Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση»"

Transcript

1 Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση» Μαρία ΓΡΗΓΟΡΙΑ ΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΕΚΠΑ Αθήνα, Ελλάδα Ευαγγελία ΓΟΥΛΗ Υποψήφια ιδάκτωρ Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΕΚΠΑ Αθήνα, Ελλάδα Αγορίτσα ΓΟΓΟΥΛΟΥ Υποψήφια ιδάκτωρ Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΕΚΠΑ Αθήνα, Ελλάδα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο πλαίσιο του µεταπτυχιακού µαθήµατος «Εκπαίδευση από Απόσταση», πραγµατοποιήθηκε µια ερευνητική διαδικασία µε στόχο τη διερεύνηση της αποτελεσµατικής χρήσης του εννοιολογικού χάρτη ως εργαλείου µάθησης, διδασκαλίας, αξιολόγησης και διερεύνησης των αντιλήψεων των φοιτητών για τις βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου. Η ερευνητική διαδικασία οργανώθηκε σε πέντε στάδια και βασίστηκε σε ένα σύνολο κατάλληλα σχεδιασµένων δραστηριοτήτων. Στην παρούσα εργασία, αναλύεται το τρίτο στάδιο, το οποίο περιλαµβάνει µια οµαδική δραστηριότητα µε αντικείµενο την αξιολόγηση ενός εννοιολογικού χάρτη, σχεδιασµένου και δοµηµένου από το διδάσκοντα. Τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από το συγκεκριµένο στάδιο αφορούν (i) στις αντιλήψεις των φοιτητών και στις εννοιολογικές τους αλλαγές, σχετικά µε τις βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου, καθώς και (ii) στους γνωστικούς στόχους που επιτυγχάνονται και στις ικανότητες που καλλιεργούνται µέσα από το πλαίσιο της δραστηριότητας που εκπονείται. ABSTRACT In the context of the postgraduate lesson of Distance Education and Learning, a study was conducted, concerning the effective use of the concept map as a tool for learning, teaching, assessing and investigating students beliefs in the fundamental concepts of the subject matter. The study was organized in five stages and was based on a set of activities. In this paper, we present the third stage of the study, which includes a collaborative activity concerning the assessment of a concept map, designed and constructed by the teacher. The presented results concern the students beliefs in the fundamental concepts of the subject matter, their conceptual changes, the learning goals that can be achieved and the abilities that are cultivated within the framework of the activity. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η γνωστική ψυχολογία συνεισφέρει σηµαντικά στη βελτίωση και ανάπτυξη της εκπαιδευτικής έρευνας, µε ερευνητικά πορίσµατα σχετικά µε τον τρόπο µε τον οποίο ο εκπαιδευόµενος οικοδοµεί τη γνώση. Σύµφωνα µε τις σύγχρονες θεωρήσεις, η µάθηση απαιτεί την ενεργό και εποικοδοµητική συµµετοχή του εκπαιδευόµενου (Βοσνιάδου, 2002) και είναι αποτέλεσµα µιας συνεχούς διαδικασίας αλλαγών στις γνωστικές δοµές του. Σε αυτή τη διαδικασία, σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζει η προώθηση της εννοιολογικής αλλαγής και η ανάπτυξη της µεταγνωσιακής επίγνωσης (Vosniadou, 1994). Για την αναπαράσταση των γνωστικών δοµών του εκπαιδευόµενου έχουν εφαρµοστεί ποικίλες προσεγγίσεις (Novak & Gowin, 1984, McAleese, 1998, Fisher et al, 2000), προκειµένου να µελετηθεί ο τρόπος µε τον οποίο ο εκπαιδευόµενος οικοδοµεί τη γνώση. Η εννοιολογική χαρτογράφηση (concept mapping) αποτελεί µια από τις ερευνητικές προσεγγίσεις που έχουν εφαρµοστεί (Novak & Gowin, 1984, Novak, 1998, Mintzes et al, 2000, Jonassen et al, 1997) τόσο για την αναπαράσταση της γνώσης όσο και για την αναπαράσταση των αντιλήψεων του εκπαιδευόµενου. Ο εννοιολογικός χάρτης (concept map) είναι ένα γνωστικό εργαλείο (cognitive tool) (Jonassen et al, 1997) που αναπαριστά τις

2 σχέσεις/συνδέσεις µεταξύ εννοιών µε έναν ολοκληρωµένο και ιεραρχικό τρόπο. Στο πλαίσιο κατάλληλα σχεδιασµένων δραστηριοτήτων, ο εννοιολογικός χάρτης ως µαθησιακό εργαλείο βοηθά τον εκπαιδευόµενο να µάθει ουσιαστικά (meaningful learning), οργανώνοντας και δοµώντας τις γνώσεις του και δίνοντας του τη δυνατότητα να ανακαλύψει/εντοπίσει γνώσεις που δεν έχουν οικοδοµηθεί πλήρως ή έχουν οικοδοµηθεί εσφαλµένα. Επίσης, ως διδακτικό εργαλείο και ως εργαλείο αξιολόγησης, βοηθά τον εκπαιδευτικό να εµπλουτίσει τη διδακτική του προσέγγιση και να διερευνήσει τις αντιλήψεις του εκπαιδευόµενου ώστε να συµβάλλει ουσιαστικά στη διεργασία της µάθησης. Η χρήση του εννοιολογικού χάρτη υιοθετήθηκε το εαρινό εξάµηνο του ακαδηµαϊκού έτους , στο πλαίσιο του µεταπτυχιακού µαθήµατος «Εκπαίδευση από Απόσταση», του Τµήµατος Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών, του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Στόχος της ερευνητικής διαδικασίας, που πραγµατοποιήθηκε µέσα από ένα σύνολο δραστηριοτήτων, ήταν η διερεύνηση της αποτελεσµατικής χρήσης του εννοιολογικού χάρτη, ως προς τη δυνατότητα που δίνει (i) στους φοιτητές, να οικοδοµήσουν µε ενεργητικό τρόπο τις έννοιες που αφορούν στην «Εκπαίδευση από Απόσταση» και να µάθουν ουσιαστικά αξιοποιώντας την πρότερη γνώση και εµπειρία τους, και (ii) στο διδάσκοντα, να εµπλουτίσει τη διδακτική του προσέγγιση, να διερευνήσει τις αντιλήψεις των φοιτητών σχετικά µε τις έννοιες του γνωστικού αντικειµένου και τέλος να αξιολογήσει τους φοιτητές. Το θεωρητικό πλαίσιο και τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας παρουσιάζονται συνοπτικά στις επόµενες ενότητες. Αναλυτικά παρουσιάζεται το τρίτο στάδιο, στόχος του οποίου ήταν (i) η διερεύνηση των αντιλήψεων των φοιτητών και ο προσδιορισµός των εννοιολογικών τους αλλαγών που αφορούν στις βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου, καθώς και (ii) ο προσδιορισµός των γνωστικών στόχων που επιτυγχάνονται και των ικανοτήτων που καλλιεργούνται µέσα από το πλαίσιο της δραστηριότητας που εκπονείται. Το στάδιο αυτό περιελάµβανε µια οµαδική δραστηριότητα µε αντικείµενο την αξιολόγηση ενός εννοιολογικού χάρτη, ο οποίος είχε δοµηθεί και σχεδιαστεί από το διδάσκοντα. Ο εννοιολογικός χάρτης αφορούσε στην εργασία ενός (υποθετικού) εκπαιδευόµενου µε θέµα «Η Εκπαίδευση από Απόσταση». 2. ΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Σύµφωνα µε τις σύγχρονες θεωρήσεις για τη µάθηση, η µάθηση δεν αντιµετωπίζεται ως µια διαδικασία προσφοράς και λήψης πληροφοριών, αλλά πρέπει να νοείται ως µια ενεργητική διαδικασία δόµησης νοηµάτων και εννοιολογικής αλλαγής, η οποία προϋποθέτει την ενεργό συµµετοχή και εµπλοκή του εκπαιδευόµενου στην όλη διαδικασία (Ματσαγγούρας, 2001). Ο εκπαιδευόµενος πραγµατώνει την προσωπική του µάθηση, οικοδοµώντας µια «εικόνα για το πώς λειτουργεί ο κόσµος» (Κόµης & Φείδας, 2000), δηλαδή ένα σύστηµα αναπαραστάσεων-αντιλήψεων, το οποίο χρησιµοποιεί προκειµένου (i) να αφοµοιώνει σταδιακά τις νέες γνώσεις συσχετίζοντας αυτές µε τις προϋπάρχουσες, (ii) να εξηγεί ποικίλες καταστάσεις, και (iii) να δίνει απαντήσεις στα νέα προβλήµατα που θέτει «ο κόσµος» που τον περιβάλλει. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να αποδίδει µεγάλη σηµασία στη διερεύνηση των αντιλήψεων του εκπαιδευόµενου για την προσαρµοστική διαµόρφωση της διδακτικής του παρέµβασης και να δηµιουργεί ένα µαθητοκεντρικό περιβάλλον µάθησης, στο οποίο να ενθαρρύνεται η ενεργός συµµετοχή του εκπαιδευόµενου, η κοινωνική αλληλεπίδραση και η διαµαθητική επικοινωνία. Χαρακτηριστική είναι η επισήµανση του Ausubel (Ausubel et al, 1978): «Αν ήθελα να απλοποιήσω την εκπαιδευτική ψυχολογία σε µια φράση, θα δήλωνα: «Ο πιο σηµαντικός παράγοντας που επηρεάζει τη µάθηση είναι το τι ακριβώς γνωρίζει ήδη ο εκπαιδευόµενος. ιαπίστωσέ το και δίδαξέ τον ανάλογα». Είναι σηµαντική λοιπόν, η αναζήτηση και η αξιοποίηση κατάλληλων, ευέλικτων και µαθητοκεντρικών εργαλείων για τη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευοµένων και διδακτικών προσεγγίσεων που συνάδουν µε τις σύγχρονες θεωρήσεις για τη µάθηση.

3 2.1 Ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΕΡΓΑΣΙΑ Η έννοια του εννοιολογικού χάρτη αναπτύχθηκε από τον J. Novak (Novak & Gowin, 1984, Novak, 1998) και βασίστηκε στις ψυχολογικές απόψεις και στη θεωρία της ουσιαστικής µάθησης του Ausubel (Ausubel et al, 1978). Βασικά συστατικά στοιχεία ενός εννοιολογικού χάρτη είναι οι κόµβοι και οι σύνδεσµοι. Οι κόµβοι αναπαριστούν τις έννοιες (αντικείµενα ή γεγονότα) και οι σύνδεσµοι προσδιορίζουν τις σχέσεις µεταξύ των εννοιών (ή αιτίες που προκαλούν ένα γεγονός). Ένας εννοιολογικός χάρτης αποτελεί µια διαγραµµατική αναπαράσταση συνδέσεων µεταξύ δύο ή περισσοτέρων εννοιών µε τη µορφή προτάσεων (propositions), προβάλλοντας και αναδεικνύοντας τις µεταξύ τους σχέσεις. Η διαδικασία κατασκευής ενός εννοιολογικού χάρτη καλείται εννοιολογική χαρτογράφηση και η σχηµατική σύνδεση των εννοιών ακολουθεί ορισµένους κανόνες που απορρέουν από τις θεωρίες µάθησης (Novak & Gowin, 1984, Novak 1998). Στη µαθησιακή διεργασία (Κόκκος, 1998), ο εννοιολογικός χάρτης µπορεί να αξιοποιηθεί από το διδάσκοντα (Novak, 1998) (i) για τη διδασκαλία ως µια εναλλακτική διδακτική προσέγγιση, ή/και (ii) για τη διερεύνηση των αντιλήψεων του εκπαιδευόµενου σχετικά µε το υπό εξέταση θέµα, ή/και (iii) για την αξιολόγηση του εκπαιδευόµενου (Mintzes et al, 2000). Μέσα από έναν εννοιολογικό χάρτη δίνεται η δυνατότητα στο διδάσκοντα να διερευνήσει τις έννοιες που γνωρίζει ο εκπαιδευόµενος, τις έννοιες που δε γνωρίζει, τις σχέσεις των εννοιών που έχει κατανοήσει καθώς και τις σχέσεις των εννοιών που αγνοεί ή/και παρανοεί. Ο εννοιολογικός χάρτης µπορεί να είναι (i) δοµηµένος και σχεδιασµένος από το διδάσκοντα, (ii) ηµιδοµηµένος από το διδάσκοντα, ή/και (iii) να σχεδιάζεται από τον ίδιο τον εκπαιδευόµενο µε στόχο την ενεργοποίηση και την ένταξή του σε µια ανακαλυπτική διαδικασία µάθησης. Ο εννοιολογικός χάρτης µπορεί να αξιοποιηθεί από τον εκπαιδευόµενο (i) ως µαθησιακό και γνωστικό εργαλείο, ή/και (ii) για ανταλλαγή ιδεών και επικοινωνία µεταξύ των εκπαιδευοµένων. Ως µαθησιακό και γνωστικό εργαλείο, ο εννοιολογικός χάρτης προάγει και αναπτύσσει τις στοχαστικές διαδικασίες που είναι απαραίτητες για την ουσιαστική µάθηση (Jonassen et al, 1997) βοηθώντας τον εκπαιδευόµενο να αναδοµήσει και να συνδέσει τις γνώσεις που ήδη κατέχει, να ορίσει και να διευκρινίσει συνδέσεις µεταξύ των εννοιών και να συσχετίσει τις νέες έννοιες µε όσα ήδη γνωρίζει. Ο εννοιολογικός χάρτης αντανακλά τις αλλαγές στον τρόπο σκέψης (Wandersee, 1990) και λειτουργεί ως ένας «γνωστικός καθρέπτης» µέσα από τον οποίο ο εκπαιδευόµενος µπορεί να παρακολουθεί την πορεία της µάθησής του, να την αξιολογεί καθώς και να ελέγχει και να διορθώνει τα λάθη του, όταν χρειάζεται, ενισχύοντας την ικανότητα της αυτορρύθµισης και του αναστοχασµού (Βοσνιάδου, 2002). εν αποτελεί όµως µόνο γνωστικό εργαλείο αλλά και µεταγνωστικό εργαλείο γιατί ο εκπαιδευόµενος µαθαίνει να δοµεί και να συσχετίζει τις έννοιες, µαθαίνει δηλαδή πώς να µαθαίνει «ουσιαστικά». 3. ΤΑ ΣΤΑ ΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ Στο πλαίσιο του µεταπτυχιακού µαθήµατος «Εκπαίδευση από Απόσταση» (ΕαΑ) του Τµήµατος Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών, του Πανεπιστηµίου Αθηνών, υιοθετήθηκε η χρήση του εννοιολογικού χάρτη στη µαθησιακή διεργασία, το εαρινό εξάµηνο του ακαδηµαϊκού έτους Το µάθηµα έχει τρίωρη διάρκεια ανά εβδοµάδα, πραγµατοποιείται µε τον παραδοσιακό τρόπο δηλαδή µε «πρόσωπο µε πρόσωπο διδασκαλία» και διαπραγµατεύεται έννοιες/θέµατα που αφορούν στα Ανοικτά και Εξ Αποστάσεως Εκπαιδευτικά (ΑεξΑΕ) Συστήµατα, στο ρόλο των συµβούλων-εκπαιδευτών σε αυτά, στις αρχές που διέπουν το σχεδιασµό και στην ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού κατάλληλου για ΕαΑ καθώς και στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στην ΕαΑ. Στο πλαίσιο του µαθήµατος πραγµατοποιήθηκε µία ερευνητική διαδικασία κατά την οποία ο εννοιολογικός χάρτης χρησιµοποιήθηκε (i) από το διδάσκοντα ως διδακτικό

4 εργαλείο, ως εργαλείο διερεύνησης των αντιλήψεων των φοιτητών σχετικά µε τις έννοιες του γνωστικού αντικειµένου, και ως εργαλείο αξιολόγησης των φοιτητών, και (ii) από τους φοιτητές ως µαθησιακό εργαλείο. Οι 51 µεταπτυχιακοί φοιτητές, που παρακολούθησαν το µάθηµα, εκπόνησαν συνολικά 8 δραστηριότητες µε σκοπό να επιτευχθούν οι µαθησιακοί στόχοι του µαθήµατος εκ των οποίων οι 5 (2 ατοµικές και 3 οµαδικές) πραγµατοποιήθηκαν µε τη χρήση των εννοιολογικών χαρτών. Κατά τη διάρκεια του 1 ου µαθήµατος, αφιερώθηκαν 2 ώρες για την παρουσίαση θεµάτων σχετικών µε τους εννοιολογικούς χάρτες όπως ορισµός/ οµαδοποίηση/σύνδεση εννοιών, κανόνες που διέπουν τον τρόπο κατασκευής των χαρτών και λογισµικό εννοιολογικής χαρτογράφησης (προτάθηκε η χρήση του λογισµικού Inspiration). Η ερευνητική διαδικασία οργανώθηκε στα ακόλουθα στάδια: Στάδιο 1 ο : Ανάπτυξη εννοιολογικών χαρτών από τους φοιτητές στο πλαίσιο µιας ατοµικής δραστηριότητας, µε σκοπό να διερευνηθούν οι πρότερες αντιλήψεις των φοιτητών σε βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου όπως οι έννοιες της «Εκπαίδευσης από Απόσταση», του «Εκπαιδευτή στην ΕαΑ», του «Εκπαιδευτικού Υλικού», ώστε να καθοριστεί το σηµείο εκκίνησης της διδασκαλίας και να εντοπιστούν τα σηµεία που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής και διδακτικής παρέµβασης. Στάδιο 2 ο : Ανάπτυξη του εννοιολογικού χάρτη από τους φοιτητές µε θέµα «Οι λειτουργίες και τα χαρακτηριστικά ενός ΑεξΑΕ Συστήµατος», στο πλαίσιο µιας οµαδικής δραστηριότητας, µε σκοπό να διερευνηθεί και να αξιολογηθεί η χρήση του εννοιολογικού χάρτη σε συνδυασµό µε την εκπαιδευτική τεχνική της µελέτης περίπτωσης. Στάδιο 3 ο : Αξιολόγηση του εννοιολογικού χάρτη που αναπαριστά την έννοια της «Εκπαίδευσης από Απόσταση», στο πλαίσιο µιας οµαδικής δραστηριότητας, µε σκοπό (i) να διερευνηθούν οι αντιλήψεις των φοιτητών και να προσδιοριστούν οι εννοιολογικές τους αλλαγές, σχετικά µε τις βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου, και (ii) να προσδιοριστούν οι γνωστικοί στόχοι που επιτυγχάνονται και οι ικανότητες που καλλιεργούνται µέσα από το πλαίσιο της δραστηριότητας. Στάδιο 4 ο : Ανάπτυξη του εννοιολογικού χάρτη από τους φοιτητές µε θέµα «Η Εκπαίδευση από Απόσταση», στο πλαίσιο µιας οµαδικής δραστηριότητας, µε σκοπό να διερευνηθούν τα µαθησιακά αποτελέσµατα της οµαδικής κατασκευής εννοιολογικού χάρτη ακολουθώντας συγκεκριµένα µοντέλα οµαδικού τρόπου εργασίας. Στάδιο 5 ο : Ανάπτυξη του εννοιολογικού χάρτη από τους φοιτητές µε θέµα «Η Εκπαίδευση από Απόσταση», στο πλαίσιο µιας ατοµικής δραστηριότητας, µε σκοπό να χρησιµοποιηθεί ο εννοιολογικός χάρτης ως εργαλείο τελικής αξιολόγησης και αναπαράστασης του τελικού εννοιολογικού σχήµατος των φοιτητών που αφορά στις διδαχθείσες έννοιες του γνωστικού αντικειµένου. Από την περιγραφή και τους στόχους των προαναφερθέντων σταδίων διαφαίνεται ότι, ο εννοιολογικός χάρτης αξιοποιήθηκε στο πλαίσιο της ερευνητικής διαδικασίας ως εργαλείο µάθησης, διερεύνησης των αντιλήψεων των φοιτητών και αξιολόγησης. Επιπλέον, ο εννοιολογικός χάρτης αξιοποιήθηκε και ως διδακτικό εργαλείο από το διδάσκοντα προκειµένου να συνθέσει/αναπαραστήσει τις αντιλήψεις των φοιτητών (όπως αυτές διαπιστώθηκαν κατά την εκπόνηση των δραστηριοτήτων) και µε σκοπό τη συζήτηση/σχολιασµό τους στην τάξη. Τα αποτελέσµατα της συζήτησης-ανατροφοδότησης καταγράφονταν σε διαφάνειες οι οποίες ήταν προσβάσιµες στους µαθητές µέσω της ηλεκτρονικής σελίδας του µαθήµατος. Στην παρούσα εργασία, παρουσιάζουµε αναλυτικά το τρίτο στάδιο της ερευνητικής διαδικασίας. Η παρουσίαση του τρίτου σταδίου επιλέχθηκε λόγω (i) του δυϊκού ρόλου του (το τρίτο στάδιο συνεισέφερε τόσο στην ερευνητική διαδικασία όσο και στην επίτευξη των µαθησιακών στόχων στο πλαίσιο του γνωστικού αντικειµένου), και (ii) της ιδιαίτερα θετικής αξιολόγησής του, όπως προέκυψε από την τελική αξιολόγηση της ερευνητικής διαδικασίας από τους φοιτητές.

5 4. ΤΟ 3 ο ΣΤΑ ΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ 4.1 Η ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ - Ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Το τρίτο στάδιο της ερευνητικής διαδικασίας περιελάµβανε µια οµαδική δραστηριότητα που εκπόνησαν οι φοιτητές και αφορούσε στην αξιολόγηση ενός εννοιολογικού χάρτη µε θέµα «Η Εκπαίδευση από Απόσταση». Κατά τη διάρκεια των µαθηµάτων που είχαν προηγηθεί της εκπόνησης της δραστηριότητας, οι φοιτητές είχαν διδαχθεί βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου, όπως την έννοια της Ανοικτής Εκπαίδευσης, τα χαρακτηριστικά της ΕαΑ, το ρόλο του εκπαιδευτή στην ΕαΑ, τα χαρακτηριστικά και τις µορφές εκπαιδευτικού υλικού, την επικοινωνία εκπαιδευτή-εκπαιδευόµενου, την έννοια της Οµαδικής Συµβουλευτικής Συνάντησης. Θέµατα που αφορούν στον τρόπο/µέθοδο αξιολόγησης των εννοιολογικών χαρτών δεν είχαν αναφερθεί ρητά. Η οµαδική δραστηριότητα που εκπονήθηκε από τους φοιτητές βασίστηκε στην ιδέα του σεναρίου µε στόχους (goal-based scenarios) (Schank et al, 1999). Οι φοιτητές, στο πλαίσιο ενός αυθεντικού σεναρίου/προβλήµατος, κλήθηκαν να επιτύχουν συγκεκριµένους στόχους, η επίτευξη των οποίων είχε ως µαθησιακό αποτέλεσµα τις γνώσεις και τις δεξιότητες που επιδιώκαµε να αποκτήσουν. Σύµφωνα µε το σενάριο της δραστηριότητας, οι φοιτητές έχοντας το ρόλο του εκπαιδευτή στη θεµατική ενότητα «Εκπαίδευση από Απόσταση» που πραγµατοποιείται µε τη µέθοδο της ΕαΑ από έναν εκπαιδευτικό οργανισµό, κλήθηκαν να εκπληρώσουν την αποστολή του σεναρίου που ήταν η αξιολόγηση ενός εννοιολογικού χάρτη µε θέµα «Η Εκπαίδευση από Απόσταση». Ο εννοιολογικός χάρτης αφορούσε στην εργασία ενός (υποθετικού) εκπαιδευόµενου που παρακολουθούσε τη συγκεκριµένη θεµατική ενότητα από απόσταση. Ο εννοιολογικός χάρτης που δόθηκε προς αξιολόγηση ήταν δοµηµένος και σχεδιασµένος από το διδάσκοντα και συγκεκριµένα απεικόνιζε 30 έννοιες δοµηµένες σε 4 επίπεδα ιεραρχίας µε 30 (απλές) συνδέσεις και 14 σύνθετες συνδέσεις (cross-links). Οι λειτουργίες του σεναρίου που έπρεπε να πραγµατοποιήσουν οι φοιτητές αφορούσαν (i) στη µελέτη του εννοιολογικού χάρτη, (ii) στον ορισµό κριτηρίων και κλίµακας αξιολόγησης της εργασίας, (iii) στην αξιολόγηση της εργασίας και στην τεκµηρίωση αυτής, και (iv) στη συγγραφή γράµµατος προς τον εκπαιδευόµενο σχετικά µε την αξιολόγηση της εργασίας του. Ως πηγές για την επίτευξη των λειτουργιών του σεναρίου, οι φοιτητές είχαν στη διάθεσή τους τον εννοιολογικό χάρτη που τους δόθηκε για αξιολόγηση, τις σηµειώσεις για τους εννοιολογικούς χάρτες και το εκπαιδευτικό υλικό του µαθήµατος. Ως ανάδραση, κατά τη διάρκεια εκπόνησης της δραστηριότητας, προτάθηκε να χρησιµοποιηθούν οι διαφάνειες που παρουσίαζαν τις συνθέσεις των αντιλήψεων των φοιτητών καθώς και των σχολιασµώνανατροφοδοτήσεων που πραγµατοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των µαθηµάτων. Μέσω των λειτουργιών του σεναρίου, οι φοιτητές κλήθηκαν να επιτύχουν συγκεκριµένους στόχους, η επίτευξη των οποίων είχε ως προσδοκώµενα αποτελέσµατα, οι φοιτητές (i) να οικοδοµήσουν, µέσα από τη διαδικασία της αξιολόγησης, τις βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου, ελέγχοντας, δοµώντας, συσχετίζοντας και συµπληρώνοντας τις έννοιες αυτές καθώς και τις συνδέσεις τους, (ii) να λειτουργήσουν ως εκπαιδευτές σε ένα ΑεξΑΕ σύστηµα λαµβάνοντας υπόψη το συµβουλευτικό, υποστηρικτικό και διδακτικό ρόλο του εκπαιδευτή, και (iii) να εφαρµόσουν τα στάδια αξιολόγησης της εργασίας ενός εκπαιδευόµενου. Επιπλέον, µέσω του πλαισίου της δραστηριότητας και ιδιαίτερα µέσω του ρόλου που οι φοιτητές έπρεπε να «παίξουν», επιδιώχθηκε η ενεργοποίηση των φοιτητών, η ενθάρρυνση της συνεργασίας και της αλληλοβοήθειας και η ανάπτυξη της αυτορρύθµισης και του αναστοχασµού. Ο σχεδιασµός και η δόµηση του εννοιολογικού χάρτη, προκειµένου να επιτευχθούν οι στόχοι του σταδίου, βασίστηκε (i) στις πρότερες αντιλήψεις των φοιτητών όπως διαπιστώθηκαν από το 1 ο στάδιο, (ii) στις έννοιες που είχαν διδαχθεί οι φοιτητές, και (iii) στις συζητήσεις-σχολιασµούς που πραγµατοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των µαθηµάτων. Ο εννοιολογικός χάρτης αφορούσε στις έννοιες της «ΕαΑ», της «Ανοικτής Εκπαίδευσης», στο

6 «ρόλο του Εκπαιδευτή» και στο «Εκπαιδευτικό υλικό». Εκτός των ορθών (απλών και σύνθετων) συνδέσεων µεταξύ των εννοιών, ο εννοιολογικός χάρτης παρουσίαζε (i) έννοιες µε εσφαλµένες συνδέσεις όπως (α) η σύνδεση της έννοιας «Εκπαίδευση από Απόσταση» µε τις έννοιες «Ανοικτή Εκπαίδευση» και «Σπονδυλωτό Σύστηµα», προκειµένου να διερευνηθεί η υπόθεση ότι οι φοιτητές συγχέουν τις σχέσεις που συνδέουν έννοιες οι οποίες παρουσιάζουν δυσκολίες ως προς τον «ορισµό» τους ή/και συγχέουν τις σχέσεις που συνδέουν έννοιες για τις οποίες έχουν εσφαλµένες πρότερες αντιλήψεις, (β) η σύνδεση της έννοιας «Εκπαιδευτής» µε την έννοια «Εκπαιδευτικό Υλικό», προκειµένου να διερευνηθεί η υπόθεση ότι οι φοιτητές δυσκολεύονται να ορίσουν τις σχέσεις εννοιών που γνωρίζουν και των οποίων η σχέση µεταβάλλεται/αναδοµείται στο νέο εννοιολογικό πλαίσιο, (ii) ελλείψεις όσον αφορά (α) στις έννοιες που αναπαρίστανται (όπως έννοιες που αφορούν στα χαρακτηριστικά και στις µορφές του εκπαιδευτικού υλικού), και (β) στις σύνθετες συνδέσεις µεταξύ των εννοιών που αναπαρίστανται (όπως η σύνθετη σύνδεση µεταξύ των εννοιών «Εκπαιδευτής» και «Μορφές Επικοινωνίας»), προκειµένου να διερευνηθεί η υπόθεση ότι οι φοιτητές µπορούν να εµπλακούν µέσα από ένα δοσµένο εννοιολογικό πλαίσιο σε διαδικασίες ανάλυσης/σύνθεσης. 4.2 ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Η αξιολόγηση των απαντήσεων των φοιτητών πραγµατοποιήθηκε µε άξονα τους στόχους της δραστηριότητας και επικεντρώθηκε (i) στα κριτήρια και στην κλίµακα αξιολόγησης της εργασίας, (ii) στην αξιολόγηση της εργασίας και στην τεκµηρίωση αυτής (κυρίως µέσω των παραδειγµάτων που κατεγράφησαν), και (iii) στη συγγραφή γράµµατος προς τον εκπαιδευόµενο σχετικά µε την αξιολόγηση της εργασίας του (κυρίως µέσω των σχολίων και της ανάδρασης που δόθηκαν). Συγκεκριµένα, για τη διερεύνηση των αντιλήψεων και τον προσδιορισµό των εννοιολογικών αλλαγών των φοιτητών, τα δεδοµένα που συλλέξαµε προέκυψαν από την ερµηνευτική προσέγγιση (i) των παραδειγµάτων που χρησιµοποίησαν οι φοιτητές προκειµένου να συγκεκριµενοποιήσουν τα κριτήρια αξιολόγησης που έθεσαν και να τεκµηριώσουν τη βαθµολογία κάθε κριτηρίου (π.χ. όσον αφορά στο κριτήριο «πληρότητα εννοιών» κάποιοι φοιτητές έδιναν ως παράδειγµα ότι δεν παρουσιαζόταν στο χάρτη η έννοια του «Ρυθµού Εκπαίδευσης»), και (ii) του γράµµατος που συγγράψανε για την αξιολόγηση της εργασίας του (υποθετικού) εκπαιδευόµενου και στο οποίο καταγράφονταν τα σχόλια και η ανάδραση προς τον εκπαιδευόµενο (π.χ. για την πρόταση «Ο Εκπαιδευτικός διδάσκει τον Εκπαιδευόµενο» που παρουσιαζόταν στο χάρτη, κάποιοι φοιτητές έδιναν ως σχόλια προς τον εκπαιδευόµενο ότι ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην ΕαΑ δεν περιορίζεται µόνο στη διδασκαλία επισηµαίνοντας τον υποστηρικτικό και συµβουλευτικό ρόλο του). Επίσης, είναι σκόπιµο να αναφέρουµε ότι ελήφθησαν υπόψη οι αξιολογήσεις των φοιτητών που συνοδεύονταν από σωστές αιτιολογήσεις, δηλαδή δόθηκε µεγαλύτερο βάρος στα παραδείγµατα και στα σχόλια που καταγράφονταν από τους φοιτητές (π.χ. ενώ οι φοιτητές επισήµαιναν ότι ήταν λανθασµένη η σύνδεση µεταξύ των εννοιών της «ΕαΑ» και της «Ανοικτής Εκπαίδευσης» όπως παρουσιαζόταν στο χάρτη, η αιτιολόγηση που έδιναν πολλές φορές είτε δεν ήταν επαρκής ή ήταν λανθασµένη, µε αποτέλεσµα να µη λαµβάνεται υπόψη η επισήµανσή τους ως ορθή). Για τον προσδιορισµό των γνωστικών στόχων που επιτεύχθηκαν και των ικανοτήτων που καλλιεργήθηκαν µέσα από το πλαίσιο της δραστηριότητας συλλέξαµε δεδοµένα που αφορούσαν (i) στα κριτήρια και στην κλίµακα που έθεσαν οι φοιτητές για την αξιολόγηση του εννοιολογικού χάρτη καθώς και στον τρόπο που αυτά εφαρµόστηκαν κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης (π.χ. ποια κριτήρια τέθηκαν, αν τα κριτήρια τεκµηριώθηκαν µε παραδείγµατα, αν τα κριτήρια εφαρµόστηκαν στην αξιολόγηση όπως προέκυψε από το γράµµα προς τον εκπαιδευόµενο και τη βαθµολογία κάθε κριτηρίου, αν η βαθµολογία ήταν συµβατή µε τα παραδείγµατα και τις αιτιολογήσεις προς τον εκπαιδευόµενο), (ii) στο ρόλο

7 των φοιτητών σύµφωνα µε το σενάριο της δραστηριότητας (π.χ. αν το γράµµα ήταν φιλικό, αν υπήρχαν θετικά σχόλια προς τον εκπαιδευόµενο, αν υπήρχε αιτιολόγηση της αξιολόγησης και βοήθεια προς τον εκπαιδευόµενο), (iii) στον τρόπο εκπόνησης της δραστηριότητας όπως προέκυψε από την ερµηνευτική προσέγγιση ενός κειµένου που συγγράφηκε από τους φοιτητές (όπως τους είχε ζητηθεί) σχετικά µε τον τρόπο εργασίας τους, και (iv) στην τελική αξιολόγηση της ερευνητικής διαδικασίας όσον αφορά στη συγκεκριµένη δραστηριότητα. 4.3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Αντιλήψεις των φοιτητών σχετικά µε τις έννοιες του γνωστικού αντικειµένου Όσον αφορά στις αντιλήψεις των φοιτητών σχετικά µε τις έννοιες του γνωστικού αντικειµένου, διαπιστώθηκε ότι οι φοιτητές αντιµετώπισαν δυσκολίες στον ορισµό των σχέσεων (απλές και σύνθετες συνδέσεις) βασικών εννοιών, όπως της έννοιας «Εκπαίδευση από Απόσταση», «Εκπαιδευτικό Υλικό» µε άλλες έννοιες του γνωστικού αντικειµένου όπως «Ανοικτή Εκπαίδευση», «Σπονδυλωτό Σύστηµα» κ.λπ. Στον Πίνακα 1., παρουσιάζονται και σχολιάζονται οι σηµαντικότερες µαθησιακές δυσκολίες που διαπιστώθηκαν στην οικοδόµηση των σχέσεων µεταξύ των βασικών εννοιών του γνωστικού αντικειµένου και οι εννοιολογικές αλλαγές που παρατηρήθηκαν σε σχέση µε τα αποτελέσµατα της διερευνητικής δραστηριότητας του 1 ου σταδίου. Οι µαθησιακές δυσκολίες που διαπιστώθηκαν, πιθανόν να οφείλονται στο γεγονός ότι οι σύνδεσµοι που κλήθηκαν να προσδιορίσουν οι φοιτητές αναφέρονται (i) σε σχέσεις νέων εννοιών οι οποίες παρουσιάζουν δυσκολίες ως προς τον «ορισµό» τους (όπως η έννοια «Σπονδυλωτό Σύστηµα») ή/και για τις οποίες είχαν εσφαλµένες πρότερες αντιλήψεις (όπως η έννοια «Ανοικτή Εκπαίδευση» σε σχέση µε την έννοια «Εκπαίδευση από Απόσταση») ή/και (ii) σε σχέσεις εννοιών τις οποίες γνώριζαν οι φοιτητές, αλλά η σχέση τους µεταβάλλεται ή/και αναδοµείται στο πλαίσιο του γνωστικού αντικειµένου, όπως η σχέση µεταξύ των εννοιών του «Εκπαιδευτή» και του «Εκπαιδευτικού υλικού» όπου µεταβάλλεται και η σχέση µεταξύ των εννοιών του «Εκπαιδευτή» και του «Εκπαιδευόµενου» όπου αναδοµείται. «Ανοικτή Εκπαίδευση» (ΑΕ) (42%) «Σπονδυλωτό Σύστηµα» (ΣΣ) (89%) «Νέες Τεχνολογίες» (ΝΤ) (30%) «Σπονδυλωτό Σύστηµα» (ΣΣ) (56%) «Νέες Τεχνολογίες» (ΝΤ) (22%) «Νέες Τεχνολογίες» (ΝΤ) (72%) Μαθησιακές δυσκολίες που αφορούν στις σχέσεις της έννοιας «Εκπαίδευση από Απόσταση» (ΕαΑ) µε τις έννοιες: Οι φοιτητές θεώρησαν τις έννοιες ταυτόσηµες ή ότι κάθε µορφή ΑΕ είναι ΕαΑ. Οι αντιλήψεις αυτές πιθανόν να οφείλονται (i) στη δυσκολία ορισµού της έννοιας ΑΕ και διάκρισής της από την έννοια της ΕαΑ, ή/και (ii) στο γεγονός ότι η έννοια της ΑΕ είναι µια νέα έννοια για τους φοιτητές, ή/και (iii) στις προϋπάρχουσες γνώσεις των φοιτητών. Οι φοιτητές θεώρησαν ότι στην ΕαΑ εφαρµόζεται/ακολουθείται το ΣΣ. Ενώ το 25% των φοιτητών εντόπισε ότι υπάρχει λάθος στη σύνδεση των εννοιών, µόλις το 11% των φοιτητών δίνει πλήρη και ορθή αιτιολόγηση. Επιπροσθέτως, όσον αφορά στην έννοια του ΣΣ, οι φοιτητές θεώρησαν ότι δε δίνονται «Εκπαιδευτικές ευκαιρίες» µέσω του «ΣΣ» και δυσκολεύτηκαν να κατανοήσουν τη σύνθετη σύνδεση που παρουσιάστηκε στους εννοιολογικούς χάρτες (30%). Οι αντιλήψεις αυτές πιθανόν να οφείλονται (i) στη δυσκολία ορισµού της έννοιας ή/και (ii) στην εσφαλµένη αντίληψη ότι οι έννοιες ΕαΑ και ΑΕ είναι ταυτόσηµες άρα και η ΕαΑ χρησιµοποιεί ως εργαλείο το ΣΣ. Οι φοιτητές θεώρησαν ότι η ΕαΑ πραγµατοποιείται µε τη χρήση των ΝΤ. Η αντίληψη αυτή πιθανόν να οφείλεται στο προφίλ των φοιτητών και στην άµεση σχέση τους µε τις ΝΤ. Είναι ενδιαφέρον να αναφέρουµε την εννοιολογική αλλαγή που παρατηρήθηκε σε σχέση µε τη δραστηριότητα του 1 ου σταδίου, όπου η συγκεκριµένη αντίληψη παρουσιαζόταν σε ποσοστό 57%. Μαθησιακές δυσκολίες που αφορούν στις σχέσεις της έννοιας «Εκπαιδευτικό Υλικό» (ΕΥ) µε τις έννοιες: Οι φοιτητές θεώρησαν ότι το ΕΥ ακολουθεί το ΣΣ. Η αντίληψη αυτή πιθανόν να οφείλεται στη δυσκολία ορισµού της έννοιας του ΣΣ ή όπως διαπιστώθηκε µετά από συζήτηση µε κάποιους φοιτητές, να οφείλεται στην παρερµηνεία του όρου «ΣΣ» και την αναλογία µε την έννοια «Σπονδυλωτό Μοντέλο» που χρησιµοποιείται για τη δόµηση ενός κεφαλαίου έντυπου ΕΥ. Οι φοιτητές θεώρησαν ότι το ΕΥ παρέχεται µέσω των ΝΤ. Η αντίληψη αυτή πιθανόν να οφείλεται στο προφίλ των φοιτητών και στην άµεση σχέση τους µε τις ΝΤ. Είναι ενδιαφέρον να αναφέρουµε την εννοιολογική αλλαγή που παρατηρήθηκε σε σχέση µε τη διερευνητική δραστηριότητα του 1 ου σταδίου, όπου η συγκεκριµένη αντίληψη παρουσιαζόταν σε ποσοστό 51%. Μαθησιακές δυσκολίες που αφορούν στις σχέσεις της έννοιας «Εκπαιδευτής» (Εκπ) µε τις έννοιες: Οι φοιτητές θεώρησαν ότι ο Εκπ πρέπει να γνωρίζει ΝΤ. Η αντίληψη αυτή πιθανόν να οφείλεται στο προφίλ των φοιτητών και στην άµεση σχέση τους µε τις ΝΤ, θεωρώντας τις ΝΤ σηµαντικό εργαλείο του Εκπ.

8 «Εκπαιδευτικό Υλικό» (ΕΥ) (25%) «Θεµατική Ενότητα» (ΘΕ) (45%) «Εκπαιδευόµενος» (ΕΚ) (37%) Οι φοιτητές θεώρησαν ότι ο Εκπ παρέχει το ΕΥ στους εκπαιδευόµενους ή/και ότι ο Εκπ σχεδιάζει το ΕΥ. Οι αντιλήψεις αυτές πιθανόν να οφείλονται στις προϋπάρχουσες εµπειρίες των φοιτητών από την παραδοσιακή εκπαίδευση. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εννοιολογική αλλαγή που παρατηρήθηκε σε σχέση µε τη διερευνητική δραστηριότητα του 1 ου σταδίου, όπου οι συγκεκριµένες αντιλήψεις παρουσιάζονταν σε ποσοστό 45%. Οι φοιτητές θεώρησαν ότι ο Εκπ διαµορφώνει την ύλη της ΘΕ ή/και καθορίζει την ύλη της ΘΕ. Η αντίληψη αυτή πιθανόν να οφείλεται στις προϋπάρχουσες εµπειρίες των φοιτητών από την παραδοσιακή εκπαίδευση. Οι φοιτητές θεώρησαν ότι ο Εκπ διδάσκει τον ΕΚ. Η αντίληψη αυτή πιθανόν να οφείλεται στις προϋπάρχουσες εµπειρίες των φοιτητών από την παραδοσιακή εκπαίδευση αλλά και στο γεγονός ότι οι φοιτητές έχουν την αντίληψη ότι η ΕαΑ πραγµατοποιείται κυρίως µέσω τηλεµαθηµάτων σε πραγµατικό χρόνο. Πίνακας 1. Αντιλήψεις των φοιτητών όσον αφορά στις σχέσεις µεταξύ βασικών εννοιών του γνωστικού αντικειµένου Γνωστικοί στόχοι που επιτυγχάνονται και ικανότητες που καλλιεργούνται Όσον αφορά στη λειτουργία του σεναρίου για τον καθορισµό των κριτηρίων και της κλίµακας αξιολόγησης της εργασίας του (υποθετικού) εκπαιδευόµενου, το µεγαλύτερο ποσοστό των φοιτητών (80%) βασίστηκε στις προηγούµενες γνώσεις και εµπειρίες του όσον αφορά στον τρόπο κατασκευής των εννοιολογικών χαρτών και στις αναπαραστάσεις που αναδύουν. Ένα µικρό ποσοστό φοιτητών προσπάθησε να εφαρµόσει κριτήρια και κλίµακα αξιολόγησης εννοιολογικών χαρτών σύµφωνα µε διεθνείς βιβλιογραφικές αναφορές (Novak, Gowin, 1984) ή/και πηγές του ιαδικτύου. Ενδεικτικά αναφέρουµε, ότι τα σηµαντικότερα κριτήρια που χρησιµοποιήθηκαν καθώς και η ποσοστιαία ανάλυση χρήσης αυτών είναι: (i) κριτήρια εννοιών: (α) ορθότητα εννοιών (57%), (β) πληρότητα εννοιών (79%), (ii) κριτήρια συνδέσεων: (α) ορθότητα συνδέσεων (96%), (β) πληρότητα απλών συνδέσεων (43%), (γ) ύπαρξη σύνθετων συνδέσεων (39%), (iii) κριτήρια δοµής: (α) ιεραρχική δοµή (79%), (iv) γενικά κριτήρια: (α) ευανάγνωστος εννοιολογικός χάρτης (54%), (β) χρήση παραδειγµάτων (29%), (γ) βαθµός κατανόησης της βασικής έννοιας που απεικονίζεται (36%). Από την ποσοστιαία ανάλυση χρήσης των κριτηρίων, από τα παραδείγµατα που δόθηκαν για την τεκµηρίωσή τους καθώς και από τα κείµενα των αξιολογήσεων που συγγράφηκαν, διαπιστώθηκε ότι η προσοχή των φοιτητών εστιάστηκε στην ορθότητα των συνδέσεων µεταξύ των εννοιών. Όσον αφορά στα κριτήρια της πληρότητας του εννοιολογικού χάρτη, όπως πληρότητα εννοιών, πληρότητα απλών συνδέσεων, ύπαρξη σύνθετων συνδέσεων και παραδείγµατα, διαπιστώθηκε ότι ενώ τέθηκαν ως κριτήρια αξιολόγησης από αρκετούς φοιτητές, εφαρµόστηκαν όµως σε µικρό βαθµό. Ενδεικτικά αναφέρουµε, όσον αφορά στις βασικές έννοιες του γνωστικού αντικειµένου και στις µεταξύ τους συνδέσεις (απλές και σύνθετες), ότι µικρός αριθµός σχολίων καταγράφηκε και αφορούσε στον εµπλουτισµό του εννοιολογικού χάρτη (i) µε έννοιες όπως (α) τα χαρακτηριστικά της ΕαΑ (55%) (Τόπος, χρόνος και ρυθµός µελέτης/εκπαίδευσης), (β) τα χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού υλικού (18%) (συνόψεις, ασκήσεις αυτοαξιολόγησης κ.λπ), (γ) το ρόλο του εκπαιδευτή (20%) (επίλυση αποριών, ανάθεση δραστηριοτήτων κ.λπ), (δ) τα µέσα επικοινωνίας (18%), (ε) την έννοια της ΟΣΣ (23%), (στ) τις µορφές του εκπαιδευτικού υλικού (11%) (έντυπο υλικό, κασέτες ήχου κ.λπ), (ζ) τους τρόπους παροχής της ΕαΑ (71%) (αλληλογραφία, τηλεδιάσκεψη κ.λπ), (ii) µε επιπλέον συνδέσεις όπως για τις έννοιες «Εκπαιδευτής» και «Εκπαιδευόµενος» (32%), (iii) µε σύνθετες συνδέσεις όπως για τις έννοιες «Εκπαιδευόµενος» και «Τόπος, χρόνος και ρυθµός µάθησης» (35%) καθώς και των εννοιών «Εκπαιδευόµενος», «Εκπαιδευτής» και «Γεωγραφική απόσταση» (11%), και (iv) µε επιπλέον παραδείγµατα για κάποιες έννοιες (11%). Από την παραπάνω ανάλυση των αποτελεσµάτων, προκύπτει ότι οι φοιτητές κατά την αξιολόγησή τους εστιάστηκαν κυρίως στον έλεγχο και στην αξιολόγηση της ορθότητας των συνδέσεων που παρουσιάζονταν µεταξύ των εννοιών και δεν ανέπτυξαν σε µεγάλο βαθµό ικανότητες ανάλυσης και σύνθεσης ώστε να εµπλουτίσουν το χάρτη µε επιπλέον έννοιες και συνδέσεις (απλές και σύνθετες). Αυτό πιθανόν να οφείλεται (i) στη χρήση του δοµηµένου και σχεδιασµένου από το διδάσκοντα εννοιολογικού χάρτη, ή/και (ii) στην έλλειψη λειτουργιών

9 του σεναρίου ή/και επιπλέον ανάδρασης, οι οποίες θα έδιναν στους φοιτητές ένα πλαίσιο «σκαλωσιάς» στην προσπάθειά τους να πραγµατώσουν υψηλότερου επιπέδου γνωστικούς στόχους. Όσον αφορά στο ρόλο των φοιτητών σύµφωνα µε το σενάριο της δραστηριότητας, προκύπτει ότι η πλειοψηφία (72%) ανταποκρίθηκε σε πολύ υψηλό βαθµό στο ρόλο τους ως εκπαιδευτές στην ΕαΑ. Για τη λειτουργία του σεναρίου που αναφέρεται στην καταγραφή των σχολίων/ανάδρασης προς τον εκπαιδευόµενο, η πλειοψηφία των φοιτητών έλαβε υπόψη τα βασικά χαρακτηριστικά της ΕαΑ, όπως η γεωγραφική απόσταση µεταξύ εκπαιδευτή και εκπαιδευόµενου καθώς και τον καθοδηγητικό, συµβουλευτικό και εµψυχωτικό ρόλο του εκπαιδευτή. Επιπλέον, το συγκεκριµένο πλαίσιο της δραστηριότητας βοήθησε τους φοιτητές να αναπτύξουν ικανότητες αυτορρύθµισης και αναστοχασµού µέσω του ρόλου του εκπαιδευτή που κλήθηκαν να «παίξουν». Όσον αφορά στον τρόπο εκπόνησης της δραστηριότητας, προκύπτει ότι αρκετές οµάδες εργασίας (44%) χρησιµοποίησαν την ηλεκτρονική επικοινωνία ως αποκλειστικό µέσο επικοινωνίας. Επίσης, από τα σχόλια των φοιτητών διαφαίνεται ότι επιτεύχθηκε η δηµιουργία µιας θετικής συνεργατικής ατµόσφαιρας και αλληλοβοήθειας. Ενδεικτικά σχόλια των φοιτητών είναι: «Ήταν διαφορετική εµπειρία από το να φτιάχνεις ένα χάρτη µόνος σου», «Ξέραµε πως υπάρχει και ο άλλος για να επισηµάνει κάποιο λάθος ή να θυµηθεί κάτι που µπορεί να ξεχάστηκε. Αλληλοσυµπληρωθήκαµε», «Πολύ ενδιαφέρουσα εµπειρία συνεργασίας από απόσταση, σε ώρες και τόπο που εξυπηρετούσαν τον καθένα µας», «Χρονοβόρα η διαδικασία επικοινωνίας». Από την τελική αξιολόγηση της ερευνητικής διαδικασίας που πραγµατοποιήθηκε, όσον αφορά στην αξιολόγηση του συγκεκριµένου σταδίου και του πλαισίου της δραστηριότητας που εκπονήθηκε, ενδεικτικά αναφέρουµε κάποιες απόψεις των φοιτητών: «Με προβληµάτισαν έννοιες και συνδέσεις που δεν είχα σκεφτεί», «Η διαδικασία της αξιολόγησης της εργασίας ενός εκπαιδευόµενου επαυξάνει την ευθύνη σου για έγκυρη αξιολόγηση», «ηµιουργείται µια αίσθηση ανασφάλειας του τι είναι σωστό και τι λάθος», «Φαίνεται εύκολο και σε βοηθάει να συνειδητοποιήσεις έννοιες», «Ανακαλύπτεις λάθη και θέτεις κριτήρια/κανόνες για σωστή προσέγγιση», «Χρήσιµο γιατί µαθαίνεις να εντοπίζεις σφάλµατα και να µην τα επαναλαµβάνεις ο ίδιος», «Βοηθά να συνειδητοποιήσεις λάθη που κάνεις ο ίδιος», «Είναι χρήσιµο να µπαίνεις στη θέση του αξιολογητή για να ξέρεις τι προσέχει και τι περιµένει να δει από την εργασία σου». 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Στην παρούσα εργασία, παρουσιάστηκε το πλαίσιο της ερευνητικής διαδικασίας που πραγµατοποιήθηκε για την αξιοποίηση της εννοιολογικής χαρτογράφησης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση». Η ερευνητική διαδικασία οργανώθηκε σε πέντε στάδια και βασίστηκε σε ένα σύνολο κατάλληλα σχεδιασµένων δραστηριοτήτων σύµφωνα µε τις οποίες ο εννοιολογικός χάρτης χρησιµοποιήθηκε ως εργαλείο µάθησης, διερεύνησης των αντιλήψεων των φοιτητών και αξιολόγησής τους. Παράλληλα, ο εννοιολογικός χάρτης αξιοποιήθηκε ως διδακτικό εργαλείο εµπλουτίζοντας/ενισχύοντας τη διδακτική διαδικασία. Από τα αποτελέσµατα του τρίτου σταδίου της ερευνητικής διαδικασίας που παρουσιάστηκε αναλυτικά και στο οποίο χρησιµοποιήθηκε ένας δοµηµένος και σχεδιασµένος από το διδάσκοντα εννοιολογικός χάρτης, προκύπτει ότι η χρήση του εννοιολογικού χάρτη ως εργαλείο διερεύνησης των αντιλήψεων των φοιτητών, αναδεικνύει αποτελεσµατικά τις µαθησιακές δυσκολίες. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, διαπιστώθηκε ότι οι φοιτητές αντιµετώπισαν δυσκολίες στην οικοδόµηση των σχέσεων (i) εννοιών που παρουσιάζουν δυσκολίες ως προς τον «ορισµό» τους, (ii) εννοιών για τις οποίες οι φοιτητές έχουν

10 εσφαλµένες πρότερες αντιλήψεις, και (iii) εννοιών τις οποίες γνωρίζουν αλλά οι σχέσεις τους τροποποιούνται στο πλαίσιο του συγκεκριµένου γνωστικού αντικειµένου. Όσον αφορά στους γνωστικούς στόχους, διαπιστώθηκε ότι επιτεύχθηκαν κυρίως στόχοι σε επίπεδο κατανόησης των παρουσιαζόµενων εννοιών και συνδέσεών τους, ενώ η πραγµάτωση υψηλότερου επιπέδου γνωστικών στόχων όπως ανάλυσης και σύνθεσης δεν επιτεύχθηκαν σε µεγάλο βαθµό. Επιπλέον, η ενσωµάτωση της διαδικασίας της αξιολόγησης ενός εννοιολογικού χάρτη µέσα σε ένα αυθεντικό πλαίσιο, βοήθησε τους φοιτητές να αναπτύξουν ικανότητες συνεργασίας, αλληλοβοήθειας, αυτορρύθµισης και αναστοχασµού. Στα µελλοντικά µας σχέδια, είναι ο εµπλουτισµός του σεναρίου της δραστηριότητας µε επιπρόσθετες µορφές ανάδρασης (όπως µελέτες περίπτωσης) ώστε να διερευνηθεί η υπόθεση ότι µέσω ενός εµπλουτισµένου πλαισίου µπορούν οι φοιτητές να επιτύχουν υψηλότερου επιπέδου γνωστικούς στόχους. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Ausubel D., Novak J., Hanesian H., (1978), Educational Psychology: A cognitive view, (2 nd ed.) New York: Holt, Rinehart & Winston. Fisher K., Wandersee J., Wideman G., (2000), Enhancing cognitive skills for meaningful understanding of domain specific knowledge, American Association for the Advancement of Science (http://public.sdsu.edu/crmse/fisher-one.com). Jonassen D., Reeves T., Hong N., Harvey D., & Peters K., (1997), Concept Mapping as Cognitive learning and Assessment Tools, Journal of Interactive Learning Research, 8(3/4), pp McAleese R., (1998), The Knowledge Arena as an Extension to the Concept Map: Reflection in Action, Interactive Learning Environments, Vol. 6, No. x, pp Mintzes J., Wandersee J., & Novak J., (2000), Assessing Science Understanding: A Human Constructivist View, Educational Psychology Series, Academic Press. Novak J., (1998), Learning, Creating and Using knowledge: Concept Maps as Facilitative Tools in schools and Corporations, Lawrence Erlbaum Associates. Novak J., Gowin D., (1984), Learning how to learn, Cambridge University Press. Schank R., Berman T., Macpherson K., (1999), Learning by Doing, in Instructional-design Theories and Models, A New paradigm of Instructional Theory, Volume II, Editors: Charles M. Reigeluth, Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Vosniadou S., (1994), From cognitive theory to educational technology, in Technology- Based Learning Environments: Psychological and Educational Foundations, Editors: S. Vosniadou, E. De Corte, H. Mandl, NATO ASI Series F137, Springer Verlag. Wandersee J., (1990), Concept mapping and the cartography of cognition, Journal of Research in Science Teaching, 27 (10), pp Βοσνιάδου Σ., (2002), «Πώς µαθαίνουν οι µαθητές», ιεθνής Ακαδηµία της Εκπαίδευσης ιεθνές Γραφείο Εκπαίδευσης της Unesco, Gutenberg, Πανεπιστηµιακά. Κόκκος Α., (1998), «Αρχές Μάθησης Ενηλίκων», στο Ανοικτή και εξ αποστάσεως Εκπαίδευση, Σχέσεις διδασκόντων-διδασκοµένων, Τόµος Β, Συγγραφείς: Α.Κόκκος, Α. Λιοναράκης, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Κόµης Β., Φείδας Χ., (2000), «Παιδαγωγικές και τεχνολογικές αρχές σχεδίασης ενός λογισµικού συνεργατικής εννοιολογικής χαρτογράφησης βασισµένο στο ιαδίκτυο», 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση», Πανεπιστήµιο Πατρών. Ματσαγγούρας Η., (2001), «Στρατηγικές ιδασκαλίας. Η κριτική σκέψη στη ιδακτική Πράξη», Θεωρία και Πράξη της ιδασκαλίας, 2, Gutenberg, Πανεπιστηµιακά. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Οι συγγραφείς θα ήθελαν να ευχαριστήσουν τους µεταπτυχιακούς φοιτητές του Τµήµατος Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών, του Πανεπιστηµίου Αθηνών που συµµετείχαν στην ερευνητική διαδικασία στο πλαίσιο του µαθήµατος «Εκπαίδευση από Απόσταση», το ακαδηµαϊκό έτος

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας ιδακτική της Πληροφορικής Νοέµβριος 2005 Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., Γόγουλου Α. 1 Εισαγωγή Ο εννοιολογικός χάρτης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου

Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου Ε. Γουλή, Α. Γόγουλου, Κ. Παπανικολάου και Μ. Γρηγοριάδου, Τµήµα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Kυπαρισία Παπανικολάου και Ευαγγελία Γουλή Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Kυπαρισσία A. Παπανικολάου και Ευαγγελία Γουλή Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση 577 ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Θ. ΙΩΑΝΝΟΥ Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας «Προστατευόμενες περιοχές: Διαδρομές στο χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ «ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ Λιαράκου Γεωργία - Λέκτορας, ΠΤ Ε Παν. Αιγαίου Μουστάκας Λουκάς 1 - Εκπαιδευτικός, Υποψήφιος ιδάκτορας Παν. Αιγαίου / Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools»

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» Αβραμίδου Μαργαρίτα Καθηγήτρια Πληροφορικής, 1 ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Εννοιολογικοί Χάρτες στην Εκπαιδευτική ιαδικασία

Οι Εννοιολογικοί Χάρτες στην Εκπαιδευτική ιαδικασία Οι Εννοιολογικοί Χάρτες στην Εκπαιδευτική ιαδικασία Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., Γόγουλου Α. 1.1 Εισαγωγή Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η γνωστική ψυχολογία συνεισφέρει σηµαντικά στη βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ o Ηγνωστική σύνδεση Η γνωστική σύνδεση, σύμφωνα με τον Ausebel, διαδραματίζει βασικότατο ρόλο στη διαδικασία της ουσιαστικής μάθησης, ηοποία σημαίνει τη διαδικασία σύνδεσης των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία του μαθήματος «Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών» με τη χρήση ψηφιακών εννοιολογικών χαρτών

Διδασκαλία του μαθήματος «Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών» με τη χρήση ψηφιακών εννοιολογικών χαρτών Διδασκαλία του μαθήματος «Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών» με τη χρήση ψηφιακών εννοιολογικών χαρτών Παπαβασιλείου Γεώργιος Εκπαιδευτικός ΠΕ09 Οικονομολόγος και ΠΕ04.02 Χημικός, ΓΕΛ Φερών

Διαβάστε περισσότερα

Η βασισµένη στον Η/Υ δηµιουργία εννοιολογικών χαρτών και η διδακτική αξιοποίησή τους

Η βασισµένη στον Η/Υ δηµιουργία εννοιολογικών χαρτών και η διδακτική αξιοποίησή τους Η βασισµένη στον Η/Υ δηµιουργία εννοιολογικών χαρτών και η διδακτική αξιοποίησή τους Βαρδάκα Ματίνα, Βαρδάκας Ευάγγελος, Αλιµήσης ηµήτρης Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, Παράρτηµα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Μάθημα επιλογής Α εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ανθρωπογενές περιβάλλον» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1283 Αξιοποίηση Διαδραστικού πίνακα στη διδασκαλία Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων Σ. Παπαδημητρίου Διεύθυνση Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης, ΥΠΔΒΜΘ, sofipapadi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ανανεώσιµες πηγές ενέργειας» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αναπνευστικό σύστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Λογισμικού Εννοιολογικής Χαρτογράφησης σε Πρόγραμμα Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Αξιοποίηση Λογισμικού Εννοιολογικής Χαρτογράφησης σε Πρόγραμμα Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αξιοποίηση Λογισμικού Εννοιολογικής Χαρτογράφησης σε Πρόγραμμα Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανδρέας Αθανασόπουλος 1 Δήμητρα Μπία 2 1 ΥΠΟΠΑΙΘ, andratha@sch.gr 2 ΥΠΟΠΑΙΘ/ΚΠΕ Λαυρίου, dimibi@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I Εισαγωγή στην εκπαιδευτική τεχνολογία 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στη µάθηση και την τεχνολογία 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Από τη θεωρία στην εφαρµογή 35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η/Υ και υπολογιστικά εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους.

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. 4ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ - ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1 Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. Κωνσταντίνα Στούµπου Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Εννοιολογικός Χάρτης στην Εκπαιδευτική ιαδικασία του. µαθήµατος της Πληροφορικής: Μια Πιλοτική ιερεύνηση

Ο Εννοιολογικός Χάρτης στην Εκπαιδευτική ιαδικασία του. µαθήµατος της Πληροφορικής: Μια Πιλοτική ιερεύνηση Ο Εννοιολογικός Χάρτης στην Εκπαιδευτική ιαδικασία του µαθήµατος της Πληροφορικής: Μια Πιλοτική ιερεύνηση Ευαγγελία Γουλή, Αγορίτσα Γόγουλου και Μαρία Γρηγοριάδου lilag@di.uoa.gr, rgog@di.uoa.gr, gregor@di.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Υιοθέτηση της ιαθεµατικής Προσέγγισης στα ΤΕΕ: Η βιωµατική εµπειρία στους τοµείς Πληροφορικής και Αυτοκινήτων

Υιοθέτηση της ιαθεµατικής Προσέγγισης στα ΤΕΕ: Η βιωµατική εµπειρία στους τοµείς Πληροφορικής και Αυτοκινήτων Υιοθέτηση της ιαθεµατικής Προσέγγισης στα ΤΕΕ: Η βιωµατική εµπειρία στους τοµείς Πληροφορικής και Αυτοκινήτων Γώγουλος Γιώργος Υπευθ. τοµέα Πληροφορικής στη Β θµια Εκπ/ση Πρόεδρος του Συλλόγου Καθηγητών

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια εικονική αναπαράσταση της γνωστικής δομής ενός ατόμου σε ένα συγκεκριμένο θέμα, όπως αυτό την οικοδομεί.

Είναι μια εικονική αναπαράσταση της γνωστικής δομής ενός ατόμου σε ένα συγκεκριμένο θέμα, όπως αυτό την οικοδομεί. Διδακτικά εργαλεία Στρατηγικές Διδασκαλίας Κική Μακρή, kmakri@geo.auth.gr Κατασκευή Εννοιολογικού Χάρτη/Χάρτη Ιδεών Είναι μια εικονική αναπαράσταση της γνωστικής δομής ενός ατόμου σε ένα συγκεκριμένο θέμα,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών - 0 - Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων & Επιστημόνων Πληροφόρησης Σεμινάρια Ιατρικών βιβλιοθηκών 10 Φεβρουαρίου 2012 Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών Βιβλιοθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Πρακτική άσκηση εκπαιδευομένων στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (ΠΑΚΕ) (ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση και πιστοποίηση των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Περιγραφή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση των εκπαιδευομένων βασίζεται σε μια συστηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, Άξονας Προτεραιότητας 2, Μέτρο 2.1 ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ερωτήσεις Αυτοµατοποιηµένου Μέρους Πιστοποίησης Επιµορφωτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα