατοκύριακο Χρύσω - Έλσιανη, Έλσιανη-Χρύσω. Με τα πολιτικά δεν ασχολείτο, ούτε με αγροτικές εργασίες του σπιτιού. Συνταξιούχος με άσπρα μαλλιά στη Μαυρομμάτα, στην οικογένειά του, ο μικρός γιος του, ο Σταύρος, του μαθαίνει τις αγροτικές δουλειές, να κλαδεύει να ποτίζει κτλ. Τα χρόνια κυλούν ομαλά, με τον Μεταξά Δικτάτορα. Ηρθε η κατοχή, η Αντίσταση. Τα παιδιά του Κωνσταντής, Δημητράκης και Ανέστης στην Εθνική Αντίσταση, στελέχη με δράση. Ο Δάσκαλος μεγάλος πια, δεν ασχολείται με την αντίσταση, ούτε στον Σταύρο επιτρέπει να ασχοληθεί πέρα από το χωριό του, «φθάνουν τα αδέλφια σου για την Αντίσταση, πρέπει να δουλέψουμε σκληρά, έχουμε μεγάλη οικογένεια» είπε στο Σταύρο, «δεν πρέπει να πεινάσουμε». Δουλειά σκληρή και δεν πεινάσαμε, όχι μόνο δεν πεινάσαμε αλλά φιλοξενήσαμε πολλές δεκάδες αντιστασιακούς. Φύγανε οι Ιταλοί - Γερμανοί, ήρθανε οι Άγγλοι. Μετά τα Δεκεμβριανά όσοι πολεμήσανε τους κατακτητές, όσοι αγωνιστήκανε για τη λευτεριά, με το Ε.Α.Μ. ή Ε.Λ.Α.Σ ή συμμετείχαν στην Εθνική Αντίσταση έπρεπε να τιμωρηθούν, εντολή των Άγγλων και του βασιλιά. Στο χωριό του Δασκάλου ο νέος Πρόεδρος συνεργάζεται με τους παρακρατικούς Βουτσέλη, Λόζο, Καραμπά, και τον Ιούνιο του 1945 ξυλοκοπάνε τους νέους της Εθνικής Αντίστασης μέχρι θανάτου. * Τον Ιούλιο, συνεργάτες των Ιταλών και Άγγλοι δολοφονούν τον Δημητράκη Α. Μπακόλα, το γιο του δασκάλου, στην Αιδηψό της Εύβοιας. Ο Δημητράκης ήταν 32 χρονών δικηγόρος, δημοσιογράφος και οργανωτής της Εθνικής Αντίστασης Ευρυτανίας. Το 1946 μετά τις εκλογές έχουμε τον Εμφύλιο. Το 1947 ο Στρατός που πήγε στο χωριό, τη Μαυρομάττα, συλλαμβάνει τον συνταξιούχο Δάσκαλο Θανάση Μπακόλα, 68 ετών, τον αδελφό του, Παπά- Σεραφείμ 66 και συνταξιούχο Δάσκαλο, το Γεωργούλα Μπακόλα 42 χρονών αγρότη και το Σταύρο Μπακόλα (Σκούρα). Εκαψε τα σπίτια τους με όλα τα υπάρχοντά τους. Τους πήγε στο Καρπενήσι, σκότωσαν τον Σταύρο Σκούρα και μετέφεραν τον Δάσκαλο, τον Παπασεραφείμ και τον Γεωργούλα Μπακόλα στις φυλακές και μετά στο Μακρονήσι. Τον Ιούλιο του 1948 καταδικάζουν το Δάσκαλο, τον αδελφό του και τον ξάδελφο του σε θάνατο και χωρίς να περιμένουν την απόφαση χάρητος τους εκτελούν στην Λαμία. Για την ιστορία αξίζει να αναφερθεί ότι μάρτυρες κατηγορίας ήταν οι παρακάτω: Ο Κώστας Λόζος από τις Λογκές Ο Κώστας Ιων. Ρέκας από τις Λογκές Ο Γιώργος Παππάς, ο άνδρας της Φανιώς Ο Γιώργος Μπακογιώργος Η Αλίκη Μπακόλα, η γυναίκα του γιατρού την οποίαν απειλήσανε αν δεν παραστεί θα χάσει τα παιδιά της. * Ως φόρος τιμής στους νέους του χωριού του, που αγωνίστηκαν για τη λευτεριά του τόπου τους, αναφέρονται τα ονόματά τους: Ο Σταύρος, ο Χρήστος, ο Γιώργος, αφού τους μετάλαβε ο Παπάς, από θαύμα γλιτώσανε, ο Βάγιος πέθανε. Ο Βάγιος Μπακόλας (Σκούρας) 18 χρονών παλικάρι πέθανε, ο γιατρός δεν μπόρεσε να τον σώσει. Τρία χρόνια Αντάρτης του Ε.Λ.Α.Σ. ο Βάγιος πολεμούσε στην Πελοπόννησο τους Ιταλούς-Γερμανούς, έτσι τους τιμήσανε ο Πρόεδρος (Γεώργιος Ντότσικας) και οι υπέρ πατριώτες Μαυρομματιανοί. Σταύρος Α. Μπακόλας Δ Ù Û ÙÂ, º ÚÈÛ ÔÈ Τον Μάιο του 1948, μαθητής της Τετάρτης Δημοτικού, ξεκίνησα στις 6 το πρωί μαζί με άλλους εκατό συμμαθητές μου για ημερήσιο σχολικό περίπατο, στα χωράφια και τις ελιές της Λαμίας. Πεζή, εννοείται. Οι μανούλες μας, μας είχαν φτιάξει το καλαθάκι με τις ντοματούλες, τα κεφτεδάκια και τα σφιχτά αυγά. Ο δρόμος που ακολουθήσαμε, περνούσε από το νεκροταφείο της πόλης. Όταν φτάσαμε στο ύψος του, ο «δάσκαλος» που μας συνόδευε (από τότε χωρίς τύψεις τον καταριέμαι με τη φράση της γιαγιάς: «σκατά στο λάκκο του!»), μας σταμάτησε, μας διέταξε να αποθέσουμε τα καλαθάκια μας, κάναμε στροφή προς το νεκροταφείο και μας υποχρέωσε να παρακολουθήσουμε -εκτέλεση κομμουνιστών. Δεκαπέντε άνθρωποι, γύρω στις τέσσερις γυναίκες κι ένας παπάς στημένοι στον τοίχο, απέναντι από το μυδράλιο, χόρευαν! Χόρευαν το «Στη στεριά δε ζει το ψάρι» και στη συνέχεια, όλοι μας ανεξαιρέτως με επικεφαλής τον παπά (ήταν μία βδομάδα μετά το Πάσχα) έψαλλαν το «Χριστός Ανέστη». Ύστερα το μυδράλιο κροτάλισε και τους σώριασε κάτω. Ο κτηνώδης δάσκαλος, μας υποχρέωσε να δούμε και τη χαριστική βολή. Ύστερα συνεχίσαμε την «εκδρομή» μας. Άγιοι πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδας, σκεφτείτε για λίγο: ο φρικτός δάσκαλος είχε ταυτότητα που διατυμπάνιζε το θρήσκευμά του. «Χριστιανός ορθόδοξος». Οι μάρτυρες που εκτελέστηκαν δεν είχαν ταυτότητα. Πίστευαν όμως στην πατρίδα και στην ανάσταση νεκρών. Τους είχαν στερήσει την ικανότητα να το δηλώνουν. Του Κώστα Γεωργουσόπουλου Στους ήρωες Μπακολαίους Ένας αετός τριγύριζε Χρύσω και Μαυρομμάτα είχε βαμμένα τα φτερά βαστά στα νύχια κάρτα ψάχνει να βρει την Παπαδιά να βρει και τη Δασκάλα να βρει και τη Γιωργούλενα τη μικροσυνυφάδα Μαύρα μαντάτα να τους πει πικρά φαρμακωμένα με αίμα είχε στην κάρτα του τρία-ονόματα γραμμένα είναι του Παπά Δάσκαλου του Παπά Σεραφείμι και του Θανάση Δάσκαλου που θρύλος έχει γίνει. Και του Γιωργούλα του μικρού μόλις σαράντα δύο π' άφησε χήρα και ορφανά τα αγόρια του τα δύο ήταν και οι τρεις απόγονοι του Γώγου του Μπακόλα που το εικοσιένα οπλαρχηγός ήταν μπροστά σε όλα. Γι αυτό και με απόφαση με θάρρος και με πίστη από τον «Κινίνο» έλεος δεν ζήτησαν και λύπη και βγάλαν την απόφαση (σαν γνήσιοι πατριώτες) τους στείλαν στην Ξεριώτισσα σαν να 'τανε προδότες. Ο Αθανάσιος Κ. Μπακόλας δάσκαλος, Παπά-Σεραφείμ Κ. Μπακόλας δάσκαλος αδέρφια και ο Γιωργούλας Λ. Μπακόλας γεωργός εξάδερφος από το χωριό Μαυρομάτα Ευρυτανίας απόγονοι του Γώγου Μπακόλα οπλαρχηγού το 1821 καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν στη Λαμία το νομίζω και το έγκλημά τους ήταν γιατί ήταν οργανωμένοι στο ΕΑΜ. Από το βιβλίο του Στάθη Ζαχαράκη με τίτλο «Ιστορίες και τραγούδια του χωριού», 1994 K ºE - A AKTO ø EIO H PO IA ÚËÁfiÚË M ÚÔ ÏË K appleúô & fiïˆóô 19 Ì TËÏ: MÈÏÙÈ Ë ÂÔ ˆÚfiappleÔ ÏÔ MË ÓÈÎfi TÔappleÔÁÚ ÊÔ TËÏ: , K ÚappleÂÓ ÛÈ , Aı Ó ˆÏÔ ÓÙ È È ÌÂÚ ÛÌ Ù -Ÿ,ÙÈ ÁÚ ÊÂÈ Ù Ë ÂÊËÌÂÚ ı Â Ó È ÌÈ Ì - Ú Î È Ë ÈÛÙÔÚ ÙÔ ˆÚÈÔ Ì. È' Ùfi fi,ùè Û ÂÙÈÎfi ÁÈ ÙËÓ ÃÚ Ûˆ ÙÔ Ó Ë- ÌÔÛÈÂ Ô Ì ÛÙ ÃÚ ÛÈÒÙÈÎ. Ú Î ÏÔ - Ì ÙÔ apple ÓÙ Ô ÃÚ ÛÈÒÙ fiù Ó È Ô Ó Î ÙÈ Û ÂÙÈÎ Ì ÙËÓ ÃÚ Ûˆ, Ó Ì ÛÙ ÏÓÔ Ó - Ó applefiîôìì, Ì ÙÔ fióôì ÙË ÂÊËÌÂÚ Î È ÙÔ fióôì ÙÔ appleô ÙÔ ÁÚ Â.

6 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ 6 6 ÂÚ Ó ÌˆÓ, ÙˆÓ Î È appleôúúèìì ÙˆÓ Συνέχεια απ την 1η σελ. ρα δεν παίρνει μέτρα; Γιατί είκοσι και πλέον χρόνια δεν αποφασίζει, πού θα γίνει ο νέος ΧΥΤΑ στην Αττική ή πού θα γίνουν οι ΧΥΤΑ στις διάφορες πόλεις; Μήπως σε όμοιο άλυτο πρόβλημα μετατραπεί και η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές; Με οδηγία της Ευρωπαϊκής ένωσης πρέπει μέχρι το 2010 το 22,1% της παραγόμενης ενέργειας να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Σύμφωνα δε με τον νόμο 3468/2006, που ψηφίστηκε στο Ελληνικό κοινοβούλιο, έχει τεθεί σαν στόχος η ακαθάριστη παραγόμενη ενέργεια να παράγεται από ανανεώσιμες Xρυσιώτικα Νέα Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007 πηγές σε ποσοστό 20,1% το 2010 και 29% το Για το λόγο αυτό έχουν θεσπιστεί επιδοτήσεις για αυτούς που θα παράγουν «πράσινη ενέργεια». Η επιδότηση για εγκατάσταση ανεμογεννητριών φτάνει μέχρι και το 70% και η ενέργεια αυτή πωλείται στη ΔΕΗ σε τιμή έως και πενταπλάσια από αυτή που πληρώνουμε εμείς ως καταναλωτές στη ΔΕΗ. Σύμφωνα με το σχέδιο της ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) και του ΥΠΕΧΩΔΕ ένας μεγάλος αριθμός μικρών υδροηλεκτρικών και ανεμογεννητριών θα εγκατασταθούν στην Ευρυτανία. Οι κάτοικοί της μαζί με τους δημάρχους και τον νομάρχη αντέδρασαν στο σχέδιο αυτό και αποφάσισαν να μην δεχτούν να εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες. Τα μικρά υδροηλεκτρικά δεν φαίνεται να προκάλεσαν σοβαρές αντιρρήσεις. Δίκαια αντέδρασαν, γιατί η εγκατάσταση μεγάλου αριθμού ανεμογεννητριών απαιτεί εκατομμύρια τόνους μπετόν, διάνοιξη δεκάδων χιλιομέτρων δρόμων, μέσα σε πανέμορφα δάση, κατασκευή υποσταθμών υψηλής τάσης, με συνέπεια την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρυτανίας. Γεννώνται όμως τα μεγάλα ερωτήματα: Είμαστε γενικά αντίθετοι στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας; Δεν πρέπει να εκμεταλλευτούμε τις δικές μας, τις καθαρές πηγές ενέργειας (αιολική, ηλιακή, υδροηλεκτρική); Να παραμείνουμε προσκολλημένοι στο πετρέλαιο και τον λιγνίτη με ότι αυτό συνεπάγεται για την ρύπανση του περιβάλλοντος, την υγεία μας και την εθνική οικονομία; Πιστεύω πως κάθε λογικός άνθρωπος απαντά στα παραπάνω ερωτήματα λέγοντας ΝΑΙ στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, λέγοντας ΝΑΙ στην παραγωγή καθαρής ενέργειας. Τότε όμως τι φοβίζει τους Ευρυτάνες και όχι μόνο, γιατί απ ότι μαθαίνω σε κανένα νομό δεν δέχονται την εγκατάσταση ανεμογεννητριών; Η απάντηση πιστεύω είναι απλή. Οι πολίτες έχουν άγνοια. Σύμφωνα με δική μου πρόχειρη έρευνα, πολύ λίγοι γνωρίζουν για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι δε αιρετοί άρχοντες, υπουργοί, βουλευτές, νομάρχες, δήμαρχοι, ένα έχουν στο μυαλό τους, το πολιτικό κόστος. Λειτουργούν πάντα με γνώμονα το πολιτικό κόστος, πως δηλαδή θα διατηρήσουν την «καρέκλα» τους, κοινή διαπίστωση άλλωστε, και όχι πως θα προσφέρουν στον τόπο. Θεωρώ αστεία τα επιχειρήματα, που ακούστηκαν από πολιτικούς, όπως αυτό: ότι δεν έχει μόνο η Ευρυτανία αιολικό δυναμικό και άλλοι νομοί διαθέτουν κατάλληλο αιολικό δυναμικό, άρα να εγκατασταθούν εκεί οι ανεμογεννήτριες. Το κακό δηλαδή μακριά από το δικό μου σπίτι και ας πάει στο σπίτι του γείτονα. Το ίδιο κάνουμε και με τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας και με τους ΧΥΤΑ. Όχι στη δική μου γειτονιά, αλλά στην διπλανή. Επειδή υπάρχει αδήριτη ανάγκη για την προστασία του περιβάλλοντος και την παραγωγή καθαρής ενέργειας και επειδή οι ανεμογεννήτριες δεν μπορούν να κρεμαστούν από τα σύννεφα, προτείνω οι αιρετοί μας άρχοντες, τα διοικητικά συμβούλια συλλόγων και όλοι εμείς οι απλοί πολίτες να ξεχάσουμε τα Μεταξικά όχι και να πιέσουμε την πολιτεία να κάνει ΔΙΚΑΙΗ κατανομή των ανεμογεννητριών σε κάθε νομό της χώρας μας. Όλη η Ελλάδα διαθέτει το κατάλληλο αιολικό δυναμικό. Επομένως όλοι οι νομοί μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα Οι πολίτες έχουμε χρέος: Να πιέσουμε την πολιτεία και την τοπική αυτοδιοίκηση να ελέγξει την πιστή εφαρμογή των περιβαλλοντικών μελετών, που εκπονούνται και συνοδεύουν κάθε έργο. Να πιέσουμε την πολιτεία σε ορισμένα σημεία, ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, να μην τοποθετηθούν οι θηριώδεις ανεμογεννήτριες των 135 μέτρων, αλλά μικρότερες. Να πιέσουμε την πολιτεία να υπάρξουν αντισταθμιστικά οφέλη για τους κατοίκους των περιοχών, που θα εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες, εξασφάλιση δηλαδή θέσεων εργασίας για τους μόνιμους κατοίκους και φτηνή ηλεκτρική ενέργεια. Να πιέσουμε την πολιτεία να αξιοποιήσει τις πολλές βραχονησίδες που έχουμε και εκεί, σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχει αρκετό αιολικό δυναμικό. Να πιέσουμε την πολιτεία να καθορίσει τους τρόπους αποκατάστασης του περιβάλλοντος, όταν θα πάψουν πια οι ανεμογεννήτριες να είναι κερδοφόρες για τους επιχειρηματίες και αυτοί τις εγκαταλείψουν, όχι ψηφίζοντας έναν ακόμη νόμο, που ποτέ δεν εφαρμόζεται για τους ισχυρούς. Θεωρώ ότι όλοι μαζί μακριά από κομματικές σκοπιμότητες, κομματικές ίντριγκες και με νηφάλια σκέψη και ψυχραιμία μπορούμε να πετύχουμε τα μέγιστα για την προστασία του περιβάλλοντος και της ίδιας μας της ζωής. Γρηγόρης Τριανταφύλλου Υ.Γ. Έπεσαν στα χέρια μου και πολλές ανακοινώσεις κυνηγετικών συλλόγων, που και αυτοί είναι αντίθετοι με την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, γιατί στα σημεία εγκατάστασης, τα λεγόμενα αιολικά πάρκα, δεν θα μπορούν να κυνηγούν. Ίσως με την εγκατάστασή τους σωθεί και κανένα ζώο. Θεοδοσίου 23 & Ελλησπόντου Ίλιον Τηλ.: Fax: Αδελφότητα Γρανιτσιωτών Ευρυτανίας Ο Νεομάρτυς Μιχαήλ Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών Π.Π.ΓΕΡΜΑΝΟΥ 136 Τ.Κ ΒΥΡΩΝΑΣ ΤΗΛ Βύρωνας, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Με λαμπρότητα γιορτάστηκε και εφέτος στην Αθήνα την Κυριακή 6 Μαΐου 2007 από την Αδελφότητα Γρανιτσιωτών Ευρυτανίας η μνήμη του εκ Γρανίτσης Αγίου Νεομάρτυρα Μιχαήλ. Στο εκκλησάκι που πρόσφατα κτίστηκε από την Αδελφότητα στο Μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής στο Βύρωνα, τελέστηκε πανηγυρική θεία λειτουργία προεξάρχοντος του πρωτοσύγκελου της Ιεράς Μητρόπολης Καισαριανής Βύρωνα και Υμηττού Πανοσιολογιότατου Αναστασίου Τασιόπουλου και συλλειτούργησαν οι ιερείς πάτερ Ζαχαρίας και πάτερ Δημήτρης Σκόνδρας. Μετά το τέλος της θείας λειτουργίας έγινε περιφορά της εικόνας του Αγίου και η καθιερωμένη αρτοκλασία. Ακολούθησε γεύμα, προσφορά της Αδελφότητας, στο χώρο που είχε προετοιμάσει το Δ.Σ. για την υποδοχή και ο κόσμος έμεινε απόλυτα ικανοποιημένος. Φέτος βέβαια δεν είχαμε όργανα και δημοτική μουσική, έπειτα από σύσταση της Ιεράς Μητρόπολης, όμως αυτό δεν επηρέασε και πολύ τη διάθεση των συγχωριανών και φίλων μας γιατί αφοσιώθηκαν σε ατέλειωτες συζητήσεις και διηγήσεις και ο χρόνος κύλησε ευχάριστα. Την εκδήλωση μας τίμησαν εκτός από τους τρεις ιερείς που προαναφέραμε και ο υποψήφιος βουλευτής Ευρυτανίας κ. Ηλίας Καρανίκας, η δημοτική σύμβουλος του Δήμου Βύρωνα και πρόεδρος του Κέντρου χορού ΝΤΑΝΓΚΑΝ κ. Ρένα Παπαγεωργίου, η Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ευρυτανικών Συλλόγων κ. Βασιλική Χαλκιά, η Πρόεδρος του Συλλόγου Κάτω Ποταμιάς Γρανίτσας κ. Βαρβάρα Σκόνδρα, ο δημοτικός σύμβουλος Δήμου Απεραντίων κ. Θεόδωρος Κατσιάδας, η κ. Ζωγραφοπούλου ως εκπρόσωπος της Πανευρυτανικής και πολλοί άλλοι. Επιστολές μας έστειλαν ο Γρανιτσιώτης καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Λεωνίδας Μανωλίδης, ο δήμαρχος Καρπενησίου κ. Βασίλης Καραμπάς και ο επί κεφαλής της αντιπολίτευσης στη Νομαρχία Καρπενησίου νομαρχιακός σύμβουλος κ. Γιάννης Παπαδόπουλος. Το Δ.Σ. της Αδελφότητας, συγκινημένο από τη μεγάλη προσέλευση συγχωριανών και φίλων, αισθάνεται την ανάγκη να ευχαριστήσει θερμά όλους και να αναγνωρίσει ότι αυτή η εμπιστοσύνη γεμίζει με ευθύνες την υπόλοιπη θητεία του και υπόσχεται να εργαστεί σκληρά, προκειμένου να δημιουργήσει όσο το δυνατόν καλλίτερες προϋποθέσεις για το σύλλογο. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Αδελφότητας Z ÚÔappleÏ ÛÙÂ Ô KÒÛÙ. K Ú Ó Î AÌappleÂÏÒÓ ÚÈÛ TËÏ:  fiì ÛÙ apple Ú ÁÁÂÏ Â TÔ ÚÙ -ÁÏ Î -apple ÁˆÙ ŸÏ apple Ú ÁˆÁ Ì XPY IøTIKA NEA Iδιοκτησία: Σύλλογος Xρυσιωτών Eυρυτανίας H ΠANAΓIA Eκδότης: Τριανταφύλλου ΓρηΓ ρηγόρης Κλεισούρας 8, Ν. Ηράκλειο Τηλ.-Fax: Συντακτική επιτροπή: Kαραθάνου Iωάννα Φ., Kρυστάλλη Aλεξάνδρα Ι., Mπετχαβάς Xαράλαμπος Δ., Καρανίκας Αντώνης Συνδρομή ετήσια: 5 Ηλεκτρονική Σχεδίαση Εντύπου - Εκτύπωση: Eκδόσεις - Γραφικές τέχνες Καρπούζη Αριστέα & Υιοί Ο.Ε. Θεοδοσίου 23 & Πετρουπόλεως (27) Ίλιον (N. Λιόσια) Tηλ - Fαx:

7 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ 7 Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007 Xρυσιώτικα Νέα 7 K ÔÈÓˆÓÈÎ Γάμοι Την Κυριακή 10 Ιουνίου στις 7 το απόγευμα, η συγχωριανή μας Αλεξάνδρα Ι. Κρυστάλλη παντρεύτηκε τον εκλεκτό της καρδιάς της, Αναστάσιο Βυζοβίτη. Ο γάμος τελέστηκε στην εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου Παλαιού Φαλήρου. Ήταν ένας ανοιχτός γάμος με πολλούς καλεσμένους. Παραβρέθηκαν στο μυστήριο πάρα πολλοί Χρυσιώτες αλλά και πρόσωπα από τον πολιτικό και καλλιτεχνικό χώρο. Από τον πολιτικό χώρο διακρίναμε τον τέως πρωθυπουργό κ. Τζ. Τζανετάκη, την σύζυγο του πρωθυπουργού κ. Νατάσα Παζαΐτη, τον δήμαρχο Αθηναίων κ. Ν. Κακλαμάνη, τον υπουργό τύπου κ. Θ. Ρουσόπουλο, τον κυβερνητικό εκπρόσωπο κ. Α. Αντώναρο, τον κ. Λ. Ζαγορίτη και αρκετούς βουλευτές. Από τον καλλιτεχνικό χώρο διακρίναμε την κ. Ελ. Αρβανιτάκη, τον κ. Στ. Κραουνάκη, τον κ. Δ. Παπαδημητρίου, τον κ. Αλκ. Ιωαννίδη κ.α. Ακολούθησε δεξίωση στο ξενοδοχείο Park. Ευχόμαστε στους νεόνυμφους ευτυχισμένη και χαρούμενη ζωή και στους γονείς τους να τους ζήσουν και καλούς απογόνους. Θάνατοι Απεβίωσε και ετάφη στη Δάφνη η Αναστασία Συζ. Δημ. Χειλά από τον Άγιο Δημήτριο. Απεβίωσε σε ηλικία 96 ετών ο Ανδρέας (Αντρίας) Χ. Ντότσικας και ετάφη στη γενέτειρά του Χρύσω. Απεβίωσε στις 16 Ιουνίου, σε ηλικία 83 ετών, η Σταυρούλα Κ. Ντότσικα και ετάφη στη Μενδενίτσα. Στις 2 Απριλίου απεβίωσε ο Πολυχρόνης Σεραφείμ, ο οποίος είχε γεννηθεί το 1939 και ετάφη στη γενέτειρά Σταυρούλα Κ. Ντότσικα του Χρύσω. Τα θερμά μας συλλυπητήρια στους οικείους τους. ΕΡΓΑ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ Καθαρίστηκαν οι δρόμοι προς Μέγα χωράφι, Λακκώματα και προς Μάραθο. Συνεχίζονται οι εργασίες στον Άγιο Δημήτριο, στο μικρό υδροηλεκτρικό έργο. Ο εργολάβος που έχει αναλάβει το έργο της πλακόστρωσης του δρόμου από την πλατεία ως τις βρύσες άρχισε τις εργασίες. Ελπίζουμε να εφαρμόσει με ακρίβεια τη μελέτη του έργου, για να μην καταστραφεί το τοπίο και οι βρύσες. Σύμφωνα με πληροφορίες πολύ μπετόν έριξε στις βρύσες και μηχανήματα βαρέως τύπου διέρχονται από τις βρύσες. Γι αυτό ειδοποιήθηκε η αρχαιολογική υπηρεσία να παρέμβει και ελπίζουμε και ευχόμαστε η αντίδρασή της να είναι έγκαιρη, ώστε να αποτραπούν τυχόν ζημιές στις βρύσες. Η κεραία της τηλεόρασης στον Αϊ Λιά Κάθε φορά που ρίχνει μια μπόρα ή ένα δύο κεραυνούς το ηλεκτρολογικό σύστημα της κεραίας βγαίνει OFF. Ασφάλειες και ρελέδες πέφτουν και αν δεν είναι στο χωριό ένα δύο άτομα που ειδικεύονται, μένουμε για μέρες χωρίς τηλεόραση. Ας μας απαντήσει κάποιος αρμόδιος τι φταίει; Τόσο ευαίσθητα είναι τα όργανα ή κακής ποιότητας; Κάτι πρέπει να γίνει. Η.Α.Κ. Παραμεγδόβιος δρόμος Ενώ η μελέτη του Ευρυτανικού τμήματος είχε τελειώσει, ενεκρίθη από την Περιφέρεια και υπεβλήθη στο υπουργείο. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας δεν ενέκρινε την αντίστοιχη μελέτη, γιατί δεν βρήκε το έδαφος σταθερό. Φέρνοντας από το Πολυτεχνείο Βόλου καθηγητή, ανέτρεψε τη μελέτη και γι αυτό έγιναν δύο συσκέψεις των Περιφερειαρχών και Νομαρχών Καρδίτσας και Ευρυτανίας. Μία στις 8 Μαΐου στη Λάρισα και μία στις 8 Ιουνίου επί τόπου. Αποφάσισαν να γίνει η γέφυρα εκεί που ήταν στην παλιά μελέτη και να επανασυνταχτεί η μελέτη της Ευρυτανίας στο τελευταίο μέρος για να συμπέσουν. Ελπίζουμε μέσα στο 2007 να τελειώσει και αυτή η περιπέτεια του δρόμου. Είναι πλέον καιρός. Στο προηγούμενο τεύχος των «Χρυσιώτικων Νέων», δημοσιεύσαμε δελτίο τύπου της Εταιρείας Ευρυτάνων Επιστημόνων με θέμα την εκδήλωση που πραγματοποίησε η εν λόγω Εταιρεία στη μνήμη του Ευρυτάνα ιστοριοδίφη Πάνου Βασιλείου. Με μεγάλη μας λύπη διαπιστώσαμε ότι αρκετοί αναγνώστες μας δεν γνώριζαν πολλά για το έργο και τη ζωή του εξαίρετου αυτού Ευρυτάνα. Γι αυτό σήμερα δημοσιεύουμε ένα αναλυτικό βιογραφικό του, σε ένδειξη αναγνώρισης, για ό,τι ο Πάνος Βασιλείου προσέφερε στην Ευρυτανία. Γ.Τ. Πάνος Ι. Βασιλείου E ATMI EI ANTO TY OY AYTOKINHTøN O YXPONH ANA IøTH T Á ÙÔ 42 KÔÏÈ ÙÛÔ Aı Ó TËÏ: Ιστοριοδίφης, ιστορικός, συγγραφέας. Γεννήθηκε στην Αγία Τριάδα Ευρυτανίας το Φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Αθηνών), από την οποία αναγκάσθηκε να διακόψει τις σπουδές του για να ακολουθήσει επαγγελματικά και ευδόκιμα τον τραπεζικό κλάδο ως το Πήρε μέρος στους εθνικούς μας αγώνες ως οπλίτης και έφ. αξιωματικός. Επίσης συμμετέσχε στον αντιφασιστικό πόλεμο ως έφ. υπολοχαγός πεζικού. Κατά τα δεινά χρόνια της κατοχής μας από τους Γερμανοϊταλούς, ( ) έλαβε ενεργό μέρος στην εθνική μας αντίσταση και γι' αυτό υπέστη φριχτές ταλαιπωρίες με 4ετή στην Ικαρία, Μακρόνησο και Άγιο Ευστράτιο εξορία του, τα ''αγαθά'' της οποίας συντέλεσαν στον έκτοτε κλονισμό της υγείας του. Κατά την πολυετή υπαλληλική του ζωή αναμίχθηκε με σθένος και δραστηριότητα σε συνδικαλιστικούς αγώνες, υπήρξε δε από τους πρωτεργάτες της οργανώσεως του αγώνα των παλαιών πολεμιστών ( ) και από τους συντάκτες του πρώτου νομοσχεδίου προστασίας των. Από τα παιδικά του χρόνια έζησε και γνώρισε από κοντά την φτώχεια και τα δεινά των ορεσίβιων αγροτών μας και για το λόγο αυτό από της νεανικής του ηλικίας περιέγραφε, τόσο στον επαρχιακό όσο και στον αθηναϊκό τύπο, τις ποικίλες στερήσεις τους, ελπίζοντας να προκαλέσει το ενδιαφέρον των τότε αρμοδίων για την βελτίωση των όρων διαβίωσης, τον εκπολιτισμό και την πρόοδο, όχι μόνο των Ευρυτάνων, αλλά γενικότερα, των δυσπραγούντων κατοίκων της Ελληνικής υπαίθρου. Χάρη στην ένθερμη πατριδολατρεία του και τη συνεχή προβολή δια του τύπου της φυσικής ομορφιάς της τραχιάς, αλλά και γραφικής ευρυτανικής γης, των αρχαιολογικών και ιστορικών χώρων και μνημείων της, οφείλεται η αύξηση της τουριστικής κίνησης στην περιοχή. Ακόμη, έγκαιρα πρότεινε τη δέουσα εκμετάλλευση των αναξιοποίητων πλουτοπαραγωγικών πηγών της Ευρυτανίας, οπότε θ αποφευγόταν ο μεταναστευτικός εκπατρισμός των κατοίκων και η επακόλουθη ερήμωση των γοητευτικών της οικισμών, η οποία δυστυχώς, συνεχίζεται και όπως λέει ο Π. Βασιλείου, θα συνεχίζεται, αν δεν μελετηθεί καλώς το δημογραφικό πρόβλημα της περιοχής και δεν εξευρεθούν τρόποι συγκράτησης των κατοίκων. Το συγγραφικό έργο του: Ο Πάνος Βασιλείου είναι γνωστός στους ασχολούμενους κυρίως με τα ιστορικά θέματα γιατί όλες, που μέχρι σήμερα εκδόθηκαν μελέτες του, ως και οι ανέκδοτες, που αφορούν έρευνες τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο Εξωτερικό (Πάδοβα, Βενετία, Βιέννη, Παρίσι, Σόφια, Νέα Υόρκη, Ουάσιγκτον), ανήκουν στην περιοχή της ιστορίας και αναφέρονται κατά το πλείστον, στους χρόνους της τουρκοκρατίας. Ειδικότερα απο το 1951 ασχολείται συστηματικά με ιστοριοδιφικές έρευνες και την σύνθεση ιστορικών μελετών σε θέματα προσφοράς σημαντικών προσωπικοτήτων, άγνωστων αγωνιστών και του λαού μας, κατά τα δεινά χρόνια της Τουρκοκρατίας και του ιερού αγώνα του '21. Έτσι και με νέα ηλεγμένα στοιχεία από αγνοημένους κώδικες, χριστιανικά ανερεύνητα μνημεία, αρχεία Ελλάδος και του Εξωτερικού κλπ., καθώς και από επιτόπιες στη Ρούμελη έρευνές του, κατόρθωσε ν' ανασχηματίσει τη ζωή και να φέρει σε φως την άγνωστη και ενδιαφέρουσα δράση των κατοίκων. Το έργο του κρίθηκε λίαν ευμενώς και χαρακτηρίστηκε ως "εθνική προσφορά εις την Πατρίδα", βραβεύτηκε δε από την Ακαδημία Αθηνών το 1958 και τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο της "Ιεράς πόλεως του Μεσολογγίου" το Αξιοσημείωτο είναι, ότι σχεδόν σε όλες του τις μελέτες, ο Π. Βασιλείου, διερευνώντας επιστημονικά το παρελθόν, δεν παύει να συνδυάζει αυτό με το παρόν και να ελπίζει σ' ένα καλύτερο και ευτυχέστερο μέλλον. Από τις 41 που εκδόθηκαν αυτοτελείς μελέτες του σημειώνουμε εδώ μόνο μερικές: 1)Ευγένιος Γιαννούλης ο Αιτωλός και οι σπουδαιότεροι μαθητές των Σχολών των Αγράφων, Αθήνα 1957, σ.σ 130 (πρώτο βραβείο Ακαδημίας Αθηνών). 2) Η Επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων επί τουρκοκρατίας, με σύντομη επισκόπηση της ιστορίας της Ευρυτανίας, των μοναστηριών και των Σχολών της, (1960). 3) Η αρχαία Ευρυτανία (1961). 4) Η εκκλησία Αγία Τριάδα του Καρπενησίου, με εισαγωγή στα ιστορικά και τουριστικά ενδιαφέροντα του Καρπενησίου και της Ευρυτανίας (1962). 5) Χρονικό θυσίας εθνομαρτύρων στο Μικρό Χωριό Ευρυτανίας (1962). 6) Ο βίος του Κατσαντώνη του Επ. Φραγγίστα. Επανέκδοση στην απλή ομιλουμένη γλώσσα μας (1965). 8) Τα Άγραφα, (γεωγραφία, ιστορία, τέχνες, μοναστήρια και Σχολές επί τουρκοκρατίας κλπ. (1964). 9) Διονύσιος "ο εκ Φουρνά ιστοριογράφος" ( ), η ζωή και το έργο του (1964). 10) Το μοναστήρι της Τατάρνας Ευρυτανίας (1970). 11) Ο Αναστάσιος Γόρδιος και το έργο του (1971). 12) Τουριστικός Οδηγός Ευρυτανίας (1972). 13) Ιστορική επισκόπηση της Ευρυτανίας στο π. "Βελούχι" της " Ενώσεως Ευρυτάνων Αμερικής το "Βελούχι" CHARLOTTE N.C., U.S.A." (1972). (Μεταφράστηκε και στην Αγγλική). Στο δημοσίευμα αυτό περιέχεται η Ιστορία της Ευρυτανίας, που θέλει επανέκδοση προσεχώς από τον συγγραφέα ύστερα από μερικές απαραίτητες συμπληρώσεις. 14) Ο Αναστάσιος Γόρδιος ως γιατρός και οκτώ ανέκδοτες επιστολές του, (1964). Μελέτη που προήλθε από ειδική έρευνα του συγγραφέα στα Αρχεία του Πανεπιστημίου της Πάδοβας. (Ανάτυπο από το π. "Νέα Εστία", , τ. 795, σ ). 15) Ρουμελιώτες αγωνιστές στην Εποποιία του Μεσολογγίου, (1970). 16) Ανέκδοτα αυτόγραφα Διδασκάλων του Γένους (1960). 17) Η μάχη του Κεφαλόβρυσου Καρπενησίου και ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη (επανόρθωση ανακριβειών ιστορικών συγγραφέων. Πότε έγινε η μάχη και πώς και πότε σκοτώθηκε ο Μάρκος), 1960). 18) Συμβολή των Ευρυτάνων στην επανάσταση του 21, (1961). 19) Αιτωλίας και Ακαρνανίας Μητρόπολη, Αθήνα Από την ιστοσελίδα ENøMENH E I O OI A AMIA 4Ô ÏÌ. Ì - Ù Ï Ì TËÏ: Fax:

8 XRYSIOTIKA NEA F :00 ÂÏ 8 8 Xρυσιώτικα Νέα Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007 Η ιστορία της Ευρυτανίας και το γλωσσικό ιδίωμα Π ροσπαθώντας κανείς να διερευνήσει την Ευρυτανική ιστορία θα έρθει αντιμέτωπος με το εγγενές πρόβλημα της ανυπαρξίας πηγών καθώς και την έλλειψη αρχαιολογικών ευρημάτων καθώς δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα συστηματική αρχαιολογική ανασκαφή στην περιοχή. Από την άλλη τα φύλα που έζησαν στην περιοχή που περικλείεται σήμερα από τα όρια του Νομού, είχαν σημαντικές διαφορές και πολλές φορές οι ιστορικές αναφορές σε αυτά γίνονται σε συνάρτηση με γειτονικές περιοχές, κατά τρόπο τέτοιο που να είναι δύσκολο να υπάρξει ενιαία ή παράλληλη περιγραφή τους. Παρά ταύτα η Ευρυτανία έπαιξε ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση του ιστορικού γίγνεσθαι της πατρίδας μας, ιδιαίτερα σε εποχές δύσκολες. Κάθε φορά που η ζωή στον κάμπο γινόταν δύσκολη, τα Eυρυτανικά βουνά παρείχαν καταφύγιο και ορμητήριο στους αγέρωχους πολεμιστές, είτε αυτό συνέβαινε στα αρχαία χρόνια (μάχη εναντίον των Γαλατών) είτε στα χρόνια του Βυζαντίου, (με την καταστροφή του Βουλγαρικού στρατού) είτε επί Τουρκοκρατίας, όπου πραγματικά έσφυζαν από ζωή, αλλά ακόμα και πιο κοντά στην εποχή μας, τα χρόνια της Γερμανοϊταλικής Κατοχής. Η ιδιομορφία του γεωγραφικού ανάγλυφου έχει όπως είναι φυσικό τον αντίκτυπό της στο χαρακτήρα των ανθρώπων που ζούνε σε αυτή. Ακόμα και η γλώσσα είναι γεμάτη σύμφωνα, αποβάλλοντας κάθε "περιττό" φωνήεν, οδηγώντας τη σκέψη στα κακοτράχαλα μονοπάτια στα οποία ήταν υποχρεωμένοι να διαβαίνουν καθημερινά όσοι τη μιλούσαν. Παρ' όλο που όπως αναφέρει ο Πολύβιος, οι Αιτωλοί, μιλούσαν τη γλώσσα των Αχαιών και των Μακεδόνων, διευκρινίζει ότι είναι μίγμα της Αιολικής και Δωρικής διαλέκτου, ενώ ο Ευριπίδης τους ονομάζει μιξοβάρβαρους, ακριβώς λόγω του γλωσσικού τους ιδιώματος. Οι αρχαίοι -αλλά και οι κατοπινοί - κάτοικοι της περιοχής έβγαιναν από την απομόνωσή τους μόνο όταν επρόκειτο να ανταλλάξουν τα προϊόντα τους με τους κατοίκους των γειτονικών νομών ή ακόμα και όταν οργάνωναν κάποια ληστρική επιδρομή εναντίον τους. Το ευρυτανικό γλωσσικό ιδίωμα Ενδιαφέρον παρουσιάζει το παρακάτω κείμενο για το γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής, όπως αναφέρεται στον Τουριστικό Οδηγό Ευρυτανίας, του Π. Βασιλείου, που εξέδωσε η Νομαρχία Ευρυτανίας το 1971: Φαίνεται ότι δεν ήσαν μόνο «αγνωστότατοι την γλώσσαν» οι αρχαίοι Ευρυτάνες αλλά είναι και οι σύγχρονοί μας, που δεν τους καταλαβαίνει εύκολα κανείς. Πετσοκόβουν τις λέξεις, μεταβάλλουν φωνητικά την μορφή των φωνηέντων, το (ι) το προφέρουν ως ου, τρώω = τρώου ξεχωρίζοντας έτσι την δωρική προφορά του μακρού και όπως στην αρχαιότητα έτσι και τώρα εξακολουθούν να πλάθουν ένα σωρό άλλες δυσκολονόητες για τον αμύητο ακροατή λέξεις και φράσεις. Ακόμη, προτιμούν να εκφράζονται μονολεκτικά, μετατρέποντας σε μονοσύλλαβες τις δισύλλαβες, ακόμη και τις πολυσύλλαβες λέξεις, καθώς: βνό - βουνό, βζί - βυζί, κλιά - κοιλιά, θλειά - θηλειά, γρούν -γουρούνι, Βασίλς - Βασίλης, Μάρτ'ς - Μάρτης γδάρτς - γδάρτης, γράφ - γράφει, ντίπ - καθόλου, κριν-τ Μήτρ - μίλησε του Μήτρου, δλέβς - δουλεύεις, μπλάρ - μουλάρι, μσκάρ - μοσχάρι, μτζουρς - μουτζούρης, γμάρ - γομάρι, σκλί - σκυλί, ζμί - ζουμί, θκάμ - δικά μου, τλούμ - τουλούμι κλπ. Χαρακτηριστικός είναι ο παρακάτω διάλογος μεταξύ δύο Ρουμελιωτών, ενός που πουλούσε πήλινα μικρά δοχεία που γεμίζουν νερό και όταν τα φυσάμε κελαηδούνε σαν αηδόνια, και του άλλου, που ήθελε ν αγοράσει ένα απ αυτά: Τι πλας; (Τί πουλάς) ; Π λώ π λί. (Πουλώ πουλί). Δεν πλεις πλί, πλεις πλό. (Δεν πουλείς πουλί, πουλείς πηλό). Πλώ πλό, αλλά π'λό π'λαλάει. (Πουλώ πηλό, αλλά πηλό πού λαλάει). Επίσης λέγεται, ότι κάποτε πού για πρώτη φορά ήλθε ένας Ευρυτάνας στην Αθήνα, γυρίζοντας τους δρόμους της, πήγε και στάθηκε μπροστά σε μια βιτρίνα την οποία θαύμαζε για πολλή ώρα έτσι που κίνησε την προσοχή του καταστηματάρχη, ο οποίος τον ρώτησε : «Ε, φίλε, τι κάνεις αυτού;» Και ο Ευρυτάνας με απάθεια γρήγορα και μονολεκτικά του απάντησε «Πραζαντράου; (Πειράζει αν τηράω, (αν κοιτάω); Φυσικά δεν κατάλαβε τίποτε από την απάντησή του ο καταστηματάρχης, «ξένος θα είναι» είπε και μπήκε πάλι στο κατάστημά του. Κι όταν πριν από χρόνια πήγαν στην Κορέα στρατιώτες Ευρυτάνες, όπου τους άλλαξαν ενδυμασία την πρώτη μέρα, ρώτησε ο ένας Ευρυτάνας τον συνάδελφό του, που ακόμη δεν είχε φορέσει την καινούργια στρατιωτική φορεσιά του : Ερώτ.: Ντεσέντσαν; (Δεν σε έντυσαν); Απάντ.: Ντεμέντσαν. (Δεν με έντυσαν). Ερώτ.: Τσάλς τσ' εντσαν; (Τους άλλους τους έντυσαν); Απάντ.: Τσέντσαν. (Τους έντυσαν). Άλλοι, από παλιότερα εκεί, Έλληνες στρατιώτες, μη Ρουμελιώτες, που παρακολουθούσαν τυχαία τη συζήτηση, παραξενεύτηκαν γιατί νόμισαν πως οι νιόφερτοι συνάδελφοί τους είχαν μάθει κιόλας και... μερικά κορεάτικα. Μπράβο, τους είπαν, αυτοί σε δυο μέρες τα μάθανε τα κορεάτικα!" Στην Ευρυτανία λόγω του γλωσσικού ιδιώματος είναι μερικές φορές δύσκολο να...αποκρυπτογραφήσει κανείς το όνομα διαφόρων χωριών. Έτσι συναντώνται με δυο και πολλές φορές και τρεις τρόπους γραφής. Ένα σαφές παράδειγμα είναι η Φουρνά, και αυτό γιατί η προέλευση της ονομασίας του χωριού αυτού είναι εξακριβωμένη. Στο μέρος αυτό λοιπόν υπήρχε κάποτε ένας φούρναρης, ένας φουρνάς. Έλεγαν οι ντόπιοι: Θα πάμε στου Φουρνά. Λόγω της αποκοπής των συμφώνων όμως, αυτό μετατρεπόταν σε Θα πάμε στ' Φουρνά. Η κατάληξη σε -α, οδήγησε όσους δεν ήξεραν από πού βγήκε το όνομα, να το θεωρήσουν πότε θηλυκό και πότε ουδέτερο συμπληρώνοντας ο καθένας κατά την κρίση του τη σωστή κατάληξη στο άρθρο. Δηλαδή να λένε στη Φουρνά ή στα Φουρνά ή στον Φουρνά. Στην πλειονότητά τους οι ντόπιοι εξακολουθούν να λένε στ Φουρνά, εννοούν όμως στη Φουρνά, ενώ το σωστό είναι Στου Φουρνά. Το ίδιο συμβαίνει και με τ' Χρύσ (στη Χρύσω; στου Χρύσου; Χρύσο, τ Κρέντ (την Κρέντη; στου Κρέντη; στον Κρέντη και τελικά το...βουτύρου. Εν πάσει περιπτώσει η σωστή προφορά είναι... στου Β'τύρ (!!!) και σαφέστατα δεν πρέπει να γράφουμε Βουτύρο, αφού δεν υπάρχει τέτοια λέξη. Υπάρχει η άποψη ότι εκεί υπήρχε κάποια γυναίκα που έφτιαχνε και πουλούσε βούτυρο και γι αυτό ονομαζόταν αυτή βουτύρω. Αυτό όμως δεν πρέπει να είναι σωστό γιατί τότε θα προφερόταν στη Β τύρου (με μετατροπή του -ω σε ου, όπως συνηθίζεται). Βέβαια σήμερα, με την επιρροή της τηλεόρασης και την διευκόλυνση των επικοινωνιών, η «αθηναϊκή» διάλεκτος τείνει να επικρατήσει, όπως άλλωστε και στις περισσότερες περιοχές της πατρίδας μας. Λίγοι ακόμη και στα χωριά, μιλάνε με τόσο βαριά προφορά, και οι νεώτεροι όλο και περισσότερο την εγκαταλείπουν. Το χρώμα πάντως του γλωσσικού ιδιώματος δεν λείπει από την Ευρυτανική καθημερινότητα Από την ιστοσελίδα ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΠΑΝΕΥΡΥΤΑΝΙΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ ΙΟΥΛΙΟΥ 2007 KAºE M AP æh TAPIA O E ATO TÔ ÓÂfiÎÙÈÛÙÔ Î ÊÂÓÂ Ô ÙÔ ÈÒÚÁÔ M ÚÔ ÏË ÛÙÔ ˆÚÈfi Ì appleúôûê ÚÂÈ apple Ú apple ÙÔÓ Î Ê Î È ÙÔ ÙÛ appleô ÚÔ Î È ÂÎÏÂÎÙÔ ÌÂ Â Î È Ê ÁËÙfi ÙË ÒÚ. ŒÙÛÈ Ô Î ıâ ÂappleÈÛÎ appleùë ÙÔ ˆÚÈÔ Î È fiappleôèô ÏÏÔ ÂappleÈı ÌÂ, ÌappleÔÚÂ Ó ÚÂÈ apple ÚÔ Ô Ê ÁËÙfi fiïâ ÙÈ Ì ÚÂ Û Ó ÂÛÙfi Î È ÊÈÏÈÎfi appleâúè ÏÏÔÓ. O ÈÒÚÁÔ, ÌÔÁÂÏ ÛÙfi Î È Î ÏfiÎ Ú Ô, Â Ó È apple ÓÙ ÙÔÈÌÔ Ó Ì appleô  ıâ. ΔËÏ.: Η Χρύσω μας είναι από τα πιο όμορφα χωριά της Ευρυτανίας, αν όχι της Ελλάδας. Με φυσικές ομορφιές, με ευχάριστο και υγιεινό κλίμα, με άφθονα τρεχούμενα και παγωμένα νερά, με φιλόξενους κατοίκους. Επισκεφτείτε το, για ν απολαύσετε τη φυσική ομορφιά, για να ξεκουραστείτε και να ηρεμήσετε. Λειτουργεί ο πρόσφατα ανακαινισμένος κοινοτικός ξενώνας με 13 κρεβάτια. Πληροφορίες: Θωμάς Καράνης Τηλ.:

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Κ άλαμος. ατασκηνώσεις. εκδήλωση. Κορέλλας Δημήτρης

Κ άλαμος. ατασκηνώσεις. εκδήλωση. Κορέλλας Δημήτρης Κ άλαμος Κορέλλας Δημήτρης ατασκηνώσεις Η κατασκήνωση λειτουργεί 30 χρόνια. Είναι οικογενειακή και εκτός από μένα ασχολείται ενεργά η σύζυγος μου Ποθητή και τα τρία παιδιά μου. ΚΟΡΕΛΚΟ θα πει: Κορελ και

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943

Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943 1 of 5 14/10/2014 12:12 µµ Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943 Γονική Κατηγορία: Ιστορική Βιβλιοθήκη Κατηγορία: Έπος 1940-2ος Παγκόσµιος Πόλεµος ηµοσιευµένο στις Τρίτη, 13 εκέµβριος 2011 05:25 Από τον/την http://users.sch.gr/pchaloul/kalavrita.htm

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΙΑ ΡΟΜΗΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ 2014 (PARANESTI PATH 2014)

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΙΑ ΡΟΜΗΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ 2014 (PARANESTI PATH 2014) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΙΑ ΡΟΜΗΣ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ 2014 (PARANESTI PATH 2014) 1. ΠΑΡΑΝΕΣΤΙ ΘΟΛΟΣ - PORCEL (5.539 µ, 240+ 135-) Εκκίνηση από την πλατεία του σιδηροδροµικού σταθµού Παρανεστίου στις 07:00 πµ του Σαββάτου

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη 1 Ο μικρός δράκος Μου ζούσε μαζί με τη μαμά και τον μπαμπά του πάνω σ ένα πολύ ψηλό βουνό, μέσα σ ένα πολύ μεγάλο δέντρο. Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11 ΚΥΡΙΑΚΗ 19/10 ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΠΑΡΝΩΝΑ ΜΟΝΗ ΜΑΛΕΒΗΣ Αναχώρηση στις 7.00 με προορισμό το καταφύγιο του Πάρνωνα. Από εκεί θα ακολουθήσουμε μονοπάτι και δασικούς δρόμους που θα μας οδηγήσουν μέσα στα πυκνά δάση

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ Εισαγωγικό Μάθημα 1 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ύλη και ενέργεια Σ αυτό και στο επόμενο μάθημα, θα κάνουμε μια γενική αναφορά στα αντικείμενα μελέτης δύο βασικών φυσικών επιστημών, της φυσικής και της χημείας.

Διαβάστε περισσότερα

Χειροποιήµατα. 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι

Χειροποιήµατα. 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι Κώστας Μάρκου Γκλίτσες για αγανακτισµένους! Ενας συνταξιούχος του ΟΤΕ, µε καταγωγή από την ορεινή Κορινθία, από τη στιγµή που πήρε τη σύνταξή του είχε δύο επιλογές: Ή να αποβλακωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012 ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

>ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ

>ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ >ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΑ ΚΡΗΣΦΎΓΕΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΊΗΣΕ Ο ΗΡΟΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΖΕΝΤΙΟΥ TOΝ ΚΑΙΡΟ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α, ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗ Μ ΚΑΡΔΙΑ ΧΩΡΙΟΥ, ΔΙΠΛΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

περιηγήσεις στην Ελλάδα Μνημεία πόλεων στον Ελλαδικό χώρο! στην Ξάνθη! Στη σημερινή μας στήλη θα ασχοληθούμε με την Ιστορία και τα μνημεία της πόλης της Ξάνθης, η οποία σε πληθυσμό φθάνει σχεδόν τους 53.000

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô;

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; È Ô ÌÂ Ó È Ï Ô; ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; Τι έκανε ο καθένας; Συγγραφέας Εικονογράφος Μεταφραστής Διορθωτής Βιβλιοδέτης Τυπογράφος Εκδότης Ο Charles Fuge είναι άγγλος συγγραφέας και έγραψε στα αγγλικά.

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 88. ΘΕΜΑ : 63η Ετήσια Συνάντηση Πτυχιούχων Διακριτικού Δάσους

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 88. ΘΕΜΑ : 63η Ετήσια Συνάντηση Πτυχιούχων Διακριτικού Δάσους ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ Αθήνα, 24 Ιουνίου 2011 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 88 ΑΠΟ : Εφορεία Εκπαίδευσης ΠΡΟΣ : - Πτυχιούχους Διακριτικού Δάσους - Σώμα Προσκόπων Κύπρου ΚΟΙΝ. : - Εφορείες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο)

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Αξιοποιούμε το παρακάτω διδακτικό υλικό, για να παρουσιάσουμε διαγραμματικά ένα διδακτικό σενάριο 4-6 διδακτικών ωρών για τη θεματική Τα επαγγέλματα. Φροντίζουμε να προτείνουμε

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΙΑΜΑΤΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΚΑΙ ΛΟΥΤΡΟΠΟΛΕΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 28.6.

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΙΑΜΑΤΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΚΑΙ ΛΟΥΤΡΟΠΟΛΕΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 28.6. Ιβήριδος 9, Θεσσαλονίκη, Τ.Κ.54351, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310903721 www.loutropoleis.com, anestis_anastasiadis@yahoo.gr, anestis9@hol.gr, axmetalo@otenet.gr Προς το δήμο Αλμωπίας και μέσα ενημέρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Θέματα: - Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων - Ερμηνεία πινάκων - Πιθανότητες

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Θέματα: - Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων - Ερμηνεία πινάκων - Πιθανότητες ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Θέματα: - Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων - Ερμηνεία πινάκων - Πιθανότητες 1 Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων 1. Η αγαπημένη γεύση παγωτού των παιδιών Γεύση

Διαβάστε περισσότερα