Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο"

Transcript

1 Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Περιοδική έκδοση για την προώθηση του θεάτρου, του εκπαιδευτικού δράματος, του θεατρικού παιχνιδιού και των άλλων παραστατικών τεχνών στην εκπαίδευση ISSN X Τεύχος 1, Αθήνα 2001 Θεατροπαιδαγωγικές Ομάδες στην Εκπαίδευση (Theatre-in-Education): αναζητώντας έκφραση στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα Γιάννα Πιτούλη, ΜΑ Exeter Uni ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ Το άρθρο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεάν για έρευνα, διδασκαλία και προσωπική μελέτη. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μετά από άδεια του εκδότη.

2 Θεατροπαιδαγωγικές Οµάδες στην εκπαίδευση (Τheatre - in -Εducation) αναζητώντας έκφραση στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα. (παρουσίαση µιας πρότασης στη Συνδιάσκεψη 2000 για το Θέατρο στην Εκπαίδευση *) Γιάννα Πιτούλη εκπαιδευτικός, θεατροπαιδαγωγός Μέρος 1ο. Εισαγωγή Ο θεσµός του Theatre in Education (TIE) «Θεατροπαιδαγωγικές Οµάδες στην Εκπαίδευση»- θέτει την τέχνη του Θεάτρου στην υπηρεσία της εκπαίδευσης. Τα µέλη της θεατρικής οµάδας (που φέρουν τον τίτλο: ηθοποιοί - παιδαγωγοί ή θεατροπαιδαγωγοί) συναντιούνται µε µια οµάδα παιδιών που απαρτίζουν ένα τµήµα µιας συγκεκριµένης τάξης της εκπαιδευτικής βαθµίδας. Σε στενή συνεργασία µε τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό της τάξης, η οµάδα προσπαθεί τόσο να ενηµερώσει τους µαθητές για τις επιλογές και τις δυνατότητες απέναντι σε κρίσιµα θέµατα για την αναζήτηση της προσωπικής τους ταυτότητας, όσο και να εµβαθύνουν τη σχέση τους µε τα γνωστικά αντικείµενα του αναλυτικού προγράµµατος. Ο αγγλικός όρος ΤΙΕ ερµηνεύεται ως «Θεατροπαιδαγωγικές Οµάδες στην Εκπαίδευση», 1 αποτελώντας έτσι και έναν σύντοµο ορισµό του θεσµού. Το ζητούµενο δεν είναι η απλή µεταφορά του θεσµού, αλλά η δηµιουργία του ελληνικού ΤΙΕ, το οποίο θα εναρµονίζεται µε τις ανάγκες της ελληνικής κουλτούρας και παιδείας. Μέσα στα πλαίσια αυτής της απόπειρας η εφαρµογή ενός πιλοτικού προγράµµατος µε θέµα τα ναρκωτικά προτείνεται για να αναδείξει, σε πρακτικό επίπεδο, τη δυνατότητα του ΤΙΕ ως ανανεωτικού και αποτελεσµατικού εκπαιδευτικού µέσου. Παράλληλα, η πρόταση αυτή αποσκοπεί στο να θέσει τη βάση για την έναρξη ενός «µακρο»σχεδίου για την εφαρµογή του ΤΙΕ στα ευρύτερα πλαίσια του εκπαιδευτικού µας συστήµατος. Προηγουµένως θα επιχειρηθεί µια σύντοµη προσέγγιση του θεωρητικού πλαισίου του θεσµού. Μέρος 2 ο : Η θεωρία Αρχικά προσεγγίζονται κάποιες προσπάθειες να οριστεί ο θεσµός του ΤΙΕ. ( ) Η παρουσία του ΤΙΕ στα σχολεία στοχεύει αφενός στο να εκπαιδεύει, να διευρύνει τους πνευµατικούς ορίζοντες των µαθητών και να τους προκαλεί ερωτήµατα για τον κόσµο που τους περιβάλλει και αφετέρου να τους ψυχαγωγεί Μια οµάδα ΤΙΕ είναι µια οµάδα από ηθοποιούς - εκπαιδευτικούς που έχουν εµπειρία και στους δύο τοµείς. Επινοούν ή γράφουν «Προγράµµατα» που απευθύνονται σε συγκεκριµένης ηλικίας οµάδες και τα µεταφέρουν στα σχολεία. Η χρήση της λέξεως «Προγράµµατα» αποκλείει την περιορισµένη περιγραφή της δουλειάς ως θεατρικό έργο ή µάθηµα. Στην πράξη είναι και τα δύο, χρησιµοποιώντας ένα περίπλοκο µίγµα θεατρικών µορφών και εκπαιδευτικών τεχνικών. (Redington,1983, 1-2) Βασικά το ΤΙΕ αναζητά να θέσει τις τεχνικές του θεάτρου στην υπηρεσία της εκπαίδευσης. Ο σκοπός του είναι να παράσχει στους µαθητές µια συναρπαστική και προκλητική εµπειρία και ένα απαράµιλλο ερέθισµα για τη διεύρυνση της δουλειάς τους µέσα και έξω από το σχολείο. Τα θέµατα µε τα οποία καταπιάνεται προέρχονται από πηγές πολυποίκιλες, όπως: περιβάλλον, ρατσισµός, τοπική ιστορία, εκµάθηση της γλώσσας, επιστήµη και υγεία. Ένα από τα µεγαλύτερα και πιο αποτελεσµατικά χαρακτηριστικά του ΤΙΕ είναι η ενεργή συµµετοχή των παιδιών στο δράµα που λαµβάνει χώρα. (Jackson, 1993,1-2) Όροι όπως: Ηθοποιοί - Εκπαιδευτικοί, θεατρικές µορφές και εκπαιδευτικές τεχνικές, συµµετοχή µαθητών, θέατρο στην υπηρεσία της εκπαίδευσης, χρησιµοποιούνται προκειµένου 1 Για τις ανάγκες αυτής της παρουσίασης θα διατηρηθεί η συντοµογραφία ΤΙΕ. 34

3 να τονιστούν τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα του ΤΙΕ. Ο συγκεκριµένος συνδυασµός αυτών των χαρακτηριστικών ορίζει το ΤΙΕ ως µοναδική κίνηση εκπαιδευτικής παρέµβασης, η οποία µετατρέπει την τέχνη του θεάτρου σε εκπαιδευτικό µέσο. Η αρχή Ο θεσµός ξεκινά στην Αγγλία το 1965 και αποτελεί την εξέλιξη της αναζήτησης για ανανεωτική πνοή στους χώρους της εκπαίδευσης και του θεάτρου που παρακινείται από το γενικότερο πνεύµα προόδου στο χώρο της πολιτικής. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ξεκινά στο Coventry µια προσπάθεια εύρεσης αποτελεσµατικού τρόπου µεταφοράς της τέχνης του θεάτρου στα σχολεία. Οι επιρροές Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον µας στις επιρροές που συνέβαλαν στην ανάδυση του ΤΙΕ, µπορούµε να επισηµάνουµε διάφορους παράγοντες. Για παράδειγµα, οι εξελίξεις στο χώρο του παιδικού θεάτρου και ιδιαίτερα η παρέµβαση του Brian Way. Για τον τελευταίο ο Gordon Vallins -εµπνευστής και σκηνοθέτης της πρώτης οµάδας ΤΙΕ- τονίζει, «ένα σηµαντικό πράγµα που έµαθα από τον Brian ήταν ότι το δράµα, ως εκπαιδευτικό εργαλείο, µπορεί να έχει κεντρική θέση στην ανάπτυξη της προσωπικότητας των µαθητών. Επίσης µου έδειξε ότι το δράµα µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως βάση για άλλες δηµιουργικές δραστηριότητες». (Vallins στον Jakson 1980, 4). Από τη δουλειά του Way, κατά την οποία η οµάδα των ηθοποιών µετά το τέλος της παράστασης προσκαλούσε τα παιδιά να συµµετάσχουν ενεργά σε δραστηριότητες (αυτοσχεδιασµού, γραφής, µουσικής και πηλού) συνδεόµενες µε το θέµα της παράστασης, ο Vallins εµπνέεται και οδηγεί την αναζήτησή του προς το µοντέλο συνεργασίας που το ΤΙΕ προτείνει. Καθοριστικό ρόλο για την εµφάνιση και την εξέλιξη του ΤΙΕ διαδραµάτισε και η φιλοσοφία της µάθησης µέσω της πράξης που η κίνηση του Drama in Education πρέσβευε. Στο Drama in Education (DΙΕ), ο εκπαιδευτικός είναι το πρόσωπο που δουλεύει µε τα παιδιά και εµψυχώνει τη µαθησιακή διαδικασία. Καθώς η δυναµική της τάξης του είναι ένα πεδίο γνωστό, απολαµβάνει το πλεονέκτηµα να βασίζει τη διαδικασία σε ένα πλάνο µακράς διάρκειας, µέσα στα πλαίσια του οποίου µπορεί να πειραµατιστεί εφαρµόζοντας διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης, προκειµένου να καταλήξει στον αποτελεσµατικότερο τρόπο δραµατικής συναλλαγής και συνύπαρξης µε την τάξη. Στο ΤΙΕ η οµάδα των ηθοποιών έχει µόνο µια ευκαιρία να επιτύχει τους στόχους της µέσα σε ένα περιβάλλον η δυναµική του οποίου είναι άγνωστη. Ωστόσο η οµάδα ΤΙΕ µεταφέρει τη γοητευτική δύναµη της δηµιουργίας τέχνης στα σχολεία. Είναι η «µαγεία» του θεάτρου που εξαλείφει τα ψεγάδια της καθηµερινής σχολικής ρουτίνας, προσκαλεί και προκαλεί τη δηµιουργική σκέψη των µαθητών. Στο σηµείο αυτό θα ήθελα να επισηµάνω τον καθοριστικό ρόλο του υπεύθυνου εκπαιδευτικού της κάθε τάξης χωρίς τη συνεργασία του οποίου η πραγµατοποίηση των στόχων που το ΤΙΕ θέτει είναι αδύνατη. Καθώς η οµάδα ΤΙΕ τροφοδοτεί την τάξη του µε καινούργια ερεθίσµατα, ο ίδιος προβαίνει στην αξιολόγηση των όποιων ανταποκρίσεων των µαθητών κατά τη διάρκεια και µετά το πέρας της όλης διαδικασίας και, κυρίως, στην αξιοποίησή τους προς όφελος της µαθησιακής εξέλιξης των µαθητών. Τόσο το ΤΙΕ όσο και το DIE χαρακτηρίζονται από µια προσπάθεια παρέµβασης που στοχεύει στην πρόκληση και την αλλαγή του τρόπου µε τον οποίο οι νέοι άνθρωποι αντιλαµβάνονται τον κόσµο που τους περιβάλλει. Και για τις δύο κινήσεις η τέχνη του δράµατος γίνεται το µέσο για την επίτευξη των στόχων τους. Τα προγράµµατα Το ΤΙΕ έχει καθιερώσει ένα συγκεκριµένο µοντέλο δουλειάς, ο όρος «Προγράµµατα» χρησιµοποιείται για να εκφράσει αυτό το µοντέλο. Τα προγράµµατα σχεδιάζονται υπό το πρίσµα της κύριας αρχής που διαπνέει το ΤΙΕ: την ενεργή συµµετοχή των µαθητών στην όλη διαδικασία που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της µαθησιακής διαδικασίας και της γνωστικής τους ανάπτυξης. 35

4 Αναφέροντας κάποια από τα εκπαιδευτικά και θεατρικά στοιχεία που διαπνέουν τα προγράµµατα, αξίζει να σηµειώσουµε: µαθητικό-κεντρική, χρήση παιχνιδιού, µάθηση µέσω πράξης, Drama in Education, Project διδασκαλία, γλωσσική ανάπτυξη και καινούργιες διδακτικές µέθοδοι, θεατρικές φόρµες, σχέση ηθοποιού - θεατή, οµαδική δηµιουργία, κοινωνικά και πολιτικά θέµατα κτλ.(redington, 3-6) Όπως χαρακτηριστικά επισηµαίνει ο Jakson, «τα ΤΙΕ προγράµµατα δεν είναι µια απλή παράσταση έργου στα σχολεία, ένα συµβάν το οποίο είναι σήµερα εδώ και αύριο εξαφανίζεται. Πρόκειται για ένα προσεγµένο πρότυπο δραστηριοτήτων, που συνήθως έχει δηµιουργηθεί και ερευνηθεί από την οµάδα, σχετικό µε ένα θέµα που αναδύεται τόσο από το Curriculum όσο και από την ίδια τη ζωή των παιδιών, το οποίο παρουσιάζεται στα σχολεία από την οµάδα, προσκαλώντας τους µαθητές να βιώσουν άµεσα µια εµπειρία καταστάσεων και προβληµάτων που θέτει το θέµα». (1993, 4) Κατά αυτό τον τρόπο η ενηµέρωση των µαθητών λαµβάνει χώρα ενεργοποιώντας τον προβληµατισµό τους για την κατάσταση που παρουσιάζεται. Τα περιεχόµενα των θεµάτων που το ΤΙΕ χρησιµοποιεί κατατάσσονται στις εξής κατηγορίες: Φαντασία Ιστορία και γεωγραφία Περιβάλλον Ανθρώπινες σχέσεις ιαπολιτισµικές διαφορές Μαθησιακές ικανότητες Curriculum Υγεία και επιστήµη Τα θέµατα που πραγµατεύεται το ΤΙΕ αναδεικνύονται σε έναν καθοριστικό παράγοντα για την εφαρµογή του θεσµού, καθώς η άµεση ταύτισή τους µε τις ζωές όσων συµµετέχουν µετατρέπει τη γενική διαδικασία σε µια υπόθεση οικεία και προσωπική, προκαλώντας την υιοθέτηση υπεύθυνης στάσης εκ µέρους των µαθητών. Η αίσθηση αµεσότητας που µεταδίδουν τα θέµατα στους αποδέκτες τους εξοπλίζει το ΤΙΕ µε τη δύναµη και τη δυνατότητα να παρέµβει αποτελεσµατικά στην εκπαιδευτική διαδικασία, αποσκοπώντας στη διεύρυνση των πνευµατικών οριζόντων των µαθητών. Η οµάδα είναι σε θέση να οργανώσει και να διεξάγει πρόβες για ένα µόνο µέρος στο στάδιο της προετοιµασίας, καθώς κάθε πρόγραµµα ολοκληρώνεται µε τη συµβολή των µαθητών κατά τη διάρκεια της εφαρµογής του, συµβολή που κινείται στο επίπεδο του απρόβλεπτου. Ως αποτέλεσµα, η επιτυχής εφαρµογή του προγράµµατος στηρίζεται στις ικανότητες των θέατροπαιδαγωγών να ανταποκριθούν στις αντιδράσεις των µαθητών στοχεύοντας στην επίτευξη των αντικειµενικών στόχων που το πρόγραµµα θέτει. Συνεπώς η επάνδρωση των οµάδων ΤΙΕ µε άτοµα ικανά να ανταποκριθούν στις ιδιαίτερες ανάγκες του ΤΙΕ είναι αυτονόητη. Επιπρόσθετα, το στάδιο προετοιµασίας των προγραµµάτων δεν ακολουθεί µια συγκεκριµένη πορεία, δεν υπάρχει «συνταγή»,αλλά διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης που προκύπτουν από τη δυναµική της οµάδας και τις ανάγκες του εκάστοτε επιλεγόµενου θέµατος. Μια εναλλακτική επιλογή της οµαδικής προετοιµασίας που οι εξελίξεις στην τριανταπεντάχρονη ανάπτυξη του θεσµού καθιέρωσαν είναι και αυτή της συγγραφής των προγραµµάτων από θεατρικούς συγγραφείς. Ένα αποτέλεσµα αυτής της εξέλιξης είναι η πιθανότητα δηµιουργίας «Πακέτων Προγραµµάτων» που παρέχουν τη δυνατότητα ταυτόχρονης εφαρµογή τους σε περισσότερα από ένα σχολεία. Θέατρο έρευνας Σε αυτό το σηµείο θα ήθελα να τονίσω τον ερευνητικό χαρακτήρα του ΤΙΕ. Η έρευνα καλύπτει όλα τα στάδια: τη σύλληψη της ιδέας, την όλη οργάνωση και προετοιµασία, την 36

5 παράσταση και την αξιολόγηση του γενικού προγράµµατος. Η διαδικασία δηµιουργίας των ΤΙΕ προγραµµάτων αποδεικνύεται ένα ερευνητικό µέσο που παρέχει την ευκαιρία για την κατανόηση των αναγκών και επιθυµιών που κατέχουν κεντρική θέση στις ζωές των νέων. Όπως τονίζει ο Hennesy, το ΤΙΕ έχει την ικανότητα να ορίζει το πλαίσιο το οποίο επιτρέπει στους επαγγελµατίες του θεάτρου να µελετήσουν τους θεατές τους µε µοναδικό τρόπο -κατά τη διάρκεια της δηµιουργίας και της παράστασης που ακολουθείδηµιουργώντας καλλιτεχνικό έργο µε καθαρά παιδαγωγικό χαρακτήρα. (90) εδοµένου ότι σκοπός της έρευνας είναι η εξερεύνηση της ανθρώπινης φύσης και οι δυνατότητές της για εξέλιξη που αποσκοπούν στην συνειδητοποίηση της δύναµης την οποία η κατάκτηση της γνώσης περικλείει, τότε η φιλοσοφία του ΤΙΕ του προσδίδει έναν ερευνητικό χαρακτήρα µετατρέποντάς το σε εργαλείο έρευνας, σε θέατρο έρευνας. Κλείνοντας την περιληπτική αυτή αναφορά στο ΤΙΕ, επισηµαίνεται η εµφάνιση θεσµών όπως του «Θεάτρου στα Μουσεία» και του «Θεάτρου στο χώρο της Υγιεινής Εκπαίδευσης». Πρόκειται για την επέκταση της φιλοσοφίας του ΤΙΕ σε εκπαιδευτικούς χώρους εκτός του σχολείου, που εµφανίζονται ως αποτέλεσµα της εξέλιξης του θεσµού κατά τη διάρκεια της πορείας του. Μέρος 3 ο : Μια πρόταση για πιλοτική εφαρµογή Μια σηµαντική προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρµογή του ελληνικού ΤΙΕ είναι η ανάγκη απόκτησης οργανικής σχέσης µε το εκπαιδευτικό σύστηµα και τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Αυτό σηµαίνει ότι οι οµάδες πρέπει να υπόκεινται στην αρµοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας, που θα τις προσλαµβάνει. Οι οµάδες µπορούν να απαρτίζονται είτε από εκπαιδευτικούς που έχουν προηγούµενη υποκριτική εκπαίδευση και επιθυµούν να προσφέρουν τις γνώσεις τους είτε από ανεξάρτητους επαγγελµατίες ηθοποιούς (δηµιουργώντας έτσι έναν καινούργιο ρόλο, εκείνο του θεατροπαιδαγωγού). Ωστόσο, καθώς η διαδικασία προετοιµασίας και εφαρµογής των προγραµµάτων απαιτεί την αφιέρωση χρόνου και επίπονη προσπάθεια, οι εργαζόµενοι στα σχολεία εκπαιδευτικοί, καθώς απαιτείται να ανταποκριθούν στις σχολικές τους υποχρεώσεις, είναι δύσκολο να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες δηµιουργίας και παρουσίασης των προγραµµάτων. Συνεπώς, εστιάζουµε το ενδιαφέρον µας στην επάνδρωση των οµάδων µε εκπαιδευτικούς και ηθοποιούς που θα εργάζονται αποκλειστικά για το ΤΙΕ. Σε αυτό το σηµείο θα µπορούσε να προταθεί ο σχηµατισµός ενός αριθµού οµάδων. Κάθε οµάδα θα αναλάµβανε την ευθύνη µιας εκπαιδευτικής περιφέρειας και πραγµατοποιώντας περιοδείες στα σχολεία, θα παρουσίαζε το πρόγραµµα της. Όµως στο πειραµατικό αυτό στάδιο θα εστιάσω την πρότασή µου στη δηµιουργία µιας οµάδας και ενός πιλοτικού προγράµµατος. Η οµάδα Η οµάδα κινείται µέσα στα πλαίσια του εκπαιδευτικού και καλλιτεχνικού της ρόλου. Χαρακτηριστικά διαφαίνεται, στη διακήρυξη της πολιτικής που το 1987 η GYPT TIE οµάδα εξέδωσε, η σπουδαιότητα τήρησης ισορροπίας µεταξύ αυτών των δύο παραγόντων: «Ως εκπαιδευτικοί, ο στόχος µας δεν είναι να προµηθεύσουµε τους µαθητές µε τις σωστές απαντήσεις, αλλά να βρούµε τις σωστές, τις περισσότερο χρήσιµες ερωτήσεις και να αναθέσουµε στους µαθητές να αναπτύξουν την προσωπική τους κατανόηση, να προβάλουν τα προσωπικά τους ερωτήµατα και να βρουν τις προσωπικές τους απαντήσεις. Ως καλλιτέχνες, αναγνωρίζουµε ότι είµαστε υπεύθυνοι να χρησιµοποιήσουµε και να αναπτύξουµε τις ικανότητές µας για να δηµιουργήσουµε θέατρο υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, αν είναι να δηµιουργήσουµε ένα έργο που απελευθερώνει τη σκέψη και τη δράση, τότε το θέατρο µας πρέπει να αντανακλά τους εκπαιδευτικούς µας στόχους και στο περιεχόµενο και στη φόρµα». (Oddey, 108) Η πειραµατική αυτή φάση λαµβάνει χώρα σε τρία σχολεία και απευθύνεται στις δύο τελευταίες τάξεις του λυκείου. Μια τάξη από κάθε σχολείο (25-30 µαθητές) θα παρακολουθήσει το πρόγραµµα. 37

6 Παράδειγµα προγράµµατος Θέµα: εξαρτήσεις -τα ναρκωτικά Τίτλος: «ΙΑ-φυγές» Τα στάδια. α) Έρευνα β) Εργαστήρι µε τους εκπαιδευτικούς, γ) Οµαδική θεατρική δηµιουργία δ) Πρώτη επίσκεψη- προπαρασκευαστικό στάδιο ε) εύτερη επίσκεψη: -Παράσταση-Αλληλεπίδραση θεατρικής οµάδας και µαθητών στ) Αξιολόγηση. Αναλυτικότερα: α) Έρευνα Όπως έχει ήδη τονιστεί, η γενική διαδικασία προετοιµασίας και εφαρµογής του ΤΙΕ έχει ερευνητικό χαρακτήρα. Η γενική ιδέα του συγκεκριµένου προγράµµατος δεν είναι η παρουσίαση ηθικοπλαστικών µηνυµάτων του τύπου «Τα ναρκωτικά είναι κακά, µην τα αγγίζετε», αλλά µια προσέγγιση της πραγµατικότητας που οι νέοι αντιµετωπίζουν στην καθηµερινή τους ζωή. Η όλη προσπάθεια επικεντρώνεται σε µια υπεύθυνη και προσεχτικά δοµηµένη διαδικασία, που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των µαθητών απέναντι στη πραγµατικότητα που έχουν να αντιµετωπίσουν. Αυτή θα στηρίξει την αντίστασή τους στις ενδεχόµενες καταστροφικές προκλήσεις που πρόκειται να αντιµετωπίσουν ή ήδη παρουσιάζονται στις ζωές τους. Το πρώτο στάδιο περιλαµβάνει τη συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά µε την παρούσα κατάσταση. Ο ερευνητής αναλαµβάνει τη συγκέντρωση πληροφοριών που εµπεριέχουν στοιχεία για τη φύση των ναρκωτικών, τις επιπτώσεις τους, στατιστικά στοιχεία σε εθνικό επίπεδο. Οι πηγές εστιάζονται σε ιατρικές αναφορές, επαφή µε τον ΟΚΑΝΑ βιβλία, περιοδικά, διαδίκτυο και άλλα. Ένα σηµαντικό βήµα σε αυτή τη φάση είναι η επαφή µε θεραπευτικές οµάδες, όπως η Ιθάκη, όπου επιχειρείται µια προσπάθεια να αναδειχθούν οι επιπτώσεις της χρήσης ουσιών µέσα από τις πραγµατικές συνέπειες στις ζωές των ανθρώπων που «σηµαδεύτηκαν» από τη χρήση τους. Κύριος στόχος είναι, µέσω της χρήσης του δράµατος, να εκφραστούν οι προσωπικές εµπειρίες αυτών των ανθρώπων και ενδεχοµένως η δική τους εµπειρία να αποτελέσει µέρος του µηνύµατος που θέλει να µεταφέρει το πρόγραµµα. β). εργαστήρι µε εκπαιδευτικούς Το «εργαστήρι» πραγµατοποιείται µε κύριο στόχο τόσο την εισαγωγή των καθηγητών (οι οµάδες των οποίων θα παρακολουθήσουν το πρόγραµµα) στην έννοια του ΤΙΕ και την επεξήγηση του τρόπου χρήσης του δράµατος ως παιδαγωγικού µέσου, όσο και την εγκαθίδρυση µιας σχέσης συνεργασίας µαζί τους. γ) οµαδική θεατρική δηµιουργία Η Oddey ορίζοντας το όρο «devising» θέατρο υπογραµµίζει ότι πρόκειται για µια διαδικασία δηµιουργίας θεάτρου που παρέχει την ικανότητα στην οµάδα να είναι φυσικά και πρακτικά ευέλικτη ως προς την κατανοµή και διαµόρφωση ενός αυθεντικού έργου, το οποίο πηγάζει από τη συνάθροιση, τη διάπλαση, την επαναδιαπραγµάτευση των προσωπικών εµπειριών και την ποικιλία στον τρόπο αντίληψης του περιβάλλοντος χώρου των µελών που απαρτίζουν την οµάδα. Η διαδικασία δηµιουργίας του συγκεκριµένου θεατρικού συµβάντος σχετίζεται µε την αποσπασµατική εµπειρία της προσωπικής αντίληψης του εαυτού µας, της κουλτούρας µας και του ευρύτερου κόσµου που µας περιβάλλει. Η διαδικασία αντανακλά µια πολυποίκιλη «συνάντηση» προσωπικών στάσεων κάθε µέλους της οµάδας, όπως αυτές αποκρυσταλλώνονται σε µια σειρά εικόνων, οι οποίες ερµηνεύονται και στη συνέχεια συνθέτουν το τελικό έργο που διαπνέεται από παιδαγωγικό χαρακτήρα. Οι συµµετέχοντες αντιλαµβάνονται των εαυτό τους µέσα στα πλαίσια της κουλτούρας τους και του κοινωνικού πλαισίου τους, ερευνώντας, ενοποιώντας και µεταµορφώνοντας τις προσωπικές τους εµπειρίες, τα όνειρα, τις αναζητήσεις, τους αυτοσχεδιασµούς και τους πειραµατισµούς. Η δηµιουργία και «εφεύρεση» του θεατρικού έργου σχετίζεται τόσο µε τη σκέψη, τη σύλληψη και τη διαµόρφωση της ιδέας, όντας 38

7 επινοητικός και αυθόρµητος, όσο και µε την οργάνωση και τον προσεχτικό σχεδιασµό κάθε βήµατος. Με λίγα λόγια, σχετίζεται µε την εφεύρεση, προσαρµογή και δηµιουργία του «τι κάνεις ως οµάδα».(oddey, 1990) Η επιλογή της δηµιουργίας θεατρικού έργου, βασισµένου στην οµαδική συνεργασία, εµπερικλείει την παραχώρηση χώρου και χρόνου στους νέους για να εκφράσουν να ανταλλάξουν και ενδεχοµένως να αλλάξουν προσωπικές απόψεις και οπτικές. Όπως η Oddey υπογραµµίζεi: «Η δύναµη και η αξία αυτής της φόρµας δηµιουργίας οµαδικού θεάτρου δεν διογκώνεται: είναι ένας διαφορετικός τρόπος κατανόησης του κόσµου µέσα στον οποίο ζούµε, καθώς και του εαυτού µας». Συνέπεια της εφαρµογής του στα πλαίσια του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήµατος είναι οι µαθητές να έχουν τη δυνατότητα να βιώσουν εµπειρίες που προέρχονται από τη σύγχρονη κοινωνική και πολιτιστική ελληνική πραγµατικότητα. δ). πρώτη επίσκεψη Με αυτή την πρώτη επίσκεψη, που έχει προπαρασκευαστικό χαρακτήρα, οι µαθητές εισάγονται στο θέµα. Ζέσταµα Εφαρµογή στοιχείων από το Θέατρο Εικόνων (Image Theatre). Αρχίζουµε µε την παρουσίαση ανεξάρτητων εικόνων που προσπαθούν να µορφοποιήσουν µια συγκεκριµένη καταπιεστική κατάσταση, η οποία µπορεί να έχει ρεαλιστική, αλληγορική ή σουρεαλιστική µορφή. Ο Boal, επεξηγώντας τεχνικές του Image Theatre, υπογραµµίζει ότι ο συµµετέχων σ αυτή τη διαδικασία χρησιµοποιεί τα σώµατα των άλλων σαν να είναι γλύπτης: Πρέπει να ορίσει τη θέση και τη στάση κάθε σώµατος, ως την παραµικρή λεπτοµέρεια των εκφράσεων που έχουν τα πρόσωπά τους. (1995, 77) ουλεύοντας σε ζευγάρια ή σε οµάδες, οι µαθητές έχουν τη δυνατότητα να αλληλοεπηρεάζονται µεταξύ τους, µε στόχο να ερµηνεύσουν τις προσωπικές έννοιες της δεδοµένης κατάστασης. Η τεχνική του Compound Stimulus (Πακέτο Εξερεύνησης) χρησιµοποιείται για να αποκαλύψει στοιχεία από το σενάριο. Το «Πακέτο Εξερεύνησης» µπορεί να περιέχει αντικείµενα, ντοκουµέντα, φωτογραφίες κτλ., όπου ενσωµατώνονται πληροφορίες σχετικά µε το σενάριο, οι οποίες διευκολύνουν την εισαγωγή των µαθητών στο δραµατικό πλαίσιο της ιστορίας. Ο Somers διακρίνει τέσσερα στάδια στη διαδικασία δηµιουργίας δράµατος: Υπόθεση, Εξερεύνηση, ιαµόρφωση και Επικοινωνία. Αναλυτικότερα: Υπόθεση: Όταν ζητείται από τους µαθητές να εξερευνήσουν µια συγκεκριµένη έννοια, ιδέα και γενικότερα ένα ερέθισµα, οι εν δυνάµει ικανότητές τους ενεργοποιούνται για να ανταποκριθούν και να αποκρυπτογραφήσουν το ζητούµενο, το οποίο αποτελεί κίνητρο, προκειµένου να προβούν στην προσωπική ερµηνεία της δεδοµένης κατάστασης. Εξερεύνηση: Οι µαθητές, έχοντας σχηµατίσει κάποιες εικασίες στο υποθετικό στάδιο, δηµιουργούν δραµατικά µοντέλα για να εξερευνήσουν καταστάσεις που µπορούν να προάγουν ή να επεξηγήσουν τον τρόπο σκέψης τους. ιαµόρφωση: Οι µαθητές έχοντας εξερευνήσει το δεδοµένο θέµα, έχουν τη δυνατότητα µέσω της χρήσης του δράµατος να συµβολίσουν µε περισσότερες λεπτοµέρειες την έννοια που προέκυψε. Επικοινωνία: Σε αυτό το στάδιο οι µαθητές µοιράζονται τα αποτελέσµατα της εξερεύνησής τους στο χώρο της δραµατικής δηµιουργίας (52). ε) δεύτερη επίσκεψη: η παράσταση Η παράσταση πραγµατοποιείται έτσι όπως έχει διαµορφωθεί κατά το στάδιο της προετοιµασίας από την οµάδα δηµιουργίας και ακολουθείται από την αλληλεπίδραση των µαθητών µε την οµάδα. στ) αξιολόγηση Στο στάδιο αυτό επιχειρείται η διασαφήνιση του βαθµού επίτευξης των αντικειµενικών στόχων που έχει θέσει η οµάδα. Επίσης ερωτήµατα όπως: Τι και πώς µαθαίνουν τελικά οι µαθητές µέσω του ΤΙΕ, τίθενται υπό µελέτη. Προτείνεται η υιοθέτηση της τεχνικής που η Jennifer Simons στο άρθρο της «Theatre and Learning: How an Adolescent Audience Makes Meaning from TIE»( Θέατρο και Μάθηση: Πώς ένας Έφηβος θεατής Κατανοεί Έννοιες Μέσω του ΤΙΕ). Συγκεκριµένα η 39

8 συγγραφέας περιγράφει ένα project έρευνας, η µεθοδολογία του οποίου στηρίζεται στη σηµειωτική του θεάτρου και αναζητά να καταγράψει πώς οι έννοιες δηµιουργούνται και µεταδίδονται µέσω ενός συστήµατος κωδικοποιηµένων και αποκωδικοποιηµένων συµβόλων. Η ερευνήτρια επιλέγει να προβεί σε έρευνα µέσω ανάλυσης φωτογραφιών για το πρόγραµµα Jouride, µια παραγωγή του Zeal Theatre. «Πιστεύω ότι οι φωτογραφίες έχουν µια πιο καθοριστική δύναµη απ ό,τι το βίντεο. Όταν η συνολική φωτογραφική καταγραφή παρουσιαστεί, έχει το επιπρόσθετο πλεονέκτηµα της προβολής ταυτόχρονα της µακρο- καταγραφής της παράστασης ως σύνολο και τα µικρο- στιγµιότυπα, τα οποία είναι πιθανό να θεωρηθούν ή να µη θεωρηθούν ως φάσεις µε ιδιαίτερη σηµασία». (58) Στη συνέχεια προσέλαβε έναν επαγγελµατία φωτογράφο ζητώντας του να φωτογραφίσει, κατά µέσο όρο δύο σκηνές το λεπτό, καθώς η παράσταση εξελισσόταν. Οι σκηνές που ο φωτογράφος θα επέλεγε έπρεπε να αποτελούν για τον ίδιο «σηµαντικές στιγµές» της παράστασης. Έπειτα οι 102 επιλεγµένες φωτογραφίες παρουσιάστηκαν στην οµάδα των ηθοποιών που είχε προετοιµάσει και παρουσιάσει το πρόγραµµα και από αυτές 33 φωτογραφίες επιλέχθηκαν ως «σηµαντικές στιγµές» της παράστασης. Στη συνέχεια αυτές οι 33 φωτογραφίες παρουσιάστηκαν σε τρεις διαφορετικές οµάδες νέων που παρακολούθησαν το πρόγραµµα για να επιλέξουν τις δικές τους «σηµαντικές στιγµές». Η ανάλυση των αποτελεσµάτων έδειξε ότι από τις 33 φωτογραφίες οι 14 επιλέχθηκαν και από τις τρεις οµάδες ως φωτογραφίες που απεικόνιζαν «σηµαντικές στιγµές» της παράστασης. Ο συνδυασµός των 14 φωτογραφιών αποκαλύπτει τη βάση της ιστορίας, µε άλλα λόγια αυτές αποτελούν το σηµασιολογικό της πυρήνα. Η ερµηνεία των αποτελεσµάτων της φωτογραφικής καταγραφής αποδεικνύεται ιδιαίτερα βοηθητική για την αξιολόγηση των ΤΙΕ προγραµµάτων, καθώς ενισχύει την ερευνητική φύση τους. Η συγκεκριµένη προσέγγιση αξιολόγησης προσφέρεται και για µακροχρόνια έρευνα, καθώς ο ερευνητής µπορεί να επιστρέψει ύστερα από την πάροδο κάποιου χρονικού διαστήµατος και να επαναλάβει την παρουσίαση του φωτογραφικού υλικού στα σχολεία. Η ανάλυσή των νέων δεδοµένων µπορεί να αποκαλύψει περισσότερες λεπτοµέρειες για την αποτελεσµατικότητα των προγραµµάτων και για την ευρύτερη πορεία της µαθησιακής διαδικασίας. Μέρος 4 ο : Συµπέρασµα Το ΤΙΕ είναι ένας θεσµός που υπόσχεται την ανανέωση του τρόπου προσέγγισης και ενίσχυσης της µαθησιακής διαδικασίας, σχηµατίζοντας µια εναλλακτική παιδαγωγική µεθοδολογία που ενώνει την τέχνη του θεάτρου και της εκπαίδευσης. Μαθητές, εκπαιδευτικοί και θεατρική οµάδα συνεργάζονται προκειµένου να αναδείξουν τις δυνατότητες που έχει κάθε πρόγραµµα. H πρόταση για την πειραµατική εφαρµογή του ΤΙΕ θέτει τη βάση για την επέκταση του θεσµού. Για παράδειγµα, βασιζόµενοι στα αναδυόµενα κατά την αρχική πειραµατική φάση αποτελέσµατα προχωρούµε στην εφαρµογή του προγράµµατος σε περισσότερα σχολεία. Επίσης η διεξαγωγή έρευνας στο αναλυτικό πρόγραµµα µπορεί να φωτίσει τη χρυσή τοµή για τον αποτελεσµατικότερο τρόπο εφαρµογής στα εκπαιδευτικά δεδοµένα. Ένας απώτερος στόχος είναι και η κατάρτιση ενός αριθµού θεατρικών οµάδων που θα µεταφέρουν τα προγράµµατα σε όσο το δυνατόν περισσότερα σχολεία, καθιερώνοντας το θεσµό του TIE, ένα «ερευνητικό εργαστήρι», που προσκαλεί µαθητές και εκπαιδευτικούς να συµµετάσχουν και να συµβάλουν στην εκπαιδευτική διαδικασία µέσω της τέχνης του θεάτρου και της παιδαγωγικής της διάστασης. Τελειώνοντας, θα επικαλεστώ τις λέξεις που παρελαύνουν στις σειρές κάποιου αγγλικού άρθρου: «Το ΤΙΕ ακολουθεί τις εντολές των Ελλήνων: αυτοί έλεγαν γνώρισε τον εαυτό σου, ειδάλλως είσαι ένας απλός καταναλωτής χρόνου, χώρου και αέρα». Αθήνα 16/12/2000 Γιάννα Πιτούλη (*) Η Γιάννα Πιτούλη είναι µέλος της θεατροπαιδαγωγικής οµάδας ΑΤΡΥΤΟΝ 40

9 Προτεινόµενη βιβλιογραφία Boal Augusto, Theatre of the Oppressed, Trans, Charles A. and Obilia Lael McBride, London, Plouto Press, 1979 Boal Augusto The Rainbow of Desire, London, Routledge, 1995 Hennesy James The Winning Postgraduate Short Article: The Theatre in Education Actor as Researcher, Research in Drama Education, 3.1 (1998), Jackson Tony, eds, Learning through Theatre, Manchester, Mancester University Press, 1980, eds, Learning through Theatre, 2 nd ed. London, Routledge, 1993 Oddey Alison, Devising Theatre: A Practical and Theoretical Handbook, London, Routledge, 1994 Redington Christine Can Theatre Teach?, Oxford, Pergamon Press, 1983 Simons Jennifer, Theatre and Learning: How an adolescent audience makes meaning from TIE, Nadie Journal, 18.2 (1994), Somers John, Drama in the Curriculum London Methuen, 1980 Γιάννα Πιτούλη 41

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

θεατροπαιδαγωγικά κκκκκ Φόρουμ

θεατροπαιδαγωγικά κκκκκ Φόρουμ θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα +τεχνικές θεάτρου κκκκκ Φόρουμ Νίκος Γκόβας, Χριστίνα Ζώνιου Τι είναι Με τον όρο Θεατροπαιδαγωγική 1 εννοούμε τη διαδικασία παρέμβασης στο σχολείο μιας ομάδας ηθοποιών-παιδαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 7:ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας Γνωριμία με την

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Η Εθνική Λυρική Σκηνή επενδύει στην εκπαίδευση για τη δημιουργία αφενός μιας νέας γενιάς Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Αφήγηση Ιστοριών στο Σχολικό Εργαστήριο Πληροφορικής με το Photo Story. Αλέξης Μπράϊλας, PhD

Ψηφιακή Αφήγηση Ιστοριών στο Σχολικό Εργαστήριο Πληροφορικής με το Photo Story. Αλέξης Μπράϊλας, PhD Ψηφιακή Αφήγηση Ιστοριών στο Σχολικό Εργαστήριο Πληροφορικής με το Photo Story Αλέξης Μπράϊλας, PhD 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΠΕΚΑΠ, Βόλος 28-30 Μαρτίου, 2014 Σκοπός της εργασίας Στη συγκεκριμένη εργασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Διαχρονικές αξίες στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που αλλάζει μέσα από τον ανατρεπτικό οραματιστή καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη» (Βιωματικό εργαστήριο με την αξιοποίηση του μοντέλου PERKINS) ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση»

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» INFO KIT Μέρος 2 Μάης 2011 1. Η ΕΕΥ ως εμπειρία μάθησης Η συμμετοχή ως εθελοντής ΕΕΥ είναι μια πολύτιμη προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗΣ Εκδήλωση της Περιφέρειας Αττικής 1 η Σεπτέμβρη 2010 Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία Έργο του Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι περιγραφή της δράσης Χρήστος Γκοτζαρίδης Φυσικός ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα παρακολουθήσουν μία ιστορία, για την εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

INTERNATIONAL MASTERCLASS SERIES 2010 PATRICK ZACHMANN 31 MAY - 4 JUNE 2010 ATHENS

INTERNATIONAL MASTERCLASS SERIES 2010 PATRICK ZACHMANN 31 MAY - 4 JUNE 2010 ATHENS INTERNATIONAL MASTERCLASS SERIES 2010 PATRICK ZACHMANN 31 MAY - 4 JUNE 2010 ATHENS Patrick Zachmann Ο Patrick Zachmann εργάζεται ως freelance φωτογράφος από το 1976 και αποτελεί μέλος του πρακτορείου Magnum

Διαβάστε περισσότερα

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ Σ αυτό το πακέτο etwinning οι µαθητές φτιάχνουν σε οµάδες µια ψηφιακή παρουσίαση - «ο Πολιτισµός σε ένα κουτί» - για τη χώρα του συνεργάτη τους. Οι µαθητές κάθε σχολείου θα συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016»

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Έλα μαζί μας. Πρόσκληση. Οι υπότροφοι του Ιδρύματος Ωνάση συναντούν τα παιδιά και μοιράζονται τη γνώση

Έλα μαζί μας. Πρόσκληση. Οι υπότροφοι του Ιδρύματος Ωνάση συναντούν τα παιδιά και μοιράζονται τη γνώση Έλα μαζί μας Πρόσκληση για συμμετοχή στην εθελοντική προσφορά δράσης παιδείας και πολιτισμού προς σχολεία από τον Σύνδεσμο Υποτρόφων του Ιδρύματος Ωνάση Η ουσιαστική και πολύπλευρη εκπαίδευση για τη ζωή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world»

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world» Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world» Αγγή ήµητρα, Γεωργιάδου Γεωργία, Γεωργιάδου Θεοδώρα, Ιωάννου Ελένη, Σωµαράκης Αριστοτέλης 1 1 Μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : Αξιολόγηση του γλωσσικού μαθήματος

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : Αξιολόγηση του γλωσσικού μαθήματος 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : Αξιολόγηση του γλωσσικού μαθήματος Υπεύθυνη καθηγήτρια : κ. Γρίβα Έλενα ΓΑΖΑΝΗ ΧΡΥΣΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ 2 Το παιδί γίνεται ο ήλιος γύρω από τον οποίο περιστρέφονται τα μέσα της

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα