Ο ρόλος του επικλινή πυρήνα στις νευρολογικές διαταραχές. The role of the nucleus accumbens in neurological disorders

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος του επικλινή πυρήνα στις νευρολογικές διαταραχές. The role of the nucleus accumbens in neurological disorders"

Transcript

1 6 REVIEW ARTICLE ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ο ρόλος του επικλινή πυρήνα στις νευρολογικές διαταραχές Ιωάννης Μαυρίδης Εργαστήριο Περιγραφικής Ανατομικής, Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Περίληψη: Ο επικλινής πυρήνας είναι το κατώτερο τμήμα του ραβδωτού σώματος και συνδέεται με το μεταιχμιακό και το εξωπυραμιδικό κινητικό σύστημα. Ως κεντρική λειτουργικά δομή ανάμεσα στην αμυγδαλή, τα βασικά γάγγλια, τις μεσομεταιχμιακές ντοπαμινεργικές περιοχές, το ραχιαίο έσω θάλαμο και τον προμετωπιαίο φλοιό, ο επικλινής φαίνεται να παίζει έναν τροποποιητικό ρόλο στη ροή της πληροφορίας από το αμυγδαλοειδές σύμπλεγμα προς τις περιοχές αυτές. Η ντοπαμίνη είναι ένας κύριος νευροδιαβιβαστής στον επικλινή. Ο επικλινής πυρήνας θεωρείται ως ο νευρικός διαμεσολαβητής μεταξύ κινήτρων και δράσης, έχοντας ένα ρόλο κλειδί στην πρόσληψη τροφής, στη σεξουαλική συμπεριφορά, στη συμπεριφορά με κίνητρο την ανταμοιβή, στη σχετιζόμενη με το stress συμπεριφορά και στην εξάρτηση από ουσίες. Εμπλέκεται σε αρκετές νοητικές, συναισθηματικές και ψυχοκινητικές λειτουργίες, που αλλάζουν σε μερικές περιπτώσεις ψυχοπαθολογίας. Εμπλέκεται επίσης σε μερικές από τις πιο συχνές και σοβαρές νευρολογικές διαταραχές, όπως είναι η νόσος του Parkinson, η επιληψία, η αίσθηση του πόνου, η χορεία του Huntington και η νόσος του Alzheimer. Λέξεις-κλειδιά: επικλινής πυρήνας, επιληψία, νευρολογικές διαταραχές, νόσος του Parkinson, ντοπαμίνη The role of the nucleus accumbens in neurological disorders Ioannis Mavridis Department of Anatomy, University of Athens School of Medicine Abstract The nucleus accumbens is the most inferior part of the striatum and is connected to the limbic and extrapyramidal motor systems. As a functionally central structure between amygdala, basal ganglia, mesolimbic dopaminergic regions, mediodorsal thalamus and prefrontal cortex, the nucleus accumbens appears to play a modulative role in the flow of the information from the amygdaloid complex to these regions. Dopamine is a major neurotransmitter of the nucleus accumbens. It is considered as a neural interface between motivation and action, having a key-role in food intake, sexual behavior, reward-motivated behavior, stress-related behavior and substance-dependence. It is involved in several cognitive, emotional and psychomotor functions, altered in some psychopathology. Moreover it is involved in some of the commonest and most severe neurological disorders, such as Parkinson s disease, epilepsy, Huntington s chorea and Alzheimer s disease. Keywords: dopamine, epilepsy, neurological disorders, nucleus accumbens, Parkinson s disease 1. Ο επικλινής πυρήνας Ο επικλινής πυρήνας είναι το κατώτερο τμήμα του ραβδωτού σώματος και συνδέεται με το μεταιχμιακό και το εξωπυραμιδικό κινητικό σύστημα 1-3. Διαιρείται νευροχημικά και ανοσοϊστοχημικά σε κέλυφος (shell) εξωτερικά (περιφερικά) και κεντρικό τμήμα (core) εσωτερικά (κεντρικά) 4,5. Ως κεντρική λειτουργικά δομή ανάμεσα στην αμυγδαλή, τα βασικά γάγγλια, τις μεσομεταιχμιακές ντοπαμινεργικές περιοχές, το ραχιαίο έσω θάλαμο και τον προμετωπιαίο φλοιό, ο επικλινής πυρήνας φαίνεται να παίζει έναν τροποποιητικό ρόλο στη ροή της πληροφορίας από το αμυγδαλοειδές σύμπλεγμα προς τις περιοχές αυτές. Η ντοπαμίνη είναι ένας κύριος νευροδιαβιβαστής στον επικλινή 4. Ο επικλινής πυρήνας θεωρείται ως ο νευρικός διαμεσολαβητής μεταξύ κινήτρων και δράσης, έχοντας ένα ρόλο κλειδί στην πρόσληψη τροφής, στη σε-

2 Ο ρόλος του επικλινή πυρήνα στις νευρολογικές διαταραχές 7 ξουαλική συμπεριφορά, στη συμπεριφορά με κίνητρο την ανταμοιβή (reward), στη σχετιζόμενη με το stress συμπεριφορά και στην εξάρτηση από ουσίες. Ο επικλινής πυρήνας αποτελείται από έναν «ηλεκτροφυσιολογικό ανιχνευτή συμπτώσεων» ή κέλυφος, που συνδέεται σειριακά με ένα «ρυθμιστή κινητικών αλληλουχιών» ή κεντρικό τμήμα, αμφότερα υποστηρίζοντα το ρόλο του επικλινή ως μεταιχμιο-κινητικού διαμεσολαβητή 6. Μαζί με τον προμετωπιαίο φλοιό και την αμυγδαλή, ο επικλινής πυρήνας αποτελεί τμήμα του εγκεφαλικού κυκλώματος που ρυθμίζει τις λειτουργίες που σχετίζονται με την προσπάθεια. Μελέτες του ρόλου της ντοπαμίνης του επικλινή στη συμπεριφορική δραστηριότητα, στις διαδικασίες που σχετίζονται με την προσπάθεια και άλλες συμπεριφορικές λειτουργίες, οδηγούν σε μια βαθύτερη κατανόηση των εγκεφαλικών μηχανισμών που ρυθμίζουν τις ξεχωριστές πτυχές των κινήτρων και επίσης βοηθούν στην ανάδειξη της σχέσης μεταξύ διαδικασιών των κινήτρων και της ρύθμισης της δράσης (κίνησης) 7. Ο επικλινής πυρήνας εμπλέκεται σε αρκετές νοητικές, συναισθηματικές και ψυχοκινητικές λειτουργίες, που αλλάζουν σε μερικές περιπτώσεις ψυχοπαθολογίας 2. Συγκεκριμένα εμπλέκεται σε μερικές από τις πιο συχνές και σοβαρές νευρολογικές και ψυχιατρικές διαταραχές, όπως είναι η νόσος του Parkinson, η κατάθλιψη, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, η σχιζοφρένεια, καθώς και σε καταστάσεις εθισμού και εξαρτήσεων 2,8-11. Ακολούθως θα αναλυθούν οι σημαντικότερες από τις νευρολογικές διαταραχές στις οποίες εμπλέκεται ο επικλινής πυρήνας. 2. Νευρολογικές διαταραχές 2.1 Επιληπτική δραστηριότητα Η αναπαραγωγή και η παράταση των ταχέων νευρωνικών εκφορτίσεων αποτελεί το υπόστρωμα της επιληψίας. Ο επικλινής πυρήνας, που θεωρείται ως τμήμα της εκτεταμένης αμυγδαλής, οι μονοαμίνες και το GABA είναι συστατικά των ανασταλτικών κυκλωμάτων που περιορίζουν τη φυσιολογική ταχεία εκφόρτιση σε διάρκεια και έκταση 12. Οι Deransart et al. (1998), στο μοντέλο τους σε αρουραίους, βρήκαν ότι η ενεργοποίηση της άμεσης οδού (GABAεργική προβολή από το ραβδωτό σώμα στη μέλαινα ουσία) ή η αναστολή της έμμεσης οδού (από το ραβδωτό σώμα μέσω της ωχράς σφαίρας και του υποθαλαμικού πυρήνα) κατέστειλε τις κρίσεις αφαίρεσης, μέσω άρσης της αναστολής νευρώνων στις εν τω βάθει και ενδιάμεσες στιβάδες του άνω διδυμίου. Οι υποδοχείς ντοπαμίνης D1 και D2 στον επικλινή, φαίνονται ιδιαίτερα σημαντικοί σε αυτές τις κατασταλτικές δράσεις 13. Με βάση τα ευρήματά τους, μεταξύ των οποίων και το εύρημα παθολογικά χαμηλών επιπέδων ντοπαμίνης στο νεοραβδωτό σώμα και στον επικλινή πυρήνα επιληπτικών ποντικιών και ιδιοπαθώς υπερτασικών αρουραίων, οι Sutoo et al. (2003) πρότειναν ότι η άσκηση ή οι σπασμοί επηρεάζουν την εγκεφαλική λειτουργία μέσω ασβεστιο/καλμοδουλινο-εξαρτώμενης σύνθεσης ντοπαμίνης 14. Επιπλέον, οι Leung et al. (2000) πρότειναν ότι οι ψυχοκινητικές συμπεριφορές και οι αυτοματισμοί που επάγονται από κρίσεις του κροταφικού λοβού, διαμεσολαβούνται από τον επικλινή πυρήνα Αίσθηση του πόνου Οι Guoxi et al. (1991) χρησιμοποίησαν μικροηλεκτρόδια και στερεοτακτικές τεχνικές για να καταγράψουν εξωκυττάρια δυναμικά των νευρώνων στην οπίσθια ομάδα των θαλαμικών πυρήνων σε γάτες. Βρήκαν την ύπαρξη όχι μόνο σωματοαισθητικών αλλά και σπλαγχνοαισθητικών νευρώνων στην οπίσθια ομάδα των θαλαμικών πυρήνων. Διέγερση ορισμένων εγκεφαλικών περιοχών, περιλαμβάνοντας τον επικλινή πυρήνα, προκάλεσε αναστολή των αισθητικών νευρώνων (για την αίσθηση του πόνου) στην οπίσθια ομάδα των θαλαμικών πυρήνων, που αντιστρεφόταν με ναλοξόνη 16. Οι Wu et al. (1999) ανέφεραν ενεργοποίηση του αντίπλευρου υποθαλάμου και επικλινή, που είναι αμφότεροι τμήματα του κατιόντος συστήματος για την καταστολή του πόνου, ως αποτέλεσμα βελονισμού. Ο επικλινής, με διασυνδέσεις στην κατιούσα οδό από τον υποθάλαμο στους πυρήνες της ραφής και την περί τον υδραγωγό φαιά ουσία, είναι μια σημαντική δομή για αμφότερες την επαγόμενη από οπιοειδή και την επαγόμενη από βελονισμό αναλγησία 17. Οι Becerra et al. (2008) ανέφεραν ενεργοποίηση του επικλινή κατά τη διάρκεια επώδυνου θερμικού ερεθίσματος. Βρήκαν ότι το εξαρτώμενο από το επίπεδο οξυγόνωσης του αίματος (BOLD) σήμα (σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου) μειώνεται στον επικλινή κατά την έναρξη του ερεθίσματος και αυξάνεται με το πέρας του ερεθίσματος. Η απελευθέρωση ντοπαμίνης στον επικλινή πιστεύεται ότι αυξάνει το επίπεδο οξυγόνωσης του αίματος στον επικλινή μέσω μετασυναπτικών D1 υποδοχέων 18. Η αναλγησία είναι μια αίσθηση ανταμοιβής συγκριτικά με την αίσθηση του πόνου και γι αυτό η ενεργοποίηση του επικλινή είναι, κατά τη γνώμη μας, αναμενόμενη. Επιπλέον, με βάση τα αποτελέσματα των Guoxi et al. (1991) 16, υποστηρίζουμε ότι διέγερση του επικλινή θα μπορούσε να καταστείλει την αίσθηση του πόνου, πιθανώς στο αντίπλευρο ημιμόριο του σώματος, εμποδίζοντάς την στο επίπεδο των θαλαμικών πυρήνων, έχοντας ένα αποτέλεσμα παρόμοιο με τα οπιοειδή φάρμακα. 2.3 Νόσος του Parkinson Η νόσος του Parkinson, μια συνήθης νευρολογική νόσος, είναι μια αρχέτυπη διαταραχή δυσλειτουργίας

3 8 Ιωάννης Μαυρίδης της ντοπαμίνης που χαρακτηρίζεται από κινητικά, νοητικά, συμπεριφορικά και προκαλούμενα από το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα συμπτώματα. Με την πρόοδο της νόσου πλήττονται και μη ντοπαμινεργικοί πυρήνες όπως ο υπομέλας τόπος, ο βασικός πυρήνας του Meynert και οι ραχιαίοι πυρήνες της ραφής 19. Τα νευροψυχιατρικά συμπτώματα της νόσου όπως κατάθλιψη, απάθεια, άγχος και ανηδονία έχουν ντοπαμινεργική βάση 20. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το γεγονός ότι έχει περιγραφεί συμμετοχή του επικλινή πυρήνα σε αυτές τις νευροψυχιατρικές καταστάσεις 4,21,22. Έχουν επίσης βρεθεί υψηλά επίπεδα ντοπαμίνης στον επικλινή πυρήνα παρκινσονικών ασθενών που λάμβαναν χρόνια αγωγή με λεβοντόπα (levodopa). Το εύρημα αυτό έχει προταθεί ως υπεύθυνο της εκδήλωσης δυσκινησίας στους εν λόγω ασθενείς 23. Οι Elsworth et al. (2000) μελέτησαν παρκινσονικούς πιθήκους ένα χρόνο μετά τη χορήγηση ΜΡΤΡ (1-methyl-4-phenyl-1,2,3,6-tetrahydropyridine). Βρήκαν ότι η απώλεια της ντοπαμίνης στον επικλινή πυρήνα ήταν περιορισμένη σε σχέση με τις άλλες υποπεριοχές του ραβδωτού σώματος, αν και στους βαρέως πάσχοντες η μείωση αυτή έφτανε το 96%. Η αποκατάσταση των επιπέδων ντοπαμίνης και του λόγου ομοβανιλλικό οξύ / ντοπαμίνη ήταν πιο εμφανής στο κέλυφος, στο κοιλιακό-έσω τμήμα του κερκοφόρου πυρήνα και στον επικλινή πυρήνα 24. Οι Hurley et al. (2001) μελέτησαν την έκφραση του ανθρώπινου υποδοχέα της ντοπαμίνης στα βασικά γάγγλια φυσιολογικών και παρκινσονικών ασθενών, με τη μέθοδο της αντίστροφης μεταγραφής-αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (RT-PCR). Το mrna του υποδοχέα βρέθηκε σε περιοχές των βασικών γαγγλίων ανάμεσα στις οποίες και ο επικλινής πυρήνας. Στους παρκινσονικούς εγκεφάλους βρέθηκε αυξημένη συγκέντρωση αυτού του mrna στον επικλινή 25. Οι Eggers et al. (2009) μελέτησαν με υψηλής ανάλυσης τομογραφίες εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ) το μεταβολισμό της γλυκόζης στα βασικά γάγγλια παρκινσονικών ασθενών αρχικού σταδίου και φυσιολογικών εθελοντών. Σε αντίθεση με την ωχρά σφαίρα και τη μέλαινα ουσία, η μεταβολική δραστηριότητα στον επικλινή πυρήνα, στον υποθαλαμικό πυρήνα, στην αμυγδαλή και στον ερυθρό πυρήνα ήταν φυσιολογική 26. Σε πρόσφατη μελέτη μας για την επίδραση του παρκινσονισμού στις διαστάσεις του επικλινή βρέθηκε ότι ο σοβαρός παρκινσονισμός προκαλεί συρρίκνωση (ατροφία) του επικλινή πυρήνα. Ειδικότερα, ο σοβαρός παρκινσονισμός προκαλεί μείωση κατά 11,77% του σχετικού μεγέθους του επικλινή πυρήνα 27. Αν και ο ρόλος των νευρώνων και των νευροδιαβιβαστών του επικλινή πυρήνα στη νόσο του Parkinson έχει καθοριστεί 24,28-30, μια συγκεκριμένη αλλαγή του όγκου του επικλινή εξαρτώμενη από τον παρκινσονισμό δεν είχε προηγουμένως αναφερθεί. Αντίθετα, μελέτη με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) σε παρκινσονικούς ασθενείς έδειξε φυσιολογική μεταβολική δραστηριότητα στον επικλινή πυρήνα 26. Τέλος, προτείναμε ότι η συρρίκνωση του επικλινή στον παρκινσονισμό μπορεί να ευθύνεται για τα ντοπαμινεργικά νευροψυχιατρικά συμπτώματα της νόσου (πιθανώς λόγω δυσλειτουργίας του πυρήνα), ή ακόμη και για τη συννοσηρότητά της με ψυχιατρικές διαταραχές όπως η κατάθλιψη Χορεία του Huntington Οι Bots et al. (1981) μελέτησαν εγκεφάλους ασθενών με χορεία του Huntington, με νόσο του Alzheimer και νόσο του Parkinson, και περιέγραψαν οδόντωση στην πυρηνική μεμβράνη των κυττάρων του επικλινή πυρήνα μόνο στους ασθενείς της πρώτης κατηγορίας 31. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώθηκε και από μεταγενέστερες μελέτες 32. Οι Kish et al. (1987) παρατήρησαν αυξημένα επίπεδα σεροτονίνης και μειωμένα επίπεδα ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα ασθενών με χορεία του Huntington, με εξαίρεση όμως την περιοχή του επικλινή πυρήνα όπου αυτοί οι νευροδιαβιβαστές βρέθηκαν σε φυσιολογικά επίπεδα 33. Οι Beal et al. (1984 και 1988) παρατήρησαν αυξημένα επίπεδα σωματοστατίνης και νευροπεπτιδίου Υ στον επικλινή πυρήνα και σε άλλες εγκεφαλικές περιοχές (κυρίως των βασικών γαγγλίων) ασθενών με χορεία του Huntington 34,35. Οι de la Monte et al. (1988) παρατήρησαν ατροφία του ραβδωτού σώματος ασθενών με αυτήν την κληρονομική νευροεκφυλιστική νόσο 36, εύρημα που επιβεβαιώθηκε και από τους Fennema-Notestine et al. (2004) Νόσος του Alzheimer Οι de Jong et al. (2011) μελέτησαν το ραβδωτό σώμα 35 ασθενών με νόσο του Alzheimer και ισάριθμων ατόμων χωρίς νοητική έκπτωση, χρησιμοποιώντας τρισδιάστατες μαγνητικές τομογραφίες. Παρατήρησαν διαφορές στο σχήμα του κερκοφόρου πυρήνα και του κελύφους αλλά όχι του επικλινή πυρήνα. Επίσης βρήκαν ότι η βαρύτητα της νοητικής έκπτωσης συσχετιζόταν με το βαθμό αλλοίωσης της επιφάνειας του επικλινή πυρήνα, του ρυγχαίου-έσω κερκοφόρου πυρήνα και του κοιλιακού-έξω κελύφους Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια - υπέρταση Οι Shibuya et al. (1987) παρατήρησαν σύνθετες αλλαγές της τοπικής χρησιμοποίησης γλυκόζης σε πολλές εγκεφαλικές περιοχές μετά από απόφραξη της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας σε αρουραίους. Οι περιοχές αυτές, που περιελάμβαναν τον επικλινή πυρήνα, ακολουθούσαν την κατανομή των στόχων των μεσεγκεφαλικών ντοπαμινεργικών νευρώνων 39. Οι Martin et al. (1997) μελέτησαν την επίδραση της υποξίας-ισχαιμίας σε εγκεφάλους νεογνών χοίρων και παρατήρησαν ότι ο επικλινής πυρήνας δεν υπέστη νευρωνική καταστροφή, σε αντίθεση με τον κερ-

4 Ο ρόλος του επικλινή πυρήνα στις νευρολογικές διαταραχές 9 κοφόρο πυρήνα και το κέλυφος 40. Οι Goldenberg et al. (1999) βασίστηκαν σε κλινικά και απεικονιστικά (MRI) δεδομένα για να προτείνουν ότι βλάβη του επικλινή πυρήνα μπορεί να προκαλέσει αμνησία. Ωστόσο η μελέτη τους αφορούσε αιμορραγία της πρόσθιας περιοχής των βασικών γαγγλίων του αριστερού ημισφαιρίου και όχι μεμονωμένη βλάβη του επικλινή πυρήνα 41. Οι Yasuda et al. (2002) μελέτησαν την επίδραση της υπέρτασης στην περιοχική αιματική ροή και στην περιοχική χρησιμοποίηση γλυκόζης σε εγκεφάλους αρουραίων ευαίσθητων στο αλάτι, χωρίς δομικές αλλαγές των αρτηριών τους. Δεν παρατήρησαν στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ αρουραίων που είχαν δίαιτα υψηλή και δίαιτα χαμηλή σε αλάτι, με εξαίρεση τη μείωση της περιοχικής χρησιμοποίησης γλυκόζης στον επικλινή πυρήνα Όγκοι - καρκινογένεση Οι Morreale et al. (1993) δημιούργησαν ένα μοντέλο πρόκλησης όγκων στον εγκέφαλο αρουραίων μέσω στερεοτακτικής εμφύτευσης καρκινικών κυττάρων στον κερκοφόρο πυρήνα. Μεταξύ των ευρημάτων τους ήταν η απουσία ανάπτυξης όγκων στον επικλινή πυρήνα 43. Οι Rizvi et al. (1999) παρατήρησαν αυξημένο αριθμό αστροκυττάρων που παρήγαγαν μεγάλη ποσότητα της πρωτεΐνης GFAP στην περί τον υδραγωγό φαιά ουσία και στον επικλινή πυρήνα διαγονιδιακών ποντικιών, που ήταν ετερόζυγα για το γονίδιο Nf1 της νευροϊνωμάτωσης τύπου 1. Η έκφραση της πρωτεΐνης GFAP είναι αυξημένη σε ασθενείς με αυτήν την κληρονομική νόσο 44. Οι Mizuguchi et al. (2000) περιέγραψαν την ανάπτυξη υποεπενδυματικού αμαρτώματος στον επικλινή πυρήνα αρουραίου ο οποίος έφερε μετάλλαξη στο γονίδιο Tsc2, στα πλαίσια πειραματικού μοντέλου για τη μελέτη της οζώδους σκλήρυνσης. Ο όγκος είχε μορφή οζιδίου διαμέτρου 0,2 mm και τα κύτταρά του ήταν παρόμοια με βασεόφιλους νευρώνες (περιείχαν σωμάτια Nissl) και ηωσινόφιλα κύτταρα balloon Μετωποκροταφική άνοια Η παράδοξη κοινωνική συμπεριφορά είναι ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα της μετωποκροταφικής άνοιας και εκδηλώνεται κυρίως με απάθεια και άρση αναστολών. Οι Zamboni et al. (2008) μελέτησαν με μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου 62 ασθενείς με αυτήν τη μορφή άνοιας, και παρατήρησαν ότι η βαρύτητα της άρσης αναστολών συσχετιζόταν θετικά με ατροφία του δεξιού επικλινή πυρήνα και ορισμένων κροταφικών μεταιχμιακών δομών του δεξιού ημισφαιρίου Ναρκοληψία Η ναρκοληψία-καταπληξία (narcolepsy-cataplexy), μια μείζων διαταραχή ύπνου, οφείλεται στην καταστροφή νευρώνων του υποθαλάμου που περιέχουν ορεξίνες (orexins) και συνοδεύεται από συναισθηματικές διαταραχές 47. Οι Ponz et al. (2010) χρησιμοποίησαν λειτουργικές μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου από 12 ναρκοληπτικούς ασθενείς για να εξετάσουν το κατά πόσον παρουσιάζουν παθολογική εγκεφαλική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια διαδικασιών ανταμοιβής. Παρατήρησαν ότι η δραστηριότητα του κοιλιακού ραβδωτού σώματος ήταν μειωμένη όταν οι ασθενείς κέρδιζαν κάτι. Επίσης βρήκαν ότι η δραστηριότητα στον επικλινή πυρήνα και στον κοιλιακό-έσω προμετωπιαίο φλοιό σχετιζόταν με τη διάρκεια της νόσου. Με βάση τα ευρήματά τους πρότειναν ότι ένα εναλλακτικό νευρικό κύκλωμα θα μπορούσε να διαμορφώνεται με την πάροδο του χρόνου, το οποίο να ελέγχει τις συναισθηματικές αποκρίσεις στις συναισθηματικές προκλήσεις και να αντισταθμίζει την απουσία επίδρασης των κοιλιακών περιοχών του μεσεγκεφάλου Νωτιαιοπαρεγκεφαλιδική αταξία Η νωτιαιοπαρεγκεφαλιδική αταξία 17 (Spinocerebellar Αtaxia 17) είναι μια σπάνια γενετική νόσος που χαρακτηρίζεται από παρεγκεφαλιδικά, εξωπυραμιδικά, πυραμιδικά και ψυχιατρικά συμπτώματα. Οι Lasek et al. (2006) μελέτησαν απεικονιστικά τους εγκεφάλους 12 ασθενών με αυτήν τη νόσο και ισάριθμων υγιών ατόμων αντίστοιχης ηλικίας και φύλου. Παρατήρησαν μια στατιστικώς πολύ σημαντική συσχέτιση μεταξύ των αποτελεσμάτων της βραχείας εξέτασης νοητικής κατάστασης (Mini-Mental State Examination, MMSE) και της ατροφίας του επικλινή πυρήνα. Η τελευταία είναι πιθανότατα υπεύθυνη για τα κυρίαρχα ψυχιατρικά συμπτώματα της νόσου Συμπεράσματα Ο επικλινής πυρήνας είναι το κατώτερο τμήμα του ραβδωτού σώματος και συνδέεται με το μεταιχμιακό και το εξωπυραμιδικό κινητικό σύστημα. Ως κεντρική λειτουργικά δομή ανάμεσα στην αμυγδαλή, τα βασικά γάγγλια, τις μεσομεταιχμιακές ντοπαμινεργικές περιοχές, το ραχιαίο έσω θάλαμο και τον προμετωπιαίο φλοιό, παίζει έναν τροποποιητικό ρόλο στη ροή της πληροφορίας από το αμυγδαλοειδές σύμπλεγμα προς τις περιοχές αυτές. Η ντοπαμίνη είναι ένας κύριος νευροδιαβιβαστής στον επικλινή και ο πυρήνας αυτός θεωρείται ως ο νευρικός διαμεσολαβητής μεταξύ κινήτρων και δράσης. Εμπλέκεται σε αρκετές νοητικές, συναισθηματικές και ψυχοκινητικές λειτουργίες, που αλλάζουν σε μερικές περιπτώσεις ψυχοπαθολογίας. Εμπλέκεται επίσης σε μερικές από τις πιο συχνές και σοβαρές νευρολογικές διαταραχές, όπως είναι η νόσος του Parkinson, η επιληψία, η χορεία του Huntington και η νόσος του Alzheimer. Βιβλιογραφία 1. Nolte J. and Angevine J.B. Jr. (eds) The Human

5 10 Ιωάννης Μαυρίδης Brain in Photographs and Diagrams, 3rd Edition, Mosby (Elsevier), Philadelphia, Neto L.L., Oliveira E., Correia F., Ferreira A.G., The human nucleus accumbens: where is it? A stereotactic, anatomical and magnetic resonance imaging study. Neuromodulation 11(1): 13-22, Herrero M.T., Barcia C., Navarro J.M., Functional anatomy of thalamus and basal ganglia. Childs Nerv Syst 18(8): , Sturm V., Lenartz D., Koulousakis A., Treuer H., Herholz K., Klein J.C., et al., The nucleus accumbens: a target for deep brain stimulation in obsessive-compulsive and anxiety disorders. J Chem Neuroanat 26(4): 293-9, Meredith G.E., Pattiselanno A., Groenewegen H.J., Haber S.N., Shell and core in monkey and human nucleus accumbens identified with antibodies to calbindin-d28k. J Comp Neurol 365(4): , Fernandéz-Espejo E., [How does the nucleus accumbens function?]. Rev Neurol 30(9): 845-9, Salamone J.D., Correa M., Farrar A., Mingote S.M., Effort-related functions of nucleus accumbens dopamine and associated forebrain circuits. Psychopharmacology (Berl) 191(3): , Kandel E.R., Διαταραχές της Σκέψης και της Βούλησης: Σχιζοφρένεια. Βασικές Αρχές Νευροεπιστημών, τόμος ΙΙΙ (4η Αγγλική έκδοση). Συντάκτες, Kandel E.R., Schwartz J.H., Jessel T.M., Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, Αθήνα, 2006, σελ Barrot M., Olivier J.D.A., Perroti L.I., DiLeone R.J., Berton O., Eisch A.J., et al., CREB activity in the nucleus accumbens shell controls gating of behavioural responses to emotional stimuli. PNAS 99(17): , Cami J. and Farre M., Drug addiction. N Engl J Med 349(10): , Everitt B.J. and Wolf M.E., Psychomotor stimulant addiction: a neural systems perspective. J Neurosci 22(9): , Zahm D.S., Functional-anatomical implications of the nucleus accumbens core and shell subterritories. Ann N Y Acad Sci 877: , Deransart C., Vercueil L., Marescaux C., Depaulis A., The role of basal ganglia in the control of generalized absence seizures. Epilepsy Res 32(1-2): , Sutoo D. and Akiyama K., Regulation of brain function by exercise. Neurobiol Dis 13(1): 1-14, Leung L.S., Ma J., McLachlan R.S., Behaviours induced or disrupted by complex partial seizures. Neurosci Biobehav Rev 24(7): , Guoxi T., The action of the visceronociceptive neurons in the posterior group of thalamic nuclei: possible mechanism of acupuncture analgesia on visceral pain. Kitasato Arch Exp Med 64(1): 43-55, Wu M.T., Hsieh J.C., Xiong J., Yang C.F., Pan H.B., Chen Y.C., et al., Central nervous pathway for acupuncture stimulation: localization of processing with functional MR imaging of the brain-preliminary experience. Radiology 212(1): , Becerra L. and Borsook D., Signal valence in the nucleus accumbens to pain onset and offset. Eur J Pain 12(7): 866-9, Voon V., Fernagut P.-O., Wickens J., Baunez C., Rodriguez M., Pavon N., et al., Chronic dopaminergic stimulation in Parkinson s disease: from dyskinesias to impulse control disorders. Lancet Neurol 8(12): , Chaudhuri K.R. and Schapira A.H.V., Non-motor symptoms of Parkinson s disease: dopaminergic pathophysiology and treatment. Lancet Neurol 8(5): , Schlaepfer T.E., Cohen M.X., Frick C., Kosel M., Brodesser D., Axmacher N., et al., Deep brain stimulation to reward circuitry alleviates anhedonia in refractory major depression. Neuropsychopharmacology 33(2): , Paul R.H., Brickman A.M., Navia B., Hinkin C., Malloy P.F., Jefferson A.L., et al., Apathy is associated with volume of the nucleus accumbens in patients infected with HIV. J Neuropsychiatry Clin Neurosci 17(2): , Goldstein M., Lieberman A., Pearson J., Relatively high levels of dopamine in nucleus accumbens of levodopa treated patients with Parkinson s disease. J Neural Transm 54(1-2): , Elsworth J.D., Taylor J.R., Sladek J.R. Jr., Collier T.J., Redmond D.E. Jr., Roth R.H., Striatal dopaminergic correlates of stable parkinsonism and degree of recovery in old-world primates one year after MPTP treatment. Neuroscience 95(2): , Hurley M.J., Mash D.C., Jenner P., Dopamine D(1) receptor expression in human basal ganglia and changes in Parkinson s disease. Brain Res Mol Brain Res 87(2): 271-9, Eggers C., Hilker R., Burghaus L., Schumacher B., Heiss W.D., High resolution positron emission tomography demonstrates basal ganglia dysfunction in early Parkinson s disease. J Neurol Sci 276(1-2): 27-30, Mavridis I., Boviatsis E., Anagnostopoulou S., The human nucleus accumbens suffers parkinsonismrelated shrinkage: a novel finding. Surg Radiol Anat 33(7): 595-9, Cools R., Lewis S.J.G., Clark L., Barker R.A., Robbins T.W., L-dopa disrupts activity in the

6 Ο ρόλος του επικλινή πυρήνα στις νευρολογικές διαταραχές 11 nucleus accumbens during reversal learning in Parkinson s disease. Neuropsychopharmacology 32(1): 180-9, Ikemoto K., [Human striatal D-neurons and their significance]. Nihon Shinkei Seishin Yakurigaku Zasshi 22(4): 131-5, Tong J., Hornykiewicz O., Kish S.J., Inverse relationship between brain noradrenaline level and dopamine loss in Parkinson disease. A possible neuroprotective role for noradrenaline. Arch Neurol 63(12): , Bots G.T. and Bruyn G.W., Neuropathological changes of the nucleus accumbens in Huntington s chorea. Acta Neuropathol 55(1): 21-2, Roos R.A., Bots G.T., Hermans J., Neuronal nuclear membrane indentation and astrocyte/neuron ratio in Huntington s disease. A quantitative electron microscopic study. J Hirnforsch 26(6): , Kish S.J., Shannak K., Hornykiewicz O., Elevated serotonin and reduced dopamine in subregionally divided Huntington s disease striatum. Ann Neurol 22(3): 386-9, Beal M.F., Bird E.D., Langlais P.J., Martin J.B., Somatostatin is increased in the nucleus accumbens in Huntington s disease. Neurology 34(5): 663-6, Beal M.F., Mazurek M.F., Ellison D.W., Swartz K.J., McGarvey U., Bird E.D., et al., Somatostatin and neuropeptide Y concentrations in pathologically graded cases of Huntington s disease. Ann Neurol 23(6): 562-9, de la Monte S.M., Vonsattel J.P., Richardson E.P. Jr., Morphometric demonstration of atrophic changes in the cerebral cortex, white matter, and neostriatum in Huntington s disease. J Neuropathol Exp Neurol 47(5): , Fennema-Notestine C., Archibald S.L., Jacobson M.W., Corey-Bloom J., Paulsen J.S., Peavy G.M., et al., In vivo evidence of cerebellar atrophy and cerebral white matter loss in Huntington disease. Neurology 63(6): , de Jong L.W., Ferrarini L., van der Grond J., Milles J.R., Reiber J.H., Westendorp R.G., et al., Shape abnormalities of the striatum in Alzheimer s disease. J Alzheimers Dis 23(1): 49-59, Shibuya M., Arita N., Yamamoto Y.L., Regional differences in local cerebral blood flow (LCBF) and glucose utilization (LCGU) in the basal ganglia after occlusion of the middle cerebral artery in rats. J Neural Transm 68(3-4): , Martin L.J., Brambrink A., Koehler R.C., Traystman R.J., Primary sensory and forebrain motor systems in the newborn brain are preferentially damaged by hypoxia-ischemia. J Comp Neurol 377(2): , Goldenberg G., Schuri U., Grömminger O., Arnold U., Basal forebrain amnesia: does the nucleus accumbens contribute to human memory? J Neurol Neurosurg Psychiatry 67(2): 163-8, Yasuda T., Shigematsu J., Tobimatsu S., Takahashi S., Kato M., Persistent hypertension does not alter the cerebral blood flow and glucose utilization in young-adult Dahl salt-sensitive rats. J Neurol Sci 197(1-2): 19-26, Morreale V.M., Herman B.H., Der-Minassian V., Palkovits M., Klubes P., Perry D., et al., A braintumor model utilizing stereotactic implantation of a permanent cannula. J Neurosurg 78(6): , Rizvi T.A., Akunuru S., de Courten-Myers G., Switzer R.C. 3rd, Nordlund M.L., Ratner N., Regionspecific astrogliosis in brains of mice heterozygous for mutations in the neurofibromatosis type 1 (Nf1) tumor suppressor. Brain Res 816(1): , Mizuguchi M., Takashima S., Yamanouchi H., Nakazato Y., Mitani H., Hino O., Novel cerebral lesions in the Eker rat model of tuberous sclerosis: cortical tuber and anaplastic ganglioglioma. J Neuropathol Exp Neurol 59(3): , Zamboni G., Huey E.D., Krueger F., Nichelli P.F., Grafman J., Apathy and disinhibition in frontotemporal dementia: Insights into their neural correlates. Neurology 71(10): , Ponz A., Khatami R., Poryazova R., Werth E., Boesiger P., Bassetti C.L., et al., Abnormal activity in reward brain circuits in human narcolepsy with cataplexy. Ann Neurol 67(2): , Lasek K., Lencer R., Gaser C., Hagenah J., Walter U., Wolters A., et al., Morphological basis for the spectrum of clinical deficits in spinocerebellar ataxia 17 (SCA17). Brain 129(Pt 9): , 2006.

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης. 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης. 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Τα Βασικά Γάγγλια Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΙΔΡΥΜΑ ΙΑΤΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ (ΙΙΒΕΑΑ) Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΒΕΚΡΕΛΛΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, PhD Κέντρο Νευροεπιστημών ΙΙΒΕΑΑ Centre for Experimental Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΤΩΠΟΚΡΟΤΑΦΙΚΗ ΑΝΟΙΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΤΩΠΟΚΡΟΤΑΦΙΚΗ ΑΝΟΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΤΩΠΟΚΡΟΤΑΦΙΚΗ ΑΝΟΙΑ Γιαννοπούλου Γ. Κωνσταντίνα Επιμελήτρια Α Υπεύθυνη Ιατρείου Άνοιας Γ.Ν.Α. Λαϊκό ΕΙΣΑΓΩΓΗ Tεκμηριωμένες φαρμακευτικές μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 15 Κίνηση από το ΚΝΣ (CNS Control of Movement) Εισαγωγή Ο εγκέφαλος επηρεάζει τη δραστηριότητα του νωτιαίου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Φυσική ιστορία της νόσου Πάρκινσον Διάγνωση 5 έτη 10 έτη 15 έτη Εξέλιξη Δυσκαμψία Βραδυκινησία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ. Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ. Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2013 Εισαγωγή Η χειρουργική της νόσου Πάρκινσον ξεκίνησε με τις τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer Περιγραφή της περίπτωσης (Ι) Γυναίκα 43 ετών διακομίσθηκε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών από την οικογένειά της λόγω διαταραχών μνήμης. Η ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2 Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» Εκπόνηση : Χατζή Κατερίνα ΑΜ:11625 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις ευρετηρίου: νόσος του Πάρκινσον, µείζων κατάθλιψη, δυσθυµία, διαταραχές διάθεσης, άνοια.

Λέξεις ευρετηρίου: νόσος του Πάρκινσον, µείζων κατάθλιψη, δυσθυµία, διαταραχές διάθεσης, άνοια. ιαταραχές της διάθεσης και άνοια σε παρκινσονικούς ασθενείς Ε. Πάλλης, 1 Ι. Πεδιαδίτης, 2 Ε. Καναβάκης, 3 Η. Πρασσάς 1 1 Νευρολογικό, 2 Παθολογικό, 3 ΨυχιατρικόΤµήµα Βενιζελείου Περιφερειακού Γενικού Νοσοκοµείου

Διαβάστε περισσότερα

Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες

Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες Υποφλοιϊκοί και στελεχιαίοι πυρήνες Σχεδιασµός κινήσεων Παρακολούθηση της κίνησης ηµιουργία κινητικών προγραµµάτων Εκµάθηση επιδέξιων κινήσεων Βασικά γάγγλια κέλυφος Κερκοφόρος πυρήνας Ωχρά σφαίρα Ωχρά

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφος 4 μηνών με οζώδη σκλήρυνση και βρεφικούς σπασμούς

Βρέφος 4 μηνών με οζώδη σκλήρυνση και βρεφικούς σπασμούς ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 4 Βρέφος 4 μηνών με οζώδη σκλήρυνση και βρεφικούς σπασμούς Δραγούμη Πηνελόπη Ελευθέριος Κοντόπουλος Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της ζωής, η συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Οστά κρανίου από το πλάϊ Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό οστό Σφηνοειδές οστό Κροταφικό οστό Ηθμοειδές οστό Άνω γνάθος Ινιακό οστό Κάτω γνάθος Οστά από εμπρός Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ύπνος. Στάδια συνείδησης

Ύπνος. Στάδια συνείδησης Ύπνος Εγρήγορση Στάδια συνείδησης Ύπνος Τι συµβαίνει όταν κοιµόµαστε; (νευρώνες που αυξάνουν 5 µε 10 φορές τη συχνότητα δηµιουργίας δυναµικών ενεργείας κατά τη διάρκεια του ύπνου) Γιατί κοιµόµαστε; Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΚΛΙΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Συννοσηρότητα στον Αυτισμό Αυτισμός και Επιληψία. Δρ Πάολα Νικολαίδου Παιδονευρολόγος - Επιληπτιολόγος

Συννοσηρότητα στον Αυτισμό Αυτισμός και Επιληψία. Δρ Πάολα Νικολαίδου Παιδονευρολόγος - Επιληπτιολόγος Συννοσηρότητα στον Αυτισμό Αυτισμός και Επιληψία Δρ Πάολα Νικολαίδου Παιδονευρολόγος - Επιληπτιολόγος Ο αυτισμός είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή, στο πλαίσιο της οποίας η γνωσιακή δυσλειτουργία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Aνοια ακριβής συχνότητα επιπολασµός των διαφόρων τύπων άνοιας???? διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον

Χειρουργική Θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον Χειρουργική Θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον Κωνσταντογιάννης Κων/νος Επίκουρος Καθηγητής Νευροχειρουργικής Ιατρική Σχολή Πατρών Πάτρα http://fns.med.upatras.gr ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΝΕΥΡΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υποειδικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Ο ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛ.ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Ορίζεται ως παροδική απώλεια επικοινωνίας με το περιβάλλον που δεν οφείλεται σε τραυματισμό του εγκεφάλου και προς τον παρόν δεν έχει καθοριστεί το αίτιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΤΙΤΛΟΣ: Η Σημασία του στρες και του ύπνου στη ζωή του/της

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

Νέα δεδομένα στην Αντιμετώπιση των Διαταραχών Συμπεριφοράς και Ψυχιατρικών Συμπτωμάτων της νόσου Alzheimer. Γιάννης Παπατριανταφύλλου

Νέα δεδομένα στην Αντιμετώπιση των Διαταραχών Συμπεριφοράς και Ψυχιατρικών Συμπτωμάτων της νόσου Alzheimer. Γιάννης Παπατριανταφύλλου Νέα δεδομένα στην Αντιμετώπιση των Διαταραχών Συμπεριφοράς και Ψυχιατρικών Συμπτωμάτων της νόσου Alzheimer Γιάννης Παπατριανταφύλλου Ιατρείο Διαταραχών Μνήμης & Νοητικών Λειτουργιών Νευρολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Μετωποκροταφική Άνοια Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Δομή της παρουσίασης: Α. Pick, Νόσος Pick, Σωμάτια Pick Το πρόβλημα της ταξινόμησης: - μετωποκροταφική άνοια - γνωσιακή σημασιολογική άνοια - προϊούσα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακή άνοια. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αγγειακή άνοια. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αγγειακή άνοια Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Άνοια-Ορισμός Διαταραχή που χαρακτηρίζεται από εξασθένηση της μνήμης και τουλάχιστον μιας ακόμη νοητικής

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ. Σταυρούλα Δικαίου Ρευµατολόγος

ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ. Σταυρούλα Δικαίου Ρευµατολόγος ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ Σταυρούλα Δικαίου Ρευµατολόγος Νευροπαθητικός πόνος Pain arising as a direct consequence of a lesion or disease affecting the somatosensory system (Special Interest Group on Neuropathic

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Μετάφραση: Λιζέττα Κονσουλίδου Επιμέλεια μετάφρασης: Χρύσα Ξενάκη Εξώφυλλο: Ντίνα Κόφφα ISBN 978-960-9405-21-8

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Αγγειακή άνοια Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Τι είναι αγγειακή άνοια; Η αγγειακή άνοια θεωρείται η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σοβαρή γνωστική απώλεια λόγω: αγγειακής εγκεφαλικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. «Άγιος Σάββας» 28/9/2010 Κ.Οφ.Κ.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γνώσεις ενός Οφθαλμιάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤEΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤEΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤEΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ 1. Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου Εισαγωγή (Εισαγωγή/ Χαιρετισμός: Γ. Παπαδημητρίου) α) Εγκέφαλος και συμπεριφορά: Ιστορική ανάδυση και

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες

Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Πνευμονολόγος Αναπληρωτής Καθηγητής Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστημίο Αθηνών Νοσοκομείο «ο Ευαγγελισμός»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχοπαθολογία ασθενών σε Κέντρο αποκατάστασης

Η Ψυχοπαθολογία ασθενών σε Κέντρο αποκατάστασης Πτυχιακή Εργασία 2013 ΘΕΜΑ : Η Ψυχοπαθολογία ασθενών σε Κέντρο αποκατάστασης Φοιτήτρια : Καψαλάκη Άρτεμη Επόπτης καθηγητής : Περιτογιάννης Βάιος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Βιβλιογραφικό μέρος Κέντρο αποκατάστασης Ψυχοπαθολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ TI EINAI Το RLS είναι μία συνηθισμένη αισθητικοκινητική διαταραχή, που συχνά υπο-διαγιγνώσκεται και η οποία χαρακτηρίζεται από ακατανίκητη επιτακτική ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Α. Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ

Α. Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Α. Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Συµµετοχή σε ερευνητικό πρόγραµµα της GSK (σε εξέλιξη) και της Lilly (ολοκληρώθηκε) Καµία σύγκρουση συµφερόντων αναφορικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές Κινητικότητας Λεωνίδας Στεφανής Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική ΕΚΠΑ Οι ιαταραχές Κινητικότητας (Movement Disorders) είναι νευρολογικά σύνδροµα όπου υπάρχει είτε µία υπερβολή (υπερκινησία)

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Aνάπτυξη αλγορίθμου εύρεσης βέλτιστου σημείου τοποθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer

Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τμήματος Νευροεκφυλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ο εγκέφαλος Ο εγκέφαλος µας επιτρέπει να αντιλαµβανόµαστε το περιβάλλον και τον εαυτό µας (Εικόνα 1). Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΕΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣ ΣΤΗ ΦΩΣΦΟΡΥΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΔΟΧΕΑ NMDA ΣΤΟ ΡΑΒΔΩΤΟ ΣΩΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΥΟΣ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΕΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣ ΣΤΗ ΦΩΣΦΟΡΥΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΔΟΧΕΑ NMDA ΣΤΟ ΡΑΒΔΩΤΟ ΣΩΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΥΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος Βασικές Αρχές Έλεγχος της πυραµιδικής οδού µε το Διακρανιακό Μαγνητικό Ερεθισµό:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιολόγηση της Κίνησης σε Ασθενή με τη Νόσο του Parkinson και Βασικές Αρχές Αποκατάστασης»

«Αξιολόγηση της Κίνησης σε Ασθενή με τη Νόσο του Parkinson και Βασικές Αρχές Αποκατάστασης» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Αξιολόγηση της Κίνησης σε Ασθενή με τη Νόσο του Parkinson και Βασικές Αρχές Αποκατάστασης»

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές βάσεις της συµπεριφοράς. Δοµή και λειτουργία του εγκεφάλου Εξελικτική ψυχολογία

Βιολογικές βάσεις της συµπεριφοράς. Δοµή και λειτουργία του εγκεφάλου Εξελικτική ψυχολογία Βιολογικές βάσεις της συµπεριφοράς Δοµή και λειτουργία του εγκεφάλου Εξελικτική ψυχολογία Το νευρικό σύστηµα Περιφερικό νευρικό σύστημα Σωµατικό Αυτόνοµο Περιφερικό νευρικό σύστηµα Το σωµατικό νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Πάρκινσον: Παθοφυσιολογία-Παθογένεια

Νόσος Πάρκινσον: Παθοφυσιολογία-Παθογένεια Νόσος Πάρκινσον: Παθοφυσιολογία-Παθογένεια Γ. Α. Τάγαρης Επιμελητής Νευρολογικής Κλινικής ΠΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς» νόσος του Parkinson είναι μια από τις συχνότερες νευροεκφυλιστικές νόσους με μέση συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ Θωµάς Ζαραµπούκας Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Όγκοι της Αστροκυτταρικής Γλοίας Πιλοκυτταρικό αστροκύτωµα Πιλοµυξοειδές αστροκύτωµα Πλειόµορφο ξανθοαστροκύτωµα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας,

Διαβάστε περισσότερα

22-23-24 ΔΙΑΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ ΜΑΪΟΣ 2015

22-23-24 ΔΙΑΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ ΜΑΪΟΣ 2015 2 ΔΙΑΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ «Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στην ΣΚΠ Η Πολλαπλή Σκλήρυνση ως Νευρο-Ψυχιατρική νόσος» THE MET HOTEL Θεσσαλονίκη 22-23-24 ΜΑΪΟΣ 2015 Οι Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 1.2.1) Εγκεφαλονωτιαίο νευρικό σύστημα... 11 1.2.2) Αυτόνομο (φυτικό) νευρικό σύστημα... 21

Περιεχόμενα 1.2.1) Εγκεφαλονωτιαίο νευρικό σύστημα... 11 1.2.2) Αυτόνομο (φυτικό) νευρικό σύστημα... 21 1 :. 2009 2 3 4 : 5 Περιεχόμενα... 5... 6 1... 7 1.1)... 7 1.2)... 11 1.2.1)... 11 1.2.2) ( )... 21 1.3)... 24 1.4)... 29 2... 29 2.1)... 29 2.2) -... 31 2.2.1)... 31 2.2.2)... 34 2.3)... 52 2.3.1)...

Διαβάστε περισσότερα

Ντοπαμίνη Εθισμός Σχιζοφρένεια Άγχος Κατάθλιψη Επιληψία Γλώσσα. Παρασκευή, 5 Απριλίου 13

Ντοπαμίνη Εθισμός Σχιζοφρένεια Άγχος Κατάθλιψη Επιληψία Γλώσσα. Παρασκευή, 5 Απριλίου 13 Ντοπαμίνη Εθισμός Σχιζοφρένεια Άγχος Κατάθλιψη Επιληψία Γλώσσα 1 Ντοπαμίνη Νευροδιαβιβαστής της ευφορίας Συμμετέχει και στην κίνηση Νόσος του Πάρκινσον Εθισμός Σχιζοφρένεια Περιοχές που εμπλέκονται στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της λειτουργικής νευροπροσθετικής στη θεραπεία χρόνιων νευρολογικών παθήσεων

Ο ρόλος της λειτουργικής νευροπροσθετικής στη θεραπεία χρόνιων νευρολογικών παθήσεων Ο ρόλος της λειτουργικής νευροπροσθετικής στη θεραπεία χρόνιων νευρολογικών παθήσεων Δαμιανός Σακκάς Καθηγητής Νευροχειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών το παρόν κείμενο θα παρουσιάσω τις σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Γεωργίου Μανουσάκη

ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Γεωργίου Μανουσάκη ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Γεωργίου Μανουσάκη Η κατανόηση του τρόπου δράσης ορισµένων ιχνοστοιχείων µπορεί να οδηγήσει στη θεραπεία πολλών και σοβαρών ασθενειών όπως είναι η σχιζοφρένεια, η στειρότητα, οι

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή εκφυλιστική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος η οποία εκδηλώνεται με κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Μέχρι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή εκφυλιστική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος η οποία εκδηλώνεται με κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Μέχρι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Εν τω βάθει ηλεκτρισµός εγκεφάλου (DBS) στην νόσο Πάρκινσον Μέρος 1 ο Εισαγωγή και Προεγχειρητικά δεδοµένα Έλλη Μαρκάκη, Ζηνοβία Κεφαλοπούλου, Ιωάννης Ελλούλ, Κωνσταντίνος Κωνσταντογιάννης Νευρολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κατεχολαμίνες :Νοραδρεναλίνη, Αδρεναλίνη Αποστολάκης Μ. Στοιχεία Φυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΕΥΡΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ

Η ΝΕΥΡΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ Η ΝΕΥΡΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΦΩΤΗΣ ΜΩΡΟΓΙΑΝΝΗΣ Δρ.Ψυχίατρος Κέρκυρα 3-5 Ιουλίου 2009 Ο Εστραγκόν, διαπιστώνει ότι είναι δυστυχισμένος. τον ρωτά ο φίλος του.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας «Αναπνευστικά και Γαστρεντερικά Προβλήματα Νεογνών» Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2013-2014 ΚΑΛΛΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΡΑΡΚΙΝSON ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΑLZHEIMER ΕΠΙΛΗΨΙΑ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ GUILLIAN BARRE ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑ ΝΩΤΙΑΙΑ ΜΥΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε.

Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε. Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε. Μήνυμα Προέδρου Οργανωτικής Επιτροπής Αγαπητοί συνάδελφοι και συνεργάτες, Με ικανοποίηση αλλά και αίσθημα ευθύνης σας προσκαλώ στην παρακολούθηση της σειράς «Σεμιναρίων Νευρολόγων

Διαβάστε περισσότερα