Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας"

Transcript

1 Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας

2

3 Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας ΑΘΗΝΑ ΙΟΥΛΙΟΣ 2011

4 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ KAI ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Δρ Γεώργιος Λυριντζής Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος Δρ Γεώργιος Καρέτσος Αθανάσιος Μπουρλέτσικας, MSc Γεώργιος Μάντακας, DSPU Κωνσταντίνος Καούκης, MSc ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Ιωάννα Καρακώστα ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ Ολυμπία: Ο Ναός της Ήρας την Άνοιξη ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟΥ Ολυμπία: Άποψη της Παλαίστρας ΕΝΑΕΡΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Πέτρος Κωνσταντόπουλος ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ CITRONIO Εφαρμογές Επικοινωνίας Τηλ.: ΕΘΙΑΓΕ Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων & Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υμηττού & Νικ. Χλωρού 1, Αθήνα Τηλ.: Fax: Η παρούσα έκδοση διατίθεται στους ιστότοπους

5 περιεχόμενα Αντί προλόγου... 6 Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας... 8 Η πυρκαγιά και το καθήκον μας... 8 Καθήκοντα Τεχνικού Συμβούλου... 9 Προστασία του εδάφους - Αντιδιαβρωτικά - Αντιπλημμυρικά έργα...10 Εγκατάσταση της βλάστησης Φυτοκομικές εργασίες...13 Διαπιστώσεις Αποτελέσματα των παρεμβάσεων...19 Επιβράβευση του συνολικού έργου από την πολιτεία...21 Προβολή και διεθνές ενδιαφέρον...22 Aνθρώπινο δυναμικό που απασχολήθηκε στα έργα αποκατάστασης του τοπιού της Ολυμπίας...26

6 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Αντί προλόγου Η ανταπόκριση του ερευνητικού και επιστημονικού δυναμικού του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων & Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων (ΙΜΔΟ & ΤΔΠ) του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ), σε μία ανάγκη της χώρας μας και ειδικότερα μετά τις καταστροφικές εκείνες πυρκαγιές του έτους 2007, δεν παρακινήθηκε απλά και μόνον από το καθήκον μας. Έτσι κι αλλιώς ενταγμένοι επαγγελματικά στο δημόσιο τομέα, είμαστε πάντοτε στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου και ειδικότερα των σχέσεών του με το δασικό και φυσικό περιβάλλον γενικότερα. Στην περίπτωση όμως της Ολυμπίας δεν αρκούσε μόνον αυτό. Η επιστημονική ομάδα, στην οποία ανατέθηκαν τα Έργα της Αποκατάστασης του Τοπίου της Ολυμπίας, λόγω του εξαιρετικά επείγοντος του θέματος, ανέλαβε μία ίσως μοναδική στα δασοτεχνικά χρονικά υποχρέωση, έναντι του Φορέα Διαχείρισης του χώρου που είναι το Υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) αλλά και η Ζ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ), να αναστήσει το καμένο τοπίο. Ειδικότερα ανέλαβε την υποχρέωση να απελευθερώσει όλο το χώρο απομακρύνοντας την καμένη ύλη, να σταθεροποιήσει τα εδάφη για την αποφυγή διαβρώσεων, να μελετήσει το συνολικό σχεδιασμό των φυτεύσεων, να επιλέξει τους εργολάβους των έργων, να προμηθευτεί τα υλικά των φυτεύσεων και να εποπτεύσει το έργο κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες αναγλύφου, καιρικών μεταβολών, χρονικών περιορισμών, τεχνικών και διοικητικών δυσκολιών και όλα αυτά μέσα στα αποκαΐδια και τις λάσπες, αναπνέοντας στάχτες και καμένο χώμα. Επιπρόσθετα, οι ειδικότερες απαιτήσεις και περιορισμοί του χώρου, η βαριά ευθύνη απέναντι ενός εθνικής και διεθνούς σημασίας Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και ο χρονικός περιορισμός της ημερομηνίας (24 Μαρτίου 2008) λόγω της παγκόσμιας προβολής της Τελετής της Αφής της Φλόγας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου του έτους 2008, μας επέβαλαν το υπέρμετρο των προσπαθειών μας για την παράδοση τελειωμένου και ξαναζωντανεμένου του τοπίου της Ολυμπίας. Η συμμετοχή του ανθρώπινου δυναμικού του Ινστιτούτου σε ένα σύνολο έργων τέτοιας σπουδαιότητας, καταξίωσε πλήρως την υπόσταση και την προσφορά του στην επίλυση προβλημάτων της πράξης. Με αυταπάρνηση, συναδελφικότητα, αλληλεγγύη, ομοψυχία και με εργασία πεδίου από το πρωί μέχρι το βράδυ, ώρες ημερησίως, χωρίς αργίες και Σαββατοκύριακα, διεκπεραίωσε με απόλυτη επιτυχία και έγκαιρα τα έργα, προστατεύοντας το Κρόνιο και τους πέντε περιβάλλοντες τον αρχαιολογικό χώρο λόφους, από τη διάβρωση και τις κατολισθήσεις και αποκαθιστώντας το προστατευτικό κάλυμμα της βλάστησης.

7 7 Αρχαιολογικός χώρος Κρόνιον Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Λόφος Ζούνη Λόφος Καλόσακα Στάδιο Μνημείο Pierre de Coubertin Εγκαταστάσεςι Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας Εναέρια φωτογραφία του προς αποκατάσταση χώρου της Ολυμπίας, δύο μέρες μετά την πυρκαγιά του έτους Ως Υπεύθυνος Γενικού Συντονισμού των Έργων Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας και με την ευκαιρία της παρουσίασης του συνολικού έργου που επιτελέσθηκε, θα ήθελα να ευχαριστήσω το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού που υπερέβαλαν εαυτούς, ώστε να δώσουμε στην ελληνική κοινωνία και τη διεθνή κοινότητα ένα άριστο αποτέλεσμα, μια καθ όλα αξιοπρεπή εικόνα του αναπλασθέντος τοπίου. Οι ευχαριστίες απευθύνονται στους ερευνητές, στους ειδικούς επιστήμονες και στο λοιπό επιστημονικό προσωπικό του Ινστιτούτου, στους εξωτερικούς συνεργάτες (Πανεπιστημιακούς, Ερευνητές, Αρχαιολόγους, Δασολόγους κ.λπ.) και στις επιστημονικές ομάδες του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, του Πανεπιστημίου Πατρών και του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης, στους συνεργάτεςπρόσωπα επαφής του ΥΠΠΟ, της Ζ ΕΠΚΑ και των τοπικών Δασαρχείων, σε όλο το στελεχιακό και λοιπό δυναμικό του Ινστιτούτου και της Κεντρικής Υπηρεσίας του ΕΘΙΑΓΕ, αλλά και στους Προέδρους και στο εργατοτεχνικό προσωπικό των Δασικών Συνεταιρισμών και στους υπεργολάβους και στο επιστημονικό και εργατοτεχνικό προσωπικό τους που υλοποίησαν ακούραστα το όραμά μας. Οι προσπάθειες όμως όλων των παραπάνω δε θα ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθούν, χωρίς την οικονομική υποστήριξη του ΥΠΠΟ, του Ταμείου Αλληλεγγύης (εισφορές πολιτών), του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, της Eurobank EFG, της Volkswagen και των Προμηθευτικών Συνεταιρισμών των Φαρμακοποιών Νότιας Πελοποννήσου και Κρήτης, αλλά και τις εθελοντικές προσφορές της S&B Βιομηχανικά Ορυκτά Α.Ε., της Α.Γ.Ε.Τ. Ηρακλής, του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης ΕΛΙΞ, στο σύνολο των οποίων οφείλεται η εθνική αναγνώριση και ευγνωμοσύνη. Από μέρους μας ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνουμε επίσης στον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια για τη συμπαράσταση στο έργο μας και την εκτίμηση των προσπαθειών μας και στον Πρόεδρο του ΕΘΙΑΓΕ και τα μέλη του ΔΣ, που με την Απόφασή τους στις 25 Νοεμβρίου 2010 απένειμαν Τιμητική Διάκριση στο Ινστιτούτο και στο σύνολο του προσωπικού, που συνέβαλε στην υλοποίηση των Έργων Αποκατάστασης του Τοπίου της Ολυμπίας. Αθήνα, Ιούλιος 2011 Δρ Γεώργιος Λυριντζής πρώην Διευθυντής Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων & Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων

8 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας Η πυρκαγιά και το καθήκον μας Οι πυρκαγιές του καλοκαιριού του έτους 2007, ταυτόχρονα πολλές τον αριθμό αλλά και μεγάλης έκτασης, επιβεβαίωσαν την ορθή κατάταξή τους στα πλέον επικίνδυνα φυσικά φαινόμενα. Ο πληθυσμός αστικών και αγροτικών περιοχών της χώρας μας δοκιμάσθηκε τότε σε μεγάλο βαθμό από σοβαρές και πολυσύνθετες επιπτώσεις σε κοινωνικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό, οικολογικό, αισθητικό και πολιτιστικό επίπεδο. Σε πολλές περιπτώσεις όμως, ένα πολιτιστικό μνημείο ή ένας αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται μέσα σε φυσικό περιβάλλον, συγκροτούμενο από εκτάσεις χαμηλών θάμνων ή υψηλόκορμων δένδρων. Στην περίπτωση της Ολυμπίας, που υπέστη τις συνέπειες της πυρκαγιάς της 26 ης Αυγούστου 2007, η φωτιά πλησίασε τον αρχαιολογικό χώρο από βορρά αφού πέρασε από την περιοχή του χωριού Πλάτανος, καίγοντας κυρίως δενδρώδεις καλλιέργειες, υπολείμματα ετήσιων καλλιεργειών, μικρά ακαλλιέργητα τμήματα εδάφους με ποώδη βλάστηση και χαμηλούς θάμνους και τέλος κάποιες μικρές συστάδες πεύκων. Οι επίγειες και εναέριες δασοπυροσβεστικές δυνάμεις δεν κατάφεραν όμως να δράσουν έγκαιρα και συντονισμένα, ώστε να αποτρέψουν την είσοδο της φωτιάς στο δάσος που περιβάλλει τον αρχαιολογικό χώρο. Το γεγονός αυτό είχε δυστυχώς καταστρεπτικά αποτελέσματα εκτός των άλλων περιοχών και στον αύλειο χώρο του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου (ΝΑΜ), στο Κρόνιο, στο μνημείο Pierre de Coubertin και στη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία (ΔΟΑ). Ως γνωστόν το Κρόνιο, σύμβολο των μύθων της Ολυμπίας, για αιώνες ακοίμητος φρουρός της, μάρτυρας της λαμπρής ιστορίας της, αντίκρισε στους πρόποδές του βωμούς, τεμένη, ναούς, περίλαμπρα μνημεία, χιλιάδες αναθήματα και θησαυρούς και κυρίως τον ανθό της Αρχαίας Ελλάδας, να αγωνίζεται για τον κότινο και τους σπονδοφόρους από την Ήλιδα να αναγγέλουν την έναρξη της Ιερής Εκεχειρίας. Αργότερα αντίκρισε την καταστροφή του πολυύμνητου ιερού, πρώτα από το ανθρώπινο χέρι και μετά από τη φύση. Τα ιερά ποτάμια, ο Αλφειός και ο Κλαδέος, καταχώνουν στοργικά τα αρχαία ερείπια και τα δικά τους χώματα τα σκεπάζουν, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να προστατέψουν την Ολυμπία. Με την έναρξη των ανασκαφών, στα 1875 περίπου, είδε το πλήθος των εργατών να σκάβουν και να ανασταίνουν τη λαμπρή ιστορία του ιερού, φέρνοντας και πάλι στο φως το ένα μνημείο μετά το άλλο.

9 9 Η νοτιοδυτική πλευρά του Κρόνιου λόφου αμέσως μετά την πυρκαγιά ( ). Στο πλαίσιο λοιπόν της ιστορικότητας του χώρου της Ολυμπίας, με αίσθημα ευθύνης και θέλοντας να συμβάλουμε στην εθνική προσπάθεια για την ανασυγκρότηση αποκατάσταση των πυρόπληκτων περιοχών, το ΙΜΔΟ & ΤΔΠ του ΕΘΙΑΓΕ, ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του ΥΠΠΟ, για συμμετοχή στη σύσκεψη εκπροσώπων φορέων που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 28 Αυγούστου 2007 (δύο μόλις μέρες μετά το περιστατικό της πυρκαγιάς) στα γραφεία της Ζ ΕΠΚΑ στην Αρχαία Ολυμπία. Έτσι, την Πέμπτη 30 Αυγούστου 2007, συμφωνήσαμε να αναλάβουμε τα καθήκοντα Τεχνικού Συμβούλου για την Αποκατάσταση του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας, σε συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες, λόγω των ιδιαιτεροτήτων και των απαιτήσεων, του προς αποκατάσταση χώρου. Η αποκατάσταση του τοπίου στον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως εθνικός στόχος, λόγω του αυστηρού χρονοδιαγράμματος ενεργειών που επέβαλε η τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου το Ο χρονικός αυτός περιορισμός αποτέλεσε κεντρικό σημείο προβληματισμού, αφού έδωσε ιδιαίτερο χαρακτήρα στην επιστημονική προσέγγιση που ακολουθήθηκε για τα έργα προστασίας και αποκατάστασης. Κατά συνέπεια αμέσως μετά την πυρκαγιά, ο κύριος και πρωταρχικός στόχος ήταν να αποκατασταθεί ο αρχαιολογικός χώρος και η περιβάλλουσα ευρύτερη περιοχή. Συγκεκριμένα, ο κύριος σκοπός ήταν η ανασύσταση του Ολυμπιακού Τοπίου με άμεσα μέτρα προστασίας του εδάφους από τη διάβρωση και τις πλημμύρες και αποκατάστασης της βλάστησης, με βάση Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς στη βορειοανατολική πλευρά του Κρόνιου λόφου. Κάτω αριστερά διακρίνεται τμήμα του Σταδίου ( ). τις ιστορικές αναφορές, σε συνδυασμό με την προ της πυρκαγιάς κατάσταση και με ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση της γεωμορφολογίας του Κρόνιου λόφου. Καθήκοντα Τεχνικού Συμβούλου Από το ΥΠΠΟ ανατέθηκαν στο ΕΘΙΑΓΕ ΙΜΔΟ & ΤΔΠ με την από 6 Σεπτεμβρίου 2007 σύμβαση τα καθήκοντα Τεχνικού Συμβούλου για την Αποκατάσταση του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας, με αντικείμενα: Την τεχνική μελέτη, με χρόνο παράδοσης στο σύνολό της το αργότερο μέχρι τέλος Νοεμβρίου 2007, που περιγράφει αναλυτικά την υφιστάμενη μετά την πυρκαγιά κατάσταση και τα προτεινόμενα έργα προστασίας του εδάφους (αντιδιαβρωτικά αντιπλημμυρικά) και αποκατάστασης της βλάστησης (φυτοκομικά), με κατάλληλη επιλογή των φυτικών ειδών και λεπτομερή περιγραφή των τεχνικών παρεμβάσεων για τη διαμόρφωση και αποκατάσταση του τοπίου. Την επίβλεψη των έργων που προβλέπονται από την ανωτέρω μελέτη και που έπρεπε άμεσα να εκτελεστούν με χρονικό ορίζοντα μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου Ειδικότερα, τα αντιδιαβρωτικά αντιπλημμυρικά έργα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί το αργότερο στο τέλος του πρώτου δεκαημέρου του Νοεμβρίου Την επίβλεψη μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων, που πρέπει να εκτελεστούν από τη φυτευτική περίοδο και μέχρι το 2012, έτος διεξαγωγής των επόμενων Ολυμπιακών Αγώνων.

10 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Το μνημείο P. de Coubertin αμέσως μετά την πυρκαγιά ( ). Υλοτομικές εργασίες και κατασκευή κορμοδεμάτων στο μνημείο P. de Coubertin. Διακρίνονται τα καμένα ελαιόδενδρα και στο δεύτερο επίπεδο ο χώρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας.( ). Η προ της πυρκαγιάς υφιστάμενη κατάσταση του φυσικού ή τεχνητού περιβάλλοντος, που περιέβαλε τα αρχαιολογικά ευρήματα, μνημεία και εγκαταστάσεις (ΝΑΜ, ΔΟΑ κ.ά.), αποτέλεσε σοβαρό παράγοντα που επηρέασε στο μέτρο του δυνατού το σχεδιασμό των έργων. Επιπρόσθετα, ύστερα από συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ, αλλά και ειδικότερα με τους αρχαιολόγους της Ζ ΕΠΚΑ, που έχουν την ευθύνη της διαχείρισης του χώρου, δόθηκε στον προταθέντα σχεδιασμό σημαντική βαρύτητα στις υπάρχουσες ιστορικές και βιβλιογραφικές αναφορές. Έχοντας υπόψη τα παραπάνω και χωρίς να αγνοηθεί το σύνολο του αρχαιολογικού χώρου, για τον οποίο προτάθηκαν και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις (συμπληρωματικές φυτεύσεις, δημιουργία μονοπατιών και βοτανικών κήπων, εκτίμηση και παρακολούθηση των επιπτώσεων των έργων αποκατάστασης κ.ά.) μετά την τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας, το έργο της αποκατάστασης στόχευε κυρίως στη λοφώδη περιοχή (Κρόνιο, λόφος Ζούνη, λόφος Καλόσακα, λόφος Οινόμαος) που περιβάλλει το χώρο και στον αύλειο χώρο του ΝΑΜ, στο μνημείο Pierre de Coubertin, στη διαδρομή από το Μουσείο μέχρι το εν λόγω μνημείο και στον περιβάλλοντα χώρο της ΔΟΑ, καλύπτοντας μια επιφάνεια εξήντα (60) περίπου εκταρίων. Πλέον συγκεκριμένα, οι άμεσες και κατεπείγουσες παρεμβάσεις αφορούσαν στην προστασία του εδάφους με ειδικών προδιαγραφών αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα και στην αποκατάσταση της βλάστησης με κατάλληλη επιλογή των φυτικών ειδών και λεπτομερή εκτέλεση των τεχνικών παρεμβάσεων για τη διαμόρφωση του τοπίου. Επισημαίνεται ότι η εν λόγω σύμβαση λήγει την 31 η Αυγούστου 2012, έτος Ολυμπιακών Αγώνων, ενώ την εκπόνηση της εξειδικευμένης μελέτης και την επίβλεψη των άμεσων και μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων ανέλαβε το ερευνητικό και επιστημονικό προσωπικό του ΙΜΔΟ & ΤΔΠ, σε συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες και ο προϋπολογισμός ύψους πλέον ΦΠΑ καλύφθηκε από πιστώσεις του ΥΠΠΟ. Προστασία του εδάφους - Αντιδιαβρωτικά - Αντιπλημμυρικά έργα Σκοπός των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων ήταν η προστασία του καμένου εδάφους από τη διάβρωση, η αποτροπή ή η εξομάλυνση πλημμυρικών φαινομένων στον αρχαιολογικό χώρο και η δημιουργία κατάλληλων εδαφικών συνθηκών για τη φυσική αναγέννηση και την τεχνητή αναδάσωση της περιοχής που θα ακολουθούσε. Ο τελικός σχεδιασμός προέβλεπε στην αρχή να υλοτομηθεί όλος ο καμένος ξυλώδης όγκος, ένα μικρό μέρος του οποίου θα χρησιμοποιούνταν επί τόπου για την κατασκευή των κορμοδεμάτων και κορμοφραγμάτων, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του θα μετατοπιζόταν και θα μεταφερόταν με γερανοφόρα και φορτηγά αυτοκίνητα σε χώρους συγκέντρωσης ή θα διατίθονταν στους περίοικους για την κάλυψη ατομικών αναγκών τους.

11 11 Υλοτομία καμένου ιστάμενου ξυλώδους όγκου και κατασκευή αντιδιαβρωτικών έργων στην ανατολική πλευρά του Κρόνιου λόφου ( ). Λεπτομέρεια κατασκευής δίσειρων κορμοδεμάτων ( ). Οι λόγοι που κρίθηκε αναγκαίο να υλοτομηθούν και απομακρυνθούν όλα τα καμένα δέντρα από τους λόφους ήταν οι παρακάτω: Αισθητικοί: Η αισθητική του τοπίου της Ολυμπίας επέβαλε την υλοτομία και απομάκρυνση τόσο του κορμού όσο και των κλάδων όλων των καμένων δένδρων. Αν τα καμένα δένδρα παρέμειναν ανυλοτόμητα, θα προκαλούσαν αισθητικά όλο και περισσότερο, με την πάροδο του χρόνου. Επικινδυνότητας: Τα ιστάμενα καμένα δένδρα θα αύξαναν βαθμιαία τον κίνδυνο ζημιών στα αντιδιαβρωτικά έργα, καθώς και τον κίνδυνο ατυχημάτων κατά την πτώση τους από διάφορες αιτίες και κυρίως από τον άνεμο. Αποφυγής της εκσκαφής του εδάφους στη ρίζα των δένδρων κατά την εκρίζωση αυτών από τον άνεμο. Διευκόλυνσης της αποκατάστασης της βλάστησης: Αναλυτικότερα, τα καμένα δέντρα έπρεπε να κοπούν και απομακρυνθούν από την αρχή και πριν την έναρξη της φυσικής αναγέννησης και την υλοποίηση της τεχνητής αναδάσωσης, ώστε να αναφευχθούν σε μετέπειτα στάδια ποικίλες δυσμενείς επιπτώσεις στα αρτίφυτρα και νεόφυτα. Επισημαίνεται όμως, πως δένδρα τα οποία θα μπορούσαν να επιβιώσουν ή να αναγεννηθούν, μετά από ανάλογη εκτίμηση της κατάστασής τους, δεν υλοτομήθηκαν. Προστίθεται ακόμα πως η υλοτομία, η αποκλάδωση, ο τεμαχισμός του κορμού, η μετατόπιση του ξύλου και η μεταφορά των κλάδων από τις πλαγιές των λόφων στους πρόποδες αυτών, έγιναν με μεθόδους και τρόπους που επέφεραν τη μικρότερη δυνατή και αναπόφευκτη διατάραξη του καμένου εδάφους (π.χ. με χειρωνακτικές μεθόδους), σε μία περιοχή με πάρα πολύ αντίξοες τοπογραφικές και εδαφικές συνθήκες. Ως υλικό κατασκευής των έργων επιλέχθηκε μόνο το ξύλο από καμένους κορμούς πεύκης και κυπαρισσιού της περιοχής. Η επιλογή του ξύλου ως υλικού κατασκευής των έργων εκπληρούσε τις αρχαιολογικές ιστορικές, οικονομικές, λειτουργικές, αισθητικές, περιβαλλοντικές, οικολογικές και χρονικής διάρκειας προϋποθέσεις του αρχαιολογικού χώρου και του ευρύτερου τοπίου. Ειδικότερα επιλέχθηκαν κορμοί και σχίζες από πεύκα και κυπαρίσσια και αποφεύχθηκαν τα μεταλλικά υλικά σύνδεσης στην κατασκευή των κορμοδεμάτων και κορμοφραγμάτων (καρφιά, σύρμα κ.λπ.), με τη χρήση ξύλινων πασσάλων πάκτωσης και στερέωσης των κορμών. Τα έργα κατασκευάστηκαν τόσο στις πλαγιές των λόφων (κορμοδέματα), όσο και σε θέσεις παλαιών γεωλισθήσεων (κορμοφράγματα), στις κοίτες μικρορευμάτων κ.λπ. Τα παραπάνω έργα χαρακτηρίζονται ως προσωρινά και η διάρκεια λειτουργίας τους εκτιμήθηκε σε 4 5 χρόνια. Μετά την περίοδο αυτή το υλικό των έργων (ξύλο) θα αποσυντεθεί και την προστασία του εδάφους από διάβρωση, καθώς και την εξομάλυνση των πλημμυρικών φαινομένων θα αναλάβει η βλάστηση, η οποία θα έχει ήδη εγκατασταθεί σε πολύ ικανοποιητικό βαθμό. Για λόγους λειτουργικούς, αισθητικούς αλλά και διευκόλυνσης αποκατάστασης της βλάστησης, τα κορμοδέματα κατασκευάστηκαν στις πλαγιές των λόφων σε σειρές κάθετες στη γραμμή της μέγιστης κλίσης αυτών και με μικρές σχετικά αποστάσεις μεταξύ τους, ώστε να συγκρατούν στις πλαγιές μεγάλων κλίσεων το διαβρωμένο έδαφος, τους σπόρους αλλά και

12 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Γενική άποψη της νοτιοανατολικής και ανατολικής πλευράς του Κρόνιου λόφου στη φάση ολοκλήρωσης των αντιδιαβρωτικών έργων ( ). Η βορειοανατολική πλευρά του Κρόνιου λόφου πριν την έναρξη των φυτοκομικών εργασιών ( ). να συμβάλουν στην προσωρινή συγκράτηση και διήθηση του νερού στο έδαφος. Η μεταξύ των σειρών των κορμοδεμάτων απόσταση προσδιορίστηκε ανάλογα με τις τοπογραφικές και υδρομετεωρολογικές συνθήκες της περιοχής, αλλά και τις μικροσταθμολογικές συνθήκες του κάθε λόφου. Διευκρινίζεται ακόμα πως οι κορμοί στις σειρές τοποθετήθηκαν είτε με διάκενο μεταξύ τους μήκους εκατοστών (σχηματισμός μωσαϊκού ), είτε συνεχόμενοι. Οι σχηματισμοί μωσαϊκού - το κέντημα των ειδικευμένων δασεργατών των συνεταιρισμών - κατασκευάστηκαν για αισθητικούς λόγους σε θέσεις που ήταν ορατές από πολλές κατευθύνσεις. Στις περιπτώσεις αυτές χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά ξύλο από κυπαρίσσι, ενώ στις συνεχόμενες σειρές το ξύλο ήταν από πεύκο ή κυπαρίσσι. Τα κορμοδέματα σχήματος μωσαϊκού ήταν απλά ή διπλά (ο ένας κορμός επάνω στον άλλο), ανάλογα με την κλίση του εδάφους στις πλαγιές που κατασκευάστηκαν. Προστίθεται επίσης πως τα διάκενα των κορμών της κάθε σειράς καλύπτονταν από κορμοτεμάχια της αμέσως παρακάτω επόμενης σειράς, ώστε να μην υπάρχει μεγάλο μήκος της πλαγιάς ακάλυπτο και επομένως απροστάτευτο από την ενέργεια των σταγόνων της βροχής και την επιφανειακή απορροή. Το συνολικό μήκος των σειρών των κορμοδεμάτων ολόκληρης της περιοχής ανήλθε σε μέτρα. Όσον αφορά στην επιλογή των θέσεων κατασκευής των κορμοφραγμάτων, ελήφθηκαν υπόψη κυρίως τα ακόλουθα κριτήρια: το μικρό πλάτος της διατομής της κοίτης, η αντοχή και στερεότητα των πρανών, η ύπαρξη πρέμνων στα πρανή για αγκύρωση των φραγμάτων κ.λπ. Συνολικά κατασκευάστηκαν 25 ξύλινα κορμοφράγματα διαφόρων τύπων. Η λειτουργικότητα των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων στην Ολυμπία δοκιμάσθηκε κατά τη διάρκεια των ισχυρών βροχοπτώσεων της 20 ης 21 ης Οκτωβρίου και της 15 ης 17 ης Νοεμβρίου του Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της πρώτης καταιγίδας, συγκρατήθηκε από τα κορμοδέματα και τα κορμοφράγματα μία πολύ μεγάλη ποσότητα χαλαρού εδαφικού υλικού και υπολειμμάτων καύσης, που βρισκόταν διασκορπισμένα στις πλαγιές των λόφων εξαιτίας των επιπτώσεων της πυρκαγιάς. Τα έργα συνέβαλαν επίσης και στην ανάσχεση (προσωρινή συγκράτηση) μέρους της βροχής στις πλαγιές των λόφων, και αυτή στη συνέχεια απορροφήθηκε από το έδαφος. Το γεγονός αυτό συνέλαβε στην αποφυγή έντονων πλημμυρικών φαινομένων στους αρχαιολογικούς χώρους. Η συγκράτηση διαβρωμένου εδάφους στις πλαγιές των λόφων από τα κορμοδέματα δημιούργησε και ευνοϊκές συνθήκες για την επανεμφάνιση της βλάστησης είτε από σπόρους, είτε από αναβλαστήματα των πρέμνων και των ριζών πολλών δένδρων και θάμνων (δρυς, κουτσουπιά, πουρνάρι, σχίνος κ.λπ.), που δε νεκρώθηκαν από την πυρκαγιά. Σημαντική ποσότητα εδαφικού υλικού συγκρατήθηκε επίσης από τα έργα και κατά τις καταιγίδες του τριημέρου της 15 ης 17 ης Νοεμβρίου του 2007, αλλά και από τις επόμενες βροχοπτώσεις με αποτέλεσμα η χωρητικότητα στα περισσότερα από αυτά να καλυφθεί πλήρως και να επέλθει η επι-

13 13 Εναέρια ψηφιακή φωτογραφία μετά την ολοκλήρωση των αντιδιαβρωτικών έργων, όπου απεικονίζονται οι εδαφικές υποενότητες του Κρόνιου λόφου σύμφωνα με το σχεδιασμό των φυτεύσεων. Κάτω δεξιά διακρίνεται μέρος του Σταδίου ( ). θυμητή ισορροπία του εδαφικού υλικού, μέχρι την έναρξη των φυτοκομικών εργασιών. Κατά τη δεύτερη αυτή περίοδο σημαντική ποσότητα βροχής έφθασε στο αποστραγγιστικό δίκτυο στους πρόποδες των λόφων, αλλά με μικρή ποσότητα φερτών υλικών, λόγω της ευνοϊκής κλίσης των πλαγιών που δημιουργήθηκε από την παρουσία των έργων. Η λειτουργικότητα των έργων, εκτός από τα προσεκτικά επιλεγμένα τεχνικά τους χαρακτηριστικά, αποδίδεται και στην πλήρη εφαρμογή των κανόνων κατασκευής τους που εφαρμόσθηκαν με υπομονή και ενδιαφέρον από το εργατοτεχνικό προσωπικό. Συνολικά, για ένα δίμηνο από τις αρχές Σεπτεμβρίου 2007, μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου 2007, εργάσθηκαν για την κατασκευή των εν λόγω έργων, πάνω από εκατό εξειδικευμένοι δασεργάτες των Δασικών Συνεταιρισμών Ιερισσού, Βαρβάρας και Αγ. Βαρβάρας Χαλκιδικής, Σοχού Θεσσαλονίκης, Χαλκιόπουλων Αιτωλοακαρνανίας και Τυρνάβου Λάρισας, καθώς επίσης και διάφοροι ιδιώτες, οι οποίοι επιφορτίστηκαν με τη συγκέντρωση και τη μεταφορά του καμένου ξυλώδους όγκου. Την επίβλεψη, το συντονισμό και την καθημερινή επιστασία των έργων ανέλαβε το εξειδικευμένο ερευνητικό και επιστημονικό προσωπικό του ΙΜΔΟ & ΤΔΠ, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ύψους καλύφθηκε από το Ταμείο Αλληλεγγύης (Ειδικό Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών) του Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών. Αποκατάσταση της βλάστησης στο χώρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας μετά την πυρκαγιά του έτους ( ). Εγκατάσταση της βλάστησης Φυτοκομικές εργασίες Όπως αναφέρθηκε, λόγω του ειδικού χαρακτήρα της περιοχής της Ολυμπίας και της εκδήλωσης της αφής της Ολυμπιακής Φλόγας στους χώρους που περιλαμβάνονται από το ΝΑΜ - Κρόνιο λόφο - μνημείο Pierre de Coubertin - ΔΟΑ - Ολυμπιακό Στάδιο, έπρεπε να γίνουν άμεσες παρεμβάσεις για εγκατάσταση πράσινου, προκειμένου να βελτιωθεί η εικόνα που παρουσίαζε ο χώρος αμέσως μετά την πυρκαγιά. Η βλάστηση είχε πολλαπλούς σκοπούς να εκπληρώσει. Η σταθεροποίηση εδαφών, η προστασία τους από τη διάβρωση, η βελτίωση του εδάφους και των οπτικών χαρακτηριστικών του τοπίου, συνθέτουν τους κυριότερους από αυτούς. Από το ΥΠΠΟ με την από 13 Δεκεμβρίου 2007 Σύμβαση ανατέθηκε στο ΕΘΙΑΓΕ ΙΜΔΟ & ΤΔΠ η εκτέλεση των Άμεσων και Κατεπειγουσών Φυτοκομικών Εργασιών στο πλαίσιο της Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας. Αντικείμενο του έργου ήταν η προμήθεια φυτευτικού υλικού, η προμήθεια και τοποθέτηση γεωϋφάσματος στις επικλινείς και ευδιάβρωτες χωρίς φυσική αναγέννηση επιφάνειες, οι γενικές φυτεύσεις στους λόφους, η υδροσπορά στις επιφάνειες με μη ικανοποιητικό βαθμό αναγέννησης, οι ειδικές φυτεύσεις στον αύλειο χώρου του ΝΑΜ, στο μνημείο Pierre de Coubertin και στη διαδρομή από το Μουσείο μέχρι το εν λόγω μνημείο και τέλος, η συντήρηση μέχρι τέλους Δεκεμβρίου του 2008 του συνόλου των εν λόγω υποέργων

14 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Προστασία παλαιάς γεωλίσθησης στη νότια πλευρά του Κρόνιου λόφου, με την κατασκευή κορμοφραγμάτων και κορμοδεμάτων ( ). Εγκατάσταση ποώδους βλάστησης μετά από υδροσπορά στη νότια πλευρά του Κρόνιου λόφου ( ). με άρδευση, λίπανση και περιποίηση των αναβλαστημάτων των πλατύφυλλων ειδών της φυσικής αναγέννησης. Για την άμεση εγκατάσταση βλάστησης επιλέχθηκε η υδροσπορά, με πρωταρχικό στόχο τη σταθεροποίηση των εδαφών επικουρικά με τα υπόλοιπα αντιδιαβρωτικά έργα, συμβάλλοντας παράλληλα και στο άμεσο αισθητικό αποτέλεσμα. Η υδροσπορά περιορίσθηκε στις έντονα κεκλιμένες επιφάνειες, στις οποίες δεν υπήρχαν καθόλου σπόροι ή επαρκής ποσότητα σπόρων, λόγω της απότομης κλίσης και ήταν ορατές από την περιοχή των εκδηλώσεων της αφής της Ολυμπιακής Φλόγας. Το μίγμα των σπόρων επιλέχθηκε με ιδιαίτερη μέριμνα τόσο για την αποτελεσματικότητα της μεθόδου, όσο και για την προσαρμογή των φυτικών ειδών στις συνθήκες της περιοχής. Επιπρόσθετα, σε ορισμένες μεγάλης κλίσης επιφάνειες, τοποθετήθηκε πριν την εφαρμογή της τεχνικής της υδροσποράς, βιοαποδομούμενο γεωύφασμα από γιούτα. Το γεωύφασμα συγκρατεί το επιφανειακό έδαφος, απορροφώντας μεγάλο μέρος της κινητικής ενέργειας του νερού της βροχής, με παράλληλη μείωση της φυσικής απορροής και αφετέρου παρέχει ευνοϊκό μικροπεριβάλλον για την εγκατάσταση της βλάστησης, με την ιδιότητα και ικανότητα συγκράτησης των σπόρων, της υγρασίας και της σκίασης που προσφέρει. Η συνολική έκταση στην οποία εφαρμόσθηκε η τεχνική της υδροσποράς ανήλθε σε 273 στρέμματα, από τα οποία 35 στρέμματα είχαν προηγούμενα καλυφθεί με γεωύφασμα. Εκτός από τους φυσικούς περιορισμούς που επιβάλλουν οι αβιοτικοί παράγοντες των οικοσυστημάτων (κλίμα, έδαφος, υψόμετρο, γεωγραφικό πλάτος, ανάγλυφο κ.λπ.), οι υπόλοιπες φυτοκομικές εργασίες έπρεπε να ακολουθήσουν τις ισοβαρείς αρχές, που έθεσε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) του ΥΠΠΟ και ειδικότερα: Για τον Κρόνιο λόφο έπρεπε να ληφθούν μέτρα πυροπροστασίας με τις αναγκαίες υποδομές. Τα είδη των φυτών έπρεπε να παρουσιάζουν αντοχές στη φυσιολογία τους σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η επιλογή των φυτών, έπρεπε να ακολουθεί την ιστορικότητα του χώρου. Ο αύλειος χώρος του ΝΑΜ έπρεπε να αποκατασταθεί αισθητικά. Στο σύνολο των φυτοκομικών παρεμβάσεων έπρεπε να υπάρχει πρόνοια για την επίτευξη του άριστου αισθητικού αποτελέσματος. Φύτευση μεγάλων δένδρων κατά θέσεις, ικανού ύψους, ώστε να περιορίζουν στο ελάχιστο την εικόνα της πυρκαγιάς κατά την τελετή της αφής. Έχοντας υπόψη τις παραπάνω αρχές, σχεδιάστηκαν δύο δράσεις φυτεύσεων, οι γενικές και οι ειδικές. Με τον όρο γενικές φυτεύσεις εννοείται το σύνολο των εργασιών των κλασικών αναδασώσεων και με τον όρο ειδικές φυτεύσεις οι εργασίες διαμόρφωσης κήπων. Οι γενικές φυτεύσεις σχεδιάστηκαν για την περιβάλλουσα τον αρχαιολογικό χώρο περιοχή. Κατά συνέπεια, επιλέχθηκε φυτευτικό υλικό βολόφυτων διετών ή τριετών φυτών. Σημει-

15 15 Η ανατολική πλευρά του Κρόνιου λόφου με εμφανή τα αντιδιαβρωτικά έργα και την εγκατάσταση του γεωϋφάσματος στα επικλινή πρανή και την κορυφή. Στο πρώτο επίπεδο διακρίνονται οι φυτεύσεις ελαιοδένδρων και κυπαρισσιών ( ). Άρδευση των χώρων εφαρμογής της υδροσποράς στο χώρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας και στο λόφο Ζούνη, με τη χρήση των πυλώνων αντιπυρικής προστασίας και πυροσβεστικού οχήματος. Στο δεύτερο επίπεδο απεικονίζεται η βόρεια πλευρά του Κρόνιου λόφου ( ). ώνεται όμως ότι, δεν επιτρέπονταν μεγάλες εκσκαφές και όλες οι εργασίες γίνονταν υπό την επιτήρηση των αρχαιολόγων. Ο κατάλογος των προς επιλογή φυτών, προέκυψε από τις καταγραφές της φυσικής επικρατούσας βλάστησης στην ευρύτερη περιοχή που δεν κάηκε, λαμβάνοντας υπόψη και τις ιστορικές αναφορές διαφόρων αρχαίων (Παυσανίας, Ξενοφώντας, Θεόφραστος), αλλά και σύγχρονων συγγραφέων (Βικέλας, Λεονάρδος, Ζάχαρης). Δυστυχώς οι ελάχιστες περιγραφές της βλάστησης περιορίζονταν στην περιοχή της Ιεράς Άλτεως και όχι στη γύρω περιοχή. Τα φυτοκοινωνιολογικά δεδομένα οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι το αρχαίο δάσος θα έπρεπε να συνίστατο από δρυς και αείφυλλα πλατύφυλλα δενδρώδους μορφής, η δε χαλέπιος πεύκη να αποτελούσε στοιχείο δευτερεύουσας σημασίας για την περιοχή. Τέθηκε λοιπόν στόχος επανασύστασης του αρχαίου δάσους. Ο προτεινόμενος κατάλογος περιλάμβανε 32 συνολικά είδη δένδρων και θάμνων, από τα οποία στα φυτώρια ήταν διαθέσιμα μόνο τα 25. Τα προς εγκατάσταση είδη έπρεπε να προέρχονται κατά το δυνατόν από την ευρύτερη περιοχή της Πελοποννήσου, ώστε να περιορισθεί στο ελάχιστο η γενετική αλλοίωση και η βιοποικιλότητα της περιοχής. Παράλληλα έπρεπε να εκτελούνται και οι εργασίες των ειδικών φυτεύσεων, οι οποίες στόχευαν στη διαμόρφωση του αύλειου χώρου του ΝΑΜ του μνημείου P. de Coubertin και της διαδρομής που ακολουθεί η Ολυμπιακή Φλόγα. Για το σχεδιασμό των παρεμβάσεων προηγήθηκαν σχέδια αρχιτεκτόνων τοπίου. Στους χώρους αυτούς, προβλεπόταν η φύτευση φυτών μεγαλύτερου ύψους και συνδυασμοί φυτεύσεων με θάμνους και αρωματικά φυτά. Η προμήθεια και εγκατάσταση αυτών των φυτών που θα εξυπηρετούσαν το επιθυμητό αισθητικό αποτέλεσμα, δεν ξέφευγε από τους αντίστοιχους περιορισμούς των γενικών φυτεύσεων. Χρησιμοποιήθηκαν ως εκ τούτου φυτά της ελληνικής χλωρίδας, ικανού ύψους, που κάλυπταν το στόχο. Τα μεγαλύτερα φυτά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ελιές, αριές, κουτσουπιές, δάφνες, κουκουναριές, φλαμουριές και κυπαρίσσια, τα οποία μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν στις τελικές τους θέσεις με ειδικά γερανοφόρα οχήματα. Όλα τα κυπαρίσσια που χρησιμοποιήθηκαν προέρχονταν από ανθεκτικούς κλώνους στην ασθένεια του έλκους του φλοιού, που προκαλείται από το μύκητα Seiridium cardinale. Οι κλώνοι αυτοί εισήχθησαν από την Ιταλία, ωστόσο, είναι προϊόντα συνεργασίας μεταξύ ΕΘΙΑΓΕ ΙΜΔΟ & ΤΔΠ και των ερευνητικών Ιδρυμάτων CRN της Ιταλίας και INRA της Γαλλίας και είχαν ήδη δοκιμαστεί στις ελληνικές συνθήκες για περισσότερα από 20 έτη, σε πειραματικές επιφάνειες στους νομούς Ηλείας και Αρκαδίας. Μεγάλος αριθμός κυπαρισσιών μικρότερου μεγέθους χρησιμοποιήθηκε για δενδροφύτευση κατά μήκος δρόμων και μονοπατιών, σε συνδυασμό με κουκουναριές. Τέλος, στον αύλειο χώρο του NAM εγκαταστάθηκε χλοοτάπητας, αφού είχε προηγηθεί η τοποθέτηση υπόγειου συστήματος άρδευσης. Είχε επίσης προστεθεί φυτόχωμα με τύρφη και είχε διαμορφωθεί κατάλληλα για την τελική υποδοχή του μίγματος των σπόρων.

16 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Εργασίες φύτευσης κυπαρισσιών στο μνημείο P. de Coubertin ( ). Κατασκευή ρείθρων από κογχυλιάτη λίθο στο διάδρομο επισκεψιμότητας του μνημείου P. de Coubertin ( ). Συνολικά φυτεύτηκαν φυτά, από τα οποία αφορούσαν στις γενικές φυτεύσεις και στις ειδικές φυτεύσεις. Για τα προταθέντα είδη φυτών κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν ορισμένα στοιχεία ιστορικότητας, μια και για τα περισσότερα από αυτά υπάρχουν αναφορές από την αρχαιότητα, που συνδέονται κυρίως με παλαιότερες μυθολογικές δοξασίες, που συνεχίζονται μέχρι την πρόσφατη ιστορία μας. Το γεγονός αυτό μεθερμηνεύεται ως απότοκο της συνεχούς εξάρτησης των ανθρώπων από τη γη και το περιβάλλον. Αρχαίοι και σύγχρονοι συγγραφείς, αναφερόμενοι στο φυσικό περιβάλλον της Ολυμπίας γράφουν: Αλλ ω Πίσας εύδενδρον επ Αλφεώ άλσος και σε ελεύθερη απόδοση Μα, ω της Πίσας ομορφόδεντρο δάσος, δίπλα στον Αλφειό, γράφει ο Πίνδαρος ( π.χ.) στον 8 ο Ολυμπιόνικο αναφερόμενος στο Ιερό της Ολυμπίας. Ως τον κάλλιστο της Ελλάδος τόπο χαρακτηρίζει την Ολυμπία ο Λυσίας ( π.χ.) στον περίφημο Ολυμπιακό του. Μέσα σε ένα άλσος από αγριελιές, λέει ότι βρίσκεται ο Στράβων (63 π.χ.- 23 μ.χ.), αναφερόμενος στο Στάδιο της Ολυμπίας. Πιο κατατοπιστικός είναι ο Παυσανίας (αρχές 2 ου αιώνα μ.χ.), όπου σε πολλά σημεία της περιγραφής του ιερού της Ολυμπίας, κάνει σαφή αναφορά για δένδρα που υπήρχαν στην Άλτη (από την αιολική λέξη άλσος, που έχει τη ρίζα του στο ομηρικό ρήμα άλδω: τρέφω, αυξάνω), και τέτοια ήταν πλατάνια, κυπαρίσσια, λεύκες, πεύκα, αγριελιές, δρύες, μυρτιές, ιτιές κ.ά. Δένδρα και φυτά μακρόβια, ανθεκτικά, εύοσμα, καρπερά, αειθαλή, βαθύριζα, με συμβολισμούς και αναγεννητικές δυνάμεις. Οι περιηγητές του 19 ου και 20 ου αιώνα (E. Dodwell 1819, W.M. Leake 1830, F.C. Pouqueville και E. Beule, 1855) μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες αναφερόμενοι στην ειδυλλιακή ομορφιά του Ολυμπιακού Τοπίου, στην πλούσια βλάστηση και τα πανύψηλα δάση. Ιδιαίτερα κατατοπιστικές είναι οι γκραβούρες και τα σχέδια της εποχής που απεικονίζουν από διάφορες οπτικές γωνίες την κοιλάδα του Αλφειού και το Κρόνιο, το ευδείλεον όρος, το οποίο θυμίζει αρκετά τη σημερινή του εικόνα και όπως φαίνεται τότε δεν ήταν πευκόφυτο. Η εικόνα όμως του Κρόνιου αλλάζει μετά τις πρώτες ανασκαφικές εργασίες ( ) με τις ανθρώπινες παρεμβάσεις (βοσκή, υλοτομία) κατά τη χρονική αυτή περίοδο, αλλά και με τη σταδιακή εισβολή και επικράτηση της χαλεπίου πεύκης στους γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο λόφους. Ιδιαίτερα γλαφυρή είναι η περιγραφή του Έλληνα αρχαιολόγου Β. Λεονάρδου (1901), ο οποίος περιέγραψε το φυσικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής στη μετάβαση προς τον 20 ο αιώνα: Κλιτύες πεύκαις απωτέρω δε και κωνοφόροις πίτυσιν υλομανούσαι, λειμώνες και γύλοφοι ευθαλείς, κοιλάδες και νάπαι ποάζουσαι και σύσκιοι. Παντοία και μέχρι ακολασίας σφριγώσα η χλωρίς ουδαμού σχεδόν

17 17 Ανθεκτικοί κλώνοι κυπαρισσιών διαφόρων μεγεθών προς φύτευση στο χώρο του μνημείου P. de Coubertin ( ). Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς στον αύλειο χώρο του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου ( ). απέλειπε ψιλόν το έδαφος δένδρα αυτοφυά και ήμερα εχορήγουν ευχύμους καρπούς και σκιάν φίλην εν τω θάλπει του θέρους. Ενταύθα μεν έθαλλεν η ήμερος ελαία και ο ούλος κότινος μετά του φοίνικος. αμφιλαφής η πλάτανος και υψικάρηνος η υπό Ηρακλέους εκ του Αχέροντος εισαχθείσα λεύκη, η άπιος. μετά της αχέρδου, και συκή οργώσα και όσα, ως και νύν, άλλα. Ενταύθα δε θάμνοι αυτόματοι και άνθη μυρία κατά τας ώρας του έτους ποικίλλοντα τας παραλλαγάς του πρασίνου εκεί μεν η μύρτος και η σχίνος, εκεί δε.η σαρκόφυλλος σκίλλα και ο πολύοζος και πολύριθος ασφόδελος εκεί δε ερείκη δενδρώδης και η ερυθρόβοτρυς κόμαρος και η βάτος και η ροδοδάφνη και αι ανεμώναι. εκεί ποικίλη ίρις και ο χρυσαυγής κρόκος και ο ξανθός νάρκισσος, τα κίτρινα σπάρτα και η κερκίς η κερατώδης. Τινά δε ού μόνον πέριξ αλλά και εν τω κλεινώ εδάφει εφύοντο, οίον άλσος αγρίων ελαιών παρά το στάδιον και εν αυτή τη ζαθέω Άλτει, πλάτανοι εν τω μέσω, λεύκαι και άλλα δένδρα μεταξύ των ναών και βωμών και του πλήθους εκείνου των αγαλμάτων. Η περιγραφή του χώρου από τους αρχαίους συγγραφείς, αλλά και οι νεότερες μαρτυρίες, ήταν δεσμευτικές ως προς την επιλογή των φυτικών ειδών. Τα φυτά που προτάθηκαν, είναι απόλυτα βέβαιο ότι, συμμετείχαν στη σύνθεση του αρχαίου δάσους, όπως προέκυψε από τα δεδομένα της φυτοκοινωνιολογίας, αλλά και από ιστορικές και μυθολογικές αναφορές, που σχετίζονται κυρίως με τη χρηστικότητα των φυτών. Τα κυριότερα φυτά που επιλέχθηκαν για την αποκατάσταση του αρχαιολογικού τοπίου της Ολυμπίας είναι τα ακόλουθα: Διαμόρφωση του αύλειου χώρου του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου για την εγκατάσταση χλοοτάπητα ( ).

18 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Δένδρα Θάμνοι Αρωματική χλωρίδα Βελανιδιά (Quercus ithaburensis Decaisne ssp.) macrolepis (Kotschy) Hedge) Χνοώδης δρυς (Quercus pubescens Willd.) Αριά (Quercus ilex L.) Πουρνάρι (Quercus coccifera L.) Κουκουναριά (Pinus pinea L.) Λευκή λεύκη (Populus alba L.) Κυπαρίσσι (Cupressus sempervires L.) Δάφνη Απόλλωνος (Laurus nobilis L.) Αγριελιά (Olea europaea L. ssp. oleaster (Hoffmans & Link) Negodi) Κουτσουπιά (Cercis siliquastrum L.) Φλαμουριά (Tilia tomentosa Moench.) Κοκκορεβιθιά (Pistacia terebinthus L.) Σχίνος (Pistacia lentiscus L.) Φράξος (Fraxinus ornus L.) Πικροδάφνη (Nerium oleander L.) Λυγαριά (Vitex agnus castus L.) Κουμαριά (Arbutus unedo L.) Γλυστροκουμαριά (Arbutus andrachne L.) Σφένδαμος (Acer sempervirens L.) Βιβούρνο (Viburnum tinus L.) Σπάρτο (Spartium junceum L.) Ράμνος (Rhamnus alaternus L.) Χρυσόξυλο (Cotinus coggygria Scop.) Ασφάκα (Phlomis fruticosa L.) Φιλλύκι (Phillyrea latifolia L.) Δενδρολίβανο (Rosmarinus officinalis L.) Λεβαντίνη πράσινη (Santolina rosmarinifolia L.) Λεβάντα (Lavantula angustifolia Mill.) Αψιθιά (Artemisia arborescens L.) Θυμάρι (Thymus sibthorpii Bentham) Μαντζουράνα (Origanum majorana L.) Δυόσμος (Mentha piperita L.) Θρούμπι (Saturejia thymbra L.)`

19 19 Φύτευση αριάς στον αύλειο χώρο του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου ( ). Τα προηγούμενα υποέργα των φυτοκομικών εργασιών εκτελέσθηκαν με υπεργολαβίες, ύστερα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος και αξιολόγηση των εικοσιέξι υποψηφίων αναδόχων. Η προμήθεια του φυτευτικού υλικού έγινε από κρατικά και ιδιωτικά φυτώρια σύμφωνα με αυστηρές προδιαγραφές και έπειτα από επιτόπιες επισκέψεις επιστημόνων του Ινστιτούτου. Η προμήθεια γεωϋφάσματος και οι υδροσπορές ανατέθηκαν στην εταιρεία Naquatec ΑΕ-Π. Μπουφέας, οι γενικές φυτεύσεις και η συντήρησή τους στην κοινοπραξία Ιωάν. Δραμητινός & Σια ΕΕ Δ. Ν. Μάστορης & Σια ΕΕ και οι ειδικές φυτεύσεις και συντήρησή τους στην εταιρεία Τασκούδης Νικόλαος. Στο χώρο της Ζ ΕΠΚΑ εγκαταστάθηκε καθόλη τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου ειδικό γραφείο για την επίβλεψη, το συντονισμό και την καθημερινή επιστασία των έργων, που εκτελέσθηκαν από μέχρι και που ανέλαβε το σύνολο του εξειδικευμένου ερευνητικού και επιστημονικού δυναμικού του ΙΜΔΟ & ΤΔΠ, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ύψους χρηματοδοτήθηκε από δωρεά προς το ΥΠΠΟ του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση και της Eurobank EFG. Επισημαίνεται ότι, η τελική δαπάνη εκτέλεσης του έργου μειώθηκε σε ποσοστό 30%, σύμφωνα με την αρμοδίως εγκεκριμένη μελέτη, γεγονός που οφείλεται όχι μόνο στις επιτευχθείσες εκπτώσεις από μέρους των υπεργολάβων, αλλά και στον αποτελεσματικό συντονισμό, επίβλεψη και επιστασία του ερευνητικού και επιστημονικού δυναμικού του Ινστιτούτου. Φυτεύση ελιάς στον αύλειο χώρο του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου ( ). Επίσης στο ΕΘΙΑΓΕ διατέθηκαν χρηματικές δωρεές της Volkswagen, του Προμηθευτικού Συνεταιρισμού Φαρμακοποιών Νότιας Πελοποννήσου και του Προμηθευτικού Συνεταιρισμού Φαρμακοποιών Κρήτης, για τη φύτευση δένδρων στον προς αποκατάσταση χώρο. Όλες οι παραπάνω δράσεις για την επίτευξη του άμεσου αισθητικού αποτελέσματος, απαιτούσαν στενή παρακολούθηση και καλλιεργητικές φροντίδες (αρδεύσεις, λιπάνσεις, κλαδεύσεις, φυτοπροστασία κ.λπ.). Σημειώνεται ότι, οι εν λόγω εργασίες συνεχίστηκαν και πέραν της ημερομηνίας αφής και οφείλουν να συνεχισθούν, ώστε ο χώρος να διατηρεί και να βελτιώνει την εικόνα του, εφόσον αποτελεί ένα ιδιαίτερα προτιμητέο τόπο, για περισσότερο από ένα εκατομμύριο επισκέπτες κάθε χρόνο. Συγκεκριμένα, συνεχίζουν να εκτελούνται σημαντικές εργασίες περιποίησης των φυσικών αναβλαστημάτων με κλαδεύσεις και μονοβεργίσματα, συμπληρωματικές φυτεύσεις, καθώς και εργασίες συντήρησης και φυτοπροστασίας. Για το σκοπό αυτό, συντάχθηκε λεπτομερής οδηγός εργασιών και χρονοδιαγραμμάτων, που υλοποιούνται από τη Ζ ΕΠΚΑ με την επίβλεψη του ερευνητικού και επιστημονικού δυναμικού του Ινστιτούτου. Διαπιστώσεις Αποτελέσματα των παρεμβάσεων Ο καμένος χώρος, δύο μήνες μετά την πυρκαγιά, γέμισε αμέσως με είδη της ποώδους χλωρίδας και η φυσική αναγέννηση της χαλεπίου πεύκης έδωσε την ελπίδα και ένα ενθαρρυντικό μήνυμα ότι η Ολυμπία είχε ήδη αρχίσει να

20 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Η ανατολική πλευρά του Κρόνιου λόφου κατά τη διάρκεια εφαρμογής της υδροσποράς, όπως διακρίνεται στους πρόποδες ( ). αναλαμβάνει. Επίσης, όπως ήταν αναμενόμενο, η φυσική αναγέννηση των αειφύλλων πλατυφύλλων ειδών ήταν αρκετά ικανοποιητική. Οι παρεμβάσεις για την προστασία του εδάφους από τη διάβρωση και τη μείωση των πλημμυρικών φαινομένων, σε συνδυασμό με την εγκατάσταση της βλάστησης και την υδροσπορά, προστάτευσαν αποτελεσματικά το σύνολο της καμένης περιοχής και βελτίωσαν αισθητικά το ευρύτερο τοπίο του χώρου. Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων αξιολογήθηκε με τη χρησιμοποίηση ποιοτικών κριτηρίων τεσσάρων διαβαθμίσεων με κλίμακα άριστη, καλή, μέτρια και πενιχρή. Η αξιολόγηση των κορμοδεμάτων ήταν άριστη ή καλή σε ποσοστό 70% κυρίως στον Κρόνιο λόφο, όπου δόθηκε και η μεγαλύτερη προσοχή αισθητικά αλλά και κατασκευαστικά. Βέβαια διαπιστώθηκαν και κάποιες εντοπισμένες αποτυχίες (κυρίως στο λόφο Καλόσακα), εξαιτίας της υπερβολής που υπήρξε προκειμένου να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, αλλά και λόγω του πιεστικού χρονοδιαγράμματος που επέφερε μεγαλύτερη πίεση στους επιβλέποντες. Παρόλα αυτά ο βαθμός πληρότητας των κορμοδεμάτων και κορμοφραγμάτων ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικός και το εδαφικό υλικό που συγκρατήθηκε υπολογίστηκε σε m 3 περίπου, υλικό που αντιστοιχεί σε 7,5 mm γόνιμου εδάφους. Η αξιολόγηση της υδροσποράς ήταν άριστη σε ποσοστό 60%. Για την τεχνική του γεωϋφάσματος η αξιολόγηση ήταν 60% καλή ή μέτρια, λόγω της εφαρμογής της σε Άποψη της νοτιανατολικής πλευράς του Κρόνιου λόφου από το Στάδιο την ημέρα της Τελετής της Αφής της Φλόγας ( ). ιδιαίτερα απότομες πλαγιές. Οι τεχνικές αυτές λειτούργησαν συμπληρωματικά στην προστασία του εδάφους, βελτίωσαν σημαντικά τη συγκράτηση των σπερμάτων, τις υδραυλικές ιδιότητες του εδάφους και κατά συνέπεια τις φυτρωτικές συνθήκες της φυσικής αναγέννησης. Τέλος, όσον αφορά στις φυτοκομικές εργασίες, η επιβίωση σήμερα τρία και πλέον χρόνια μετά τις παρεμβάσεις, εκτιμάται σε ποσοστό 70% ( καλή έως άριστη ). Αρκετά ικανοποιητικό, εάν σκεφτούμε τις αντιξοότητες και τα προβλήματα που υπήρχαν σχετικά με την άρδευσή τους, τη συντήρηση γενικότερα και την έλλειψη προσωπικού υποστήριξης του έργου. Συμπερασματικά, τα κωνοφόρα παρουσίασαν μεγαλύτερη αύξηση σε σχέση με τα πλατύφυλλα. Πιο συγκεκριμένα, τα κυπαρίσσια άγγιξαν το 1 m σε μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης. Αντίθετα οι δρύες παρουσιάζουν μικρή ανάπτυξη σε σχέση με τα υπόλοιπα πλατύφυλλα, ενώ ο ανταγωνισμός με τα καλάμια και τη φακελωτή είναι ισχυρός. Με απώτερο στόχο την, κατά το δυνατόν, μείωση κάθε μελλοντικού κινδύνου από πυρκαγιά, που είναι ένας φυσικός παράγοντας στο μεσογειακό περιβάλλον, ο σχεδιασμός και η εκτέλεση των έργων αποκατάστασης προσαρμόσθηκε στις τοπικές συνθήκες και απαιτήσεις του χώρου, λαμβάνοντας υπόψη το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο, σε συνδυασμό με τις ιστορικές αναφορές. Η διαχείριση του προς αποκατάσταση χώρου, στο πλαίσιο του σχεδιασμού των έργων, διατήρησε τη σύνθεση και ποικιλότητα του τοπίου, αποφεύγοντας κινδύνους με

21 21 Μέρος της ανατολικής πλευράς του Κρόνιου λόφου με την ολοκλήρωση των φυτεύσεων και την εφαρμογή της υδροσποράς ( ). μη αναστρέψιμες αλλαγές στο φυσικό και αρχαιολογικό περιβάλλον. Η περαιτέρω συντήρηση και γενικότερα η διαχείριση των αντιδιαβρωτικών και φυτοκομικών έργων, αλλά και οι συμπληρωματικές φυτεύσεις και ειδικότερα η παρακολούθηση και εκτίμηση των επιπτώσεων των έργων, κρίνονται απαραίτητες ενέργειες, που πρέπει να συνεχισθούν τουλάχιστον για μια τετραετία, για την πρόληψη κάθε τυχόν μεταβολής στην κατάσταση που έχει επιτευχθεί στο αρχαιολογικό τοπίο της Ολυμπίας. Επιβράβευση του συνολικού έργου από την πολιτεία Το ΕΘΙΑΓΕ ΙΜΔΟ & ΤΔΠ αισθάνεται ιδιαίτερη ικανοποίηση καθώς συνέβαλε στο δύσκολο και επίπονο έργο της αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος της Ολυμπίας, το οποίο τραυματίστηκε από την επέλαση της πύρινης λαίλαπας στην Πελοπόννησο το καλοκαίρι του Η συμβολή του ΕΘΙΑΓΕ ΙΜΔΟ & ΤΔΠ, σε συνεργασία με τη δασική υπηρεσία, ήταν καθοριστική στην επούλωση των πληγών, γεγονός που επέτρεψε την αφή της ιερής φλόγας στο αναγεννώμενο περιβάλλον της Ολυμπίας, επτά μόλις μήνες μετά την καταστροφική δασική πυρκαγιά. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του υπουργού Πολιτισμού ο οποίος μιλώντας στις 24 Μαρτίου 2008 στο συνεδριακό κέντρο της ΔΟΑ στην Αρχαία Ολυμπία, κατά τη βράβευση Μέρος της ανατολικής πλευράς του Κρόνιου λόφου μετά την αποκατάσταση και την ανάπτυξη της φυσικής αναγέννησης ( ). εθελοντών, χορηγών, δωρητών, που συνέβαλαν στην αποκατάσταση του αρχαιολογικού και του ευρύτερου περιβάλλοντος της Ολυμπίας τόνισε Για την Ελληνική Πολιτεία η τελετή Αφής της Ολυμπιακής Φλόγας, φέτος αποτέλεσε μια πρόκληση άνευ προηγουμένου, ένα στοίχημα που έπρεπε να κερδιθεί πάση θυσία, προσθέτοντας: Από την πρώτη στιγμή η προτεραιότητα ήταν σαφής: συντεταγμένη και σοβαρή δουλειά αποκατάστασης της περιοχής. Παράδοση μιας αναγεννημένης Ολυμπίας στις επόμενες γενιές. Αναμφίβολα, η προγραμματισμένη Τελετή Αφής της Φλόγας ήταν για όλους μας καθοριστική. Έπρεπε να αγωνιστούμε ενάντια στο χρόνο. Οφείλαμε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, να ανταποκριθούμε στο χρέος μας ως προς το κύρος του ιερού θεσμού για την παγκόσμια κοινότητα. Η αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού προβλήματος, με τους επιμέρους περιορισμούς σε ό,τι αφορά τα μνημεία, έπρεπε να αντιμετωπιστεί με ευαισθησία, με τη δέουσα σοβαρότητα, μα πάνω απ όλα με νηφαλιότητα. Δεν καταφύγαμε σε πρόχειρες λύσεις, ούτε διανοηθήκαμε να κατασκευάσουμε φτηνά σκηνικά για την Τελετή Αφής ώστε να παραπλανήσουμε την παγκόσμια κοινή γνώμη με οποιουδήποτε είδους εικονική πραγματικότητα. Τα τραύματα της πυρκαγιάς δεν μπορούν να επουλωθούν από τη μία στιγμή στην άλλη. Χρειάζεται συνεχής φροντίδα. Χρειάζεται χρόνος. Χρειάζεται σθένος ώστε να δούμε τις ζημιές σε όλες τους τις διαστάσεις και να τις αντιμετωπίσουμε μεθοδικά και με τον αποτελεσματικότερο τρόπο.

22 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Μέρος του μνημείου P. de Coubertin μετά την ολοκλήρωση των φυτεύσεων ( ). Άποψη του μνημείου P. de Coubertin ένα έτος μετά την αποκατάσταση ( ). Ωστόσο, είχαμε υποσχεθεί και αυτό το πετύχαμε να παραδώσουμε την Ολυμπιακή Φλόγα στην επίσημη κινέζικη επιτροπή, σε ένα περιβάλλον όπως αρμόζει στην ιστορία του τόπου, με σεβασμό στο θεσμό. Παρά τις κινδυνολογίες και σε πείσμα κάθε αντιξοότητας, πετύχαμε να ξεπεράσουμε τεράστια προβλήματα. Τους τελευταίους έξι μήνες πραγματοποιήθηκε ένα πρωτόγνωρο έργο όχι μόνο σε ελληνικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιτελέστηκε, πράγματι ένα μικρό θαύμα. Οι πληγές επουλώθηκαν, η περιοχή αποκαταστάθηκε, η φύση ενισχυμένη από τις τεχνικές παρεμβάσεις αναγεννάται συνεχώς. Η οικολογική ισορροπία αποκαθίσταται σε ένα φυσικό περιβάλλον, όπου το κλέος και το κάλλος είναι πανταχού παρόντα. Ο υπουργός Πολιτισμού ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στο έργο της αποκατάστασης, αναφερόμενος:.σε όλα τα συναρμόδια υπουργεία και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, τους επιστήμονες του ΕΘΙΑΓΕ και της Δασικής Υπηρεσίας, όλους τους αρχαιολόγους και το προσωπικό της Ζ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Αρχαίας Ολυμπίας που συμμετείχε στο έργο, καθώς επίσης, τη Νομαρχιακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αναφερόμενος δε στους δωρητές και χορηγούς, τους οποίους και βράβευσε υπογράμμισε: Στη μεγάλη αυτή προσπάθεια, η Πολιτεία βρήκε πρόθυμους υποστηρικτές και αρωγούς Έλληνες και ξένους ιδιώτες. Η ιδιωτική πρωτοβουλία μοιράστηκε μαζί μας τα τεράστια βάρη, συνέπραξε προς όφελος της κοινωνίας, προσφέροντας γενναιόδωρα οικονομική στήριξη ανιδιοτελή εθελοντική εργασία, ηθική συμπαράσταση. Αξίζει εδώ να επισημανθεί ότι, τους χώρους κατά την διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών αποκατάστασης επισκέφτηκαν ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος, πολλοί υπουργοί, βουλευτές μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Ελληνικής Βουλής, ο πρέσβης των ΗΠΑ, η βασίλισσα της Ισπανίας κ.ά., ενώ αμέριστο υπήρξε το ενδιαφέρον των βουλευτών Ηλείας, της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας και του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας. Προβολή και διεθνές ενδιαφέρον Η Αποκατάσταση του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας συνίσταται από ένα σύνολο τριών σχεδιασμένων δραστηριοτήτων έρευνας και τεχνολογικών έργων που στόχευε και αποβλέπει στην ανασύσταση - προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, ενός κηρυχθέντος από την UNESCO Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς και στην εξυπηρέτηση συγκεκριμένων αναγκών του φορέα διαχείρισης του χώρου (ΥΠΠΟ Ζ ΕΠΚΑ) σε καθορισμένη χρονική περίοδο. Το ερευνητικό και επιστημονικό δυναμικό του Ινστιτούτου βασίσθηκε στην επιστημονική γνώση και στην εμπειρία του σε θέματα αποκατάστασης εκτάσεων δασικού χαρακτήρα και σε συνδυασμό με τις αυστηρές προϋποθέσεις που έθεσε το ΥΠΠΟ για το συγκεκριμένο προς αποκατάσταση χώρο. Παρήγαγε ένα νέο τεχνολογικό προϊόν, συμβάλλοντας στην ουσιαστική βελτίωση της επιστημονικής γνώσης, αλλά και στην εξυπηρέτηση των απαιτήσεων των επισκεπτών του χώρου.

23 23 Το μνημείο P. de Coubertin την ημέρα της Τελετής της Αφής της Φλόγας ( ). Το μνημείο P. de Coubertin πλέον των δύο ετών μετά την αποκατάσταση ( ). Το σύνολο του έργου χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από πρωτοτυπία, δεδομένης της ανυπαρξίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο συγκεκριμένης για τα μεσογειακά δασικά οικοσυστήματα επιστημονικής γνώσης στο αντικείμενο της αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος αρχαιολογικού χώρου μετά από περιστατικό πυρκαγιάς και η ανάληψη πρωτοβουλίας από μέρους του ερευνητικού και επιστημονικού δυναμικού του ΕΘΙΑΓΕ ΙΜΔΟ & ΤΔΠ για την εκτέλεση του έργου, κρίνεται αξιόλογη και αξιέπαινη. Επίσης η ανάληψη της εκτέλεσης του συνόλου του έργου συνέβαλε στη βελτίωση της γνώσης του ερευνητικού και επιστημονικού δυναμικού του Ινστιτούτου στο γνωστικό αυτό αντικείμενο της αποκατάστασης του περιβάλλοντος τοπίου αρχαιολογικού χώρου μετά από περιστατικό πυρκαγιάς, ενώ η πρωτοβουλία αυτή έτυχε τελικά άριστης κριτικής σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη διοργάνωση για πρώτη φορά Διεθνούς Συνάντησης της UNESCO στην Αρχαία Ολυμπία στις 6 και 7 Νοεμβρίου 2008 για τη Διαχείριση του Κινδύνου Καταστροφών στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Πρώτο αντικείμενο στη δεύτερη συνεδρία της εν λόγω Συνάντησης αποτέλεσε η περίπτωση της Ολυμπίας με ομιλητές δύο ερευνητές του ΙΜΔΟ & ΤΔΠ. Επίσης στο Ινστιτούτο έγιναν και άλλες προτάσεις για την ανάληψη αποκατάστασης άλλων αρχαιολογικών χώρων (π.χ. Κάμειρος Ρόδου, Ασέα Αρκαδίας), καθώς και εκτάσεων δασικού χαρακτήρα περιαστικού ενδιαφέροντος σε περιοχές των Δήμων της Β και ΒΑ Αττικής. Από μέρους του ερευνητικού και επιστημονικού δυναμικού του Ινστιτούτου που ενεπλάκη στην Αποκατάσταση του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας υπεβλήθησαν και δημοσιεύτηκαν οι παρακάτω επιστημονικές εργασίες: Μπαλούτσος Γ., Μπουρλέτσικας Αθ., Λυριντζής Γ., Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα στην Αρχαία Ολυμπία μετά την πυρκαγιά της 26 ης Αυγούστου 2007: Σχεδιασμός, επίβλεψη και λειτουργικότητα αυτών. Στα Πρακτικά ημερίδας ΤΕΕ, με τίτλο Αντιπλημμυρικός σχεδιασμός /Διαχείριση Κινδύνου Πλημμυρών. Υφιστάμενη κατάσταση Νέα δεδομένα, Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου (http:library.tee.gr/ digital/m2291/m2291_contents.htm). Μπαλούτσος Γ., Λυριντζής Γ., Μπουρλέτσικας, Αθ., Καούκης Κ., Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα στους χώρους της Αρχαίας Ολυμπίας μετά την πυρκαγιά της 26 ης Αυγούστου 2007: Σχεδιασμός, κατασκευή και λειτουργικότητα. ΕΘΙΑΓΕ, τεύχος 30, Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος 2007, σελ Lyrintzis G., Baloutsos G., Karetsos G., Daskalakou E., Tsagari C., Brofas G., Mantakas G., Bourletsikas A., The restoration of Archeological and Broader Landscape of Olympia. In: Proceedings οf the International Workshop on Disaster Risk Management at World Heritage Properties. Olympia, Greece, 6-7 November (http: whc>unesco>org/uploads/events/documents/event pdf ). Xanthopoulos G., The fire of August 26 th, 2007 that damaged Olympia:what happened and lessons learned.

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικότητα των επιλεχθέντων φυτών στην αποκατάσταση του αρχαιολογικού τοπίου της Ολυμπίας

Ιστορικότητα των επιλεχθέντων φυτών στην αποκατάσταση του αρχαιολογικού τοπίου της Ολυμπίας Ε Θ Ι Α Γ Ε 6 / 7 Ιστορικότητα των επιλεχθέντων φυτών στην αποκατάσταση του αρχαιολογικού τοπίου της Ολυμπίας Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Ολυμπία Βικάτου, Αρχαιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση καμένων περιοχών

Αποκατάσταση καμένων περιοχών Αποκατάσταση καμένων περιοχών Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Καρέτσος, Εντεταλμένος Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Εργοληπτών Δασοτεχνικών Έργων & Πρασίνου

Ένωση Εργοληπτών Δασοτεχνικών Έργων & Πρασίνου Ένωση Εργοληπτών Δασοτεχνικών Έργων & Πρασίνου Δ/ΝΣΗ:Ν.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 10 Τ.Κ.18900 ΤΗΛ:2104640271 FAX:2104644020 Αθήνα 08/02/2010 ΠΡΟΣ:1) την ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ,ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κ.Τ.Μπιρμπίλη

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή του επιστημονικού προσωπικού

Συμβολή του επιστημονικού προσωπικού Συμβολή του επιστημονικού προσωπικού Δρ Βασιλική Γκούμα, Δασολόγος - Μετεωρολόγος Συμμετείχα ως τεχνικός σύμβουλος στη μελέτη Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος. Κατάλογος Προϊόντων

Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος. Κατάλογος Προϊόντων Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος Κατάλογος Προϊόντων ΔΕΝΤΡΑ ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝΟΦΥΛΛΗ (ACACIA CYANOPHYLLA) : ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝ. ΣΑΚ. ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝ.ΔΕΝΤΡΟ ΓΛ.22 ΑΛΜΥΡΙΚΙ (TAMARIX PARVIFLORA) : ΑΛΜΥΡΙΚΙ ΔΕΝΤΡΟ ΓΛ.22

Διαβάστε περισσότερα

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr -

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr - Η Πάρνηθα κάποτε... Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210 2445226, Fax: : 210 2445226 e-mail: parnitha@hol.gr 28.06.2007 Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, φορέας υλοποίησης του έργου της αναδάσωσης καμένης δασικής έκτασης Αγ.Μαρίνας Ν. Μάκρης του Πεντελικού όρους, σας προσκαλεί να συμμετάσχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π.

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ Η ΕΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΘΑΜΝΩΝ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ Α. ΕΝ ΡΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟ ΡΟΜΟΥΣ

ΕΙ Η ΕΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΘΑΜΝΩΝ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ Α. ΕΝ ΡΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟ ΡΟΜΟΥΣ ΕΙ Η ΕΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΘΑΜΝΩΝ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ 1. ΠΛΑΤΕΙΕΣ (O.T. 5, O.T. 11 και O.T. 16, O.T. 29) Α. ΕΝ ΡΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟ ΡΟΜΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κρόνιος λόφος στην αρχαία Ολυμπία:

Ο Κρόνιος λόφος στην αρχαία Ολυμπία: Ο Κρόνιος λόφος στην αρχαία Ολυμπία: Πυρκαγιές και μεταβολές της δασικής βλάστησης και γεωμορφής του τα τελευταία 200 χρόνια Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Ολυμπία Βικάτου,

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Βιότοπος Η φύση στην αυλή μας

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Βιότοπος Η φύση στην αυλή μας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βιότοπος ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ Περιβαλλοντική οργάνωση για τη διατήρηση της άγριας ζωής και την ορθή διαχείριση των ορεινών οικοσυστημάτων& του φυσικού περιβάλλοντος ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ - ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ - ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ - ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ Προϋπολογισμού: 9.920 1 ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η παρούσα μελέτη προϋπολογισμού 9.920 (με Φ.Π.Α.) συντάχθηκε και αφορά εργασίες κλαδέματος ή κοπής δένδρων σε

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ:

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.)/ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ (ΙΔΕΠ) 4 ο χιλιόμετρο Πτολεμαΐδας Μποδοσάκειου Νοσοκομείου 502 00 Πτολεμαΐδα Πτολεμαΐδα

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007 Δ.Π.Μ.Σ. Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας και Προστασίας Περιβάλλοντος Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη. με τον Καθηγητή κ. Αθανάσιο Ζηλιασκόπουλο. Διευθυντή του Εργαστηρίου Βελτιστοποίησης Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας,

Συνέντευξη. με τον Καθηγητή κ. Αθανάσιο Ζηλιασκόπουλο. Διευθυντή του Εργαστηρίου Βελτιστοποίησης Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Συνέντευξη με τον Καθηγητή κ. Αθανάσιο Ζηλιασκόπουλο Διευθυντή του Εργαστηρίου Βελτιστοποίησης Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στην κα Εύα Σεμερτζάκη, συντάκτρια του περιοδικού ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Πληροφορηθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά της, προστίθενται στην υπάρχουσα εμπειρία και βοηθούν στην οργάνωση και προετοιμασία των επόμενων αντιπυρικών.

Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά της, προστίθενται στην υπάρχουσα εμπειρία και βοηθούν στην οργάνωση και προετοιμασία των επόμενων αντιπυρικών. Κυρίες και Κύριοι Κάθε χρόνο το τέλος του Οκτώβρη, σημαίνει για εμάς τους Πυροσβέστες, ότι άλλη μια αντιπυρική περίοδος έφτασε στο τέλος της και άλλη μια αποτίμηση της ξεκινάει. Μια αποτίμηση που τα συμπεράσματά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ:

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) 6ο χλμ. Χαριλάου Θέρμης Τ.Θ. 60361, 57001 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Θέρμη Θεσσαλονίκης, 21-09-2015 Αριθμ. Πρωτ.: 167/21-09-2015 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία ηµάρχου για εκδήλωση βράβευσης του Σ.Π.Α.Π. ηµαρχείο Αµαρουσίου, Τετάρτη 23 Νοεµβρίου µ.µ.

Οµιλία ηµάρχου για εκδήλωση βράβευσης του Σ.Π.Α.Π. ηµαρχείο Αµαρουσίου, Τετάρτη 23 Νοεµβρίου µ.µ. Οµιλία ηµάρχου για εκδήλωση βράβευσης του Σ.Π.Α.Π ηµαρχείο Αµαρουσίου, Τετάρτη 23 Νοεµβρίου 2011 6µ.µ. Φίλες και φίλοι, Όταν πριν από εννέα µήνες αναλάβαµε τη ιοίκηση του Συνδέσµου ήµων για την Προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ *********************************************************** ΕΙΔΗΣΕΙΣ Από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας *********************************************************** Από το Γραφείο Τύπου της Ν.Α. Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της

Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Περιληπτική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2008

Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2008 Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2008 «Ι. Η εγγύηση και η αποτελεσματική θωράκιση της ζωής, της υγείας και της περιουσίας των πολιτών απέναντι σε φυσικές, τεχνολογικές και κάθε είδους καταστροφές αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της παρουσίασης.

Δομή της παρουσίασης. Το μέλλον των δασών Δομή της παρουσίασης. Γιατί καίγονται τα δάση μας; Πως καίγονται τα δάση μας; Καίγονται όλα τα δάση μας; Ζημιά ή καταστροφή; Γιατί τόσο συχνά; Φυσική ή τεχνητή αποκατάσταση; Γιατί γιγαντώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Μέριµνα µε ευαισθησία για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας Η βιοποικιλότητα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπληµµυρικά και Αντιδιαβρωτικά Έργα στην Ηλεία

Αντιπληµµυρικά και Αντιδιαβρωτικά Έργα στην Ηλεία Αντιπληµµυρικά και Αντιδιαβρωτικά Έργα στην Ηλεία Βασίλειος Κ. Καλέρης Καθηγητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστηµίου Πατρών e-mail: kaleris@upatras.gr (1) Γενικές αρχές αντιπληµµυρικής και αντιδιαβρωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Διάθεση Δασικού φυτευτικού υλικού από το Δασικό Φυτώριο Λάρισας»

ΘΕΜΑ: «Διάθεση Δασικού φυτευτικού υλικού από το Δασικό Φυτώριο Λάρισας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Λάρισα, 12-01-2015 Αριθ. Πρωτ. 8079/245699 π.ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΚΘΕΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΣΩΝ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ:

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) 6ο χλμ. Χαριλάου Θέρμης 57001 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Θέρμη Θεσσαλονίκης, 29-09-2016 Αριθμ. Πρωτ.: 346/29-09-20165 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αποκατάσταση εδαφών Ορυχείων ΔΕΗ Α.Ε. στο Λιγνιτικό Κέντρο Δυτικής Μακεδονίας. - Υποχρεώσεις της Επιχείρησης, προβληματισμοί που προκύπτουν από τη Μ.Π.Ε. του Έργου. - Διεθνείς πρακτικές ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Διάθεση Δασικού φυτευτικού υλικού από το Δασικό Φυτώριο Λάρισας»

ΘΕΜΑ: «Διάθεση Δασικού φυτευτικού υλικού από το Δασικό Φυτώριο Λάρισας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 14-1-2016 (Ως προς τον τόπο υποβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

«Ψηφιοποίηση Μουσείου Ελιάς Βουβών Καινοτόμες τεχνολογίες στην υπηρεσία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς»

«Ψηφιοποίηση Μουσείου Ελιάς Βουβών Καινοτόμες τεχνολογίες στην υπηρεσία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς» «Ψηφιοποίηση Μουσείου Ελιάς Βουβών Καινοτόμες τεχνολογίες στην υπηρεσία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς» Από την πρώτη στιγμή που ανατέθηκε από το Δήμο Κολυμβαρίου το έργο της ψηφιοποίησης του Μουσείου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ : ΔΣΣΜ/ΠΤΔΕ-11920

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ : ΔΣΣΜ/ΠΤΔΕ-11920 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ : ΔΣΣΜ/ΠΤΔΕ-11920 ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη Οδηγός φυτεύσεων Η Πάρνηθα καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση στη γεωγραφική περιοχή της Αττικής και μαζί με τα όρη Πεντέλη, Υμηττός και Αιγάλεω-Ποικίλο περικλείει την πρωτεύουσα και τα προάστια αυτής. Το

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έτους 2011

Αποτελέσματα Έτους 2011 Αποτελέσματα Έτους 2011 Ικανοποιητικά Λειτουργικά Αποτελέσματα (- 29εκ.) το 2011, παρά τη βαθιά ύφεση της ελληνικής οικονομίας Συνολικές Ζημιές Μετά από Φόρους 5,5δισ., εκ των οποίων 4,6δισ. από το PSI

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE EΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ NATURA ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020 Πρωτοβουλία Επιτροπής ΦΥΣΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Βάσης Γεωγραφικών Δεδομένων για Διαχείριση Κινδύνων στην Αχαΐα. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΑΓΟΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ, ΓΕΩΓΡΑΦΟΣ Marathon Data Systems 22η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Διαχείριση Ανάπλαση Άλσους Νέας Φιλαδέλφειας

Προστασία Διαχείριση Ανάπλαση Άλσους Νέας Φιλαδέλφειας Σελ. 2 από 18 Προστασία Διαχείριση Ανάπλαση Άλσους Νέας Φιλαδέλφειας ====================== Α Φάση ======================= Το Άλσος - Χαρακτηριστικά 423 στρέμματα Περίπου το 15% της έκτασης του δήμου Νέας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ, ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΟΙΚΙΛΟΥ ΟΡΟΥΣ»

ΘΕΜΑ: «ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ, ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΟΙΚΙΛΟΥ ΟΡΟΥΣ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 65, ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, 121-34 ΤΗΛ. 2105745826, 2105762434, FAX 2105759547 e-mail:info@asda.gr, website www.asda.gr

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Γιώργος Πουλής, Δασολόγος M.Sc. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Διάρθρωση της παρουσίασης Σχεδιασμός ενός προγράμματος παρακολούθησης Η

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου Βασίλειου Παπαγεωργίου

Ομιλία Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου Βασίλειου Παπαγεωργίου Ομιλία Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου Βασίλειου Παπαγεωργίου Είναι γεγονός ότι οι δασικές πυρκαγιές είναι ένα καταστροφικό φαινόμενο το οποίο τουλάχιστον για την περιοχή της Μεσογείου παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό

Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό 20 Μαρτίου 2015 Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό Στις 21 Μαρτίου τιμάται η Ημέρα Δασοπονίας και φέτος είναι η πρώτη φορά μετά από δασοκτόνα νομοσχέδια και αλλεπάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια, 115 28 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΙΑΝΝΟΣ - ΠΥΡΚΑΓΙΑ 30/7/2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πυρκαγιά της 30/7/2012 στην περιοχή Βιάννου καθώς και αυτή που την ακολούθησε σχεδόν αμέσως στην περιοχή της Ιεράπετρας είχαν σαν αποτέλεσμα τεράστιες καταστροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: Πρόληψη & καταστολή

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: Πρόληψη & καταστολή ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: Πρόληψη & καταστολή Νικόλαος Γρηγοριάδης, Πρόεδρος Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας ( Δασολόγος-Ερευνητής), Δρ.Δασοκομίας-Οικολογίας - Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσ-νίκης/ΕΛΓΟ -ΔΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης Τα δάση μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, την Ελλάδα και τον Πάρνωνα Pinus nigra subsp. nigra var. caramanica Στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι δράσεις πληροφόρησης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του έργου LIFE PINUS

Οι δράσεις πληροφόρησης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του έργου LIFE PINUS Οι δράσεις πληροφόρησης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του έργου LIFE PINUS Συνάντηση παρουσίασης των αποτελεσμάτων του έργου LIFE PINUS Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού Σπάρτη 15 Μαΐου 2013 Οι δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνταξη/Eπιμελεια: Guardiancom [EΠ] GLOBAL. planet

Συνταξη/Eπιμελεια: Guardiancom [EΠ] GLOBAL. planet Συνταξη/Eπιμελεια: by Guardiancom [EΠ] GLOBAL planet ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρωτοβουλία για την Κλιματική Αλλαγή στη Μεσόγειο... OLDWEATHER: ναυτικά ημερολόγια Τρεις πλανήτες για τους Έλληνες...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ TOY 2007 ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγεγραμμένη καύση και αντίπυρ: Επιστημονική τεκμηρίωση

Προδιαγεγραμμένη καύση και αντίπυρ: Επιστημονική τεκμηρίωση Προδιαγεγραμμένη καύση και αντίπυρ: Επιστημονική τεκμηρίωση Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων e-mail: gxnrtc@fria.gr Το

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex»

Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση C1 Προδιαγραφές εγκατάστασης επιφανειών παρακολούθησης ΙΕΡΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό 2010 2011 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 NAT/CY/ Δράση Γ.5: Εμπλουτισμός των πληθυσμών των υπό μελέτη ειδών

LIFE08 NAT/CY/ Δράση Γ.5: Εμπλουτισμός των πληθυσμών των υπό μελέτη ειδών LIFE08 NAT/CY/000453 Δράση Γ.5: Εμπλουτισμός των πληθυσμών των υπό μελέτη ειδών Παραδοτέο: Έκθεση για τον Εμπλουτισμό των Πληθυσμών των Υπό Μελέτη Ειδών PLANT-NET CY Ιούνιος 2013 Περιεχόμενα I. Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια Αναρρυθμιστικού Έργου Αγίας Βαρβάρας Σάββατο, 28 Μαρτίου Χαιρετισμός Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. κ. Τάκη Αθανασόπουλου

Εγκαίνια Αναρρυθμιστικού Έργου Αγίας Βαρβάρας Σάββατο, 28 Μαρτίου Χαιρετισμός Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. κ. Τάκη Αθανασόπουλου 1 Εγκαίνια Αναρρυθμιστικού Έργου Αγίας Βαρβάρας Σάββατο, 28 Μαρτίου 2009 Χαιρετισμός Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. κ. Τάκη Αθανασόπουλου Σεβασμιότατε, Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι εκπρόσωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-1-2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: οικ. 15501 ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-1-2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: οικ. 15501 ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-1-2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: οικ. 15501 ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ.Δ/νση: Λ. Συγγρού 15-17 Ταχ. Κώδ:. 11743 Τηλέφ.: 213

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE08 ENV/GR/000553 FOREST CITIES. Ερωτηματολόγιο Β Φάση

Πρόγραμμα LIFE08 ENV/GR/000553 FOREST CITIES. Ερωτηματολόγιο Β Φάση Πρόγραμμα LIFE08 ENV/GR/000553 FOREST CITIES Ερωτηματολόγιο Β Φάση 1. Έχουν συμβεί μεγάλα καταστροφικά γεγονότα πυρκαγιών την τελευταία δεκαετία στο Δήμο; 1.α) Πως εκτιμάτε ότι λειτούργησαν τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Δ/ΝΣΗ:Ν.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 10 Τ.Κ ΤΗΛ: FAX:

Δ/ΝΣΗ:Ν.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 10 Τ.Κ ΤΗΛ: FAX: Ένωση Εργοληπτών Δασοτεχνικών Έργων & Πρασίνου Δ/ΝΣΗ:Ν.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 10 Τ.Κ.18900 ΤΗΛ:2104640271 FAX:2104644020 Αθήνα 04/02/2010 ΠΡΟΣ:1) τον πρόεδρο κ.γ.ρωμοσιό 2)τα μέλη και το Δ.Σ. της ΠΕΔΜΕΔΕ ΘΕΜΑ: ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: Γεώργιος Αναστ. Καραντούνιας Καθηγητής Υδραυλικών Έργων ΓΠΑ

Εισήγηση: Γεώργιος Αναστ. Καραντούνιας Καθηγητής Υδραυλικών Έργων ΓΠΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΣΩΝ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Εισήγηση: Γεώργιος Αναστ. Καραντούνιας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Πως δημιουργήθηκε η ιδέα και ξεκίνησε η δημιουργία του συνεταιρισμού παραγωγών Φραγκόσυκων και εναλλακτικών καλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου μετά την Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του;

οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου μετά την Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του; Οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου της Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του; Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 2007 2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ EΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΡΓΑ Ο.Σ.Ε. Α.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΕΡΓΟ : ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ κας ΑΘΗΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ-ΚΛΗΡΙΔΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ κας ΑΘΗΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ-ΚΛΗΡΙΔΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ κας ΑΘΗΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ-ΚΛΗΡΙΔΟΥ Εγκαίνια της πρώτης φάσης του Πολεοδομικού Έργου: «Διαμόρφωση της Κοίτης του Ποταμού Βαθκειά σε Γραμμικό Πάρκο»,

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση προς την Επιτροπή Εθνικών ομάδων για την λειτουργία των Εθνικών ομάδων Ανδρών. Σωτήρης Δρίκος

Εισήγηση προς την Επιτροπή Εθνικών ομάδων για την λειτουργία των Εθνικών ομάδων Ανδρών. Σωτήρης Δρίκος Εισήγηση προς την Επιτροπή Εθνικών ομάδων για την λειτουργία των Εθνικών ομάδων Ανδρών. Σωτήρης Δρίκος Ο αθλητισμός Εθνικών ομάδων είναι αθλητισμός υψηλού επιπέδου. Η πρόοδος σε αυτό το κομμάτι των σπορ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Όροι διάθεσης δασικού φυτευτικού και πολλαπλασιαστικού υλικού περιόδου από τα δασικά φυτώρια του Δασαρχείου Σερρών

ΘΕΜΑ: Όροι διάθεσης δασικού φυτευτικού και πολλαπλασιαστικού υλικού περιόδου από τα δασικά φυτώρια του Δασαρχείου Σερρών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ Τμήμα: Ε.Δ.Ε. Ταχ. Δ/νση : Τέρμα Ομόνοιας Ταχ. Κώδικας : 6212 Πληροφορίες. : Αικ. Μαργιούλα Τηλέφωνο : 2321039126

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΟ αριθμ. 3 Αριθμ. Συνεδρίασης 3 η /18.02.2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 26

ΠΡΑΚΤΙΚΟ αριθμ. 3 Αριθμ. Συνεδρίασης 3 η /18.02.2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 26 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ------------------------------------------------------------ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Π. Επιστολής: 20745/07/6 & 16747/08/2 Χειριστές: Αγγελική Μποσδογιάννη Ευάγγελος Τσακιράκης Τηλ. *** Ηµεροµηνία: Προς: Πίνακας Αποδεκτών

Α.Π. Επιστολής: 20745/07/6 & 16747/08/2 Χειριστές: Αγγελική Μποσδογιάννη Ευάγγελος Τσακιράκης Τηλ. *** Ηµεροµηνία: Προς: Πίνακας Αποδεκτών Προς: Πίνακας Αποδεκτών Α.Π. Επιστολής: 20745/07/6 & 16747/08/2 Χειριστές: Αγγελική Μποσδογιάννη Ευάγγελος Τσακιράκης Τηλ. *** Ηµεροµηνία: 12.5.09 Κοινοποίηση: Πίνακας Κοινοποιήσεων Θέµα: Ανεξέλεγκτοι

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 3 Σεπτέμβριος 2016 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόμενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

3ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Αειφορική Αγροτική Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το πρόγραμμα EU.WATER

Διαβάστε περισσότερα

H Εκπαίδευση των Μηχανικών ως βασικός συντελεστής Καινοτομίας, Επιχειρηματικότητας και Δημιουργικότητας

H Εκπαίδευση των Μηχανικών ως βασικός συντελεστής Καινοτομίας, Επιχειρηματικότητας και Δημιουργικότητας H Εκπαίδευση των Μηχανικών ως βασικός συντελεστής Καινοτομίας, Επιχειρηματικότητας και Δημιουργικότητας Ρωμοσιός Γεώργιος Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση Ο ανθρωπος εξαρτάται από τα δάση. Προμηθεύουν ξύλο και είναι σημαντικά για την αναψυχή του. Επιτελούν όμως και σημαντικές λειτουργίες. Ενισχύουν τη βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα