Αντιοχικός και Αιτωλικός πόλεμος στη Φθιώτιδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντιοχικός και Αιτωλικός πόλεμος στη Φθιώτιδα"

Transcript

1 Ιστορικές μελέτες Αντιοχικός και Αιτωλικός πόλεμος στη Φθιώτιδα Γεγονότα που επηρέασαν τον τόπο μας Η έλευση του 2ου π.χ. αιώνος βρήκε την Ελλάδα βαθιά διαιρεμένη και αλληλοσπαρασσόμενη. Οι αλλεπάλληλες συγκρούσεις στις οποίες αναλώνονταν οι διάφορες ελληνικές δυνάμεις μοιραία επέφεραν την παρακμή, την οικονομική εξαθλίωση και την κατάπτωση των ηθικών και πολιτικών αξιών. Η πλήρης απουσία διορατικότητος που επεδείκνυαν σε συνδυασμό με την αδιαφορία για την ραγδαία ενδυνάμωση της Ρώμης έκρυβε θανασίμους κινδύνους. Το αποτέλεσμα ήταν η νέα υπερδύναμη της Μεσογείου να εκμεταλλευτεί στο έπακρο αυτή την έλλειψη σύμπνοιας και ομοψυχίας και να υποτάξει σταδιακά ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο, πολλές φορές μάλιστα με Έλληνες συμμάχους στο πλευρό της. Κατά τη διάρκεια αυτής της επεκτατικής πορείας συγκρούστηκε με την Αιτωλική Συμπολιτεία, μια από τις μεγαλύτερες δυνάμεις στην Ελλάδα εκείνη την εποχή. Οι Αιτωλοί ελέγχοντας τον νευραλγικό χώρο της κεντρικής Ελλάδος αποτελούσαν εμπόδιο στα σχέδια των Ρωμαίων. Η πόλη της Λαμίας και η ευρύτερη περιοχή της Φθιώτιδος μοιραία βρέθηκαν στο επίκεντρο του πολέμου γευόμενες για μια ακόμη φορά τη σκληρότητα του και πληρώνοντας ουσιαστικά την κορυφαίας στρατηγικής σημασίας θέση τους στην Ελλάδα. Προηγηθέντα γεγονότα Συμμαχία Αιτωλών και Ρώμης κατά Μακεδόνων Την πρώτη δεκαετία του 2ου π.χ. αιώνος συνέβησαν γεγονότα που σημάδεψαν ανεξίτηλα την Ελληνική Ιστορία και προκαθόρισαν σε μεγάλο βαθμό τις μακροπρόθεσμες εξελίξεις στην Ελλάδα. Οι Ρωμαίοι έχοντας καταβάλει την μεγάλη τους αντίπαλο Καρχηδόνα στον εξαντλητικό Β Καρχηδονιακό πόλεμο ( π.χ.) ήταν πλέον ελεύθεροι να εμπλακούν δυναμικά στα ελληνικά πράγματα. Την Η Μητροπολιτική Ελλάς το 200 π.χ. αφορμή να προβούν σε κάτι τέτοιο τους την είχε δώσει ο βασιλιάς Φίλιππος Ε της Μακεδονίας, της ισχυρότερης δύναμης στην Ελλάδα. Ο Φίλιππος, μεσούντος του Β Καρχηδονιακού πολέμου, είχε συμμαχήσει με τον Καρχηδόνιο στρατηγό Αννίβα τη στιγμή που οι Ρωμαίοι βρίσκονταν σε δυσχερή θέση. Μάλιστα είχε επιχειρήσει ανεπιτυχώς να περάσει και αυτός στην Ιταλία. Κατά συνέπεια ήταν εύλογο η οργή των Ρωμαίων να στραφεί εναντίον του. Οι Ρωμαίοι απεδείχθησαν άριστοι γνώστες της κατάστασης στην Ελλάδα, την οποία έχοντας διαβλέψει σε βάθος και με τρομερή ευστοχία έσπευσαν να εκμεταλλευτούν. Ο Φίλιππος είχε επιβάλλει την μακεδονική κυριαρχία στο μεγαλύτερο μέρος του ελλαδικού χώρου, πολλές φορές με δόλιο και στυγνό τρόπο, προκαλώντας σε πολλούς Έλληνες έντονη δυσαρέσκεια. Η Ρώμη, κινούμενη προς αυτή την κατεύθυνση, είχε ήδη εδώ και μια δεκαετία προσεγγίσει

2 2 διπλωματικά1 την Αιτωλική Συμπολιτεία, τη δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη στην Ελλάδα. Οι Αιτωλοί αφέθηκαν να παρασυρθούν από το τυφλό μίσος τους για τον Φίλιππο παρά τις παραινέσεις σοφών ανδρών τους για πανελλήνια ομοψυχία, δικαιώνοντας ολοκληρωτικά τις ρωμαϊκές προσδοκίες Με μεθοδικότητα οι Ρωμαίοι προέβαλλαν τον εαυτό τους ως υπέρμαχο της ελληνικής ελευθερίας κατορθώνοντας να απομονώσουν τον Φίλιππο. Ο πόλεμος2 που ξέσπασε θα αποδεικνυόταν μακροπρόθεσμα καθοριστικός για τις τύχες της Ελλάδος. Οι Ρωμαίοι νίκησαν τελικώς το Φίλιππο στις Κυνός Κεφαλές της Θεσσαλίας (197 π.χ.), έχοντας μάλιστα τους Αιτωλούς στο πλευρό τους οι οποίοι πολέμησαν με ηρωισμό! Αυτή η ήττα και οι σκληροί όροι που ακολούθως επεβλήθησαν, απετέλεσαν ένα συντριπτικό πλήγμα για την άλλοτε δορυκτήτρια Μακεδονία, από το οποίο δεν μπόρεσε ποτέ να ανακάμψει. Όσον αφορά την υπόλοιπη Ελλάδα παρακολούθησε περιχαρής το Ρωμαίο νικητή των Κυνός Κεφαλών, Τίτο Κοΐντιο Φλαμινίνο, να διακηρύττει το 196 π.χ. στην Κόρινθο την πολυπόθητη ελευθερία μέσα σε παροξυσμό ενθουσιασμού Αξίζει να σημειωθεί πως μεταξύ άλλων η διακήρυξη αφορούσε μεγάλο μέρος της Στερεάς Ελλάδος3. Σύντομα οι Αιτωλοί προέβαλλαν αξιώσεις για ορισμένες πόλεις της Θεσσαλίας και της Φθιώτιδος 4. Προς μεγάλη έκπληξη και οργή τους οι Ρωμαίοι απέρριψαν τα αιτήματα τους αποκαλύπτοντας τις πραγματικές προθέσεις τους. Συνειδητοποιώντας οι Αιτωλοί πόσο αφελέστατα είχαν εξαπατηθεί και καταστεί απλά ένα πιόνι στα ρωμαϊκά σχέδια, εισήλθαν σε τροχιά ρήξης με τους πρώην πλέον συμμάχους τους, παρακινώντας τους υπόλοιπους Έλληνες να συνασπισθούν προ του ρωμαϊκού κινδύνου...! Καθώς όμως δεν διέθεταν ούτε την απαραίτητη στρατιωτική ισχύ ούτε το απαιτούμενο πολιτικό κύρος για να ηγηθούν ενός τέτοιου εγχειρήματος, χρειάζονταν έναν ισχυρό σύμμαχο στο πλευρό τους. Τελικά τον βρήκαν στο πρόσωπο του πανίσχυρου εκείνη την εποχή Αντιόχου Γ του Μέγα, μονάρχη του Τίτος Κοΐντιος Φλαμινίνος αχανούς βασιλείου των Σελευκιδών5. Η ραγδαίως αυξανόμενη δύναμη του Αντιόχου ανησυχούσε βαθιά τους Ρωμαίους, οι οποίοι ήταν σίγουροι πως το φιλόδοξο και κατακτητικό πνεύμα του θα καθιστούσε αναπόφευκτη μελλοντικά την σύγκρουση μαζί τους. Αυτές οι ανησυχίες των Ρωμαίων εν μέρει εκδηλώθηκαν όταν απέφυγαν να εκκενώσουν τις πόλεις Δημητριάδα, Χαλκίδα και Ακροκόρινθο6. Καθότι όμως αυτή η ενέργεια προκάλεσε δυσφορία στην Ελλάδα και ως αποτέλεσμα της προπαγάνδας των Αιτωλών ο Φλαμινίνος συνηγόρησε υπέρ της εκκενώσεως των προαναφερθέντων φρουρίων. Έτσι στις αρχές της άνοιξης του 194 π.χ. ανακοίνωσε σε πανελλήνιο συνέδριο - ξανά στην Κόρινθο - την αποχώρηση των ρωμαϊκών φρουρών από αυτά. Μάλιστα αφού διευθέτησε τα πολιτειακά ζητήματα των απελευθερωθεισών από τους Αντίοχος Γ Μακεδόνες περιοχών επανήγαγε τον κύριο όγκο του ρωμαϊκού στρατού στην Ιταλία, εντός του ιδίου έτους. Οι Αιτωλοί βρήκαν το πλέον πρόσφορο έδαφος για την υλοποίηση των σχεδίων τους. Συμμαχία Αιτωλών και Αντιόχου Γ Εκστρατεία του στην Ελλάδα Η αιτωλική αντιπροσωπεία που εστάλη στον Αντίοχο (Τ.Λιβ , 36.7) δεν δυσκολεύτηκε ιδιαιτέρως να τον πείσει να αναλάβει μια εκστρατεία στην Ελλάδα. Ο Σελευκίδης μονάρχης, έχοντας ήδη πραγματοποιήσει εντυπωσιακές εκστρατείες στα βάθη της Ασίας και καταβάλει ισχυρούς αντιπάλους, είχε τη φήμη μεγάλου στρατηλάτη. Η έως τότε πορεία του φανέρωνε πως ήταν τρομερά φιλόδοξος και πως δε θα συμβιβαζόταν με τίποτε λιγότερο από τα εδάφη που κατείχε κάποτε ο Μέγας Αλέξανδρος. Δεν είναι εύκολο να διαγνωσθούν οι αληθινές προθέσεις του, αν δηλαδή επιθυμούσε να φανεί ως σωτήρας στα μάτια των Ελλήνων ή αν

3 3 απλά στόχευε σε στρατηγική επέκταση του και στον ελλαδικό χώρο. Το σίγουρο είναι πάντως πως με μάλλον βιαστικές και ελλιπείς ετοιμασίες για ένα τέτοιο εγχείρημα διέσχισε το Αιγαίο και απεβιβάσθη στον Πτελεό της Φθιώτιδος, με πεζούς, 500 ιππείς και 6 ελέφαντες, τον Οκτώβριο του 192 π.χ. (Τ.Λιβ.35,42-43,Αππ.Συρ.7, Ι.Βορτσ.Δ,4,Ε ) Αποβιβαζόμενος ο Αντίοχος στην ηπειρωτική Ελλάδα, μετέβη στην Δημητριάδα όπου εξασφάλισε την υποστήριξη των Μαγνήτων. Συντόμως εκλήθη από τους Αιτωλούς να παραστεί σε συνέδριο στην πόλη της Λαμίας 7. Αποδεχόμενος την πρόσκλησή τους κατέπλευσε στα Φάλαρα8 και από εκεί εισήλθε στην Λαμία. Αξίζει να σημειωθεί πως κατά την είσοδό του στην πόλη το πλήθος του επεφύλαξε ενθουσιώδη υποδοχή με ηχηρές επιδοκιμασίες και άλλες εκδηλώσεις λατρείας (Τ.Λιβ.35,43). Παρόλα αυτά ο Σελευκίδης μονάρχης στην πορεία δεν επέδειξε την αποφασιστικότητα και την τόλμη που τον χαρακτήριζε κυρίως λόγω των ανεπαρκών δυνάμεων του, αναλισκόμενος έτσι σε μικροεπιχειρήσεις και πολιτικά ανοίγματα. Παράλληλα δεν ακολούθησε εύστοχες συμβουλές του επιτελείου του στο οποίο βρισκόταν και ο ξακουστός Καρχηδόνιος στρατηγός Αννίβας ενώ αντί να προσεταιρισθεί τον βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο Ε, προέβη σε πράξεις που τον προσέβαλλαν και τον εξώθησαν να εισέλθει στον πόλεμο, στο πλευρό των Ρωμαίων. Ολοκληρώνοντας μια σειρά άστοχων ενεργειών ερωτεύθηκε στην Χαλκίδα την πανέμορφη κόρη ενός τοπικού άρχοντος και χρονοτρίβησε αδικαιολόγητα για αρκετούς μήνες σε γαμήλιες τελετές, συμπόσια και οινοποσίες. (Πολ. 20,8) Ο χώρος του Αιγαίου τις παραμονές του Αντιοχικού Πολέμου Στην αντίπερα όχθη όμως οι Ρωμαίοι προετοιμάστηκαν με άψογη μεθοδικότητα όλο αυτόν τον καιρό. Την άνοιξη του 191 π.χ. με άνδρες υπό τον ύπατο Μάνιο Ακίλιο Γλαβρίωνα πέρασαν ξανά στην ηπειρωτική Ελλάδα. Κατερχόμενος μέσω Θεσσαλίας ο Γλαβρίων αφαίρεσε από τον Αντίοχο τα όποια ερείσματα διέθετε εκεί. Συνεχίζοντας την καθοδική του πορεία εισήλθε στα όρια του σημερινού νομού Φθιώτιδος και κατέλαβε την Πρόερνα (σημ. Νέο Μοναστήρι) και τα άλλα οχυρά της περιοχής ενώ δε οι Θαυμακοί (σημ. Δομοκός) κατελήφθησαν ύστερα από απελπισμένη αλλά πείσμωνα αντίσταση. Την επομένη ημέρα οι Ρωμαίοι έφθασαν στον Σπερχειό όπου δήωσαν τους αγρούς των Υπαταίων (Τ.Λιβ.36,14). Ο Αντίοχος ευρισκόμενος σε μεγάλο κίνδυνο, διεμήνυσε στους Αιτωλούς να συγκεντρώσουν όλες τις δυνάμεις τους στην Λαμία. Ο απογοητευτικός όμως αριθμός των μόλις 4000 Αιτωλών που προσήλθαν τον υποχρέωσε να λάβει θέσεις μάχης στα Στενά των Θερμοπυλών, την ευνοϊκότερη γι αυτόν τοποθεσία δεδομένων των συνθηκών.

4 4 Μάχη στις Θερμοπύλες Ήττα και αποχώρηση Αντιόχου από την Ελλάδα Στρατοπεδεύοντας εντός της στενωπού ο Αντίοχος πραγματοποίησε αμυντικά έργα με τάφρους, οδοφράγματα και τείχος σε μερικά σημεία για την επερχόμενη μάχη. Ακολούθως έστειλε ένα απόσπασμα Αιτωλών να ενισχύσει την Ηράκλεια και ένα άλλο την Υπάτη. Χάρτης αρχαίας Φθιώτιδος (πηγή: Αναφορές όμως έφθασαν πως όλος ο κάμπος του Σπερχειού καιγόταν ο Γλαβρίων αφού έκαψε τα σπαρτά γύρω από την Υπάτη, έπραξε το ίδιο και με την Ηράκλεια. Ολοκληρώνοντας δε το καταστροφικό του έργο ο Ρωμαίος ύπατος στρατοπέδευσε στο στόμιο του στενού. Τα αιτωλικά αποσπάσματα αναγκάσθηκαν να εγκλεισθούν άπρακτα στην Ηράκλεια. Ο Αντίοχος, θέλοντας να αποφύγει την μοίρα του Λεωνίδα, μήνυσε στους Αιτωλούς να καταλάβουν και να φυλάξουν τα γύρω υψώματα, αποτρέποντας τους Ρωμαίους από το να τα διασχίσουν και να βρεθούν στα νώτα του. Οι Αιτωλοί διατήρησαν 2000 άνδρες στην Ηράκλεια ενώ τους υπολοίπους τους χώρισαν σε τρία αποσπάσματα 600 ανδρών τα οποία απέστειλαν προς φύλαξη των τριών κορυφών της Οίτης Καλλιδρόμου, Ροδουντίας και Τειχιούντος9. Ο Γλαβρίων παρατηρώντας τα κατειλημμένα υψώματα συνέστησε δύο σώματα 2000 ανδρών έκαστο, το ένα υπό τον Μάρκο Πόρκιο Κάτωνα (ή Κάτωνα τον Πρεσβύτερο) και το άλλο υπό τον Λεύκιο Βαλέριο Φλάκκο. Ο Κάτων θα προσέβαλλε το Καλλίδρομο, ο δε Φλάκκος την Ροδουντία και τον Τειχιούντα. Εν συνεχεία ο ύπατος σύναξε τους στρατιώτες του και τους απηύθυνε έναν σύντομο λόγο. Ύστερα, και καθώς η μέρα είχε προχωρήσει, οι στρατιώτες ετοίμασαν τα όπλα τους, δείπνησαν και έπεσαν για ύπνο. Τα σώματα του Κάτωνος και του Φλάκκου αναχώρησαν αποσκοπώντας να αιφνιδιάσουν τους Αιτωλούς μέσα στη ασέληνη νύχτα. (Τ.Λιβ.36,17-18, Αππ.Συρ.18, Πλουτ. Κάτων 13) Με την ανατολή του ηλίου οι Ρωμαίοι παρατάχθηκαν για μάχη. Η διάταξή τους ορίστηκε σε πολύ στενό μέτωπο, όπως ταίριαζε στα δεδομένα της τοποθεσίας. Ο Αντίοχος βλέποντας την κινητικότητα των αντιπάλων άρχισε επίσης να παρατάσσει τους άνδρες του. Προσεγγίζοντας οι Ρωμαίοι τις αντίπαλες θέσεις δέχθηκαν επίθεση από το ελαφρύ πεζικό της πρώτης γραμμής του Αντιόχου. Σύντομα τους απώθησαν και βρέθηκαν αντιμέτωποι με το τρομερό τείχος της φάλαγγας. Οι σαρισσοφόροι συγκράτησαν την προώθηση τους εύκολα σε πρώτη φάση ενώ οι εκηβόλες μονάδες του Αντιόχου έστελναν βροχή βλημάτων. Η ρωμαϊκή πίεση όμως εντάθηκε γρήγορα λόγω του μεγάλου βάθους της παράταξης τους. Σταδιακά λοιπόν η φάλαγγα υποχώρησε πίσω από την οχυρωματική γραμμή. Από εκεί και με πλεονέκτημα ύψους οι σάρισσες συνέστησαν ένα αληθινό φράγμα θανάτου. Οι Ρωμαίοι βρέθηκαν σε δεινή θέση και

5 5 ή θα υφίσταντο μεγάλες απώλειες στην προσπάθεια να διαρρήξουν την αντίπαλη παράταξη ή θα υποχωρούσαν πληγώνοντας το γόητρο τους. Κάπου εδώ όμως ένα γεγονός άλλαξε άρδην την ροή των πραγμάτων. (Τ.Λιβ.36,18, Αππ.Συρ.18) Αιτωλοί τρέχοντας αλαφιασμένοι εμφανίστηκαν στον λόφο πάνω από το στρατόπεδο του Αντιόχου. Παρόλο που ο Φλάκκος είχε αποκρουσθεί στον Τειχιούντα, ο Κάτων υπερκέρασε τις θέσεις των Αιτωλών στο Καλλίδρομο, αιφνιδιάζοντας τους καθώς οι περισσότεροι κοιμούνταν αμέριμνοι. Ακολούθησε ένα μικρό διάστημα αβεβαιότητας καθώς οι στρατιώτες του Αντιόχου πίστεψαν πως απλώς οι Αιτωλοί έρχονται να τους συνδράμουν. Όταν όμως σύντομα διέκριναν τα ρωμαϊκά λάβαρα στον λόφο πανικοβλήθηκαν και έσπευσαν να υπερασπιστούν το στρατόπεδο τους. Ο Κάτων που βρισκόταν πλέον σε απόσταση αναπνοής εισήλθε σε αυτό ταυτόχρονα με εκείνους, κρίνοντας ουσιαστικά την μάχη. Mε καταρρακωμένο ηθικό και χωρίς ψυχικό σθένος για αγώνα οι στρατιώτες του Αντιόχου άρχισαν να φεύγουν πετώντας τα όπλα τους. Οι οχυρώσεις του στρατοπέδου καθυστέρησαν τους Ρωμαίους ενώ το χάος που προκάλεσαν οι τρομαγμένοι ελέφαντες και τα άλογα εμπόδισαν ακόμη περισσότερο την καταδίωξη. Παρόλα αυτά αυτή συνεχίστηκε μέχρι την Σκάρφεια με τους νικητές να σκοτώνουν αρκετούς και να αιχμαλωτίζουν ακόμη περισσότερους. Ύστερα επέστρεψαν για να ολοκληρώσουν τη λεηλασία του αντιπάλου στρατοπέδου. Ο Γλαβρίων έφερε εις πέρας την νικηφόρα ημέρα εκδιώκοντας τους Αιτωλούς οι οποίοι εν τη απουσία του εξήλθαν από την Ηράκλεια και επιτέθηκαν στο στρατόπεδο του. (Τ.Λιβ.36,19, Αππ.Συρ.19) Η μάχη απέβη καταστρεπτική για τον Αντίοχο. Οι απώλειες του στρατού του ανάγονται σε νεκρούς και αιχμαλώτους ενώ και όσοι ελέφαντες διέθετε χάθηκαν. Ο ίδιος διέφυγε με τους 500 ιππείς του αμέσως μόλις η ήττα φάνηκε ξεκάθαρα στον ορίζοντα, ενώ ο Πλούταρχος αναφέρει πως είχε τραυματιστεί από λίθο που του έσπασε κάποια δόντια (Πλουτ.Κάτων,14). Πρώτος σταθμός της αποχώρησης του ήταν η Ελάτεια. Από εκεί, και αφού απέφυγε το ρωμαϊκό ιππικό που τον κατεδίωκε μετέβη στην Χαλκίδα όπου παρέλαβε την νεόνυμφη του και επιβιβαζόμενος στα πλοία του επέστρεψε στην Έφεσο. Οι ρωμαϊκές απώλειες μαρτυρούνται σε 200 άνδρες, εάν εμπιστευτούμε τις φιλορωμαϊκές πηγές Η νίκη αυτή προκάλεσε ενθουσιασμό στην Ρώμη καθώς είχαν νικήσει έναν μεγάλο και ξακουστό αντίπαλο ενώ τελέσθηκαν επίσης μεγάλες θυσίες. Οι Αιτωλοί συνεχίζουν μόνοι τον πόλεμο Πολιορκία Ηράκλειας Έπειτα από την νίκη στις Θερμοπύλες και την αποχώρηση του Αντιόχου, ο Γλαβρίων πραγματοποίησε μια σύντομη και αναίμακτη εκστρατεία σε Φωκίδα και Βοιωτία. Δεχόμενος την υποταγή των φωκικών και βοιωτικών πόλεων που είχαν συνταχθεί με τον Αντίοχο, εισήλθε χωρίς αντίσταση στην Χαλκίδα με αποτέλεσμα και οι υπόλοιπες Ευβοϊκές πόλεις να δηλώσουν υποταγή. Ακολούθως ο Ρωμαίος ύπατος επέστρεψε στις Θερμοπύλες. Από εκεί έστειλε μήνυμα στους Αιτωλούς ψέγοντας αφ ενός τις κενές υποσχέσεις του Αντιόχου, και αφετέρου τους συμβούλευσε να συνετισθούν, να παραδώσουν την Ηράκλεια και να εκλιπαρήσουν την Σύγκλητο να συγχωρήσει την τρέλα τους (Τ.Λιβ.36,22). Οι Αιτωλοί προφανώς δεν απεδέχθησαν αυτούς τους ταπεινωτικούς όρους και απεκρίθησαν πως την απάντηση θα την έδιναν τα όπλα. Έτσι ο Αρχαία ερείπια στην πεδιάδα της Ηράκλειας Γλαβρίων μετέφερε τον στρατό του Τραχίνας, του Edward Dodwell από τις Θερμοπύλες στην Ηράκλεια, θέτοντας την υπό πολιορκία.

6 6 Η Ηράκλεια αυτή την εποχή και γενικότερα στην Αρχαιότητα κατείχε κορυφαία στρατηγική σημασία διότι ήλεγχε την βόρεια είσοδο Θερμοπυλών. Ήταν κτισμένη στους πρόποδες της Οίτης ανάμεσα στους ποταμούς Μέλα (σημ. Μαυρονέρι) και Ασωπό. Ο Τίτος Λίβιος (36.22) αναφέρει πως η κυρίως πόλη βρισκόταν στα πεδινά ενώ διέθετε και ισχυρή ακρόπολη, χτισμένη σε αρκετό ύψος, δυσπρόσιτη και απόκρημνη από όλες τις πλευρές της. Η γύρω περιοχή περιγράφεται ως βαλτώδης από τον Ρωμαίο ιστορικό σημειώνεται δε πως ήταν καλυμμένη με ψηλά δέντρα. Το γεγονός αυτό θα διευκόλυνε τρομερά τους Ρωμαίους στην κατασκευή πολιορκητικών μηχανών. Αρχικά ο Γλαβρίων ίππευσε περιμετρικά της πόλης για να εκτιμήσει την κατάσταση και να προετοιμάσει την πολιορκία. Σχηματίζοντας έτσι μια σφαιρική εικόνα των οχυρώσεων και αποφάσισε να οργανώσει επίθεση σε τέσσερα σημεία. Από την μεριά του Ασωπού, απέναντι από το προάστιο όπου βρισκόταν το Γυμνάσιο της πόλης, όρισε τον Λεύκιο Βαλέριο Φλάκκο επικεφαλής των επιχειρήσεων. Προς την κατεύθυνση της ακρόπολης θα επιτιθόταν ο Τιβέριος Σεμπρώνιος Λόγγος. Στην πλευρά του Μέλανος, απέναντι από τον ναό της Αρτέμιδος ο Γλαβρίων έταξε τον Άππιο Κλαύδιο Πούλχερ. Τέλος από την πλευρά του Μαλιακού, όπου ήταν και το δυσκολότερο σημείο για τους επιτιθέμενους, έλαβε θέσεις ο Μάρκος Βαίβιος Τάμφιλος. Λόγω του ζήλου και του ανταγωνισμού που επέδειξαν οι παραπάνω διοικητές, αλλά και της αφθονίας σε ξυλεία που παρείχε η γύρω περιοχή όπως προαναφέραμε, οι πολιορκητικές προετοιμασίες τελείωσαν σε λίγες ημέρες. Σημαντική υλική βοήθεια προσέφεραν επίσης τα εγκαταλελειμμένα σπίτια των περιχώρων της πόλης. Αφού ολοκληρώθηκαν αυτές οι εργασίες οι Ρωμαίοι άρχισαν τις επιθέσεις στα τείχη. Η πολιορκία εντάθηκε σύντομα. Οι Αιτωλοί πραγματοποιούσαν συχνές και δυναμικές εξόδους ενώ με δαυλούς επιχειρούσαν να πυρπολήσουν πολιορκητικά έργα και μηχανές. Σταδιακά όμως και λόγω των απωλειών και της κόπωσης αυτές οι έξοδοι έχασαν την ισχύ τους. Στα προβλήματα των αμυνόμενων προστέθηκε συντόμως η κόπωση και η αϋπνία. Οι Ρωμαίοι χάρη στην αριθμητική υπεροχή τους είχαν την ευχέρεια να εναλλάσσουν τις βάρδιες των ανδρών στις επιθέσεις, διατηρώντας τους ξεκούραστους. Οι Αιτωλοί αντιθέτως ήταν υποχρεωμένοι σε επαγρύπνηση νυχθημερόν, γεγονός που σήμαινε τρομερή καταπόνηση. Ο Γλαβρίων πληροφορήθηκε την δύσκολη κατάσταση των Αιτωλών από λιποτάκτες και αποφάσισε να οργανώσει την τελική έφοδο. Πτώση και λεηλασία Ηράκλειας Πολιορκία Λαμίας από τον Φίλιππο Ε Για να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες επιτυχίας ο Γλαβρίων κατέφυγε σε ένα τέχνασμα. Για κάποιες ημέρες πραγματοποιούσε επιθέσεις στα τείχη μέχρι τα μεσάνυχτα. Τότε ανακαλούσε τους άνδρες του και ύστερα από τρείς ώρες ανανέωνε τις επιθέσεις ως τα μεσάνυχτα της επομένης. Μια νύχτα λοιπόν επιτέθηκε ξανά με σφοδρότητα από τις τρείς πλευρές. Στην τέταρτη, την πλευρά του Σεμπρωνίου, έδωσε διαταγή να αναμένει το σήμα του. Σκοπός ήταν να παραπλανήσουν μέσα στο σκοτάδι τους αμυνομένους, οι οποίοι θα έσπευδαν τυφλά στα σημεία όπου θα ακούγονταν θόρυβος μάχης. Το τέχνασμα απεδείχθη επιτυχές και την αυγή, όταν ο ύπατος έδωσε το σήμα, ο Σεμπρώνιος πέρασε τα τείχη δίχως αντίσταση και εισήλθε στην πόλη. Οι Αιτωλοί μόλις το πληροφορήθηκαν, υποχώρησαν στην ακρόπολη. Ο Γλαβρίων άφησε τον στρατό του να λεηλατήσει την πόλη μέχρι το μεσημέρι. Έπειτα τον ανακάλεσε και τον χώρισε σε δύο τμήματα. Το ένα το έστειλε να καταλάβει ένα ύψωμα κοντινό και ισοϋψές προς την ακρόπολη, από την οποία το χώριζε μια χαράδρα. Από εκεί οι Ρωμαίοι είχαν τη δυνατότητα να πλήττουν τους Αιτωλούς με βέλη και άλλα βλήματα. Το άλλο τμήμα θα ανέβαινε και θα επιχειρούσε να εκπορθήσει απευθείας την ακρόπολη. Για τους αμυνόμενους πλέον δεν υπήρχε ελπίδα. Ήταν εξουθενωμένοι και με καταρρακωμένο ηθικό ενώ τα πολλά γυναικόπαιδα και άμαχοι που είχαν συνωστισθεί στην ακρόπολη μαρτυρούσαν πως η λιμοκτονία ήταν θέμα χρόνου. Έτσι στην πρώτη έφοδο των Ρωμαίων οι υπερασπιστές της ακρόπολης κατέθεσαν τα όπλα και παρεδόθησαν. Φίλιππος Ε

7 7 Ενόσω ο Γλαβρίων πολιορκούσε την Ηράκλεια, ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Ε επιτέθηκε κατά της Λαμίας. Ο Φίλιππος, ο οποίος είχε ταχθεί στο πλευρό των Ρωμαίων όπως προαναφέραμε, δεν είχε λάβει μέρος στη μάχη των Θερμοπυλών λόγω αρρώστιας (Τ.Λιβ.36.25), όμως μετά την ήττα του Αντιόχου κατέφθασε και έδωσε συγχαρητήρια στον Γλαβρίωνα για τη νίκη του. Ακολούθως οι δύο σύμμαχοι κινήθηκαν κατά Ηράκλειας και Λαμίας αντιστοίχως. Παρόλα αυτά οι Μακεδόνες θα αντιμετώπιζαν περισσότερες δυσκολίες σε σχέση με τους Ρωμαίους. Η Λαμία σε σχέση με την Ηράκλεια προσέφερε περισσότερα αμυντικά πλεονεκτήματα. Ήταν χτισμένη σε υψηλότερη τοποθεσία, διέθετε πολύ ισχυρά τείχη, ενώ το πετρώδες έδαφος δεν ευνοούσε την υπονόμευση τους. Ο Φίλιππος διαπιστώνοντας αυτές τις δυσχέρειες κάλεσε πολλές φορές σε διαπραγματεύσεις τους άρχοντες της Λαμίας, επιχειρώντας να τους πείσει να παραδοθούν. Φοβόταν πως αν έπεφτε πρώτη η Ηράκλεια, οι Ρωμαίοι θα του ζητούσαν να άρει την πολιορκία καθότι αυτοί είχαν σηκώσει το βάρος του πολέμου με τους Αιτωλούς και συνεπώς δικαιούνταν να δρέψουν τις δάφνες της νίκης. Οι φόβοι του Φιλίππου δικαιώθηκαν, καθώς μετά την πτώση της Ηράκλειας έλαβε μήνυμα να εγκαταλείψει την πολιορκία. Αποτυχημένες διαπραγματεύσεις ειρήνευσης Εισβολή στην Αιτωλία Ενόσω η Ηράκλεια βρισκόταν ακόμα υπό πολιορκία, οι Αιτωλοί από την Υπάτη όπου συνεδρίαζαν απέστειλαν αντιπροσωπεία στον Αντίοχο. Τον παρακάλεσαν να συνάξει τα στρατεύματα του και να ξαναπεράσει στην Ελλάδα, και αν αυτό δεν ήταν εφικτό να τους παράσχει έστω χρήματα και στρατιώτες. Αυτός τους χορήγησε χρήματα για τις άμεσες ανάγκες και δεσμεύθηκε να αποστείλει στρατιωτική και ναυτική βοήθεια. Ωστόσο η πτώση της Ηράκλειας έσπασε το ηθικό των Αιτωλών και σύντομα απεσταλμένοι τους παρουσιάστηκαν στον Γλαβρίωνα ζητώντας ειρήνη. Αυτός τους απέπεμψε λέγοντας πως έχει σημαντικότερα θέματα να ασχοληθεί, όμως συμφώνησε για ανακωχή δέκα ημερών. Παράλληλα έστειλε στη θέση του τον Βαλέριο Φλάκκο στην Υπάτη για τις πρώτες διαπραγματεύσεις. Εκεί ο Βαλέριος αξίωσε την άνευ όρων παράδοση των Αιτωλών. Οι όροι πλέον ήταν ξεκάθαροι για τους Αιτωλούς. Αντιπροσωπεία τους επισκέφθηκε ξανά τον Γλαβρίωνα, ο οποίος εκτός της συνθηκολόγησης απαίτησε και την παράδοση ορισμένων υψηλά ιστάμενων προσώπων. Οι Αιτωλοί απεκρίθησαν πως την απάντηση επί αυτού του θέματος θα την έδινε η Εθνοσυνέλευση, το ανώτατο εκτελεστικό τους όργανο, και γι αυτό ζήτησαν άλλες δέκα ημέρες ανακωχής. Οι Ρωμαίοι συμφώνησαν. Τότε όμως κατέφθασε ο στρατηγός τους Νίκανδρος, ο οποίος είχε αποσταλεί στον Αντίοχο. Αποβιβαζόμενος στα Φάλαρα, έκανε μια στάση στην Λαμία όπου άφησε τα χρήματα που είχε παραλάβει από τον Σελευκίδη μονάρχη και τελικά έφθασε στην Υπάτη όπου οι Χρυσός στατήρας Αιτωλοί αξιωματούχοι συζητούσαν την προοπτική Αιτωλικής Συμπολιτείας ειρήνης. Εκεί ανέφερε τις δεσμεύσεις του Αντιόχου για κινητοποίηση τεραστίων δυνάμεων, γεγονός που ανέβασε το ηθικό τους. Αποτέλεσμα ήταν να απορριφθούν οι όροι των Ρωμαίων και ο πόλεμος να συνεχισθεί. Ο Γλαβρίων πληροφορούμενος τις εξελίξεις ανέλαβε και πάλι δράση. Αφού τέλεσε θυσία στο Ιερό του Ηρακλέους στην τοποθεσία Πυρά της Οίτης, προήλασε στο εσωτερικό της Αιτωλίας και έφθασε στη Ναύπακτο την οποία έθεσε υπό στενή πολιορκία, προς τα τέλη του θέρους του 190 π.χ. Ωστόσο δύο μήνες αργότερα η πόλη δεν είχε πέσει ακόμα και ο χρόνος πίεζε τους Ρωμαίους οι οποίοι ήθελαν να περάσουν στην Ασία για την καθοριστική αναμέτρηση με τον Αντίοχο. Τελικά με τη διαμεσολάβηση του νικητή των Κυνός Κεφαλών, Τίτου Κοϊντίου Φλαμινίνου ο ρωμαϊκός στρατός απεσύρθη στην Ελάτεια της Φωκίδος. Οι Αιτωλοί, σίγουροι πως οι Ρωμαίοι μετά το πέρας του χειμώνα θα επανέρχονταν, κατέλαβαν στρατηγικά περάσματα του όρους Κόραξ (σημ Βαρδούσια).

8 8 Λεηλασία Λαμίας Πολιορκία Αμφίσσης Αποχώρηση Ρωμαίων για Ασία Διανύοντας το τελευταίο διάστημα της θητείας του πλέον φαίνεται πως ο Γλαβρίων επιθυμούσε διακαώς να καταγάγει μια ακόμη επιτυχία, ύστερα από την αποτυχημένη πολιορκία της Ναυπάκτου. Εφόσον μια εισβολή στην Αιτωλία κρινόταν πλέον ριψοκίνδυνη, επέλεξε να επιτεθεί κατά της Λαμίας. Ξεκινώντας έτσι από την Ελάτεια, έφθασε στον Σπερχειό όπου στρατοπέδευσε. Από εκεί πραγματοποίησε νυχτερινή πορεία προσεγγίζοντας την Λαμία. Ως την αυγή την είχε περικυκλώσει, αποσκοπώντας να την καταλάβει αιφνιδιαστικά. Όπως ήταν αναμενόμενο μεγάλη αναταραχή ξεσηκώθηκε στην πόλη. Ακόμη ισχυρότερη όμως ήταν η αντίσταση που προέβαλλαν οι κάτοικοι της Λαμίας στην έφοδο των Ρωμαίων. Ο Τίτος Λίβιος περιγράφει την πολιορκία (37.5): «Οι άνδρες μάχονταν από τα τείχη, οι γυναίκες τους μετέφεραν πέτρες και βλήματα κάθε είδους, και παρόλο που είχαν τοποθετηθεί σκάλες σε πάρα πολλά σημεία των τειχών, η άμυνα άντεξε γι αυτή τη μέρα.» Το μεσημέρι ο ύπατος έδωσε σήμα υποχώρησης. Οι στρατιώτες του επέστρεψαν στο στρατόπεδο όπου έλαβαν συσσίτιο και ξεκουράστηκαν με τη διαταγή να είναι σε ετοιμότητα πριν την αυγή της επομένης και την απειλή πως δεν θα τους ανακαλούσε μέχρι να καταλάβουν την πόλη. Την επομένη ημέρα οι Ρωμαίοι επανέλαβαν τις επιθέσεις, από πολλές πλευρές ταυτόχρονα. Η άμυνα αυτή την φορά κλονίστηκε και εντός λίγων ωρών η πόλη έπεσε. Η λεία που συνέλλεξαν οι νικητές είτε πουλήθηκε είτε διενεμήθη μεταξύ των στρατιωτών. Μετά την κατάληψη της Λαμίας ο Γλαβρίων αποφάσισε να επιτεθεί κατά της Αμφίσσης. Σε αντίθεση με την φθιωτική πόλη, ο Ρωμαίος ύπατος προχώρησε σε κανονική και οργανωμένη πολιορκία. Σύντομα όμως έφθασε η είδηση ότι ο νέος ύπατος Λεύκιος Κορνήλιος Σκιπίων κατέφθασε με πεζούς και 500 ιππείς. Ο Σκιπίων προσεγγίζοντας τον Μαλιακό έστειλε ένα απόσπασμα για να απαιτήσει Οχυρώσεις Ακρολαμίας την παράδοση της Υπάτης. Η απάντηση ήταν πως αυτό το ενδεχόμενο έπρεπε πρώτα να συζητηθεί στην Εθνοσυνέλευση της Αιτωλικής Συμπολιτείας. Ο Λεύκιος μη θέλοντας να χρονοτριβήσει πολιορκώντας την Υπάτη, άφησε τον αδελφό του Πόπλιο10 να συνεχίσει τα διαπραγματεύσεις. Ο ίδιος προήλασε προς την Άμφισσα και στρατοπέδευσε σε απόσταση 6 μιλίων από αυτή. Οι Αμφισσείς παρατηρώντας τον δεύτερο ρωμαϊκό στρατό που πλησίαζε εγκατέλειψαν την κυρίως πόλη και απεσύρθησαν στην οχυρή ακρόπολη. Παρόλα αυτά ο χρόνος πίεζε αφόρητα τους Ρωμαίους. Ο Γλαβρίων ήρε την πολιορκία της Αμφίσσης και παρέδωσε τον στρατό του στον νέο ύπατο. Οι δε Αιτωλοί σύνηψαν εξάμηνη ανακωχή με την Ρώμη. Ο Λεύκιος απαλλαγμένος πλέον προς το παρόν από το μέτωπο της Κεντρικής Ελλάδος κινήθηκε προς τους Θαυμακούς (σημ. Δομοκός). Έπειτα μέσω Θεσσαλίας, Μακεδονίας, και Θράκης έφθασε στον Ελλήσποντο. Από εκεί θα διαπεραιωνόταν στην Ασία για την τελική αναμέτρηση με τον Αντίοχο. Επίλογος Στην δυτική Μικρά Ασία και συγκεκριμένα στη Μαγνησία του Σιπύλου, τον Δεκέμβριο του 190 π.χ. έμελλε να κριθεί η τύχη του πολέμου των Ρωμαίων με τον Αντίοχο. Παρότι ο Σελευκίδης μονάρχης άρχισε δυναμικά την μάχη, η παρορμητικότητα του τον οδήγησε σε ανεπίτρεπτα τακτικά σφάλματα που τον καταδίκασαν σε καθοριστική ήττα. Καταπτοημένος

9 9 ζήτησε ειρήνη, η οποία επικυρώθηκε στη Συνθήκη της Απάμειας (188 π.χ.). Οι όροι που του επεβλήθησαν ήταν πολύ σκληροί με αποτέλεσμα η αυτοκρατορία του να μην καταφέρει ποτέ να ανακάμψει. Φυσικά κάθε βοήθεια προς τους Αιτωλούς διεκόπη. Οι Ρωμαίοι πλέον μπορούσαν να ασχοληθούν αναπόσπαστοι μαζί τους. Με την πάροδο της εξάμηνης ανακωχής μεταξύ Ρώμης και Αιτωλικής Συμπολιτείας, οι Ρωμαίοι επέμειναν στους ίδιους ταπεινωτικούς όρους. Αυτοί, όπως ήταν φυσικό, δεν έγιναν αποδεκτοί από τους Αιτωλούς και ο πόλεμος ξανάρχισε. Οι Αιτωλοί σημείωσαν αρχικά κάποιες επιτυχίες ανακτώντας ορισμένες συνοριακές τους περιοχές, όμως η είδηση της ήττας του Αντιόχου έσπασε το ηθικό τους. Μέσα στο 189 π.χ. οι Ρωμαίοι, υπό τον ύπατο Μάρκο Φούλβιο Νοβιλίορα, εξεστράτευσαν εναντίον τους και πολιόρκησαν την ισχυρή και στρατηγική για τους Αιτωλούς Αμβρακία. Η πίεση για τους Αιτωλούς κατέστη αφόρητη καθώς Ιλλυριοί και Αχαιοί πειρατές λυμαίνονταν τα παράλια τους. Οι Αιτωλοί τελικώς με τη διαμεσολάβηση Αθηνών και Ρόδου ζήτησαν ειρήνη, η οποία επικυρώθηκε από την Συνέλευση. Η Αιτωλική Συμπολιτεία, γευόμενη η ίδια το δηλητήριο που ενστάλαξε στην πανελλήνια ομοψυχία, έγινε ο πρώτος εξαρτημένος σύμμαχος της Ρώμης στη νότιο Ελλάδα. Επιπρόσθετα οι εμφύλιες έριδες που ξέσπασαν σύντομα την καταδίκασαν σε πλήρη ασημότητα. Παρόλα αυτά στην κατοχή τους παρέμεινε μέρος της κοιλάδας του Σπερχειού. Η Ηράκλεια και οι Θερμοπύλες όμως περιήλθαν στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, ως αντάλλαγμα για την πιστή πρόσδεση της στο άρμα της Ρώμης. Κλείνοντας, καμένα εδάφη, λεηλατημένες πόλεις και αμέτρητοι νεκροί ήταν για μια ακόμη φορά το βαρύ τίμημα που πλήρωσε η φθιωτική γη για την κομβική της θέση στην Ελλάδα. Γιώργος Αλέξανδρος Μπαλωμένος ΠΗΓΕΣ - Τίτος Λίβιος, Ιστορία της Ρώμης (http://mcadams.posc.mu.edu/txt/ah/livy/) - Πολυβίου, Ιστορίαι, εκδόσεις Στιγμή, Αθήνα, Ι. Βορτσέλα, ΦΘΙΩΤΙΣ, εκδόσεις ΚΑΣΤΑΛΙΑ, Πλουτάρχου, Βίοι Παράλληλοι, Φλαμινίνος - Πλουτάρχου, Βίοι Παράλληλοι, Κάτων - Αππιανού, Συριακά (http://www.livius.org/) - Στράβωνος, Γεωγραφικά, εκδόσεις «Ι. Ζαχαρόπουλος», Αθήνα - Περ. «ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ»,Τεύχος 190, Άρθρο «ΑΙΤΩΛΙΚΗ ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑ» - ΙΣΤΟΡΙΑ των ΕΛΛΗΝΩΝ, Β έκδοση, τόμος 4, εκδόσεις ΔΟΜΗ - ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ, εφ. «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», 27/9/1998 ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

10 1 2 Οι δύο δυνάμεις φέρεται να έχουν διπλωματικές επαφές από το 213 π.χ. Β Μακεδονικός Πόλεμος ( π.χ.) 3 «προελθὼν εἰς μέσον ὁ κῆρυξ ἀνεῖπεν, ὅτι Ῥωμαίων ἡ σύγκλητος καὶ Τίτος Κοΐντιος στρατηγὸς ὕπατος, καταπολεμήσαντες βασιλέα Φίλιππον καὶ Μακεδόνας, ἀφιᾶσιν ἐλευθέρους καὶ ἀφρουρήτους καὶ ἀφορολογήτους, νόμοις χρωμένους τοῖς πατρίοις, Κορινθίους, Φωκεῖς, Λοκρούς, Εὐβοέας, Ἀχαιοὺς Φθιώτας, Μάγνητας, Θετταλούς, Περραιβούς.» (Πλουτ. Φλαμ. 10) Οι πόλεις αυτές ήταν η Κρεμαστή Λάρισα (σημ. φρούριο Πελασγίας), οι Φθιωτικές Θήβες, ο Εχίνος (Αχινός) και τα Φάρσαλα. (Πολ. ΙΗ, 21) Οι Αιτωλοί τις είχαν απολέσει από τους Μακεδόνες σε προηγουμένους πολέμους. 5 Βασίλειο των Σελευκιδών. Ελληνιστικό βασίλειο της Ασίας το οποίο ιδρύθηκε από τον Σέλευκο Α Νικάτορα, στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Την περίοδο της βασιλείας του Αντιόχου Γ διένυε περίοδο ακμής, καταλαμβάνοντας εκτάσεις από τον Ελλήσποντο ως τις παρυφές της Ινδίας και από την Παλαιστίνη ως τις τραχείες οροσειρές του Αφγανιστάν. 6 Πόλεις με κορυφαία στρατηγική σημασία στην Ελληνιστική εποχή. Όποιος τις κατείχε, εξασφάλιζε σε μεγάλο βαθμό τον έλεγχο της νοτίου Ελλάδος. Απεκλήθησαν και «κλειδιά της Ελλάδος». 7 Ο Ι. Βορτσέλας αναφέρει πως μετά τον πολιτικό διακανονισμό της Θεσσαλίας από τον Φλαμινίνο η κοιλάδα του Σπερχειού (συμπεριλαμβανομένης ομολογουμένως και της Λαμίας) παρέμεινε στην δικαιοδοσία της Αιτωλικής Συμπολιτείας. (Δ,3.Δ ) 8 Τα αρχαία Φάλαρα βρίσκονταν κάπου μεταξύ Αυλακίου και Στυλίδος και ήταν το επίνειο της αρχαίας Λαμίας. 9 Καλλίδρομο Ροδουντία - Τειχιούς: Το Καλλίδρομο είναι η κορυφή που υπέρκειται των Θερμοπυλών. Ροδουντία και Τειχιούς είναι δύο κορυφές που βρίσκονται μεταξύ Ηράκλειας και Θερμοπυλών, ενώ η ράχη που σχηματίζεται ανάμεσα τους όπως επίσης και η ατραπός που αρχίζει από εκεί ονομάζεται Ανόπαια (Ι. Βορτσέλα, ΦΘΙΩΤΙΣ, εκδόσεις ΚΑΣΤΑΛΙΑ, 1973, σελ. 17). Ο Λίβιος αναφέρει επίσης τις δύο τελευταίες κορυφές ως οχυρωμένες ενώ ο Στράβων παραδίδει την Ροδουντία ως οχυρό χωριό («χωρίον ερυμνόν»). 10 Πόπλιος Κορνήλιος Σκιπίων (235 π.χ π.χ.): Ρωμαίος πολιτικός και στρατιωτικός. Νίκησε τον Αννίβα στη Ζάμα το 202 π.χ. λαμβάνοντας έτσι το προσωνύμιο «Αφρικανός» και λήγοντας τον δραματικό Β Καρχηδονιακό Πόλεμο. 4

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington ( Ενότητα 8: Iστορική Αφήγηση (Ο Ελληνιστικός Κόσμος)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (  Ενότητα 8: Iστορική Αφήγηση (Ο Ελληνιστικός Κόσμος) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr Ενότητα 8: Iστορική Αφήγηση (Ο Ελληνιστικός Κόσμος) Ο Αλέξανδρος διέσχισε όλη την Ασία μέχρι τα σύνορα της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 30 π.χ. Θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου Έλλειψη διαδόχου (νόμιμου και ικανού) διασπαστικές τάσεις: 1. Εξεγέρσεις (Αθηναίων και Αιτωλών) εναντίον των Μακεδόνων υποταγή των Αθηναίων 2. Εξεγέρσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι Εσωτερική κρίση εξωτερικοί κίνδυνοι 1054-10811081 Στο σημερινό μάθημα θα δούμε: 1. τα εσωτερικά προβλήματα 2. τους εξωτερικούς κινδύνους 3. κυρίως τη μάχη στο Ματζικέρτ και τις συνέπειές της Ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΑΘΑΜΑΝΕΣ aspropotamos.org

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΑΘΑΜΑΝΕΣ aspropotamos.org ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΑΘΑΜΑΝΕΣ aspropotamos.org Θα μπορούσε κάποιος να αναρωτηθεί εάν υπάρχει λόγος μελέτης κάποιας αρχαίας φυλής που δραστηριοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή της νότιας Πίνδου, στην οποία ανήκει ο

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου.

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου. ιαρκεια 90 λεπτα Παικτεσ 4 Ηλικια 12+ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Το Autokrator είναι ένα μεσαιωνικό στρατιωτικό παιχνίδι, για τις μάχες μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων μεταξύ 7ου και 11ου αιώνα μ.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ ) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ.

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ ) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. 15-19) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. 15-19) ΑΣΚΗΣΗ 1. Αντιστοιχίζω ό,τι ταιριάζει : Μάχη Μαραθώνα Παυσανίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2)

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2) ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2) Εμφύλια διαμάχη στην Κέρκυρα Μετά την καταστολή της αποστασίας των Μυτιληναίων από τους Αθηναίους και την κατάληψη των Πλαταιών από τους Σπαρτιάτες(427π.Χ.),

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας H ιστορία του κάστρου της Πάτρας Από την Αρχαιότητα μέχρι την Α' περίοδο Τουρκοκρατίας Μία εργασία της ομάδας Γ (Αβούρης Ε, Γεωργίου Ν, Καρατζιάς Γ, Παπατρέχας Ι) Το κάστρο βρίσκεται στα νότια της Ελλάδας,

Διαβάστε περισσότερα

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Βούλγαροι Αρχικά ζουν σε εδάφη του Βυζαντίου εμποδίζουν άλλους λαούς να μετακινηθούν Αργότερα ιδρύουν κράτος προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ )

Κεφάλαιο 12. Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 12 Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ. 118 121) Τον Απρίλιο του 1825 ξεκίνησε η δεύτερη πολιορκία του

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Λαγκαδά. Επέτειος Μάχης του Λαχανά. 103 Χρόνια Ελευθερίας Ιουνίου

Δήμος Λαγκαδά. Επέτειος Μάχης του Λαχανά. 103 Χρόνια Ελευθερίας Ιουνίου Δήμος Λαγκαδά Επέτειος Μάχης του Λαχανά 103 Χρόνια Ελευθερίας 19-21 Ιουνίου Πρόγραμμα Τρίτη 21 Ιουνίου2016 11:30 π.μ. Εορτασμός της 103ης επετείου της Μάχης του Λαχανά στο Ηρώο Πεσόντων Λαχανά Επιμνημόσυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ Β Ο Φίλιππος της Μακεδονίας ή Φίλιππος Β o Μακεδών (382 336 π.χ.)ήταν ο βασιλιάς που έκανε τη Μακεδονία ισχυρό κράτος, ένωσε υπό την ηγεμονία του τα

Διαβάστε περισσότερα

Τάσσης Βασίλειος 12ο Λύκειο

Τάσσης Βασίλειος 12ο Λύκειο Η εποχή του Περικλή Ενίσχυση του δημοκρατικού πολιτεύματος Επέκταση της εμπορικής επιρροής των Αθηναίων στην Δύση (ίδρυση της αποικίας των Θουρίων το 444/3 π.χ.) Ο Πειραιάς εξελίσσεται στο κυριότερο εμπορικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 8: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Χρήστος Βασιλειάδης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Ποιος πόλεμος ονομάζεται Πελοποννησιακός: Ο καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος μεταξύ Αθήνας - Σπάρτης και των συμμαχικών τους πόλεων-κρ

Διαβάστε περισσότερα

Πέρσες και Έλληνες. υο κόσ'οι συγκρούονται

Πέρσες και Έλληνες. υο κόσ'οι συγκρούονται Πέρσες και Έλληνες υο κόσ'οι συγκρούονται Περσική Αυτοκρατορία Ιδρυτής ο Κύρος Α Πέρσες: ινδοευρω7αϊκή ο9οεθνία Νίκησαν τους Μήδους και τους αφο9οίωσαν Κράτος 7ολυεθνικό Περσική Αυτοκρατορία Περσική Αυτοκρατορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 3 Η δεύτερη φάση και το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Γεγονότα τα οποία συνέβησαν στη διάρκεια της 1 ης φάσης του Πελοποννησιακού πολέμου Ο Σπαρτιάτης βασιλιάς Αρχίδαμος λεηλατεί την Αττική

Γεγονότα τα οποία συνέβησαν στη διάρκεια της 1 ης φάσης του Πελοποννησιακού πολέμου Ο Σπαρτιάτης βασιλιάς Αρχίδαμος λεηλατεί την Αττική Θέμα της διδακτικής πρότασης Η 1 η φάση του Πελοποννησιακού πολέμου: Δεκαετής ή Αρχιδάμειος πόλεμος Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν τη δράση των αντιμαχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ ΣΕΡ ΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ - Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ 1

Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ ΣΕΡ ΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ - Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ 1 Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ 1 Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΞΕΡΞΗ 10 χρόνια µετά το Μαραθώνα, ο νέος βασιλιάς των Περσών, Ξέρξης, ετοιµάζει µια µεγάλη εκστρατεία κατά της Ελλάδας : κατά τον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821 1830) 1 Κεφάλαιο 5 (σελ. 90 93) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Η επανάσταση διαδόθηκε γρήγορα στα νησιά του Αιγαίου. Σπουδαίοι ναυτικοί, όπως ο

Διαβάστε περισσότερα

Το Φρούριο της Καντάρας. Κατεχόμενη Κύπρος

Το Φρούριο της Καντάρας. Κατεχόμενη Κύπρος Το Φρούριο της Καντάρας Κατεχόμενη Κύπρος Εισαγωγή Το φρούριο της Καντάρας αποτελεί ένα από τα τρία σημαντικά κάστρα κτισμένα πάνω στην οροσειρά του Πενταδάκτυλου στην επαρχία Αμμοχώστου στην κατεχόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΟΜΗ ΕΝΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Η ΔΟΜΗ ΕΝΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ Η ΔΟΜΗ ΕΝΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ Η λέξη είναι λατινική (castrum) και σημαίνει φρούριο, κυρίως μεσαιωνικό. Στις γλώσσες των Δυτικών χρησιμοποιείται κυρίως για τις οχυρές κατοικίες των φεουδαρχών του μεσαίωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η «ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ» της ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ

Η «ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ» της ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ Η «ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ» της ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ Ουρανία Παλιάτσου Πηνελόπη Ρίζου για τη διδακτική ενότητα «Η ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΘΗΝΑΣ» - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΠΟ ΑΡΧΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (750 π.χ.) ΕΩΣ ΤΗΝ ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΗΣ ΣΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Α. Η βυζαντινή διπλωματία Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Μέθοδοι της βυζαντινής διπλωματίας: Ευκαιριακές αποστολές πρέσβεων Χορηγίες ( χρήματα ή δώρα

Διαβάστε περισσότερα

413 Ο Σπαρτιάτης Άγης, μετά την καταστροφή των Αθηναίων στη Σικελία, τειχίζει τη Δεκέλεια στην Αττική και αποκλείει τους Αθηναίους από ξηράς

413 Ο Σπαρτιάτης Άγης, μετά την καταστροφή των Αθηναίων στη Σικελία, τειχίζει τη Δεκέλεια στην Αττική και αποκλείει τους Αθηναίους από ξηράς Θέμα της διδακτικής πρότασης Η 3 η φάση του Πελοποννησιακού πολέμου: Δεκελεικός πόλεμος Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν τη δράση των αντιμαχόμενων ομάδων κατά

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ. Ο Θηραμένης ήταν ένας Αθηναίος πολιτικός, εξέχων στην τελευταία δεκαετία του

ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ. Ο Θηραμένης ήταν ένας Αθηναίος πολιτικός, εξέχων στην τελευταία δεκαετία του ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ Ο Θηραμένης ήταν ένας Αθηναίος πολιτικός, εξέχων στην τελευταία δεκαετία του ΖΩΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Ο Θηραμένης γεννήθηκε στην Κέα το 451π.Χ., αλλά υιοθετήθηκε από τον Άγνωνα, έναν αρχαίο πολιτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στο LEGACY MAGAZINE

Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στο LEGACY MAGAZINE Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στο LEGACY MAGAZINE 1) Κύριε Λυγερέ, παρά την δυσχερή οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Κύπρος, επικρατεί ακόμα μια νότα αισιοδοξίας λόγω των υδρογονανθράκων... Με

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ:

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ: Η Αικατερίνη είχε κάλλος και ομορφιά ασύγκριτη. Η μητέρα της και οι συγγενείς της την πίεζαν συνεχώς να παντρευτεί, για να μην φύγουν από τα χέρια τους

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα

Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα Την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου ξεκινήσαμε το πρωί από τα Τρίκαλα για την διήμερη εκδρομή που είχε οργανώσει το σχολείο μας με προορισμό την Αθήνα. Όλοι ανυπομονούσαμε γι αυτήν την

Διαβάστε περισσότερα

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Κάντε Μία εργασία κλικ για των να επεξεργαστείτε : τον υπότιτλο του υποδείγματος Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη 24/5/2011 Λατομεία και Ιστορία Τι μας

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Η Κίνα στο διάστημα οι ΗΠΑ σε πανικό

Η Κίνα στο διάστημα οι ΗΠΑ σε πανικό Η Κίνα στο διάστημα οι ΗΠΑ σε πανικό Μαρτίου 4, 2015 ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ Στην Ουάσιγκτον, έκανε την εμφάνιση της μια απόρρητη έκθεση, που μιλά για το «κινεζικό όνειρο το διάστημα». Συγκεκριμένα η έκθεση αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Φωτορεπορτάζ και βίντεο, στο τέλος του κειμένου. Πρόεδρος Σερβίας προς Έλληνες: Διαφυλάξτε τη χώρα σας! (VIDEO)

Φωτορεπορτάζ και βίντεο, στο τέλος του κειμένου. Πρόεδρος Σερβίας προς Έλληνες: Διαφυλάξτε τη χώρα σας! (VIDEO) Να διαφυλάξουν τη χώρα τους εν μέσω της οικονομικής κρίσης κάλεσε τους Έλληνες ο Σέρβος πρόεδρος Τόμισλαβ Νίκολιτς, όπως υποστηρίζουν τους Σέρβους να διαφυλάξουν τη δική τους. Φωτορεπορτάζ και βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ )

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 18 Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ. 142 145) Μετά τη Ναυµαχία του Ναυαρίνου, οι διπλωµατικές ενέργειες για

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα Αρχαία Ρώμη Ιφιγένεια Λιούπα Η αρχαία Ρώμη ξεκίνησε από την ιταλική χερσόνησο κατά τον 8ο αιώνα π.χ. Με επίκεντρο την πόλη της Ρώμης εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες του αρχαίου κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ. Όνομα :Βασίλης Μανουράς. Τάξη :Γ2. Εργασία Γαλλικών

ΜΕΓΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ. Όνομα :Βασίλης Μανουράς. Τάξη :Γ2. Εργασία Γαλλικών ΜΕΓΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ Όνομα :Βασίλης Μανουράς Τάξη :Γ2 Εργασία Γαλλικών ΜΕΓΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗ Ο Ναπολέων Βοναπάρτης (Napoléon Bonaparte) (15 Αυγούστου 1769 5 Μαΐου 1821) ήταν Γάλλος στρατηγός

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο Τα όρια του βυζαντινού κράτους από τα μέσα του 7ου ως τον 9ο αιώνα. Επεξεργασία: Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. ΙΜΕ http://www.ime.gr/chronos/09/gr/gallery/main/others/o2p 2.html I. Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιφιγένεια στην Αυλίδα

Η Ιφιγένεια στην Αυλίδα Η Ιφιγένεια στην Αυλίδα Περιεχόμενο τραγωδίας Η τραγωδία διαδραματίζεται στην Αυλίδα, τόπος διαμονής των Ελλήνων μέχρι να βρουν τρόπο για να πάνε στην Τροία. Τη λύση την δίνει ο μάντης Κάλχας στον Βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

Αννίβας ο Καρχηδόνιος

Αννίβας ο Καρχηδόνιος Αννίβας ο Καρχηδόνιος Ο Αννίβας Βάρκας ήταν ο άνθρωπος που πολέμησε με μένος εναντίον των Ρωμαίων δίνοντας έναρξη στον δεύτερο πόλεμο της Καρχηδόνας κατά της Ρώμης. Γεννήθηκε στην Καρχηδόνα το 247 π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα του Παιχνιδιού

Περιεχόμενα του Παιχνιδιού Ε υρώπη, 1347. Μεγάλη καταστροφή πρόκειται να χτυπήσει. Ο Μαύρος Θάνατος πλησιάζει την Ευρώπη και μέσα στα επόμενα 4-5 χρόνια ο πληθυσμός της θα μείνει μισός. Οι παίκτες αποικούν στις διάφορες περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου Κάρτα: α Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου O πληθυσμός των Ελλήνων αυξήθηκε και η γη δεν έφτανε να τους θρέψει όλους. Μερικοί τότε αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την πόλη τους και να πάνε να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 2 Η πρώτη φάση του Α Βαλκανικού

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Φάσεις μιας Διαπραγμάτευσης

Οι Φάσεις μιας Διαπραγμάτευσης Οι Φάσεις μιας Διαπραγμάτευσης Προετοιμασία και Σχεδιασμός Έναρξη της Διαπραγμάτευσης Έλεγχος Προσέγγιση μέσω αμοιβαίων υποχωρήσεων Συμπεράσματα και Συμφωνίες Μέτρηση Επιτυχίας (Αποτελεσμάτων) 1 Προετοιμασία

Διαβάστε περισσότερα

Α Δηλιακή συμμαχία Πηγαίνετε στη σελίδα 99 και διαβάστε την πηγή. Ποια ήταν η έδρα της συμμαχίας; Ποιοι συμμετείχαν; Ποιος ήταν ο στόχος της συμμαχίας

Α Δηλιακή συμμαχία Πηγαίνετε στη σελίδα 99 και διαβάστε την πηγή. Ποια ήταν η έδρα της συμμαχίας; Ποιοι συμμετείχαν; Ποιος ήταν ο στόχος της συμμαχίας Κλασική εποχή Κλασική εποχή ονομάζεται η περίοδος από το 480 έως το 323 π.χ. Γιατί έχουν επιλεγεί αυτά τα έτη; 480π.Χ.: τέλος των περσικών πολέμων 323π.Χ.: θάνατος Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τι ονομάζουμε σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή του Ναπολέοντα ( ) και το Συνέδριο της Βιέννης (1815)

Η εποχή του Ναπολέοντα ( ) και το Συνέδριο της Βιέννης (1815) Η εποχή του Ναπολέοντα (1799 1815) και το Συνέδριο της Βιέννης (1815) 1799 1804: Πρώτος Ύπατος «ένας ισχυρός λαϊκός ηγέτης που δεν ήταν βασιλιάς» Ο Ναπολέων «σώζει» το Διευθυντήριο Μάρτιος 1797: οι πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ )

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η Ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 1 Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ. 178 181) Μετά την ήττα στον πόλεµο µε την Τουρκία, το 1897, το ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται Ι. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ας διαβάσουμε τι θα μάθουμε στο σημερινό μάθημα: Σκοπός: Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι να απαντήσουμε σε ένα «γιατί»: Γιατί χρειάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η διοίκηση της Alpha Bank αδιαφορεί και η υπερδιευθύντρια κα Κονιδάρη δίνει κάλπικες εγγυήσεις

Η διοίκηση της Alpha Bank αδιαφορεί και η υπερδιευθύντρια κα Κονιδάρη δίνει κάλπικες εγγυήσεις Η διοίκηση της Alpha Bank αδιαφορεί και η υπερδιευθύντρια κα Κονιδάρη δίνει κάλπικες εγγυήσεις Ο αγώνας μας για την περιφρούρηση της εύρυθμης λειτουργίας του κλάδου σύνταξης ΤΑΠΙΛΤ-ΙΚΑ και την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

"Συρακουσία" το πλοίο του Ιέρωνα

Συρακουσία το πλοίο του Ιέρωνα 0ι Συρακούσες, το μεγαλύτερο ελληνιστικό κέντρο στη Δύση, ήτανε ως την κυριαρχία των Αράβων μία από τις μεγαλύτερες και ωραιότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας. Από αυτό το παρελθόν ανήκουν τα παραμείναντα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική περίοδος

Προϊστορική περίοδος ΕΦΕΣΟΣ Ιστορικό πλαίσιο Θέση Η Έφεσος βρίσκεται σε απόσταση 70 χλμ. νότια της Σμύρνης, κοντά στις εκβολές του ποταμού Καΰστρου. Κατοικήθηκε αδιάλειπτα έως τις ημέρες μας, αν και παρήκμασε μετά την αραβική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ. ΤΟ ΠΑΛΑΙΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Χρονολογικό πλαίσιο: 17ος-18ος αι.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ. ΤΟ ΠΑΛΑΙΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Χρονολογικό πλαίσιο: 17ος-18ος αι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΤΟ ΠΑΛΑΙΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Χρονολογικό πλαίσιο: 17ος-18ος αι. 7.1 Προοίµιο Καθώς ο τροµερός σε εξελίξεις ευρωπαϊκός 16ος αιώνας πλησίαζε προς το τέλος του, το ευρωπαϊκό σύστηµα δυνάµεων είχε διαµορφωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 6 ος 9 ος αι Οικονομική κατάσταση στο Βυζάντιο από το β μισό του 6 ου αι. αρχές 9 ου αι. το κίνημα του Θωμά του Σλάβου 6 ος 8 ος αι. Προβλήματα δημογραφικά Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος και Πολιτική

Πόλεμος και Πολιτική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθημα 3 ο : Η Ελληνική Αρχαιότητα. Η ακμή και η παρακμή της Πόλης. Μακεδονικός τρόπος πολέμου. 4 ος αι. π.χ. 4 ος αι. μ.χ. Γεώργιος Μαργαρίτης,

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα