Ôá ÍÝá ôïõ ÓõíäÝóìïõ Äéáéôïëüãùí Êýðñïõ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ôá ÍÝá ôïõ ÓõíäÝóìïõ Äéáéôïëüãùí Êýðñïõ"

Transcript

1 ISSN X Ôá ÍÝá ôïõ ÓõíäÝóìïõ Äéáéôïëüãùí Êýðñïõ Å Í Á Ì Ç Í Õ Ì Á Ã É Á Ó Á Ó Σήμερα η πείνα απειλεί περισσότερο από 800 εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη και ο υποσιτισμός, η διατροφική ανασφάλεια, οι άθλιες συνθήκες υγιεινής και ο περιορισμός της βιοποικιλότητας είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των υπό ανάπτυξη χωρών. Αντίθετα στις ανεπτυγμένες χώρες το πρόβλημα της παχυσαρκίας απειλεί την υγεία εκατομμυρίων πολιτών. Η εντατικοποίηση του πρωτογενούς τομέα της παραγωγής γεωργικών προϊόντων ζωικής και φυτικής προέλευσης, η ραγδαία ανάπτυξη τεχνολογιών μεταποίησης και συντήρησης τροφίμων και η υπερκατανάλωση «βιομηχανοποιημένων τροφίμων», δημιούργησαν καινούργια πρότυπα διατροφής και διαφοροποίησαν σημαντικά τις διατροφικές συνήθειες των ανθρώπων. Σήμερα η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται ασθένεια και συνδέεται με σειρά σοβαρών επιπτώσεων στην υγεία όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη, καρκινογενέσεις κλπ. ενώ προβλήματα στην ασφάλεια των τροφίμων δημιούργησαν τις μεγάλες διατροφικές κρίσεις των «τρελών αγελάδων», «των διοξινών» «των αφλατοξινών» και άλλες τροφιμογενείς ασθένειες. Στο θέμα της παχυσαρκίας, η μεσογειακή διατροφή, έχει αποδειχτεί ότι είναι η καλύτερη επιλογή για να διασφαλισθεί η υγεία ιδιαίτερα των νεότερων γενιών. Τα διατροφικά προβλήματα αλλά και οι ανησυχίες για την ποιότητα και ποσότητα τροφίμων είναι πολλές. Έτσι, αντί να γιορτάζουμε την αφθονία και την ποικιλία των αγαθών που μας προσφέρει αυτός ο όμορφος πλανήτης, θα αναλωθούμε ξανά σε συζητήσεις για το πώς θα καταπολεμήσουμε δύο σύγχρονες επιδημίες που μαστίζουν αυτή τη στιγμή την ανθρωπότητα: τον υποσιτισμό και την παχυσαρκία. Σχήμα οξύμωρο; Και όμως πραγματικό. Την ίδια στιγμή που το αυτονόητο δικαίωμα στην τροφή καταρρακώνεται καθημερινά στις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη, η υπερκατανάλωση στις λεγόμενες αναπτυγμένες περιοχές οδηγεί σε διατροφικά προβλήματα και σκάνδαλα. Η εικόνα που είχαμε ότι η υπερκατανάλωση αφορά μόνο τους χορτάτους του Βορρά δεν ισχύει πια δεδομένου ότι η δυτικοποίηση των κακών διατροφικών συνηθειών εξαπλώνεται με ταχύτατους ρυθμούς και στις αναπτυσσόμενες χώρες του φτωχού Νότου, από πολυεθνικές εταιρίες που επιβάλλουν νέα πρότυπα διατροφής. Με μοναδικό γνώμονα το κέρδος, γιγάντιες πολυεθνικές προσπαθούν να ελέγξουν την παγκόσμια διατροφή παράγοντας από μεταλλαγμένους σπόρους μέχρι τα λεγόμενα νεοφανή τρόφιμα. Η αλόγιστη εντατικοποίηση της παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων έφερε μαζί με την αύξηση της ποσότητας και μια σειρά από διατροφικά σκάνδαλα. Η τροφή είναι κάτι παραπάνω από ένα προϊόν. Είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Αυτό πρέπει να κατοπτρίζεται και στις πολιτικές των κυβερνήσεων, των διεθνών οργανισμών και της βιομηχανίας. Πέραν του ευχολογίου και των υποσχέσεων που δόθηκαν το 1996 στη Ρώμη, στη Συνδιάσκεψη για τη Διατροφή, η αληθινή πρόοδος θα συντελεστεί όταν οι φτωχοί του πλανήτη θα είναι ικανοί να θρέψουν τους εαυτούς τους. Το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα στην εξασφάλιση τροφής πρέπει να τεθεί υπεράνω των συμφωνιών για το ελεύθερο εμπόριο. Η εξασφάλιση της τροφής πρέπει να τεθεί πάνω από τους κανόνες και τις διαδικασίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου αλλά και η προώθηση της υγιεινής διατροφής για την πρόληψη αλλά και θεραπεία των προβλημάτων υγείας της εποχής μας είναι θέμα που πρέπει να απασχολεί άμεσα την πολιτεία και να πάρει δραστικά μέτρα. ÔÅÕ ÏÓ -20- ÊÁËÏÊÁÉÑÉ - ΦΘΗΝΟΠΩΡΟ 2008

2 Την προώθηση και προάσπιση της υγείας του Κύπριου πολίτη θεωρεί καθήκον του ο Σύνδεσμος Διαιτολόγων Κύπρου. Γι' αυτό και υποστηρίζει την υιοθέτηση του θεσμού της Παγκύπριας Ημέρας Διατροφής έως ένα από τα μέσα δράσης για την ενημέρωση του κοινού για τα θέματα διατροφής. Ο Σύνδεσμος Διαιτολόγων Κύπρου, μετά την φετινή ημέρα διατροφής με θέμα «Τρώω Σωστά, Γυμνάζομαι Συστηματικά για ένα Υγιεινό Τρόπο Ζωής» που έγινε στις 10/5/2008 σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, εισηγήθηκε στο αρμόδιο υπουργείο να θεσμοθετηθεί αυτή η ημέρα ως η Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής και να γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10 Μαΐου. Στις 16 Ιουλίου 2008 ο έντιμος Υπουργός Υγείας, Δρ. Χρίστος Πατσαλίδης σε συνάντηση που είχε με το διοικητικό συμβούλιο του Συ.Δι.Κυ., το ενημέρωσε ότι η εισήγηση του έγινε δεχτή και στις 10 Μαΐου έκαστου χρόνου θα γιορτάζεται η Παγκύπρια ΗμέραΔιατροφής. Κλείνοντας θα ήθελα να σας παραθέσω μερικά από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της επιδημιολογικής έρευνας με τίτλο «Επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος βάρους στην Κύπρο και διαπίστωση των διατροφικών συνηθειών του Κύπριου πολίτη» του Συ.Δι.Κυ. η οποία θα αποπερατωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου. ΔΜΣ ( Δείκτης Μάζας Σώματος) /ΦΥΛΟ ΔΜΣ ΑΝΤΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ -20 1,1 % 10,2 % ,6 % 37,9 % ,5 % 25,8 % 30-28,9 % 26,2 % ΔΜΣ ΚΑΤΑΦΥΛΟ 100% 90% 80% 70% % 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% ΑΝΤΡΕΣ 1.1% ΓΥΝΑΙΚΕΣ 10.2% ΓΥΝΑΙΚΕΣ 37.9% ΑΝΤΡΕΣ 16.6% ΑΝΤΡΕΣ 53.5% ΓΥΝΑΙΚΕΣ 25.8% ΔΜΣ ΑΝΤΡΕΣ 28.9% ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26.2% Ðåñéå üìåíá Åðéμέλεια Åöçìåñßäáò 1. íá ÌÞíõìá ãéá Óáò: Ανδρέου-Γιωργάκη 2. ÈÝìá Äéáéôïëïãßáò/ÄéáôñïöÞò: ÈÝóç ÓõíäÝóìïõ Παπαηρακλέους Äéáéôïëüãùí Êýðñïõ ãéá ôá Óõìðëçñþìáôá ÄéáôñïöÞò. Πική 3. ÈÝìáôá ðïõ óáò Áöïñïýí: Διαβήτης και Ψυχολογία. Τσιάππα Φιλίππου-Χαριδήμου 4. Ãéá ôçí ÄéêÞ óáò ÅíçìÝñùóç. 5. Κοινή κατεύθυνση για ενημέρωση απο τα μέλη του Συ. Δι. Κυ. 6. Áíáêïéíþóåéò - Âéâëßá - ÍÝá ÓõíÝäñéá. Äéïéêçôéêü Óõìâïýëéï ÅëÝíç Ð. ÁíäñÝïõ - Ðñüåäñïò ñéóôéüíá Öéëßððïõ - Áíôéðñüåäñïò ÈÜëåéá ÁâñáÜì - ÃñáììáôÝáò Ðñïêüðçò ÊáëëÞς- Ôáìßáò Κάτια Κυριάκου - Â. ÃñáììáôÝáò Ξένια Αβερκίου & Πόλλυ Μιχαηλίδου - ÌÝëç Ελένη Νατάσα Βασιλική Γεωργία Χριστιάνα *ÓõíåñãÜóôçêáí ãéá ôï ôåý ïò

3 Ερώτηση: Λαμβάνετε πρωϊνό ή/και δεκατιανό; ΕΠΙΛΟΓΕΣ % Μόνο πρωινό 21,5 Μόνο δεκατιανό 12,9 Και τα δύο 61,5 Τίποτα 4,1 Ερώτηση: Διαβάζετε τις επιγραφές τροφίμων; ΝΑΙ ΟΧΙ 73,8 % 26,2 % Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει συνήθως το πρωϊνό ή/και δεκατιανό σας; ΕΠΙΛΟΓΕΣ Ποσοστό (%) ΠΡΩΙΝΟ ΔΕΚΑΤΙΑΝΟ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ Καφέ 30,4 52,7 16,9 Γάλα 90,1 4,9 4,9 Καφές με γάλα 74,0 12,0 13,9 Τσάι 70,3 17,6 12,2 Χυμό 41,9 51,6 6,5 Γάλα με δημητριακά/ζάχαρη/μέλι/σοκολάτα 81,1 18,9 0,0 Γάλα με δημητριακά χωρίς ζάχαρη με φυτικές ίνες 94,9 5,1 0,0 Ψωμί με μέλι/μαρμελάδα 84,6 15,4 0,0 Ψωμί με μέλι/μαρμελάδα και βούτυρο/μαργαρίνη 84,2 15,8 0,0 Ψωμί με διάφορα είδη τυριού 52,7 45,2 2,1 Γάλα με αυγό και ψωμί 87,5 12,5 0,0 Αρτοποιήματα 23,4 76,6 0,0 Σάντουιτς 22,2 75,0 2,8 Φρούτα 10,9 82,4 6,7 Άλλο 37,0 60,5 2,5 Ερώτηση: Πόσο συχνά πίνετε δυνατό ποτό; ΕΠΙΛΟΓΕΣ % Ποτέ 36,6 Λίγες φορές το χρόνο 35,5 2 3φορέςτομήνα 10,5 1 φορά την εβδομάδα 8,6 2 3 φορές την εβδομάδα 6,8 Καθημερινά 2,0 Ερώτηση: Τι είδους λίπος χρησιμοποιείτε συνήθως στο σπίτι για μαγείρεμα; ΕΠΙΛΟΓΕΣ % Ελαιόλαδο 62,0 Μαργαρίνη 0,7 Βούτυρο 0,7 Ζωικό λίπος 0,2 Άλλα φυτικά λάδια 31,7 Δεν χρησιμοποιώ λίπος 1,6 Δεν ξέρω 1,8 Δεν ετοιμάζω φαγητό 1,1 Ερώτηση: Πόσο συχνά ετοιμάζετε φαγητό στο σπίτι; ΕΠΙΛΟΓΕΣ % Ποτέ 2,7 Λίγες φορές το χρόνο 1,4 2 3φορέςτομήνα 1,1 Μιαφοράτηνεβδομάδα 1,4 2-3φορέςτηνεβδομάδα 16,5 Καθημερινά 76,9 Ελένη Π. Ανδρέου Πρόεδρος 3

4 Υπόμνημα που δόθηκε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας ΘΕΣΗ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο Σύνδεσμος Διαιτολόγων Κύπρου (Συ.Δι.Κυ.) θεωρεί υποχρέωση του για την προστασία της υγείας του καταναλωτή, αθλητή και αθλούμενου να τονίσει για μια ακόμα φορά την θέση του για τα συμπληρώματα διατροφής για την υγεία του ατόμου. Οι προσπάθειες αύξησης της αθλητικής απόδοσης δεν είναι κάτι νέο. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες άρχισαν πριν 2,700 χρόνια έτσι πιθανώς η απάτη στον αθλητισμό να άρχισε τουλάχιστο τότε. Οι αρχαίοι Έλληνες που λάμβαναν μέρος στους Ολυμπιακούς έτρωγαν μανιτάρια για να κερδίζουν. Οι Αζτέκοι έτρωγαν ανθρώπινες καρδιές τέλη του 1800, οι Ευρωπαίοι ποδηλάτες έπαιρναν ηρωίνη, κοκαΐνη ενώ άλλοι ταμπλέτες ζάχαρης. Ο νικητής του Ολυμπιακού μαραθωνίου το 1904, Τομ Χικς, πήρε στρυχνίνη και κονιάκ για την κούρσα. Στους Ολυμπιακούς του 1960, ο Δανός ποδηλάτης Κνουτ Γιένσεν πέθανε στην κούρσα από την πολλή αμφεταμίνη. Στον Γύρο της Γαλλίας το 1967, ο διάσημος Βρετανός ποδηλάτης Τόμι Σίμπσον πέθανε επίσης από αμφεταμίνη. Θάνατοι όπως του Σίμπσον και άλλα αθλητικά γεγονότα που έχουν σχέση με ουσίες/ φάρμακα επιβλαβή οδήγησαν την Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή ν' αρχίσει το 1988 τον έλεγχο. Υπάρχει τεράστια ποικιλία προϊόντων στην αγορά συμπεριλαμβανομένων χαπιών, σκονών, ποτών. Αυτά τα συμπληρώματα κατατάσσονται στα εργογόνα βοηθήματα που σημαίνει ουσίες που αυξάνουν την εργασία. Τα εργογόνα βοηθήματα χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα χημικά- φαρμακολογικά και τα διατροφικά. Πολλά από αυτά είναι επικίνδυνα και απαγορευμένα, λίγα μόνο είναι ακίνδυνα και η υπερκατανάλωση τους να τα κάνει επικίνδυνα. Είναι γεγονός ότι τις πλείστες φορές δίνονται και συστήνονται από μη ειδικούς και χωρίς να 4 χρειάζονται. Τα πιο γνωστά είναι οι αντιοξειδωτικές ουσίες (β- καροτίνη, βιτ. Γ, βιτ. Ε και φυτοχημικά), πρωτεΐνες, μονουδατική κρεατίνη, ginseng, γλουταμίνη, L-καρνιτίνη, χρώμιο, Ma-huang (εφεδρίνη), Coenzyme Q10, καφεΐνη, ταυρίνη κ.α. Τα χημικά φαρμακολογικά εργογόνα βοηθήματα αποτελούν κυρίως ορμόνες, αμφεταμίνες, διεγερτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος (π.χ. καφεΐνη), καρδιοτονωτικά, αντιφλεγμονώδη, ηρεμιστικά, αγγειοδιασταλτικά. Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες οι ερευνητές μελετούν τη δράση των ανδρογόνων αναβολικών και τα αποτελέσματα είναι αντιφατικά. Ενώ υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν τη θετική δράση των αναβολικών στη δύναμη και στη βελτίωση της απόδοσης του αθλητή, τα αποτελέσματα των μελετών αυτών έχουν αμφισβητηθεί, κυρίως λόγω του σχεδιασμού τους: έλλειψη ομάδας ελέγχου, διαφορετικές δόσεις φαρμάκων, διαφορετική διάρκεια θεραπείας, παράλληλη πρόσληψη διατροφικών σκευασμάτων, προηγούμενες διαφορές στα άτομα που συμμετείχαν, διαφορές στην προπόνηση. Μελέτες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι η θεραπεία με αναβολικά στεροειδή, σε συνδυασμό με άσκηση αλλά και αυξημένη πρόσληψη πρωτεϊνών, διεγείρει την πρωτεϊνοσύνθεση και αυξάνει τις μυϊκές πρωτεΐνες. Τα αποτελέσματα όμως των ερευνών στον άνθρωπο είναι αντικρουόμενα. Παράγοντας σημαντικός φαίνεται να είναι η δόση και η διάρκεια χορήγησης του σκευάσματος. Οι παρενέργειες των αναβολικών στεροειδών μπορεί να είναι σοβαρές στον αθλητή. Στις γυναίκες τα ανδρογόνα αναβολικά μπορεί να προκαλέσουν ανδρογενετικό σύνδρομο με αυξημένη τριχοφυΐα, μυς ανδρικού τύπου κτλ.

5 Εξάλλου, ο αθλητής που χρησιμοποιεί διατροφικά συμπληρώματα συχνά τα καταναλώνει σε ποσότητες πολύ υψηλότερες από αυτές που συνήθως ενδείκνυται. Η ποσότητα, ο χρόνος πρόσληψης καθώς και οι συνθήκες της άσκησης πρέπει να ληφθούν υπόψη για τη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων. H διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην αθλητική απόδοση αλλά πολλοί αθλητές και αθλούμενοι δεν πιστεύουν ότι είναι η διατροφή που θα τους βοηθήσει να αποδώσουν καλύτερα, αλλά πιστεύουν οτιδήποτε άλλο που τους υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα. Χωρίς τη βασική κατανόηση για τη διατροφή φαίνεται πιο εύκολο να παίρνουμε ένα χάπι αντί να οργανώνουμε ένα μενού. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει χάπι, σκόνη ή οτιδήποτε άλλο που να βελτιώνει την απόδοσή σας όπως οι κατάλληλες τροφές και υγρά. Διαβάζοντας τις "Ενδείξεις" στην ετικέτα Οι ενδείξεις για τα οφέλη από τα διατροφικά συμπληρώματα, τα οποία προσελκύουν συνεχώς αγοραστές, εξακολουθούν να αμφισβητούνται. Οι κατασκευάστριες εταιρείες συχνά στηρίζονται σε αυτές για να προωθούν τις πωλήσεις τους, οι καταναλωτές όμως διερωτώνται εάν πρέπει να τις Εεμπιστεύονται. ε μ π ι σ τ ε ύ ο ν τ α ι. Έτσι, ακολουθώντας κάποιους κανόνες, τα διατροφικά συμπληρώματα θα πρέπει να αναγράφουν στην ετικέτα τους τα στοιχεία που περιέχουν και τη σχέση τους με διάφορες παθολογικές καταστάσεις. Για παράδειγμα, ένα συμπλήρωμα που περιέχει τουλάχιστον 200mg ασβεστίου ανά χάπι ή κάψουλα, μπορεί να φέρει την ένδειξη υψηλής περιεκτικότητας σε ασβέστιο ή ένα συμπλήρωμα που περιέχει τουλάχιστον 12mg ανά χάπι βιταμίνη C, μπορεί να αναγράφει στην ετικέτα του "πολύ καλή πηγή βιταμίνηςc". ι τ α μ ί ν η ς C ". Εάν το διατροφικό συμπλήρωμα είναι κατάλληλο για κάποια νόσο, το FDA ή το European Food Safety Authority ( EFSA) επιτρέπει την αναγραφή τέτοιας ένδειξης, μόνο εφόσον έχει βασιστεί σε επιστημονική 5 τεκμηρίωση. Το γεγονός αυτό δίνει το δικαίωμα σε μερικά διατροφικά συμπληρώματα να αναγράφουν ενδείξεις για διάφορες παθήσεις. Η βιταμίνη φυλλικό οξύ, για παράδειγμα, σχετίζεται με το μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διαταραχών στο κεντρικό νευρικό σωλήνα του εμβρύου στην εγκυμοσύνη. Το ασβέστιο μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης. Οι κόκκοι φλοιού psyllium τις στεφανιαίες νόσους, επειδή ελαττώνουν τη χοληστερίνη. Όλα αυτά εφόσον το διατροφικό συμπλήρωμα εμπεριέχει ικανή ποσότητα φυλλικού οξέος, ασβεστίου και psyllium Ααντίστοιχα. α ν τ ί σ τ ο ι χ α. Όταν υπάρχουν ενδείξεις για συμπληρωματικό εμπλουτισμό της διατροφής, θα πρέπει να περιγράφονται οι συσχετισμοί μεταξύ κάποιου στοιχείου με τις παθολογικές καταστάσεις που θα δημιουργηθούν, εάν αυτό λείπει από την καθημερινή διατροφή. Για παράδειγμα, η ετικέτα ενός διατροφικού συμπληρώματος που περιέχει βιταμίνη C, θα μπορούσε να αναγράφει ότι προλαμβάνει το σκορβούτο. Τότε, όμως, θα πρέπει να αναφέρει η ετικέτα και το ποσοστό του γενικού πληθυσμού που πάσχει από σκορβούτο. από σκορβούτο. Επειδή πολλές φορές, η διαχωριστική γραμμή των διαφόρων ενδείξεων είναι δυσδιάκριτη, πρέπει να γίνεται προσδιορισμός: προσδιορισμός: 1. της ονοματολογίας της ειδικής πάθησης ή της κατηγορίας τον παθήσεων, τον παθήσεων, 2. της χρήσης επιστημονικής λαϊκής ορολογίας για περιγραφή της δράσης του προϊόντος σε ένα ή περισσότερα συμπτώματα, που αναγνωρίζονται και θεωρούνται από τους γιατρούς κα τους καταναλωτές ως χαρακτηριστικά μιας ειδικής νόσου ή ενός αριθμού διαφορετικών νόσων, νόσων, 3. του του ονόματος ονόματος του προϊόντος. του προϊόντος. Επίσης Επίσης πρέπει πρέπει να περιλαμβάνονται: να περιλαμβάνονται: 1. έκθεση σχετικά με την επεξεργασία του προϊόντος, 2. υπόμνημα σχετικό με την αναφερόμενη πάθηση, 3. οι οι λέξεις λέξεις "νόσος" ή "νόσος" "πάθηση", ή "πάθηση", σκίτσα, σκίτσα, σύμβολα ήσύμβολα εικόνες, ή εικόνες,

6 5. αναφορές ότι το προϊόν δεν μπορεί να αντικαταστήσει μία δεδομένη θεραπεία, π.χ., ένα φάρμακο. θα πρέπει το αγοραστικό κοινό να ενημερωθεί, ώστε, εάν βρίσκει στα ράφια κάποιο διατροφικό συμπλήρωμα που στην ετικέτα του θα αναγράφει ή ακόμα θα υπονοεί ότι μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση, θεραπεία ή πρόληψη μιας νόσου, όπως, π.χ., ο καρκίνος ή οι αρθρίτιδες, να το αντιμετωπίζει ως ένα προϊόν που παράνομα εμπορεύεται ως φάρμακο και του οποίου επιπλέον δεν έχουν ελεγχθεί η δραστικότητα και η ασφάλεια, όπως συμβαίνει με τα φάρμακα. Ήδη έχουν ληφθεί δραστικά μέτρα στις ΗΠΑκαι Ευρώπη εναντίον εταιρειών, που διαφήμισαν διατροφικά συμπληρώματα δίνοντας λανθασμένες και παραπλανητικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, είναι εσφαλμένη η ένδειξη ότι το χρώμιο βοηθά στην απώλεια βάρους και στη θεραπεία της υπερχοληστεριναιμίας. Προϊόντα-απάτη Οι καταναλωτές θα πρέπει να προφυλαχθούν από προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά και δεν επιτυγχάνουν όσα ισχυρίζεται η διαφήμισή τους ή δεν περιέχουν όλα αυτά που γράφουν ότι περιέχουν. Το μικρότερο κακό που κάνουν τα προϊόντα-απάτη είναι να οδηγούν τους αγοραστές τους σε σπατάλη χρήματος, ενώ μπορούν ακόμη να προκαλέσουν κάποια επιβλαβή κατάσταση στην υγεία των καταναλωτών. Τα διατροφικά συμπληρώματα-απάτη μπορούν συχνά να αναγνωριστούν από την ετικέτα τους, τη διαφήμισή τους ή από τη συνοδευτική τους βιβλιογραφία. Μερικές πιθανές ενδείξεις ότι είναι απατηλά μπορούν να εξαχθούν από: 1. Τη φήμη πως πρόκειται για μία νέα μυστική ακόμη θεραπεία, η οποία περιγράφεται με τους όρους "μαγικό", "μαγική θεραπεία", "νέα αποκάλυψη" και "επαναστατική θεραπεία". Εάν το προϊόν ήταν πράγματι κατάλληλο για τη θεραπεία μιας νόσου, θα ήταν ευρέως διαδεδομένο και θα χρησιμοποιούταν από τους γιατρούς, 2. Τη χρήση ιατρικοφανών διατυπώσεων για την περιγραφή του, όπως "αποτοξινωμένο", "κεκαθαρμένο" και "αυξάνει τα ενεργειακά αποθέματα". Αυτοί οι χαρακτηρισμοί είναι δύσκολο να ελεγχθούν τεχνικά, γεγονός που καθιστά την κατάχρήσή τους τους ευκολότερη Ισχυρισμούς ότι το προϊόν μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία ενός μεγάλου πλήθους ασθενειών, μη σχετιζομένων μεταξύ τους. Κανένα φάρμακο και πολύ περισσότερο κανένα διατροφικό συμπλήρωμα δεν μπορεί να το πετύχει να το αυτό. πετύχει αυτό. 4. Ισχυρισμούς ότι το προϊόν στηρίζεται σε επιστημονικές μελέτες, χωρίς να συνοδεύεται από κατάλογο αυτών των μελετών. Ακόμη και εάν υπάρχει λίστα βιβλιογραφικών παραπομπών, δεν μπορεί κανείς να τις εμπιστευτεί. Οι μελέτες αυτές είναι συνήθως προβληματικές στο σχεδιασμό τους ή άσχετες γενικά με γενικά το θέμα. με το θέμα. 5. Ισχυρισμούς ότι το προϊόν ωφελεί χωρίς να έχει καμία παρενέργεια. Κάθε προϊόν που θα μπορούσε να έχει ωφέλιμη επίδραση στην υγεία, θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει και ανεπιθύμητες ενέργειες. 6. Αμεσες ή έμμεσες υπόνοιες ή κατηγορίες ότι ο ιατρικός κόσμος, οι φαρμακοβιομηχανίες, αλλά και οι κυβερνήσεις αποκρύπτουν την πληροφόρηση για τη νέα δραστική θεραπεία. Το γεγονός αυτό μπορεί να ακούγεται παράλογο, αλλά υπάρχει εξήγηση γιατί υφίσταται, με βάση το γεγονός ότι πολύς κόσμος χρησιμοποιεί θεραπείες από τις οποίες ωφελήθηκε ο γείτονας ή ο γνωστός του, δείχνοντας μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε αυτούς παρά στο γιατρό του. Οι καταναλωτές θα πρέπει να προστατεύουν τους εαυτούς τους και από οικονομικής πλευράς. Η πρακτική, στην οποία αντικαθιστώνται μερικά ή τα περισσότερα στοιχεία ενός προϊόντος με άλλα υποδεέστερης σημασίας, αλλά και φθηνότερου οικονομικού κόστους, θα πρέπει να γίνει γνωστή στουςαγοραστές. Εάν λοιπόν ένα προϊόν είναι σημαντικά φθηνότερο από τα αντίστοιχα της κατηγορίας του, τότε σίγουρα δεν είναι αυτό που υποστηρίζει ότι είναι. Ποιότητα προϊόντος Η συμπίεση του κόστους παραγωγής δεν συμβαίνει μόνο στα διατροφικά συμπληρώματα, αλλά και σε πλήθος άλλων προϊόντων. Το γεγονός αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην τελική ποιότητα του προϊόντος. Ετσι, στις ΗΠΑ, το FDA εντόπισε προβλήματα σε μερικές βιομηχανίες που αγόραζαν ως πρώτη ύλη φυτά, βότανα και άλλα συστατικά, χωρίς προηγουμένως αυτά να έχουν υποβληθεί σε ποιοτικό έλεγχο, όπως, π.χ., εάν είναι ελεύθερα προσμείξεων.

7 Για προστατευθεί λοιπόν το καταναλωτικό κοινό πρέπει: 1. Να αναζητεί συστατικά στο προϊόν, που, για να εμπεριέχονται, υποχρεωτικά πρέπει να έχουν ακολουθηθεί κάποιοι κανόνες. κάποιοι κανόνες. 2. Να αντιληφθεί ότι στην πραγματικότητα ο όρος "φυσικό προϊόν" δεν εγγυάται ότι είναι και ασφαλές. Σκεφθείτε τη δηλητηρίαση από μανιτάρια, που είναι φυτικά, φυσικά προϊόντα. φυσικά προϊόντα. 3. Να προσέχει το όνομα της παραγωγού εταιρείας. Σε πολλά κράτη υπάρχουν χαμηλές προδιαγραφές ελέγχου και επομένως τα προϊόντα τους θα πρέπει να αποφεύγονται. π ο φ ε ύ γ ο ν τ α ι. 4. Για οποιαδήποτε απορία ή ερωτηματικό, να απευθυνθεί απευθείας στην παραγωγό εταιρεία για περισσότερες πληροφορίες. Τα διατροφικά συμπληρώματα σήμερα 1. Κατ' αρχάς θα πρέπει να διερευνηθεί εάν και κατά πόσο οι καταναλωτές θέλουν και μπορούν να αξιολογούν τις πληροφορίες που τους παρέχονται από την ετικέτα του διατροφικού συμπληρώματος. 2. Πρέπει να πραγματοποιηθούν μελέτες, για να προσδιοριστεί η σχέση μεταξύ διατροφικών συμπληρωμάτων και διατήρησης της υγείας ή της πρόληψης παθήσεων. 3. Οι ελεγκτικοί οργανισμοί πρέπει άμεσα να αποφανθούν για την ασφάλεια των προϊόντων αυτών, αλλά και να καθορίσουν κανόνες για οδηγίες χρήσεως. Αν και πάρα πολλά θέματα παραμένουν ακόμη άγνωστα, όσον αφορά, π.χ., στα οφέλη υγείας ή στους πιθανούς κινδύνους από τη χρήση τους, το αναμφισβήτητο γεγονός είναι ένα: υπάρχει τεράστιο πλήθος τέτοιων προϊόντων στη διάθεση των καταναλωτών και αυτοί, εάν αποφασίσουν να αγοράσουν κάποιο από αυτά, θα πρέπει να το επιλέξουν με μεγάλη προσοχή, αφού είναι βέβαιοι ότι έχουν την απαιτούμενη πληροφόρηση και συμβουλευόμενοι πάντοτε το γιατρό ή διαιτολόγο Η πλειονότητα των βιομηχανιών παραγωγής διατροφικών συμπληρωμάτων είναι φερέγγυα και υπεύθυνη. Όμως, όπως για όλα τα αγαθά στην αγορά, ο καταναλωτής θα πρέπει να είναι διορατικός, γιατί είναι και αυτός υπεύθυνος για την επιλογή του όσο και η πολιτεία που οφείλει να τον προστατεύει. 5. Είναι χρήσιμο, αν όχι απαραίτητο, πριν ξεκινήσει κανείς τη λήψη οποιουδήποτε συμπληρώματος διατροφής, να συνεννοηθεί με το γιατρό και διαιτολόγο, ιδιαίτερα κάποιες κατηγορίες ατόμων όπως έγκυες, θηλάζουσες, άτομα τρίτης ηλικίας, άτομα κάτω των 18 χρόνων, χρονίως πάσχοντες ή λαμβάνοντες για μεγάλο διάστημα φάρμακα. O Σύνδεσμος Διαιτολόγων Κύπρου πιστεύει ότι είναι καιρός και στην Κύπρο ο αθλητής και ο αθλούμενος να περιστοιχίζεται και να καθοδηγείται από ομάδα επιστημόνων και ότι το πλέον καταρτισμένο επιστημονικά άτομο για να συμβουλεύει τους αθλητές και τους αθλούμενους για τα θέματα διατροφής είναι ο/ η Εγγεγραμμένος Διαιτολόγος. Με τις εξειδικευμένες επιστημονικές του γνώσεις ο Διαιτολόγος μπορεί να καταρτίσει διαιτολόγια και αν χρειαστεί να συμβουλεύσει και για τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής σε συνεννόηση με τον ιατρό της ομάδας. Με τη συμμετοχή του διαιτολόγου και ειδικότερα του αθλητικού διαιτολόγου στην ομάδα που καθοδηγεί τον αθλητή, τουλάχιστο επιτέλους κάποιος θα μπορεί να αναλάβει την ευθύνη για το τι καταναλώνει. Ο ΣύνδεσμοςΔιαιτολόγων Κύπρου εισηγείται όπως: 1. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους με την συμβολή των επαγγελματικών συνδέσμων να εξασκούν αυστηρό έλεγχο στην εισαγωγή και διάθεση συμπληρωμάτων διατροφής. Ιδιαίτερη επίσης προσοχή πρέπει να δοθεί στη σαφέστερη σήμανση και στις προειδοποιήσεις που αφορούν τους κινδύνους με την χρήση συγκεκριμένων συμπληρωμάτων διατροφής. 2. Εντατικοποιηθεί η διαφώτιση των αθλητών, αθλουμένων και επαγγελματιών στο χώρο του αθλητισμού σε θέματα που αφορούν την χρήση

8 Ο ΣύνδεσμοςΔιαιτολόγων Κύπρου εισηγείται όπως: διατροφικών συμπληρωμάτων και κατ' επέκταση την σωστή διατροφή των αθλητών και αθλούμενων. Η συμμετοχή των μελών μας στη προσπάθεια αυτή είναι και σημαντική και επιβεβλημένη αφού τα μέλη μας είναι καταρτισμένα για να προσφέρουν τέτοιες υπηρεσίες. 3. Να προωθεί νομοθεσία που να ρυθμίζει την εισαγωγή, διάθεση, χρήση των συμπληρωμάτων διατροφής. 4. Οι αθλητές καταναλωτές πριν αγοράσουν ένα προϊόν πρέπει να αναρωτηθούν: είναι νόμιμο; είναι ασφαλές; είναι αποτελεσματικό; Ένα αποτελεσματικό αθλητικό προϊόν προσφέρει δομικό, λειτουργικό ή διατροφικό όφελος, αποδεδειγμένο ερευνητικά. Η κατάλληλη νομοθεσία καθώς και η ενεργή ανάμειξη των εγγεγραμμένων διαιτολόγων και ιατρών στις διάφορες ομάδες θα δώσουν τις σωστές απαντήσεις στους αθλητές μας. Τέλος τονίζουμε ότι η σωστή επιστημονική και ατομική στήριξη των αθλητών και αθλούμενων σε θέματα διατροφής είναι σημαντικό και πρέπει να γίνεται από επιστήμονες διαιτολόγους. Η στήριξη αυτή θα βοηθήσει στην αύξηση των επιδόσεων στους αγωνιστικούς χώρους χωρίς τους κινδύνους για την υγεία με την χρήση των απαγορευμένων ουσιών. Ελένη Π. Ανδρέου Κλινική Διαιτολόγος, Πρόεδρος 8 ÈÅÌÁÔÁ ÐÏÕ ÓÁÓ ÁÖÏÑÏÕÍ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ο Διαβήτης είναι γνωστός ως μια χρόνια ασθένεια, μια ύπουλη ασθένεια όπως τη χαρακτηρίζουν κάποιοι επιστήμονες, καθώς έχει πολλές πολυπλοκότητες. Πρόκειται για μια ασθένεια που προκαλεί φόβο στους ασθενείς και ανησυχία στους θεράποντες ιατρούς, αφού φέρει διάφορα ρίσκα όπως: θόλωση της όρασης και ίσως τύφλωση, έλκη και ακρωτηρίαση ποδιού, διαβητική νευροπάθεια, νεφροπάθεια, καρδιόπαθεια, σεξουαλική ανικανότητα, και τόσες άλλες δυσλειτουργείς του ανθρώπινου οργανισμού. Όλες αυτές οι βιολογικές ψυχοφθόρες δυσλειτουργίες συνοδεύονται ως αναμενόμενο από ψυχολογικές διαταραχές του ατόμου. Οι ψυχολογικές διαταραχές που προκαλεί ο Διαβήτης είναι ποικίλες ανάλογα με την ηλικία του διαγνωσθέντος ατόμου και βεβαίως ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται την στιγμή της διάγνωσης του. Το άτομο διανύει διαδοχικά κάποια στάδια ανάλογα με την ψυχοσύνθεση του, για να φτάσει στην αποδοχή της ασθένειας του. Το σοκ σαν αρχικό στάδιο από το ξαφνικό κτύπημα της ασθένειας., (κυρίως στους διαβητικούς με Διαβήτη Τύπου ΙΙ), συνοδεύεται από το φαινόμενο της άρνησης. Η διαδικασία της συνειδητοποίησης της χρόνιας ασθένειας εμπνέει πολλές φορές θυμό και επιθετικότητα, καθώς το άτομο βιώνει την αδικία στην οποία βρίσκεται. Βλέποντας όμως ότι με το θυμό δεν καταφέρνει να εξαφανίσει την ασθένεια του, το άτομο προσπαθεί να μπει σε μια άλλη φάση αυτή της διαπραγμάτευσης. Δυστυχώς όμως, οι διάφορες διαπραγματεύσεις με την ασθένεια του («αν κάνω ή θα γιατρευτώ» ), δεν αποδίδουν τίποτα και τότε αντιμετωπίζει την πραγματικότητα της χρόνιας ασθένειας. Αυτή η πραγματικότητα πολλές φορές φέρνει τάσεις κατάθλιψης. Σε αυτό το δύσκολο στάδιο της κατάθλιψης όπου επικρατεί το πένθος των απωλειών (π.χ. του ιδανικού εαυτού, της ελευθερίας,) που του επιβάλλει ο καινούργιος τρόπος ζωής, το άτομο χρειάζεται την κατάλληλη στήριξη για

9 ÈÅÌÁÔÁ ÐÏÕ ÓÁÓ ÁÖÏÑÏÕÍ να περάσει στην αποδοχή της ασθένειας του. Το στάδιο της αποδοχής είναι το σημαντικότερο αφού το άτομο θα βρει μέσα του, τους μηχανισμούς που θα το οδηγούν να διαλέγει τα πράγματα που μπορεί να αλλάξει από αυτά που δεν δέχονται αλλαγή. Το πένθος των διαφόρων απωλειών ολοκληρώνεται, το άτομο αφομοιώνοντας τα καινούργια δεδομένα της ζωής του, επανακαθορίζει τις ανάγκες και τους στόχους που θα φέρουν την προσδοκούμενη ισορροπία. Ο ρόλος του ψυχολόγου, κατά κάποιον τρόπο επικεντρώνεται στο να ανιχνεύει κάθε τυχόν προαναφερόμενο αρνητικό συναίσθημα (άγχος, φόβο, αβεβαιότητα, θλίψη) που υποβόσκει στο διαβητικό άτομο και εξασθαίνησε κάθε ψυχικό αμυντικό μηχανισμό του. α) Αν πρόκειται για ένα παιδί, η δυναμική της ψυχολογικής στήριξης επικεντρώνεται στην διαχείριση του προβλήματος αρχικά από τους γονείς με σκοπό την αυτοδιαχείριση του ίδιου του παιδιού. Ο Ινσουλινο-εξαρτώμενος Διαβήτης φέρει μείζονες αλλαγές στη ζωή τους, μια νέα ψυχο κοινωνική κατάσταση με πολλαπλές ψυχο-πιεστικές αναπροσαρμογές. Το νέο έργο του ζεύγους, είναι συνεχές και επίπονο, απαιτεί την αφιέρωση χρόνου και ενέργειας σε τέτοιο βαθμό που οδηγεί σε μια κατάσταση «γονικής κόπωσης», ( parental fatigue ) που αναστατώνει κάθε οικογενειακό μέλος όσο και την ποιότητα της συζυγικής ζωής. Η γονική στάση και συμπεριφορά θεωρείται ο κύριος παράγοντας πρόγνωσης της πορείας της ασθένειας του παιδιού. Στις περιπτώσεις διάσπασης του ζεύγους και της ψυχο σωματικής εξουθένωσης εκείνου που έχει την αποκλειστική φροντίδα του παιδιού, συναντάμε είτε μητέρες που εξωτερικεύουν με θλίψη το άγχος και το στρες που τους κυριεύει, και πατέρες που τα αντανακλούν με οξύ θυμό και οργή. Είτε μητέρες μέσα από μια παντοδύναμη συμμαχία με το παιδί που έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό του πατέρα, καταλήγουν σε μια κατάσταση «εξάντλησης από το 9 Διαβήτη», ( diabetes burn-out ). Έχουν αναλάβει την πλήρη ευθύνη της ρύθμισης του Διαβήτη και μεταδίδουν στο σύζυγο τους την εικόνα του ανεπαρκή κακού πατέρα, την οποία ο τελευταίος υιοθετεί. Ο ψυχολόγος θα βοηθήσει την οικογένεια να χειριστεί το άγχος και τις ενοχές των γονιών και να συμβάλει στη διεργασία του πένθους ώστε να αποφευχθεί ο διαρκής θρήνος. Για να προστατευτεί η ζωτικότητα του ζεύγους απαιτείται ισοζυγισμένο μοίρασμα των καθηκόντων της φροντίδας του παιδιού, αμοιβαία αναγνώριση και εκτίμηση της προσφοράς και της υπευθυνότητας κάθε γονέα. Τα παιδιά, ιδίως τα μικρά απολαμβάνουν καλύτερο μεταβολικό έλεγχο όταν οι γονείς εμπλέκονται δραστήρια στην αντιμετώπιση του Διαβήτη. β) Όσον αφορά τον έφηβο, οι ανάγκες που του επιβάλλει η ασθένεια πληθαίνουν. Οι αναπτυξιακές αλλαγές του έφηβου φέρουν και αυτές με τη σειρά τους καινούργια δεδομένα στην δύσκολη καθημερινότητα τους. Η ανάγκη του για ανεξαρτητοποίηση, οι έντονες μεταλλαγές των συναισθημάτων του, η επιθυμία αποδοχής από τις παρέες και τους φίλους και τέλος οι ερωτικές σχέσεις, είναι βασικά στοιχεία της εφηβικής ηλικίας. Απαιτούνται από τους γονείς μεγαλύτερες προσπάθειες κατανόησης και υπομονής, μετρίαση της υπερ-προστατευτικότητας τους και τέλος, ποιοτική διαθεσιμότητα επικοινωνίας. Ένα τέτοιο οικογενειακό πλαίσιο επιτρέπει μια καλύτερη επίλυση διαφόρων προβλημάτων που εμφανίζονται από την ίδια την εφηβεία όσο και από τη νόσο του. γ) Παράλληλα έχει παρατηρηθεί ότι ανήλικοι και ενήλικοι ασθενείς με Διαβήτη, διατρέχουν το ρίσκο της κατάθλιψης, καθώς η καθημερινότητα τους αποκτά δυσάρεστες ψυχοφθόρες ιδιαιτερότητες. Στο πλαίσιο ατομικής θεραπείας ή υποστηρικτικής συμβουλευτικής παρέμβασης, ρόλος του ψυχολόγου είναι να επεξεργαστεί την αρνητική συμπεριφορά, να αντιληφθεί από πού προέρχεται έτσι ώστε να βρει

10 ÈÅÌÁÔÁ ÐÏÕ ÓÁÓ ÁÖÏÑÏÕÍ στρατηγικές και μεθόδους που θα βοηθήσουν το άτομο να αποκτήσει ή και να ενισχύσει ικανότητες και δεξιότητες που θα του επιτρέπουν να αυτόδιαχειρίζεται την ασθένεια του. Το συγκεκριμένο στοιχείο της αυτοδιαχείρισης είναι πολύ λεπτό σε μια χρόνια ασθένεια όπως ο Διαβήτης. Το διαβητικό άτομο αισθάνεται συχνά βάρος στους δικούς του ανθρώπους, κάτι που τους καθιστά εξαρτώμενους από άτομα του οικείου τους περιβάλλοντος και έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση της αυτοεκτίμησης του. Ο διαβητικός ασθενής γίνεται αυτόνομος, αρχίζει να ελέγχει ο ίδιος τις διατροφικές του επιλογές και ακόμη διαχειρίζεται άλλες δυσκολίες όπως το στρες και τις διαταραχές διάθεσης που επηρεάζουν τονδιαβήτη. Ο ρόλος του ψυχολόγου επεκτείνεται στη βελτίωση της σχέσης του ασθενή τόσο με το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό όσο και με το οικογενειακό του περιβάλλον. Κλείνοντας υπογραμμίζονται η κατάλληλη ιατρική φροντίδα και η ψυχική προσαρμογή του ατόμου στην καθημερινότητα που επιβάλλεται στο διαβητικό άτομα για να έχει μια φυσιολογική ζωή. Οι πολύ θεματικές ομάδες στα κέντρα υγείας όπου το διαβητικό άτομο θα μπορούσε ναι βρει τον Θεράποντα Ιατρό του, τον Διαιτολόγο, τον Ποδίατρο, τον Οφθαλμίατρο, τον Ψυχολόγο, δυστυχώς είναι ανύπαρκτες στον τόπο μας. Είναι απαραίτητο να φροντίσουμε όλοι μας για αυτή τη λεγόμενη ολιστική προσέγγιση της ασθένειας. Μια προσέγγιση που αφορά κάθε τομέα και επίπεδο, βιολογικό ψυχολογικό κοινωνικό. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΜΑΡΑΝΤΙΔΗΣ Νικόλαος «Διαβήτης τύπου Ι Ψυχοσυναισθηματικά και κοινωνικά προβλήματα που οδηγούν στη σύσταση Παγκρήτιου Συλλόγου Ατόμων με διαβήτη (τύπου Ι)», Ηράκλειο Α. ΤΣΑΜΠΑΡΛΗ-ΚΙΤΣΑΡΑ, Κ. ΚΟΝΕΝΟΥ «Ο ρόλος της σχέσης μητέρας-παιδιού στη δυσκολία ρύθμισης της γλυκόζης στα παιδιά με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου Ι» ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΣ- Ψυχική Υγεία και Ψυχοπαθολογία, Τόμος 5,Άνοιξη 2003, Τεύχος 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ Διαβητολογικά ΕΤΑΙΡΕΙΑ «Νέα» 09/03/2007. Πέρσα Κορφιάτη Ψυχολόγος Αθλητική ομάδα της CyDA Ο Σύνδεσμος Διαιτολόγων Κύπρου αποφάσισε να αποκτήσει την δική του Αθλητική Ομάδα και να αναμειχθεί «έμπρακτά» στην άσκηση. Τον ενθουσιασμό για την δημιουργία αυτής της ομάδας μοιράστηκε με το Διοικητικό Συμβούλιο η συνάδελφος Χριστιάνα Ευαγγέλου που πρόθυμα ανάλαβε την οργάνωση της. Στόχοι: - Μετάδοση του μηνύματος ότι η άσκηση είναι τρόπος ζωής - Προώθηση της άσκησης στην καθημερινότητα μας, τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά - Γνωστοποίηση των ευεργετικών αποτελεσμάτων που έχει η άσκηση ( σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες) στην πρόληψη και θεραπεία χρόνιων ασθενειών - Μετάδοση του μηνύματος ότι ο συνδυασμός υγιεινής διατροφής και σωστής άσκησης φέρουν τα καλύτερα αποτελέσματα. Μελλοντικές Ενέργειες της ομάδας: - Δημιουργία ξεχωριστού χώρου στην ιστοσελίδα του Συνδέσμου για τις διάφορες εκδηλώσεις, ανακοινώσεις και φωτογραφίες των εκδηλώσεων της αθλητικής ομάδας. - Συμμετοχή στις υφιστάμενες Παγκόσμιες Ημέρες π. χ Διαβήτη, παρουσιάζοντας ασκήσεις ανάλογες για την κάθε περίπτωση διάφορες

11 Συνέχεια απο την σελ. 10 αθλητικές παρουσιάσεις στις εκδηλώσεις του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου π.χ Τσάι -Οργάνωση εκδηλώσεων κα ι εκδρομών για προώθηση της άσκησης π.χ εκδρομές στο βουνό με συνδυασμό ομιλιών για την σημασία της υγιεινής διατροφής και περπάτημα. Κάτι παρόμοιο μπορεί να γίνει σε διάφορους πεζόδρομους ή πάρκα της Λευκωσίας ( π.χ πάρκοαθαλάσσας). - Οργάνωση αθλητικών εκδηλώσεων με φιλανθρωπικό σκοπό ( για Ογκολογικό Τράπεζας Κύπρου, Στέγες Υπερηλίκων, Αντικαρκινικό Σύνδεσμο κ.α) - Συμμετοχή στις διάφορες εκδηλώσεις που γίνονται ( Περπατώ με τους τυφλούς, Στην πόλη με το ποδήλατο). - Προσπάθεια κατάρριψης ή δημιουργία καινούριο Παγκόσμιου Ρεκόρ που θα σχετίζεται με έναν υγιεινό τρόπο ζωής και άσκησης. - Οργάνωση φιλικών διαγωνισμών με άλλους συνδέσμους για φιλανθρωπικούς σκοπούς. - Οργάνωση αθλητικών εκδηλώσεων σε διάφορα κολέγια και πανεπιστήμια της Κύπρου με σκοπό την ενημέρωση. Χριστιάνα Ευαγγέλου Εγγεγραμμένη Διαιτολόγος Πτυχιούχος Φυσικής Αγωγής 11 ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Επιπολασμός υπερβάλλοντος βάρους και παχυσαρκίας σε παιδιά προεφηβικής ηλικίας και τους γονείς τους και συσχετιζόμενοι κοινωνικοδημογραφικοί παράγοντες: η μελέτη CYKIDS 1 Χρυσταλλένη Λαζάρου *, MSc, Δημοσθένης Παναγιωτάκος, PhD, Γιώργος Παναγιώτου Αντωνία-Λήδα Ματάλα, PhD 1.Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας- Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, Ελλάδα. 2. Εργαστήριο Άσκησης, Υγείας και Ανθρώπινης Απόδοσης, Cyprus College. Εισαγωγή: Ο επιπολασμός του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας διαφοροποιείται κατά διάφορους κοινωνικοδημογραφικούς παράγοντες, αλλά σχετικά δημοσιευμένα στοιχεία για τον κυπριακό πληθυσμό είναι σπάνια και αποσπασματικά. Επομένως, η εις βάθος κατανόηση αυτής της συσχέτισης είναι χρήσιμη για το σχεδιασμό και εφαρμογή προγραμμάτων δημόσιας υγείας. Σκοπός: Η εκτίμηση του επιπολασμού των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και ενηλίκων στη Κύπρο καθώς και ο προσδιορισμός των κοινωνικοδημογραφικών παραγόντων που οδηγούν σε υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία. Μεθοδολογία: Στην έρευνα αυτή έλαβαν μέρος 1140 παιδιά (μέσος όρος ηλικίας 11 γονείς τους (μέσος όρος ηλικίας ) μαζί με τους 5.8, Ν=1954). Η παχυσαρκία και το υπερβάλλον βάρος υπολογίστηκαν με βάση τα κριτήρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τους ενήλικες και τα κριτήρια του Διεθνή Οργανισμού Παχυσαρκίας IOTF (International Obesity Taskforce) για τα παιδιά. Αποτελέσματα: Το ποσοστό των υπέρβαρων και των παχύσαρκων κοριτσιών ήταν 18.3% και 2.9% αντίστοιχα, ενώ των αγοριών ήταν 19% και 6%. Όσο για τους ενήλικες το ποσοστό των υπέρβαρων και των _+ _+

12 ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ παχύσαρκων γυναικών ήταν 22.6% και 5.8%, ενώ των αντρών, 47.1% και 14.1%. Τα αποτελέσματα της λογιστικής παλινδρόμισης έδειξαν ότι τόσο στα παιδιά,όσο και στους ενήλικες οι πιο σημαντικοί κοινωνικοδημογραφικοί δημογραφικοί παράγοντες αφορούσαν το ανθρωπογενές περιβάλλον. Συγκεκριμένα, μεγαλύτερα ποσοστά παχυσαρκίας παρατηρήθηκαν σε ενήλικες που διαμένουν σε σπίτι σε αντίθεση με αυτούς που μένουν σε διαμέρισμα, στους ενήλικες των μεγαλύτερων ηλικιών, στα παιδιά των μικρότερων ηλικιών και στους άρρενες, ανεξαρτήτως ηλικίας. Συμπέρασμα: Η έρευνα κατέληξε στο ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα παχυσαρκίας στον κυπριακό πληθυσμό. Ένας στους δυο ενήλικες και τουλάχιστον ένα στα τέσσερα παιδιά είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Επιπλέον, οι κοινωνικοδημογραφικοί παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο για τα ποσοστά παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος βάρους ιδιαίτερα στους ενήλικες και στα κορίτσια. Ευχαριστίες: Το παρόν έργο πραγματοποιήθηκε με χρηματοδότηση του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας Κύπρου (ΑΚΓΕΝ/05/06)/.Ευχαριστούμε τα γαλακτοκομεία «Χαραλαμπίδης» και τον Κυπριακό Σύνδεσμο Διαιτολόγων για τη μερική υποστήριξη της μελέτης. Επίσης, όλα τα παιδιά και τους κηδεμόνες που συμμετείχαν στη μελέτη, τους δασκάλους για την προθυμία τους να συνεργαστούν, καθώς και το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου (Τμήμα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης). * Συγγραφέας προς επικοινωνία: ΧρυσταλλένηΛαζάρου Πλήρης δημοσίευση: Lazarou C, Panagiotakos DB, Panayiotou G Matalas A-L. Overweight and obesity in preadolescent children and their parents, in Cyprus: prevalence and associated socio-demographic factors the CYKIDS study; Obesity Reviews 2008 May;9(3): Epub 2007 Dec Οι διατροφικές πεποιθήσεις και συμπεριφορές των γονιών και η επίδραση τους στις διατροφικές πεποιθήσεις και συμπεριφορές των παιδιών τους: η μελέτη CYKIDS 1 Χρυσταλλένη Λαζάρου *, MSc, Θεανώ 2 1 Καλαβανά, PhD, Αντωνία-Λήδα Ματάλα, PhD 1.Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας- Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, Ελλάδα. 2. Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην παρούσα έρευνα εξετάστηκε η σχέση μεταξύ των διατροφικών πεποιθήσεων και συμπεριφορών των γονιών και των αντίστοιχων των παιδιών τους. Στη συγχρονική αυτή μελέτη η συλλογή των δεδομένων έγινε σε εθνικό επίπεδο χρησιμοποιώντας πολυσταδιακό σχεδιασμό δειγματοληψίας σε 1140 παιδιών (ηλικίας 9-13 ετών). Εφαρμόστηκε η ανάλυση κατά κύριες συνιστώσες (PCA) για την εξαγωγή των κυρίων παραγόντων από τις 8 μεταβλητές που αξιολογούσαν τις πεποιθήσεις και διατροφικές συμπεριφορές των παιδιών ( n=991). Οι 8 αυτοί παράγοντες μετά από ανάλυση παλινδρόμησης και ρύθμισης των πιθανών παραγόντων σύγχυσης, διαχωρίστηκαν σε 16 εξαρτημένες μεταβλητές, οι οποίες περιέγραφαν διαφορετικές διατροφικές πεποιθήσεις και συμπεριφορές των γονιών. Προέκυψαν τρεις κύριοι παράγοντες που εξηγούν την διακύμανση των διατροφικών πεποιθήσεων και συμπεριφορών των παιδιών. Αυτοί είναι : «η ενοχή για την διατροφή» (Παράγοντας 1), «ενδιαφέρον, ανησυχία για το βάρος του σώματος» (Παράγοντας 2), «τρώγω όλο το φαγητό μου» (Παράγοντας 3). Τα παιδιά που οι απαντήσεις τους εμπίπταν κάτω από τις πιο πάνω τρεις κατηγορίες είχαν 30% πιθανότητες να έχουν γονείς που δεν μπορούσαν να ελέγξουν το φαγητό που κατανάλωνε το παιδί τους, 40% περισσότερες πιθανότητες να έχουν γονείς που σκέφτονται ότι το παιδί τους είναι υπέρβαρο/ή παχύσαρκο και ότι έχει περισσότερη

13 ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ διαθεσιμότητα για κατανάλωση τροφών υψηλές σε λιπαρά, αντίστοιχα. Ο θηλασμός φάνηκε ότι σχετίζεται με την απόκτηση θετικών διατροφικών πεποιθήσεων και συμπεριφορών από τα παιδιά, ανεξάρτητα από την ηλικία του παιδιού, το φύλο, τον τόπο διαμονής του, το κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο, την ποιότητα της διατροφής και την κατάσταση παχυσαρκίας των γονιών. Η έρευνα προτείνει ότι οι γονείς είναι πιθανόν να ασκούν την επίδραση τους στην διαμόρφωση των διατροφικών συνηθειών και κατ'επέκταση στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας στα παιδιά τους, μέσο της επίδραση που ασκούν στις διατροφικές πεποιθήσεις και συμπεριφορές τους. Ευχαριστίες: Ευχαριστούμε τα γαλακτοκομεία «Χαραλαμπίδης» και τον Κυπριακό Σύνδεσμο Διαιτολόγων για τη μερική υποστήριξη της μελέτης. Επίσης, όλα τα παιδιά και τους κηδεμόνες που συμμετείχαν στη μελέτη, τους δασκάλους για την προθυμία τους να συνεργαστούν, καθώς και το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου (Τμήμα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης). * Συγγραφέας προς επικοινωνία: ΧρυσταλλένηΛαζάρου Πλήρης δημοσίευση: Lazarou C, Kalavana T, Matalas AL. The influence of parents' dietary beliefs and behaviours on children's dietary beliefs and behaviours: The CYKIDS study. Appetite Jun 26. [Epub ahead of print] Συνήθειες σωματικής δραστηριότητας σε παιδιά από αστικές και αγροτικές περιοχές της Κύπρου Ειρήνη Μπαθρέλλου, MSc, Χρυσταλλένη Λαζάρου*, MSc, Δημοσθένης Παναγιωτάκος, PhD, Λάμπρος Συντώσης, PhD Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας- Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, Ελλάδα. 13 Εισαγωγή: Ο τρόπος ζωής των παιδιών γίνεται ολοένα και πιο καθιστικός, φαινόμενο που έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων στο μέλλον. Ένας από τους παράγοντες που έχει προταθεί ότι συμβάλλει στον λιγότερο δραστήριο τρόπο ζωής είναι η διαμονή σε αστικό περιβάλλον, αν και αυτή η συσχέτιση δεν υποστηρίζεται από όλες τις μελέτες. Στην παρούσα μελέτη εξετάσαμε τις συνήθειες σωματικής δραστηριότητας σε παιδιά που μένουν σε αστικές και αγροτικές περιοχές της Κύπρου, όπου τις τελευταίες δεκαετίες έχουν συμβεί μεγάλες δημογραφικές αλλαγές προς την αστικοποίηση. Μεθοδολογία: Το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν από 1140 παιδιά (531 αγόρια, 609 κορίτσια), ηλικίας ετών, εγγεγραμμένα σε 24 τυχαία επιλεγμένα δημόσια δημοτικά σχολεία από 5 αστικές και αγροτικές περιοχές της Κύπρου. Τα παιδιά συμπλήρωσαν ένα ημιποσοτικό ερωτηματολόγιο σχετικά με τη συχνότητα και τη διάρκεια των καθημερινών σωματικών δραστηριοτήτων, κατηγοριοποιημένων σε «ενεργές» και «καθιστικές» δραστηριότητες. Επίσης, συλλέχθηκαν πληροφορίες από τα παιδιά και τους κηδεμόνες τους για το βάρος και το ύψος των παιδιών, καθώς και για τα δημογραφικά και κοινωνικοικονομικά χαρακτηριστικά τους. Αποτελέσματα: Τα παιδιά των αγροτικών περιοχών ανέφεραν ότι ήταν ελαφρώς πιο δραστήρια αμέσως μετά το σχολείο σε σχέση με τα παιδιά των αστικών περιοχών, καθώς και ότι απασχολούνταν περισσότερο με δραστηριότητες στο ύπαιθρο σε εβδομαδιαία βάση. Από την άλλη μεριά, τα παιδιά των αστικών περιοχών ανέφεραν ότι ασχολούνται περισσότερο με κάποιο άθλημα σε εβδομαδιαία βάση (για όλες τις παραπάνω παραμέτρους: p < 0.10). Τόσο, όμως, για τα παιδιά των αστικών όσο και για αυτά των αγροτικών περιοχών ο μέσος χρόνος που αφιέρωναν σε μέτριας έως υψηλής έντασης δραστηριότητες εβδομαδιαίως (14,9 ± 7,6 ώρες/εβδομάδα και 15,2 ± 7,6 ώρες/εβδομάδα,

14 ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ αντιστοίχως, p = 0.612), καθώς και στην ενασχόληση με την οθόνη (τηλεόραση, υπολογιστής, ηλεκτρονικά παιχνίδια) τις καθημερινές ή τα σαββατοκύριακα, ήταν παρόμοιος. Επίσης, η ποσοστιαία κατανομή των παιδιών στις διάφορες υποκατηγορίες σωματικών και καθιστικών δραστηριοτήτων που εξετάστηκαν δεν διέφερε μεταξύ των δύο ομάδων για τις περισσότερες παραμέτρους. Συμπέρασμα: Μεταξύ των παιδιών που ζουν σε αστικές και αγροτικές περιοχές της Κύπρου δεν βρέθηκαν ουσιαστικές διαφορές σχετικά με τις συνήθειες σωματικής δραστηριότητας. Συνεπώς, οι παρεμβάσεις αγωγής υγείας που στοχεύουν στην αύξηση των σωματικών δραστηριοτήτων και στη μείωση των καθιστικών δραστηριοτήτων στα παιδιά θα πρέπει να απευθύνονται μάλλον ισότιμα στα παιδιά αστικών και αγροτικών περιοχών. Ευχαριστίες: Ευχαριστούμε τα γαλακτοκομεία «Χαραλαμπίδης» και τον Κυπριακό Σύνδεσμο Διαιτολόγων για τη μερική υποστήριξη της μελέτης. Επίσης, όλα τα παιδιά και τους κηδεμόνες που συμμετείχαν στη μελέτη, τους δασκάλους για την προθυμία τους να συνεργαστούν, καθώς και το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου (Τμήμα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης). * Συγγραφέας προς επικοινωνία: ΧρυσταλλένηΛαζάρου Πλήρης δημοσίευση: Bathrellou E, Lazarou C, Panagiotakos DB, Sidossis LS. Physical activity patterns and sedentary behaviors of children from urban and rural areas of Cyprus. Cent Eur J Public Health 2007; 15 (2): Βασιλική Πική Διαιτολόγος

15 ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 15

16 ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ- ÂÉÂËÉÁ- ÍÅÁ ÓÕÍÅÄÑÉÁ 1 Βιβλιοθήκη Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ο Το 50 βιβλίο για την βιβλιοθήκη του Συνδέσμου είναι το «Molecular Targets for Cancer Prevention Diagnosis and Treatment 2007 International Conference», του University of Cyprus Department of Biological Science, στις 7-10 Οκτωβρίου Βιβλία ο Το 51 βιβλίου για την βιβλιοθήκη του Συνδέσμου είναι το «Εθνικές Οδηγίες Διατροφής και Άσκησης», του Υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων Κύπρου Alison Evert & Amy Hess-Fischl Pediatric Diabetes: Health Care Reference and Client Education Handouts Copyright 2006 ISBN: Kerri Wiggins Renal Care: Resources and Practical Applications Copyright 2004 ISBN: Εισηγήσεις Alyce Thomas & Yolanda Gutierrez ADA Guide to Gestational Diabetes Mellitus Copyright 2005 ISBN: για websites www 4 Συνέδρια Σεπτεμβρίου 2008, Frankfurt, Germany Ensuring Quality in Practice Placement Learning, EFAD efad.topshare.com/downloadattachment/1244/261/diets2sec ann_2.pdf Οκτωβρίου 2008, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα ο 8 Μακεδονικό Συνέδριο Διατροφής και Διαιτολογίας Οκτωβρίου 2008, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα ο 3 Βαλκανικό Συνέδριο Παχυσαρκίας 16

17 ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ- ÂÉÂËÉÁ- ÍÅÁ ÓÕÍÅÄÑÉÁ Οκτωβρίου 2008, Πάφος ο 2 Παγκύπριο Συνέδριο Οστεοπόρωσης Οκτωβρίου 2008, Chicago, Ill. American Dietetic Association Food & Nutrition Conference & Expo 2 Νοεμβρίου 2008, Hilton Park, Λευκωσία Ετήσιο Τσάι του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου Νοεμβρίου 2008, Philadelphia 18th Annual Renfrew Center Foundation Conference for Professionals Feminist Perspectives and Beyond: The Power of Therapeutic Relationships in the Treatment of Eating Disorders (Offers 22.5 CEUs) Νοεμβρίου, Λευκωσία, Κύπρος ο 5 Παγκύπριο Συνέδριο Διαιτολογίας από τον Συ.Δι.Κυ. σε συνεργασία με IDF Mediterranean Diet Connection to Health Δεκεμβρίου 2008, Αθήνα, Ελλάδα ο 3 Πανελλήνιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης με διεθνή συμμετοχή To υλικό του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου μπορείτε να το βρείτε και στην ιστοσελίδα μας: Αν θέλετε να συμβάλετε με άρθρο σας στα «Νέα του Συνδέσμου των Διαιτολόγων Κύπρου» έχετε οποιεσδήποτε εισηγήσεις, τότε επικοινωνήστε με: Ελένη Ανδρέου: Γεωργία Τσιάππα: Ή οποιοδήποτε άλλο μέλος της επιτροπής της εφημερίδας. Ελένη Π. Ανδρέου Κλινική Διαιτολόγος, Πρόεδρος Åðéêïéíùíåßóôå ìå ôïí Óõíäåóìï: Ô.Ê , 2083 ËÅÕÊÙÓÉÁ. ÔÇË

ΑΝΤΡΕΣ (%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ (%)

ΑΝΤΡΕΣ (%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ (%) Αποτελέσματα από «Επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος βάρους στην Κύπρο και διαπίστωση των διατροφικών συνηθειών του Κύπριου πολίτη" του Συνδέσμου ιαιτολόγων και ιατροφολόγων

Διαβάστε περισσότερα

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Ο αθλητισμός είναι η συστηματική σωματική καλλιέργεια και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ενημερωτική εκστρατεία του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου για την προώθηση της Υγιεινής Διατροφής έως προληπτικό μέσο κατά των συγχρόνων προβλημάτων υγείας και της υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών τρόπων

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning)

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning) http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning), Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα τόσο του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της υγείας του μαστού

Η σημασία της υγείας του μαστού Η σημασία της υγείας του μαστού y Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο κοινός γυναικείος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 1.1 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 411,000 θανάτους κάθε χρόνο. y Η σωματική άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα για βρέφη και β βρεφικής ηλικίας, μεταποιημένες τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Οκτωβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής με κύριο στόχο τον περιορισμό της πείνας στον πλανήτη.

Οκτωβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής με κύριο στόχο τον περιορισμό της πείνας στον πλανήτη. Παγκόσμια ημέρα διατροφής 16 Oκτωβρίου Η Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 16 Οκτωβρίου, μέρα που το 1945 ιδρύθηκε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ. Τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Δημήτρης Κουρέτας, PhD Τμήμα Βιοχημείας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Έρευνα Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου. Αποτελέσματα από επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων IHPCBG: Επένδυση για την υγεία και ευημερία των παιδιών σε Βουλγαρία και Ελλάδα IHPCBG: Investment in the health and the prosperity of the children in the Bulgarian Greek region 10-12 Οκτωβρίου 2013 Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΎΛΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τρέφοµαι σωστά - Ζω µε υγεία 1.1 ιατροφή και Υγεία 1.2 ιατροφή και καρδιοαγγειακά νοσήµατα 1.2.1 Υπερλιπιδαιµία Υπερχοληστερολαιµία 1.2.2 Αρτηριακή πίεση - Υπέρταση 1.3 ιατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Msc ΚΡΗΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Πτυχιούχος Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών Τηλ. 210 8995614, κιν.

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Msc ΚΡΗΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Πτυχιούχος Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών Τηλ. 210 8995614, κιν. Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Msc ΚΡΗΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Πτυχιούχος Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου Αθηνών Τηλ. 210 8995614, κιν. 6992519192 Ονοµατεπώνυµο:... Ηµερ. συµπλήρωσης ερωτηµατολογίου:... Διεύθυνση:..

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διάγνωση διαβήτη Σε μεσήλικα Σε ηλικιωμένο Σε παιδί ή έφηβο Διαβήτης σε ενήλικες και υπερήλικες Ενήλικας ή Ηλικιωμένος

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση»

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Σχολική χρονιά 2006-2007 Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Η υγεία, η ασφάλεια και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοσχετιζόμενες. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Ερευνητική Εργασία B 3 2 ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης Εμμανουέλλα Στρογγύλη-Τσιότσου Λάζαρος Τράικος Ελένη Φαρμάκη Η Διαιτολογία Η Διαιτολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου MD, Μιχάλης Τορναρίτης PhD, Σάββας Χρ Σάββα MD, Αντώνης Καφάτος MD

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη 14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Η παγκόσμια ημέρα για τον σακχαρώδη διαβήτη γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, με αφορμή τα γενέθλια του Frederick Banting, o οποίος σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της διατροφής

Ψυχολογία της διατροφής ΚαλλιOΠη ΕμμανουηλIδου Ψυχολογία της διατροφής Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος Εισαγωγή Η διατροφή στη ζωή μας Πώς σχετίζεται η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Υ.ΖΗ.Ν. (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Ε.Υ.ΖΗ.Ν. (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ε.Υ.ΖΗ.Ν (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 1990-2007: Πρόγραμμα Ανίχνευσης Ταλέντων Συμμετείχε το σύνολο των μαθητών των Β (1990-2002) και Γ τάξεων Δημοτικού της χώρας (70-80.000 ετησίως),

Διαβάστε περισσότερα

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2014-2015 Hilton Park, Λευκωσία,10/09/2015 Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Η έρευνα διεξήχθη από

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ

ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν: Οι αιτίες που κάνουν ένα πρόγραµµα αγωγής υγείας µε θέµα τη διατροφή αναγκαίο Ποια είναι τα στοιχεία που πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Επιστημών Υγείας & Αγωγής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» 2015 Κλινική Διατροφή Διατροφή & Άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες εφήβων

Διατροφικές συνήθειες εφήβων Διατροφικές συνήθειες εφήβων Καραγιάννη Ελευθερία, Μόνα Θεοδώρα, Μπογιατζή Μαρία, Παπασωτηρίου Σπυριδούλα, Παπατζιάμου Δήμητρα, Χατζηδίμπας Βασίλης 1 Λύκειο Αριστοτελείου Κολλεγίου lykeio@aristotelio.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

National tools Country : Greece

National tools Country : Greece National tools Country : Greece Name of tool or initiative Source Short description Link Αγωγή Υγείας. Διατροφή. Διατροφικές Συνήθειες για μαθητές ηλικίας 6-8 ετών. -Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού -Τετράδιο

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013

Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013 Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013 17.00-18.00 Έναρξη Συνεδρίου - Χαιρετισμοί 18.00-18.30 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ Η παραδοσιακή μας διατροφή : Το χτες ως πρότυπο για το αύριο 18.30-19.45 ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Κοιλιοκάκη

Διαβάστε περισσότερα