ΤΟΜΟΣ 15 - ΤΕΥΧΟΣ 1 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ISSN

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟΜΟΣ 15 - ΤΕΥΧΟΣ 1 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 - ISSN 1791-1362 www.tzaneio.gr"

Transcript

1 ΤΟΜΟΣ 15 - ΤΕΥΧΟΣ 1 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ISSN

2 1 Από τη Σύνταξη Αγαπητοί συνάδελφοι, Μετά από μία διετή, εργώδη και δημιουργική προσπάθεια έκδοσης του επιστημονικού μας περιοδικού σε τακτή τριμηνιαία βάση και με υψηλές ποιοτικές προδιαγραφές έκδοσης ο βασικός μας στόχος φαίνεται να έχει επιτευχθεί. Η υπουργική απόφαση και το ΦΕΚ αναγνώρισης (ΦΕΚ: 2483/ ) του περιοδικού μας ως έγκριτο περιοδικό, περιοδικό ενταγμένο στο Ιατροτέκ, αποτελούν πλέον ένα ευχάριστο γεγονός μια νέα πραγματικότητα. Τα «επιστημονικά χρονικά» καθίστανται το μοναδικό εγκεκριμένο από τα αρμόδια θεσμικά όργανα νοσοκομειακό περιοδικό. Και το γεγονός αυτό καταδεικνύει την αξία και σπουδαιότητα της αναγνώρισης αυτής. Η συντακτική επιτροπή θέλει να εκφράσει της ευχαριστίες της σε όλους όσους συνέβαλαν στις άρτιες εκδόσεις της τελευταίας διετίας, σε όλους όσους συμμετείχαν στην προσπάθεια αναγνώρισης του περιοδικού, και σε όλους όσους από πλευράς πολιτείας αποδέχθησαν το αίτημα μας και κατέστησαν το περιοδικό μας, ένα έγκυρο, αξιόπιστο και αποδεκτό επιστημονικό βήμα. Η δέσμευση μας για ολοένα και περισσότερο ποιοτική έκδοση είναι δεδομένη. Υπάρχει πλέον η βούληση, η εμπειρία και η γνώση. Αλλά περισσότερο υπάρχει καταγεγραμμένη η δεδομένη δική σας διάθεση να συνεισφέρετε «γραπτά» και τεκμηριωμένα στις πολλές μελλοντικές εκδόσεις που θα ακολουθήσουν. Αγαπητοί συνάδελφοι το ωραίο μας ταξίδι συνεχίζεται. Από την επιστημονική Ιθάκη που μόλις φθάσαμε, ατενίζουμε πλέον νέους ορίζοντες, οριοθετούμε νέους σταθμούς, προδιαγράφουμε νέες διαδρομές. Αξίζει να συνταξιδεύσουμε Δρ. Α. Μελιδώνης Διευθυντής Σύνταξης Δρ. Γ. Παπαδάκης Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου

3 2 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ «ΤΖΑΝΕΙΟ» Ζαννή & Αφεντούλη ΠΕΙΡΑΙΑΣ Τηλ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ: Α. Μελιδώνης Διευθυντής ΕΣΥ Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Σ. Φούσας Διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας Τζάνειο Γ. Παπαδάκης Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Τζάνειο Α. Πρεκατές Διευθυντής Παθολογικού Τομέα Τζάνειο Σ. Ρίζος Διευθυντής Χειρουργικού Τομέα Τζάνειο Α. Θέμελη Διγαλάκη Διευθυντής Εργαστηριακού Τομέα Τζάνειο Σ. Μαγιάτης Διευθυντής Β Χειρουργικού Τμήματος Τζάνειο Α. Κωστάκης Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Δημητριάδης Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Μπαλτόπουλος Καθηγητής νοσηλευτικής, ΜΕΘ Πανεπιστημίου Αθηνών Α. Νακοπούλου Καθηγήτρια Παθολογικής Ανατομίας Πανεπιστημίου Αθηνών ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δ. Αλεξόπουλος Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Πατρών Δ. Βώρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών Φ. Γεωργιάδης Διευθυντής Χειρουργός Τζάνειο Θ.Β. Γρίβας Συντ. Διευθυντής Τμήματος Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας Τζάνειο Τ. Διδάγγελος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΠΚ Αριστοτέλειου Παν/μιου Π. Καρακίτσος Καθηγητής Ιστολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Λ. Λαναράς Διευθυντής Παθολόγος Νοσοκομείο Λαμίας Σ. Νανάς Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Εντατικής θεραπείας Γ. Παπαγεωργίου Διευθυντής Χειρουργικής Ευαγγελισμός Ρ. Ράμμου Διευθύντρια Κυτταρολογικού Τζάνειο Ν. Τεντολούρης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Χ. Τζάθας Διευθυντής Γαστρεντερολογίας Τζάνειο Φ. Τρυποσκιάδης Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Θεσσαλίας Γ. Φλώρος Διευθυντής ΜΕΘ Κ. Φρατζίδης Καθηγητής Χειρουργικής, ΗΠΑ Π. Χαλβατσιώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Α. Ψυρόγιαννης Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Μ. Ζαΐρης Επιμελητής Καρδιολόγος Τζάνειο Α. Κουτσοβασίλης Επιμελητής Παθολόγος Τζάνειο Δ. Μπαλατσούρας Επιμελητής ΩΡΛ Τζάνειο Αικ. Παπαδημητρίου Νοσηλεύτρια ΠΕ Τζάνειο Π. Σταθάκης Ειδικευόμενος Χειρούργος Τζάνειο Π. Τσελιώτη Επιμελήτρια ΜΕΘ Τζάνειο Α. Στεφανίδης Επιμελητής Καρδιολόγος Γενικό Κρατικό Πειραιά Γ. Φιλίππου Επιμελητής Χειρούργος Τζάνειο Ε. Χελιώτη Επιμελήτρια Νεφρολόγος Τζάνειο Εκδόσεις: MEDICAL GRAPHICS Αγγελική Αμφιλοχίου Διεύθυνση: Ζαννή 10 12, Πειραιάς , τηλ , φαξ e mail: Τα δημοσιευμένα άρθρα στο περιοδικό δεν εκφράζουν αναγκαστικά θέσεις του περιοδικού αλλά των υπευθύνων συγγραφέων τους

4 3 Περιεχόμενα Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 1. Γρίπη από τον νέο ιό Α (Η1Ν1): Πανδημία του 21ου αιώνα. Αικατερίνη Γιαννούλη¹, Ολυμπία Ζαρκωτού¹, ², Γεώργιος Χρύσος², Λαμπρινή Καράμπαλη², Χριστίνα Πουλοπούλου¹, ², Διονύσιος Βουτσινάς², Καίτη Θέμελη Διγαλάκη¹, ². Μικροβιολογικό Τμήμα¹, Επιτροπή Λοιμώξεων², Γ.Ν.Π «Τζάνειο» 2. Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Οι Σύγχρονες Θεωρήσεις και Προβληματισμοί. Α. Μελιδώνης Διαβητολογικό Κέντρο, Γ.Ν.Π «Τζάνειο» 3. Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από το μυοκαρδιακό κύτταρο στη διάγνωση και τη θεραπεία Χριστίνα Βούλγαρη, Νικόλαος Κατσιλάμπρος, Νικόλαος Τεντολούρης, Αʹ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Ειδική Νοσολογία Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Λαϊκό. ΙΙ. ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΡΘΡΑ 1. Επιτυχής αντιμετώπιση πολλαπλών μικροβιακών ηπατικών αποστημάτων με συντηρητική αντιβιοτική αγωγή. Ζαντίδης Α, Διδάγγελος Τ, Τατόλα Β, Αδαμίδου Α, Χρυσογονίδης Ι, Κολιούσκας Δ. Α Προπαιδευτική Παθολογική κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Α.Χ.Ε.Π.Α., Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. 2. H επίπτωση της αντίστασης στην ασπιρίνη στην μακροχρόνια καρδιαγγειακή θνητότητα στους ασθενείς με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο χωρίς ανάσπαση του τμήματος ST. Νικόλαος Πατσουράκος, Ευαγγελία Στρουμπούλη, Αναστάσιος Θεοδόσης Γεωργιλάς, Σταμάτης Μακρυγιάννης, Κοσμάς Χριστοδουλόπουλος, Βασίλειος Τσουκανάς, Άννα Περδίου, Μιχαήλ Ζαϊρης, Στέφανος Φούσας Καρδιολογικό τμήμα, Αιματολογικό τμήμα, Γ.Ν.Π «Τζάνειο» 3. Η αξια της ακτινογραφίας θώρακος ως προεγχειρητικό διαγνωστικό εργαλείο Έλεγχος μεγάλης σειράς δεδομένων. Κορνέζος Ι. 1, Κοκκονούζης Ι. 2, Μοσχούρης Ι. 1 Φραγκούλης Θ 1., Μπούμα Ε 1., Φωτεινός Α 1., Παπαδάκη Μ. 1, Μαρίνος Κουρής Σ. 3 Χαλίλι Μ 1., Ματσαιδώνης Δ. 1 1 Ακτινολογικό Εργαστήριο, Γ.Ν.Π «Τζάνειο» 2 Πνευμονολογική Κλινική, 251 ΓΣΝΑ, Αθήνα. 3 Γ Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Π «Τζάνειο» 4. Ευμεγέθες αμελοβλάστωμα της άνω γνάθου: περιγραφή περίπτωσης. Ζήζη Σερμπετζόγλου Α. 1, Πετρακοπούλου Ν. 1, Τεπελένης Ν. 1, Σαββαϊδου Β. 1, Μούστου Ε., Αντωνιάδου Α. 2 1 Παθολογοανατομικό Εργαστήριο, Γ.Ν.Π «Τζάνειο» 2 Οδοντιατρικό Τμήμα, Γ.Ν.Π «Τζάνειο» 5. Πρωτοπαθές νευροενδοκρινικό (Merkel cell) καρκίνωμα του δέρματος. Περιγραφή περιπτώσεως και ανοσοϊστοχημική μελέτη. Θ. Βασιλακάκη¹, Ε. Σκαφίδα¹, Ξ. Γραμματόγλου¹, Ε.Δέλλιου², Ε. Αρκουμάνη¹ Κ.Μανωλουδάκη¹, Β. Παπαμιχαήλ². ¹Παθολογοανατομικό εργαστήριο, Γ.Ν.Π «Τζάνειο» ²Ιδιωτικό Παθολογοανατομικό Εργαστήριο. 6. Μελιτοκοκκική Αρθρίτις Στερνοκλειδικής Δ. Κλαψάκης, Σ. Ξυμητήρης, Ι. Τσαπακίδης, Γ. Παπιομύτης, Ι. Βακής Ορθοπαιδική κλινική του Τζανείου Νοσοκομείου Πειραιά ΙΙΙ. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ 1. Η Κατάλυση με Ραδιοσυχνότητες Φαίνεται να είναι Καλύτερη για την Επίμονη Παροξυσμική 50 Κολπική Μαρμαρυγή. 2. Ακριβέστερη η Ψηφιακή Μαστογραφία Η Χολική Παροχέτευση πριν από την Εγχείρηση για Καρκίνο Προκαλεί Επιπλέον Επιπλοκές Oι Τάσεις Παχυσαρκίας στις ΗΠΑ Προσφέρουν μια Αχτίδα Ελπίδας Ακτινοθεραπεία Τριών Εβδομάδων Αποδίδει το Ιδιο Καλά με Θεραπεία Πέντε Εβδομάδων σε 52 Εντοπισμένους Καρκίνους του Μαστού 6. Προκαταρκτική Μελέτη Υποστηρίζει τη Βαριατρική Χειρουργική στους Εφήβους 53 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Νικολάου Αθανάσιος Εξειδικ/μενος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «Τζάνειο» 54 V. ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Νικήτας Τζάννες ( ), Σταμάτης Ι. Μαγιάτης 61

5 4 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΤΟ περιοδικό «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ» του ΤΖΑΝΕΙΟΥ δημοσιεύονται άρθρα σύνταξης, ανασκοπήσεις, κλινικές ή επιστημονικές μελέτες ή αναλύσεις στον χώρο της υγείας, ερευνητικές εργασίες, περιγραφές ενδιαφερουσών ή σπανίων περιπτώσεων, σεμινάρια, συζητήσεις και επιστολές προς τη σύνταξη με επιστημονικό περιεχόμενο. Όλα τα κείμενα υποβάλλονται σε 3 αντίγραφα στην Ιατρική Υπηρεσία του ΤΖΑΝΕΙΟΥ, δακτυλογραφημένα στη δημοτική με το μονοτονικό σύστημα στη μία όψη του φύλλου σε μονό διάστημα και με κατάλληλο περιθώριο. Στην πρώτη σελίδα αναγράφεται ο τίτλος της μελέτης, τα ονόματα των συγγραφέων στην ονομαστική, το κέντρο προέλευσης, η ιδιότητα και οι ακαδημαϊκοί τίτλοι των συγγραφέων και η διεύθυνση και το τηλέφωνο του συγγραφέα, που αναλαμβάνει την επικοινωνία με το περιοδικό. Στη δεύτερη σελίδα γράφεται η ελληνική περίληψη (έως 200 λέξεις) και οι λέξεις ευρετηριασμού. Στην τρίτη σελίδα αρχίζει το κείμενο με την ακόλουθη σειρά: Εισαγωγή Υλικό και Μέθοδοι Αποτελέσματα Συζήτηση. Ακολουθούν σε χωριστές σελίδες: βιβλιογραφία, πίνακες, λεζάντες εικόνων και αγγλική περίληψη με τον τίτλο και τους συγγραφείς στα αγγλικά. Οι βιβλιογραφικές παραπομπές γίνονται κατʹ αύξοντα αριθμό με τη σειρά που εμφανίζονται στο κείμενο (σύστημα Vancouver). Οι πίνακες και εικόνες, ή φωτογραφίες αριθμούνται με συνεχόμενους αραβικούς αριθμούς. Οι φωτογραφίες αποστέλλονται στο πρωτότυπο για άμεση φωτογραφική αναπαραγωγή και εκτύπωση. Όλες οι εικόνες ή φωτογραφίες πρέπει να έχουν λεζάντες γραμμένες σε ξεχωριστή σελίδα. Οι φωτογραφίες ασθενών πρέπει να μην επιτρέπουν την αναγνώριση των ατόμων εκτός αν υπάρχει γραπτή έγκριση του ασθενούς για δημοσίευση της φωτογραφίας. Κάθε πίνακας δακτυλογραφείται σε ξεχωριστή σελίδα και φέρει μικρή λεζάντα στο άνω μέρος της σελίδας.

6 5 Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 1. Γρίπη από τον Νέο Ιό Α (Η1Ν1): Πανδημία του 21ου αιώνα. Αικατερίνη Γιαννούλη¹, Ολυμπία Ζαρκωτού¹, ², Γεώργιος Χρύσος², Λαμπρινή Καράμπαλη², Χριστίνα Πουλοπούλου¹, ², Διονύσιος Βουτσινάς², Καίτη Θέμελη Διγαλάκη¹, ². Μικροβιολογικό Τμήμα¹, Επιτροπή Λοιμώξεων², Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε τον Απρίλιο του 2009 την εμφάνιση ενός νέου στελέχους ανθρώπινου ιού της γρίπης Α (Η1Ν1) με συνδυασμό γονιδίων που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ πριν παγκόσμια. Δύο μήνες μετά, προκάλεσε την πρώτη πανδημία γρίπης του εικοστού πρώτου αιώνα και είναι αυτή τη στιγμή το στέλεχος γρίπης που επικρατεί στα περισσότερα μέρη του κόσμου. Ο πανδημικός ιός προσβάλλει νεαρότερες ηλικιακές ομάδες σε σχέση με την εποχική γρίπη και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων προκαλεί ήπια νόσο λίγων ημερών. Επιπλοκές που οδηγούν σε νοσοκομειακή νοσηλεία μπορούν να εμφανιστούν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού (πολύ μικρά παιδιά, έγκυες γυναίκες, άτομα με παθολογική παχυσαρκία ή χρόνιο υποκείμενο νόσημα). Σε μικρό ποσοστό μπορεί να προκληθεί πολύ σοβαρή και θανατηφόρος νόσος ακόμη και σε νεαρά υγιή άτομα. Ο ιός εξακολουθεί να παραμένει ευαίσθητος στα δύο βασικά αντι-ιικά φάρμακα, οσελταμιβίρη και ζαναμιβίρη. Από τα σημαντικότερα μέτρα για τη μείωση της νοσηρότητας και της θνητότητας κατά την τρέχουσα πανδημία της γρίπης Α (Η1Ν1) είναι το πανδημικό εμβόλιο. Η ως τώρα πορεία της γρίπης Η1Ν1 στην Ελλάδα και παγκόσμια έχει διαψεύσει τις απαισιόδοξες προβλέψεις. Ωστόσο, η πανδημία δεν έχει τελειώσει. Οι πληροφορίες σε σχέση με τον ιό, την πρόληψη και τη θεραπεία της γρίπης ενδέχεται να μεταβληθούν στο μέλλον, λόγοι που επιβάλλουν εγρήγορση και αναζήτηση υπεύθυνης ενημέρωσης από όλους. ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ Ιός νέας γρίπης (H1N1), πανδημία γρίπης, αντιγριπικό εμβόλιο, αντι-ιική αγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τον όρο πανδημία γρίπης χαρακτηρίζεται μία επιδημία με παγκόσμια εξάπλωση που προκαλείται από ένα νέο ιό της γρίπης που προσβάλλει ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού που δεν έχει ανοσία στο νέο στέλεχος. Στον εικοστό αιώνα παρατηρήθηκαν 3 μεγάλες πανδημίες γρίπης: το 1918 (ιός τύπου Α, Η1Ν1, Ισπανική γρίπη), το 1957 (ιός τύπου Α, Η2Ν2, Ασιατική γρίπη) και το 1968 (ιός τύπου Α Η3Ν2, Hong Kong). [1] Τα τελευταία χρόνια την παγκόσμια κοινότητα απασχολεί η δραστηριότητα των ιών της γρίπης και η πιθανότητα εμφάνισης πανδημίας από ένα νέο στέλεχος. Ο ιός της γρίπης των πτηνών Η5Ν1 κινητοποίησε διαδικασίες επιδημιολογικής επιτήρησης και παρέμβασης το Στις 17 Απριλίου του 2009, όπως ανακοινώθηκε από το CDC (Centers for Disease Control and Prevention) των ΗΠΑ, απομονώθηκε ένα νέο στέλεχος ανθρώπινου ιού της γρίπης Α (Η1Ν1) στην Νότια Καλιφόρνια[2]. Δύο μόλις μήνες μετά την ανακάλυψή του την περασμένη άνοιξη, ο ιός της νέας γρίπης προκάλεσε πανδημία. Η γρίπη πρωτοεμφανίστηκε στο Μεξικό, ενώ τον Ιούνιο του 2009 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε πως η επιδημία είχε μεταβληθεί σε πανδημία [1] Ο ΙΟΣ ΓΡΙΠΗΣ Α (Η1Ν1) Ο ιός της γρίπης Α (H1N1), ονομασία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αποτελεί νέο στέλεχος του ιού της γρίπης, για το οποίο τα εμβόλια της εποχικής γρίπης προσφέρουν λίγη προστασία. Η ακριβής ονομασία του πρώτου στελέχους που απομονώθηκε στην Καλιφόρνια είναι: influenza A/California/04/2009 (H1N1). Πρόκειται δηλαδή για ιό τύπου Α (με βάση τα πρωτεϊνικά αντιγόνα του καψιδίου του), είναι το τέταρτο στέλεχος γρίπης Α που απομονώθηκε στην Καλιφόρνια το 2009 και έχει τον πρώτο

7 6 αντιγονικό τύπο αιμοσυγκολλητίνης και τον πρώτο αντιγονικό τύπο νευραμινιδάσης. Όπως όλοι οι ορθομυξοϊοί, έχει μονή αλυσίδα RNA. Από την αλληλούχηση στελεχών του νέου ιού από το Μεξικό και από πολιτείες των ΗΠΑ, βρέθηκε ότι ο ιός αυτός περιείχε ένα συνδυασμό γονιδίων που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ πριν παγκόσμια. Στη δημιουργία του νέου ιού σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι χοίροι λειτουργώντας ως «δοχείο γενετικής μίξης» διαφόρων ιών γρίπης και δημιουργίας νέων υποτύπων μέσω αντιγονικής μεταβολής (antigenic shift), δηλαδή αντικατάστασης τμημάτων RNA. Το γενετικό υλικό του νέου ιού αποτελείται από 8 γονίδια: το γονίδιο της αιμοσυγκολλητίνης (HA), της νευραμινιδάσης (ΝΑ), της πρωτεΐνης περιβλήματος (Μ), της νουκλεοπρωτεΐνης (ΝP), των μη δομικών πρωτεϊνών (ΝS) και 3 γονίδια πολυμεράσης (PB1, PB2,PA). Τα γονίδια ΝΑ και Μ προήλθαν από τον ιό της γρίπης των χοίρων που κυκλοφορούσε στην περιοχή της Ευρασίας από το 1979 και τα υπόλοιπα 6 γονίδια (PB1, PB2, PA, HA, NP, NS) από τον τριπλά ανασυνδυασμένο ιό των χοίρων της Βορείου Αμερικής H1N2 (περιείχε γονίδια από τους ιούς της γρίπης των πτηνών, τον «κλασσικό» ιό των χοίρων και τον ιό της γρίπης του ανθρώπου H3N2). O τριπλά ανασυνδυασμένος ιός των χοίρων της Βορείου Αμερικής H1N2 κυκλοφορούσε σε όλο τον κόσμο από το Η αρχική προέλευση των γονιδίων του, PB2 και PA είναι από τον ιό γρίπης των πτηνών. Τα γονίδια HA, NS, NP προέρχονται από τον «κλασσικό» ιό των χοίρων. Τέλος το γονίδιο PB1 προέρχεται από τον ιό γρίπης των πτηνών με ένα επιπλέον πέρασμα από τον ανθρώπινο πληθυσμό [3,4]. Δεν είναι γνωστό το πότε ακριβώς έγινε ο τελικός ανασυνδυασμός του γενετικού υλικού του ιού της γρίπης (H1N1). Γενετικές διαδικασίες θετικής επιλογής και εκλεκτικής ανταλλαγής γενετικού υλικού οδήγησαν το νέο ιό να έχει την ικανότητα να μεταβιβάζεται στον ανθρώπινο πληθυσμό και να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Πιστεύεται ότι 76 μοναδικές μεταλλάξεις συνέβαλλαν στην προσαρμογή του στον άνθρωπο. Στενή εργαστηριακή επιτήρηση καταδεικνύει τη γενετική σταθερότητα του νέου ιού και την απουσία πολλών από τους γενετικούς δείκτες που προσδίδουν αυξημένη μεταδοτικότητα και λοιμογόνο δύναμη του ιού στον άνθρωπο ξενιστή όπως συνέβη με τον ιό της ισπανικής γρίπης και με ιδιαίτερα παθογόνους ιούς όπως ο ιός της γρίπης των πτηνών [4,5]. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οι μέχρι τώρα καταγραφές της πορείας της πανδημίας δείχνουν πως ο νέος ιός εδραιώθηκε σε ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ παγκόσμιο επίπεδο και είναι αυτή τη στιγμή το κυκλοφορούν στέλεχος γρίπης Α (Η1Ν1) που επικρατεί στα περισσότερα μέρη του κόσμου [5]. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μέχρι 22 Ιανουαρίου 2010, πάνω από 209 χώρες έχουν αναφέρει εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα γρίπης Α (Η1Ν1) και τουλάχιστον θανάτους [6]. Από αυτούς, οι αφορούν κράτη-μέλη της ευρωπαϊκής ένωσης [7]. Ο συνολικός αριθμός των εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων νέας γρίπης Α (Η1Ν1) στην Ελλάδα μέχρι 25 Ιανουαρίου 2010 είναι Έχουν σημειωθεί 111 θάνατοι [8]. Ωστόσο, οι παραπάνω αριθμοί υποεκτιμούν την πραγματική συχνότητα της νέας γρίπης Α (Η1Ν1). Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι λόγω των ήπιων εκδηλώσεών της στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, ένα σημαντικό μέρος των ασθενών δεν καταφεύγει σε ιατρικές υπηρεσίες. Επιπλέον, εργαστηριακός έλεγχος νέας γρίπης Α (Η1Ν1) γίνεται πλέον μόνο σε επιλεγμένα περιστατικά (κυρίως ασθενείς που νοσηλεύονται σε νοσοκομείο και σε ομάδες υψηλού κινδύνου). Όπως συμβαίνει και με τον ιό της εποχικής γρίπης, ο ιός Α (Η1Ν1) μεταδίδεται με άμεση επαφή από άνθρωπο σε άνθρωπο με το βήχα και το φτάρνισμα (μέσω μεγάλων σταγονιδίων που μπορούν να ταξιδέψουν μέχρι 2 μέτρα από το σημείο εκπομπής). Επίσης μεταδίδεται έμμεσα μέσω επαφής με επιφάνειες μολυσμένες από αναπνευστικές εκκρίσεις πάσχοντος, όπως πόμολα, θρανία, κλινοσκεπάσματα, στα οποία ο ιός μπορεί να επιβιώσει έως 2 8 ώρες. Ο χρόνος επώασης κυμαίνεται από 1 έως 7 ημέρες, όπως και στην εποχική γρίπη. Ο χρόνος μεταδοτικότητας είναι 1 μέρα πριν έως 7 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Τα παιδιά, ιδιαίτερα της προσχολικής ηλικίας, μπορεί να μεταδίδουν τον ιό έως 10 ή και περισσότερες ημέρες ενώ οι ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς έως και εβδομάδες [9,10]. Σε αντίθεση με την εποχική γρίπη, οι ηλικιακές ομάδες που προσβάλλονται από τον ιό Α (Η1Ν1) είναι νεαρότερες. Η μέγιστη επίπτωση της νόσου παρατηρείται στην ηλικιακή ομάδα 5-24 ετών [11]. Έως σήμερα οι περισσότερες σοβαρές περιπτώσεις και θάνατοι έχουν παρατηρηθεί σε ενήλικες κάτω της ηλικίας των 50 ετών, ενώ στην εποχική γρίπη το 90% των σοβαρών περιστατικών αφορά άτομα ηλικίας >65 ετών [12]. Το γεγονός ότι στην παρούσα τουλάχιστον φάση της πανδημίας, τα παιδιά και οι νέοι ενήλικες νοσούν από το νέο ιό ευκολότερα από ότι οι μεγαλύτεροι ενήλικες, είναι αποτέλεσμα αφενός μεν του κοινωνικού τους προφίλ, αφετέρου δε της έλλειψης διασταυρού-

8 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ μενης ανοσίας που πιθανά υπάρχει στα μεγαλύτερης ηλικίας άτομα λόγω λοίμωξης από παλαιότερους Η1Ν1 ιούς [4]. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Η κλινική εικόνα της νέας γρίπης Α (Η1Ν1) είναι παρόμοια σε όλα τα κρούσματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συντριπτική πλειοψηφία των προσβαλλόμενων εμφανίζει ήπια νόσηση λίγων ημερών. Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν βήχα (98%), πυρετό (96%), ρινική καταρροή (82%), δυσκαταποσία (82%), κεφαλαλγία (82%) και κακουχία (80%). Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν συμπτώματα όπως ρίγος, αίσθημα κόπωσης και σπανιότερα συμπτώματα από το γαστρεντερικό σύστημα όπως ναυτία, έμετος, διαρροϊκές κενώσεις. H πνευμονία είναι η πιο συχνή επιπλοκή της γρίπης και μπορεί να είναι πρωτοπαθής (δηλαδή να οφείλεται στον ιό, με ταχεία εξέλιξη σε οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια, ή δευτεροπαθής δηλαδή να οφείλεται σε κάποιο μικρόβιο (συνήθως πνευμονιόκοκκο, αιμόφιλο, σταφυλόκοκκο). Άλλες επιπλοκές που μπορούν να εμφανιστούν είναι διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, εγκεφαλίτιδα και εγκάρσια μυελίτιδα, σύνδρομο Reye, κυρίως στα παιδιά που βρίσκονται σε χρόνια θεραπεία με ασπιρίνη. Τα περισσότερα θανατηφόρα κρούσματα κατέληξαν λόγω συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας ενηλίκων (ARDS) ή πολυοργανικής ανεπάρκειας, περίπου 10 μέρες μετά την έναρξη της νόσου [9,13]. Σε ομάδες υψηλού κινδύνου προκαλεί σοβαρή νόσο, επιπλοκές ή ακόμη και θάνατο. Οι ευάλωτες ομάδες είναι: παιδιά <5 ετών, ενήλικες >65 ετών, έγκυες γυναίκες [14] και άτομα με χρόνιο υποκείμενο νόσημα, όπως άσθμα, αναπνευστική, καρδιακή, νεφρική, ηπατική ανεπάρκεια, σακχαρώδης διαβήτης. Αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν και οι ανοσοκατασταλμένοι, καθώς και οι ασθενείς με κακοήθη παχυσαρκία [5]. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Οι εργαστηριακές εξετάσεις για τη διάγνωση της γρίπης περιλαμβάνουν: μοριακές μεθόδους, ανίχνευση αντιγόνων, εξετάσεις προσδιορισμού αντισωμάτων, καλλιέργεια του ιού. Η ευαισθησία και ειδικότητα των εργαστηριακών μεθόδων που προαναφέρθηκαν μπορεί να ποικίλουν, ανάλογα με το εργαστήριο που τις πραγματοποιεί, το είδος της εργαστηριακής εξέτασης καθώς και τον τύπο του κλινικού προς εξέταση δείγματος. Ακρογωνιαίο λίθο της διάγνωσης για τη γρίπη Α (Η1Ν1) αποτελεί η Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης (PCR). Μέχρι το Μάιο του 2009 δεν υπήρχε ειδική μέθοδος ανίχνευσης του πανδημικού ιού. Σύντομα όμως οι επιστήμονες του CDC των ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας τα αποτελέσματα του προσδιορισμού της αλληλουχίας του γονιδιώματος του πρώτου στελέχους που απομονώθηκε στην Καλιφόρνια Ιnfluenza A/ California/04/2009 (H1N1) κατάφεραν να αναπτύξουν μέθοδο real time PCR (αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης πραγματικού χρόνου) για την ειδική ανίχνευση του ιού. Τη μέθοδο αυτή διένειμαν δωρεάν στα εθνικά εργαστήρια αναφοράς όλων των χωρών. Αργότερα εμπορικοί οίκοι παραγωγής διαγνωστικών αντιδραστηρίων άρχισαν να διαθέτουν και στο εμπόριο in vitro μεθόδους real time PCR. Η λήψη δειγμάτων του αναπνευστικού από άτομα με γριπώδη συνδρομή για εξέταση με μοριακές μεθόδους πρέπει να γίνεται εντός των τριών πρώτων ημερών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Η εξέταση ατόμων χωρίς συμπτώματα δεν έχει νόημα. Το δείγμα που χρησιμοποιείται συνήθως είναι το φαρυγγικό επίχρισμα, λόγω εύκολης δειγματοληψίας. Άλλα αποδεκτά δείγματα είναι: φαρυγγικό έκπλυμα, ρινικό επίχρισμα, ρινοφαρυγγικό επίχρισμα, ρινοφαρυγγικό έκπλυμα, τραχειακό έκπλυμα, βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα, τεμάχιο βιοψίας πνεύμονα, μεταθανάτια δείγματα πνευμονικού ιστού ή ιστού της τραχείας. Η λήψη πραγματοποιείται με κατάλληλο στυλεό με βύσμα από συνθετικό υλικό (dacron ή rayon). Δείγματα που προβλέπεται να καθυστερήσουν να φθάσουν στο εργαστήριο πρέπει να τοποθετούνται σε ειδικό υλικό μεταφοράς, να τοποθετούνται σε τριπλή συσκευασία και να μεταφέρονται με παγοκύστεις, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΚΕΕΛΠΝΟ [15]. Στην προηγούμενη φάση της πανδημίας (φάση περιχαράκωσης του ιού) το θετικό αποτέλεσμα της μοριακής εξέτασης οδηγούσε στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής στον ασθενή και το περιβάλλον του, με σκοπό την παρεμπόδιση της διασποράς του ιού. Από την 15η Ιουλίου βρισκόμαστε στη «φάση προστασίας ασθενών» και υπάρχει πλέον περιορισμός στις ενδείξεις πραγματοποίησης μοριακής μεθόδου. Έτσι πλέον η εξέταση πρέπει να γίνεται μόνο στις ακόλουθες περιπτώσεις: α ) έγκυες γυναίκες και ασθενείς που χρειάσθηκε να εισαχθούν σε νοσοκομείο λόγω βαριάς συμπτωματολογίας, β) συρροή κρουσμάτων σε άτομα που διαβιούν στον ίδιο χώρο (π.χ. ιδρύματα, σχολεία) για να αποσαφηνιστεί το αίτιο, γ) μη αναμενόμενη παράταση της νόσου, παρά την αντι-ιική αγωγή, ώστε να αναγνωρισθεί ενδεχόμενη ανάπτυξη ανθεκτικού στελέχους, 7

9 8 δ) ασθενείς που κατέληξαν από ανεξήγητη οξεία νόσο του αναπνευστικού συστήματος. Συνεπώς για τη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών επαρκεί η κλινική εκτίμηση. Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν στο εμπόριο αντιδραστήρια για την ταχεία ανίχνευση των ιών της γρίπης, βασιζόμενα κυρίως σε ανοσολογικές μεθόδους αναζήτησης αντιγόνου. Κάποια αντιδραστήρια διαχωρίζουν τους ιούς γρίπης Α και Β ενώ άλλα δεν κάνουν αυτό το διαχωρισμό. Ενώ η ειδικότητά τους είναι υψηλή έως και 90%, η ευαισθησία τους κυμαίνεται από 40% - 70%. Τα αντιδραστήρια αυτά δεν μπορούν να διαχωρίσουν το πανδημικό στέλεχος του ιού από αυτό της εποχικής γρίπης. Τα παραπάνω περιορίζουν την κλινική τους χρησιμότητα. Ο ορολογικός έλεγχος για την ανίχνευση αντισωμάτων και τη διάγνωση πρόσφατης λοίμωξης από ιό γρίπης απαιτεί τη λήψη δύο δειγμάτων ορού. Το πρώτο δείγμα πρέπει να ληφθεί μέσα στην 1η εβδομάδα από την εμφάνιση της νόσου, ενώ το δεύτερο μετά από 2-4 εβδομάδες. Τετραπλασιασμός του τίτλου των αντισωμάτων στο δεύτερο δείγμα είναι ενδεικτικός πρόσφατης λοίμωξης. Οι εξετάσεις αυτές έχουν περιορισμένη χρησιμότητα στη διάγνωση της γρίπης, είναι όμως σημαντικές για τη διερεύνηση των επιδημιών και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εμβολίων και δεν είναι διαθέσιμες για ευρεία χρήση. Διάγνωση της γρίπης Α (Η1Ν1) μπορεί να γίνει με καλλιέργεια ιού σε εμβρυοφόρα αβγά όρνιθος ή σε κυτταρικές σειρές κυττάρων MDCK και MDCK-SIAT. Ωστόσο αυτές οι καλλιέργειες αποτελούν αντικείμενο των εθνικών εργαστηρίων αναφοράς και είναι χρονοβόρες [16]. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ Ήδη από το 2005 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) με στόχο την καλύτερη επιτήρηση της γρίπης και του ενδεχόμενου εμφάνισης πανδημίας, έχει καταρτίσει επιχειρησιακά σχέδια αντιμετώπισης της πανδημίας που αποτελούνται από 6 φάσεις και 2 φάσεις για μετά την πανδημία. Στις 11 Ιουνίου του 2009 ο ΠΟΥ ανέβασε το επίπεδο ετοιμότητας για πανδημία στη φάση 6, δηλαδή ο νέος υπότυπος του ιού της γρίπης Α (Η1Ν1) έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει επιδημίες σε επίπεδο κοινότητας σε δύο ή περισσότερες χώρες μίας περιοχής του ΠΟΥ (που πρακτικά ταυτίζεται με την αντίστοιχη ήπειρο), και σε τουλάχιστον μία χώρα και άλλης περιοχής του ΠΟΥ. Η απόφαση του ΠΟΥ να ανεβάσει το επίπεδο ετοιμότητας στη φάση 6 σχετίζεται με τη δυνατότητα διασποράς του ιού σε πολλές χώρες ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ και όχι με τη σοβαρότητα της νόσου ή τον αριθμό των κρουσμάτων. Κατά τη διάρκεια της φάσης 6 η επιτήρηση σε παγκόσμιο επίπεδο μεταφέρεται στο επίπεδο δράσεων με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων της πανδημίας στην κοινότητα. Η επιδημιολογική επιτήρηση μέσω εργαστηρίων γίνεται από 4 κέντρα αναφοράς γρίπης που βρίσκονται σε Λονδίνο, Ατλάντα, Τόκυο, Μελβούρνη και 110 εθνικά ιολογικά εργαστήρια για ανίχνευση τύπων και υποτύπων γρίπης σε περισσότερο από 80 χώρες. Στην Ελλάδα, κέντρα αναφοράς γρίπης είναι στην Αθήνα το Ελληνικό Ινστιτούτο ΠΑΣΤΕΡ και το Μικροβιολογικό Εργαστήριο του Πανεπιστημίου Αθήνας, ενώ στη Θεσσαλονίκη το Β Μικροβιολογικό Εργαστήριο ΑΠΘ1. Από το «ΤΖΑΝΕΙΟ» Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά μέχρι τις , εστάλησαν 454 δείγματα φαρυγγικού επιχρίσματος, στα οποία 219 βρεθήκαν θετικά για τον ιό γρίπης Α (Η1Ν1). ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ Πιστεύεται πως η επιδημία ξεκίνησε το Μάρτιο του Στις 29 Απριλίου 2009 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε πως ο ιός και η μέχρι τότε πορεία του κάλυπτε τις προϋποθέσεις για τη Φάση 5 στην κλίμακα συναγερμού του Οργανισμού, που σημαίνει ότι ο ιός μεταδίδεται από χώρα σε χώρα. Το επόμενο και ανώτερο επίπεδο συναγερμού ήταν η Φάση 6, που σημαίνει ότι η επιδημία της ασθένειας έχει μεταβληθεί σε πανδημία. Στις 9 Ιουνίου του 2009, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε ότι ο κόσμος είναι πολύ κοντά σε μια πανδημία του ιού της νέας γρίπης Α (Η1Ν1), αφού ο ιός είχε προσβάλει περισσότερα από 26 χιλιάδες άτομα σε 34 χώρες. Στις 11 Ιουνίου του 2009, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ανακοίνωσε ότι ανεβάζει το επίπεδο συναγερμού στη Φάση 6. Η πανδημία της νέας γρίπης Α (Η1Ν1), είναι η πρώτη μετά από 41 χρόνια6. Στις 16 Ιουλίου ο ΠΟΥ ανακοίνωσε ότι σταματά την καταγραφή αριθμού κρουσμάτων ανά χώρα, καθώς η έκταση της πανδημίας είναι τέτοια, ώστε η επιβεβαίωσή τους να απασχολεί το σύνολο σχεδόν των ιατρικών εργαστηρίων κάθε χώρας. Η Ολλανδία ανακοίνωσε στις 28 Δεκεμβρίου 2009 ότι τελείωσε η επιδημία της γρίπης Η1Ν1 στη χώρα αυτή. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ Α (Η1Ν1) Η αντιμετώπιση της γρίπης Α (Η1Ν1) αφορά τόσο στην πρόληψη όσο και στη θεραπεία της νόσου. Η πρόληψη στηρίζεται στην αποφυγή έκθεσης των ατόμων, ειδικά των ευπαθών ομάδων, σε περιβάλλον μολυσμένο από τον ιό, στην εφαρμογή

10 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ των κανόνων υγιεινής (καθαρισμός χεριών πριν και μετά την επαφή με ασθενή ή με αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν από τον ασθενή με σαπούνι και νερό ή με αλκοολούχα διαλύματα) και στη λήψη προστατευτικών μέτρων (μάσκα, γάντια, κ.α.) όταν υπάρχει επαφή με ασθενή που νοσηλεύεται στο νοσοκομείο. Το δεύτερο σκέλος της πρόληψης αποτελεί ο εμβολιασμός κατά του ιού της γρίπης Α (Η1Ν1). O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε τον Ιούλιο του 2009, την άδεια σε οκτώ φαρμακευτικές εταιρείες να παρασκευάσουν το νέο εμβόλιο: Sanofi-Aventis, Baxter, Novartis, Nobilon, GlaxoSmithKline, Solvay, CSL και AstraZeneca. Τα εμβόλια που κυκλοφορούν είναι δύο ειδών: αυτά που περιέχουν αδρανοποιηθέντες ιούς και χορηγούνται σε ενέσιμη μορφή και αυτά που περιέχουν ζώντες εξασθενημένους ιούς και χορηγούνται σε εισπνεόμενη μορφή (τα τελευταία δεν υπάρχουν στην Ελλάδα). Στην χώρα μας διατίθενται δύο είδη εμβολίων το Focetria (Novartis) και Pandremix (GlaxoSmithKline). Μία δόση εμβολίου είναι αρκετή. Εξαίρεση αποτελούσαν αρχικά τα παιδιά ηλικίας έξι μηνών έως δέκα ετών, στα οποία χορηγούνταν δύο δόσεις εμβολίου, αλλά σύμφωνα με νεότερες οδηγίες, το σχήμα εμβολιασμού διαμορφώνεται και για αυτήν την ηλικιακή ομάδα και για τους δύο τύπους εμβολίων με μία δόση. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το σχήμα των δύο δόσεων παραμένει για τα άτομα με ανοσοκαταστολή. Για τον καθορισμό των ομάδων προτεραιότητας για εμβολιασμό λαμβάνονται υπόψη οι συστάσεις διεθνών οργανισμών, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Ομάδες υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσηση από τη νέα γρίπη αποτελούν οι έγκυες 2ου και 3ου τριμήνου, οι μεταμοσχευθέντες (νεφρού, καρδιάς, πνευμόνων, ήπατος, μυελού οστών), ασθενείς με αιματολογικές κακοήθειες ή νεοπλασίες, βρογχικό άσθμα, χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια, καρδιακή ανεπάρκεια, ασθενείς σε χρόνια αιμοκάθαρση ή χρόνια περιτοναϊκή κάθαρση, ασθενείς με σύνδρομο επίκτητης ανοσοκαταστολής (ΗΙV/AIDS), παιδιά με νευρομυικά νοσήματα, ινώδη κυστική νόσο, διαβήτη, αιμοσφαιρινοπάθειες κ.α. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα μελέτες σχετικά με την ασφάλεια του εμβολίου, το πανδημικό εμβόλιο δείχνει να είναι τόσο ασφαλές, όσο και το εμβόλιο της εποχικής γρίπης. Ωστόσο, ακόμα και πολύ μεγάλες κλινικές μελέτες θα ήταν δύσκολο να εντοπίσουν πιθανές σπάνιες παρενέργειες που μπορεί να εμφανιστούν όταν το πανδημικό εμβόλιο χορηγείται σε πολλά εκατομμύρια ανθρώπων [17]. Σε ότι αφορά στη χώρα μας, από τις , ημέρα έναρξης του προγράμματος εμβολιασμού, μέχρι και τις , έχουν εμβολιασθεί συνολικά άτομα. Στο εμβολιαστικό Κέντρο του Γενικού Νοσοκομείου Πειραιά ΤΖΑΝΕΙΟ εμβολιάστηκαν 2052 άτομα, μέχρι τις Σε ότι αφορά στη θεραπεία της νόσου, τα στελέχη του ιού της γρίπης Α (Η1Ν1) είναι ανθεκτικά στις αμανταδάνες (αμανταδίνη και ριμπαβιρίνη), αλλά ευαίσθητα στους αναστολείς της νευραμινιδάσης οσελταμιβίρη (από το στόμα) και ζαναμιβίρη (εισπνεόμενη). Υπάρχουν αναφορές από μερικές χώρες (Δανία, Κίνα, Χονγκ-Κονγκ, και Ιαπωνία) για μεμονωμένες περιπτώσεις πανδημικών στελεχών με αντοχή στην οσελταμιβίρη, μετά τη χορήγηση του φαρμάκου αυτού [18]. Ευτυχώς όμως τα στελέχη εκείνα δεν μεταδόθηκαν σε άλλα άτομα. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει διασταυρούμενη αντοχή σε οσελταμιβίρη και ζαναμιβίρη. Παρόλα αυτά η κυκλοφορία του ανθεκτικού υποτύπου του ιού Α (Η1Ν1) επιβάλλει την εγρήγορση των εργαστηρίων για τον εντοπισμό ανθεκτικών υποτύπων καθώς και αυστηρό έλεγχο της συνταγογράφησης οσελταμιβίρης σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΟΥ [19]. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο ιός της γρίπης Α (Η1Ν1), προκάλεσε την πρώτη πανδημία μετά από 4 περίπου δεκαετίες. Μέχρι τώρα, και σε αντίθεση με την εποχική γρίπη, η γρίπη Α (Η1Ν1) προσβάλλει νεαρότερες ηλικιακές ομάδες. Η παθογόνος δύναμη του πανδημικού στελέχους είναι όμοια με αυτήν των ιών της εποχικής γρίπης. Στην Ελλάδα βρισκόμαστε σε φάση ύφεσης του επιδημικού κύματος της γρίπης Α (Η1Ν1). Ωστόσο, η δραστηριότητα της νόσου συνεχίζεται. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα, μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού συνεχίζει να μην έχει ανοσία έναντι του πανδημικού στελέχους. Συνεπώς ο εμβολιασμός για τη νέα γρίπη εξακολουθεί να έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα για τις ομάδες υψηλού κινδύνου για να αποφύγουν τη νόσηση από τη γρίπη (Η1Ν1) ιδιαίτερα αν υπάρξει νέο επιδημικό κύμα. 9

11 10 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ SUMMARY Within 2 months of its discovery last spring, a novel influenza A (H1N1) virus, containing a unique gene combination, caused the first influenza pandemic of the 21st century and is now the prevailing influenza species in most parts of the world. The influenza A (H1N1) virus has caused disproportionate disease among young people and exhibits mild clinical presentation in the majority of cases. Complications leading to hospitalization may occur in susceptible groups (very young children, pregnant women, patients with morbid obesity or underlying medical conditions). In rare cases, the virus is likely to cause extremely severe, lethal disease in young, otherwise healthy individuals. The influenza A (H1N1) virus remains susceptible to the two main antiviral drugs available, oseltamivir and zanamivir. The pandemic vaccine has an important role to play in reducing morbidity and mortality rates. Despite the pandemic s moderate impact so far, it is still not over. Information about this virus, its prevention, and treatment are rapidly evolving, so increased surveillance and seek of supervised information is required. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Κουρέα- Κρεμαστινού Τ, Μπαρμπούνη Α. Ο ιός της νέας γρίπης Η1Ν1 Μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης του. Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Αθήνα, Αύγουστος CDC. Swine influenza A (H1N1) infection in two children Southern California, March-April MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2009;58(15): Βρυώνη Γ, Τσακρής Α. Χαρακτηριστικά του νέου ιού γρίπης Α (Η1Ν1). Δελ Ελ Μικ Ετ 2009;54(3): Βρυώνη Γ, Τσακρής Α. Η γενετική προέλευση και η δυναμική του νέου ιού της γρίπης Α (Η1Ν1): νεότερα δεδομένα. Δελ Ελ Μικ Ετ 2009; 54(4): Τσιόρδας Σ. Πανδημία γρίπης Μια υπαρκτή απειλή; Πνεύμων.2009;22(3): WΗΟ. Pandemic (H1N1) update 85, Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: 7. CDC. Weekly executive update. Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: nts/ ΚΕΕΛΠΝΟ. Εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης της γρίπης. Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: do_ pdf 9. Sullivan SJ, Jacobson RM, Dowdle WR, Poland GA Η1Ν1 influenza. Mayo Clin Proc 2010 Jan;85(1): Ison MG, Gubareva LV, Atmar RL, Treanor J, Hayden FG. Recovery of drug-resistant influenza virus from immunocompromised patients: a case series. J Infect Dis 2006;193(6): CDC. Flu activity and surveillance. Atlanta, GA:US Department of Health and Human Services, CDC;2010. Available at: //www.cdc.gov/flu/weekly/fluactivity.htm 12. Δημόπουλος Γ. Γρίπη των χοίρων ή Swine flu ή Η1Ν1 flu. Πνεύμων 2009;22(3): Mossad SB. The resurgence of swine-origin influenza A (H1N1). Cleve Clin J Med 2009 Jun;76(6): Satpathy HK, Lindsay M, Kawwass JF. Novel H1N1 virus infection and pregnancy. Postgrad Med 2009 Nov;121(6): ΚΕΕΛΠΝΟ. Οδηγίες Δειγματοληψίας για Εργαστηριακό Έλεγχο για τη Νέα Γρίπη Α (Η1Ν1)ν στη Φάση Προστασίας των Ασθενών. Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: /keelpno/2009/id994/ diagnosi.pdf 16. Γιαννάκη Μ, Μεντής Α. Εργαστηριακή διερεύνηση και επιτήρηση πανδημικού στελέχους γρίπης Α (Η1Ν1)ν Πρακτική θεώρηση. Εφαρμ Κλιν Μικροβ και Εργ Διαγν 2009; Περίοδος Β, 14(3): WHO. Vaccines for pandemic (H1N1) 2009 Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: 18. WHO. Pandemic (H1N1) 2009: update 60. Available at ml. 19. Maltezou HC, Tsiodras S. Antiviral agents for influenza: molecular targets, concerns of resistance, and new treatment options. Curr Drug Targets 2009 Oct;10(10):

12 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 2. Το Μεταβολικό Σύνδρομο Οι Σύγχρονες Θεωρήσεις και Προβληματισμοί 11 Δρ. Α. Μελιδώνης Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το Μ.Σ σαν όρος περιγράφει άθροισμα παραγόντων κινδύνου μεταβολικής αιτιολογίας. Οριοθετεί την ανάγκη κλινικής αντιμετώπισης παχύσαρκων, οι οποίοι παρουσιάζουν πλέον και πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου. Το Μ.Σ δεν είναι πηγή εκτίμησης καρδιαγγειακού κινδύνου σε βραχύ χρονικό διάστημα (πχ 10ετής κίνδυνος). Η παρουσία του Μ.Σ κάθε στιγμή συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης Σ.Δ και καρδιαγγειακής νόσου. Η παρουσία του επίσης συνδέεται επιτακτικότερα με την ανάγκη εκτίμησης του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου ή με την ανάγκη παρακλινικής απεικόνισης της υποκλινικής αθηρωμάτωσης. Το Μ.Σ μπορεί να φέρει μαζί τα πεδία της καρδιαγγειακής νόσου και του διαβήτη, σε μια προσπάθεια περιορισμού των κινδύνων αμφότερων των καταστάσεων. Το μεταβολικό σύνδρομο (Μ.Σ) είναι ένα παζλ μεταβολικών διαταραχών που οδηγούν αναπόφευκτα στην αθηρωμάτωση και στην καρδιαγγειακή νόσο. Βασικές ψηφίδες αυτού του παζλ είναι η παχυσαρκία (κυρίως η κεντρικού τύπου), η δυσλιπιδαιμία, η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης. Κοινός παρανομαστής των διαταραχών αυτών είναι η παρουσία αντίστασης των περιφερικών ιστών (και κυρίως του μυϊκού ιστού) στην δράση της ινσουλίνης [1]. Η ινσουλινοαντίσταση αυτή δεν είναι μεν νόσος, είναι όμως κεντρική μεταβολική διαταραχή που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης των διαταραχών που συναποτελούν το μεταβολικό σύνδρομο, ενώ συνδέεται αιτιολογικά με τις διαταραχές αυτές. Ταξινόμηση Αιτιολογία του Μεταβολικού Συνδρόμου Σήμερα εκτός των βασικών συνιστωσών του Μ.Σ. αναφέρεται και μια σειρά άλλων διαταραχών, οι οποίες σχετίζονται με το Μ.Σ.: Η υπερουριχαιμία, το λιπώδες ήπαρ, η υπνική άπνοια, το σύνδρομο πολυκιστικών ωοθηκών, η αυξημένη πηκτικότητα του αίματος κλπ. (Πίνακας 1) Οι διαταραχές αυτές δεν οριοθετούν βεβαίως το Μ.Σ., εν τούτοις όμως συνδέονται με αυτό, εξ αιτίας της κοινής μεταβολικής τους αναφοράς που είναι η ινσουλινοαντίσταση. Το Μ.Σ. εκφράζεται, εμφανίζεται όταν γενετικώς επιρεπή άτομα αποκτούν υπερβολικό βάρος. Διαταραχές που συσχετίζονται με την αντίσταση στη δράση της ινσουλίνης και το μεταβολικό σύνδρομο Δυσανεξία στη γλυκόζη διαταραχή γλυκόζης νηστείας διαταραχή ανοχής στη γλυκόζη Διαταραχές του μεταβολισμού του ουρικού οξέος αυξημένη συγκέντρωση ουρικού οξέος στο πλάσμα μειωμένη νεφρική απέκκριση του ουρικού οξέος Δυσλιπιδαιμία αυξημένα τριγλυκερίδια -μειωμένη HDL-C ύπαρξη μικρών πυκνών LDL αυξημένη μεταγευματική = Αιμοδυναμικές διαταραχές αυξημένη δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος αυξημένη νεφρική κατακράτηση νατρίου αυξημένη αρτηριακή πίεση Διαταραχές αιμόστασης αυξημένη συγκέντρωση του αναστολέα του ενεργοποιητή του πλασμινογόνου (plasminogen activator inhibitor-1, PAI-1) αυξημένη συγκέντρωση του ινωδογόνου Ενδοθηλιακή δυσλειτουργία Αυξημένη συγκέντρωση προσκολλητικών μορίων (ICAM, VCAM) Mικρολευκωματινουρια Αυξημένο ADMA Φλεγμονή Αυξημένα επίπεδα CRP, TNF-a, IL-6 Αυξημένα επίπεδα resistin, μειωμένη adiponectin Λοιπά Λιπώδες ήπαρ Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Meigs JB. The metabolic syndrome. BMJ 2003;327: 61 Σύνδρομο υπνικής άπνοια; Eckel R, Grundy S, Zimett P. Lancet 2005; 365: 1415 Πίνακας 1. Κατ αυτόν τον τρόπον, παράγοντες όπως ανθυγιεινή διατροφή και η μειωμενη έως ανύπαρκτη σωματική δραστηριότητα διαμορφώνουν ένα «τοξικό» περιβάλλον που ραγδαία αυξάνει την συχνότητα εμφάνισης του μεταβολικού συνδρόμου. 25% του πληθυσμού στην Αμερική ήδη εκτιμαται ότι παρουσιάζουν μεταβολικό σύνδρομο. Παρόμοια φαίνεται ότι είναι τα δεδομένα για τον επιπολασμό του συνδρόμου και στον ελληνικό πληθυσμό (23 25%, Μελέτες Άθυρου και συν. και Πίτσαβου και συν.). Στον σακχαρώδη διαβήτη δε, ο επιπολασμός του μεταβολικού συνδρόμου φθάνει το 92%. Υπάρχουν διάφορες προτάσεις τεκμηρίωσης του μεταβολικού συνδρόμου από μεγάλους οργανισμούς : WHO (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας), NCEP ATP III (Αμερικάνικη Επιτροπή Ειδικών), IDF (Παγκόσμια Οργάνωση για τον

13 12 Διαβήτη), NCEP-R (Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία και NHLBI). [2] (Πίνακα 2). ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ Statement AHA NHLBI (NCEP-R) Κριτήρια (3 από τα 5 συνιστούν μεταβολικό σύνδρομο) 1. Αυξημένη περίμετρος μέσης 2. Αυξημένα τριγλυκερίδια 3. Μειωμένη HDL 4. Αυξημένη Αρτηριακή πίεση 5. Αυξημένο σάκχαρο νηστείας 102 cm (άνδρες) 88 (γυναίκες) 150mg/dl ή λήψη αγωγής για TG <40 mg/dl (άνδρες) <50 mg/dl (γυναίκες) Ήλήψηαγωγήςγια ΗDL 130/ 85 mmhg ήλήψηαντιϋπ/κής αγωγής 100 mg/dl ήλήψηυπογλυκαιμικήςαγωγής Πίνακας 2. Circulation 2005; 112: Η κλινική ταξινόμηση του Μ.Σ. που έχει προταθεί από Αμερικάνικη επιτροπή ειδικών (NCEP) προ 6ετίας ισχύει έκτοτε (αναθεωρημένο επί μέρους το 2005 σαν NCEP-R)[3] κυρίως γιατί επιτρέπει τον εύκολο προσδιορισμό στην κλινική πράξη του Μ.Σ. Πάντως πρόσφατα οι διάφορες ταξινομήσεις συνδέονται και με διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με τον μεταβολικό «πυροδοτητή» του Μ.Σ. Η προσέγγιση του WHO ουσιαστικά θεωρεί την ινσουλινοαντίσταση πρωταρχικό αίτιο που οδηγεί σε λιπόλυση και λιποτοξικότητα. Η προσέγγιση του NCEP θεωρεί την κοιλιακή παχυσαρκία αφετηριακή αιτία του Μ.Σ, καθώς το μεγάλο κοιλιακό κύτταρο εκκρίνει κυττοκίνες και κυρίως την πρωτεϊνη TNFa που επιδρά στον υποδοχέα της ινσουλίνης και συμβάλλει στην δημιουργία ινσουλινοαντίστασης. Επιπρόσθετα, η αυξημένη απελευθέρωση λιπαρών οξέων (FFA) επί κοιλιακής παχυσαρκίας οδηγεί αφενός μεν σε αυξημένη σύνθεση τριγλυκεριδίων, σε αυξημένη σύνθεση ειδικών αθηροματογόνων μορίων (μικρές πυκνές LDL) και σε μείωση της προστατευτικής χοληστερίνης (ΗDL). Οι δύο αυτές προσεγγίσεις καταλήγουν και στην δημιουργία δύο οντοτήτων που αμφότερες ευοδώνουν την αθηρωματική διαδικασία. Τον διαβήτη με μεταβολικό σύνδρομο και το μεταβολικό σύνδρομο χωρίς διαβήτη. Οι δύο αυτές διαφορετικές στην ουσία τους προσεγγίσεις έχουν σαν αποτέλεσμα διαφορετικό επιπολασμό του Μεταβολικού Συνδρόμου στον γενικό πληθυσμό. Ενδεικτικά στην Olivetti heart study [4], σε μεγάλο πληθυσμιακό δείγμα, προσπάθησαν να διαπιστώσουν τις διαφορές που δημιουργούνται στην εκτίμηση του επιπολασμού του Μ.Σ. σύμφωνα με τις προτάσεις προσδιορισμού του ανάλογα με την προτείνουσα εταιρεία. Έτσι, εκτίμηση του επιπολασμού του Μ. Σ. ανάλογα με τα κριτήρια EGIR και AACE (Μεταβολικό σύνδρομο χωρίς διαβήτη έδωσαν μεγέθη επιπολασμού 16% και 8,6%). Εκτίμηση ανάλογα με τα κριτήρια WHO, ATPIII, NCEP-R, IDF (μεταβολικό σύνδρομο με διαβήτη) έδωσαν μεγέθη επιπολασμού 23%, 29%, 35%, 44%. Επόμενα η παρουσία του διαβήτη στο μεταβολικό σύνδρομο αυξάνει ιδιαίτερα το μέγεθος του προβλήματος, ενώ τα ασαφή, διφορούμενα και διχοτομούμενα κριτήρια του Μ.Σ έχουν δημιουργήσει τον πληθωρισμό των οριοθετήσεων. Η IDF (Παγκόσμια Οργάνωση για τον διαβήτη) ανέπτυξε πλαίσιο προσδιορισμού του μεταβολικού συνδρόμου στα παιδιά και τους εφήβους[5] (βλ. Πίνακα 3). Σύμφωνα με αυτόν: Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 6 ετών εξαιρούνται από τον ορισμό αυτό επειδή υφίστανται πενιχρά στοιχεία για την κλινική αυτή ομάδα. Για τα παιδιά ηλικίας 6 10 ετών επίσης δεν τίθεται διάγνωση μεταβολικού συνδρόμου. Όμως εφιστάται ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά με κοιλιακή παχυσαρκία (περίμετρος μέσης >90ης εκατοστιαίας θέσης), στα οποία πρέπει να δοθεί ισχυρό μήνυμα για μείωση του βάρους του. Επίσης πρόσθετες μετρήσεις πρέπει να γίνουν εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό μεταβολικών νοσημάτων και καρδιαγγειακής νόσου Στους εφήβους ετών διαγιγνώσκεται μεταβολικό σύνδρομο εάν υπάρχει κοιλιακή παχυσαρκία (περίμετρος μέσης >90ης εκατοστιαίας θέσης) και παρουσία δύο τουλάχιστον επιπλέον κριτηρίων κλινικών στοιχείων. Στις μετεφηβικές ηλικίες >16 ετών για τη διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου χρησιμοποιούνται τα κριτήρια του IDF που ισχύουν για την διάγνωση του συνδρόμου στους ενήλικες. Μεταβολικό σύνδρομο στα παιδιά και τους εφήβους (Προσδιορισμός IDF* * 2007) Ηλικίες 6 10 ετών Ηλικίες ετών Ηλικίες > 16 ετών Παχυσαρκία = περίμετρος μέσης>90% εκατοστιαίας θέσης Μεταβολικό σύνδρομο δεν διαγιγνώσκεται. Εφίσταται προσοχή για μείωση βάρους. Πρόσθετες εξετάσεις εάν υπάρχει οικ. ιστορικό Μεταβολικού Συνδρόμου Δυσλιπιδαιμία; Καρδιαγγειακής νόσου Υπέρτασης Παχυσαρκίας ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Παχυσαρκία = Waist >90% εκατοστιαίας θέσης Παρουσία 2 ακόμη κριτηρίων Σάκχαρα νηστείας 100mg% ήγνωστόςσδιι Συστ. Α. Π. 130 ή Διαστ. Α.Π. 85 Τριγλυκ. Νηστείας 150 mg% HDL < 40mg Παχυσαρκία: Waist > 94 cm για αγόρια και 80 cm για κορίτσια Παρουσία 2 ακόμη κριτήρια Σάκχαρα νηστείας 100 mg% ή γνωστόςσδιι Συστ. Α. Π 130 ή Διαστ. Α. Π 85 ή γνωστήυπέρταση υπό αγωγή Τριγλυκ 150 mg% ή λήψη υπολιπ/κης αγωγής HDL <40 για αγόρια ή <50 για κορίτσια ή λήψη ειδικής υπολιπ/κης αγωγής Zimmet et al: Lancet 2007; 369: Πίνακας 3.

14 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Έχουν αναπτυχθεί πολλές αιτιολογικές προσεγγίσεις και θεωρίες δημιουργίας του Μ.Σ. (Λιποκεντρική θεωρία: η παχυσαρκία κεντρικού τύπου αφετηρία, Θεωρία Ινσουλινοαντίστασης: η περιφερική ινσουλινοαντίσταση το κλειδί, Υποθαλαμική υπόθεση: Υποθαλαμική διέγερση διέγερση συμπαθητικού νευρικού συστήματος υπερκορτιζολαιμία, Υπόθεση φλεγμονής: κυτταροκίνες ινσουλινοαντίσταση). Υπάρχει αλληλοσυσχέτιση μεταξύ των προσεγγίσεων χωρίς μια προσέγγιση να μπορεί να ερμηνεύσει και να αιτιολογήσει αποκλειστικά και ανεξάρτητα όλες τις πτυχές του Μ.Σ. Καρδιαγγειακός κίνδυνος και Μεταβολικό σύνδρομο Ενώ στο παρελθόν ήταν δεδομένος, παθοφυσιολογικά προσδιορισμένος (Πίνακας 4) και επιδημιολογικά τεκμηριωμένος ο αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος επί μεταβολικού συνδρόμου, σήμερα έχουν αναπτυχθεί μια σειρά από ερωτήματα που αναζητούν βιβλιογραφικά τεκμηριωμένη σαφή απάντηση. Είναι αυξημένος ο καρδιαγγειακός κίνδυνος (Κ.Κ) επί Μ.Σ.; Εξακολουθεί να είναι αυξημένος αφού γίνει προσαρμογή στις επί μέρους συνιστώσες του; Διαφοροποιείται ο κίνδυνος ανάλογα με την κατηγοριοποίηση του Μ.Σ ή ανάλογα με τον συνδυασμό των παραγόντων που προσδιορίζει το Μ.Σ; Προσθέτει το Μ.Σ. προγνωστική σημασία στα κλασικά προγνωστικά συστήματα για την καρδιαγγειακή νόσο; Προστιθέμενο το Μ.Σ. στον σακχαρώδη διαβήτη αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και την θνησιμότητα; Από την βιβλιογραφία τεκμηριώνεται γενικά ότι το Μ.Σ. συνοδεύεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Στην μελέτη KUOPIO το Μ. Σ. συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας (RR=2,43) και στεφανιαίας θνησιμότητας (RR=3,77). Στην γνωστή MRFIT μελέτη η παρουσία του Μ.Σ. συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο ολικής θνησιμότητας (HR=1,21 p<0,0001) αλλά και καρδιαγγειακής θνησιμότητας (HR=1,51 p<0,0001). Στην μελέτη ARIC ( άτομα με 11 έτη παρακολούθηση) το Μ.Σ. συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου ιδιαίτερα στις γυναίκες (HR=2,5 για γυναίκες με Μ.Σ και HR=1,51, για άνδρες με Μ.Σ) όπως επίσης και αυξημένο κίνδυνο ΑΕΕ (HR=1,9 για γυναίκες και 1,5 για άνδρες). 13 Αλλά και σε ειδικές μεταβολικές καταστάσεις η παρουσία Μ.Σ συνδέεται με αυξημένο Κ.Κ. Στην WOSCOPS (πρωτογενής μελέτη σε ασθενείς με υπερλιπιδαιμία) η ομάδα του Μ.Σ είχε HR=3,1. Στην μελέτη PIUMA (ασθενείς με υπέρταση) η παρουσία του Μ.Σ τριπλασίαζε τον σχετικό κίνδυνο για Κ.Ν. Στην μελέτη RICOAMI (ασθενείς με ΟΕΜ) το Μ.Σ. συνοδευόταν με O.R=2,13 για καρδιακή ανεπάρκεια και τριπλάσιο κίνδυνο για θανατηφόρο επεισόδιο. Στην NHANES μελέτη (6200 άτομα με 13,5 έτη παρακολούθηση) το Μ.Σ (χωρίς διαβήτη) συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο καρδ/κής θνησιμότητας (HR=1,17 p<0,0001) αλλά όχι αυξημένο κίνδυνο ολικής θνησιμότητας (HR=1,17 p<0,11). Στην ίδια μελέτη όμως το Μ.Σ (με διαβητικούς) συνδεόταν με ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας (HR=2,42 p<0,0001) αλλά και ολικής θνησιμότητας (HR=1,97 p<0,0001). Τα ίδια δεδομένα προσδιορίζουν και 2 πρόσφατες μετααναλύσεις. Η μεταανάλυση του FORD6 (2005) έδειξε ότι το Μ.Σ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο Κ.Ν HR=1,58 που γίνεται ιδιαίτερα αυξημένος όταν στην μεταανάλυση συμπεριελήφθησαν και οι μελέτες που περιλάμβαναν και διαβητικούς ασθενείς (HR=2,12). Σε μεταανάλυση 37 μελετών ατόμων (Gami et al 2007) [7] η αναλογία κινδύνου για Σ.Ν ήταν 1,74 και παρέμεινε σημαντική (1,54) μετά προσαρμογή για τα συστατικά του Μ.Σ. Συμπερασματικά ως προς το πρώτο ερώτημα: Ο κίνδυνος Κ.Ν είναι αυξημένος στο Μ.Σ. Η παρουσία του διαβήτη στα προσδιορίζοντα κριτήρια του συνδρόμου αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο, ενώ η προσαρμογή προς τις παραμέτρους του συνδρόμου τον μειώνει ιδιαίτερα χωρίς όμως να τον εξαλείφει. Αναφορικά με το δεύτερο ερώτημα: Ο αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος του Μ.Σ δεν φαίνεται να υφίσταται όταν η κατηγοριοποίηση του Μ.Σ γίνεται βάσει των κριτηρίων του IDF (μελέτες Άθυρου και συνεργατών) [8] Φαίνεται επίσης ότι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος του Μ.Σ διαφοροποιείται ανάλογα με τον συνδυασμό παραγόντων που προσδιορίζει το Μ.Σ. Σε πληθυσμιακή μελέτη ατόμων με διάρκεια παρακολούθησης 4 χρόνια (Guize et al 2007)[9] ο ισχυρότερος συνδυασμός Μ.Σ με αναλογία κινδύνου (HR) = 4.3 ήταν ο συνδυασμός κοιλιακής παχυσαρκίας, Υπερτριγλυκεριδαιμίας και διαβήτη (Πίνακας 5). Στα άτομα με διαβήτη μελέτη μεγάλης

15 14 διάρκειας παρακολούθησης (10 χρόνια, Πρωτοψάλτης 2007)[10] έδειξε ότι ο συνδυασμός διαβήτου υπέρτασης και χαμηλής HDL είναι ο πλέον ισχυρά συσχετιζόμενος με Κ.Ν (HR=1,79) ενώ υπάρχουν και συνδυασμοί Μ.Σ που δεν σχετίζονται σημαντικά με τον Κ.Κ. Συμπερασματικά ως προς το δεύτερο ερώτημα: Ο αυξημένος κίνδυνος Κ.Ν φαίνεται να εξαρτάται και από τα κριτήρια προσδιορισμού του Μ.Σ, με το Μ.Σ κατά IDF να μη συνοδεύεται πάντα με αυξημένο κίνδυνο Κ.Ν. Υπάρχει επίσης διαβάθμιση του κινδύνου Κ.Ν ανάλογα με το είδος των κριτηρίων που περιλαμβάνονται στην τριάδα που ορίζει το Μ.Σ. Η παρουσία διαβήτη και κοιλιακής παχυσαρκίας στην τριάδα προσδίδουν σημαντική αύξηση του κινδύνου. Όσον αφορά τον προβληματισμό εάν το Μ.Σ προσθέτει προγνωστική αξία στα υπάρχοντα μοντέλα καρδιαγγειακού κινδύνου όπως το Framingham risc model τα ερευνητικά δεδομένα είναι σαφή: Το Μ.Σ δεν προσθέτει προγνωστική αξία στο Framingham score όπως φάνηκε σε αναλύσεις με c-statistic και ROC καμπύλες (Johan Sundström et al, 2006)[11]. Πρόσφατη επίσης ανάλυση των δεδομένων της UKPDS έδειξε ότι η παρουσία του Μ.Σ δεν τροποποιεί την καμπύλη του 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου στους ασθενείς με διαβήτη. Συμπερασματικά ως προς το τρίτο ερώτημα: Το Μ.Σ δεν αυξάνει την προγνωστική ικανότητα των υπαρχόντων μοντέλων προσδιορισμού του Κ.Κ. Σχετικά με το τελευταίο ερώτημα: Παλαιότερες μελέτες έδειχναν ότι η παρουσία του μεταβολικού συνδρόμου στα άτομα με διαβήτη συνοδευόταν με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά συμβάματα. Ενδεικτικά η ιδιαίτερα αναφερόμενη μελέτη του Alexander και συνεργατών [12], οι οποίοι χρησιμοποίησαν τα δεδομένα της NHANES έδειξε μεγάλη αύξηση του επιπολασμού της Στεφανιαίας Νόσου στα άτομα με Σ.Δ και Μ.Σ συγκριτικά με τα άτομα με ΣΔ μόνο (19% vs 7,5%). Όμως, η μελέτη ήταν cross sectional και όχι προοπτική. Παρόμοια και οι ερευνητές της San Antonio heart study [20] έδειξαν μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας στα άτομα με Σ.Δ και Μ.Σ συγκριτικά με τα άτομα με Σ.Δ μόνο. Όμως τα δεδομένα στηρίχθηκαν σε περιορισμένο αριθμό καρδιαγγειακών θανάτων. (n=117) [13]. Πολύ πρόσφατη, άριστα οργανωμένη μελέτη δίνει σαφή και τεκμηριωμένη απάντηση στο ερώτημα. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Είναι η μελέτη Aerobics Center Longitudinal Study[14], στην οποία μετείχαν άτομα ( χωρίς Σ.Δ και Μ.Σ, με Μ.Σ, 532 με Σ.Δ και 1097 με Σ.Δ και Μ.Σ). Παρακολουθήθηκαν για 15 έτη και σημειώθηκαν 1085 καρδιαγγειακοί θάνατοι. Η ομάδα του Μ.Σ παρουσίασε αναλογία κινδύνου H.R= 1,8, η ομάδα του Σ.Δ H.R = 2,9 και η ομάδα με Σ.Δ και Μ.Σ είχε H.R = 3,4. Η παρουσία δηλαδή του Μ.Σ δεν αύξησε σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας στα άτομα με διαβήτη (H.R =1,2 C.I 0,8 1,7). Αντίθετα η παρουσία του διαβήτη αύξησε σημαντικά τον κίνδυνο θνησιμότητας στα άτομα με Μ.Σ (H.R = 2,1 C.I 1,7-2,6). Πρόσφατη επίσης μελέτη σε άτομα με διαβήτη με 10χρονη παρακολούθηση[15] έδειξε ότι το Μεταβολικό Σύνδρομο και οι διάφοροι συνδυασμοί που μπορούν να τα συναποτελέσουν δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης του ΑΕΕ (H.R=1,16 p=0,11). Συμπερασματικά ως προς το τέταρτο ερώτημα: Το Μ.Σ. δεν φαίνεται να αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και τον κίνδυνο θνησιμότητας στα άτομα με διαβήτη. Με όλα αυτά τα δεδομένα και τις απαντήσεις βάσει evidence στα βασικά ερωτηματικά που αφορούν την σχέση Μ.Σ και καρδιαγγειακού κινδύνου γίνεται ευνόητη και οπωσδήποτε αποδεκτή η θέση κοινού statement του ADA και του EASD16 σύμφωνα με την οποία «Ο όρος Μ.Σ θα πρέπει να αναφέρεται με πολύ μεγάλη προσοχή καθώς αυτός ίσως δημιουργεί την εντύπωση ότι σχετίζεται με μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο από τον αντίστοιχο των συστατικών του συνδρόμου ή ότι είναι το Μ.Σ περισσότερο σοβαρό από άλλους παράγοντες κινδύνου ή ότι η υποκείμενη παθοφυσιολογία του συνδρόμου είναι σαφής και καθαρή» και καταλήγει το statement «Το τελικό μήνυμα είναι ότι όλοι οι παράγοντες κινδύνου, πέραν από την παρουσία ή μη του Μ.Σ, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται εξατομικευμένα και επιθετικά. Σε σχετικά πάντως πρόσφατες μελέτες σαν ενδιαφέρον στοιχείο προβάλλει ότι η παρουσία ινσουλινοαντίστασης διπλασιάζει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο του Μ.Σ (μελέτη Framingham offspring study 2007) [17]. Μήπως τελικά η απολύτως ενδιαφέρουσα κατάσταση για την καρδιαγγειακή νόσο είναι η ινσουλινοαντίσταση και όχι το ούτως ή άλλως ασαφές και με πολλά αντιφατικά στοιχεία Μ.Σ; Μήπως τελικά ο Reaven ο γεννήτορας και σκαπανέας το 1988 του συνδρόμου ινσου- λινοαντίστασης

1. Γρίπη από τον Νέο Ιό Α (Η1Ν1): Πανδημία του 21ου αιώνα.

1. Γρίπη από τον Νέο Ιό Α (Η1Ν1): Πανδημία του 21ου αιώνα. 5 Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 1. Γρίπη από τον Νέο Ιό Α (Η1Ν1): Πανδημία του 21ου αιώνα. Αικατερίνη Γιαννούλη¹, Ολυμπία Ζαρκωτού¹, ², Γεώργιος Χρύσος², Λαμπρινή Καράμπαλη², Χριστίνα Πουλοπούλου¹, ², Διονύσιος Βουτσινάς²,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

2. Το Μεταβολικό Σύνδρομο Οι Σύγχρονες Θεωρήσεις και Προβληματισμοί

2. Το Μεταβολικό Σύνδρομο Οι Σύγχρονες Θεωρήσεις και Προβληματισμοί ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 2. Το Μεταβολικό Σύνδρομο Οι Σύγχρονες Θεωρήσεις και Προβληματισμοί 11 Δρ. Α. Μελιδώνης Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το Μ.Σ σαν όρος περιγράφει άθροισμα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1 E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 157-80, τηλ.: 7721568, 7721566 Fax: 7721567 Οδηγίες περιορισμού της διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η γρίπη; Η γρίπη

Διαβάστε περισσότερα

The Cyprus Institute of. Neurology & Genetics. Influenza. Σταύρος Πασιαρδής. Τμήμα Μοριακής Ιολογίας Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου

The Cyprus Institute of. Neurology & Genetics. Influenza. Σταύρος Πασιαρδής. Τμήμα Μοριακής Ιολογίας Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου The Cyprus Institute of Neurology & Genetics Influenza Σταύρος Πασιαρδής Τμήμα Μοριακής Ιολογίας Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Ιοί της γρίπης-influenza -Οικογένεια Orthomyxoviridae - Προσβάλουν

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΓΡΙΠΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΓΡΙΠΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΓΡΙΠΗΣ I. ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΪΟΣ 2009 II. ΤΕΥΧΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2009 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α & Β ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2009 Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης συμπληρώνεται, επεκτείνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογία του ιού της γρίπης Γιατίγίνονταιπανδημίες;

Η βιολογία του ιού της γρίπης Γιατίγίνονταιπανδημίες; Η βιολογία του ιού της γρίπης Γιατίγίνονταιπανδημίες; Αλκιβιάδης Βατόπουλος Εργαστήριο Μικροβιολογίας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας & Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας ΚΕΕΛΟΝΟ 1. Δομή του Ιού Ιός Γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Τρόπος Zωής & Xρόνια Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο στα παιδιά και τους έφηβους Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Nοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την

Διαβάστε περισσότερα

και η υγεία των εργαζομένων

και η υγεία των εργαζομένων και η υγεία των εργαζομένων Η γρίπη των πουλερικών ή πιο σωστά γρίπη των πτηνών (avian influenza) είναι μια λοιμώδης ασθένεια μεταξύ των πτηνών, γνωστή εδώ κι έναν αιώνα. Περιγράφηκε για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η γρίπη; Η γρίπη είναι µια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήµατος που προκαλείται από τους ιούς

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγριππικός εµβολιασµός Περιόδου 2007 2008.

Αντιγριππικός εµβολιασµός Περιόδου 2007 2008. Αντιγριππικός εµβολιασµός Περιόδου 2007 2008. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1816/18-10-2007 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π.79365/16/10/2007 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας Πανδηµία γρίπης προβλέπεται τώρα από τους ειδικούς στον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Αυτό το φυλλάδιο περιγράφει την πανδηµική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 Για ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη των πτηνών, η έγκαιρη επιβεβαίωση µε εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 16 Δεκεμβρίου 2009

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 16 Δεκεμβρίου 2009 Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 16 Δεκεμβρίου 29 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών δεδομένων της χώρας μας για τη γρίπη. Κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 6 o

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 6 o Τεύχος 2 ο - Άρθρο 6 o ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ. Συγγραφέας: Δημοπούλου Ειρήνη* Κτηνιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ένα θέμα που απασχόλησε πολύ την ιατρική και μη κοινότητα είναι η γρίπη των χοίρων.

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα;

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Πανελλήνιο Συνέδριο για την Πανδημία της Νέας Γρίπης Α (H1N1) και τις Πολιτικές Προάσπισης της Δημόσιας Υγείας Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Γ. Σαρόγλου Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοποίηση: Βλ. Συνημμένο Πίνακα Αποδεκτών. Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2015 Α.Π. Ε.Ι. Παστέρ: 414

Κοινοποίηση: Βλ. Συνημμένο Πίνακα Αποδεκτών. Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2015 Α.Π. Ε.Ι. Παστέρ: 414 ΕΘΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΡΙΠΗΣ ΝΟΤΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ (WHO ACCREDITED) Διευθυντής Εργαστηρίου: Δρ. Ανδρέας Φ. Μεντής Προς: Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης - Γραφείο Υπουργού - Γραφείο Υφυπουργού -

Διαβάστε περισσότερα

Νέα γρίπη Α (H1N1)v. Πάνος Γαργαλιάνος-Κακολύρης Α Παθολογικό Τμήμα-Μονάδα. Λοιμώξεων Γ.Ν.Α. Γ.Γεννηματάς

Νέα γρίπη Α (H1N1)v. Πάνος Γαργαλιάνος-Κακολύρης Α Παθολογικό Τμήμα-Μονάδα. Λοιμώξεων Γ.Ν.Α. Γ.Γεννηματάς Νέα γρίπη Α (H1N1)v Πάνος Γαργαλιάνος-Κακολύρης Α Παθολογικό Τμήμα-Μονάδα Λοιμώξεων Γ.Ν.Α. Γ.Γεννηματάς Νέα γρίπη Νέα γρίπη Ομάδες υψηλού κινδύνου Ομάδες -στόχος Νέα γρίπη-βασικά επιδημιολογικά δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/215 (3 Νοεμβρίου 6 ) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 215-216 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα 4/215

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ Ιανουάριος 2006 Τι είναι η γρίπη των πτηνών; Η γρίπη των πτηνών είναι µία µολυσµατική νόσος που προσβάλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) Σε ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΙΛΑΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2010

ΕΚΘΕΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΙΛΑΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2010 ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Γραφείο Νοσημάτων που Προλαμβάνονται με τον Εμβολιασμό Σελίδα 1 ΕΚΘΕΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΙΛΑΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2010 Από τα τέλη Ιανουαρίου 2010 έως

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2015-2016 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 44/2015 (26 Οκτωβρίου 01 Νοεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 44/2015 (26 Οκτωβρίου 01 Νοεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 44/2015 (26 Οκτωβρίου 01 Νοεμβρίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2015-2016 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για την πανδημία γρίπης (flu pandemic).

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για την πανδημία γρίπης (flu pandemic). Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για την πανδημία γρίπης (flu pandemic). Η πανδημία γρίπης μεταδίδεται εύκολα και γρήγορα σε πολλές χώρες και περιοχές του κόσμου. Οι συζητήσεις για μια πανδημία γρίπης έχουν απασχολήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 Τι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 www. keelpno.gr -------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ Ομιλίες Δρ. Α. Μελιδώνη: «ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συνέδριο Καρδιολογικού Τμήματος Τζανείου. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 11 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΟΧΙΚΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΜΕ ΤΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Α(Η1Ν1) 2009 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2011 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Α»

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α (H1N1) ΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α (H1N1) ΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α (H1N1) ΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ: ΠΑΛΑΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 3 ε

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 3 ε Τεύχος 2 ο - Άρθρο 3 ε Η ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ ΠΑΝΔΗΜΙΑ «Ο ιός είναι ασταμάτητος,» λέει η διευθυντής του Who των ΗΠΑ. Οι ανώτεροι υπάλληλοι υγείας προειδοποιούν ότι η δήλωση σημαίνει ότι ο ιός δεν

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά δεδομένα του Ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Μάριος Δέτσης 01/12/2012 Στρογυλλή Τράπεζα: Νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές

Επιδημιολογικά δεδομένα του Ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Μάριος Δέτσης 01/12/2012 Στρογυλλή Τράπεζα: Νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές Επιδημιολογικά δεδομένα του Ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα Μάριος Δέτσης 01/12/2012 Στρογυλλή Τράπεζα: Νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές 1 Ιός Δυτικού Νείλου (ΙΔΝ ή WNV)- Κύκλος Μετάδοσης Ο

Διαβάστε περισσότερα

Aντιγριπικός και αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Aντιγριπικός και αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Aντιγριπικός και αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιδημιολογία Η γρίπη εμφανίζεται σε εξάρσεις διαφορετικής έκτασης κάθε χρόνο. Η ένταση των εξάρσεων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "Αντιγριπικός εμβολιασμός για την εποχική γρίπη"

ΘΕΜΑ: Αντιγριπικός εμβολιασμός για την εποχική γρίπη Αθήνα, 23/10/2013 Αρ. Πρωτ.: οικ. 34063 Γενική Δ/νση: Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Υπηρεσιών Υγείας Δ/νση: Σχεδιασμού Τμήμα: Πρόληψης & Προαγωγής Υγείας Πληροφορίες: Ευαγγελία Λαρεντζάκη Τηλ.: 2106871719 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Πληροφορίες : Καλύβα Φ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας : 104 38 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010)

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ,ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΣΟΒΑΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ,ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΣΟΒΑΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠανελλήνιοΣυνέδριο για την Πανδημία της Νέας Γρίπης Α (H1N1) και τις Πολιτικές Προάσπισης της Δημόσιας Υγείας, 7 & 8 Σεπτεμβρίου 2009 ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ,ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΣΟΒΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η εργαστηριακή επιτήρηση της γρίπης: το διεθνές σύστημα και τα ελληνικά δεδομένα

Η εργαστηριακή επιτήρηση της γρίπης: το διεθνές σύστημα και τα ελληνικά δεδομένα Η εργαστηριακή επιτήρηση της γρίπης: το διεθνές σύστημα και τα ελληνικά δεδομένα Α. Μεντής Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς Γρίπης Ν. Ελλάδος Eλληνικό Ινστιτούτο Pasteur Να μεταδίδεται στον άνθρωπο Να μεταδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ»

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ομάδα Εργασίας: «ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ» Συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες από τους μεγάλους οργανισμούς (ADA 2007,ESC 2007, EASD 2007) «ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Δώρος Γ. Λοΐζου MD Παθολόγος- Διαβητολόγος ΙΑΤΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 15/05/2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αποτελεί μια συνάθροιση αλληλοσχετιζόμενων παραγόντων που

Διαβάστε περισσότερα

Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες Δεκέμβριος 2010

Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες Δεκέμβριος 2010 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες

Διαβάστε περισσότερα