Μακροχρόνιες επιπτώσεις της δέσμευσης των β-υποδοχέων στη μηχανική συμπεριφορά της αορτής ζωικών προτύπων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μακροχρόνιες επιπτώσεις της δέσμευσης των β-υποδοχέων στη μηχανική συμπεριφορά της αορτής ζωικών προτύπων"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(3): Μακροχρόνιες επιπτώσεις της δέσμευσης των β-υποδοχέων στη μηχανική συμπεριφορά της αορτής ζωικών προτύπων ΣΚΟΠΟΣ Η αορτή, και ειδικότερα το θωρακικό τμήμα της, δεν αποτελεί μόνο έναν αγωγό μεταφοράς του αίματος, αλλά μέσω των πολύπλοκων μηχανικών ιδιοτήτων του τοιχώματός της συμβάλλει καταλυτικά στην ομοιοστασία του καρδιαγγειακού συστήματος. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των μεταβολών στα μηχανικά χαρακτηριστικά του τοιχώματος της θωρακικής αορτής μετά από λειτουργικό αποκλεισμό των β-αδρενεργικών υποδοχέων της. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Χρησιμοποιήθηκαν 32 υγιείς αρσενικοί επίμυες Wistar της αυτής ηλικίας, που χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Στα ζώα της ομάδας ελέγχου (n=16) χορηγήθηκε με την τροφή τους μόνο νερό, ενώ στην πειραματική ομάδα (n=16) προστέθηκε στο νερό προπρανολόλη σε ημερήσια δόση 100 mg/kg. Τα ζώα των δύο ομάδων ευθανατώθηκαν μετά από τρεις μήνες. Για να διαπιστωθεί ο επαρκής αποκλεισμός των β-υποδοχέων, μελετήθηκε η επίδραση στην καρδιακή συχνότητα της ισοπροτερενόλης (0,5 μg), που χορηγήθηκε ενδοφλέβια πριν από την τελική μελέτη στα ζώα και των δύο ομάδων. Αφαιρέθηκε η κατιούσα θωρακική αορτή και ελήφθησαν επιμήκεις λωρίδες σταθερών διαστάσεων. Τα δείγματα υποβλήθηκαν σε μελέτη των μηχανικών χαρακτηριστικών τους με μηχανή εφελκυσμού. Οι καμπύλες τάσης-παραμόρφωσης, μέτρου ελαστικότητας-τάσης και μέτρου ελαστικότητας-παραμόρφωσης διαιρέθηκαν σε τρία τμήματα, που αντιστοιχούσαν σε χαμηλές, φυσιολογικές και υψηλές πιέσεις, καθένα από τα οποία υποβλήθηκε σε ανάλυση προσομοίωσης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Σε όλα τα ζώα της πειραματικής ομάδας παρατηρήθηκε επαρκής δέσμευση των β-υποδοχέων, δεδομένου ότι η καρδιακή συχνότητα δεν αυξήθηκε μετά από την ενδοφλέβια χορήγηση ισοπροτερενόλης. Η συγκεντρωτική καμπύλη μέτρου ελαστικότητας-τάσης της πειραματικής ομάδας ήταν μετατοπισμένη προς υψηλότερες τιμές του μέτρου ελαστικότητας σε σύγκριση με την καμπύλη της ομάδας ελέγχου μόνο σε επίπεδα φυσιολογικών τάσεων. Η αντίστοιχη καμπύλη μέτρου ελαστικότητας-παραμόρφωσης ήταν μετατοπισμένη προς υψηλότερες τιμές του μέτρου ελαστικότητας σε επίπεδα φυσιολογικών και υψηλών παραμορφώσεων. Η στατιστική αξιολόγηση των παραμέτρων προσομοίωσης του δεύτερου και τρίτου τμήματος των καμπυλών έδειξε σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων, που υποδηλώνουν ότι το αορτικό τοίχωμα των ζώων της πειραματικής ομάδας ήταν σημαντικά πιο δύσκαμπτο από εκείνο της ομάδας ελέγχου σε επίπεδα φυσιολογικών και υψηλών πιέσεων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο μακροχρόνιος φαρμακευτικός αποκλεισμός των β-υποδοχέων σε ζωικά πρότυπα οδηγεί σε σημαντική αύξηση της δυσκαμψίας του τοιχώματος της κατιούσας θωρακικής αορτής σε επίπεδα φυσιολογικών και υψηλών πιέσεων. Οι επιπτώσεις της φαρμακευτικής αυτής συμπαθεκτομής στο τοίχωμα της αορτής και κατ επέκταση στη διατήρηση της αιμοδυναμικής ομοιοστασίας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την κλινική χρησιμοποίηση των β-αναστολέων. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2008, 25(3): Δ.Π. Σοκόλης,* Κ.Μ. Λαμπρόπουλος,* Κ.Α. Δημητρίου, Ε. Μπαλάφας, M. Κυριακίδης, Π.Ε. Καραγιαννάκος... Εργαστήριο Εμβιομηχανικής, Κέντρο Πειραματικής Χειρουργικής, Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών, Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα *Οι δύο πρώτοι συγγραφείς συνεισέφεραν εξίσου στην εργασία Long-term effects of β-receptor blockade on the mechanical behavior of the aorta in experimental animals Λέξεις ευρετηρίου Αορτή β-υποδοχείς Ζωικά πρότυπα Μηχανικές ιδιότητες Προπρανολόλη Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Πηγές ενίσχυσης: Η μελέτη επιχορηγήθηκε εν μέρει από την Επιτροπή Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.

2 β-υποδοχεισ ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΟΡΤΗΣ 349 Σήμερα, είναι γενικά αποδεκτό ότι το συμπαθητικό νευρικό σύστημα διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη λειτουργικότητα του αορτικού τοιχώματος, τόσο μέσω της άμεσης επίδρασής του στα λεία μυϊκά κύτταρα όσο και μέσω της νευροορμονικής ενεργοποίησης. 1 Η οξεία ενεργοποίηση του συμπαθητικού συστήματος συνοδεύεται υπό φυσιολογικές συνθήκες από τη συστολή των λείων μυών, τη μείωση της διαμέτρου του αγγείου και της δυσκαμψίας του τοιχώματός του σε δεδομένο επίπεδο αρτηριακής πίεσης. 2 4 Οι χρόνιες αλλαγές στη συμπαθητική δραστηριότητα του νευρικού συστήματος έχει τεκμηριωθεί ότι προκαλούν ανωμαλίες τόσο στη δομή όσο και στη λειτουργία της αορτής. 5,6 Ειδικότερα, έχει αναφερθεί ότι η χρονία χημική συμπαθεκτομή με γουανεθιδίνη επιφέρει μείωση της διατασιμότητας της κοιλιακής αορτής, που συνoδεύεται από σημαντική μείωση της περιεκτικότητας σε ελαστίνη, χωρίς παράλληλες αλλαγές στην περιεκτικότητα σε κολλαγόνο και σε λεία μυϊκά κύτταρα. 5 Αντίθετα, έχουν τεκμηριωθεί, ως αποτέλεσμα χημικής συμπαθεκτομής με 6-υδροξυντοπαμίνη, 6 αύξηση της περιεκτικότητας σε κολλαγόνο, διαταραχές στην υφή του ιστού της ελαστίνης και μείωση της περιεκτικότητας σε λεία μυϊκά κύτταρα, τόσο στη θωρακική όσο και στην κοιλιακή αορτή. Συμπεραίνεται ότι οι αποκλίσεις στην επίδραση της συμπαθητικής απονεύρωσης οφείλονται σε διαφορές στη μεθοδολογία που ακολουθείται για την επαγωγή της. Η μελέτη των επιδράσεων της συμπαθητικής νεύρωσης στην ιστολογική δομή και τη μηχανική απόδοση της αορτής είναι ουσιώδης, επειδή η αορτή δεν είναι ένας απλός αγωγός μεταφοράς αίματος, αλλά συμμετέχει στην καρδιαγγειακή ομοιόσταση μέσω της υποδοχής του αίματος και της μεταφοράς του με σταθερή ροή προς την περιφέρεια, συμβάλλοντας κατά τον τρόπο αυτό στη λειτουργία της αριστερής κοιλίας και στη ρύθμιση της στεφανιαίας κυκλοφορίας. 1,7 Ενώ όμως, κατά το παρελθόν, έχει εξεταστεί ο ρόλος της συμπαθητικής νεύρωσης στη λειτουργία και τη δομή της αορτής, όπως επίσης και αυτός των τασεοϋποδοχέων, 8,9 λιγότερο ενδιαφέρον έχει επιδειχθεί για το ρόλο των β-αδρενεργικών υποδοχέων και των αναστολέων τους. Αυτό, από άποψη καρδιαγγειακής παθοφυσιολογίας, αποτελεί σημαντικό πεδίο έρευνας, δεδομένου ότι οι β-αναστολείς χρησιμοποιούνται σήμερα ευρύτατα στην κλινική πράξη για τη θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών καρδιαγγειακών παθήσεων. 10 Μεταξύ των ενδείξεων για τη χορήγηση β-αναστολέων είναι η καρδιακή ανεπάρκεια, η υπέρταση, οι αρρυθμίες και η στηθάγχη. Επίσης, στο σύνδρομο Marfan έχει αναφερθεί ότι μειώνουν το ρυθμό της διαστολικής διάτασης της αορτής και την εμφάνιση επιπλοκών από το αορτικό τοίχωμα. 11,12 Παρά την ευρύτατη φαρμακευτική χορήγηση των β-αδρενεργικών αναστολέων, δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς τα βραχυπρόθεσμα και τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματά τους στην ιστολογική δομή και τη λειτουργία της αορτής, παραμένοντας, επομένως, ένα σημαντικό θέμα προς διερεύνηση. Τρεις μελέτες έχουν εξετάσει, μέχρι σήμερα, τη βραχυπρόθεσμη επίδραση των β-αναστολέων στη λειτουργικότητα της αορτής, με αντικρουόμενα όμως αποτελέσματα. Η συγκέντρωση αξιόπιστων δεδομένων είναι σημαντική για την κατανόηση των συνεπειών στην καρδιαγγειακή κυκλοφορία της θεραπευτικής χρησιμοποίησης των β-αδρενεργικών αναστολέων. Σκοπός, επομένως, της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των μεταβολών των μηχανικών χαρακτηριστικών του τοιχώματος της θωρακικής αορτής μετά από μακροχρόνιο λειτουργικό αποκλεισμό των β-αδρενεργικών υποδοχέων της. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Ζωικά πρότυπα και χορήγηση προπρανολόλης Στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκαν 32 αρσενικοί επίμυες Wistar, ηλικίας 3 περίπου μηνών και μέσου σωματικού βάρους 301±6 g. Τα ζώα αγοράστηκαν από το Εθνικό Κέντρο Ερευνών και Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) και εγκλιματίστηκαν για 5 ημέρες πριν από την έναρξη της μελέτης στον Οίκο Ζωικών Προτύπων του Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Έρευνας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ζώα φιλοξενήθηκαν σε θαλάμους με σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας (19±1 C), σχετικής υγρασίας (55±5%), αερισμού (12 πλήρεις αλλαγές αέρα ανά ώρα), με χρόνο φωτός/σκότους (12/12 ώρες) και προσλάμβαναν τροφή και νερό ad libitum. Οι συνθήκες αυτές και οι κλωβοί των ζώων συμφωνούσαν με τις προδιαγραφές του ΠΔ 160/191, με το οποίο εναρμονίστηκε η Ελλάδα στην Κοινοτική Οδηγία 609/86. Τα ζώα ελέγχονταν κλινικά σε καθημερινή βάση και γινόταν έλεγχος του βάρους τους με ζυγό ακριβείας (Navigator Balance N1B110, Ohaus Corp, Pine Brook, NJ, USA) από την αρχή της μελέτης μέχρι την ευθανάτωσή τους. Η μελέτη εγκρίθηκε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και από την αντίστοιχη Κτηνιατρική Υπηρεσία της Νομαρχίας Αθηνών (αριθμός άδειας K/317/ ). Τα ζωικά πρότυπα χωρίστηκαν σε 2 ομάδες. Η ομάδα Α (n=16) αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου και τα ζώα ελάμβαναν μόνο νερό με τη διατροφή τους. Στην ομάδα Β (n=16), μέσα στο πόσιμο νερό τους χορηγήθηκε υδροχλωρική προπρανολόλη σε ημερήσια δόση 100 mg/kg. Τα ζώα και των δύο ομάδων ευθανατώθηκαν 3 μήνες μετά από την έναρξη της χορήγησης προπρανολόλης. Στην τελική αυτή φάση, χορηγήθηκε αναισθησία με κεταμίνη (90 mg/kg) και ξυλαζίνη (5 mg/kg) ενδοπεριτοναϊκά. Προκειμένου να ελεγχθεί η επάρκεια της δέσμευσης των β-υποδοχέων χορηγήθηκε ισοπροτερενόλη, ένας έμμεσος αγωνιστής που απελευθερώνει ενδογενώς νορεπινεφρίνη από τα τελικά συμπαθητικά νεύρα. Η

3 350 Δ.Π. Σοκολης και συν χορήγηση έγινε ενδοφλέβια με δόση 0,5 μg/kg σε διάστημα ενός min και ελήφθησαν καταγραφές του ηλεκτροκαρδιογραφήματος με συσκευή Dash 2000 Pro (General Electric Healthcare, Bucks, UK). Οι μέγιστες μεταβολές στην καρδιακή συχνότητα, ως αποτέλεσμα της χορήγησης της ισοπροτερενόλης, εξετάστηκαν σε τυχαία δείγματα των ζωικών προτύπων της πειραματικής ομάδας και της ομάδας ελέγχου. Η ευθανασία των ζώων έγινε, στη συνέχεια, με την ενδοφλέβια χορήγηση μεγάλης δόσης νατριούχου πεντοβαρβιτάλης. Με μέση τομή διανοίχθηκε η θωρακική κοιλότητα και παρασκευάστηκε η κατιούσα θωρακική αορτή, με τη βοήθεια μεγεθυντικών φακών (Heine HRP, Heine Optotechnik, Herrsching, Germany) για αποφυγή τραυματισμού του τοιχώματος του αγγείου. Η αορτή διανοίχθηκε κατά τον επιμήκη άξονά της και ελήφθη μία λωρίδα σταθερών διαστάσεων, η οποία διατηρήθηκε σε διάλυμα φυσιολογικού ορού θερμοκρασίας δωματίου (22 C). Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων Τα αορτικά δείγματα υποβλήθηκαν σε μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων τους με τη συσκευή Vitrodyne V1000 Universal Tester (Liveco Inc, Burlington, VT, USA), σε 2 ώρες από την εξαίρεσή τους, όπως έχει περιγραφεί σε προηγούμενες μελέτες του Εργαστηρίου μας Τα δείγματα αναρτήθηκαν στις αρπάγες της συσκευής εφελκυσμού, με τη βοήθεια αντιολισθητικού χαρτιού. Η κάτω αρπάγη ήταν σταθερή, ενώ η άνω ήταν συνδεδεμένη με έμβολο που προοδευτικά επιμήκυνε τα δείγματα με ρυθμό 10 μm/sec έως μια προεπιλεγμένη επιμήκυνση και στη συνέχεια τα επανέφερε στην αρχική τους θέση. Προκειμένου να διατηρεί την υγρασία του, ο αορτικός ιστός ήταν εμβαπτισμένος σε υδατόλουτρο φυσιολογικού ορού θερμοκρασίας 37 C (1130A, PolyScience, Niles, IL, USA). Για την ελαχιστοποίηση του φαινομένου της ιξωδοελαστικότητας και τη λήψη επαναλήψιμων δεδομένων, τα δείγματα υποβλήθηκαν σε μηχανική προετοιμασία, που αποτελείτο από σειρά δέκα διαδοχικών μονοαξονικών εντατικών κύκλων με σταθερό τελικό επίπεδο επιμήκυνσης. Στη συνέχεια, υποβλήθηκαν σε έναν ακόμα κύκλο, κατά τη διάρκεια του οποίου έγινε καταγραφή των δεδομένων φορτίου-επιμήκυνσης, με συχνότητα δειγματοληψίας 50 Hz. Τα δεδομένα αυτά αναπαριστούσαν τις παθητικές ιδιότητες του αορτικού ιστού χωρίς την επίδραση του τόνου των λείων μυϊκών κυττάρων. 19 Οι αρχικές διαστάσεις των δειγμάτων μετρήθηκαν υπό μηδενικό φορτίο μετά από τη μηχανική προετοιμασία. Το αρχικό τους μήκος μετρήθηκε από τη συσκευή εφελκυσμού ως η απόσταση μεταξύ των αρπαγών της, ενώ το αρχικό τους πλάτος και πάχος προσδιορίζοντας με μικρομετρική συσκευή ακτίνων LASER ευαισθησίας 1 μm (LS-3100, Keyence Corp, Osaka, Japan) το πλάτος και το πάχος σε τέσσερις ισαπέχουσες περιοχές κατά μήκος κάθε δείγματος και υπολογίζοντας το μέσο όρο. Η συσκευή εφελκυσμού έφερε δυναμοκυψέλη ευαισθησίας 0,01 g για την καταγραφή του φορτίου, ενώ είχε ενσωματωμένο μετρητή των μεταβολών του μήκους, ευαισθησίας 10 μm. Η τάση Τ υπολογίστηκε ως ο λόγος του φορτίου που ασκήθηκε στα αορτικά δείγματα προς το αρχικό τους πλάτος και πάχος. Η παραμόρφωση ε υπολογίστηκε ως ο λόγος της επιμήκυνσης των δειγμάτων που αντιστοιχούσε σε κάθε φορτίο προς το αρχικό τους μήκος υπό μηδενικό φορτίο. Η δυσκαμψία του αορτικού τοιχώματος ποσοτικοποιήθηκε μέσω του μέτρου ελαστικότητας Μ, το οποίο υπολογίστηκε ως η πρώτη παράγωγος της τάσης συναρτήσει της παραμόρφωσης. 20,21 Αποτυπώνοντας τα πειραματικά δεδομένα με τη μορφή καμπυλών μέτρου ελαστικότητας-τάσης, παρατηρήθηκαν ένα μη γραμμικό και δύο γραμμικά μέρη, που αντιστοιχούσαν σε χαμηλές, φυσιολογικές και υψηλές τάσεις: M=kT q, 0 T T I, Μέρος I M=α+bT, T I T T II, Μέρος II (1) M=c+dT, T II T T f, Μέρος III Με T I, T II και T f αναπαραστάθηκε η τάση στο πρώτο και το δεύτερο σημείο μετάβασης, και η μέγιστη τάση που εφαρμόστηκε. Οι παράμετροι k και q του μέρους I, το σημείο τομής a και η κλίση b του μέρους II, καθώς και το σημείο τομής c και η κλίση d του μέρους III, υπολογίστηκαν βάσει των σχέσεων (1), όπως έχει περιγραφεί από το Εργαστήριό μας. 17,18 Στατιστική ανάλυση Τα δεδομένα παρουσιάζονται ως η μέση τιμή με την προσθαφαίρεση ενός σταθερού σφάλματος. Το λογισμικό Microcal Origin v.6.1 (OriginLab Corp, Northampton, MA, USA) χρησιμοποιήθηκε για τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων, η οποία περιελάμβανε την ανάλυση της ευθύγραμμης και μη γραμμικής προσομοίωσης (διαδικασία προσομοίωσης ελάχιστων τετραγώνων κατά Levenberg-Marquardt). Οι διαφορές στις τιμές των παραμέτρων μεταξύ των ομάδων καθορίστηκαν μετά από εφαρμογή της δοκιμασίας two-tailed unpaired Student s t-test. Η τιμή Ρ<0,05 θεωρήθηκε στατιστικά σημαντική. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Κατά τη διάρκεια της μελέτης, όλα τα πειραματόζωα και ιδίως αυτά που ελάμβαναν προπρανολόλη δεν παρουσίασαν κάποια ανεπιθύμητη ενέργεια. Επίσης, δεν σημειώθηκαν θάνατοι ή καρδιαγγειακά συμβάματα. Σωματικό βάρος και καρδιακή συχνότητα Τα σωματικά βάρη των ζώων δεν διέφεραν στις δύο ομάδες κατά την έναρξη της μελέτης (εικ. 1). Ακολούθως, παρατηρήθηκε προοδευτική αύξηση του βάρους τους, με το ρυθμό αύξησης να είναι σημαντικά υψηλότερος στην ομάδα ελέγχου. Συγκεκριμένα, στους 3 μήνες της μελέτης, το σωματικό βάρος των ζώων της ομάδας ελέγχου αυξήθηκε κατά 67%, από 299±4 σε 498±13 g (Ρ<0,001), αύξηση σημαντικά μεγαλύτερη εκείνης (34%) που σημειώθηκε κατά το ίδιο χρονικό διάστημα στα ζώα της πειραματικής ομάδας (από 303±8 σε 407±13 g, Ρ<0,001).

4 β-υποδοχεισ ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΟΡΤΗΣ 351 μενε αμετάβλητη στα ζώα της πειραματικής ομάδας (από 223,4±6,4 σε 230,4±5,2 σφύξεις/min, P>0,05), επιβεβαιώνοντας την επάρκεια δέσμευσης των β-υποδοχέων από τη δοσολογία προπρανολόλης που χρησιμοποιήθηκε. Μηχανικές ιδιότητες του αορτικού τοιχώματος Εικόνα 1. Χρονική μεταβολή του σωματικού βάρους στα ζωικά πρότυπα της πειραματικής ομάδας και της ομάδας ελέγχου. Παρατηρείται ότι ο ρυθμός αύξησης του σωματικού βάρους στα ζώα της ομάδας ελέγχου ήταν υψηλότερος σε σύγκριση με αυτόν της πειραματικής ομάδας. Οι ράβδοι σφάλματος υποδηλώνουν την προσθαφαίρεση σταθερού σφάλματος στην εκάστοτε μέση τιμή. Η καρδιακή συχνότητα ήταν σημαντικά υψηλότερη σε όλα τα ζωικά πρότυπα της ομάδας ελέγχου. Μετά από την ενδοφλέβια χορήγηση ισοπροτερενόλης, η μέγιστη αύξηση στην καρδιακή συχνότητα ήταν σημαντικά μικρότερη στην πειραματική ομάδα έναντι της ομάδας ελέγχου. Η καρδιακή συχνότητα αυξήθηκε κατά 32% στην ομάδα ελέγχου (από 250,3±5,3 σε 320,1±8,6 σφύξεις/min, P<0,001), ενώ παρέ- Οι συγκεντρωτικές καμπύλες τάσης-παραμόρφωσης της θωρακικής αορτής στα ζώα της πειραματικής ομάδας και της ομάδας ελέγχου παρουσιάζονται στην εικόνα 2. Τα μέρη II και III της καμπύλης της πειραματικής ομάδας, που αντιστοιχούσαν σε φυσιολογικές και υψηλές τάσεις, ήταν μετατοπισμένα προς τα πάνω σε σχέση με εκείνα της ομάδας ελέγχου σε συγκεκριμένο επίπεδο παραμόρφωσης, ενώ αυτό δεν συνέβη στο μέρος Ι της καμπύλης, που αντιστοιχούσε σε χαμηλές τάσεις. Στις συγκεντρωτικές καμπύλες μέτρου ελαστικότητας-παραμόρφωσης (εικ. 3) παρατηρείται ότι τα μέρη ΙΙ και ΙΙΙ, που αντιστοιχούσαν σε φυσιολογικές και υψηλές παραμορφώσεις, ήταν μετατοπισμένα προς υψηλότερες τιμές του μέτρου ελαστικότητας στα ζώα της πειραματικής ομάδας σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Στις συγκεντρωτικές καμπύλες μέτρου ελαστικότητας-τάσης της εικόνας 4 παρατηρείται ότι το μέρος ΙΙ, που αντιστοιχούσε σε φυσιολογικές τάσεις, ήταν μετατοπισμένο προς τα πάνω στα ζώα της πειραματικής ομάδας, ενώ τα μέρη Ι και ΙΙΙ, που αντιστοιχούσαν σε χαμηλές και υψηλές τάσεις, δεν Εικόνα 2. Καμπύλες τάσης-παραμόρφωσης της θωρακικής αορτής στα ζώα της πειραματικής ομάδας και της ομάδας ελέγχου. Οι ράβδοι σφάλματος υποδηλώνουν την προσθαφαίρεση σταθερού σφάλματος στην εκάστοτε μέση τιμή. Με κάθετες γραμμές ορίζονται τα όρια των τριών μερών των καμπυλών, με τη συνεχή γραμμή να αντιστοιχεί στην ομάδα ελέγχου και τη στικτή στην πειραματική ομάδα. Τα μέρη II και III της καμπύλης στα ζώα της πειραματικής ομάδας ήταν μετατοπισμένα προς τα πάνω σε σχέση με εκείνα στα ζώα της ομάδας ελέγχου, ενώ το ίδιο δεν συνέβαινε στο μέρος I. Εικόνα 3. Καμπύλες μέτρου ελαστικότητας-παραμόρφωσης της θωρακικής αορτής στα ζώα της πειραματικής ομάδας και της ομάδας ελέγχου. Οι ράβδοι σφάλματος υποδηλώνουν την προσθαφαίρεση σταθερού σφάλματος στην εκάστοτε μέση τιμή. Με κάθετες γραμμές ορίζονται τα όρια των τριών μερών των καμπυλών, με τη συνεχή γραμμή να αντιστοιχεί στην ομάδα ελέγχου και τη στικτή στην πειραματική ομάδα. Τα μέρη II και III της καμπύλης στα ζώα της πειραματικής ομάδας ήταν μετατοπισμένα άνωθεν, υποδηλώνοντας ότι ο αποκλεισμός των β-αναστολέων αύξησε τη δυσκαμψία του αορτικού τοιχώματος σε φυσιολογικά και υψηλά, αλλά όχι σε χαμηλά επίπεδα παραμορφώσεων.

5 352 Δ.Π. Σοκολης και συν η παράμετρος a, που αντιστοιχούσε στο σημείο τομής με τον κατακόρυφο άξονα του μέρους ΙΙ, δεν μεταβλήθηκε, ενώ η παράμετρος b, που αντιστοιχούσε στην κλίση του μέρους II, αυξήθηκε στα ζώα της πειραματικής ομάδας. Όσον αφορά στις παραμέτρους των σημείων μετάβασης, η τιμή της παραμόρφωσης ε I και οι τιμές των τάσεων T I και T II ήταν υψηλότερες, ενώ η τιμή της παραμόρφωσης ε II ήταν χαμηλότερη στα ζώα της πειραματικής ομάδας σε σύγκριση με εκείνη της ομάδας ελέγχου. Εικόνα 4. Καμπύλες μέτρου ελαστικότητας-τάσης της θωρακικής αορτής στα ζώα της πειραματικής ομάδας και της ομάδας ελέγχου. Οι ράβδοι σφάλματος υποδηλώνουν την προσθαφαίρεση ενός σταθερού σφάλματος στην εκάστοτε μέση τιμή. Με κάθετες γραμμές ορίζονται τα όρια των τριών μερών των καμπυλών, με τη συνεχή γραμμή να αντιστοιχεί στην ομάδα ελέγχου και τη στικτή στην πειραματική ομάδα. Το μέρος II της καμπύλης στα ζώα της πειραματικής ομάδας ήταν μετατοπισμένα άνωθεν εκείνου της ομάδας ελέγχου, γεγονός που υποδεικνύει ότι ο αποκλεισμός των β-αναστολέων επέφερε αύξηση της δυσκαμψίας του αορτικού τοιχώματος σε φυσιολογικά επίπεδα τάσεων. διέφεραν μεταξύ των δύο ομάδων. Οι μαθηματικές παράμετροι προσομοίωσης των καμπυλών μέτρου ελαστικότητας-τάσης παρουσιάζονται αναλυτικά στον πίνακα 1. Σημειώνεται ότι οι παράμετροι k και q του μέρους Ι δεν μεταβάλλονταν στις δύο ομάδες και το ίδιο συνέβη και με τις παραμέτρους b και c του μέρους ΙΙΙ. Αναφορικά με τις παραμέτρους του μέρους ΙΙ, Από την ερμηνεία των καμπυλών και των μαθηματικών παραμέτρων προσομοίωσης συμπεραίνεται ότι το αορτικό τοίχωμα των ζώων της πειραματικής ομάδας ήταν σημαντικά πιο δύσκαμπτο απ ό,τι εκείνο των ζώων της ομάδας ελέγχου σε φυσιολογικά επίπεδα τάσης, καθώς και σε φυσιολογικά και υψηλά επίπεδα παραμόρφωσης. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Από τον ενδελεχή έλεγχο της προσιτής βιβλιογραφίας βρέθηκε ότι η παρούσα μελέτη είναι η πρώτη που διερεύνησε τις μηχανικές ιδιότητες της θωρακικής αορτής μετά από χρονία χορήγηση β-αναστολέα. Σύμφωνα με τα ευρήματά μας, η χρονία χορήγηση προπρανολόλης επιφέρει σημαντική αύξηση της παθητικής δυσκαμψίας του αορτικού τοιχώματος. Σχολιασμός των αποτελεσμάτων Στην παρούσα εργασία παρατηρήθηκε ότι το σωματικό βάρος μειώθηκε αισθητά στα ζώα που ελάμβαναν προπρανολόλη με το πόσιμο νερό τους, γεγονός που Πίνακας 1. Οι παράμετροι προσομοίωσης των καμπυλών μέτρου ελαστικότητας-τάσης της θωρακικής αορτής και η σύγκρισή τους στην πειραματική ομάδα και την ομάδα ελέγχου. Παράμετροι προσομοίωσης Ομάδα ελέγχου (n=16) Πειραματική ομάδα (n=16) Ρ Μέρος I k (kpa) 67,888±6,581 66,359±6,789 ΜΣ q 0,353±0,026 0,404±0,025 ΜΣ Μέρος II a (kpa) 108,075±5,990 93,747±12,110 ΜΣ b 1,199±0,083 2,112±0,194 ** Μέρος III c (kpa) -2015,557±229, ,449±281,587 ΜΣ d 21,649±1,274 18,688±1,970 ΜΣ 1ο σημείο μετάβασης T I (kpa) 28,833±0,885 41,980±3,631 ** ε I 0,210±0,006 0,243±0,015 * 2ο σημείο μετάβασης T II (kpa) 108,556±4, ,250±10,887 * ε II 0,650±0,007 0,605±0,015 * Οι παράμετροι προσομοίωσης εκφράζονται ως η μέση τιμή με την προσθαφαίρεση σταθερού σφάλματος και περιέχονται στην τρίτη και τέταρτη στήλη του πίνακα για την ομάδα ελέγχου και την πειραματική ομάδα. Ο υπολογισμός τους έγινε μέσω των σχέσεων (1) στο κείμενο, με δυναμική και διγραμμική προσομοίωση των δεδομένων μέτρου ελαστικότητας-τάσης. Η τελευταία στήλη παρουσιάζει τις τιμές Ρ, που προέρχονται από τη στατιστική σύγκριση των παραμέτρων προσομοίωσης μεταξύ των δύο ομάδων. k, q: Παράμετροι του μέρους I. a, b: Σημείο τομής και κλίση του μέρους II. c, d: Σημείο τομής και κλίση του μέρους III. T I, ε I: Τάση και παραμόρφωση στο 1ο σημείο μετάβασης. T II, ε II: Τάση και παραμόρφωση στο 2ο σημείο μετάβασης. *: Ρ<0,05, **: Ρ<0,001, ΜΣ: Μη στατιστικά σημαντικές διαφορές, n: Αριθμός δειγμάτων σε κάθε ομάδα.

6 β-υποδοχεισ ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΟΡΤΗΣ 353 είναι σε απόλυτη αντιστοιχία με τα ευρήματα προηγούμενων μελετών, στις οποίες επίμυες είχαν υποβληθεί σε αποκλεισμό των β-αδρενεργικών υποδοχέων 22 και χημική συμπαθεκτομή. 5,6 Η μακροχρόνια χορήγηση προπρανολόλης επέφερε επίσης σημαντική ελάττωση της καρδιακής συχνότητας, που βρίσκεται σε συμφωνία με μελέτες, στις οποίες παρατηρήθηκε μείωση σε ποσοστό 15% με ημερήσιες δόσεις των mg/kg Όπως έχει αναφερθεί, η δόση της προπρανολόλης που χορηγήθηκε προκάλεσε επαρκή αποκλεισμό των β-υποδοχέων, χωρίς την εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών. 28 Προκειμένου να επιβεβαιωθεί ο ικανοποιητικός βαθμός δέσμευσης των β-αδρενεργικών υποδοχέων, εφαρμόστηκε η δοκιμασία της ισοπροτερενόλης. 26 Η δόση της προπρανολόλης που χρησιμοποιήθηκε στην παρούσα μελέτη φαίνεται ότι δέσμευσε ικανοποιητικά τους β-υποδοχείς του μυοκαρδίου σε όλα τα ζώα της πειραματικής ομάδας, καθώς η ενδοφλέβια χορήγηση υδροχλωρικής ισοπροτερενόλης προκάλεσε μικρή μόνο αύξηση της καρδιακής συχνότητας. Το γεγονός αυτό συνιστά ένδειξη ικανοποιητικής δέσμευσης των υποδοχέων, δεδομένου ότι σε προγενέστερη μελέτη 29 οι δόσεις προπρανολόλης που χρησιμοποιήθηκαν και από τις οποίες συμπεραίνεται η πληρότητα του αποκλεισμού, ήταν μικρότερες (10 mg/kg υποδόρια). Ο συνολικός όγκος του διαλύματος της υδροχλωρικής ισοπροτερενόλης, που χορηγήθηκε στην παρούσα μελέτη ενδοφλέβια σε κάθε επίμυ, δεν υπερέβη τα 0,25 ml. Κατ αυτόν τον τρόπο, δεν επιβαρύνθηκε το κυκλοφορικό σύστημα των ζωικών προτύπων, αφού έχει αναφερθεί από άλλους ερευνητές ότι η ενδοφλέβια χορήγηση 0,4 ml ισοπροτερενόλης σε διάστημα ενός min δεν προκαλεί σημεία υπερφόρτωσης της κυκλοφορίας. 27,29 31 Οι παθητικές in vitro μηχανικές ιδιότητες της κατιούσας θωρακικής αορτής άλλαξαν σημαντικά ως συνέπεια της μακροχρόνιας χορήγησης προπρανολόλης, έχοντας ως αποτέλεσμα τη σκλήρυνση του τοιχώματος του αγγείου σε επίπεδα φυσιολογικών και υψηλών πιέσεων. Προηγούμενες εργασίες έχουν μελετήσει αποκλειστικά τη βραχυπρόθεσμη επίδραση των β-αναστολέων στις μηχανικές ιδιότητες του αορτικού τοιχώματος, με τα αποτελέσματά τους όμως να είναι αντικρουόμενα. Σε μελέτη των Groenink et al 15 αναφέρεται σημαντική μείωση της αρτηριακής πίεσης υγιών ατόμων μετά από τη χορήγηση προπρανολόλης, με τη διατασιμότητα ωστόσο της αορτής και την ταχύτητα μετάδοσης του σφυγμικού κύματος να παραμένουν αμετάβλητες. Αντίθετα, οι Haouzi et al 14 αναφέρουν ότι η διατασιμότητα του αορτικού τοιχώματος αυξάνεται ενώ η δυσκαμψία του μειώνεται ως αποτέλεσμα της ελάττωσης της αρτηριακής πίεσης. Απ όσα είναι γνωστά, δεν υπάρχουν ικανές πληροφορίες σχετικά με τη μακροχρόνια επίδραση του αποκλεισμού των β-αδρενεργικών υποδοχέων στα μηχανικά χαρακτηριστικά της αορτής. Οι Lacolley et al 5 έχουν τεκμηριώσει ότι η διατασιμότητα της κοιλιακής αορτής μειώνεται σε επίμυες μετά από τρίμηνη συμπαθητική απονεύρωση με γουανεθιδίνη, εύρημα που είναι σε συμφωνία με τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, όπου διαπιστώθηκε σημαντική αύξηση της δυσκαμψίας του τοιχώματος της κατιούσας θωρακικής αορτής μετά από τρίμηνη χορήγηση προπρανολόλης. Ωστόσο, παρά τις ομοιότητες στα ευρήματα των δύο μελετών, αυτές διαφέρουν λόγω του ότι ενώ η γουανεθιδίνη προκαλεί συνολική καταστροφή των συμπαθητικών νεύρων, η προπρανολόλη δρα επιλεκτικά στους β-υποδοχείς. Προσοχή πρέπει, επίσης, να επιδειχθεί στη σύγκριση των in vivo ελαστικών ιδιοτήτων, που αναφέρονται στην εργασία των Lacolley et al, 5 με τις in vitro παθητικές ελαστικές ιδιότητες, που παρουσιάζονται στην παρούσα εργασία. Οι τελευταίες αποτελούν ένδειξη της δυσκαμψίας του αορτικού τοιχώματος και σχετίζονται με τις παθητικές ιδιότητες του ιστού, ανεξαρτήτως των γεωμετρικών του χαρακτηριστικών, ενώ οι in vivo δείκτες των ελαστικών ιδιοτήτων εξαρτώνται τόσο από τη γεωμετρία του ιστού, όσο και από τις εγγενείς ιδιότητες του τοιχώματός του, παθητικές και ενεργητικές, δηλαδή συμπεριλαμβάνουν τη συνεισφορά του τόνου των λείων μυϊκών κυττάρων. Λειτουργικές επιπτώσεις Προκαταρκτική κλινική σημασία μπορεί να αποδοθεί στη σκλήρυνση του αορτικού τοιχώματος μετά από χρονία χορήγηση β-αδρενεργικού αναστολέα. Η αύξηση της αορτικής δυσκαμψίας έχει συσχετιστεί σε προηγούμενες μελέτες με τη γήρανση και με παθολογικές καταστάσεις όπως η αρτηριακή υπέρταση, η αθηρωμάτωση και η στεφανιαία νόσος. 1,7,21 Μεταξύ των δυσμενών παθοφυσιολογικών δευτερογενών επιπτώσεων της αυξημένης αορτικής δυσκαμψίας περιλαμβάνονται η μειωμένη διαστολική και η αυξημένη συστολική και διαφορική αρτηριακή πίεση, λόγω της απώλειας της αποθηκευτικής ικανότητας της αορτής και της υψηλότερης ταχύτητας μετάδοσης του σφυγμικού κύματος. 1,7 Η εξαφάνιση, όμως, του διαστολικού κύματος μειώνει την αιμάτωση του μυοκαρδίου, ενώ η αύξηση της συστολικής πίεσης οδηγεί σε καρδιακή υπερφόρτωση και υπερτροφία, καθώς και σε διευρυμένη διαστολική-συστολική διάταση των περιφερικών αρτηριών, συνεισφέροντας στον τραυματισμό τους. Φαίνεται λοιπόν ότι η χορήγηση β-αδρενεργικών αναστολέων για μεγάλο χρονικό διάστημα προκαλεί σημαντική σκλήρυνση στο αορτικό τοίχωμα. Για την επιβεβαίωση όμως των αποτελεσμάτων αυτών απαιτούνται κλινικές μελέτες,

7 354 Δ.Π. Σοκολης και συν που θα διερευνήσουν τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα των β-αναστολέων στα in vivo μηχανικά χαρακτηριστικά της αορτής, τόσο νορμοτασικών όσο και υπερτασικών ασθενών. Χρήσιμες, επίσης, θα είναι ιστολογικές και εμβιομηχανικές μελέτες, οι οποίες θα διερευνήσουν τη χρονική αλληλουχία των μεταβολών που επέρχονται στις μηχανικές ιδιότητες και τα δομικά στοιχεία του αορτικού τοιχώματος. Η αορτική σκλήρυνση είναι βέβαιο ότι θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο κυκλοφορικό σύστημα, ωστόσο η χρονική διάρκεια της χορήγησης του β-αναστολέα που απαιτείται για κάτι τέτοιο στον άνθρωπο δεν είναι γνωστή. Ένα ακόμα σημαντικό ερώτημα από πλευράς καρδιαγγειακής φυσιολογίας είναι κατά πόσο οι διαφορετικοί αναστολείς έχουν τα ίδια αποτελέσματα στη δομή και τη λειτουργία της αορτής, δεδομένου ότι επιφέρουν παρόμοια γενική μείωση της αρτηριακής πίεσης. Συμπερασματικά, ο μακροχρόνιος φαρμακευτικός αποκλεισμός των β-αδρενεργικών υποδοχέων προκαλεί σημαντικές αλλαγές στις in vitro μηχανικές ιδιότητες της θωρακικής αορτής σε επίμυες, αποδεικνύοντας ότι η φυσιολογική λειτουργία των β-υποδοχέων είναι αναγκαία για τη διατήρηση της λειτουργικότητας της αορτής. Το τοίχωμα του αγγείου καθίσταται περισσότερο δύσκαμπτο σε φυσιολογικά και υψηλά επίπεδα παραμόρφωσης, καθώς και σε φυσιολογικά επίπεδα τάσης, γεγονός που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην κλινική χορήγηση του β-αναστολέα. Περαιτέρω μελέτες είναι απαραίτητες για τη διερεύνηση των χρόνιων επιδράσεων του αποκλεισμού των β-υποδοχέων στον αγγειακό τόνο, στα δομικά και τα in vivo μηχανικά χαρακτηριστικά του αορτικού τοιχώματος, όπως επίσης και στη χρονική εξέλιξη των επιδράσεων αυτών. ABSTRACT Long-term effects of β-receptor blockade on the mechanical behavior of the aorta in experimental animals D.P. SOKOLIS, K.M. LAMPROPOULOS, K.A. DIMITRIOU, E. BALAFAS, M. KYRIAKIDIS, P.E. KARAYANNACOS Laboratory of Biomechanics, Center for Experimental Surgery, Foundation of Biomedical Research, Academy of Athens, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2008, 25(3): OBJECTIVE The aorta, and especially its thoracic portion, does not constitute a mere conduit for the transfer of blood, but through the complicated mechanical properties of its vessel wall contributes significantly to the homeostasis of the cardiovascular system. The aim of this study was the determination of changes in the mechanical characteristics of the thoracic aortic wall following functional blockade of its β-adrenergic receptors. METHOD Thirty two healthy male Wistar rats, of the same age, were used, which were divided in two groups. In the animals of the control group (n=16) only water was given with their food, while in the experimental group (n=16), propranolol was administered in their water at a daily dose of 100 mg/kg. The animals οf both groups were sacrificed after 3 months. To assess the sufficiency of β-blockade, the effect on the heart rate of isoproterenol (0.5 μg) administered intravenously was examined, before the terminal study in the animals of the two groups. The descending thoracic aorta was excised and longitudinal strips of fixed dimensions were obtained. The specimens were submitted to study of their mechanical characteristics on a tensile-testing device. The stress-strain, elastic modulus-stress and elastic modulus-strain curves were divided into three parts, referring to low, physiologic and high pressures, each of which was subjected to regression analysis. RESULTS In all animals of the experimental group, sufficient blockade of β-receptors was noted, given that the heart rate was not raised after the intravenous administration of isoprotenerol. The cumulative elastic modulus-stress curve of the experimental group was displaced upwards towards higher elastic modulus values in comparison to the curve of the control group only at physiologic stress levels. The respective elastic modulus-strain curve was displaced towards higher elastic modulus values at physiologic and high strain levels. Statistical evaluation of the regression parameters for the second and third parts of the curves showed significant differences between the two groups, which indicated that the aortic wall of animals of the experimental group was significantly stiffer than that of the control group at physiologic and high levels of pressure. CONCLUSIONS The pharmacological blockade of β-receptors in experimental animals leads to a significant increase in wall stiffness of the descending thoracic aorta at physiologic and high levels of pressure. The consequences of this pharmacological sympathectomy on the aortic wall and consequently on the maintenance of hemodynamic homeostasis must be taken into consideration in the clinical use of the β-blockers. Key words: Aorta, β-receptors, Experimental animals, Mechanical properties, Propranolol

8 β-υποδοχεισ ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΟΡΤΗΣ 355 Βιβλιογραφία 1. BOUDOULAS H, WOOLEY CF. Aortic function. In: Boudoulas H, Toutouzas PK, Wooley CF (eds) Functional abnormalities of the aorta. Futura Publ Co Inc, New York, 1996: COX RH. Effects of norepinephrine on mechanics of arteries in vitro. Am J Physiol 1976, 231: DOBRIN PB, ROVICK AA. Influence of vascular smooth muscle on contractile mechanics and elasticity of arteries. Am J Physiol 1969, 217: BOUTOUYRIE P, LACOLLEY P, GIRERD X, BECK L, SAFAR M, LAURENT S. Sympathetic activation decreases medium-size artery compliance in humans. Am J Physiol 1994, 267:H1368 H LACOLLEY P, GLASER E, CHALLANDE P, BOUTOUYRIE P, MIGNOT JP, DU- RIEZ M ET AL. Structural changes and in situ aortic pressure-diameter relationship in long-term chemical-sympathectomized rats. Am J Physiol 1995, 269:H407 H FRONEK K, BLOOR CM, AMIEL D, MILOS C. Effect of long-term sympathectomy on the arterial wall in rabbits and rats. Exp Mol Pathol 1978, 28: NICHOLS WW, O ROURKE MF. McDonald s blood flow in arteries. Theoretical, experimental and clinical principles. 5th ed. Oxford University Press, New York, LACOLLEY P, BEZIE Y, GIRERD X, CHALLANDE P, BENETOS A, BOUT- OUYRIE P ET AL. Aortic distensibility and structural changes in sinoaortic-denervated rats. Hypertension 1995, 269:H407 H MIAO CY, TAO X, GONG K, ZHANG SH, CHU ZX, SU F. Arterial remodeling in chronic sinoaortic-denervated rats. J Cardiovasc Pharmacol 2001, 37: ZIPES DP, BRAUNWALD E. Heart disease: A textbook of cardiovascular medicine. Saunders WB, New York, SALIM MA, ALPERT BS, WARD JC, PYERITZ RE. Effect of beta-adrenergic blockade on aortic root rate of dilation in the Marfan syndrome. Am J Cardiol 1994, 74: SHORES J, BERGER KR, MURPHY DE, PYERITZ RE. Progression of aortic dilation and the benefit of long-term β-adrenergic blockade in Marfan syndrome. N Engl J Med 1994, 330: YIN FCP, BRIAN KP, TING CT, PYERITZ RE. Arterial hemodynamic indexes in Marfan syndrome. Circulation 1989, 79: HAOUZI A, BERGLUND H, PELIKAN PCD, MAURER G, SIEGEL RJ. Heterogeneous aortic response to acute β-adrenergic blockade in Marfan s syndrome. Am Heart J 1997, 133: GROENINK M, De ROOS A, MULDER BJ, SPAAN JA, VAN DER WALL EE. Changes in aortic distensibility and pulse wave velocity assessed with magnetic resonance imaging following betablocker therapy in the Marfan s syndrome. Am J Cardiol 1998, 82: ANGOURAS D, SOKOLIS DP, DOSIOS T, KOSTOMITSOPOULOS N, BOU- DOULAS H, SKALKEAS G ET AL. Effect of impaired vasa vasorum flow on the structure and mechanics of the thoracic aorta: Implications for the pathogenesis of aortic dissection. Eur J Cardiothorac Surg 2000, 17: SOKOLIS DP, BOUDOULAS H, KARAYANNACOS PE. Assessment of the aortic stress-strain relation in uniaxial tension. J Biomech 2002, 35: SOKOLIS DP, ZARBIS N, DOSIOS T, PAPALOUKA V, PAPADIMITRIOY L, BOUDOULAS H ET AL. Post-vagotomy mechanical characteristics and structure of the thoracic aortic wall. Ann Biomed Eng 2005, 33: COX RH. Passive mechanics and connective tissue composition of canine arteries. Am J Physiol 1978, 234:H533 H FUNG YC. Biomechanics: Motion, flow, stress and growth. 2nd ed. Springer-Verlag, New York, HUMPHREY JD. Cardiovascular solid mechanics: Cells, tissues, and organs. 1st ed. Springer-Verlag, New York, DONTA I, KARAYANNACOS PE, BOUDOULAS H, KOSTAKIS A, SECHAS M, VARONOS D ET AL. Effect of beta-adrenergic blockade on physiologic growth in the wistar rat. Res Commun Chem Pathol Pharmacol 1982, 37: VAVRA I, TOM H, GRESELIN E. Chronic propranolol treatment in young spontaneously hypertensive and normotensive rats. Can J Physiol Pharmacol 1973, 51: WEISS L, LUNDGREN Y, FOLKOW B. Effects of prolonged treatment with adrenergic beta-receptor antagonists on blood pressure, cardiovascular design and reactivity in spontaneously hypertensive rats. Acta Physiol Scand 1974, 91: WILLIAMS EM, RAINE AE. Effect of prolonged beta-receptor blockade on dry weight and electrophysiological responses of rabbit hearts. Lancet 1974, ii: GOULDING A, McCHESNEY R, STEWART RD. Effects of propranolol on changes in heart rate, heart weight, kidney weight, urinary hydroxyproline and weight gain induced by large doses of thyroxine in the rat. J Endocrinol 1976, 71: NISHIYAMA K, NISHIYAMA A, PFEFFER MA, FROHLICH ED. Systemic and regional flow distribution in normotensive and spontaneously hypertensive young rats subjected to lifetime betaadrenergic receptor blockade. Blood Vessels 1978, 15: FITZGERALD JD. Propranolol. In: Scriabine A (ed) Pharmacology of antihypertensive drugs. Raven Press, New York, 1980: BARRETT AM, CULLUM VA. The biological properties of the optical isomers of propranolol and their effects on cardiac arrhythmias. Br J Pharmacol 1968, 34: BRODEUR P, PANTELY G, YUNG N, METCALFE J. No change in heart weight of adult rats after 6 weeks of propranolol. Clin Res 1980, 28:2A 31. BARRETT AM. The mobilization of free fatty acids in response to isoprenaline in the rat. Br J Pharmacol 1965, 25: Corresponding author: D.P. Sokolis, 35 Lefkados street, GR Glyka Nera, Greece

Μορφολογική αναδιάταξη του αορτικού τοιχώματος μετά από χρόνια χορήγηση β-αδρενεργικού αναστολέα

Μορφολογική αναδιάταξη του αορτικού τοιχώματος μετά από χρόνια χορήγηση β-αδρενεργικού αναστολέα 100 EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ, Tεύχος 4, 2006 ΣΥΝΕΔΡΙΑ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 4, 2006 (100-109) Βραβευμένη εργασία στο 10o Πανελλήνιο Συνέδριο Αγγειολογίας & Αγγειοχειρουργικής Μορφολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ 1 ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ Απόστολος. Αχείµαστος Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Νοσοκοµείο Σωτηρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Επιδηµιολογικές µελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΓΙΑΓΚΙΝΗ ΧΗΜΙΚΟΥ Μελέτη των ιστολογικών και βιοχημικών αλλοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό;

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Γ. Πλατής (Διοικητής Πρόεδρος ΔΣ ΓΝ Σύρου) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 18-20 Φεβρουαρίου 2010 1 Εργασιακό stress

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ Μαρία Γιαννακούρου ΤΕΙ Αθηνών, Σχολή Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Νικόλαος Γ. Στοφόρος Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ I Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία Άλλοι συνδυασμοί Γιαννίτσας Κώστας Πορταριά 20/03/14 Σύγκρουση συμφερόντων (ΕΟΦ 14660/25.02.2011) 2004-2006: Ιατρός Κλινικής Έρευνας, Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Κων/νος νος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Ορισμός Της Καρδιακής Ανεπάρκειας Καρδιακή ανεπάρκεια (ΚΑ) είναι το σύνδρομο στο οποίο η καρδιά αδυνατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων Γ. Μπενέτος 1, Κ. Τούτουζας 1, Μ. Δρακοπούλου 1, Χ. Δεληγιάννη 2, Ι. Κουτάγιαρ 1, Κ. Σταθογιάννης 1, Χ. Γράσσος 1, Κ. Σπέγγος 2, Η. Σιώρης 3, Χ. Στεφανάδης 1 (1) Α Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια ομάδων εργασίας

Σεμινάρια ομάδων εργασίας Σεμινάρια ομάδων εργασίας ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΞΙΑΣ ΚΑΡ ΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΟΓΩ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΗΣ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡ ΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Πνευμονική Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση είναι η παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Φάρµακα του συµπαθητικού Αδρενεργικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Ι. Νευροφαρµακολογία αδρενεργικών συνάψεων Μεταγαγγλιακός νευρώνας του

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Δημ. Καρδούλας M.Sc, Ph.D Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Κρήτης Ευρωκλινική Αθηνών Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές Αρχές Φυσικής Οργανολογία των Υπερήχων Αιμοδυναμική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΠΕΤΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΙΤΙΑ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Αθηρωμάτωση (75%-90%) Ινομυική δυσπλασία (10-15%) Διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Αριστείδης Σ. Βεσκούκης, PhD Βιοχημικός - Βιοτεχνολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών. Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία

Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών. Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία Διαφλέβια σύγκλειση Μεσοκολπικής Επικοινωνίας Διαφλέβια σύγκλειση Μυϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΙ ΙΚΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΒΡΑΧΙΟΝΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΦΥΓΜΑΝΟΜΕΤΡΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠ ΚΑΡΩΤΙ ΙΚΟΣ ΣΦΥΓΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διόρθωση Περιεχομένου ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ. Μιχαλέας Σωτήρης, Φαρμακοποιός MSc. PhD

Διόρθωση Περιεχομένου ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ. Μιχαλέας Σωτήρης, Φαρμακοποιός MSc. PhD ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Η νέα κατευθυντήρια οδηγία που αφορά σε μελέτες βιοϊσοδυναμίας: Νομικό πλαίσιο Ευρωπαϊκή πραγματικότητα Εξελίξεις ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Μιχαλέας Σωτήρης, Φαρμακοποιός

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ 91 ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Το ΗΚΓ/φημα συμπλήρωσε ήδη έναν

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία.

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης - Αξονική Στεφανογραφία 41 Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας ΓΝΑ Ιπποκράτειο Υπεύθυνος Μονάδας Υπέρτασης Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία Νόσος Σχέση με τη ΣΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΕΚ. Καθ. Κ. Ρακόπουλος Καθ. Δ. Χουντάλας Λεκτ. Ε. Γιακουμής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΕΚ. Καθ. Κ. Ρακόπουλος Καθ. Δ. Χουντάλας Λεκτ. Ε. Γιακουμής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΕΚ Καθ. Κ. Ρακόπουλος Καθ. Δ. Χουντάλας Λεκτ. Ε. Γιακουμής 1. 1. ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Προσομοίωση κινητήρων με έμφαση στην καύση και το σχηματισμό ρύπων. Λεπτομερή

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα εµφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής. Άντρες 38% 0% 10% 20% 30% 40%

Συχνότητα εµφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής. Άντρες 38% 0% 10% 20% 30% 40% Υπέρταση και ιατροφή Η υπέρταση είναι µια πάθηση, που αποκαλείται σιωπηλός δολοφόνος, γιατί συχνά δεν εµφανίζει συµπτώµατα. Η 17 η Μαΐου έχει ορισθεί ως Παγκόσµια Ηµέρα Υπέρτασης, και είναι µια ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓΝΑΤΙΟΣ Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ KΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ. Β Πανεπιστηµικακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκοµείο «Αττικόν» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΙΓΝΑΤΙΟΣ Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ KΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ. Β Πανεπιστηµικακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκοµείο «Αττικόν» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΙΓΝΑΤΙΟΣ Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ KΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β Πανεπιστηµικακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκοµείο «Αττικόν» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αθήνα 2014 2 ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δρ Ιωάννης Θανόπουλος Οπτικές λαβίδες: Θεωρία και εφαρμογές με έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΠΛΑΓΧΝΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΠΛΑΓΧΝΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Εργαστήριο Ανατομίας - "Ανατομείο", Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση σπάνιας παραλλαγής της έκφυσης αριστερής γαστρικής αρτηρίας

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης 4 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Levothyroxine Alapis και των λοιπών εμπορικών ονομασιών του (βλ. Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα