Βιολογικά υλικά και σύνθετα Βιοϋλικά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βιολογικά υλικά και σύνθετα Βιοϋλικά"

Transcript

1 Βιολογικά υλικά και σύνθετα Βιοϋλικά κωδικός μαθήματος: ETY-491 Χειμερινό εξάμηνο 2012 / 2013 Μαρία Χατζηνικολαΐδου

2 Επιστήμη Βιοϋλικών: Μια πολυεπιστημονική (multidisciplinary) προσπάθεια Επιστήμη Βιοϋλικών (Biomaterials science) Φυσική και βιολογική μελέτη των υλικών και των αλληλεπιδράσεων τους με το βιολογικό περιβάλλον

3 Επιστήμη Βιοϋλικών Βιβλιογραφία

4 Επιστήμη Βιοϋλικών Βιβλιογραφία

5 Επιστήμη Βιοϋλικών Βιβλιογραφία

6 Επιστήμη Βιοϋλικών Βιβλιογραφία Biomaterials: The Intersection of Biology and Materials Science Authors: Johnna S. Temenoff, Antonios G. Mikos, J. S. Temenoff Pages: 504, hard cover Edition: Prentice Hall; 1st edition(2008) Language: English ISBN-10: ISBN-13:

7 Σύγχρονη εποχή: Μοντέρνα Βιολογία και μοντέρνα Βιοϋλικά Σχεδιασμός υλικών που ελέγχουν ειδικές βιολογικές αντιδράσεις Νέες ιδέες και αρχές της μοντέρνας Βιολογίας Υποδοχείς κυττάρων-επιφάνειας Αυξητικοί παράγοντες (growth factors) Γονιδιακή διανομή (gene delivery) Βιοϋλικά Πρωτεΐνες για προσκόλληση κυττάρων Πυρηνικός έλεγχος πρωτεϊνικής έκφρασης και φαινότυπος

8 Σύγχρονη εποχή: Μοντέρνα Βιολογία και μοντέρνα Βιοϋλικά Νέες ιδέες και αρχές της Επιστήμης Υλικών Διαχωρισμός φάσης Ηλεκτρολυτική οξείδωση (anodization) Αυτοοργάνωση (self-assembly) Μετατροπή επιφάνειας (surface modification) Aνάλυση επιφάνειας Βιοϋλικά

9 Σύγχρονη εποχή: Μοντέρνα Βιολογία και μοντέρνα Βιοϋλικά Σημαντικά θέματα της Επιστήμης Βιοϋλικών Απορρόφηση και προσκόλληση πρωτεϊνών Καθαρά υλικά Βιοειδικά βιοϋλικά Θεραπεία και αντίδραση ξένου σώματος Ελεγχόμενη απελευθέρωση Τεχνολογία ιστών Ιατρική αποκατάστασης

10 Σημαντικοί ορισμοί στην Επιστήμη Βιοϋλικών Βιοϋλικό Biomaterial According to a consensus decision by a panel of experts A material intended to interface with biological systems to evaluate, treat, augment or replace any tissue, organ or function of the body

11 Επιστήμη Βιοϋλικών: πολυεπιστημονική (multidisciplinary) διεπιστημονική (interdisciplinary) Biomaterials science is the study of biomaterials and their interactions with the biological environment

12 Βιοσυμβατότητα Biocompatibility The ability of a material to perform with an appropriate host response in a specific application

13 Επιστήμη Βιοϋλικών: πολυεπιστημονική (multidisciplinary) διεπιστημονική (interdisciplinary) Ιδέα (ταυτοποίηση μιας ανάγκης) υ Σχεδιασμός διάταξης λ Σύνθεση υλικού ο π Έλεγχος υλικού Κατασκευή, δομή ο ί Αποστείρωση & συσκευασία η σ Έλεγχος εμφυτεύματος η Ρυθμιστικά Κλινική χρήση Ανάλυση ασθενής

14 Επιστήμη Βιοϋλικών: πολυεπιστημονική (multidisciplinary) διεπιστημονική (interdisciplinary) Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

15 Παραδείγματα χρήσης βιοϋλικών Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

16 Τα βιοϋλικά και η αγορά Γεγονότα και αριθμοί στις ΗΠΑ Συνολική ετήσια δαπάνη για έρευνα και τεχνολογία στον τομέα της υγείας (2001) Καταχωρημένες εταιρείες παραγωγής ιατρικών συσκευών $ Καρδιοαγγειακά υλικά (2002) $ Ορθοπαιδικά-Μυοσκελετική χειρουργική (1998) $ Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

17 Ετήσιος αριθμός πωλήσεων βιοϋλικών στην αγορά των ΗΠΑ Φακοί επαφής (2000) Ενδοφθάλμιοι φακοί (2003) Αγγειακά εμφυτεύματα Βαλβίδες καρδιάς Προθέσεις μαστού Καθετήρες Αγγειακά stents Προθέσεις ισχίου (2002) Προθέσεις γονάτου (2002) Οδοντικά εμφυτεύματα (2000) Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

18 Ιστορική αναδρομή Προϊστορικά Βιοϋλικά Πριν χρόνια τα πρώτα νήματα χειρουργικού ράμματος Νήματα ράμματος από ίνες λιναριού στους αρχαίους Αιγύπτιους Μεταλλικά νήματα ράμματος αναφέρονται για πρώτη φορά στην ελληνική λογοτεχνία Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

19 Ιστορική αναδρομή Προϊστορικά Βιοϋλικά 130 μ.χ. Γαληνός της Περγάμου περιγράφει επίδεσμο από σύρμα χρυσού 200 μ.χ. Ευρώπη, οδοντικό εμφύτευμα από σίδηρο 600 μ.χ. Μάγια μαργαριταρένιο δόντι από θαλάσσια όστρακα Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

20 Ιστορική αναδρομή στα Βιοϋλικά Εφευρέτες και πρωτοπόροι Sir Harold Ridley ( ) Ενδοφθάλμιος φακός Sir John Charnley ( ) Κυπέλλιο για προσθετική ισχίου Willem Kolff (1912-σήμερα) Τεχνητή καρδιά Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

21 Ιστορική αναδρομή στα Βιοϋλικά Διακεκριμμένα επιτεύγματα σχετικά με τα εμφυτεύματα Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

22 Ιστορική αναδρομή στα Βιοϋλικά Εφευρέτες βιοϋλικών μετά το 2ο ΠΠ Οδοντικά εμφυτεύματα 1809: Magiollo, χρυσό εμφύτευμα, παρόμοιο με τα σημερινά! 1953: Eduard Habush, fast-setting οδοντικό ακρυλικό 1937: Venable, χειρουργικό κράμα Co-Cr-Mo 1937: Strock, εμφύτευμα-βίδα από Co-Cr-Mo 1952: Branemark, πλαίσιο τιτανίου, osseointegration (1964) Προσθετική στήθους 1950: Πολυ (βινυλική αλκοόλη) 1960: Σιλικόνη για αυξητική στήθους 1960: Τ. Cronin and F. Gerow, πρώτο μόσχευμα στήθους περίβλημα σιλικόνης με γέλη Αργότερα: αφρός πολυουρεθάνης Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

23 Ιστορική αναδρομή στα Βιοϋλικά Εφευρέτες βιοϋλικών μετά το 2ο ΠΠ Ανεπιτυχή τα εμφυτεύματα πριν το 1950 λόγω ελλιπούς κατανόησης της βιοσυμβατότητας και της αποστείρωσης Ενδοφθάλμιοι φακοί 1949: Πρώτη εμφύτευση στον άνθρωπο Προσθετική ισχίου και γονάτου 1891: Theodore Gluck, Αντικατάσταση ισχίου, τσιμεντοποίηση ελεφαντόδοντου 1925: Smith-Petersen, γυάλινο ημισφαίριο 1938: Αδελφοί Judet, ακρυλική επιφάνεια, φθορά και αποσύνδεση 1956: Mc Kee and Watson-Farrar, total hip, τσιμεντοποίηση 1958: John Charnley, κυπέλλιο Teflon 1961: John Charnley, κυπέλλιο πολυαιθυλενίου HMW 1961: Dennis Smith, Poly (methyl methacrylate) : F. Gunston and J. Insall, ολική αντικατάσταση γονάτου Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

24 Παραδείγματα βιοϋλικών σε όργανα Όργανο Καρδιά Πνεύμονας Μάτι Παράδειγμα Βηματοδότης, τεχνητή βαλβίδα, ολική τεχνητή καρδιά Οξυγονωτής Φακοί επαφής, ενδοφθάλμιοι φακοί Αυτί Τεχνητός αναβολέας, Οστά Νεφροί Κύστη εμφύτευμα κοχλία Πλάκες, βίδες, ράβδοι Αιμοδιάλυση Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή Καθετήρες και stents

25 Παραδείγματα βιοϋλικών στα συστήματα του οργανισμού Σύστημα Σκελετικό Μυϊκό Κυκλοφορικό Αναπνευστικό Δέρμα Ουροποιητικό Νευρικό Ενδοκρινικό Αναπαραγωγικό Παράδειγμα Πλάκες οστών, ολική αντικατάσταση ισχίου Νήματα, νευρομυϊκή μηχανική διέγερση Τεχνητές βαλβίδες καρδιάς, αγγεία Ενδοφλέβιος οξυγονωτής μεμβράνης ΙΟΜ Νήματα, επικαλύψεις εγκαυμάτων, τεχνητό δέρμα Καθετήρες, stents, συσκευή αιμοδιάλυσης Βηματοδότης, νευρομυϊκή διέγερση Κάψουλες παγκρεατικών κυττάρων Προσθετική στήθους, αισθητική Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

26 Παραδείγματα βιοϋλικών σε όργανα Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των πολυμερών, μετάλλων, κεραμικών και σύνθετων υλικών Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

27 Παράδειγμα: Προσθετική ισχίου Οστό λεκάνης Μηριαίο οστό Ανατομία του ισχίου κυπέλλιο από πολυαιθυλένιο και μεταλλικό κέλυφος που εφαρμόζει στην κοτύλη μεταλλικό στέλεχος (στειλεός) που εφαρμόζει στο μηριαίο και έχει στην άκρη του μια μεταλλική κεφαλή Επιστήμη Βιοϋλικών: Εισαγωγή

28 Διάρθρωση της ύλης του μαθήματος σε 3 κύριες υποενότητες 1η: Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών 2η: 3η: Πρακτικά θέματα των Βιοϋλικών

29 Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών Ιδιότητες των υλικών Κατηγορίες των υλικών που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

30 Ιδιότητες των υλικών Ιδιότητες μάζας σώματος (bulk) Ιδιότητες επιφάνειας (surface) και χαρακτηρισμός Ο ρόλος του νερού στα βιοϋλικά Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

31 Ιδιότητες των υλικών Ιδιότητες μάζας σώματος (bulk): Σημαντικές γιατί έχουν άμεση επίδραση στη διεπιφάνεια ή μεσόφαση (interface) ιστού-εμφυτεύματος και σε ορισμένες περιπτώσεις ελέγχουν τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις. «Συμβατότητα» Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

32 Ιδιότητες των υλικών Στερεά κατάσταση (solid state) Διαφοροποίηση από τα υγρά και αέρια: Ισχυρές δυνάμεις μεταξύ των ατόμων (L. Pauling, 1960 Nobel Χημείας 1954) Οι ηλεκτρονικές και ατομικές δομές και οι φυσικές ιδιότητες εξαρτώνται από τη φύση και την ισχύ των δεσμών μεταξύ των ατόμων. Μοντέρνα θεωρία της κβαντομηχανικής Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

33 Ιδιότητες των υλικών 3 είδη ισχυρών διατομικών δεσμών σύμφωνα με την κλασική θεωρία: Ετεροπολικός δεσμός (ionic bonding) Ομοιοπολικός δεσμός (covalent) Μεταλλικός δεσμός (metallic) Ασθενείς δεσμοί (weak bonds): Van der Waals Δεσμοί υδρογόνου Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

34 Ιδιότητες των υλικών Ετεροπολικός ή ιοντικός δεσμός (ionic bonding) Άτομα (μεταλλικά), δότες ηλεκτρονίων (e - ) μεταφέρουν e - σε άτομα αποδέκτες e - (αμέταλλα). Κατιόν και Ανιόν έλκονται ισχυρά με ηλεκτροστατικές δυνάμεις ή δυνάμεις Coulomb. Κάθε κατιόν περιβάλλεται από όσο το δυνατό περισσότερα ανιόντα, ώστε να μειωθεί η άπωση μεταξύ κατιόντων. Αυτή η διάταξη ατόμων μειώνει τη συνολική ενέργεια και οδηγεί σε μια υψηλά διατεταγμένη δομή, την κρυσταλλική δομή. Σ' ένα κρύσταλλο NaCl, ο ιοντικός δεσμός μεταξύ Νa + και Cl - μπορεί να περιγραφεί ως το αποτέλεσμα της ανταλλαγής ενός ηλεκτρονίου μεταξύ μετάλλου και αμετάλλου. Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

35 Ιδιότητες των υλικών Ετεροπολικός ή ιοντικός δεσμός Στην κρυσταλλική δομή δεν υπάρχουν ξεχωριστά μόρια, αλλά ένα τακτικό σύνολο κατιόντων και ανιόντων. Τα ελεύθερα e - των ατόμων συγκρατώνται στην περιοχή του δεσμού και έτσι δεν είναι διαθέσιμα να λειτουργήσουν ως φορείς φορτίων. Στερεά Κακοί αγωγοί του ηλεκτρισμού. Η συνολική χαμηλή ενέργεια τους προσδίδει χαμηλή χημική αντιδραστικότητα. Παραδείγματα: NaCl, MgO Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

36 Ιδιότητες των υλικών Ομοιοπολικός δεσμός (covalent bond) Δύο άτομα μοιράζονται ηλεκτρόνια στις εξωτερικές τους στιβάδες. Ύπαρξη δηλαδή κοινών ζευγών ηλεκτρονίων. Για παράδειγμα, τα άτομα του αερίου χλωρίου (Cl 2 ) είναι πάντα συνδεδεμένα σε διατομικά μόρια. Κάθε άτομο χλωρίου έχει επτά ηλεκτρόνια στην εξωτερική του στιβάδα και για να φθάσει στη σταθερή διαμόρφωση των οκτώ ηλεκτρονίων μοιράζεται ένα ηλεκτρόνιο με ένα άλλο άτομο, έχουμε, δηλαδή, κοινό ζεύγος ηλεκτρονίων. Άτομα με 4 ηλεκτρόνια σθένους: ίδια τάση ως δότες και δέκτες Σταθερές δομές με κοινό ζεύγος ηλεκτρονίων. Ορυκτά με ομοιοπολικό δεσμό χαρακτηρίζονται: Από μεγάλη σταθερότητα. Πολύ ψηλά σημεία τήξεως και ζέσεως. Είναι κακοί αγωγοί του ηλεκτρισμού. Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

37 Ιδιότητες των υλικών Ομοιοπολικός δεσμός (covalent bond) Άτομα με 4 ηλεκτρόνια σθένους: ίδια τάση ως δότες και δέκτες Σταθερές δομές με κοινό ζεύγος ηλεκτρονίων Κρυσταλλική δομή του άνθρακα Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

38 Ιδιότητες των υλικών Ομοιοπολικός δεσμός (covalent bond) Διαμάντι (κυβική) Γραφίτης (εξαγωνική) Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

39 Ιδιότητες των υλικών Μεταλλικός δεσμός (metallic bond) Μεταλλικά άτομα, ισχυροί δότες ηλεκτρονίων, συμμετέχουν σε δεσμούς που δεν είναι ούτε ετεροπολικοί ούτε ομοιοπολικοί. Τα άτομα είναι διατεταγμένα σε μια τακτική, επαναλαμβανόμενη, 3-Δ δομή, με τα e- σθένους να «περιπλανώνται» μεταξύ των ατόμων σαν νέφος. Ο μεταλλικός δεσμός ερμηνεύεται με διάφορες θεωρίες επικρατέστερη των οποίων είναι η θεωρία των "ελεύθερων" ηλεκτρονίων. Τα ηλεκτρόνια δεν ανήκουν σε οποιοδήποτε άτομο, αλλά στον κρύσταλλο ως σύνολο, σ' όλη την έκταση του οποίου κινούνται με μορφή ηλεκτρονικού νέφους. Το κρυσταλλικό πλέγμα ενός μετάλλου χαρακτηρίζεται από μια κανονική διάταξη θετικά φορτισμένων ατόμων (προέκυψαν από τα άτομα του μετάλλου μετά την απομάκρυνση των εξωτερικών ηλεκτρονίων) και από αποσπασθέντα ηλεκτρόνια διασκορπισμένα μεταξύ των ατόμων και κινούμενα ελεύθερα. Μεταξύ των θετικά φορτισμένων ατόμων και των ελεύθερα κινουμένων ηλεκτρονίων δημιουργούνται δυνάμεις ηλεκτροστατικής φύσεως. Η κινητικότητα αυτή των ηλεκτρονίων είναι υπεύθυνη για το χρώμα, τη λάμψη και την ψηλή ηλεκτρική και θερμική αγωγιμότητα του μετάλλου. Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

40 Ιδιότητες των υλικών Βασικές έννοιες της κρυσταλλικής δομής Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

41 Ιδιότητες των υλικών Τα πλείστα των μεταλλικών υλικών κρυσταλλώνονται στους ακόλουθους 3 τύπους κρυσταλλικής δομής: Κυβικό χωροκεντρωμένο σύστημα (BCC Body-Centered Cubic) Κυβικό εδροκεντρωμένο σύστημα (FCC Face-Centered Cubic) Μεταλλικός δεσμός Mέγιστης πυκνότητας εξαγωνικό σύστημα (HCP - Hexagonal Close-packed) A. FCC B. Πλήρες μέγεθος ατόμων στο FCC C. HCP D. BCC Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

42 Ιδιότητες των υλικών Aσθενείς δεσμοί (weak bonds / interactions) Van der Waals Ουδέτερα άτομα και μόρια τα οποία δεν έχουν διαθέσιμα ηλεκτρόνια σθένους προς δημιουργία ιοντικού, ομοιοπολικού ή μεταλλικού δεσμού δείχνουν μια ασθενή έλξη το ένα για το άλλο όταν βρεθούν πολύ κοντά. Η ασθενής αυτή ελκτική δύναμη ονομάζεται δεσμός Van der Waals και οφείλεται σε "στιγμιαίες" μετατοπίσεις των ηλεκτρονίων και των πυρήνων σε αντίθετα άκρα των ατόμων, που έχουν ως αποτέλεσμα το σχηματισμό διπόλων. Οι δυνάμεις van der Waals συμμετέχουν ελάχιστα στους δεσμούς των ιοντικών και ομοιοπολικών κρυστάλλων αλλά παίζουν σημαντικό ρόλο στις οργανικές ενώσεις. Οι δεσμοί που σχηματίζονται από τις δυνάμεις αυτές είναι πολύ ασθενείς και αυτό φαίνεται από τα χαμηλά σημεία τήξεως και τη μικρή σκληρότητα των ουσιών που τα δομικά τους στοιχεία συνδέονται με δυνάμεις van der Waals. Οταν ο δεσμός van der Waals εμφανίζεται σε ορυκτά, πράγμα που συμβαίνει σχετικά σπάνια, καθορίζει ζώνες σχισμού και μικρής σκληρότητας. Ως παράδειγμα αναφέρεται ο γραφίτης (C), στον οποίο τα άτομα του άνθρακα συνδέονται μεταξύ τους με ομοιοπολικό δεσμό σχηματίζοντας παράλληλα φύλλα. Τα φύλλα αυτά συνδέονται μεταξύ τους με ασθενείς δυνάμεις που δεν είναι τίποτε άλλο παρά δυνάμεις van der Waals. Ο πολύ τέλειος σχισμός και η μαλακότητα του γραφίτη δικαιολογούνται με την ύπαρξη των δυνάμεων αυτών. Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

43 Ιδιότητες των υλικών Aσθενείς δεσμοί (weak bonds / interactions) Δεσμοί υδρογόνου Όταν ένα άτομο υδρογόνου συνδέεται με ένα ισχυρά ηλεκτραρνητικό στοιχείο όπως π.χ. το F, Ν ή το O, το μοναδικό του ηλεκτρόνιο θα περιοριστεί σε μια ηλεκτρονική τροχιά του F ή του O. Το ηλεκτραρνητικό στοιχείο προσελκύει το ηλεκτρονικό νέφος από την περιοχή γύρω από τον πυρήνα του ατόμου υδρογόνου και, εκτρέποντας το νέφος από το κέντρο, αφήνει το άτομο με θετικό μερικό φορτίο. Λόγω του μικρού μεγέθους του υδρογόνου σε σχέση με άλλα άτομα και μόρια, το προκύπτον φορτίο, αν και μόνο μερικό, εν τούτοις αντιπροσωπεύει μια σημαντική πυκνότητα φορτίου. Ένας δεσμός υδρογόνου προκύπτει όταν αυτή η ισχυρή θετική κατανομή φορτίου προσελκύει ένα ασύζευκτο ζεύγος ηλεκτρονίων ενός άλλου ατόμου, που γίνεται ο δέκτης του δεσμού υδρογόνου. Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

44 Ιδιότητες των υλικών Aσθενείς δεσμοί (weak bonds / interactions) Δεσμοί υδρογόνου Ο δεσμός υδρογόνου είναι ένα ιδιαίτερο είδος διαμοριακής δύναμης. Συγκεκριμένα συνδέει μόρια όπως εκείνα του νερού στον πάγο. Τα άτομα του υδρογόνου ενός μορίου νερού που βρίσκονται εκατέρωθεν εκείνου του οξυγόνου έλκονται από άτομα οξυγόνου δύο γειτονικών μορίων με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πλέον τρισδιάστατες μοριακές ενώσεις. Αυτή ακριβώς η έλξη είναι εκείνη που κάνει στερεό το νερό, δηλαδή πάγο. Το είδος αυτό του δεσμού είναι συχνό σε ορυκτά που έχουν στη σύστασή τους υδροξύλιο, όπως είναι οι μαρμαρυγίες, και είναι ισχυρότερο του δεσμού van der Waals. Ασθενείς δεσμοί: 3 10 % της ισχύος ενός δεσμού C C Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

45 Κατηγορίες υλικών Τα τεχνικά υλικά που σχηματίζουν τις περισσότερες δομές υποδιαιρούνται σε 3 κατηγορίες: Μέταλλα Κεραμικά και ανόργανα γυαλιά Πολυμερή Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

46 Μηχανικές ιδιότητες των υλικών Τάση και παραμόρφωση Η μηχανική συμπεριφορά ενός σώματος κατά την εφαρμογή ενός φορτίου μπορεί να μετρηθεί. Η άσκηση του φορτίου μπορεί να γίνει με: εφελκυσμό, θλίψη, διάτμηση και στρέψη. Ελαστική συμπεριφορά σ = ε Ε Ελαστικές σταθερές Νόμος του Hooke σ = τάση, ε = παραμόρφωση Ε μέτρο ελαστικότητας ή μέτρο Young Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

47 Μηχανικός έλεγχος Ελαστικότητα Ευθραυστότητα Πλαστική παραμόρφωση Ιξώδης ροή (viscous flow) Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

48 Σημαντικές ιδιότητες των υλικών Κόπωση (fatigue) Διάδοση της ρήξης μετά από επαναλαμβανόμενους κύκλους Ανθεκτικότητα (toughness) Η ιδιότητα ενός υλικού να υποστεί πλαστική παραμόρφωση υπό την επίδραση ενός περίπλοκου πεδίου συμπίεσης στην άκρη μιας ρωγμής Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

49 Ανάλυση πεπερασμένων στοιχείων FEA 1943 Richard Courant - Μέθοδος υπολογιστικής προσομοίωσης που χρησιμοποιείται στη μηχανική ανάλυση. Αριθμητική μέθοδος προσέγγισης «Διακριτοποίηση» Δομική μηχανική: Ν βαθμοί ελευθερίας βασισμένες στην αρχή της συνολικής δυναμικής ενέργειας. Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

50 Ιδιότητες επιφανειών Αντιστροφή επιφανειακής δομής ενός υδροξυλιωμένου πολυμερούς p-ηεμα (hydroxyethyl methacrylate) Στον αέρα Μέσα σε νερό Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

51 Ιδιότητες επιφανειών Πως ορίζεται η δομή της επιφάνειας; Τραχιά Διαβαθμισμένη Επίπεδη Διαφορετική χημεία Άτομα Μόρια Με επικάλυψη Κρυσταλλική Άμορφη Ανομοιογενής σε δομή ή σύνθεση κατά το επίπεδο Ανομοιογενής με βάθος στο δείγμα Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

52 Τεχνικές ανάλυσης επιφανειών Μέθοδοι χαρακτηρισμού επιφάνειας των βιοϋλικών Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

53 Τεχνικές ανάλυσης επιφανειών ESCA or XPS X-ray absorption causes the removal of an electron from one of the innermost orbitals (not the valence shell). The kinetic energy of the emitted electron is then recorded. From the kinetic energy E K the binding energy E b of the ejected electron can be calculated as E b = hv - E k X-Ray Photoelectron Spectroscopy (XPS) Surface Analysis / ESCA Electron Spectroscopy for Chemical Analysis (ESCA) XPS, also known as ESCA, is the most widely used surface analysis technique because of its relative simplicity in use and data interpretation. The sample is irradiated with mono-energetic x-rays causing photoelectrons to be emitted from the sample surface. An electron energy analyzer determines the binding energy of the photoelectrons. From the binding energy and intensity of a photoelectron peak, the elemental identity, chemical state, and quantity of an element are determined. The information XPS provides about surface layers or thin film structures is of value in many industrial applications including: polymer surface modification, catalysis, corrosion, adhesion, semiconductor and dielectric materials, electronics packaging, magnetic media, and thin film coatings used in a number of industries. Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

54 Τεχνικές ανάλυσης επιφανειών Μέτρηση γωνίας επαφής (contact angle measurement) 4 δυνατές μέθοδοι μέτρησης Μέθοδος επικαθήμενης σταγόνας (sessile drop) γ SV -γ SL -γ LV cosθ=0 Young s equation Μέθοδος «κρατούμενης» φυσαλίδας (captive air bubble) Μέθοδος τριχοειδούς Φαινομένου (capillary rise) Μέθοδος Wilhelmy plate Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

55 Τεχνικές ανάλυσης επιφανειών Μέτρηση γωνίας επαφής (contact angle measurement) Τι συμβαίνει στη μέτρηση γωνίας επαφής Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

56 Ο ρόλος του νερού στα βιοϋλικά Το νερό είναι ενεργός μέτοχος στα βιολογικά συστήματα Ιδιότητες διαλυτότητας του νερού Δεσμοί υδρογόνου Υδρόφοβο φαινόμενο (hydrophobic effect) «Υδρόφιλο φαινόμενο» ( hydrophilic effect ) Βιολογική απόκριση Αλληλεπίδραση πρωτεϊνών, κυττάρων με επιφάνειες βιοϋλικών Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών

57 Ο ρόλος της προσρόφησης των πρωτεϊνών στην απόκριση ιστών στα Βιοϋλικά Αμέσως μετά την εμφύτευση σε ζωντανό σύστημα, παρατηρείται προσρόφηση πρωτεϊνών (σε χρόνο < 1 sec) στις επιφάνειες των βιοϋλικών. Η προσρόφηση μιας πρωτεϊνικής μονοστοιβάδας (protein monolayer) στις περισσότερες επιφάνειες συντελείται μέσα σε δευτερόλεπτα ή λεπτά. Τα κύτταρα «βλέπουν» πρώτα την πρωτεϊνική μονοστοιβάδα και όχι πραγματική επιφάνεια του βιοϋλικού. την Τα κύτταρα που «φτάνουν» στην επιφάνεια του εμφυτεύματος, αλληλεπιδρούν με αυτή διαφοροποίηση, πολλαπλασιασμό, επικοινωνία με άλλους τύπους κυττάρων και οργάνωση σε ιστούς.

58 Αλληλεπίδραση κυττάρων με ξένες επιφάνειες Κύτταρο Στερεό υπόστρωμα Λιπιδική διπλοστοιβάδα Υποδοχείς (receptors): Integrins, Cadherins, Selectins, Mucins, CAMs (other cell adhesion molecules) Διαφορετικές μορφές της ίδιας πρωτεΐνης με διαφορετική βιοενεργότητα

59 Προσκόλληση κυττάρων Κύτταρο Κυτταρική μεμβράνη Ιντεγκρίνες: Κυτταρικοί υποδοχείς για ινονεκτίνη

60 Αλληλεπίδραση κυττάρων-επιφάνειας Κυτταροσκελετός There are 3 general types of cytoskeletal elements: nm in diameter actin microfibrils - 10 nm in diameter intermediate filaments - 25 nm in diameter microtubules They are all protein based structures that can be lengthened or shortened in response to cellular needs. Like the skeleton of the body, they impart shape to the cell and play a large role in cell motility. For example, they allow the extension of finger-like portions of the cell membrane called pseudopodia in response to external stimuli or as the first step in cell locomotion. In addition to their contribution to cell structure, microtubules play a significant role in separation of duplicated DNA before cell division. Intermediate filaments also attach to a number of receptor proteins that project into the extracellular space and are therefore an important means for the cell to translate external signals.

61 Δημιουργία κυτταρικών σχηματισμών για προσκόλληση Extracellular factors and integrin-derived signaling trigger activate actin polymerization at the leading-edge membrane (as an early event) and the formation of focal adhesions (as a later event)

62 Κυτταρική προσκόλληση στα βιοϋλικά Cell behaviour on biomaterial surfaces is modulated by the concentration, composition and conformation of adsorbed ECM proteins. Integrins recognise specific peptide sequences, e.g. Arg Gly Asp (RGD), in ECM proteins, such as fibronectin and vitronectin, which initiates the establishment of focal adhesions. The number, size and distribution of focal adhesions varies between cell types and within cell populations due to the nature of the surface, composition of the culture medium, incubation time after plating and cell density. Following the establishment of focal adhesions, integrins induce reorganisation of the actin cytoskeleton and associated proteins, resulting in the formation of focal adhesion points. The cytoskeleton and associated proteins influence cell functions including growth, motility, apoptosis and differentiation.

63 Στάδια κυτταρικής προσκόλλησης σε επιφάνειες Επέκταση Προσκόλληση

64 Στάδια κυτταρικής προσκόλλησης σε επιφάνειες Μεταφορά από θέση σε θέση Αποκόλληση

65 Προσκόλληση κυττάρων The proposed domain structure and possible post-translational regulation of vinculin. Scheme showing the primary structure of vinculin, annotated with the various binding domains and some secondary and tertiary structural information. Numbers near component boxes indicate the locations of specific binding sites along the polypeptide chain (starting from the N-terminus). Molecular complexity and dynamics of cell-matrix adhesions Eli Zamir and Benjamin Geiger* Department of Molecular Cell Biology, The Weizmann Institute of Science, Rehovot, Israel

66 Προσκόλληση κυττάρων The regulation of vinculin-binding activities by conformational changes. The intramolecular interaction between the head and tail of vinculin leads to a closed conformation and masks many of the binding sites. The interaction of vinculin with PtdIns(4,5)P2 may release this inhibitory head-tail interaction and unmask different binding sites. Molecular complexity and dynamics of cell-matrix adhesions Eli Zamir and Benjamin Geiger* Department of Molecular Cell Biology, The Weizmann Institute of Science, Rehovot 76100, Israel

67 Προσκόλληση κυττάρων A hypothetical model for the effect of vinculin activation on the formation and assembly of focal contacts. Inactive vinculin (left) cannot crosslink the various molecular partners. Upon activation by PtdIns(4,5)P2 (right), vinculin can bind to actin filaments and other focal contact components. Molecular complexity and dynamics of cell-matrix adhesions Eli Zamir and Benjamin Geiger* Department of Molecular Cell Biology, The Weizmann Institute of Science, Rehovot 76100, Israel

68 Vinculin regulation The proposed domain structure and possible post-translational regulation of vinculin. (A) Scheme showing the primary structure of vinculin, annotated with the various binding domains and some secondary and tertiary structural information. Numbers near component boxes indicate the locations of specific binding sites along the polypeptide chain (starting from the N-terminus). (B) The regulation of vinculin-binding activities by conformational changes. The intramolecular interaction between the head and tail of vinculin leads to a closed conformation and masks many of the binding sites. The interaction of vinculin with PtdIns(4,5)P2 may release this inhibitory head-tail interaction and unmask different binding sites. (C) A hypothetical model for the effect of vinculin activation on the formation and assembly of focal contacts. Inactive vinculin (left) cannot crosslink the various molecular partners. Upon activation by PtdIns(4,5)P2 (right), vinculin can bind to actin filaments and other focal contact components. Abbreviations: a, actin; F, FAK; I, integrins, pa, paxillin; r, profilin; t, talin; va, VASP; vi, vinculin. Molecular complexity and dynamics of cell-matrix adhesions Eli Zamir and Benjamin Geiger* Department of Molecular Cell Biology, The Weizmann Institute of Science, Rehovot 76100, Israel

69 Ο ρόλος της προσρόφησης των πρωτεϊνών στην απόκριση ιστών στα Βιοϋλικά Αλλαγή σχήματος στα αιμοπετάλια κατά την πήξη του αίματος

70 Προσκόλληση αιμοπεταλίων Source: Tsai and Horbett (1999) Journal of Biomedical Materials Research

71 Αμινοξέα δομικοί λίθοι των πρωτεϊνών General structure of an amino acid. This structure is common to all but one of the α-amino acids. (Proline, a cyclic amino acid, is the exception.) The R group or side chain (red) attached to the carbon (blue) is different in each amino acid.

72 Αμινοξέα δομικοί λίθοι των πρωτεϊνών The 20 amino acids commonly found as residues in proteins contain an α-carboxyl group, an α-amino group, and a distinctive R group substituted on the α-carbon atom. The α- carbon atom of all amino acids except glycine is asymmetric, and thus amino acids can exist in at least two stereoisomeric forms. Only the L stereoisomers, with a configuration related to the absolute configuration of the reference molecule L-glyceraldehyde, are found in proteins. Other, less common amino acids also occur, either as constituents of proteins (through modification of common amino acid residues after protein synthesis) or as free metabolites. Amino acids are classified into five types on the basis of the polarity and charge (at ph 7) of their R groups. Amino acids vary in their acid-base properties and have characteristic titration curves. Monoamino monocarboxylic amino acids (with nonionizable R groups) are diprotic acids (H3NCH(R)COOH) at low ph and exist in several different ionic forms as the ph is increased. Amino acids with ionizable R groups have additional ionic species, depending on the ph of the medium and the pka of the R group.

73 Αμινοξέα Πεπτιδικός δεσμός Formation of a peptide bond by condensation. The - amino group of one amino acid (with R2 group) acts as a nucleophile to displace the hydroxyl group of another amino acid (with R1 group), forming a peptide bond (shaded in yellow).

74 Αμινοξέα Πεπτιδικός δεσμός The pentapeptide serylglycyltyrosylalanylleucine, or Ser Gly Tyr Ala Leu. Peptides are named beginning with the aminoterminal residue, which by convention is placed at the left. The peptide bonds are shaded in yellow; the R groups are in red.

75 Αμινοξέα δομικοί λίθοι των πρωτεϊνών Titration of an amino acid. Shown here is the titration curve of 0.1 M glycine at 25 C. The ionic species predominating at key points in the titration are shown above the graph. The shaded boxes, centered at about pk and pk2 9.60, indicate the regions of greatest buffering power.

76 Αμινοξέα Ιδιότητες

77 Αμινοξέα δομικοί λίθοι των πρωτεϊνών The 20 common amino acids of proteins. The structural formulas show the state of ionization that would predominate at ph 7.0. The unshaded portions are those common to all the amino acids; the portions shaded in red are the R groups. Although the R group of histidine is shown uncharged, its pka (see Table 3 1) is such that a small but significant fraction of these groups are positively charged at ph 7.0.

78 Αμινοξέα δομικοί λίθοι των πρωτεϊνών

79 Πρωτεΐνες The Peptide Bond Is Rigid and Planar The carbonyl oxygen has a partial negative charge and the amide nitrogen a partial positive charge, setting up a small electric dipole. Virtually all peptide bonds in proteins occur in this trans configuration

80 Μοριακά στοιχεία ορισμένων πρωτεϊνών

81 Πεπτίδια και πρωτεΐνες Amino acids can be joined covalently through peptide bonds to form peptides and proteins. Cells generally contain thousands of different proteins, each with a different biological activity. Proteins can be very long polypeptide chains of 100 to several thousand amino acid residues. However, some naturally occurring peptides have only a few amino acid residues. Some proteins are composed of several noncovalently associated polypeptide chains, called subunits. Simple proteins yield only amino acids on hydrolysis; conjugated proteins contain in addition some other component, such as a metal or organic prosthetic group. The sequence of amino acids in a protein is characteristic of that protein and is called its primary structure. This is one of four generally recognized levels of protein structure.

82 Δομή πρωτεϊνών Levels of structure in proteins. The primary structure consists of a sequence of amino acids linked together by peptide bonds and includes any disulfide bonds. The resulting polypeptide can be coiled into units of secondary structure, such as an α helix. The helix is a part of the tertiary structure of the folded polypeptide, which is itself one of the subunits that make up the quaternary structure of the multisubunit protein, in this case hemoglobin.

83 Πρωτεΐνες The Peptide Bond Is Rigid and Planar Three bonds separate sequential α carbons in a polypeptide chain. The N-C α and C α -C bonds can rotate, with bond angles designated φ and ψ, respectively. The peptide C-N bond is not free to rotate. Other single bonds in the backbone may also be rotationally hindered, depending on the size and charge of the R groups. In the conformation shown, φ and ψ are 180 (or 180). As one looks out from the α carbon, the φ and ψ angles increase as the carbonyl or amide nitrogens (respectively) rotate clockwise.

84 Δομή πρωτεϊνών - Συνοπτικά Every protein has a three-dimensional structure that reflects its function. Protein structure is stabilized by multiple weak interactions. Hydrophobic interactions are the major contributors to stabilizing the globular form of most soluble proteins; hydrogen bonds and ionic interactions are optimized in the specific structures that are thermodynamically most stable. The nature of the covalent bonds in the polypeptide backbone places constraints on structure. The peptide bond has a partial doublebond character that keeps the entire six-atom peptide group in a rigid planar configuration. The N-C α and C α -C bonds can rotate to assume bond angles of φ and ψ, respectively.

85 α έλικα Two models of the α helix, showing different aspects of its structure. (a) Formation of a right-handed helix. The planes of the rigid peptide bonds are parallel to the long axis of the helix,depicted here as a vertical rod. (b) Ball-and-stick model of a righthanded helix, showing the intrachain hydrogen bonds. The repeat unit is a single turn of the helix, 3.6 residues.

86 α έλικα Helix dipole The electric dipole of a peptide bond (see Fig. 4 2a) is transmitted along an α- helical segment through the intrachain hydrogen bonds, resulting in an overall helix dipole. In this illustration, the amino and carbonyl constituents of each peptide bond are indicated by - and + symbols, respectively. Non-hydrogenbonded amino and carbonyl constituents in the peptide bonds near each end of the - helical region are shown in red.

87 α έλικα Knowing the Right Hand from the Left There is a simple method for determining whether a helical structure is right-handed or left-handed. Make fists of your two hands with thumbs outstretched and pointing straight up. Looking at your right hand, think of a helix spiraling up your right thumb in the direction in which the other four fingers are curled as shown (counterclockwise). The resulting helix is right-handed. Your left hand will demonstrate a lefthanded helix, which rotates in the clockwise direction as it spirals up your thumb.

88 The β Conformation Organizes Polypeptide Chains into Sheets The conformation of polypeptide chains. These top and side views reveal the R groups extending out from the sheet and emphasize the pleated shape described by the planes of the peptide bonds. (An alternative name for this structure is -pleated sheet.) Hydrogen-bond cross-links between adjacent chains are also shown. (a) Antiparallel sheet, in which the amino-terminal to carboxylterminal orientation of adjacent chains (arrows) is inverse. (b) Parallel sheet.

89 β Turns Structures of β turns. (a) Type I and type II β turns are most common; type I turns occur more than twice as frequently as type II. Type II β turns always have Gly as the third residue. Note the hydrogen bond between the peptide groups of the first and fourth residues of the bends. (Individual amino acid residues are framed by large blue circles.)

90 Protein Secondary Structure Secondary structure is the regular arrangement of amino acid residues in a segment of a polypeptide chain, in which each residue is spatially related to its neighbors in the same way. The most common secondary structures are the helix, the conformation, and turns. The secondary structure of a polypeptide segment can be completely defined if the and angles are known for all amino acid residues in that segment.

91 Protein Secondary Structure Stable folding patterns in proteins. (a) Two simple and common motifs that provide two layers of secondary structure. Amino acid side chains at the interface between elements of secondary structure are shielded from water. Note that the strands in the loop tend to twist in a right-handed fashion. (b) Connections between strands in layered sheets. The strands are shown from one end, with no twisting included in the schematic. Thick lines represent connections at the ends nearest the viewer; thin lines are connections at the far ends of the strands. The connections on a given end (e.g., near the viewer) do not cross each other.

92 Protein Secondary Structure (c) Because of the twist in strands, connections between strands are generally right-handed. Lefthanded connections must traverse sharper angles and are harder to form. (d) Two arrangements of strands stabilized by the tendency of the strands to twist. This barrel is a single domain of hemolysin (a pore-forming toxin that kills a cell by creating a hole in its membrane) from the bacterium Staphylococcus aureus (derived from PDB ID 7AHL). The twisted sheet is from a domain of photolyase (a protein that repairs certain types of DNA damage) from E. coli

93 Protein Protein Tertiary and Quaternary Structures The overall three-dimensional arrangement of all atoms in a protein is referred to as the protein s tertiary structure. Whereas the term secondary structure refers to the spatial arrangement of amino acid residues that are adjacent in the primary structure, tertiary structure includes longer-range aspects of amino acid sequence. Some proteins contain two or more separate polypeptide chains, or subunits, which may be identical or different. The arrangement of these protein subunits in three-dimensional complexes constitutes quaternary structure.

94 The world of Biochemistry

95 Αυξητικοί παράγοντες (growth factors) Growth factors (GFs) also known as cytokines are endogenous proteins that act on a wide variety of cells and direct their actions via cell-surface receptor binding and activation. The actions of GFs on cells are long lasting, so that a single exposure of cells to GFs results in long-term (weeks to months) cellular effects. The observed cellular effects are multifaceted, typically manifested as: an onset of vectorial migration (chemotactic effect) a stimulation of cell division (mitogenic effect) an induction of cellular differentiation (morphogenic effect) an initiation of programmed cell death (apoptotic effect) a modulation of metabolic activity a combination of the above GFs are typically multimodal, exhibiting a different mechanism of action depending on the concentration and/or exposure time, as well as the phenotype of the target cell. Because developmental bone formation is an orchestrated cellular process tightly controlled by the actions of GFs, GF therapy is an obvious strategy when the bone integrity is compromised and bone tissue needs to be repaired. Such a strategy aims to enhance the local presence of bone-depositing osteoblasts, either by attracting the cells to the repair site or by inducing the proliferation of local undifferentiated, precursor cells, followed by the transformation of precursor cells into osteoblastic phenotype.

96 Local delivery of growth factors The potential of a GF needs to be evaluated in a non-human primate model before efficacy testing in clinical studies. It has been recognised that the threshold/optimum dose for exogenous application of BMPs varies among species at different phylogenetic levels [9,10], and non-human primate studies are appropriate to guide the dose selection in clinical studies. Among the GFs delivered in non-human primates are members of the transforming growth factor (TGF) family, such as TGF-β1 and TGF-β2, members of the BMP family, such as BMP-2, BMP-7 (also known as osteogenic protein-1, OP-1) and growth differentiation factor (GDF)-5 (also known as cartilage-derived morphogenetic protein-1), bfgf, PDGF and IGF-I [1]. As a result of multi-centre studies [11-14], recombinant human BMP (rhbmp)-2 has recently been approved for clinical intervention in acute tibia fractures treated with intramedullary nailing and in interbody fusion of the lumbar spine with specific types of spinal devices (LT-CAGE lumbar tapered fusion device, and InterFIX and InterFIX RP threaded fusion devices [Medtronic, Inc.]). BMP-7, as a component of an implantable device, was approved as an alternative to autograft for long bone non-unions, in which the use of autograft is unfeasible and alternative treatments have failed, and in revision spinal fusions. In addition to the recombinant proteins, naturally-derived osteogenic cocktails were shown to be effective in clinical studies [15], but their clinical application is likely to be hampered due to difficulties in quality control/assurance of the drug product (i.e., unlike relatively pure recombinant proteins, naturally isolated protein mixtures are more difficult to obtain with a consistent composition and a desired osteopotency).

97 Protein GFs shown to be effective in non-human primate models of local bone regeneration Protein Delivery system Model rhbmp-2 PLGA matrix containing rhbmp-2 Mandiblar osteotomy defect rhbmp-2 Collagen sponge Mandibular and cleft osteotomy in Macaca Fascicularis rhbmp-2 Gelatin/PLGA sponge Alveolar mandible defect in monkeys rhbmp-2 Gelatin/PLGA sponge Mandibular osteotomy defect (30 mm) in Rhesus monkeys rhbmp-2 Calcium/phosphate cement Fibula osteotomy defect in baboon rhbmp-2 rhbmp-2 ACS (absorbable collagen sponge) ACS embedded with HA-TCP particles Osteotomy defect in cranium of monkeys Bilateral posterolateral intertransverse process arthrodesis in Rhesus monkeys

98 Αλλαγή διαμόρφωσης της πρωτεΐνης Protein adsorption k -1 k +1 k +2 Solid state surface k -3 denatured native k +3 k -4 k +4? Protein solution Interface

99 Κύτταρα Κυτταρική μεμβράνη Συνένωση κυττάρων σε ιστούς: επιθηλιακό, συνδετικό, μυϊκό, νευρικό «Συναρμολόγηση και συγκόλληση» των παραπάνω ιστών σε όργανα για τις αντίστοιχες λειτουργίες

100 Κύτταρα The universal features of living cells. All cells have a nucleus or nucleoid, a plasma membrane, and cytoplasm. The cytosol is defined as that portion of the cytoplasm that remains in the supernatant after centrifugation of a cell extract at 150,000 g for 1 hour.

101 Κύτταρα Προκαρυωτικά Ευκαρυωτικά

102 Βασικοί ιστοί Παίζουν ειδικούς λειτουργικούς ρόλους Έχουν διακριτή μικροσκοπική εμφάνιση Έχουν τις ρίζες τους στην εμβρυολογική ανάπτυξη

103 Κύρια λειτουργικά χαρακτηριστικά των κυττάρων Αναπαραγωγή Προστασία από το περιβάλλον Απόκτηση τροφής Κίνηση Επικοινωνία Καταβολισμός εξωτερικών/ξένων μορίων Αποδόμηση και αναγέννηση «παλαιών» μορίων Παραγωγή ενέργειας

104 Εξωκυττάρια μήτρα (ECM) Βιολογικό υλικό που - Παράγεται από τα κύτταρα - Ανήκει στα κύτταρα - Στηρίζει τα κύτταρα α) Ίνες κολλαγόνου και ελαστίνης β) Άμορφο ινώδες/δικτυωτό (interfibrillar) υλικό: πρωτεογλυκάνες, υαλουρονικό, νερό γ) Κολλώδη μόρια, γλυκοπρωτεΐνες: ινονεκτίνη, λαμινίνη, εντακτίνη

105 Κύριες λειτουργίες της εξωκυττάριας μήτρας (ECM) Μηχανική στήριξη για «προσκόλληση» κυττάρων Προσδιορισμός προσανατολισμού των κυττάρων Έλεγχος της ανάπτυξης των κυττάρων Διατήρηση της κυτταρικής διαφοροποίησης Λειτουργία σκελετού για τακτική ανανέωση ιστού Εγκαθίδρυση ενός μικρο-περιβάλλοντος ιστού Απομόνωση, αποθήκευση και παρουσίαση διαλυτών ρυθμιστικών μορίων

106 Κύτταρα και κυτταρική βλάβη (cell injury) Αίτια κυτταρικής βλάβης Υποξία, ισχαιμία Χημικά μέσα Βιολογικά μέσα Φυσικά μέσα Γενετικά μέσα Απόκριση προσαρμογής (adaptation response): Υπερτροφία, υπερπλασία, ατροφία, μεταπλασία Απόπτωση

107 Αλληλεπιδράσεις Βιοϋλικού - Ιστού

108 Αλληλουχία αντιδράσεων που ακολουθούν την εμφύτευση Τραυματισμός (injury) Αλληλεπιδράσεις αίματος-υλικού (blood-material interactions) Σχηματισμός προσωρινής μήτρας (provisional matrix formation) Οξεία φλεγμονή / οίδημα (acute inflammation) Χρόνια φλεγμονή (chronic inflammation) Iστός κοκκιοκυττάρων (granulation tissue) Αντίδραση ξένου σώματος (foreign body reaction) Ίνωση (fibrosis)

109 Φλεγμονή (Inflammation) Η λέξη φλεγμονή περιγράφει το θερμό, ερυθρό οίδημα που χαρακτηρίζει μία φλεγμονώδη περιοχή, με συνυπάρχοντα πόνο και μειωμένη λειτουργικότητα. Ωστόσο, η φλεγμονή είναι ένας προστατευτικός μηχανισμός: η προσπάθεια του σώματος να επιδιορθώσει τη βλάβη η οποία μπορεί να έχει προκληθεί από μία λοίμωξη, παρατεταμένη έκθεση σε ζέστη ή κρύο, χημικές ουσίες ή ακτινοβολία. Όταν τραυματιστεί ο ιστός, αποστέλλει μηνύματα προκειμένου να γνωστοποιήσει στο υπόλοιπο σώμα, σχετικά με το τι συνέβη, μέσω διαφόρων ουσιών που είναι γνωστές ως κυτταροκίνες. Η έρευνα τα τελευταία χρόνια έχει δείξει ότι ο TNF-άλφα (Tumor Necrosis Factor = παράγοντας νέκρωσης όγκου) είναι μία κυτταροκίνη (ή κυτοκίνη) η οποία διαδραματίζει ένα ρόλο-κλειδί στη διαδικασία της φλεγμονής. Οι κυτταροκίνες προσελκύουν τα κύτταρα του αμυντικού ανοσοποιητικού συστήματος του σώματος, τα λευκά αιμοσφαίρια. Με αυτόν τον τρόπο, το σώμα αρχίζει να πολεμά τον εαυτό του, αφού τα λευκά αιμοσφαίρια νομίζουν ότι τα ίδια τα κύτταρα και οι ιστοί του σώματος είναι ξένα στοιχεία τα οποία πρέπει να εξαλειφθούν. Μία εξήγηση ίσως είναι ότι οι ουσίες στην επιφάνεια των κυττάρων του σώματος έχουν κοινά γνωρίσματα με τις ουσίες οι οποίες βρίσκονται στα βακτήρια ή τους ιούς.

110 Φλεγμονή σε εμφυτεύματα Η φλεγμονή είναι η αντίδραση του ενεργού αγγειωμένου ιστού (vascularized living tissue) σε τοπικό τραύμα ή βλάβη. Ελέγχει, καθιστά ουδετεροποίηση, διαλύει ή «περιτοιχίζει» το μέσο πρόκλησης της φλεγμονής. Επιπλέον, με μια σειρά γεγονότων μπορεί να θεραπεύσει και να αποκαταστήσει την περιοχή του εμφυτεύματος με αντικατάσταση του ιστού που υπέστη βλάβη μέσω αναπαραγωγής παρεγχυματικών κυττάρων, δημιουργία ινοβλαστικού ιστού για την επικάλυψη της πληγής ή με συνδυασμό αυτών των δυο διαδικασιών. Αμέσως μετά τη φλεγμονώδη βλάβη επέρχονται αλλαγές στην αγγειακή ροή, στη διάμετρο και τη διαπερατότητα των αγγείων. Μέσα από τη διαδικασία της «έκχυσης» (exudation) αιμοσφαίρια, πρωτεΐνες, ρευστά διαφεύγουν από το αγγειακό σύστημα και κατευθύνονται προς τον τραυματισμένο ιστό. Οι αλλαγές αυτές στο αγγειακό σύστημα συμβαίνουν και χαρακτηρίζουν την απόκριση της φλεγμονής (inflammatory response).

111 Κύτταρα και συστατικά του αγγειωμένου συνδετικού ιστού

112 Χημικοί διαμεσολαβητές της φλεγμονής

113 Ο κύκλος της φλεγμονής Τα Β κύτταρα επικοινωνούν διαμέσω κυτοκινών με άλλα φλεγμονώδη κύτταρα όπως τα Τ κύτταρα και μακροφάγους για να διατηρήσουν και να ενισχύσουν τον κύκλο της φλεγμονής.

114 Οπτικοποίηση φλεγμονής: φωτομικρογραφίες ιστολογίας Προοδευτική εστιακή εισβολή σε μυϊκές ίνες Ιστολογική χρώση ρουτίνας: Αιματοξυλίνη-Εωσίνη

115 Παράδειγμα χρώσης στο νωτιαίο μυελό Eγκάρσια διατομή στο ύψος της κοιλίας: Διακρίνονται ο νωτιαίος μυελός με την αναπτυσσόμενη φαιά (1) και λευκή (2) ουσία και τον κεντρικό σωλήνα (3), καθώς και το σώμα (4) και το τόξο (5) ενός οσφυϊκού σπονδύλου (χρώση αιματοξυλίνη-εωσίνη, μεγέθυνση x 50)

116 Οπτικοποίηση φλεγμονής: φωτομικρογραφίες ιστολογίας Προοδευτική εστιακή εισβολή σε μυϊκές ίνες Ιστολογική χρώση: Όξινη φωσφατάση

117 Οπτικοποίηση φλεγμονής: φωτομικρογραφίες ιστολογίας Βιοψία σε αποκομμέμο ιστό λεμφαδένα Κεντρική περιοχή νέκρωσης περικυκλωμένη από κοκκιωματώδη φλεγμονή (granulomatous inflammation) Χρώση: Αιματοξυλίνη-Εωσίνη, αυθεντική μεγέθυνση 100.

118 Ιστός κοκκιοκυττάρων (granulation tissue) Entrapped skeletal muscle cells, which are large and bright red with multiple nuclei; are seen in the granulation tissue. The granulation tissue include fibrous tissue, capillaries and mononuclear inflammatory cells

119 Αντίδραση ξένου σώματος σε ενδοφθάλμιο φακό Βιολογική αντίδραση ενάντια σε εμφυτευμένο ενδοφθάλμιο φακό. Η αντίδραση ξένου σώματος γίνεται με μεσολάβηση μακροφάγων και «foreign body giant cells» που παράγονται από συγχώνευση πολλών μακροφάγων. Η αντίδραση της επούλωσης της πληγής γίνεται στο επιθήλιο του φακού.

120 Ίνωση Ίνωση (fibrosis and fibrous encapsulation) Ίνωση Μυϊκός ιστός Χρώση: Masson s trichrome

121 Συστηματική τοξικότητα και υπερευαισθησία

122 Ανοσολογικό μονοπάτι

123 Ανοσολογικό μονοπάτι Πως τα ανοσοκύτταρα πολεμούν με τους ξένους εισβολείς; Τα Τ-λεμφοκύτταρα, οι κύριες μονάδες κρούσης, δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τους ξενιστές από μόνα τους. Έτσι δεν αντιδρούν καθόλου. Η πρώτη αναγνώριση μιας ξένης ουσίας είναι καθήκον των μακροφαγοκυττάρων. Τα μακροφαγοκύτταρα δρουν γρήγορα για να τους εγκλωβίσουν μέσα στο κύτταρό τους και να τους αποικοδομήσουν ενζυματικά. Αυτό γίνεται για να μεταφερθεί η πληροφορία σχετικά με τις εισβαλόμενες ξένες ουσίες, στους βοηθούς (helpers) Τ-λεμφοκύτταρα (Τ4). Υπάρχει μια "μη-αυτοαναγνωρίσιμη θέση" που καλείται αντιγόνο MHC στην επιφάνεια των βοηθών Τ-λεμφοκυττάρων, και MHC των ιών, η οποία διαφοροποιείται όταν "αναγνωριστεί". Τα αντιγόνα που εμφανίζονται από τα Μακροφαγοκύτταρα, συλλαμβάνονται από τους "Υποδοχείς Αντιγόνου" των βοηθών Τ- λεμφοκυττάρων και οι ιογόνοι εισβολείς αναγνωρίζονται. Οι βοηθοί Τ-λεμφοκύτταρα τότε, ενεργοποιούν τους «δολοφόνους» (Killers) Τ-λεμφοκύτταρα (T8) εκκρίνοντας Ιντερλευκίνη- 2. Τα ενεργοποιημένα δολοφόνοι Τ-λεμφοκύτταρα εκκινούν τις λεμφοκίνες να επιτεθούν στην ξένη ουσία. Τα Β-κύτταρα επίσης ενεργοποιούνται για να απελευθερώσουν αντισώματα και αρχίσουν ανοσοαντιδράσεις.

124 Ανοσοσφαιρίνες

125 Υπερευαισθησία Ανοσολογική υπερευαισθησία - Αλλεργία 4 διαφορετικά είδη αλλεργίας ανάλογα με το μηχανισμό αντίδρασης Ι-ΙΙΙ αντισώματα από Β λεμφοκύτταρα IV cell-mediated και προκαλείται από Τ λεμφοκύτταρα - Έλλειψη ανεκτικότητας (intolerance)

126 Αιμοπετάλια

127 Αιμοπετάλια σε επιφάνειες

128 Μηχανισμός θρόμβωσης του αίματος (coagulation / clottability)

129 Αιματοστατικές αντιδράσεις (hemostatic reactions)

130 Ογκογένεση (Tumorigenesis)

131 Διαβαθμίσεις στην ογκογένεση που σχετίζεται με τα εμφυτεύματα Μια υπόθεση των K.G. Brand και των συνεργατών του 1. Κυτταρική αντίδραση ξένου σώματος 2. Δημιουργία ινώδους κάψουλας (ίνωση) 3. Πρώιμα κύτταρα νεοπλασίας έρχονται σε επαφή με την επιφάνεια του εμφυτεύματος κατά τη διάρκεια αδρανούς αντίδρασης ιστού 4. Ωρίμανση και πολλαπλασιασμός πρώιμων κυττάρων νεοπλασίας 5. Ανάπτυξη όγκου

132 Ογκογένεση Παράδειγμα: σάρκωμα Kaposi

133 Ογκογένεση που σχετίζεται με τα εμφυτεύματα

134 Ογκογένεση που σχετίζεται με τα εμφυτεύματα

135 Μόλυνση Λοίμωξη (Infection) Παρά τις προφυλάξεις σε συνθήκες ελεγχόμενης αποστείρωσης στο χειρουργείο, οι μολύνσεις (λοιμώξεις) που σχετίζονται με τις εμφυτεύσεις είναι μια από τις πιο σημαντικές περιπλοκές στις επεμβάσεις εμφυτεύσεων. Αιτία: Αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού στην περιοχή γύρω από το εμφύτευμα Πρόληψη - Παρεμπόδιση: Με χρήση υλικών που έχουν αντιβακτηριακή ικανότητα. Με την κατανόηση της παθογένεσης των μολύνσεων που σχετίζονται με τα εμφυτεύματα, ολοένα και νέες προσεγγίσεις αναπτύσσονται, όπως: τα συστήματα διανομής ουσιών (anti-adhesive) που εμποδίζουν την προσκόλληση κυττάρων σε επιφάνειες η παροχή αντιβακτηριακών ουσιών που διασπούν την επικοινωνία μεταξύ κυττάρων και εμποδίζουν τη συσσωμάτωση βακτηρίων ή τη δημιουργία βιο-φιλμ, ή σκοτώνουν τα βακτήρια αμέσως με λύση της κυτταρικής μεμβράνης τους.

136 Παραδείγματα αποικισμού σταφυλοκόκκων Σύγκριση μεταξύ in vitro μελέτης αποικισμού 2 ειδών βακτηρίων σε διαφορετικά βιοϋλικά (πολυμερή και μέταλλα): του χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου (Staph. aureus) και του επιδερμικού σταφυλόκοκκου (Staph. epidermis)

137 Μόλυνση μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου ή γονάτου Διαμέσου της πληγής διοχέτευσης (wound drainage) αντλεί ο χειρουργός ένα δείγμα από το βάθος του τραύματος για να προσδιορίσει αν υπάρχει βαθύτερη μόλυνση. Αν υπάρχει υποψία για αρχόμενη μετεγχειρητική μόλυνση, ο χειρουργός πρέπει να ανοίξει την εγχειρητική πληγή και προσεκτικά να αφαιρέσει το πηγμένο αίμα (blood cakes).

138 Ενεργείς στρατηγικές έκλυσης για τη μείωση μολύνσεων που σχετίζονται με εμφυτεύματα Αντιβιοτικά Ιόντα αργύρου Αντισώματα Οξείδιο του αζώτου Επιστρώσεις με πολυμερή που απελευθερώνουν αντιβακτηριακά μόρια

139 Βιολογικός έλεγχος των βιοϋλικών Πώς μπορούν τα βιοϋλικά να αξιολογηθούν και να καθοριστεί αν είναι βιοσυμβατά και αν θα λειτουργήσουν με βιολογικά κατάλληλο τρόπο σε ένα περιβάλλον ζωντανoύ συστήματος (in vivo);

140 Ορισμός Βιοσυμβατότητας (Biocompatibility) Biocompatibility is the ability of a material to perform with an appropriate host response in a specific application (D. Williams, 1987) Βιοσυμβατότητα είναι η ικανότητα ενός υλικού να προκαλεί μια κατάλληλη απόκριση από το σύστημα ξενιστή σε μια ειδική εφαρμογή.

141 Βιοσυμβατότητα...appropriate host response... Παραδείγματα κατάλληλης απόκρισης «ξενιστή»: αντίσταση στη θρομβογένεση αντίσταση στον αποικισμό βακτιριδίων, απουσία τοξικών, αλλεργικών, φλεγμονωδών αντιδράσεων ομαλή και χωρίς επιπλοκές θεραπεία

142 Βιοσυμβατότητα...specific application Παραδείγματα ειδικών εφαρμογών: ολική αρθροπλαστική ισχίου, γονάτου ουριτικός καθετήρας μεμβράνη αιματοδιάλυσης ενδοοφθάλμιος φακός

143 Βιολογικός έλεγχος των βιοϋλικών: in vivo και in vitro δοκιμές Είναι οι περάμετροι δοκιμής που μετράμε in vitro σημαντικοί για αυτό που συμβαίνει στο πολύ πιο περίπλοκο in vivo περιβάλλον; Παράδειγμα: Πολυστυρένιο Σε πολυστυρένιο κυτταροκαλλιέργειας, μιας τροποποιημένης επιφάνειας πολυμερούς, προσκολλώνται και ανπτύσσονται τα περισσότερα κύτταρα σε καλλιέργεια (in vitro). Σε ανεπεξέργαστο πολυστυρένιο δε συμβαίνει τίποτε από τα παραπάνω σε κύτταρα θηλαστικών (in vitro). Σε εμφυτεύσεις in vivo και τα δυο υλικά επουλώνονται με τον ίδιο τρόπο με σχηματισμό λεπτής «κάψουλας ξένου σώματος».

144 Βιολογικός έλεγχος των βιοϋλικών Οι δοκιμές των βιοϋλικών in vivo γίνονται σε πειραματόζωα. Θα μας δώσει ένα ζωικό μοντέλο χρήσιμες πληροφορίες για να προβλέψουμε αν μια συσκευή ή ένα εμφύτευμα «δρά» με τον ίδιο τρόπο στον άνθρωπο; Σε μερικές περιπτώσεις μόνο από τα πειράματα σε ζώα είναι δύσκολο να εξαχθούν συμπεράσματα, αν δεν γίνουν και κλινικές μελέτες. Το πρώτο βήμα για το σχεδιασμό μιας διαδικασίας δοκιμής σε ζώα είναι η επιλογή ενός ζωικού μοντέλου που προσφέρει αξιόπιστους παραλληλισμούς ανατομικά ή βιοχημικά με την κατάσταση στον άνθρωπο.

145 Βιολογικός έλεγχος των βιοϋλικών Θεμελιώδη κριτήρια για το σχεδιασμό πειραμάτων με ζώα ελαχιστοποίηση του αριθμού απαιτούμενων ζώων εξασφάλιση κατάλληλης συμπεριφοράς στα ζώα σύμφωνα με τις οδηγίες για τη χρήση πειραματόζωων μεγιστοποίηση των σχετικών πληροφοριών που προκύπτουν από τη διαδικασία δοκιμής.

146 Βιολογικός έλεγχος των βιοϋλικών σύμφωνα με το χρόνο ζωής τους Κάποια βιοϋλικά εκπληρώνουν την προτιθέμενη λειτουργία τους σε δευτερόλεπτα, άλλα εμφυτεύονται για μεγαλύτερο χρόνο ζωής (π.χ. 10 χρόνια?, 70 χρόνια?) Προσφέρει έναι μοντέλο δοκιμής με εμφύτευση 6 μηνών επαρκείς πληροφορίες για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τη δράση ενός βιοϋλικού ή μιας συσκευής που προτίθεται να εμφυτευτεί για μια ολόκληρη ζωή;

147 In vitro αποτίμηση της ιστοσυμβατότητας Χρήση κυτταροκαλλιέργειας από τη δεκαετία του 1960 Οι κυτταρικές σειρές παρουσιάζουν πλεονεκτήματα όπως η επαναληψιμότητα, αποτελεσματικότητα και διαθεσιμότητα. Τράπεζες κυττάρων (π.χ. American Type Culture Collection) Κυτταροτοξικότητα Τοξικά υλικά είναι αυτά που απελευθερώνουν χημικές ουσίες σε επαρκείς ποσότητες για να σκοτώσουν κύτταρα άμεσα ή έμμεσα μέσω αναστολής σημαντικών μεταβολικών μονοπατιών. cis-διαμμινοδιχλωρολευκόχρυσος(ιι) (Σισπλατίνη)

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

Code Breaker. TEACHER s NOTES

Code Breaker. TEACHER s NOTES TEACHER s NOTES Time: 50 minutes Learning Outcomes: To relate the genetic code to the assembly of proteins To summarize factors that lead to different types of mutations To distinguish among positive,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ιπλωµατική Εργασία του φοιτητή του τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme. (a) Note: Award A for vertical line to right of mean, A for shading to right of their vertical line. AA N (b) evidence of recognizing symmetry

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα

Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference

Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference Capacitors store electric charge. This ability to store electric charge is known as capacitance. A simple capacitor consists of 2 parallel metal

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις πρωτεΐνες Δομή πρωτεϊνών Ταξινόμηση βάσει δομής Βάσεις με δομές πρωτεϊνών Ευθυγράμμιση δομών Πρόβλεψη 2D δομής Πρόβλεψη 3D δομής

Εισαγωγή στις πρωτεΐνες Δομή πρωτεϊνών Ταξινόμηση βάσει δομής Βάσεις με δομές πρωτεϊνών Ευθυγράμμιση δομών Πρόβλεψη 2D δομής Πρόβλεψη 3D δομής Εισαγωγή στις πρωτεΐνες Δομή πρωτεϊνών Ταξινόμηση βάσει δομής Βάσεις με δομές πρωτεϊνών Ευθυγράμμιση δομών Πρόβλεψη 2D δομής Πρόβλεψη 3D δομής Τι είναι η πρωτεΐνη Τι εννοούμε με δομή πρωτεϊνών Οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πρότυπων Καταλυτικών Συστηµάτων. µε Επιφανειακά Ευαίσθητες Τεχνικές

Μελέτη Πρότυπων Καταλυτικών Συστηµάτων. µε Επιφανειακά Ευαίσθητες Τεχνικές Μελέτη Πρότυπων Καταλυτικών Συστηµάτων µε Επιφανειακά Ευαίσθητες Τεχνικές ιδακτορική διατριβή Υποβληθείσα στο Τµήµα Χηµικών Μηχανικών Του Πανεπιστηµίου Πατρών Υπό ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΡΑΚΑΛΟΥ του Πέτρου

Διαβάστε περισσότερα

UDZ Swirl diffuser. Product facts. Quick-selection. Swirl diffuser UDZ. Product code example:

UDZ Swirl diffuser. Product facts. Quick-selection. Swirl diffuser UDZ. Product code example: UDZ Swirl diffuser Swirl diffuser UDZ, which is intended for installation in a ventilation duct, can be used in premises with a large volume, for example factory premises, storage areas, superstores, halls,

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Νανοσύνθετα πολυαιθυλενίου υψηλής πυκνότητας (HDPE) / νανοϊνών χαλκού (Cu-nanofibers) με βελτιωμένη σταθερότητα στην υπεριώδη ακτινοβολία

Νανοσύνθετα πολυαιθυλενίου υψηλής πυκνότητας (HDPE) / νανοϊνών χαλκού (Cu-nanofibers) με βελτιωμένη σταθερότητα στην υπεριώδη ακτινοβολία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Νανοσύνθετα πολυαιθυλενίου υψηλής πυκνότητας (HDPE) / νανοϊνών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Π.Μ.Σ. «ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Ε ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Κ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ : Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο (ΣΟΑ) ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: Σνπξηζκφο θαη Οηθνλνκηθή Κξίζε Δπηβιέπσλ : Νηνχβαο Λνπθάο πνπδάζηξηα : Σζαγθαξάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρονιακές Κατανοµή

ηλεκτρονιακές Κατανοµή ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 1. ίνεται ο πίκας: Σύµβολο Στοιχείου Να Ηλεκτρονιακή Κατανοµή X K (2) L(4) Ψ K (2) L(8) M(7) Ζ K (2) L(7) αντιγράψετε τον πίκα Οµάδα Π.Π. στη κόλλα Περίοδος Π.Π. σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ - ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ 5.1 ΈΝΑ ΝΟΥΚΛΕΙΝΙΚΟ ΟΞΥ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΌ ΤΕΣΣΕΡΑ ΕΙΔΗ ΒΑΣΕΩΝ, ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΕΝΟΝΤΑΙ ΣΕ ΈΝΑ ΚΟΡΜΟ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΦΩΣΦΟΡΙΚΩΝ 5.2 ΈΝΑ ΖΕΥΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Areas and Lengths in Polar Coordinates

Areas and Lengths in Polar Coordinates Kiryl Tsishchanka Areas and Lengths in Polar Coordinates In this section we develop the formula for the area of a region whose boundary is given by a polar equation. We need to use the formula for the

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Write your name here Surname Other names Edexcel GE entre Number andidate Number Greek dvanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Thursday 16 May 2013 Morning Time: 2 hours 45 minutes

Διαβάστε περισσότερα

Inverse trigonometric functions & General Solution of Trigonometric Equations. ------------------ ----------------------------- -----------------

Inverse trigonometric functions & General Solution of Trigonometric Equations. ------------------ ----------------------------- ----------------- Inverse trigonometric functions & General Solution of Trigonometric Equations. 1. Sin ( ) = a) b) c) d) Ans b. Solution : Method 1. Ans a: 17 > 1 a) is rejected. w.k.t Sin ( sin ) = d is rejected. If sin

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ "

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς

Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς Πετρόπουλος Ηλίας Σωτηρόπουλος Εμμανουήλ Μέθοδοι μέτρησης των μηχανικών ιδιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥ / ΑΝΘΡΑΚΟΠΥΡΙΤΙΟΥ ΜΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥ / ΑΝΘΡΑΚΟΠΥΡΙΤΙΟΥ ΜΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥ / ΑΝΘΡΑΚΟΠΥΡΙΤΙΟΥ ΜΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Διδακτορική Διατριβή Υποβληθείσα στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών Υπό ΙΩΑΝΝΗ ΔΟΝΤΑ του Θεοφάνη Για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕ ΟΙΚΙΣΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ STUDY PHOTOVOLTAIC PARK WITH SUBSTATIONS

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΑΤΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϋλικά. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών. Εισαγωγή

Βιοϋλικά. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών. Εισαγωγή Βιοϋλικά Ενότητα 1: Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Περιεχόμενα ενότητας Λίγα λόγια για τα βιοϋλικά Ορισμός Είδη βιοϋλικών και εφαρμογές τους Ιδιότητες, λειτουργίες και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ :ΤΥΠΟΙ ΑΕΡΟΣΥΜΠΙΕΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΕΥΘΥΜΙΑ ΟΥ ΣΩΣΑΝΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ 1 ΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗ ΑΘ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ

ΙΩΑΝΝΗ ΑΘ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗ ΑΘ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Πτυχιούχου Γεωπόνου Κατόχου Μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΗΣ ΚΑΛΑΜΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΜΕΝΑΚΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΧΑΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2517291414* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2013 1 hour 30 minutes

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΙΤΙΟ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ Το πυρίτιο (Silicium) είναι το χημικό στοιχείο με χημικό σύμβολο Si, ατομικό αριθμό 14 και ατομική μάζα 28,0855 amu Είναι ένα μεταλλοειδές που ανήκει στην ομάδα 14 του περιοδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Γ. ΧΡΥΣΟΛΟΥΡΗΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Γ. ΧΡΥΣΟΛΟΥΡΗΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ / ΥΝΑΜΙΚΗΣ & ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΗΧΑΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Γ. ΧΡΥΣΟΛΟΥΡΗΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1)

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1) Name: Date: Nuclear Physics 5. A sample of radioactive carbon-4 decays into a stable isotope of nitrogen. As the carbon-4 decays, the rate at which the amount of nitrogen is produced A. decreases linearly

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Αστικές παρεμβάσεις ανάπλασης αδιαμόρφωτων χώρων. Δημιουργία βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος και σύνδεση τριών κομβικών σημείων στην πόλη της Δράμας

Αστικές παρεμβάσεις ανάπλασης αδιαμόρφωτων χώρων. Δημιουργία βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος και σύνδεση τριών κομβικών σημείων στην πόλη της Δράμας ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΤΟΠΙΟΥ Αστικές παρεμβάσεις ανάπλασης αδιαμόρφωτων χώρων. Δημιουργία βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος και σύνδεση τριών κομβικών σημείων στην πόλη της Δράμας

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβια Φυσική Κατάσταση

Αναερόβια Φυσική Κατάσταση Αναερόβια Φυσική Κατάσταση Γιάννης Κουτεντάκης, BSc, MA. PhD Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιεχόµενο Μαθήµατος Ορισµός της αναερόβιας φυσικής κατάστασης Σχέσης µε µηχανισµούς παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Κατ/νση Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μοντέλα στρατηγικής διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά.

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Διαστημικό εστιατόριο του (Μ)ΑστροΈκτορα Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Μόλις μια παρέα πελατών κάτσει σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Splice site recognition between different organisms

Splice site recognition between different organisms NATIONAL AND KAPODISTRIAN UNIVERSITY OF ATHENS SCHOOL OF SCIENCE DEPARTMENT OF INFORMATICS AND TELECOMMUNICATIONS INTERDEPARTMENTAL POSTGRADUATE PROGRAM "INFORMATION TECHNOLOGIES IN MEDICINE AND BIOLOGY"

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί Ενότητα 14: Επίδραση ρύπανσης στα ψάρια Επίκ. Καθηγήτρια Δήμητρα Μπόμπορη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩN ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΛΙΚΟΥ BOSTIK OPF GREY

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩN ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΛΙΚΟΥ BOSTIK OPF GREY ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩN ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΛΙΚΟΥ According to Regulation (EC) No 1907/2006 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΥΣΙΑΣ/ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΟΝΟΜΑΣIΑ ΠΡΟIOΝΤΟΣ ΑΡ. ΠΡΟIOΝΤΟΣ 068865 ΕΦΑΡΜΟΓH ΠΡΟΜΗΘΕΥΤHΣ 2 ΠPOΣΔIOPIΣMOΣ

Διαβάστε περισσότερα

*2354431106* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2009

*2354431106* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2009 UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2354431106* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2009 1 hour 30 minutes

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΟΡΤΚΣΧΝ ΠΟΡΧΝ

ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΟΡΤΚΣΧΝ ΠΟΡΧΝ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΟΡΤΚΣΧΝ ΠΟΡΧΝ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΦΑΡΜΟΓΔ ΓΔΧΘΔΡΜΗΑ ΥΑΜΖΛΖ ΔΝΘΑΛΠΗΑ ΣΖΝ ΠΔΡΗΟΥΖ ΑΛΔΞΑΝΓΡΔΗΑ Ν. ΖΜΑΘΗΑ ΓΗΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟ Η. ΦΧΣΗΟ ΔΞΔΣΑΣΗΚΖ ΔΠΗΣΡΟΠΖ: ΘΔΟΓΧΡΟ ΜΑΡΚΟΠΟΤΛΟ Καζεγεηήο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Νόσος Pompe: Νεότερα κλινικά, γενετικά, διαγνωστικά και θεραπευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Οικονομετρική διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3:

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3: 4 Πρόλογος Η παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «ιερεύνηση χωρικής κατανοµής µετεωρολογικών µεταβλητών. Εφαρµογή στον ελληνικό χώρο», ανατέθηκε από το ιεπιστηµονικό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Correction Table for an Alcoholometer Calibrated at 20 o C

Correction Table for an Alcoholometer Calibrated at 20 o C An alcoholometer is a device that measures the concentration of ethanol in a water-ethanol mixture (often in units of %abv percent alcohol by volume). The depth to which an alcoholometer sinks in a water-ethanol

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΟΥ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΑ

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΟΥ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΑ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΟΥ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΑ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ : ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ :

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & ΒΙΟΧΗΜΙΚΩΝ ΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Πηπρηαθή κειέηε

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Πηπρηαθή κειέηε ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ Πηπρηαθή κειέηε IR ΚΑΙ UV/VIS ΦΑΜΑΣΟΚΟΠΙΚΟ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΜΟ ΣΟΤ ΤΜΠΛΟΚΟΤ Co-BLM ΠΑΡΟΤΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΑ DNA Υανάθαιπμξ Υνζζημδμφθμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΥΟΛΗ ΝΑΤΠΗΓΩΝ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ Γιπλυμαηική Δπγαζία «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο Σπιμελήρ Δξεηαζηική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

60 61 62 63 64 65 Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Ν Τ Η Ρ Η Σ Η Σ Τ Ω Ν Κ Ο Υ Φ Ω Μ Α Τ Ω Ν Ι Ν S T R U C T I N O N S C O N C E R N I N G Τ Η Ε C A S E M E N T S M A I N T E N A N C E Ο τακτικός καθαρισμός των βαμμένων

Διαβάστε περισσότερα

4.6 Autoregressive Moving Average Model ARMA(1,1)

4.6 Autoregressive Moving Average Model ARMA(1,1) 84 CHAPTER 4. STATIONARY TS MODELS 4.6 Autoregressive Moving Average Model ARMA(,) This section is an introduction to a wide class of models ARMA(p,q) which we will consider in more detail later in this

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Α.Μ.: 4674 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑΣ: ρ.ελευθερια ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ «ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ «ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ «ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ» ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Προοπτικές Εναρμόνισης της Ελληνικής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας με τις Προδιαγραφές του Μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

Macromechanics of a Laminate. Textbook: Mechanics of Composite Materials Author: Autar Kaw

Macromechanics of a Laminate. Textbook: Mechanics of Composite Materials Author: Autar Kaw Macromechanics of a Laminate Tetboo: Mechanics of Composite Materials Author: Autar Kaw Figure 4.1 Fiber Direction θ z CHAPTER OJECTIVES Understand the code for laminate stacing sequence Develop relationships

Διαβάστε περισσότερα