? 59 &7.$#%/!#,(1.$#B%/!# C67DE!$1. :$/.!! >A 'B.$#B%/!# >9 > &6"E B1%*#" name="description"> ? 59 &7.$#%/!#,(1.$#B%/!# C67DE!$1. :$/.!! >A 'B.$#B%/!# >9 > &6"E B1%*#">

! O G O I I I G G I O A G G A 5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 70 I I I 4

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "! O A @ G O I I I A @ G G I O A G G A 5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 70 I I I I @ 4"

Transcript

1 1

2 !"#$%!#"#&'()!*"$!$+!" (:8#"#;0$<#$%#,,!-$%-%./0".!"$&'()/1#2344 ',!-$%-%./0".!"$&'()61! :(!$%*#1-1#"#&'() "#"$$% 7$8$!"#=&'() >? 59 &7.$#%/!#,(1.$#B%/!# C67DE!$1. :$/.!! >A 'B.$#B%/!# >9 > &6"E B1%*# B-F# '$*$! C!!1/# C"%!%*#%/!# GH I (M+"L7$!*17!N-!% 'J1*"!"$!.-!*K!"L"%!;*"",+6*.""1$0"8$!.-#!???A '$*6! HO P!*#$*%# Q*%#.!"$;7 I $;<7$ ""!<E!6! 1?5 Q*%#.!$+7*;!$%* R-Q%-S/%!! Q*%#.!!$;1-!% Q*%#.!";!!.%-1"1$!66-.%!# Q*%#.!"E6*.""7$;8$! T6.-C :6!E<$# T6./#!!66!./# C $"! CE!6!1L-/;"!F"% $"! WXYZ[\]^_,T6.*UR.*<"%! T6.*M<"%! `a]abacxdefxg^_he]yi_ #!8$ `\]ajf]akglmnoe_zjdpxdjq`rst V> 2

3 WlYlhaX[\]alhdgd_ `\]ajfd]dh] `\]ajlylahgzkxdj `\]ajefxg^_f^bke^_dhx_zgzjfe]lakxdjhdlylhdl^o gzkzjhe]yi_hdloe]lko b^kzj g^_q t R.*M<"%! WpebXpelje_g\jga `a]ab\czkzdc]aglhaelkayodgaj s]^cdf\gz_rdch\kold] (:.!Q%0 ch]lklo\gzgdyzoakleon_^_alha_aolhi_kgalex^_ 'BL$6./#!,%"L!$/#$!1+!/#8$#B, '$-!UC$7$E-6" fed :.!$%0 V )0! V9 ;7!!;" :(!8%!!;" Q/<"%!!!K6#%08$ :..1# :E/#$7$#!E-6"# :$;<#! 61;" $""1!#!#!!%"! '$- H,&.!E1E-%$7$$;<7$ &!!;"!# (:+!./#! @A '$- HGG,(%/#%*? '$- HGGG O,(!;! #!.7.# V ((!%6."/!!+ 'C!08#!0"#6 :T&!%!!-"$!.7. ""# A A :+6 MB66#;!-+# =B1 +#$*#12343 G ""! 9 -$$/$%0#.)",-"#:17!N#1$7"#,R-!$!1+!-.-%%!!1L"%!;<$!!*"$::! ;!E*1#;0$ )"L!$%*##L"%!7<#.!$%<# &$!+!#,0!# "#$%&'()#% *+&,&)-..)$$/+# 9.!%%-7$ '(1$!*"# ;%<# 1$.!!# 6! 7$!$!1+!8$ A> AV 3

4 GO I II! O GG GG I O A5 A I II ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 70 4

5 Η ΠΓ Μ απέκτησε την ανεξαρτησία της το Το 1992 απέκτησε τη νοµισµατική της ανεξαρτησία µε την εισαγωγή του νέου εθνικού της νοµίσµατος, του ηναρίου, και έγινε µέλος του ιεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου. Το 1993 κατέστη µέλος του ΟΗΕ, της Παγκόσµιας Τράπεζας και το 2003 του Παγκόσµιου Οργανισµού Εµπορίου. Το πολίτευµα της χώρας είναι προεδρευόµενη κοινοβουλευτική δηµοκρατία. Τον Απρίλιο του 2001, η χώρα υπέγραψε Συµφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης µε την Ε.Ε. ενώ το 2005 κατέστη υποψήφια προς ένταξη στην Ε.Ε. Η χώρα είναι επίσης υποψήφια προς ένταξη στο ΝΑΤΟ. Τον Αύγουστο του 2001 υπεγράφη η Συνθήκη της Αχρίδας µε την οποία έληξε η εθνοτική κρίση µεταξύ Αλβανών και Σλαβοµακεδόνων που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους. Με τη Συνθήκη της Αχρίδας εισήχθη η "αρχή Μπαντεντέρ" (Badinter) σύµφωνα µε την οποία για να υιοθετηθούν νόµοι για ορισµένα πολιτικώς ευαίσθητα ζητήµατα απαιτείται "διπλή πλειοψηφία", δηλαδή η έγκρισή τους από την πλειοψηφία των µελών του νοµοθετικού σώµατος αλλά και από την πλειοψηφία των βουλευτών από τις µειονοτικές κοινότητες. Η ΠΓ Μ αποτελείται από 8 διοικητικές περιφέρειες: Pelagonija, Vardar, Northeast, Southwest, Skopje, Southeast, Polog και East. Πρωτεύουσα της χώρας είναι τα Σκόπια (περίπου κάτοικοι), ενώ σηµαντικές πόλεις είναι το Μοναστήρι (Μπίτολα), το Τέτοβο, µε πλειοψηφία του αλβανικού στοιχείου, το Βέλες, το Κουµάνοβο, το Πρίλεπ, η Στρούµιτσα, η Γευγελή, το Στιπ κλπ. Σύµφωνα µε την τελευταία επίσηµη απογραφή πληθυσµού που έλαβε χώρα το 2002, ο πληθυσµός ανέρχεται σε κάτοικους 1. Οι δύο µεγαλύτερες πληθυσµιακές οµάδες της χώρας είναι οι Σλαβοµακεδόνες (64%) και οι Αλβανοί (25%). Σηµειώνουµε σχετικά ότι πιθανολογείται ότι έκτοτε το αλβανικό στοιχείο έχει αυξήσει το ποσοστό του περίπου στο 30%. Ακολουθούν, µε µικρότερα ποσοστά, οι Τούρκοι (4%), οι Ροµά (3%), Σέρβοι, Βόσνιοι, Βλάχοι κ.α. Όσον αφορά στη θρησκεία, το 64,7% του πληθυσµού είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, το 33,3% Μουσουλµάνοι και το υπόλοιπο 2% ασπάζεται άλλα χριστιανικά και λοιπά δόγµατα. Η εκπαίδευση στη χώρα χωρίζεται σε προσχολική, πρωτοβάθµια, δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια. Η πρωτοβάθµια και δευτεροβάθµια εκπαίδευση είναι υποχρεωτική. Πανεπιστηµιακή τριτοβάθµια εκπαίδευση παρέχεται στα τέσσερα δηµόσια πανεπιστήµια της χώρας, ήτοι: Sts. Cyril and Methodius University of Skopje, St. Clement of Ohrid University of Bitola, State University of Tetovo και Goce Delchev University of Shtip. Λειτουργούν επίσης ιδιωτικά πανεπιστήµια. Γεωγραφικά, η ΠΓ Μ είναι µια περίκλειστη χώρα βορείως της Ελλάδος, µικρή σε έκταση ( τ.χλµ., περίπου όσο η Πελοπόννησος, πέντε φορές µικρότερη από την Ελλάδα) και συγκροτείται από την κεντρική κοιλάδα του Αξιού (Vardar) ποταµού και τους ορεινούς όγκους που την πλαισιώνουν. Στα νότια σύνορά της υπάρχουν τρεις µεγάλες λίµνες (Αχρίδα, Πρέσπα και οϊράνη). Το κλίµα της χώρας είναι µεταβατικό από µεσογειακό σε ηπειρωτικό. Ουσιαστικά υπάρχουν τρεις κλιµατικές ζώνες ήτοι, ήπια 1 Σύµφωνα µε την τελευταία επίσηµη απογραφή, τον Νοέµβριο του Βάσει εκτίµησης της Στατιστικής Υπηρεσίας της ΠΓ Μ το 2008, ο πληθυσµός της ανέρχεται στους κατοίκους. Σηµειώνεται ακόµη ότι κατά το 2011 έγινε προσπάθεια νέας απογραφής του πληθυσµού, η οποία όµως δεν κατέστη δυνατόν να ολοκληρωθεί. 5

6 µεσογειακή, ορεινή και ήπια ηπειρωτική. Η ετήσια βροχόπτωση κυµαίνεται από 500 χιλιοστά στην ανατολική ζώνη έως χιλιοστά στις δυτικές ορεινές περιοχές. 6

7 !"#$%!#"#&'()!*"$!$+!"!"# Η οικονοµική πορεία που η ΠΓ Μ διέγραψε από την περίοδο της ανεξαρτησίας της (1991) έως τώρα, έχει συνοπτικά ως εξής: H οικονοµία της χώρας συνεχίζει να χαρακτηρίζεται ως υπό µετάβαση, όσο και αν η περίοδος της ανεξαρτησία της και η αποσύνδεσή της από το µοντέλο του κρατικού σχεδιασµού, αριθµούν πλέον 20 έτη. Το γεγονός ότι η ΠΓ Μ ήταν η λιγότερο αναπτυγµένη οµόσπονδη δηµοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, καθώς και ότι, εκτός από την αρχική σµίκρυνση της οικονοµικής δραστηριότητας και τον υπερπληθωρισµό που κληρονόµησε, αντιµετώπισε, επιπροσθέτως, ως νέα χώρα, την εθνοτική κρίση του 2001, εξηγεί καθαρά τους λόγους που συνέτειναν στη οικονοµική της οπισθοδρόµηση. Κατά τα πρώτα πέντε χρόνια από την ανεξαρτησία της ΠΓ Μ, το ΑΕΠ της χώρας βρισκόταν σε πτωτική πορεία, ενώ για πρώτη φορά σηµείωσε αύξηση (1,2%) το Η τάση αυτή διατηρήθηκε µέχρι το 2000, όταν ο ρυθµός ανάπτυξης ανήλθε στο 4,5%. Η εθνοτική σύγκρουση του 2001 ωστόσο έφερε την οικονοµία της χώρας «στο κόκκινο». Το 2002 η οικονοµία άρχισε να σηµειώνει ανάκαµψη και αυτή η θετική τάση συνεχίστηκε έως το 2008, όταν ξέσπασε η παγκόσµια οικονοµική κρίση. Το 2010 η οικονοµία «ορθοπόδησε» και πάλι, ενώ εν τω µεταξύ είχε επιτευχθεί σταθεροποίηση του εµπορίου µε αύξηση τόσο των εξαγωγών όσο και των εισαγωγών. Σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στατιστικά στοιχεία, κατά τη διάρκεια των 20 αυτών χρόνων το ποσοστό ανεργίας γνώρισε µεγάλη αύξηση: το 1997 ανήλθε στο 36%, ενώ σταδιακά µειώθηκε, έως το 2011, στο 31,37%. Οι µισθοί επίσης σηµείωσαν σταδιακή αύξηση καθώς το 1993 ο µέσος καθαρός µισθός ήταν δηνάρια και το 2011 ανήλθε στα δηνάρια (339 ευρώ). Το ποσοστό φτώχειας 2 διαµορφώθηκε στο 30,2%. Οι φτωχοί βρίσκονται κυρίως στις αγροτικές περιοχές ενώ οι πλουσιότεροι εκ του πληθυσµού ζουν στην πρωτεύουσα, όπου το ποσοστό φτώχειας είναι 9%. Ο αριθµός των πολιτών µε πανεπιστηµιακή µόρφωση σηµείωσε άνοδο, από περίπου το 1991 σε άνω των είκοσι χρόνια αργότερα. Παράλληλα, αύξηση παρουσιάζει ο αριθµός των κατόχων µεταπτυχιακού και διδακτορικού διπλώµατος. Κατά τη διάρκεια της 20ετούς πορείας της, οι κυβερνήσεις της χώρας, µε τη συνεργασία και του διεθνούς παράγοντα, κατέβαλαν επίµονες προσπάθειες να επιτύχουν και να διατηρήσουν µακροοικονοµική σταθερότητα µε συνετή δηµοσιονοµική πολιτική, χαµηλό πληθωρισµό, ευνοϊκό φορολογικό περιβάλλον και ανταγωνιστικά εργασιακά κόστη. Μολαταύτα, και ιδίως παρά το γεγονός της σηµαντικής αναπτυξιακής βοήθειας που εισέρευσε όλα αυτά τα έτη στην ΠΓ Μ από διάφορες χώρες, ύψους 2 δισ. δολαρίων, χωρίς να συνυπολογισθούν τα χρήµατα από την ΕΕ και τους διεθνείς οργανισµούς (οπότε το εν λόγω ποσό, µε την µορφή µη ανακλητής αναπτυξιακής βοήθειας καθώς και πιστώσεων, εκτιµάται στα 3 δισ. ευρώ), καθώς και παρά τη στενή παρακολούθηση και καθοδήγηση από πλευράς Ε.Ε., δεν έχει καταστεί εφικτός ο έλεγχος του δοµικού ελλείµµατος στο εµπορικό ισοζύγιο της χώρας, η τιθάσευση της υψηλής ανεργίας, ο περιορισµός της παραοικονοµίας, η εξάλειψη της διαφθοράς, η ενίσχυση της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας, ούτε η ανατροπή του αντίξοου επιχειρηµατικού κλίµατος (βλ. επίσης Wr W s s r). Οι εν λόγω αρνητικοί παράγοντες συνεχίζουν έτσι να αποτελούν την κύρια αιτία για τη χαµηλή προσέλκυση νέων (greenfield) επενδύσεων που εξ ορισµού αποτελούν το σοβαρότερο 2 διαθέσιµα στοιχεία για το

8 ,,!-$%-%./0".!"$&'()/1#2344 µοχλό οικονοµικής ανάπτυξης για κάθε χώρα. Ενδεχόµενη πολιτική αστάθεια στο µέλλον αποτελεί, επίσης, έναν εξ ίσου σοβαρό αρνητικό παράγοντα που απωθεί τους δυνητικούς επενδυτές. ΑΕΠ (σε εκατ. δηνάρια) ΑΕΠ (σε ευρώ) 7,3 δισ. Κατά κεφαλήν ΑΕΠ*(σε ευρώ) Ρυθµός αύξησης ΑΕΠ 3% είκτης Βιοµηχανικής παραγωγής 3,3% Πληθωρισµός 3,9% είκτης Τιµών Λιανικής 4,0% Ποσοστό ανεργίας 31,8% Αριθµός απασχολουµένων Αριθµός ανέργων Συνολικά έσοδα του προϋπολογισµού (σε εκατ δηνάρια) Συνολικά έσοδα του προϋπολογισµού (σε ευρώ) 2,23 δισ. Συνολικές δαπάνες του προϋπολογισµού (σε εκατ δηνάρια) Συνολικές δαπάνες του προϋπολογισµού (σε ευρώ) 2,41 δισ. Έλλειµµα του προϋπολογισµού (σε εκατ δηνάρια) Έλλειµµα του προϋπολογισµού (σε ευρώ) 186,6 εκατ. Έλλειµµα του προϋπολογισµού ως ποσοστό 2,55% του ΑΕΠ ηµόσιο χρέος (σε εκατ. ευρώ) 2.060,17 ηµόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ 28,19% Ακαθάριστο εξωτερικό χρέος (σε εκατ. ευρώ) 4.874,8 Ακαθάριστο εξωτερικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ 66,7% Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε εκατ. ευρώ) Ξένα συναλλαγµατικά αποθέµατα (σε εκατ. ευρώ) 2.068,9 Εξαγωγές (σε εκατ. ευρώ) 3.178,9 Εισαγωγές (σε εκατ. ευρώ) 4.860,5 Ισοζύγιο εµπορικών συναλλαγών (σε εκατ. ευρώ) -1,681.7 Άµεσες Ξένες επενδύσεις (σε 303,50 8

9 εκατ. ευρώ) Μέσος µηνιαίος µεικτός µισθός 497 ευρώ Μέσος µηνιαίος καθαρός µισθός 339 ευρώ Μέση τιµή συναλλαγµατικής ισοτιµίας δηναρίου/ευρώ 61,54 Μέση τιµή συναλλαγµατικής ισοτιµίας δηναρίου/δολαρίου 44,23 Τραπεζικές καταθέσεις (σε 247 δισ. δηνάρια)** Αποθέµατα σε χρυσό (σε 6,8 '())!## $ * +!, - τόνους)*** *%$" $, # Άνοδος χρηµατιστηρίου σε 133,71% *%$" $ $ *#$.% /# % σύγκριση µε το 2010**** / $! " # # $%#&! Ετήσιος κύκλος εργασιών 222 εκατ. χρηµατιστηρίου (σε ευρώ)**** ',!-$%-%./0".!"$&'()61! 7$8$ Είναι γεγονός ότι µέχρι το 2008, η ΠΓ Μ κατέγραφε ρυθµούς ανάπτυξη της τάξης του 5%, αν και, πάλι, παρέµενε ουραγός της περιοχής (Αλβανία 6,8%, Βουλγαρία 6%, Σερβία 5,4% για το ίδιο έτος). Το 2009 έγινε αισθητή η επίδραση της διεθνούς οικονοµικής κρίσης, µε συνέπεια την εµφάνιση ύφεσης (-0,9%). Κάποια ανάκαµψη παρουσιάσθηκε το 2010, όταν ο ρυθµός αύξησης του ΑΕΠ ήταν 1,8% 3 και, περαιτέρω, το 2011, όταν το ΑΕΠ είχε ρυθµό αύξησης 3% 4, φθάνοντας, σε απόλυτους αριθµούς, στα 7,3 δισ. ευρώ. Οι τρεις τοµείς της οικονοµίας συµµετείχαν στο ΑΕΠ κατά 70,74% (πρωτογενής τοµέας 10,68%, δευτερογενής τοµέας 18,28% τριτογενής τοµέας 41,78%), ενώ το λοιπό ποσοστό του ΑΕΠ σχηµατίζεται από την προστιθέµενη αξία και τους καθαρούς φόρους επί των προϊόντων. Περαιτέρω, οι κλάδοι που παρουσίασαν την µεγαλύτερη αύξηση κατά το 2011, είναι των κατασκευών (ρυθµός αύξησης 15,6%), των ξενοδοχείων και εστιατορίων (10,7%) και των χονδρικών και λιανικών πωλήσεων (7,1%). Η οικονοµική κρίση που εκδηλώθηκε το 2009, καταδεικνύεται και από την πτώση, τη χρονιά εκείνη, του πλέον αντιπροσωπευτικού οικονοµικού δείκτη, της βιοµηχανικής παραγωγής (-8,7%). Η πτωτική αυτή τάση αναχαιτίσθηκε έως έναν βαθµό, καθώς η µείωση της βιοµηχανικής παραγωγής κατά το 2010 ήταν της τάξης του 4,8%. Το 2011, η βιοµηχανική παραγωγή παρουσίασε συνολικό ρυθµό αύξησης 3,3%. Ωστόσο, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι από το Σεπτέµβριο του έτους, άρχισε να παρουσιάζεται ξανά πτώση της βιοµηχανικής παραγωγής (-2,3% το Σεπτέµβριο, -3,8% τον Οκτώβριο, -5,3% το 3 Κατ εκτίµηση µέγεθος 4 Κατ εκτίµηση µέγεθος 9

10 Νοέµβριο και -4,8% το εκέµβριο), µε αποτέλεσµα το τελευταίο τρίµηνο του έτους η βιοµηχανική παραγωγή να παρουσιάζει συνολική πτώση κατά -4,7%, σε σύγκριση µε την αύξηση 13,8% που είχε σηµειώσει το πρώτο τρίµηνο του έτους. Η πτωτική αυτή πορεία αφορά κυρίως στις βιοµηχανίες κλωστοϋφαντουργικών και δερµάτινων ειδών, των οποίων η παραγωγή το 2011 µειώθηκε σχεδόν κατά το ήµισυ σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Σηµαντική ήταν επίσης η πτώση στους τοµείς της ενέργειας, του τοµέα παροχής ηλεκτρισµού, φυσικού αερίου και θέρµανσης, καθώς και της µεταποιητικής βιοµηχανίας. Θετικό πρόσηµο καθ όλο το έτος διατήρησε ο δείκτης βιοµηχανικής ανάπτυξης στον τοµέα της εξόρυξης µετάλλων και των λατοµείων. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τους φόβους στη χώρα ότι η κλιµάκωση της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους θα πλήξει τον τοµέα της πραγµατικής οικονοµίας, ο οποίος είχε πληγεί σκληρά από την προαναφερθείσα κρίση του 2009, όταν η βιοµηχανική παραγωγή αντιµετώπισε ύφεση για 11 µήνες. Ενδεχόµενη νέα οικονοµική κρίση εκτιµάται ότι θα θέσει σε κίνδυνο κυρίως τις εξαγωγικές εταιρείες, καθώς πάνω από το ήµισυ των συνολικών εξαγωγών της ΠΓ Μ κατευθύνονται προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξ άλλου το γεγονός ότι η πτώση της βιοµηχανικής παραγωγής συνεχίσθηκε και κατά το πρώτο δίµηνο του 2012 (-8% τον Ιανουάριο και -8,8% το Φεβρουάριο), επιβεβαιώνει, σύµφωνα µε τους οικονοµικούς αναλυτές, την ανησυχία ότι η χώρα βρίσκεται µπροστά σε µια δύσκολη και αβέβαιη χρονιά όσον αφορά στην οικονοµία της. Το 2011 ο πληθωρισµός σηµείωσε αύξηση, φτάνοντας στο 3,9%. Το ίδιο έτος, η ανεργία στην ΠΓ Μ ανήλθε στο 31,8% µειωµένη κατά 0,3 ποσοστιαίες µονάδες σε σύγκριση µε το έτος 2010 (όταν ανήλθε στο 32,1%). Ας σηµειωθεί, πάντως, ότι οι επίσηµες στατιστικές δεν καταγράφουν την πραγµατική εικόνα της οικονοµίας της ΠΓ Μ, δεδοµένου ότι δεν συνυπολογίζονται οι δραστηριότητες στο πλαίσιο της έντονης παραοικονοµίας (άνω του 20% της συνολικής δραστηριότητας στη χώρα) που την χαρακτηρίζει. Κατά την άποψη του υπουργού Εργασίας της ΠΓ Μ, τα επίσηµα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας για την ανεργία στη χώρα είναι εξωπραγµατικά καθώς η πραγµατική ανεργία θεωρεί ότι είναι χαµηλότερη σε σύγκριση µε ό,τι εµφανίζουν τα στοιχεία αυτά - κυµαίνεται δηλαδή στο 25% - εφ όσον πολλοί εργαζόµενοι εγγράφονται επισήµως ως άνεργοι είτε διότι απασχολούνται στην παραοικονοµία, είτε προκειµένου να αποφύγουν, µαζί µε τους εργοδότες τους, την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών, είτε τέλος για να επωφεληθούν από το προσφερόµενο επίδοµα ανεργίας. Κατά την εκτέλεση του προϋπολογισµού του 2011, παρά τις υποδείξεις της Ε.Ε. και διεθνών οργανισµών όπως το ΝΤ, η κυβέρνηση απέτυχε, για µία ακόµη χρονιά, να συγκρατήσει το δηµοσιονοµικό έλλειµµα. Ο κρατικός προϋπολογισµός το 2007 ήταν πλεονασµατικός (0,6% του ΑΕΠ), το 2008 όµως παρουσίασε έλλειµµα της τάξης του 0,9% του ΑΕΠ (3,9 δισ. ηνάρια), το οποίο το 2009 αυξήθηκε στο 2,7% του ΑΕΠ (10,9 δισ. ηνάρια), το 2010 σηµείωσε ελαφρά µείωση στο 2,5% του ΑΕΠ (10,5 δισ. ηνάρια) και, τέλος, το 2011 ανήλθε στο 2,6% του ΑΕΠ (11,5 δισ. ηνάρια). Το δηµόσιο χρέος της χώρας στα τέλη του 2011 είχε αγγίξει τα 2,06 δισ. ευρώ σε σύγκριση µε 1,42 δισ. ευρώ στα τέλη του 2010, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 45%. Εξ άλλου, το δηµόσιο χρέος βαίνει σταθερά αυξανόµενο ως ποσοστό του ΑΕΠ (28,19 % του ΑΕΠ το 2011 σε σύγκριση µε 20,63% το 2010, 19,76% το 2009 και 16,52% το 2008). Σύµφωνα µε την άποψη που εκφράζουν οι οικονοµικοί αναλυτές, το δηµόσιο χρέος της ΠΓ Μ βρίσκεται µεν σε χαµηλά επίπεδα συγκριτικά µε άλλες χώρες, ωστόσο η σύγκριση θα πρέπει να γίνεται µε βάση την αύξηση του ΑΕΠ της χώρας, η οποία υπολείπεται της σηµειωθείσας αύξησης του δηµόσιου χρέους. Κατά τους ίδιους, µε τους τρέχοντες ρυθµούς οικονοµικής µεγέθυνσης και προκειµένου το ποσοστό του χρέους να 10

11 d_elko\jgah] gajgzjr). Ιδιαιτέρως αυξηµένο επίσης παρουσιάζεται και το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος της χώρας που ανέρχεται, ως ποσοστό, στο 66,7% του ΑΕΠ (4,87 δισ. ευρώ), σηµειώνοντας αύξηση κατά περίπου 18% σε σύγκριση µε το 2010, ενώ παρουσιάζει W gah] W d_elko\j είναι ασφαλές, δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 10-20% του ΑΕΠ (βλ. επίσης κατωτέρω ιδιαιτέρως gajgzjr). ανησυχητικές τάσεις περαιτέρω αύξησης (βλ. επίσης κατωτέρω Το µεγαλύτερο τµήµα του εξωτερικού χρέους αφορά στην πραγµατική οικονοµία και στον δηµόσιο τοµέα. Εξ άλλου, σύµφωνα µε δηµοσιογραφικές πληροφορίες, υπερδιπλασιάστηκε το χρέος της Κεντρικής Τράπεζας (από 102,1 εκατ. δολάρια το Σεπτέµβριο 2010 σε 223,3 εκατ. το Σεπτέµβριο 2011, ενώ το αντίστοιχο ποσό κατά το 2008 ήταν µόλις 12,9 εκατ. δολάρια). Αρνητικό επίσης ήταν κατά το 2011 και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο ανήλθε στο 2,8% του ΑΕΠ ( -201,1 εκατ. ευρώ) σε σύγκριση µε -2,2% του ΑΕΠ (- 150,4 εκατ. ευρώ) το Το 2009, τα συναλλαγµατικά διαθέσιµα αυξήθηκαν, φθάνοντας τα 1.597,5 εκατ. έναντι 1.494,9 εκατ. το 2008, ως αποτέλεσµα της προσπάθειας της Κεντρικής Τράπεζας να εξασφαλίσει τη στήριξη του ηναρίου, µέσω έκδοσης οµολόγων µε ρήτρα σε ευρώ, ενώ το 2010 τα συναλλαγµατικά αποθέµατα αυξήθηκαν περαιτέρω, φθάνοντας στα 1.714,5 εκατ. ευρώ. Η αυξητική τάση συνεχίστηκε και εντός του 2011, όταν τα συναλλαγµατικά αποθέµατα ανήλθαν στα 2.068,9 εκατ.. Το 2011 η εµπορική δραστηριότητα της ΠΓ Μ µε το εξωτερικό παρουσιάσθηκε αυξηµένη σε σύγκριση µε το 2010: οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 27,52% και οι εισαγωγές κατά 22,71%. Το εµπορικό ισοζύγιο παρέµεινε ελλειµµατικό και αυξηµένο κατά 14,57% σε σύγκριση µε το Σηµειώνεται ότι το 2010 το εµπορικό ισοζύγιο είχε παρουσιασθεί µειωµένο κατά 8,59% σε σύγκριση µε το Οι ΑΞΕ παρουσίασαν αξιοσηµείωτη αύξηση (90,8%), το 2011 σε σύγκριση µε το προηγούµενο έτος. Οι ξένες επενδύσεις στην ΠΓ Μ το 2011 ανήλθαν στα 303,5 εκατ. ευρώ, ποσό διπλάσιο σε σχέση µε το αντίστοιχο του 2010 (159,06 εκατ. ευρώ). Σύµφωνα µε την Κρατική Στατιστική Υπηρεσία της ΠΓ Μ, ο µέσος µηνιαίος καθαρός µισθός στη χώρα το 2011 ανήλθε σε δηνάρια (περίπου 339 ευρώ), ενώ ο µέσος µηνιαίος µεικτός µισθός ανήλθε σε δηνάρια (497 ευρώ). Σύµφωνα µε έρευνα που διεξήγαγε στην ΠΓ Μ το ίδρυµα «Progress», δηµοσιεύθηκε το 2012 και αφορά στο επίπεδο φτώχειας στην ΠΓ Μ, αυτό βαίνει αυξανόµενο, καθώς οι µισθοί που λαµβάνει το 47% των πολιτών επαρκούν µόνον για την κάλυψη της αγοράς τροφίµων και της πληρωµής των λογαριασµών κοινής ωφελείας. Περαιτέρω, το 28% των πολιτών λαµβάνουν µισθούς επαρκείς µόνον για την αγορά τροφίµων, ενώ το 18% των πολιτών µπορούν µε το µισθό τους να καλύψουν απλώς την αγορά των πλέον απαραίτητων αγαθών. Μόνον το 5% των πολιτών δήλωσαν ότι έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν οτιδήποτε χρειάζονται. Βάσει εξ άλλου των στοιχείων της Στατιστικής Υπηρεσίας της χώρας, µία µέση οικογένεια χρειάζεται µηνιαίως για τρόφιµα άνω των δηναρίων (195,5 ευρώ). Εάν προστεθούν δε τα έξοδα για λογαριασµούς κοινής ωφελείας, µεταφορά, υγεία, εκπαίδευση κλπ, το εν λόγω ποσό ανέρχεται στα δηνάρια (489 ευρώ). Από την άλλη πλευρά, ο µισθός που λαµβάνουν περισσότεροι από εργαζοµένους στη χώρα, ανέρχεται µόλις δηνάρια (130 ευρώ) µηνιαίως. Σύµφωνα µε τους αναλυτές, οι οικονοµικοί µετανάστες της χώρας στο εξωτερικό στηρίζουν σε µεγάλο βαθµό τα νοικοκυριά στην ΠΓ Μ, προκειµένου να αντεπεξέλθουν στις δαπάνες τους. Ακόµη, σύµφωνα µε την δήλωση του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της ΠΓ Μ, οι τραπεζικές καταθέσεις στη χώρα ανέρχονται σε αξία στα 247 δισ. δηνάρια (περίπου 4 δισ. ευρώ), εκ των οποίων το 46% είναι δε δηνάρια και το 54% σε ξένο 11

12 νόµισµα. Πρόκειται ωστόσο για το µεγαλύτερο έως τώρα ποσοστό καταθέσεων σε δηνάρια. Περαιτέρω, σύµφωνα µε το Παγκόσµιο Συµβούλιο Χρυσού (World Gold Council), τα αποθέµατα χρυσού που κατέχει η ΠΓ Μ ανέρχονται σε 6,8 τόνους και κατατάσσουν τη χώρα στην 71 η θέση παγκοσµίως στην αντίστοιχη κατάταξη. Τέλος, κατά το 2011 το Χρηµατιστήριο της ΠΓ Μ κατέγραψε ετήσια άνοδο 133,71% τσε σύγκριση µε το 2010, πραγµατοποιώντας κύκλο εργασιών αξίας περίπου 222 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά στις διεθνείς κατατάξεις και αξιολογήσεις της οικονοµίας και της επιχειρηµατικότητας στην Π ΓΜ, ισχύουν τα εξής: Στις αρχές Αυγούστου 2011, ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Fitch αναβάθµισε την πιστοληπτική ικανότητα της ΠΓ Μ από ΒΒ+ µε σταθερή προοπτική σε ΒΒ+ µε θετική προοπτική. Η αξιολόγηση βασίστηκε στη σταθερή µακροοικονοµική πολιτική, στο χαµηλό χρέος και δηµοσιονοµικό έλλειµµα καθώς και στο σταθερό τραπεζικό σύστηµα. Ωστόσο, κατά τον εν λόγο διεθνή οίκο, εξακολουθούσαν να υπάρχουν κάποιοι πολιτικοί και οικονοµικοί κίνδυνοι για τη χώρα. Στη συνέχεια ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Standard and Poor s, έπειτα από την αναθεώρηση της µεθοδολογίας και των κριτηρίων του, υποβάθµισε στις 24 τρέχοντος µηνός την πιστοληπτική ικανότητα της ΠΓ Μ κατά µία βαθµίδα [από ΒΒ+ σε ΒΒ], ενώ η προοπτική παραµένει σταθερή. Η αιτιολόγηση της υποβάθµισης αναφέρεται στη µη ευέλικτη δοµή των δηµοσίων δαπανών του κράτους και στον σταθερά υπαρκτό κίνδυνο διεθνοτικών εντάσεων στη χώρα. Επίσης, η σχετική ανακοίνωση του οίκου επισηµαίνει ότι, αν και η υποψηφιότητα της χώρας για ένταξη στην ΕΕ λειτούργησε ως εφαλτήριο για τη βελτίωση της οικονοµικής και πολιτικής της σταθερότητας, ωστόσο εµπόδια όπως η ανεπίλυτη διένεξη µε την Ελλάδα για το ζήτηµα του ονόµατος παραµένουν. Σύµφωνα µε την κατάταξη ως προς το δείκτη οικονοµικής ελευθερίας (Index of Economic Freedom) για το 2011 του «The Heritage Foundation», η οικονοµία της ΠΓ Μ καταλαµβάνει την 55 η θέση στον κατάλογο 179 χωρών παγκοσµίως, την 23 η θέση µεταξύ των 43 ευρωπαϊκών χωρών και την καλύτερη θέση από όλες τις χώρες των Βαλκανίων. Τέλος, η ΠΓ Μ µετακινήθηκε κατά 12 θέσεις στην έκθεση της Παγκόσµιας Τράπεζας «Doing Business» 2012, καταλαµβάνοντας την 22 η θέση σε σύνολο 183 χωρών, από την 34 η θέση που κατείχε στην κατάταξη του Αυτή η πρόοδος προκύπτει ως αποτέλεσµα των µεταρρυθµίσεων που πραγµατοποιήθηκαν σε τέσσερις κυρίως τοµείς (λήψη οικοδοµικών αδειών, λήψη δανείων, απλούστευση διαδικασίας πτώχευσης και εγγραφή της ακίνητης περιουσίας στο κτηµατολόγιο). Σύµφωνα µε τα (:8#"#;0$<#$%# εγχώρια ΜΜΕ, η Παγκόσµια Τράπεζα κατατάσσει "#"$$% την ΠΓ Μ!"#=&'() στην τρίτη θέση παγκοσµίως ως προς την πρόοδο σχετικά µε τη δηµιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων και συνθηκών για την ανάπτυξη της επιχειρηµατικότητας (έπειτα από το Μαρόκο και τη Μολδαβία), ενώ, επίσης κατά τα ΜΜΕ, ξένοι επιχειρηµατίες που εργάζονται στη χώρα εκτιµούν ότι το εργασιακό κλίµα είναι καλό, ωστόσο σχολιάζουν αρνητικά την ελλιπή πολιτική σταθερότητα καθώς και τις ελλιπείς υποδοµές. Η ΠΓ Μ αντιµετώπισε αρκετά ικανοποιητικά την προηγούµενη κρίση των ετών διότι η οικονοµία της, σε σύγκριση µε τις οικονοµίες των λοιπών χωρών της ΝΑ Ευρώπης, της Βαλτικής και της Κεντρικής Ευρώπης, προχωρούσε µε πολύ βραδύτερους ρυθµούς, χωρίς να γνωρίσει υπερθέρµανση που θα έκανε πιο έντονα αισθητό το σοκ της οικονοµικής κρίσης. 12

13 Η χώρα λοιπόν κατάφερε να διατηρήσει τη µακροοικονοµική σταθερότητα για διάστηµα άνω της δεκαετίας, ακόµη και κατά την κρίση των ετών , στηριζόµενη σε ελεγχόµενα ελλείµµατα και χαµηλό δηµόσιο χρέος, στα µεγάλα ξένα συναλλαγµατικά αποθέµατα και στη χρήση διορθωτικών πολιτικών όταν προέκυπτε ανάγκη. Ωστόσο, σύµφωνα µε τους διεθνείς οικονοµικούς φορείς και τα διεθνή χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα, η ΠΓ Μ δεν πρόκειται να µείνει ανεπηρέαστη από την οικονοµική κρίση που έχει ήδη εκδηλωθεί στην Ευρώπη (σύµφωνα µάλιστα µε το ΝΤ, αυτή έχει αρχίσει ήδη να γίνεται αισθητή στη χώρα), και η οποία θα διοχετευθεί στην ΠΓ Μ µέσω των εξαγωγών, του χρηµατοπιστωτικού τοµέα και των εµβασµάτων από το εξωτερικό που θα συρρικνωθούν. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (EBRD) εξ άλλου, προβλέπει µικρό ρυθµό αύξησης και για τα έτη 2013 και 2014, ενώ δεν αποκλείεται και το ενδεχόµενο να σηµειωθεί ύφεση. Ο βασικός κίνδυνος, σύµφωνα µε τον ίδιο φορέα, είναι η επιδείνωση της κρίσης στην ευρωζώνη, η οποία θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στις εξαγωγές προς τις χώρες της περιοχής και στην εισροή κεφαλαίων, καθώς ακόµη και στη σταθερότητα του χρηµατοπιστωτικού τοµέα και στην αύξηση των ιδιωτικών πιστώσεων. Μολονότι δε η οικονοµία της ΠΓ Μ θεωρείται από την Κεντρική Τράπεζα καλύτερα προετοιµασµένη για να αντεπεξέλθει στην επερχόµενη κρίση συγκριτικά µε το 2008, ωστόσο υπάρχουν πολλά τρωτά σηµεία τόσο στον χρηµατοπιστωτικό και τον δηµοσιονοµικό τοµέα όσο και στον τοµέα της πραγµατικής οικονοµίας. Κατά τους οικονοµικούς αναλυτές, η κυβέρνηση της χώρας οφείλει να λάβει τα απαραίτητα µέτρα ώστε να απορροφηθούν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι κραδασµοί από την επικείµενη κρίση, παραµένοντας όµως πάντοτε στην τροχιά της ευρωπαϊκής σύγκλισης. Εν γένει, η χώρα θα πρέπει να ενισχύσει τους τοµείς που δρουν προστατευτικά έναντι της κρίσης, και κυρίως τη µακροοικονοµική, χρηµατοπιστωτική και νοµισµατική πολιτική, οι οποίες θα πρέπει να παραµείνουν συνετές. Θα πρέπει λοιπόν, στο πλαίσιο αυτό, να αναπτύξει περαιτέρω τη στρατηγική αντιµετώπισης του δηµοσίου χρέους, να διατηρήσει το χαµηλό επίπεδο δανεισµού, και µάλιστα καταφεύγοντας στις εγχώριες πηγές χρηµατοδότησης παρά στις διεθνείς τράπεζες, και να διασφαλίσει τα συναλλαγµατικά αποθέµατα. Θα πρέπει επιπλέον, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τη µακροοικονοµική σταθερότητα, να αυξήσει τη δυναµική της ανάπτυξης καθώς, παρά τα θετικά µεγέθη που έχει σηµειώσει η οικονοµία της ΠΓ Μ κατά τα τελευταία έτη, στην πραγµατικότητα ο ρυθµός οικονοµικής ανάπτυξης είναι πολύ βραδύτερος από τον απαιτούµενο για µία αναπτυσσόµενη οικονοµία, προκειµένου να επιτύχει τη σύγκλιση µε τις ανεπτυγµένες χώρες. Επιπλέον, παραµένουν αρκετές σηµαντικές προκλήσεις τις οποίες η κυβέρνηση της ΠΓ Μ θα πρέπει να αντιµετωπίσει, όπως: η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναµικού, η λειτουργία πλήρους ανταγωνισµού και ελεύθερου εµπορίου, η διεύρυνση και διαφοροποίηση της εξαγωγικής της βάσης, η αύξηση των ΑΞΕ και της ανταγωνιστικότητας, η ανάπτυξη των υποδοµών, η εξασφάλιση πρόσβασης των επιχειρήσεων στη χρηµατοδότηση, η αντιµετώπιση της παραοικονοµίας και της διαφθοράς και η βελτίωση του θεσµικού περιβάλλοντος. Εκπρόσωποι της Κυβέρνησης της ΠΓ Μ δήλωσαν εντός του 2011 ότι η εξωτερική οικονοµική κρίση αναµένεται ότι θα έχει επιπτώσεις και στην εγχώρια οικονοµία, περιορίζοντας τις δυνατότητες οικονοµικής µεγέθυνσης. ιαβεβαίωσαν ωστόσο ότι η Κυβέρνηση θα προστατεύσει τη µακροοικονοµική σταθερότητα, θα φροντίσει να παραµείνει υψηλό το επίπεδο των επενδύσεων κεφαλαίου αλλά και, κυρίως, να διατηρηθεί η σταθερή συναλλαγµατική ισοτιµία του δηναρίου ενώ 13

14 :(!$%*#1-1#"#&'() υποστήριξαν ότι το τραπεζικό σύστηµα της χώρας δεν πρόκειται να υποστεί σηµαντικές αρνητικές συνέπειες από την οικονοµική και χρηµατοπιστωτική κρίση στην Ευρώπη. Παρ όλα αυτά, ως σηµαντικό πρόβληµα για τη χώρα άρχισε να διαγράφεται η συνεχώς αυξανόµενη ανάγκη δανεισµού της και η αύξηση του δηµοσίου και του εξωτερικού της χρέους (βλ. παρακάτω). Στις 21 Ιανουαρίου 2011 το ΝΤ ενέκρινε για την ΠΓ Μ το χρηµατοδοτικό µέσο «Ανοιχτή Γραµµή Πίστωσης» (Precautionary Credit Line), ύψους 631 εκατ. δολαρίων (480 εκατ. ευρώ), ισχύος 2 ετών ( ). Το εν λόγω δάνειο χορηγήθηκε ως ασφαλιστική δικλείδα για την κυβέρνηση σε περίπτωση που δεν θα κατάφερνε να καλύψει τις ανάγκες του προϋπολογισµού από ίδιους πόρους ή από άλλες πηγές. Η χώρα θα πρέπει να καταβάλει σχετικά χαµηλό επιτόκιο (2,3%, συν τα κόστη, ύψους 0,5%, για κάθε δόση του δανείου), καθώς και µια προµήθεια σε περίπτωση που αποφασίσει να µην κάνει χρήση των χρηµάτων της πιστωτικής γραµµής. Στις 29 Μαρτίου 2011, η Κυβέρνηση της ΠΓ Μ προέβη στη χρήση κεφαλαίων, ύψους 300 εκατ. δολαρίων (220 εκατ. ευρώ), από την εν λόγω πιστωτική γραµµή, προβάλλοντας ως δικαιολογία κυρίως τις δυσµενείς επιπτώσεις στην αγορά που προκλήθηκαν από την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Ωστόσο, σύµφωνα µε το ίδιο το ΝΤ, το γεγονός ότι η χώρα έκανε χρήση των χρηµάτων που έθεσε στη διάθεσή της µέσω της προαναφερθείσας πιστωτικής γραµµής, καταδεικνύει ότι η χώρα εξακολουθεί να είναι ευάλωτη στις εξωτερικές οικονοµικές πιέσεις. Επιπλέον, η Παγκόσµια Τράπεζα, στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής συνεργασίας (CPS) µε την ΠΓ Μ, αποφάσισε να προσφέρει στη χώρα τη δυνατότητα χρηµατοδοτικής στήριξης, ύψους 155 εκατ. δολαρίων και για την περίοδο , µε σκοπό την υλοποίηση µεγάλων έργων και την κάλυψη του προϋπολογισµού. Στη συνέχεια, και όπως δήλωσε εντός του 2012 ο Υπουργός Οικονοµικών και Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης της ΠΓ Μ, η Κυβέρνηση θα κάνει χρήση της ανωτέρω δυνατότητας και θα προβεί στη λήψη δανείου από την Παγκόσµια Τράπεζα, ύψους 100 εκατοµµυρίων δολαρίων, το οποίο θα χρησιµοποιηθεί για µεταρρυθµίσεις στους τοµείς της οικονοµίας, της υγειονοµικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών παροχών, καθώς και για την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας. Οι λεπτοµέρειες του δανείου (χρόνος έγκρισής του και περίοδος αποπληρωµής) δεν είναι ακόµη γνωστές, ωστόσο εκτιµάται ότι το επιτόκιο θα κυµαίνεται στο 1-3%. Επιπλέον, τον εκέµβριο του 2011 η Κυβέρνηση της ΠΓ Μ υπέγραψε σύµβαση µε τις τράπεζες Deutsche Bank και City Bank για τη λήψη δανείου ύψους 130 εκατ. ευρώ, το οποίο θα χρησιµοποιηθεί για την κάλυψη του ελλείµµατος του προϋπολογισµού του 2012 καθώς και για επενδύσεις κεφαλαίου. Η σύµβαση προβλέπει πενταετή περίοδο αποπληρωµής του δανείου και επιτόκιο ύψους 4,8%, γεγονός που σηµαίνει ότι το 2016 η ΠΓ Μ θα πρέπει να επιστρέψει στους πιστωτές της 160 εκατ. ευρώ. Το δάνειο συνήφθη µε τη χορήγηση εγγύησης, ύψους 100 εκατ. ευρώ, από την Παγκόσµια Τράπεζα. Όπως επίσης ανακοινώθηκε εντός του 2012, η Κυβέρνηση πρόκειται να λάβει δάνειο 250 εκατ. ευρώ από την Deutche Bank προκειµένου να καλύψει µέρος των αναγκών του κρατικού προϋπολογισµού αποφεύγοντας, κατ αυτόν τον τρόπο, να κάνει για δεύτερη φορά χρήση κεφαλαίων από την ως άνω πιστοληπτική γραµµή, αλλά και να αποπληρώσει τα οµόλογα του δηµοσίου της ΠΓ Μ µε ρήτρα σε ευρώ, τα οποία λήγουν 14

15 τον Ιανουάριο του Το δάνειο από την ανωτέρω γερµανική τράπεζα έχει πενταετή χρονική διάρκεια και το επιτόκιο του ανέρχεται στο 6,83%. Τα προαναφερθέντα δάνεια σηµαίνουν ότι, µέσα σε έναν περίπου χρόνο, η Κυβέρνηση της ΠΓ Μ προέβη σε δανεισµούς συνολικού ύψους περίπου 700 εκατ. ευρώ. Πέραν αυτών, κατά το 2011 η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ενέκρινε για την ΠΓ Μ 50 εκατ. ευρώ ως δεύτερη φάση της γραµµής πίστωσης, αρχικού ύψους 100 εκατ. ευρώ και διετούς διάρκειας (2009 και 2010), η οποία προοριζόταν κυρίως για τη χρηµατοδότηση των µικροµεσαίων επιχειρήσεων της χώρας µε τη µορφή δανείων που θα παρέχονταν µέσω της Τράπεζας για την Προώθηση της Ανάπτυξης της Π ΓΜ. Όπως δήλωσε στις αρχές του 2012 ο Υπουργός Οικονοµικών της χώρας, δεδοµένου ότι κατά την ανωτέρω δεύτερη φάση χρηµατοδότησης υπήρξε απορρόφηση κεφαλαίων άνω του 70%, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, βάσει και των όρων της σχετικής συµφωνίας, πρόκειται να εγκρίνει νέα πιστωτική γραµµή, ύψους 100 εκατ. ευρώ. Σε σχέση µε το θέµα του δανεισµού, ο ιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της ΠΓ Μ έχει δηλώσει ότι το επίπεδο του χρέους της χώρας είναι χαµηλό, καθώς αντιστοιχεί περίπου στο 28% του ΑΕΠ (σχετικά µε το δηµόσιο και το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος της ΠΓ Μ βλ. ανωτέρω, ΙΙ. dklh alha_aolh oecnmz s_dbglh t, ενώ σε άλλες χώρες της περιοχής ανέρχεται στο 30-40% του ΑΕΠ και σε ορισµένες ευρωπαϊκές χώρες έως και στο 100% του ΑΕΠ. Είναι επίσης αναµενόµενο, κατά τον ίδιο, σε περιόδους οικονοµικής κρίσης να αυξάνονται τόσο το έλλειµµα του προϋπολογισµού όσο και το δηµόσιο χρέος, ωστόσο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή προκειµένου να µην υπάρξει περαιτέρω µακροπρόθεσµη αύξηση του χρέους. Παρόµοια δήλωση περί χαµηλού επιπέδου χρέους της χώρας έκανε και ο Πρωθυπουργός της ΠΓ Μ, ο οποίος επίσης εξέφρασε την εκτίµηση ότι η λήψη του δανείου από την Deutsche Bank δεν πρόκειται να δηµιουργήσει κίνδυνο υπερχρέωσης της χώρας. Ωστόσο, το ΝΤ προειδοποιεί ότι η ΠΓ Μ δεν θα πρέπει να αυξήσει περαιτέρω το δηµόσιο χρέος της. Όπως ακόµη εκτιµά το εν λόγω διεθνές χρηµατοπιστωτικό ίδρυµα, το εξωτερικό χρέος της ΠΓ Μ (συντιθέµενο από το χρέος της κυβέρνησης, των κρατικών φορέων και του ιδιωτικού τοµέα) κατά τη διάρκεια των επόµενων τριών ετών, θα υπερβεί τα 6 δισ. ευρώ, τείνοντας να εξισωθεί σχεδόν µε το ΑΕΠ της χώρας. Το γεγονός αυτό σηµαίνει ότι η χώρα θα ενταχθεί στην κατηγορία των υπερχρεωµένων χωρών και, συνεπώς, δεν θα πληροί τα κριτήρια για ένταξη στην ΕΕ. Σύµφωνα µε εγχώρια δηµοσιεύµατα που σχολιάζουν τις ανωτέρω πληροφορίες, το η ΠΓ Μ θα πρέπει να επιστρέψει οφειλόµενα από εξωτερικό δανεισµό κεφάλαια ύψους 500 εκατ. ευρώ, αντίστοιχο περίπου ποσό θα πρέπει να αποπληρώσει το 2016, ενώ το 2017 θα πρέπει να αποδώσει στους εξωτερικούς δανειστές της 700 εκατ. ευρώ. 15

16 Η οικονοµία της ΠΓ Μ χαρακτηρίζεται από διογκωµένο τοµέα υπηρεσιών (συµµετοχή στο ΑΕΠ περίπου 67% το 2011, σύµφωνα µε κατ εκτίµηση στοιχεία της Κρατικής Στατιστικής Υπηρεσίας της χώρας), µεσαίου µεγέθους βιοµηχανικό τοµέα (21% του ΑΕΠ) και µικρό αγροτικό τοµέα (12% του ΑΕΠ). Σηµειώνεται επίσης ότι το 1992, δηλαδή κατά την αµέσως µετα-γιουγκοσλαβική περίοδο, στον βιοµηχανικό τοµέα αντιστοιχούσε άνω του ενός τρίτου του συνολικού ΑΕΠ. Ο εν λόγω τοµέας κυριαρχείται από τη µεταλλοβιοµηχανία (σιδήρου και χάλυβα), την κλωστοϋφαντουργία, τις κατασκευές και την εξόρυξη ορυκτών και µετάλλων. Τέλος, σε αντίθεση µε τους δύο άλλους τοµείς, οι υπηρεσίες, οι οποίες το 1992 αντιστοιχούσαν στο 44% του ΑΕΠ, σηµείωσαν άνοδο. &7.$#%/!# Τη ραχοκοκαλιά της εθνικής οικονοµίας αποτελούν οι µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε όλους τους τοµείς της εθνικής οικονοµίας, ανέρχονται στις και απασχολούν το 80% του συνολικού εργατικού δυναµικού. Αναπτύσσονται δε µε αρκετά ικανοποιητικούς ρυθµούς, αν και απαιτούνται αρκετές νέες επενδύσεις προς την κατεύθυνση της αύξησης της ανταγωνιστικότητας και της καταστολής της παραοικονοµίας. Από τα σηµαντικότερα αγροτικά προϊόντα της ΠΓ Μ είναι ο οίνος, ο καπνός, το ρύζι, τα φρούτα και τα λαχανικά. Συνεπώς, για την προστασία και την ενίσχυση των εν λόγω προϊόντων υπάρχει συνήθως αυξηµένη κρατική µέριµνα που εκδηλώνεται µέσω επιδοτήσεων ή άλλων µέτρων (λ.χ. χρήση προστατευτικών µέτρων, όπως οι δασµοί και οι ποσοστώσεις, µε σκοπό τον περιορισµό των εισαγωγών και την προστασία της εγχώριας παραγωγής). Σηµειώνεται ότι η καλλιέργεια σταφυλιών στην ΠΓ Μ παράγει εισόδηµα για οικογένειες. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ως προς την οινοποιία στην ΠΓ Μ, ότι η εισαγωγή φελλών για τις φιάλες οίνου γίνεται κυρίως από την Ελλάδα, η εισαγωγή φιαλών από την Κροατία και τη Βουλγαρία και βαρελιών από τη Γαλλία, την Ουγγαρία και τις ΗΠΑ. Ακόµη, ξένες εταιρείες και χρηµατοπιστωτικοί φορείς συµµετέχουν ως εταίροι στη διανοµή του εγχώριου οίνου στις διεθνείς αγορές, αλλά και στην ίδια την παραγωγή του οίνου. Συγκεκριµένα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (EBRD) διαθέτει το 25% του γνωστού οινοποιείου της χώρας Tikves (βλ. επίσης V. ΟΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ/ A. Γενικά). Εν τούτοις, η χώρα προσπαθεί να προωθήσει τα κρασιά της στο εξωτερικό χρησιµοποιώντας την επωνυµία «Μακεδονία» ή «Μακεδονικός», η οποία αναγράφεται στις ετικέτες των φιαλών. Στην προσπάθειά της αυτή προσκρούει, όπως είναι φυσικό, στις ελληνικές αντιδράσεις αλλά και στην ευρωπαϊκή νοµοθεσία. Σύµφωνα µε την τελευταία, η πλευρά της ΠΓ Μ δεν µπορεί να προωθήσει στην αγορά τα κρασιά της µε την ανωτέρω επωνυµία, καθώς αυτή αποτελεί Προστατευόµενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) κατοχυρωµένη από την Ελλάδα. Η ΠΓ Μ λοιπόν προσπαθεί εναλλακτικά, αλλά και για οικονοµικούς λόγους, να προωθήσει το κρασί της σε χύδην µορφή. Παρ όλα αυτά, όσον αφορά στην ευρωπαϊκή αγορά, υπάρχουν κάποιες ποσοστώσεις για µειωµένους εισαγωγικούς δασµούς, η δε αύξηση των ποσοστώσεων αυτών για την ΠΓ Μ εξαρτάται από την υπογραφή πρωτοκόλλου για τον οίνο µεταξύ της χώρας και της ΕΕ. Η ολοκλήρωση όµως του πρωτοκόλλου έως αυτή τη στιγµή εκκρεµεί, καθώς συναρτάται µε τη διευθέτηση του θέµατος της επωνυµίας. 16

17 Κρατικές επιδοτήσεις προσφέρονται κάθε έτος και στους καπνοπαραγωγούς. Η παραγωγή καπνού στην ΠΓ Μ απασχολεί περίπου οικογένειες. Κυρίως καλλιεργείται καπνός ανατολικού τύπου, ο οποίος παράγεται στο 90% της συνολικής καλλιεργηµένης επιφάνειας καπνού, ενώ η χώρα συµµετέχει µε ποσοστό 3% στην παγκόσµια παραγωγή του συγκεκριµένου τύπου. Στον τοµέα επεξεργασίας καπνού δραστηριοποιείται, κατέχοντας σηµαντικό µερίδιο του συνόλου της παραγωγής, η ελληνικών συµφερόντων εταιρεία Strumica Tabak. Τέλος, η καλλιέργεια του ρυζιού συµµετέχει στο σύνολο της αγροτικής παραγωγής της χώρας κατά 3%. Όσον αφορά στα µεταποιηµένα φρούτα και λαχανικά, οι βιοµήχανοι του τοµέα δήλωσαν ικανοποιηµένοι από τις εξαγωγές του έτους Μάλιστα, σηµειώθηκε αύξηση των εξαγωγών που οφείλεται κυρίως στη σταθεροποίηση των πωλήσεων στη γερµανική αγορά, ενώ οι ιδιοκτήτες των βιοµηχανιών µεταποίησης φρούτων και λαχανικών της ΠΓ Μ σχεδιάζουν την αύξηση των πωλήσεων στην ευρύτερη περιοχή, ιδίως στη Σερβία, την Κροατία και το Κοσσυφοπέδιο. Ωστόσο, σύµφωνα µε τους ανωτέρω, υπάρχουν αρκετά προβλήµατα στον κλάδο τους. Κατ αρχάς, η αύξηση της τιµής των πρωτογενών αγροτικών προϊόντων καθώς και η έλλειψη εγχώριας παραγωγής κατάλληλων συσκευασιών για τα µεταποιηµένα προϊόντα αυξάνουν τις δαπάνες. Επιπλέον, η παραγωγή των βιοµηχανικών µονάδων επεξεργασίας φρούτων και λαχανικών δεν καλύπτει τις δυνατότητες για εξαγωγή στις ξένες αγορές, µε αποτέλεσµα να εξάγουν σε χαµηλότερες τιµές σε συνθήκες αυξηµένων δαπανών παραγωγής. Οι ίδιοι ζητούν παρεµβατική ρύθµιση της αλυσίδας παραγωγής, καθώς, όπως υποστηρίζουν, οι ανεξέλεγκτες εξαγωγές φρέσκων φρούτων και λαχανικών ευνοούν τους περιφερειακούς και όχι τους εγχώριους βιοµηχάνους του κλάδου.,(1.$#b%/!# Τέλος, πρόβληµα υπάρχει και ως προς τη χρηµατική ρευστότητα, καθώς δεν εγκρίνονται C67DE!$1. εύκολα! πιστώσεις και ο κλάδος αποτελεί έναν από τους πλέον υπερχρεωµένους στη χώρα. Όπως εξηγούν οι υπεύθυνοι του κλάδου, η παραγωγή είναι εποχιακή και απαιτεί υψηλά κεφάλαια για µία σύντοµη χρονική περίοδο (Αύγουστο Οκτώβριο). Ο εν λόγω τοµέας επλήγη ιδιαίτερα από τη διεθνή οικονοµική κρίση που εκδηλώθηκε το 2008, και ως το έτος Πολλοί εργαζόµενοι είχαν απολυθεί ή τεθεί σε υποχρεωτική αργία έως και το φθινόπωρο του 2010, ως αποτέλεσµα της έλλειψης εργασίας και παραγγελιών «φασόν» από το εξωτερικό. Λόγω δε της οικονοµικής κρίσης, η παραγωγή και οι εξαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων το 2009 µειώθηκαν κατά 20% σε σύγκριση µε το 2008 ενώ ο αριθµός των εργαζοµένων µειώθηκε πλέον του 20%. Ωστόσο, τον Ιανουάριο του 2011 όλες οι κλωστοϋφαντουργικές επιχειρήσεις λειτούργησαν µε πλήρη δυναµικότητα, έχοντας εξασφαλίσει παραγγελίες µέχρι και τα τέλη Μαρτίου. Στην αρχή του έτους µάλιστα εκδηλώθηκε µεγάλο ενδιαφέρον για συνεργασία από νέες επιχειρήσεις της Γερµανίας, της Ολλανδίας, της Ιταλίας και της Αγγλίας. Κυρίως, οι θετικές τάσεις αποδίδονται από τους αρµόδιους του συγκεκριµένου κλάδου στο γεγονός ότι η Κίνα άρχισε να αποφεύγει τις µικρότερες σειρές παραγωγής καθώς και στην ανακοίνωση των ξένων εταιρειών για µετατόπιση της παραγωγής τους από την Αίγυπτο και το Μαρόκο στην ΠΓ Μ. Ωστόσο, εκπρόσωποι του τοµέα 17

18 υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να ενισχύσει την κλωστοϋφαντουργική βιοµηχανία, µειώνοντας τους φόρους αλλά και τους υπερβολικούς, κατά την άποψή τους, ελέγχους που διενεργούνται στις επιχειρήσεις και συνεπάγονται αυξηµένα πρόστιµα µε τη διαπίστωση και της παραµικρής παρατυπίας. Ζητούν ακόµη την κατάργηση του εισαγωγικού δασµού για τα ενδιάµεσα αγαθά µε προέλευση την Κίνα καθώς και την έγκριση πιστώσεων µε χαµηλότερο επιτόκιο από το ισχύον. Στον εν λόγω κλάδο στην ΠΓ Μ η παραγωγή lohn (φασόν) κατέχει δεσπόζουσα θέση, αντιπροσωπεύοντας το 93% των εξαγωγών ενδυµάτων, οι οποίες, µε τη σειρά τους, καλύπτουν το 20-22% του συνόλου των εξαγωγών της χώρας. Επίσης, σαράντα χιλιάδες εργαζόµενοι (περίπου το 40% του συνολικού αριθµού των εργαζοµένων στον τοµέα της µεταποίησης) απασχολούνται στην κλωστοϋφαντουργία. Σηµαντικό µερίδιο στη παραγωγή και εξαγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων κατέχουν οι ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου, οι οποίες τα τελευταία χρόνια µετέφεραν εξ ολοκλήρου ή µερικώς τις παραγωγικές τους δραστηριότητες στην ΠΓ Μ. εν είναι εύκολος ο προσδιορισµός του ποσοστού της συµµετοχής τους στο σύνολο του συγκεκριµένου κλάδου, δεδοµένου ότι η χώρα δεν διαθέτει σχετικά στοιχεία. Όσες [klhade]xa dtnyldcldkofe]xbz :$/.! ZgZjrkgafe]l[e]eldh\f]\c]doodga]^klhadc^ca ελληνικές επιχειρήσεις διατήρησαν τµήµατα της παραγωγής τους στην Ελλάδα, εξάγουν το τελικό προϊόν από την ΠΓ Μ στη χώρα µας µε σκοπό την επανεξαγωγή του στις χώρες της ΕΕ. Στη διάρκεια του 2011 υπήρξαν πολλές κυβερνητικές ανακοινώσεις και αντίστοιχα δηµοσιεύµατα, σχετικά µε την προοπτική της χώρας για ένταξη στο περιφερειακό πρόγραµµα του ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου South Stream, του οποίου διακλάδωση ενδέχετο να διασχίζει την επικράτεια της χώρας, στο πλαίσιο της διευθέτησης του ρωσικού χρέους clearing προς την ΠΓ Μ, ύψους 60 εκατοµµυρίων δολαρίων. Με βάση τα σενάρια που διατυπώθηκαν, η συµφωνία που θα υπογραφόταν µεταξύ Ρωσίας (εταιρείας Gazprom) ΠΓ Μ, θα προέβλεπε την ένταξη της τελευταίας στο περιφερειακό πρόγραµµα του αγωγού µέσω της αύξησης της διανοµής φυσικού αερίου προς τη χώρα µε δύο τρόπους: µε επέκταση των τεχνικών δυνατοτήτων του υπάρχοντος αγωγού και µε κατασκευή νέας διακλάδωσης. Με την προσπάθεια επίτευξης της συµφωνίας αυτής η Κυβέρνηση επεδίωκε την επίλυση του επί δεκαετίες προβλήµατος εξασφάλισης φυσικού αερίου για τη χώρα και τη µελλοντική κατασκευή νέων ενεργειακών έργων σε αυτήν. Ωστόσο, η συµµετοχή της ΠΓ Μ στον αγωγό φυσικού αερίου South Stream, εξακολουθεί και παραµένει έως τώρα αβέβαιη. Συγκεκριµένα, από τη µία πλευρά µεν η ρωσική εταιρεία Gazprom ανακοίνωσε τη διαδροµή του αγωγού µε επίσηµο χάρτη που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της και στον οποίο παρακάµπτεται η ΠΓ Μ. Σύµφωνα λοιπόν µε τα νέα δεδοµένα, ο διεθνής αγωγός ξεκινά από τη Ρωσία, διασχίζει τη Μαύρη Θάλασσα και συνεχίζει έως τη Βουλγαρία, όπου αποκτά δύο διακλαδώσεις: η µία καταλήγει στην Ιταλία µέσω της Κροατίας και της Σλοβενίας και η άλλη φθάνει στην Κεντρική Ευρώπη (Αυστρία) µέσω της Σερβίας και της Ουγγαρίας. Από την άλλη πλευρά ωστόσο, όπως τουλάχιστον ανέφεραν κάποια εγχώρια δηµοσιεύµατα, εκπρόσωπος της ρωσικής εταιρείας δήλωσε σε συνέντευξή του ότι η Σερβία πρόκειται να αποτελέσει το κοµβικό σηµείο του αγωγού, προσθέτοντας ότι προετοιµάζεται τεχνική µελέτη αναφορικά µε τη σύνδεση στον αγωγό της ΠΓ Μ και του Μαυροβουνίου. 18

19 kgdmoa t fac]d[ko[^_xdj cldgz_ hdgdkhegay]azbehg]lha Το 2011 υπεγράφησαν τόσο η συµφωνία δανεισµού µεταξύ της κρατικής εταιρείας παραγωγής ηλεκτρισµού της ΠΓ Μ ELEM και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (EBRD), όσο και η εγγυητική συµφωνία µεταξύ του κράτους της ΠΓ Μ και της EBRD για την κατασκευή του υδροηλεκτρικού σταθµού ct rhdgdkhe Boskov Most στα δυτικά elyxhgac]dooi_zbehg]lhje_n]celdjoecelga_lhnji]ej της ΠΓ Μ. Βάσει των συµφωνιών αυτών, η EBRD πρόκειται να χορηγήσει στην ELEM για την κατασκευή του Boskov Most δάνειο ύψους 65 εκατοµµυρίων ευρώ, το οποίο συνοδεύεται από δωρεά, από πλευράς της EBRD, ύψους ευρώ για την εκπόνηση λεπτοµερούς τεχνικής και περιβαλλοντικής µελέτης. Επίσης, η ELEM πρόκειται να επενδύσει στο έργο 42 εκατοµµύρια ευρώ εξ ιδίων κεφαλαίων. Το έργο αναµένεται να ξεκινήσει εντός του 2012 ενώ ο εν λόγω υδροηλεκτρικός σταθµός εκτιµάται ότι θα είναι έτοιµος να τεθεί σε λειτουργία το YtWfn_YkZlkfd_lhjegdl]eXdjkedlablh\f ]ha Εντός του 2011 ανακοινώθηκε ότι η ΠΓ Μ πρόκειται να κατασκευάσει δίκτυο ενεργειακής διασύνδεσης µε γειτονικές χώρες, στο οποίο θα επενδύσει 60 εκατ. ευρώ. Συγκεκριµένα, το έργο αφορά στην κατασκευή δικτύου γραµµών ηλεκτρικής ενέργειας, ισχύος 400 κιλοβατώρων, µε την Αλβανία, τη Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο, αναµένεται δε να ολοκληρωθεί εντός πέντε ετών. Εντός του 2011 επίσης, ανακοινώθηκε ότι η ισπανική εταιρία INVAL πρόκειται να εγκαταστήσει 37 ανεµογεννήτριες, ισχύος 50 MW, κοντά στις πόλεις Stip και Radovis. Η εταιρεία 'B.$#B%/!# έλαβε αυτήν την απόφαση έπειτα από τέσσερα έτη διενεργούµενων εδαφολογικών και µετεωρολογικών ερευνών. Η επένδυση, ύψους 140 εκατ. ευρώ, αναµένεται να ξεκινήσει έως τα τέλη του 2012, έπειτα από την έκδοση όλων των απαραίτητων αδειών. Εκπρόσωπος της εταιρείας ωστόσο σχολίασε ότι ο τοµέας της αιολικής ενέργειας στη χώρα δεν είναι ανεπτυγµένος, κυρίως εξ αιτίας της έλλειψης σχετικού νοµοθετικού πλαισίου. &6"E Σύµφωνα µε τους ειδικούς, η αγορά πληροφορικής της ΠΓ Μ παραµένει υποανάπτυκτη και, µολονότι παρουσιάζει δυνατότητες, οι µικροµεσαίες επιχειρήσεις του χώρου δεν µπορούν να αντιµετωπίσουν τον ανταγωνισµό των µεγάλων περιφερειακών κοινοπραξιών. Όσον αφορά ιδιαιτέρως στις πωλήσεις, οι µεγάλες εταιρείες προσφέρουν πολύ χαµηλότερες τιµές στους διαγωνισµούς, µε αποτέλεσµα να περιορίζονται οι δυνατότητες για τις εγχώριες εταιρείες. Κατά τη διετία υπήρξε στη χώρα µία άνθηση του τοµέα, καθώς ο αριθµός των επιχειρήσεων πληροφορικής αυξήθηκε περίπου κατά 30%, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 51% και οι θέσεις εργασίας αυξήθηκαν κατά 86%. Οι ειδικοί ωστόσο υποστηρίζουν ότι η αγορά δεν έχει ακόµη αναπτυχθεί αρκετά, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ο δηµόσιος τοµέας παραµένει ο µεγαλύτερος καταναλωτής προϊόντων 19

20 B1%*# τεχνολογίας της πληροφορικής. Εξ άλλου, σε αντίθεση µε την ανάπτυξη λογισµικού, λείπουν οι επιχειρήσεις προσφοράς υπηρεσιών «hardware». Παλαιότερα στατιστικά στοιχεία καταδείκνυαν ότι στο σύνολο της παγκόσµιας κατανάλωσης στον τοµέα της πληροφορικής, τα Βαλκάνια καταλαµβάνουν µόνο το 0,5% ενώ κάθε πολίτης της ΠΓ Μ δαπανά κατά µέσο όρο µόνον 77 δολάρια ανά έτος για τέτοια προϊόντα. Η ΠΓ Μ αποτελεί ως επί το πλείστον χώρα τουριστικής διαµετακόµισης παρά τουριστικό προορισµό. Σύµφωνα µε την Κρατική Στατιστική Υπηρεσία της ΠΓ Μ, ο αριθµός των τουριστών που επισκέφθηκαν τη χώρα το 2011 ανήλθε στις , παρουσιάζοντας αύξηση άνω του 10% σε σύγκριση µε το Αυξητικές τάσεις, ειδικά κατά το 2011, παρουσιάζει ο αριθµός των Ελλήνων που εισέρχονται στη χώρα. Συγκεκριµένα, το 2008 ο αριθµός των Ελλήνων που επισκέφθηκαν την ΠΓ Μ ανήλθε στα άτοµα, το 2009 στα άτοµα (αύξηση 5,66%), το 2010 στα άτοµα (αύξηση 20,62% από το προηγούµενο έτος) και το 2011 στα άτοµα, σηµειώνοντας αύξηση 69,5% από το προηγούµενο έτος. Οι Έλληνες επισκέπτονται την ΠΓ Μ κυρίως για την πραγµατοποίηση φθηνών αγορών αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και λόγω των καζίνο της χώρας. Όσον αφορά στο τουριστικό ρεύµα από την ΠΓ Μ προς την Ελλάδα, δεν υπάρχουν πρόσφατα επεξεργασµένα και ακριβή στατιστικά δεδοµένα από την ΕΛ.ΣΤΑΤ., ωστόσο, σύµφωνα µε παλαιότερες µετρήσεις της ανωτέρω Στατιστικής Αρχής, τα εµπειρικά δεδοµένα καθώς και τα εγχώρια δηµοσιεύµατα, αυτό προκύπτει ιδιαιτέρως αυξηµένο. Κατ εκτίµηση, ο αριθµός των τουριστών της ΠΓ Μ στη χώρα µας, σε ετήσια βάση, υπολογίζεται στα µε άτοµα. Οι τουρίστες της ΠΓ Μ επισκέπτονται τη χώρα µας τόσο τα σαββατοκύριακα ή τα εορταστικά τριήµερα όσο και, κυρίως, το καλοκαίρι, για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα. Ο κύριος προορισµός τους για παραθέριση είναι οι ακτές της βορείου Ελλάδος (Χαλκιδική και Πιερία, όπου τα ξενοδοχεία, γνωρίζοντας την προτίµηση των τουριστών της B-F# ΠΓ Μ για την περιοχή, προσφέρουν εξαιρετικά ελκυστικά πακέτα), εν τούτοις τα τελευταία χρόνια επιλέγουν όλο και περισσότερες περιοχές της κυρίως Ελλάδος καθώς και τα νησιά. Σηµαντικά, κυρίως για την αγορά της Θεσσαλονίκης, είναι τα µονοήµερα ή ολιγοήµερα ταξίδια των κατοίκων της ΠΓ Μ για ψώνια. Οι αγορές αυτές αποτελούν έµµεσες εξαγωγές για τη χώρα µας και, βεβαίως, συντελούν στην τόνωση της εγχώριας οικονοµίας. Στην ΠΓ Μ παρατηρείται υψηλή συγκέντρωση τραπεζών αλλοδαπών συµφερόντων, γεγονός το οποίο εκτιµάται γενικά ότι µπορεί να οδηγήσει σε συστηµικό κίνδυνο σε περίπτωση που οι µητρικές τράπεζες αντιµετωπίσουν χρηµατοπιστωτικές δυσκολίες. Τέτοια θεωρήθηκε η περίπτωση της οικονοµικής κρίσης στην Ελλάδα, καθώς στην ΠΓ Μ υπάρχει σηµαντική παρουσία των ελληνικών τραπεζών (σύµφωνα µε εκτιµήσεις, µερίδιο αγοράς στην ΠΓ Μ άνω του 40%). Εποµένως, σε περίπτωση κρίσης των ελληνικών τραπεζών, ο κίνδυνος διάχυσής της στην τραπεζική αγορά της ΠΓ Μ θα εµφανιζόταν µεγάλος. Εν τούτοις, οι ελληνικών συµφερόντων τράπεζες στην ΠΓ Μ δεν έχουν αγοράσει ελληνικά κρατικά οµόλογα, ενώ επίσης η εξάρτησή τους για χρηµατοδότηση από τις µητρικές τους τράπεζες είναι περιορισµένη. Συνεπώς, θεωρείται 20

21 πιο πιθανό ότι τυχόν αρνητική επιρροή από το ελληνικό τραπεζικό σύστηµα θα συνίστατο σε µειωµένη χρηµατοδότηση και χορήγηση πιστώσεων. Εξ άλλου, ο ρυθµός αύξησης των εγχώριων πιστώσεων προς τον ιδιωτικό τοµέα άρχισε να παρουσιάζει µείωση από το Ξένες τράπεζες, όπως η Raiffeisen International, έχουν δηλώσει ότι σε περίπτωση χρεωκοπίας ή περιορισµού των εργασιών κάποιας από τις ελληνικών συµφερόντων τράπεζες, θα καταλάβουν οι ίδιες το κενό που θα δηµιουργηθεί. Εντός του 2010 η Κεντρική Τράπεζα της ΠΓ Μ προέβη σε διαδοχικές µειώσεις του επιτοκίου αναφοράς, το οποίο έφτασε τελικά στο 4%, σε µία προσπάθεια βελτίωσης του δυσµενούς χρηµατοπιστωτικού περιβάλλοντος στη χώρα και µείωσης του κόστους δανεισµού του ηµοσίου. Το εν λόγω επιτόκιο αναφοράς ίσχυσε καθ όλο το έτος Επίσης, µε τροποποιήσεις του σχετικού νόµου και έπειτα από την ανωτέρω µείωση του επιτοκίου των κρατικών οµολόγων από την Κεντρική Τράπεζα, από 1 ης Ιουλίου 2010 το ανώτερο επιτρεπόµενο τραπεζικό επιτόκιο πιστώσεων για φυσικά πρόσωπα στην ΠΓ Μ µειώθηκε από 16,6% σε 13% ενώ το αντίστοιχο για τις επιχειρήσεις µειώθηκε από 18,5% σε 15%. Ως αποτέλεσµα επίσης της επανειληµµένης µείωσης του επιτοκίου αναφοράς της Κεντρικής Τράπεζας, από 1 ης Ιανουαρίου 2011 οι εµπορικές τράπεζες στην ΠΓ Μ προέβησαν σε µείωση των επιτοκίων δανεισµού για τους ιδιώτες καθώς και των επιτοκίων των πιστωτικών καρτών, ενώ επίσης τα επιτόκια πιστώσεων για τις εταιρίες µειώθηκαν από 0,5 έως 2%. Παράλληλα µε τη µείωση των επιτοκίων πιστώσεων µειώθηκαν επίσης τα επιτόκια καταθέσεων, των µεν ιδιωτών κατά 0,5% και των εταιρειών κατά περίπου 1%. Όσον αφορά στο σύνολο του 2011, το µέσο σταθµισµένο επιτόκιο καταθέσεων σε δηνάρια ήταν 5,9% (σε σύγκριση µε 7,1% το 2010), ενώ το µέσο σταθµισµένο επιτόκιο C!!1/# δανεισµού σε δηνάρια ήταν 8,9% (σε σύγκριση µε 9,5% το 2010). Ένα θέµα του τραπεζικού τοµέα στην ΠΓ Μ που απασχολεί ιδιαιτέρως τους επιχειρηµατίες, είναι η έλλειψη πιστώσεων και, συνακόλουθα, η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά. Σύµφωνα µε τους επιχειρηµατίες, η χορήγηση πιστώσεων στην ΠΓ Μ είναι εξαιρετικά συντηρητική και προϋποθέτει καταβολή εγγυήσεων και υποθηκεύσεις από πλευράς C"%!%*#%/!# των εταιρειών, ενώ οι τράπεζες δηλώνουν ότι δεν εγκρίνουν πιστώσεις διότι δεν υποβάλλονται αξιόλογα και τεκµηριωµένα προγράµµατα. Ο εν λόγω τοµέας είναι από τους σηµαντικότερους της χώρας, καθώς το 2011 συµµετείχε στο σχηµατισµό του ΑΕΠ κατά 7,3% (σε σύγκριση µε 6,3% το 2010). Η ΠΓ Μ βρίσκεται στη δεύτερη θέση, µετά την Ουγγαρία, σε κατάλογο 20 χωρών της Ευρώπης που διαθέτουν τις καλύτερες προϋποθέσεις για επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία, σύµφωνα µε την έκθεση «Global Property Guide». Βάσει της πηγής αυτής, στην ΠΓ Μ πραγµατοποιούνται τεράστια κέρδη από την εµπορία ακινήτων, η αγορά ενοικίασης κατοικιών και επιχειρηµατικών χώρων είναι ευνοϊκή για τους ιδιοκτήτες και οι δαπάνες συναλλαγής, όπως και οι φόροι, είναι χαµηλοί. Ωστόσο, στην έκθεση επισηµαίνεται ότι η χώρα παρουσιάζει περιορισµούς στην ιδιοκτησία και ανησυχίες τόσο πολιτικού χαρακτήρα όσο και σε σχέση µε την ασφάλεια. Ωστόσο, οι αγοραπωλησίες διαµερισµάτων στην ΠΓ Μ έχουν σηµειώσει αύξηση 30%, ενώ αναµένεται ότι οι τιµές των ακινήτων το 2012 θα παρουσιάσουν περαιτέρω αύξηση κατά 10-15%. 21

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 2 ΕΙΔΗΣΕΙΣ Ξένες εταιρίες στην πγδμ επενδύσεις - εξαγορές Αντιπαράθεση ΕLEM EVN Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

1 !"#!!$%&'( &+8-! *+$"!,-""#-"#./-". %+*5"#5#.0/!9/":!"#!."$%&'61ω"-"0ω!2342 "$%&'01!2342 "")!""#!

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ 2014 ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΠΓΔΜ ΕΠΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΠΓΔΜ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ

ΕΚΘΕΣΗ 2014 ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΠΓΔΜ ΕΠΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΠΓΔΜ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΕΚΘΕΣΗ 2014 ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΠΓΔΜ ΕΠΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΠΓΔΜ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΓΔΜ Σκόπια,

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα ιοικητικών Υπηρεσιών Β.Ε.Ο. ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Θ Ε ΣΣΑΛΟ Ν Τ Κ ΗΣ Αριθ. Πρωτ.

Τµήµα ιοικητικών Υπηρεσιών Β.Ε.Ο. ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Θ Ε ΣΣΑΛΟ Ν Τ Κ ΗΣ Αριθ. Πρωτ. Τµήµα ιοικητικών Υπηρεσιών Β.Ε.Ο. Από: Embαssy ο - Office ο Econ. & Com. Affairs Αποστολή: Πέµπτη, 10 Ιουλίου 2014 4:36 µµ Προς: 'Embαssy ο - Ο8 of Econ. & Com. Affairs' Θέµα: Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας ελτίο Τύπου Αθήνα, 25 Αυγούστου, 2008 Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας Η Henkel σηµείωσε ικανοποιητική οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ιανουάριος 2015 (περιλαμβάνει τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από τις αντίστοιχες πηγές ) Πηγές Στοιχείων: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 2 ΕΙΔΗΣΕΙΣ Εγχώριες εταιρίες στην πγδμ Περάτωση κατασκευής της κατασκεύασε της πρώτης μονάδας ηλιακής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες.

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Προσφορά Χρήµατος Η Προσφορά Χρήµατος Μ1 αντιστοιχεί στην Πρωτογενή Ρευστότητα στην εθνική ορολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207

Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207 Ερ.: Ποια είναι τα τελευταία στοιχεία για τις επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,9% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 4% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,97% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2014). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος Σύντομα σημειώματα για θέματα εξαγωγικού ενδιαφέροντος Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Κρατίνου 11,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 16 Μαΐου 2014 EBRD Ύφεση Τουρισμός Αξιολόγηση Πορείας του Μνημονίου Σε τριμηνιαία βάση, δηλαδή σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2013, η Κυπριακή οικονομία συρρικνώθηκε το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικό Εμπόριο Αλβανίας 2013

Εξωτερικό Εμπόριο Αλβανίας 2013 ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΙΡΑΝΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Εξωτερικό Εμπόριο Αλβανίας Όγκος Εμπορίου Με βάση τα τελευταία προσωρινά στοιχεία της αλβανικής Στατιστικής Υπηρεσίας (INSTAT), η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Δελτίο Μελών Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας

Ενημερωτικό Δελτίο Μελών Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας Ενημερωτικό Δελτίο Μελών Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας ευτέρα 21 Νοεµβρίου 2011 Εκλογές Επιµελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας: Υπενθύµιση υπόδειξης εκπροσώπων για την άσκηση εκλογικού δικαιώµατος. Το Επιµελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Εθνικό Αποθεματικό Απροβλέπτων

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Εθνικό Αποθεματικό Απροβλέπτων Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Εθνικό Αποθεματικό Απροβλέπτων Ενίσχυση Μικρών και Μεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στους τομείς Μεταποίησης - Τουρισμού - Εμπορίου - Υπηρεσιών ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 1 Επιχειρηματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ πγ Μ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ πγ Μ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝ ΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2009 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ πγ Μ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ιούνιος 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Το 2013 καταγράφεται ως έτος που επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση μακροοικονομικών ανισορροπιών που χαρακτήριζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Ο.Ε.Υ. Κιέβου Μηνιαίο Οικονοµικό ελτίο Ουκρανίας Μολδαβίας

Γραφείο Ο.Ε.Υ. Κιέβου Μηνιαίο Οικονοµικό ελτίο Ουκρανίας Μολδαβίας 1 ΟΥΚΡΑΝΙΑ, Νοέµβριος 2011 - Αρνητικό επιχειρηµατικό κλίµα βλέπει ο IFC O ιεθνής Οργανισµός Χρηµατοδότησης (International Finance Corporation / IFC) στην έκθεση του "Επενδυτικό Κλίµα της Ουκρανίας µε το

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013 Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών εκέµβριος 2013 Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα 215 εκατ. ευρώ, σχεδόν το µισό εκείνου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 29 Αυγούστου 2014 Καταθέσεις Δάνεια Τιμές Ακινήτων Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε για δεύτερη φορά η Κεντρική Τράπεζα, το συνολικό ενεργητικό των επενδυτικών οργανισμών που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ ("ΣΥΜΦΩΝΙΑ")

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ (ΣΥΜΦΩΝΙΑ) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ ("ΣΥΜΦΩΝΙΑ") Τη συµφωνία διαπραγµατεύθηκαν και ενέκριναν οι ευρωπαϊκές ενώσεις καταναλωτών καθώς και οι ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΙΣΤΙΝΑ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΙΣΤΙΝΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΙΣΤΙΝΑ Τηλ.:+38138 247370 71-72FAX:+38138 245533 E-mail:ecocom-pristina@mfa.gr ΚΟΣΟΒΟ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΟΒΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ & ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΕΛΛΑΔΑ H στρατηγική πρόκληση

Διαβάστε περισσότερα

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013.

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013. Σημαντική ήταν η αύξηση που παρουσίασε ο εισερχόμενος τουρισμός προς τη χώρα μας την τελευταία διετία (2013-2014), καθώς οι αφίξεις των αλλοδαπών τουριστών εκτιμάται ότι ξεπέρασαν το επίπεδο ρεκόρ των

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας είναι η μικρότερη πληθυσμιακά Περιφέρεια της Ζώνης Επιρροής IV 1 της Εγνατίας Οδού (μόνιμος πληθυσμός 2001: 294.317

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Τράπεζα που συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή και που στηρίζει και ενισχύει την έννοια του Συγκρητισμού.

Η Τράπεζα που συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή και που στηρίζει και ενισχύει την έννοια του Συγκρητισμού. Ιανουάριος 2015 1 2 Η μεγαλύτερη πρωτοβάθμια Συνεταιριστική Οργάνωση της χώρας με περισσότερους από 82.000 ενεργούς συνεταίρους που κατέχουν πάνω από 1,8 εκατ. συνεταιριστικές μερίδες. Η Τράπεζα που εξυπηρετεί

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr Μέτρα 65 δισ. ευρώ για το «πείραµα» της τρόικας Ποιες ήταν οι πραγµατικές επιπτώσεις από την ύφεση στον παραγωγικό ιστό, τον τοµέα της εργασίας και την κοινωνία - Αναλυτές: Χώρα που εξέρχεται από πόλεµο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Με τις Επιχειρήσεις για την Ανάπτυξη: Ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης από τη Eurobank. Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2012

Με τις Επιχειρήσεις για την Ανάπτυξη: Ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης από τη Eurobank. Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2012 Με τις Επιχειρήσεις για την Ανάπτυξη: Ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης από τη Eurobank Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2012 2009, οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας για την στήριξη της Ελληνικής οικονομίας Η Eurobank, από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ πγ Μ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ πγ Μ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝ ΕΣΜΟΥ ΣΚΟΠΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2008 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ πγ Μ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ιούνιος 2009

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ Χριστίνα Σαραντίδου, LLM (NU, Chicago IL), Δικηγορικό Γραφείο «Μεταξάς & Συνεργάτες» Ημερίδα: «Η ελληνική ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα