1. Α. Βουδούρη Ο Βυζάντιος λόγος του Θεόδωρου Μετοχίτη και η προγενέστερη παράδοση των εκτενών αυτοτελών εγκωμίων πόλεων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1. Α. Βουδούρη Ο Βυζάντιος λόγος του Θεόδωρου Μετοχίτη και η προγενέστερη παράδοση των εκτενών αυτοτελών εγκωμίων πόλεων"

Transcript

1 1. Α. Βουδούρη Ο Βυζάντιος λόγος του Θεόδωρου Μετοχίτη και η προγενέστερη παράδοση των εκτενών αυτοτελών εγκωμίων πόλεων Εγκώμια πόλεων ενσωματωμένα σε άλλα λογοτεχνικά έργα, πεζά και ποιητικά, απαντώνται σε όλη τη διάρκεια της ελληνικής γραμματείας. Ωστόσο, αυτοτελή και μάλιστα ιδιαιτέρως εκτενή εγκώμια πόλεων δεν σώζονται πριν από την μετακλασική εποχή και ειδικά πριν από την περίοδο της δεύτερης σοφιστικής. Τότε ο Αίλιος Αριστείδης με αφορμή την αναβίωση της πανηγύρεως των Παναθηναίων εξήρε την Αθήνα με τον μεγάλο Παναθηναϊκόν του λόγο, που στη συνέχεια λειτούργησε ως πρότυπο για τον επίσης μακροσκελή Ἀντιοχικόν του Λιβανίου. Οι δύο αυτοί λόγοι, ο καθένας με τα δικά του στοιχεία, διαμόρφωσαν από κοινού το είδος των εκτενών αυτοτελών εγκωμίων πόλεων. Πρόκειται για μία ειδική κατηγορία κειμένων, στην οποία μέχρι πρόσφατα περιλαμβάνονταν και τα υπόλοιπα μικρότερα και κυρίως επιβατήρια αυτοτελή εγκώμια πόλεων. Η μελέτη όμως του Βυζαντίου του Μετοχίτη και του Εἰ ς Τραπεζοῦντα του Βησσαρίωνος, των δύο μεγάλων εγκωμιαστικών λόγων για την Κωνσταντινούπολη και την Τραπεζούντα αντίστοιχα, οι οποίοι συνετέθησαν δέκα αιώνες μετά τον Ἀντιοχικόν, αποδεικνύει ότι τα εκτενή αυτοτελή εγκώμια πόλεων συνιστούν πράγματι ένα ξεχωριστό επιδεικτικό-πανηγυρικό είδος, το οποίο διαφοροποιείται από όλα τα άλλα. Είναι ένα είδος με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και συγκεκριμένους στόχους, οι οποίοι σε έναν βαθμό εξυπηρετούνται και από την έκταση των λόγων αυτών. Στην παρούσα ανακοίνωση θα παραβληθούν ως προς τη δομή και το περιεχόμενό τους ο μέχρι σήμερα ελάχιστα μελετημένος Βυζάντιος του Μετοχίτη με τον Παναθηναϊκόν του Αριστείδη και τον Ἀντιοχικόν του Λιβανίου, με σκοπό να φωτιστούν το παραστασιακό πλαίσιο και οι λόγοι που ώθησαν τον Μέγα Λογοθέτη στη ρητορική αυτή σύνθεση. 1

2 Η παρούσα έρευνα έχει συγχρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκὸ Κοινωνικό Ταμείο - ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) Ερευνητικό Χρηματοδοτούμενο Έργο: Ηράκλειτος ΙΙ. Επένδυση στην κοινωνία της γνώσης μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. 2. Φ. Χρ. Γερμάνης Ανέκδοτος κανόνας εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον του Ευθυμίου Α Κωνσταντινουπόλεως ( ) Ο κώδικας Χ. IV. 8 (gr. 403) της Real Biblioteca του El Escorial της Μαδρίτης στην Ισπανία διασώζει στα φύλλα 56 r -58 v κανόνα Παρακλητικὸν εἰ ς τὴν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον. Ο εν λόγω κανόνας, μολονότι φέρεται ανωνύμως τόσο στο παρόν χειρόγραφο όσο και σε μεγάλο μέρος της χειρογράφου παραδόσεως, αποδίδεται, ωστόσο, στον Ευθύμιο Α πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως ( ), καθ ότι μέρος της χειρόγραφης παραδόσεώς του φέρει το όνομα του Πατριάρχη ως συνθέτου αυτού. Άλλωστε η ύπαρξη στον αυτό κώδικα, στα φύλλα 58 v -61 r, Ἑτέρου κανόνος, έχοντος πολλές ομοιότητες ως προς το περιεχόμενο με τον πρώτο κανόνα, οδήγησε τον G. De Andrés, Catálogo de los Códices Griegos de la Real Biblioteca de El Escorial, II, Madrid 1965, σσ. 333, 334, στην άποψη περί πιθανής κοινής πατρότητος των δύο υμνολογικών έργων, θέση την οποία αποδέχονται και οι ερευνητές του Institut de Recherche et d Histoire des Textes του Centre National de la Recherche Scientifique. Με την παρούσα μελέτη προβαίνουμε στην έκδοση και περιγραφή του ανέκδοτου κανόνα, που η μέχρι τώρα έρευνα αποδίδει στον Ευθύμιο και παρουσιάζουμε τα στοιχεία, που ταυτίζουν τον συνθέτη του έργου με τον Πατριάρχη. Παρουσιάζεται, προσέτι, συστηματικά για πρώτη φορά η βιογραφία του πατριάρχη Ευθυμίου, το σύνολο των έργων του, καθώς και οι εκδόσεις αυτών. 2

3 3. Δ. Γεωργακόπουλος Η χειρόγραφη παράδοση του Χρονικού των Ιωαννίνων Οι παλαιότερες εκδόσεις του υστερομεσαιωνικού ηπειρωτικού χρονικού των Ιωαννίνων στηρίχτηκαν σε νεότερα χειρόγραφα (των αρχών του 19ου αι.). Οι εκδόσεις αυτές απετέλεσαν τη βάση των κατά καιρούς κριτικών επεξεργασιών του κειμένου με τελευταία αυτή του Λ.Ι. Βρανούση (1965). Η ανεύρεση παλαιοτέρων χειρογράφων (15ου 17ου αι.) καθιστά επιβεβλημένη τη συνολική μελέτη της χειρόγραφης παράδοσης του κειμένου με σκοπό τη δημοσίευση μιας νέας κριτικής έκδοσής του. Στην ανακοίνωση επιχειρείται μια πρώτη παρουσίαση των πορισμάτων πολυετούς έρευνας γύρω από τη χειρόγραφη και έντυπη παράδοση του ηπειρωτικού χρονικού. 3

4 4. Π. Γόνη Ο τρόπος πρόσληψης του κειμένου από τον μικρογράφο του κώδικα Marcianus gr. Z 479 Αντικείμενο της παρούσης εργασίας είναι η επισήμανση των φιλολογικών πηγών πέντε μικρογραφιών «μυθολογικού» περιεχομένου του βενετικού χειρογράφου των Κυνηγετικών του ψευδο-οππιανού του ΙΑ αι., οι οποίες συνδέονται με αποσπάσματα του κειμένου με μυθολογικό περιεχόμενο, ώστε να εντοπίσουμε εν συνεχεία και τις εικονογραφικές πηγές του μικρογράφου. Η λεπτομερής εξέταση των μικρογραφιών και η σχέση τους με το κείμενο οδηγεί όχι μόνο στη σύνδεση με τις πηγές του καλλιτέχνη του βενετσιάνικου χειρογράφου, αλλά και στον τρόπο πρόσληψης του κειμένου και άρα της επιλογής των θεμάτων που εικονογραφούνται, τις μεθόδους που χρησιμοποίησε ο μικρογράφος κατά τη διαδικασία της δημιουργίας των μικρογραφιών, την έννοια της πρωτοτυπίας στην απόδοση των μικρογραφιών μυθολογικού περιεχομένου και στην αποκάλυψη της σχέσης αυτού του κώδικα με το αρχέτυπο. 4

5 5. Ε. Κιαπίδου Κεφάλαια, επιστολιμαίες πραγματείες και επιστολές: τι τελικά έγραψε ο Μιχαήλ Γλυκάς τον 12ο αιώνα; Τα 95 θεολογικά κείμενα του Μιχαήλ Γλυκά που στην έκδοση του Σ. Ευστρατιάδη φέρουν τον τίτλο Εἰ ς τὰς ἀπορίας τῆς θείας γραφῆς κεφάλαια (Ι, Αθήνα 1906 ΙΙ, Αλεξάνδρεια 1912) χαρακτηρίζονται ποικιλοτρόπως στη σύγχρονη βιβλιογραφία, είτε ως κεφάλαια είτε/και ως λόγοι εν είδει επιστολών είτε ως επιστολές, γεγονός που οπωσδήποτε προκαλεί σύγχυση, αλλά και διάφορα προβλήματα στη μελέτη και την ορθή αξιολόγησή τους στο πλαίσιο της μεσοβυζαντινής γραμματείας. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ο σαφής ειδολογικός προσδιορισμός των εν λόγω κειμένων συνιστά βασικό αντικείμενο της έρευνας. Στην ανακοίνωσή μου θα επικεντρωθώ στα ζητήματα που σχετίζονται με την επιλογή του εκάστοτε όρου από τους σύγχρονους μελετητές, φιλοδοξώντας να τεκμηριώσω τη θέση ότι το εγχειρίδιο θεολογίας που συνέθεσε ο Μιχαήλ Γλυκάς τον 12ο αιώνα απαρτίζεται κυρίως από επιστολές του. 5

6 6. Θ. Κολλυροπούλου Οι ειρμοί των κανόνων: το πρότυπο των Βιβλικών Ωδών και η έννοια του λειτουργικού χρόνου Οι ειρμοί των κανόνων έχουν περιεχόμενο που προέρχεται από την Ιουδαϊκή λατρεία, είναι τα μουσικά/μετρικά πρότυπα των τροπαρίων των ωδών του κανόνα και αναφέρονται, ή μπορεί να αναφέρονται και στο εορταζόμενο γεγονός. Στην ανακοίνωση εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι ποιητές των ειρμών (στην πλειονότητά τους είναι οι μελωδοί Κοσμάς, επίσκοπος Μαϊουμά, Ανδρέας Κρήτης, Ιωάννης Δαμασκηνός και Γερμανός Α, πατρ. Κων/λεως) συνθέτουν ποίηση η οποία δεσμεύεται από το Βιβλικό πρότυπο, το χριστιανικό δόγμα και το εορταζόμενο γεγονός. Επίσης διερευνάται η έννοια του λειτουργικού χρόνου στους ειρμούς και παρουσιάζεται η «εξηγητική» τους διάσταση. Ο ποιητής πάντοτε αποβλέπει στον μέσης μόρφωσης πιστό, στην προβολή της διδασκαλίας της Εκκλησίας με λόγο απλό και κατανοητό. Η ποιητική αξία των ειρμών επομένως αναδύεται από τις προανεφερθείσες, συχνά αντιποιητικές, συνιστώσες. 6

7 7. Γ. Ε. Κολοβού Ευστάθιος Θεσσαλονίκης: Τεχνικές και λειτουργία της επανεγγραφής των Ομηρικών σχολίων στο έργο «Παρεκβολαὶ εἰ ς τὴν Ὁμήρου Ἰ λιάδα Σκοπός της ανακοίνωσης είναι να παρουσιάσει τις τεχνικές, τα μέσα και τη λειτουργία της επανεγγραφής των Ομηρικών σχολίων στο φιλολογικό έργο «Παρεκβολαὶ εἰ ς τὴν Ὁμήρου Ἰ λιάδα» του βυζαντινού λογίου του 12 ου αιώνα. Πώς ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης κάνει την επανεγγραφή των Ομηρικών σχολίων και τα μετατρέπει σταδιακά σε ένα συνεχή, αυτόνομο και μακροσκελή σχολιασμό στον Όμηρο με τίτλο Παρεκβολαί; Στο πρώτο μέρος της ανακοίνωσης θα γίνει μία σύντομη παρουσίαση των αποτελεσμάτων μιας λεξικογραφικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του TLG και αφορά τη σημασία του όρου Παρεκβολαί, την προέλευση του όρου ως ένα είδος συνεχούς και ανεξάρτητου σχολιασμού και την ιδιαιτερότητα του κειμένου που εξετάζουμε. Στη συνέχεια θα παρουσιάσουμε σύντομα τις βασικές κατηγορίες των Ομηρικών σχολίων στην Ιλιάδα, επεξηγώντας τη μορφή και τη φύση τους (sch. A, bt, D κτλ.). Στο δεύτερο μέρος της ανακοίνωσης, μέσα από μία σειρά σύντομων παραδειγμάτων, θα παρουσιάσουμε πώς ο Ευστάθιος αξιοποιεί αυτά τα σχόλια στο βυζαντινό σχολιασμό του στον Όμηρο, πώς τα προσαρμόζει στη δομή και στη σύνταξη του δικού του προσωπικού λόγου, ποια είναι τα «μέσα» επανεγγραφής που χρησιμοποιεί για να μετατρέψει τη σύντομη και ενίοτε ελλειπτική μορφή των Ομηρικών σχολίων σε ένα συνεχή σχολιασμό γραμμένο σε πεζό λόγο, και ποια είναι τα αυθεντικά προσωπικά στοιχεία που προσθέτει στο έργο του για να εντάξει τη διδασκαλία του Ομηρικού κειμένου στο 12 ο αιώνα μ.χ. Τέλος θα επιχειρήσουμε να ερμηνεύσουμε αυτή τη διαδικασία επανεγγραφής των Ομηρικών σχολίων στο βυζαντινό έργο εντάσσοντάς τη στο πλαίσιο της διδακτικής και παιδαγωγικής λειτουργίας του φιλολογικού έργου του αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης. 7

8 8. Μ. Λουκάκη Το παιχνίδι των αντιθέσεων στα εγκώμια γυναικών. Η περίπτωση του Νικολάου Καταφλώρον Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στις κοινωνίες του αρχαίου κόσμου γνώρισε διαφοροποιήσεις, ωστόσο διαμορφώθηκε ένα πορτρέτο ιδανικής γυναίκας με παγιωμένες αρετές, οι οποίες λειτουργούν ως τόποι στα λογοτεχνικά κείμενα διαφόρων εποχών. Στην ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή ο δημόσιος έπαινος γυναίκας είναι πλέον παγιωμένη συνήθεια στα εγχειρίδια ρητορικής της δεύτερης σοφιστικής δεν περιέχονται ειδικοί κανόνες, αλλά μόνο διάσπαρτα και σε επιμέρους κεφάλαια εντοπίζονται ελάχιστες πιο συγκεκριμένες οδηγίες για τον εγκωμιασμό μιας γυναίκας. Στην πράξη οι ρήτορες ακολουθούν τις υποδείξεις του Μενάνδρου ανεξαρτήτως του φύλου του εγκωμιαζομένου προσώπου, με τις αναγκαίες βέβαια τροποποιήσεις και αναφορές στις παραδοσιακές γυναικείες αρετές. Ο χριστιανισμός προσέδωσε στο πορτρέτο της ιδανικής γυναίκας επιπλέον στοιχεία, αλλά συγχρόνως δημιούργησε και νέα ιδεώδη: γυναίκα μάρτυς, γυναίκα-αγία, γυναίκααναχωρήτρια που αρνείται πλήρως τη γυναικεία της φύση. Παράλληλα, οι Πατέρες της Εκκλησίας σκιαγράφησαν με λεπτομέρειες το αντι-πορτρέτο της, αυτό της γυναίκας πόρνης, σαγηνεύτριας των ανδρών. Κατά τον 9 ο και 10 ο αιώνα, στο χώρο της αγιολογίας, το ιδεώδες της έγγαμης οικοδέσποινας, που αγιάζει εντός της οικογένειας χωρίς να περιβληθεί ποτέ το μοναχικό σχήμα, υπερισχύει εκείνου της παρθένου που αρνείται τη γυναικεία φύση της. Πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές που συμβαίνουν στο Βυζάντιο στα τέλη του 11 ου αι. συμβάλλουν ώστε η γυναίκα της αριστοκρατίας να αποκτήσει ενεργό ρόλο και να αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα της κοινωνίας και της πολιτικής της Αυτοκρατορίας. Η λογοτεχνία της εποχής, παρά τον συμβατικό εν πολλοίς χαρακτήρα της, αντικατοπτρίζει τα νέα αυτά κοινωνικά δεδομένα. Έχει επομένως ενδιαφέρον να μελετήσει κανείς προσεκτικότερα ποιά θέματα επιλέγουν οι ρήτορες του 12 ου αι. να αναπτύξουν όταν επαινούν γυναίκες της εποχής τους, και ποια σχέση έχουν αυτά με την προγενέστερη λογοτεχνική παράδοση. Στην ανακοίνωση θα σχολιαστούν ενδεικτικά δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το ανέκδοτο εγκώμιο του Νικολάου Καταφλώρον, στα οποία επαινούνται τόσο η μητέρα όσο και η σύζυγος του εγκωμιαζομένου προσώπου. 8

9 9. Χ. Μαλατράς Η διαλεκτική του σεβασμού και η κοινωνική «συντηρητικότητα» της βυζαντινής λογοτεχνίας Η Βυζαντινή λογοτεχνία έχει κατηγορηθεί για συμβατικότητα και παραδοσιακή αντίληψη των κοινωνικών φαινομένων. Η συζήτηση θα επικεντρωθεί στην εξέταση του περιεχομένου του Διαλόγου Πλουσίων και Πενήτων του Αλέξιου Μακρεμβολίτη, την αντιπαραβολή του με τις σχεδόν σύγχρονές του αιτητικές επιστολές του Μιχαήλ Γαβρά, και την εξακρίβωση του κατά πόσον αποτελεί ένα «συμβατικό» κείμενο. Πρόσφατα έχει αλλάξει όχι μόνο η εικόνα μας για τη βυζαντινή λογοτεχνία, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο η έρευνα αντιμετωπίζει τα κοινωνικά φαινόμενα. Πρώτα από όλα, έχει δειχθεί πως το ιδεολόγημα του κοινωνικού συστήματος δεν έχει απλώς επιβληθεί από την άρχουσα τάξη, προκειμένου να συμβάλλει στην αναπαραγωγή των κοινωνικών σχέσεων λειτουργεί φυσικά προς όφελος των ανώτερων αυτών στρωμάτων, ωστόσο έχει δημιουργηθεί και δέχεται αλλαγές μέσω της καθημερινής μικρής αντίστασης και της συνδιαλλαγής με τα κατώτερα στρώματα, η οποία συνήθως δεν παίρνει το χαρακτήρα της ανοιχτής αντιπαράθεσης. Επιπλέον, το ίδιο το ιδεολογικό κατασκεύασμα δεν αποτελεί μόνο μέσο της επιβολής των κοινωνικών σχέσεων αλλά μπορεί να γυρίσει και εις βάρος των ανώτερων στρωμάτων. Κάθε πράξη και αξίωση ενός κοινωνικού εταίρου οφείλει να νομιμοποιείται με βάση ένα αξιακό σύστημα, το οποίο είναι κοινώς αποδεκτό και δεν μπορεί να δεχτεί αλλαγές. Ποιο είναι όμως το ιδεολόγημα των κοινωνικών σχέσεων στο Βυζάντιο; Η Βυζαντινή κοινωνία είναι μια θεωρητικά ανοιχτή κοινωνία δηλαδή, η κοινωνική θέση ενός ατόμου μπορεί εν δυνάμει να αλλάξει. Ωστόσο, παράλληλα, έχει διατηρηθεί ο διαχωρισμός σε πλούσιους ή δυνατούς ή αρίστους και σε πένητες ή τον δήμο. Η ιεραρχία, ο σνομπισμός, η φιλανθρωπία και η τελετουργία είναι βασικά χαρακτηριστικά της διαμόρφωσης της υστεροβυζαντινής κοινωνίας. Όπως δείχνουν και οι επιστολές του Γαβρά, ένα κοινωνικό χάσμα που διαχωρίζει αυτούς τους δυνατούς από τον λοιπό πληθυσμό θα πρέπει να είναι διακριτό και αντιληπτό, και αυτό επιτυγχάνεται μέσω της απόδοσης της διαλεκτικής του σεβασμού. Όμως, παράλληλα, αυτός ο δυνατός έχει υποχρεώσεις: οφείλει να βοηθήσει εκείνους που χρειάζονται τη βοήθειά του. Η μελέτη του Διαλόγου Πλουσίων και Πενήτων του Αλέξιου Μακρεμβολίτη δείχνει ότι ο Πένητας εκ πρώτης όψεως ενώ διαμαρτύρεται για την κοινωνική και οικονομική ανισότητα, δεν φαίνεται να προτείνει τίποτα συγκλονιστικό για την ανατροπή αυτής της κατάστασης πέρα από την επιγαμία μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Ωστόσο, ο διάλογος είναι δομημένος στη βάση της επιδεικτικής άρνησης της διαλεκτικής του σεβασμού που διαφαίνεται ξεκάθαρα στις επιστολές του Γαβρά. Επιπλέον, τόσο η άρνηση του Πένητα να αποδεχτεί την αξίωση του Πλουσίου ότι η φτώχεια είναι απόρροια της συμπεριφοράς του ως 9

10 τιμωρία από το Θεό, όσο και η πρόταση της επιγαμίας (η οποία για τους αριστοκράτες σε συνήθεις συνθήκες είχε τον χαρακτήρα της συμμαχίας και της ίσης απόδοσης προικός), αποτελούν στοιχεία επαναστατικά για αυτό το κείμενο. 10

11 10. Α. Μαρκόπουλος Στην αναζήτηση του ιστορικού μυθιστορήματος στη Βυζαντινή λογοτεχνία Η συζήτηση για την ύπαρξη ή όχι ιστορικού μυθιστορήματος στο Βυζάντιο, που θα μπορούσε ασφαλώς να θεωρηθεί λογοτεχνικό παράδοξο, δεν έχει ως σήμερα γίνει, όσο τουλάχιστον μου είναι γνωστό, σε αντίθεση με τον πολύ γόνιμο προβληματισμό που έχει αναπτυχθεί γύρω από το αγιολογικό μυθιστόρημα, δημιούργημα των πρώτων χριστιανικών αιώνων, το ερωτικό μυθιστόρημα, που γνωρίζει ιδιαίτερη ακμή στην αυλή των Κομνηνών κατά τον 12ο αι., καθώς και τις ερωτικές μυθιστορίες της υστεροβυζαντινής περιόδου. Τα όσα ο Hägg έχει ήδη καταθέσει για το ιστορικό μυθιστόρημα της Αρχαιότητας εδράζονται σε προσεκτικά διατυπωμένη κριτική θεώρηση της έννοιας του ιστορικού μυθιστορήματος, ειδικά από τον 19 ο αιώνα και εξής. Κατά την προσωπική μου εκτίμηση η θεώρηση αυτή παραμένει αναγκαία για να προκύψουν συγκεκριμένες σταθερές (χρόνος [Time], χαρακτήρες [characters], επιμέρους ρυθμίσεις [settings] και ιστορική αλήθεια [truth]) πάνω στις οποίες θα είναι εφικτό να στηριχθεί το θεωρητικό οικοδόμημα για τη μελέτη του ιστορικού μυθιστορήματος ανεξάρτητα από εποχή, και όχι μόνον του αρχαιοελληνικού ή του όποιου βυζαντινού, με την επιφύλαξη ορισμένων επιμέρους ιδιαιτεροτήτων που μπορεί να προκύψουν από την κριτική ανάγνωση συγκεκριμένων κειμένων. 11

12 11. Φ. Νούσια Κριτική έκδοση του Περὶ Σχεδῶν του Μανουήλ Μοσχόπουλου Η σημασία της γραμματικής, τόσο καθοριστικής για τη διδασκαλία μιας γλώσσας, τονίστηκε από τους Βυζαντινούς λογίους και δασκάλους σε κάθε ευκαιρία. Η κύρια μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στο Βυζαντινό σχολείο για τη διδασκαλία της γραμματικής μεταξύ του 11 ου και 15 ου αι. ήταν η σχεδογραφία. Η σχεδογραφία περιλάμβανε την εφαρμογή των κανόνων της γραμματικής με τη χρήση σύντομων κειμένων (σχέδη) με στόχο και τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου των μαθητών. Η σχεδογραφία του Μανουήλ Μοσχόπουλου (ca ca. 1316) αποτέλεσε την κατεξοχήν μέθοδο διδασκαλίας της γραμματικής, αντικαθιστώντας τους πιο λεπτομερείς και περίπλοκους προκατόχους της. Το έργο, γνωστό από την πρώτη έκδοσή του το 1545 ως Περὶ σχεδῶν, αποτελείται από 22 σύντομα σχέδη κοσμικού και θρησκευτικού περιεχομένου τα οποία συνοδεύονται από σχόλια λεξιλογικά, ορθογραφικά, γραμματικά, μορφολογικά, συντακτικά και ετυμολογικά. Η σχεδογραφία του Μοσχόπουλου κυριάρχησε όχι μόνο στην εποχή του, αλλά και στους αιώνες που ακολούθησαν. Χρησιμοποιήθηκε ευρέως από δασκάλους και μαθητές για περισσότερο από δύο αιώνες μετά τον θάνατο του Μοσχόπουλου. Η μεγάλη του διάδοση και χρήση αποδεικνύεται από τον μεγάλο αριθμό χειρογράφων που φυλάσσονται στις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες της Ευρώπης. Το Περὶ σχεδῶν, μαζί με το άλλο εγχειρίδιο γραμματικής του Μοσχόπουλου, τα Ἐρωτήματα Γραμματικὰ (Μιλάνο, 1493) και τα δύο συντεθειμένα στη δημοφιλή μορφή ερωταποκρίσεως αποτέλεσαν τη βάση για τη διδασκαλία της ορθογραφίας, της γραμματικής και του συντακτικού, όχι μόνο στα Βυζαντινά σχολεία αλλά και μεταξύ των Δυτικών ανθρωπιστών/ουμανιστών, όπως για παράδεγμα του Ιταλού λόγιου Giovanni Tortelli ( ), ο οποίος συντέλεσε καθοριστικά στην ίδρυση της Βατικανής Βιβλιοθήκης. Η Γραμματική του Tortelli περιλαμβάνει τμήματα από τη σχεδογραφία και τα Ερωτήματα του Μοσχόπουλου, ενώ στο έργο του De Orthographia o Tortelli, ακολουθώντας το παράδειγμα του Μοσχόπουλου, εξέτασε την ετυμολογία και τη σημασία των λέξεων χρησιμοποιώντας χωρία από αρχαίους συγγραφείς. Επιπλέον, ένας αριθμός χειρογράφων που διασώζουν τη Μοσχοπούλεια σχεδογραφία, συνδέονται με συγκεκριμένα σχολεία στη Δύση. Επεξηγήσεις, γλώσσες και σχόλια που προστέθηκαν από Δυτικούς ανθρωπιστές, δασκάλους και μαθητές δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο η Μοσχοπούλεια σχεδογραφία χρησιμοποιήθηκε και προσαρμόστηκε στις δικές τους ανάγκες. Η editio princeps μιας εκδοχής του Περὶ Σχεδῶν από τον Robertus Stephanus με τον τίτλο Manuelis Moschopuli de ratione examinandae orationis libellus. Ex bibliotheca regia (Paris, 1545), στηρίχτηκε σε ένα μόνο χειρόγραφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας στο Παρίσι, που ακόμα δεν έχει ταυτιστεί. Ωστόσο, περισσότερες παραλλαγές του κειμένου, όσον αφορά στη δομή του κειμένου και τον αριθμό των σχεδών σώζονται σε μεγάλο αριθμό χειρογράφων. 12

13 Το ερευνητικό πρόγραμμα έχει ως στόχο την πρώτη πλήρη κριτική έκδοση αυτού του σημαντικού κειμένου, εξερευνώντας τη χειρόγραφη παράδοσή του. Επιπλέον, μέσω των παραπομπών που ο Μοσχόπουλος χρησιμοποίησε ως παραδείγματα για την εξήγηση των γραμματικών κανόνων θα διερευνήσουμε τη χρήση της γραμματικής παράδοσης στους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους, την ύστερη αρχαιότητα και το Βυζάντιο, προσαρμοσμένης στις κατά καιρούς ανάγκες των μαθητών καθώς και της πρόσληψης εθνικών και Χριστιανών συγγραφέων, όπως ο Όμηρος, ο Ησίοδος, ο Πίνδαρος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, ο Αριστοφάνης, ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Θεόκριτος, ο Συνέσιος, ο Λουκιανός, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός. Η κριτική έκδοση που θα προκύψει από την έρευνα θα βοηθήσει τους μελετητές να αξιολογήσουν πληρέστερα το έργο του Μοσχόπουλου, διαφωτίζοντας περισσότερο τόσο το Βυζαντινό εκπαιδευτικό σύστημα όσο και την επίδραση και χρήση του σημαντικού αυτού κειμένου από τους Δυτικούς ανθρωπιστές/ουμανιστές. Το ερευνητικό αυτό πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Ινστιτούτο του Κολλεγίου Royal Holloway του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και εκπονείται από την δρα Φεβρωνία Νούσια υπό την καθοδήγηση του δρος Χαράλαμπου Δενδρινού, Επίκουρου Καθηγητή Βυζαντινής Φιλολογίας και Ελληνικής Παλαιογραφίας. 13

14 12. Δ. Σκρέκας Το Σιναϊτικό Τροπολόγιο. Προλεγόμενα στην έκδοσή του Ανάμεσα στα Νέα Ευρήματα της Ι. Μ. Σινά (1975) ανήκουν και δύο περγαμηνοί κώδικες των μέσων του 8 ου ή 9 ου αιώνα, οι οποίοι αποτελούν το Τροπολόγιον. Πρόκειται για τους κώδικες ΜΓ 5 και ΜΓ 56. Τροπολόγιον είναι το λειτουργικό βιβλίο που περιλαμβάνει διάφορα είδη ύμνων, και εν πολλοίς αποτελεί πρόδρομη μορφή των Μηναίων. Πριν την εύρεση και τη μελέτη των κωδίκων αυτών η γνώση μας για το συγκεκριμένο λειτουργικό βιβλίο ήταν πολύ περιορισμένη, και εν πολλοίς παραμορφωτική. Το Σιναϊτικό Τροπολόγιον είναι το αρχαιότερο σωζόμενο στην Ελληνική και, παρά το γεγονός ότι δε σώζεται πλήρες, είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για τις πληροφορίες που μας παρέχει ώστε να φωτιστούν πτυχές της συγκρότησης των λειτουργικών βιβλίων της Ανατολικής Εκκλησίας. Χαρακτηριστικά δε απηχεί Σαββαϊτικές παραδόσεις. Στην παρούσα ανακοίνωση θα παρουσιαστεί το περιεχόμενο του Σιναϊτικού Τροπολογίου και θα δοθούν δείγματα της σχεδιαζόμενης έκδοσης εστιάζοντας κυρίως σε ανέκδοτα κείμενα που παραδίδει (όπως ένα ιδιόμελο των Αποστίχων των Αίνων προς τιμήν του αγ. Ιωάννη του Χρυσοστόμου), αλλά και στη σχέση του με άλλα χειρόγραφα. 14

15 13. Φ. Σπίγγου To χειρόγραφο Marc. gr. 524 και το πολιτιστικό του περικείμενο Τα χειρόγραφα μιας εποχής και ιδιαίτερα αυτά τα οποία έχουν γραφτεί για την προσωπική χρήση του γραφέα τους αντικατοπτρίζουν (τουλάχιστον) τα λογοτεχνικά ενδιαφέροντα της εποχής τους. Στην ανακοίνωσή μου θα συζητήσω το χφο Μarc. gr Το χειρόγραφο αυτό χρονολογείται στα τέλη του δέκατου τρίτου αιώνα (ίσως ) και είναι διάσημο κυρίως για την συλλογή επωνύμων και ανωνύμων επιγραμμάτων και ποίησης. Θα εκφράσω την άποψη ότι ένας είναι ο κύριος γραφέας του χειρογράφου, ο οποίος έγραψε το χειρόγραφο και συγκέντρωσε την ποίηση για προσωπική του χρήση. Θα εξετάσω τον τρόπο σύνθεσης του χειρογράφου και θα προτείνω ότι τα τετράδια, όπως εμφανίζονται σήμερα στο χειρόγραφο, είναι παρατοποθετημένα. Θα συζητήσω την πιθανότητα σύνδεσης του γραφέα με το μοναστήρι του Προδρόμου Πέτρας. Τέλος, θα προτείνω ότι διττός ήταν ο στόχος της συγγραφής του χειρογράφου: (α ) ο γραφέας έψαχνε πρότυπα για την ποίηση που ο ίδιος έγραφε, (β ) η σύνθεση του χειρογράφου εντάσσεται σε μια προσπάθεια πολιτιστικής σύνδεσης της εποχής μεταξύ 1261 και 1350 με τo προ του 1204 status quo. 15

16 14. R. Tocci Για μια επανεκτίμηση των αποφθεγμάτων στην Ἱ στορία Σύντομο του Μιχαήλ Ψελλού Η ανακοίνωσή μου επιθυμεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της βυζαντινής χρονογραφίας ως είδους, συνεισφέροντας ταυτόχρονα στη συζήτηση σχετικά με το ζήτημα της συγγραφικής συνείδησης των χρονογράφων. Θα εξετάσω την Ἱ στορία Σύντομο του Μιχαήλ Ψελλού, που παραδίδεται σε ένα μόνο χειρόγραφο του 14ου αιώνα, τον σιναϊτικό κώδικα 1117 της Μονής της αγίας Αικατερίνης (φφ. 265 r -276 v ). Όσον αφορά την απόδοση του κειμένου στον Μιχαήλ Ψελλό, ο οποίος στον τίτλο του σιναϊτικού χειρογράφου αναφέρεται ρητά ως συγγραφέας, οι απόψεις των μελετητών διίστανται: ενώ ο εκδότης του κειμένου W.J. Aerts (CFHB 30) και ο Απόστολος Καρπόζηλος εκφράζουν κάποιες επιφυλάξεις ως προς την ταύτιση του συγγραφέα με τον Ψελλό, άλλοι μελετητές, όπως ο H.K. Snipes, o J. Ljubarskij και οι J. Duffy και Ευστρ. Παπαϊωάννου, επιχειρηματολογούν, με βάση κυρίως ενδοκειμενικές, υφολογικές και γλωσσικές ενδείξεις, κατά την άποψή μου πειστικά, υπέρ της ταύτισης αυτής. Σε αντίθεση με τα περισσότερα χρονογραφικά κείμενα, που ξεκινούν από κτίσεως κόσμου ή από Αδάμ, στο εν λόγω έργο εξιστορείται το ιστορικό γίγνεσθαι από τη μυθολογική ίδρυση της Ρώμης έως τη βασιλεία του Βασιλείου Β. Η διδακτική διάσταση, εξάλλου, του κειμένου το οποίο είχε πιθανότατα ως αποδέκτη τον νεαρό Μιχαήλ Ζ Δούκα, το συνδέει με το είδος του κατόπτρου ηγεμόνος (Fürstenspiegel). Η ανάλυσή μου θα επικεντρωθεί στην τεχνική της ενσωμάτωσης ειδών που χρησιμοποιείται στο κείμενο του Ψελλού, συγκεκριμένα στα αποφθέγματα αυτοκρατόρων, τα οποία απαντούν στο τμήμα από τη βασιλεία του Κλαυδίου ( 48, 40-41) έως και του Φιλιππικού ( 85, 64-77). Θα επιχειρήσω να εξηγήσω τη λειτουργία του παρεμβαλλόμενου είδους των αποφθεγμάτων και να απαντήσω το ερώτημα σε τι αποσκοπεί η ενσωμάτωσή τους στο κείμενο του Ψελλού. Αποτελεί η ενσωμάτωση των αποφθεγμάτων μία συνειδητή συγγραφική πρακτική; Σε ποιο βαθμό συνάδει η πρακτική αυτή με τις αυτοαναφορικές δηλώσεις που περιλαμβάνονται στο κείμενο, και, γενικότερα, με το ιδεολογικό και ειδολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται τόσο η βυζαντινή χρονογραφία ως είδος όσο και οι συγγραφείς της; Αν θεωρήσουμε την Ἱ στορία Σύντομο κάτοπτρον ηγεμόνος υπό τον μανδύα χρονογραφικού κειμένου, ποιον ρόλο παίζουν τα αποφθέγματα στην υποστήριξη της (διδακτικής) προθετικότητας του κειμένου και σε ποιον βαθμό φωτίζουν τη συγγραφική προσωπικότητα του Ψελλού, αλλά και τον ανοικτό, ρευστό και εν πολλοίς πολυφωνικό χαρακτήρα της βυζαντινής χρονογραφίας ως είδους; 16

17 15. Γ. Τσιαπλές Ένας βυζαντινός αυτοκράτορας ανάμεσα στο πραγματικό και φαντασιακό: η εικόνα του Λέοντα Στ στα αγιολογικά κείμενα (10ος-14ος αι.) Η ανακοίνωσή μου έχει ως σκοπό την εξέταση της εικόνας του Λέοντα Στ σε αγιολογικά κείμενα της μέσης και παλαιολόγειας βυζαντινής περιόδου. Τα λογοτεχνικά ενδιαφέροντα του αυτοκράτορα, οι πνευματικές του ανησυχίες, η χρηστή διοίκηση της αυτοκρατορίας, η ειρήνευση στους κόλπους της Εκκλησίας μετά τη λήξη της Τετραγαμικής έριδας, η υποστήριξη των μοναστικών κέντρων της πρωτεύουσας και της περιφέρειας αποτυπώνονται σε Βίους αγίων, που καλύπτουν μία περίοδο τεσσάρων αιώνων (10 ος 14ος αι.). Στα παραπάνω κείμενα μπορούμε να εντάξουμε και τις Συναξαριακές αναφορές, οι οποίες αναδεικνύουν την ευσέβεια του αυτοκράτορα. Είναι πράγματι αξιοσημείωτο πως, ενώ θα περιμέναμε την ηθική καταδίκη του αυτοκράτορα από τα αγιολογικά κείμενα για την αντίθετη προς τις θεϊκές εντολές τέλεση του τέταρτου γάμου του, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Αντίθετα, τα αγιολογικά κείμενα καλλιεργούν και διασώζουν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά τα οποία διαμόρφωσαν το μύθο γύρω από το πρόσωπο του Λέοντα Στ. Λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη το γεγονός ότι η συγκεκριμένη κατηγορία κειμένων ανήκουν στο λογοτεχνικό είδος της αγιολογίας, αντικατοπτρίζουν δηλαδή τις ιδέες και τις αντιλήψεις του καιρού τους, η αξία των σχετικών με τον Λέοντα επεισοδίων λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις: αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία «φανταζόταν» τον λόγιο αυτοκράτορα. Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι ορισμένα από τα επεισόδια της συνάντησης αγίων ανδρών και γυναικών εκπορεύονται από τη φαντασία των συγγραφέων, αποδεικνύεται το ενδιαφέρον των συγχρόνων αλλά και των μεταγενέστερων να προσεγγίσουν ή να αποτυπώσουν την εικόνα ενός αυτοκράτορα που κέντρισε τόσο πολύ τη φαντασία τους. Μετά την εξέταση των κειμένων οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι οι αρχικοί πυρήνες του μύθου του Λέοντα Στ ανιχνεύονται στα αγιολογικά κείμενα της μέσης περιόδου. Αν η ιστοριογραφία, καθ υπόδειξη του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου, ανέλαβε να αποκρύψει ή να δικαιολογήσει το σκοτεινό παρελθόν και τα εγκλήματα του ιδρυτή της Μακεδονικής δυναστείας, του Βασιλείου Α, μια ανάλογη προσπάθεια αποκατάστασης της εικόνας του Λέοντα, που τόσο είχε πληγεί από το ζήτημα της Τεταρτογαμίας, φαίνεται πως ανέλαβαν οι συγγραφείς των αγιολογικών κειμένων. 17

18 16. Μ. Τωμαδάκη Ιωάννης Γεωμέτρης, Ιαμβικά ποιήματα: θεματικοί κύκλοι και τεχνικές σύνθεσης Ο Ιωάννης Γεωμέτρης, ένας από τους σημαντικότερους βυζαντινούς ποιητές, έχει ασχοληθεί με πλήθος θρησκευτικών και κοσμικών θεμάτων. Τα θρησκευτικά του ποιήματα είναι αφιερωμένα στον Χριστό, τη Θεοτόκο, σε αγίους, εικόνες, λείψανα, ναούς, εκκλησιαστικά σκεύη και διακρίνονται για τις αντιθέσεις τους, την έντονη δραματικότητα τους και τους συμβολισμούς τους, ενώ όταν πρόκειται για επιγράμματα, για την αδιάσπαστη σχέση που έχουν με το αντικείμενο που επρόκειτο να πλαισιώσουν. Παράλληλα τα κοσμικά του ποιήματα αφιερώνονται σε ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα του 10 ου αιώνα, αντικείμενα, αρχαίους φιλοσόφους, συγγραφείς, ρήτορες, θέματα όπως ο βίος και ο έρωτας, και ξεχωρίζουν για την ποικιλία και την πρωτοτυπία των θεμάτων τους, τα ευρηματικά τους λογοπαίγνια, τα μυθολογικά τους παραδείγματα και τη δημιουργική σύζευξη αυτών με χριστιανικά μοτίβα. Σκοπός της ανακοίνωσης είναι, μέσα από την ανάλυση χαρακτηριστικών αλλά όχι ιδιαίτερα γνωστών ποιημάτων του Γεωμέτρη, να αναδυθούν γνωστά και άγνωστα θέματα που απαρτίζουν την ποίησή του, ορισμένες από τις πηγές του, καθώς και τα πιο σημαντικά υφολογικά μέσα που συνθέτουν την τεχνοτροπία της ποίησής του. Απώτερος στόχος της παρουσίασης είναι η ανάδειξη της δημιουργικής πνοής του ποιητή. 18

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι.

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου, Ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 Β ΕΞΑΜΗΝΟ 9.00 10.00 Γενική Γλωσσολογία ΙΙ Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Γιατί εξακολουθεί να είναι σηµαντικό να σπουδάζουµε αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, γλώσσες που σπάνια πια χρησιµοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί να ξοδεύουµε

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Unité de Développement Pédagogique Réf.: 2010-D-239- el-2 Orig.:EL ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΛΩΣΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΠΙΛΟΓΗ: ΑΡΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραµµατείας στο Γυµνάσιο. Συνεργατική Έρευνα στην Τάξη.

Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραµµατείας στο Γυµνάσιο. Συνεργατική Έρευνα στην Τάξη. ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΟΣΕΓΙΑΝ ΟΝΟΜΑ: ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ. ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΣ : ΚΑΡΑΜΠΕΤ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΝΑΥΠΛΙΟΝ ΑΡΓΟΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ: ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ - ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΑ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΠΟ 17-10-2014 ΕΩΣ 31-10-2014 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Κωδικός Βιβλίου Τίτλος Βιβλίου Βαθμίδα/Τάξη 22-0001 ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ 22-0002 ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ (ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ) 22-0003

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

MΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΙΣΠΑΝΙΚΩΝ

MΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΙΣΠΑΝΙΚΩΝ Κινηματογράφος και θέατρο: Η ιστορία τους, οι διευθυντές και οι σημαντικές ταινίες. Αρχιτεκτονική, ζωγραφική, γλυπτική και φωτογραφία: Η ιστορία τους, οι συγγραφείς Ιnstituto Cervantes: Εξασφάλιση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου Ηθική και Λογοτεχνία* Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεπτέμβριος 2013 *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου 1 Λογοτεχνία σημαίνοναισθητικό

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ *1.Arthur et Lilou 1- Niveau 1- Delf A1 1- Cahier (βιβλίο εργασιών) 2.Arthur et Lilou 1- Niveau 1- Delf A1 1- Livre de l élève (αναγνωστικό) (Τα 2 βιβλία πωλούνται μαζί σε πακέτο ως σετ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη

Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη Γράφει ο Θεόδωρος Ζουρμπάνος Η Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών: Ραφαήλ Σάντι Στάνζα Ντέλλα Σενιατούρα, Βατικανό, 1509 1511 Στη σχολή των Αθηνών παρατηρούμε

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία. Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ:

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία. Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ: Α Λυκείου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ: Α. Ξενοφῶντος Ἑλληνικά Βιβλίο 2 1. Κεφ. 1, παράγραφοι 16 29, σελ. 46 49 2. Κεφ. 2, παράγραφοι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ 1 η ΤΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (Παρουσίαση Λογοτεχνικών Κειμένων) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σαρρή, Ζ., Τα στενά παπούτσια ΠΑΤΑΚΗΣ Τριβιζάς, Ε., Το σεντούκι με τις πέντε κλειδαριές ΚΕΔΡΟΣ α. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 11 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΟΓΟΠΕΔΙΚΩΝ «Γλωσσικές δυσκολίες και γραπτός λόγος στο πλαίσιο της σχολικής μάθησης» Αθήνα, 23 25 Νοεμβρίου 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ (Να

Διαβάστε περισσότερα

«Νεοελληνική Λογοτεχνία & Ψηφιακές Τεχνολογίες»

«Νεοελληνική Λογοτεχνία & Ψηφιακές Τεχνολογίες» Οδηγός Σπουδών 2015 ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Νεοελληνική Λογοτεχνία & Ψηφιακές Τεχνολογίες» ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Εισαγωγικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα