Πως εξισορροπείται η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα µετά από µακροχρόνια χρήση οπιοειδών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πως εξισορροπείται η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα µετά από µακροχρόνια χρήση οπιοειδών"

Transcript

1 51 Πως εξισορροπείται η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα µετά από µακροχρόνια χρήση οπιοειδών Τσιρογιάννη Αικατερίνη MD ABSTRACT How to balance efficacy versus side effects of chronic opioid use Tsirogianni E Opioid analgesics have finally joined the treatment of chronic non-cancer pain. In many cases, the problems that emerge from long-term use of opioids, can outweigh the benefits from its use. These problems usually refer to somatic disturbances but quite often they affect the psychological milieu. When the balance of efficacy versus side effects turns to either side, the outcome can be either effective treatment of pain, disastrous de-socialization due to divertive use and any point in between. Therefore, prescriptions for chronic opioid use for non-cancer pain should be balanced in order to achieve the ultimate goal: to improve the quality of patient s life Τα οπιοειδή χαρακτηρίζονται από το πλεονέκτηµα της µη ύπαρξης φαινοµένου οροφής ως προς την αναλγησία. Ωστόσο, η θεωρητικά α- περιόριστη δυνατότητα χορήγησής τους, πρακτικά περιορίζεται από τις παρενέργειες και ε- πιπλοκές τους. Εποµένως, το ζητούµενο από µια χρόνια αγωγή µε τη συγκεκριµένη κατηγορία φαρµάκων είναι η επίτευξη ισορροπίας µεταξύ αποτελεσµατικότητας και προκαλού- µενων προβληµάτων, δηλαδή: αναλγησία χωρίς παρενέργειες. Συνεπώς, ο υπεύθυνος για Αναισθησιολογικό Τµήµα Γ.Ν. Κατερίνης τη χρόνια χορήγηση των οπιοειδών ιατρός, προκειµένου να εµποδίσει τα προβλήµατα ή να τα αντιµετωπίσει, πρέπει να κινηθεί πάνω σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος είναι η πρόληψη των προβληµάτων και ο δεύτερος η θεραπευτική αντιµετώπισή τους. Οι δύο αυτοί άξονες αποτελούν µέρος ενός ευρύτερου σχεδίου της στρατηγικής που ακολουθείται κατά την αντιµετώπιση του χρόνιου πόνου. 1 Η πρόληψη των προβληµάτων αποτελεί απαραίτητη αρχική ιατρική φροντίδα και η θεραπευτική αντιµετώπιση τους την επόµενη κίνηση, όταν επιτευχθεί µεν αναλγησία, αλλά συνοδεύεται από παρενέργειες των οπιοειδών.

2 52 Ειδικότερα, µετά την προσεκτική εκτίµηση του ασθενούς µε χρόνιο άλγος και την αξιολόγηση των θεραπευτικών εναλλακτικών λύσεων, εφόσον αποφασισθεί η θεραπεία µε ο- πιοειδή, η επιλογή του φαρµάκου αποτελεί το επόµενο βήµα για να τεθεί η σωστή βάση σχεδιασµού της αντιµετώπισης του πόνου. 1,2 Αξιολογείται το είδος του πόνου και κατά πόσο τα φαρµακολογικά χαρακτηριστικά του ο- πιοειδούς µπορούν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες της αγωγής, ώστε τα οφέλη από το οπιοειδές να είναι µεγαλύτερα από αναµενόµενα προβλήµατα. Οι επιλογές πρακτικά καθορίζονται και από τη διαθεσιµότητα των οπιοειδών σε κάθε χώρα. [Δυστυχώς, σήµερα στην Ελλάδα διατίθενται µόνο: morphine από το στόµα και για παρεντερική χρήση, fentanyl για παρεντερική χρήση, διαδερµικά και µε σύστηµα χορήγησης δια του βλεννογόνου (παρειάς, ρινός ή υπογλώσσιου), pethidine παρεντερικά (ακατάλληλη για αντιµετώπιση χρόνιου πόνου), codeine από το στόµα σε συνδυασµό µε paracetamol µε ή χωρίς caffeine, tramadol παρεντερικά, δια του ορθού και του στόµατος, µόνη ή σε συνδυασµό µε paracetamol από το στόµα]. Το DIRE score (Diagnosis, Intractability, Risk και Efficacy) 2, που ε- κτιµά τους παράγοντες: α) διάγνωση αλγογόνου αιτίου, β) δυσκολία ελέγχου του πόνου µε άλλες θεραπευτικές αγωγές, γ) κίνδυνο από διαταραχές και παρέκκλιση συµπεριφοράς, τάση προς κατάχρηση ουσιών, αξιοπιστία α- σθενούς, κοινωνική ζωή και συµπεριφορά και δ) αποτελεσµατικότητα αγωγής, προβλέπει την πιθανή αποτελεσµατικότητα της αναλγησίας και την πιθανή προσαρµογή του ασθενούς στη χρόνια αγωγή µε οπιοειδή, αλλά χρησιµεύει ως κριτήριο κατά την επιλογή του ασθενούς ως κατάλληλου να λάβει οπιοειδή, χωρίς να προδικάζει το θετικό αποτέλεσµα αυτής της αγωγής. Είναι σηµαντικό, εξ αρχής να θεµελιώνεται σχέση ειλικρίνειας και επικοινωνίας ασθενούς και θεράποντος ιατρού, η οποία ξεκινά µε έγγραφη συµφωνία µεταξύ των δύο, που αφορά στην έναρξη οπιοειδών προς αντιµετώπιση του χρόνιου πόνου, στους στόχους και στις πιθανές επιπλοκές της αγωγής αυτής. 3 Ο α- σθενής καθίσταται ενήµερος και προετοιµάζεται για τις παρενέργειες και τις προσδοκίες α- πό τη σχετική αγωγή και για το γεγονός ότι θα απαιτηθεί πιθανότατα µεγάλο χρονικό διάστηµα προσπάθειας. 2 Εφόσον παράλληλος στόχος µε την αναλγησία είναι και η πρόληψη των παρεπόµενων προβληµάτων, η έναρξη της υλοποίησης των επιλογών πρέπει να υπακούει στους όρους της διαδικασίας της τιτλοποίησης. Πρέπει, δηλαδή, οι συγκεντρώσεις του χορηγούµενου οπιοειδούς στο αίµα να ανέλθουν βαθµιαία, από τα µη αποτελεσµατικά επίπεδα, σε τιµές πάνω από την ελάχιστη αποτελεσµατική συγκέντρωση -εντός του θεραπευτικού παραθύρου - ώστε να βρεθεί το κατάλληλο οπιοειδές, στην κατάλληλη δοσολογία, για τον συγκεκριµένο ασθενή στη συγκεκριµένη περίοδο της ζωής

3 53 του. Η τιτλοποίηση, στην αρχική της φάση, συντελείται µε χορήγηση της µικρότερης καθιερωµένης δοσολογίας του οπιοειδούς και µε προσεκτική αύξησή της µέχρι την επίτευξη ικανοποιητικής αναλγησίας ή µε αύξησή της µέχρι του σηµείου εµφάνισης επιπλοκών. Αυτά είναι τα δύο όρια που θέτουν οροφή στην τιτλοποίηση (σχήµα 1). 3,4 Σχήµα 1: Στρατηγική Αναλγησίας Για να γίνει η προσαρµογή των οπιοειδών στον κάθε ασθενή, απαιτείται χρόνος εφαρµογής και παρατήρησης, έως και 8-12 εβδοµάδες. Με συνεργασία θεράποντος ιατρού και α- σθενούς είναι σκόπιµο να τίθενται ρεαλιστικοί στόχοι στην αναλγησία, ιδίως για ασθενείς για τους οποίους δεν υπάρχει ελπίδα οριστικής θεραπείας. 3 Για παράδειγµα, αρχικά ε- πιδιώκει κανείς την αποκατάσταση του ύ- πνου, σε δεύτερο χρόνο την επιστροφή στην εργασία ή τη συµµετοχή σε δραστηριότητες κλπ. Επιτυχία θεωρείται ο περιορισµός του άλγους κάτω του µετρίου. Ανώτερο όριο ικανοποιητικής αναλγησίας εκτιµάται στο pain score τιµή 4/10. Οι ασθενείς που δεν έχουν ξαναπάρει οπιοειδή, συνήθως ξεκινούν µε φάρµακα µικρής διάρκειας ηµίσειας ζωής: hydrocodone, hydromorphone, oxycodone, codeine, ή morphine, και δυνατότητα λήψης ανά 4ωρο. Σοβαρός πόνος αντιµετωπίζεται µε µεγαλύτερες δόσεις. Ενδεικτικά χορηγούνται: 5-10mg hydrocodone, 5mg oxycodone, 2mg hydromorphone, 30-60mg codeine, ή 10-30mg morphine p.o. 5 Η χορήγηση του οπιοειδούς µε επίκληση έχει θέση όταν ο χρόνιος πόνος δεν είναι σταθερός. Αντίθετα, σε σταθερό πόνο, ανάλογος τρόπος λήψης αναλγητικών υποβάλλει τον ασθενή σε περιόδους άγχους και πόνου, τα οποία και δυσαρέσκεια δηµιουργούν, αλλά, και διατάραξη της σχέσης εµπι-

4 54 στοσύνης ιατρού και ασθενούς, ενώ η προσοχή του αρρώστου εστιάζεται στο πρόβληµα και στην επόµενη δόση, ενισχύοντας την ψυχική εξάρτηση. Τιτλοποίηση οπιοειδών µε εξ αρχής βραδείας αποδέσµευσης οπιοειδή γίνεται σπανιότερα και προτιµάται σε ασθενείς µε επίµονο πόνο. Ενδεικτικά χορηγούνται: διαδερµική fentanyl βασιζόµενη στις δόσεις των συµπληρωµατικών οπιοειδών που χορηγούνται στον ασθενή (διαδερµικό σύστηµα fentanyl 25mcg/h για κάθε 90mg morphine p.o.), 2.5mg/6-8h methadone p.o., 15mg morphine CR/24h p.o., 15mg morphine SR/12h p.o., 30mg morphine ER/24h p.o., 10mg Oxycodone CR/12h p.o., 5mg Oxymorphone ER/12h p.o.. 5 Η χορήγηση οπιοειδών βραδείας αποδέσµευσης γίνεται πάντοτε «µε το ρολόι». Γενικά, τα µακράς διάρκειας οπιοειδή, που λαµβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήµατα, δηµιουργούν τη βάση για τη θεραπεία του χρόνιου πόνου µε οπιοειδή. 5 Αναφέρεται ότι οι µικρότερες διακυµάνσεις συγκεντρώσεων οπιοειδών στο πλάσµα εξασφαλίζουν σταθερότερη αναλγησία, περισσότερη ανοχή στις παρενέργειες 3, καλύτερο ύπνο και λειτουργικότητα, λιγότερες πιθανότητες ευφορίας, κατάθλιψης και εθισµού. 7 Η παρουσία παροξυσµικού πόνου αντιµετωπίζεται ταυτόχρονα µε οπιοειδή βραχείας διάρκειας δράσης, αλλά σε µικρή ποσότητα προς αποφυγή κατάχρησης ή παρέκκλισης της συµπεριφοράς. Στην πραγµατικότητα, ωστόσο, δεν υπάρχει επαρκής τεκµηρίωση αν κάποιο ειδικό αναλγητικό ή κάποιο δοσολογικό σχήµα επηρεάζει την αποτελεσµατικότητα ή τον κίνδυνο εθισµού (addiction). 2 Η επιλογή εποµένως επηρεάζεται από τις αιτιάσεις του ασθενούς, τον τρόπο ζωής του και τις επιθυµίες του. 5,6 Οι περισσότερες παρενέργειες διαπιστώνονται µε την έναρξη της χορήγησης των οπιοειδών και πολλές από αυτές υποχωρούν ή και ε- ξαφανίζονται κατά την πορεία της θεραπείας, γεγονός που λαµβάνεται ως ένδειξη ανάπτυξης ανοχής µε τη συνεχόµενη χρήση (3-7 η- µέρες). Το αποτέλεσµα βέβαια, στην καθηµερινή πρακτική γίνεται αντιληπτό από τα λεγό- µενα του ασθενούς και την κλινική εικόνα του, γι αυτό η επανεκτίµησή του κρίνεται ουσιώδης. Αυτή µπορεί να αποκαλύψει το επιθυµητό, ή την επίτευξη αναλγησίας αλλά µε παρενέργειες, ή, και την επιδείνωση µε συνύπαρξη πόνου και επιπλοκών, καθώς το θεραπευτικό παράθυρο για κάθε ασθενή είναι εξατοµικευµένο. Οι δύο τελευταίες καταστάσεις απαιτούν µεθοδευµένες διορθωτικές κινήσεις προς βελτίωση της απάντησης. Ο όρος απάντηση (responsiveness) των οπιοειδών στο φάρµακο ή την οδό χαρακτηρίζει το αποτέλεσµα της δοκιµής των οπιοειδών. Πρόκειται για την πιθανότητα επιθυµητής ισορροπίας µεταξύ ανακούφισης του πόνου και επιπλοκών κατά τη διάρκεια της τιτλοποίησης. 1,3,4 Φτωχή απάντηση κατά τη δοκιµή ενός οπιοειδούς, ως προς το ίδιο το φάρµακο ή την οδό χορήγησης, προκύπτει όταν οι παρενέργειες αποκλείουν τον καθορισµό µιας αποτελεσµα-

5 55 τικής δόσης. Μπορεί να ευθύνονται ασθενοκεντρικοί και φαρµακο-κεντρικοί παράγοντες. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει οποιοσδήποτε παράγοντας αυξάνει την τοξικότητα (ηλικία, παθολογία, µεταβολικοί παράγοντες) ή µειώνει την πιθανότητα αναλγησίας (γενετικοί παράγοντες, ανοχή), το είδος του πόνου (όπως νευροπαθητικός ή παροξυσµικός, οι οποίοι θεωρούνται δύσκολα αντιµετωπίσιµα άλγη), η επιδείνωση της κατάστασης και η επιβάρυνση από άλλους παράγοντες (κακή ψυχολογία). Στη δεύτερη ανήκει το σύµπλεγµα οπιοειδές και υποδοχέας. Φτωχή απάντηση είναι συχνό φαινόµενο στην πρώτη φαρµακευτική δοκιµή. Μηχανισµοί για τη βελτίωση της απάντησης του οπιοειδούς 1 αφορούν σε: Α) Διεύρυνση του θεραπευτικού παραθύρου µε τεχνικές που περιορίζουν τις παρενέργειες και ανεβάζουν τη δόση του οπιοειδούς σε θεραπευτικά επίπεδα. Β) Συµπληρωµατική φαρµακευτική αγωγή µε στόχο τη µείωση των αναγκών σε οπιοειδή. Γ) Μη φαρµακευτική παρέµβαση. Δ) Αλλαγή οπιοειδούς ή οδού χορήγησης. λαµβάνουν οπιοειδή, συνήθως αναπτύσσεται ανοχή σε 7-10 ηµέρες. Συνεπώς, ολιγοήµερη αγωγή µε αντιχολινεργικά, αντιισταµινικά, α- ντιντοπαµινεργικά ή ανταγωνιστές 5-ΗΤ 3 είναι αποτελεσµατική στο να περιορίζει τις παρενέργειες και να ανεβάζει τη δόση του οπιοειδούς σε θεραπευτικά επίπεδα. Αντίθετα, για τη δυσκοιλιότητα, η οποία αφορά στο 99% των λαµβανόντων οπιοειδή, δεν αναπτύσσεται ανοχή και η πρόληψη θεωρείται πρωταρχική και ουσιαστική. Ξεκινά από αλλαγές στις διαιτητικές συνήθειες των ασθενών και τον τρόπο ζωής τους, για να φτάσει θεραπευτικά πλέον στις φαρµακευτικές παρεµβάσεις. Αν και υπάρχουν πολλές προτάσεις διεύρυνσης του θεραπευτικού παραθύρου, η ανακάλυψη της εντόπισης και λειτουργικότητας των υποοµάδων των υποδοχέων οπιοειδών, οδήγησε σε στροφή του επιστηµονικού ενδιαφέροντος σε επίπεδο ανταγωνιστών των υποδοχέων των οπιοειδών και στην δηµιουργία αντίστοιχων φαρµάκων, µε ενδιαφέρουσες προτάσεις για το µέλλον. Με βασικό συλλογισµό το ότι οι παρενέργειες αποδίδονται στη δράση των οπιοειδών στους περιφερικούς υποδοχείς, Α) Κατά τη διεύρυνση του θεραπευτικού παραθύρου, όταν ο ασθενής δεν πονά, αλλά έχει παρενέργειες που είναι συνηθισµένες, συχνά αναµενόµενες και για τις οποίες συνήθως ο οργανισµός αναπτύσσει ανοχή η συµπτωµατική αντιµετώπιση είναι η συνήθης πρακτική βελτίωσης της απάντησης. Πχ. για τη ναυτία, που αφορά στο 10-40% των ασθενών που ενώ το αναλγητικό αποτέλεσµα στην αντίστοιχη στους υποδοχείς του ΚΝΣ, τίθεται το ερώτηµα: αν η λύση στα προβλήµατα από χορήγηση οπιοειδών βρίσκεται στους περιφερικούς ανταγωνιστές των οπιοειδών. 8,9 Πρόκειται για εκλεκτικούς ανταγωνιστές των υποδοχέων των οπιοειδών, που εµποδίζουν τη δράση των οπιοειδών µέσω των µ-υποδοχέων ε-

6 56 κτός του ΚΝΣ (Peripherally acting µ-opioid receptor antagonists, PAMORAs): Methylnaltrexone και Alvimopan. Η χηµική δοµή της Methylnaltrexone είναι συγγενική προς τους ανταγωνιστές των µ- υποδοχέων της morphine. Η προσθήκη µεθυλικής οµάδας στον αµινικό δακτύλιο της ουσίας σχηµατίζει περισσότερο πολωµένο και λιγότερο λιποδιαλυτό µόριο, που περνά δυσκολότερα τον αι- µατοεγκεφαλικό φραγµό. Η Methylnaltrexone (p.o., sc.) δρα περιφερικά και µειώνει τη δυσκοιλιότητα, χωρίς επίδραση στο αναλγητικό αποτέλεσµα. Αναφέρεται η δυνατότητα βελτίωσης της ποιότητας ζωής σε ασθενείς υπό χρόνια αγωγή µε οπιοειδή, µε ανακούφιση υ- γιών εθελοντών και από άλλα ανεπιθύµητα συµπτώµατα (όπως κνησµός), όµως δεν έχει δοκιµασθεί για διάστηµα µεγαλύτερο των 4 µηνών και δεν γνωρίζουµε την αποτελεσµατικότητά της στον χρόνιο πόνο. 8 Το σκεύασµα Alvimopan είναι trans-3,4dimethyl-4-(3hydrοxyphenyl) piperidine. Δεν διέρχεται τον αιµατοεγκεφαλικό φραγµό λόγω πολικότητας. Μελετήθηκε (p.o.) σε ασθενείς µε χρόνια αγωγή οπιοειδών ή σε methadone για εθισµό στα ο- πιοειδή και διαπιστώθηκε δοσοεξαρτώµενη αύξηση της κινητικότητας των σπλάγχνων, χωρίς άρση της αναλγησίας. Προς το παρόν έ- χει ένδειξη µόνο για τον µετεγχειρητικό ειλεό. 8 Η συµβολή των ανταγωνιστών των περιφερικών υποδοχέων των οπιοειδών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών µε µακρο- χρόνια χορήγηση οπιοειδών πρέπει να τεκµηριωθεί µε κλινικές µελέτες. Επίσης, το ερευνητικό ενδιαφέρον είναι στραµ- µένο σε νέα σκευάσµατα και συστήµατα χορήγησης αγωνιστών/ανταγωνιστών των υποδοχέων των οπιοειδών για τον χρόνιο πόνο, που περιορίζουν την δυνατότητα κατάχρησης ή προκαλούν συµπτωµατολογία στέρησης, ό- ταν δεν λαµβάνονται µε το δόκιµο τρόπο. Ε- ξυπηρετείται ο περιορισµός επιπλοκών από τη µακροχρόνια χρήση των οπιοειδών, ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνεται και «αναγκαστική προστασία» ασθενών που χρειάζονται µεν οπιοειδή, αλλά ανήκουν στις οµάδες υψηλού κινδύνου για κατάχρηση οπιοειδών και εξάρτηση. 10 Αναφέρεται ότι βραδείας αποδέσµευσης Oxycodone/Naloxone 2:1 εξασφαλίζει αναλγησία και µειώνει τη δυσκοιλιότητα σε ασθενείς µε σοβαρό χρόνιο πόνο, χωρίς άρση της αναλγησίας από τη naloxone, πιθανότατα λόγω της περιορισµένης βιοδιαθεσιµότητας της naloxone όταν χορηγείται δια του στόµατος. 11,12 Ο συνδυασµός oxycodone µε πολύ µικρή ποσότητα naltrexone είναι υπό έρευνα, µε υποσχό- µενα καλύτερα αναλγητικά αποτελέσµατα, µικρότερη κατανάλωση οπιοειδούς και λιγότερες παρενέργειες, σε σχέση µε µόνη την oxycodone. 13 Η buprenorphine εφαρµόζεται ήδη στο χρόνιο πόνο. 14,15 Ο συνδυασµός της µε naloxone ως υπογλώσσιο δισκίο για τον χρόνιο πόνο είναι υπό διερεύνηση. Πρόκειται για µερικό αγωνιστή των µ-υποδοχέων, ο οποίος δε µπορεί να χορηγηθεί παρεντερικά ή να εισ-

7 57 από τη morphine, µε µεταβολίτες πιο ισχυρής συγγένειας µε τους µ-υποδοχείς, αλλά αποτελεσµατικό, καθώς εµποδίζει παράλληλα την επαναπρόσληψη σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης) και tapentadol (χαµηλής συγγένειας α- γωνιστής µ-υποδοχέων και αναστολέας επαναπρόσληψης της νοραδρεναλίνης ). 17 Γ) Οι µη φαρµακευτικές παρεµβάσεις κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Γνωσιακέςσυµπεριφεριολογικές θεραπείες και παρεµβάσεις, ψυχιατρική εκτίµηση ψυχιατρική θεραπεία, περιφερική διέγερση, νευρικοί απoκλεισµοί, νευρολύσεις, χειρουργική αντιµετώπιση, φυσικοθεραπείες, συµπληρωµατικές θεραπείες κ.α. αποτελούν εναλλακτικές λύσεις, οι οποίες συµπληρώνουν τη δράση των οπιοειδών ή και περιορίζουν την ανάγκη εφαρµογής τους. 3 Δ) Όταν οι προσπάθειες σταδιακής αύξησης του οπιοειδούς περιορίζονται από τις παρενέργειες και η εφαρµογή τεχνικών αποφυγής των παρενεργειών δεν αποδίδει, δεν επιτυγχάνεται ο βασικός στόχος, που είναι η δια της α- ναλγησίας λειτουργική αποκατάσταση του α- σθενούς. Τότε έχει νόηµα η αλλαγή της οδού χορήγησης του οπιοειδούς ή η εναλλαγή οπιοειδών (rotation), 1,4 ελπίζοντας, και ποτέ δυστυχώς µε βεβαιότητα, ότι το νέο οπιοειδές να µην συνοδεύεται από την ίδια δυσάρεστη συµπτωµατολογία. Πχ. σε ενδοκρινοπάθεια α- πό οπιοειδή 19 (µε εναλλακτικές λύσεις την πνευστεί (καταχρηστική εφαρµογή), χωρίς την εµπειρία της στέρησης των οπιοειδών, λόγω της naloxone 4:1 που περιέχει. Αναφέρεται ό- τι µπορεί να αποτελέσει αρχική θεραπεία σε ασθενείς µε κίνδυνο κατάχρησης ή εθισµού. 10 Β) Συµπληρωµατική φαρµακευτική αγωγή µε στόχο τη µείωση των αναγκών σε οπιοειδή, έ- χει εφαρµογή όταν η αύξηση των οπιοειδών συνοδεύεται από παρενέργειες. Χρησιµοποιούνται φάρµακα που τροποποιούν τη µεταβίβαση του πόνου, µέσω νευροδιαβιβαστών και διαύλων ιόντων, όπως αντιεπιληπτικά 2 ης γενιάς και αντικαταθλιπτικά, συµβάλλουν στο αναλγητικό αποτέλεσµα και συντελούν στον περιορισµό της συνολικής συγκέντρωσης των οπιοειδών στο αίµα. 16 (ASA, paracetamol, αντιεπιληπτικά, NSAIDs, αντικαταθλιπτικά, νευροληπτικά, αντιισταµινικά, αναληπτικά, κορτικοστεροειδή, µυοχαλαρωτικά, φάρµακα κατά της σπαστικότητας, ανταγωνιστές NMDA υποδοχέων, τοπικά αναισθητικά, συµπαθολυτικά κα.). Η τάση αναζήτησης µεγαλύτερης α- ποτελεσµατικότητας και ανοχής στις παρενέργειες οδήγησε στην εξέλιξη αναλγητικών που συνδυάζουν οπιοειδές µε φαρµακευτικές ουσίες διαφορετικού τρόπου δράσης, σαν µια µορφή συνδυασµού αναλγητικής χηµειοθεραπείας ( combination analgesic chemotherapy ): codeine-paracetamol, oxycodone-paracetamol, hydrocodone-ibuprofen, αλλά, και στη σύνθεση ουσιών που παρέχουν αναλγητικό αποτέλεσµα µε περισσότερους του ενός τρόπους: tramadol (πολύ λιγότερο ισχυρό οπιοειδές ορµονική θεραπεία και τη χορήγηση µη οπιοειδών αναλγητικών), ή όταν διαπιστώνεται

8 58 υπεραλγησία από οπιοειδή (µε εναλλακτικές λύσεις τους ανταγωνιστές NMDA υποδοχέων, coxib ή buprenorphine). 5,20,21 Η αλλαγή στρατηγικής, που περιλαµβάνει αλλαγή στην οδό ή το οπιοειδές, αποτελεί τη λύση στο α- διέξοδο πριν την παραίτηση από τα οπιοειδή. Η αλλαγή της οδού χορήγησης στηρίζεται στην διαφορετική φαρµακοκινητική συµπεριφορά των οπιοειδών, ανάλογα µε την οδό που χει αναπτυχθεί ανοχή, µε το νέο οπιοειδές α- ναµένεται να εµφανισθεί µη πλήρης διασταυρούµενη ανοχή και η δράση του νέου φαρµάκου να είναι ενισχυµένη. Μεγαλύτερη µείωση εφαρµόζεται σε ήδη υψηλή δοσολογία, σε α- σθενείς µη καυκάσιας καταγωγής, σε ηλικιω- µένους και εξασθενηµένους. Μικρότερη µείωση εφαρµόζεται όταν δεν υφίσταται σχέση µε τα προηγούµενα χαρακτηριστικά ή όταν εισέρχονται στον οργανισµό. 22 Η εναλλαγή οπιοειδών (opioid rotation), αν και υπάρχει α- νεπαρκής τεκµηρίωση, συνήθως γίνεται ακολουθώντας συγκεκριµένα βήµατα 1,2 : Αρχικά υπολογίζεται η ισοαναλγητική δόση του νέου οπιοειδούς σε σχέση µε τη δόση του χορηγού- µενου. [Στη βιβλιογραφία δεν υπάρχει οµοφωνία για τις σχέσεις µετατροπής των οπιοειδών και συχνά δεν λαµβάνεται υπόψη η ηλικία, τυχόν δυσλειτουργία οργάνων και η παράλληλη λήψη φαρµάκων από τον ασθενή. 23 Η έννοια της ισοαναλγησίας αµφισβητείται α- πό ορισµένους συγγραφείς, µε το επιχείρηµα της αδυναµίας σύγκρισης διαφορετικών παραγόντων, ωστόσο αποτελεί πρακτικό τρόπο κατανόησης της ισοδυναµίας των οπιοειδών και αποφυγής υπερ- ή υποδοσολογίας µε την αλλαγή. Morphine 10mg παρεντερικά ισοδυναµούν µε: morphine 20-30mg p.o., hydrocodone 30mg p.o, hydromorphone 1.5mg παρεντερικά, 7.5mg p.o., codeine 200mg p.o., oxycodone 10-20mg p.o.] Κατόπιν, η ισοαναλγητική δόση µειώνεται κατά 25-50%, γιατί, καθώς µε το προηγούµενο οπιοειδές έ- πραγµατοποιείται αλλαγή στην οδό χορήγησης του οπιοειδούς. Ειδικότερα, όταν γίνεται αλλαγή σε methadone, η ισοαναλγητική δόση µειώνεται πολύ περισσότερο. Για άγνωστους λόγους η methadone απαντά καλώς στην ε- ναλλαγή, αλλά λόγω παρατεταµένου και α- πρόβλεπτου χρόνου ηµίσειας ζωής, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή και µείωση της ισοαναλγητικής δόσης κατά 75-90%. Για τo σύστηµα διαδερµικής fentanyl είναι προτιµότερο να χρησιµοποιούνται συµβουλευτικά ειδικοί πίνακες που συνοδεύουν το προϊόν. Σε παρουσία παροξυσµικού πόνου καθορίζονται δόσεις διάσωσης. Η επανεκτίµηση του ασθενούς, η τιτλοποίηση του νέου οπιοειδούς και η προσαρµογή της δοσολογίας είναι η συνέχεια που ολοκληρώνει τη διαδικασία της ε- ναλλαγής. Η εναλλαγή των οπιοειδών δε σηµαίνει υποχρεωτικά και θετικό αποτέλεσµα. Σε σχετική µελέτη, η οποία αφορούσε σε 86 ασθενείς µε διάφορες παθήσεις, που συνοδευόταν από χρόνιο πόνο και βρισκόταν υπό µακροχρόνια αγωγή µε οπιοειδή βραδείας αποδέσµευσης,

9 59 δοκιµάσθηκαν περίπου 2.3 ± 1.4 οπιοειδή ανά ασθενή. Το 1 ο οπιοειδές ήταν αποτελεσµατικό για το 36% των ασθενών, ενώ διεκόπη στο 30% των ασθενών λόγω παρενεργειών και στο 34% λόγω αναποτελεσµατικότητας. Για τους υπόλοιπους δοκιµάσθηκαν 2 ο 3 ο 4 ο κλπ οπιοειδές, χωρίς πάντοτε επιτυχία. Από την οµάδα που διέκοψε το 1 ο οπιοειδές απάντησε στο 2 ο το 31%, στο 3 ο το 40%, στο 4 ο το 56% και στο 5 ο οπιοειδές το 14%. 24 Όταν η αρχική φάση της τιτλοποίησης εξελιχθεί οµαλά, µε θετική απάντηση του ασθενούς στο οπιοειδές και αντιµετωπίσιµες επιπλοκές, ο ασθενής εισέρχεται στη φάση της σταθεροποίησης. Στη φάση αυτή λαµβάνει σταθερό δοσολογικό σχήµα οπιοειδών και εφαρµόζεται από το θεράποντα ιατρό τακτικός έλεγχος για παρακολούθηση, πρόληψη και αποφυγή απώτερων επιπλοκών. Εκτιµάται ο πόνος και καταγράφεται το pain score, εξετάζεται η λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής, οι παρενέργειες και τυχόν παρεκκλίνουσα συµπεριφορά, µέσω του ελέγχου των 4Α. 3,25 Πρόκειται για µια προσπάθεια τεκµηριωµένης παρακολούθησης των αποτελεσµάτων της αγωγής, ό- που τα 4Α αντιστοιχούν σε: Analgesia, Activities of daily living, Adverse effects, Aberrant drug taking behaviors. Από ορισµένους µελετητές προτείνεται και 5 ο Α (Affect), το ο- ποίο σχετίζεται µε τη διάθεση του ασθενούς. 7 Η επανεκτίµηση του ασθενούς προτείνεται να γίνεται τουλάχιστον ανά 3-6µήνες, όταν υ- πάρχει µικρός κίνδυνος για επιπλοκές και η α- γωγή είναι σταθερή. Ωστόσο, επαφίεται στην κρίση του θεράποντος ιατρού να καθορίσει τα µεσοδιαστήµατα των επισκέψεων, ανάλογα µε το πόσο συχνά το επιβάλλει η κατάσταση του ασθενούς. Ο τοξικολογικός έλεγχος των ούρων συµπληρώνει τον έλεγχο της κλινικής εξέτασης (Urine Drug Testing, UDT). 26,27 Θεωρείται πλέον αναγκαίος έλεγχος ρουτίνας, καθώς αποτελεί αντικειµενική µέθοδο ελέγχου των επιπέδων των οπιοειδών στον οργανισµό. Η σωστή αξιολόγηση του UDT πληροφορεί για τη δυνατότητα αύξησης της δοσολογίας του χορηγούµενου φαρµάκου και την περίπτωση κατάχρησης οπιοειδών και δηµιουργεί ασφαλιστική δικλείδα στη σχέση ασθενούς ιατρού. Στην προσπάθεια εξασφάλισης αναλγησίας, αν η επιλογή ενός ή περισσότερων οπιοειδών, η προσεκτική τιτλοποίηση και η µεθοδευµένη προσπάθεια αποφυγής ή αντιµετώπισης των επιπλοκών τους δεν αποδίδει, η θεραπεία µε οπιοειδή κρίνεται ανεπιτυχής και σταµατά. Ε- πιπλέον, όταν τα οφέλη υπερκαλύπτονται από τα προβλήµατα λόγω µη συµµόρφωσης του ασθενούς προς τις οδηγίες ή όταν τα οπιοειδή διατίθενται στην αγορά, ο ιατρός είναι υποχρεωµένος να διακόψει την αγωγή του χρόνιου πόνου µε οπιοειδή. 2 Η διακοπή των οπιοειδών µετά από µακροχρόνια χρήση, αποτελεί επίσης µια φάση, κατά την οποία πρέπει να εξισορροπηθεί η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα. Όπως συµβαίνει και µε άλλα φάρµακα (πχ κορτικοστεροειδή, αντιυπερτα-

10 60 σικά ή β-αποκλειστές) και η διαδικασία αυτή πρέπει να υπακούει σε σταδιακή αποδέσµευση του ασθενούς, προς αποφυγή παρενεργειών, λόγω φυσιολογικής εξάρτησης. Δεν υπάρχει οµοφωνία στη διεθνή βιβλιογραφία και πρακτική ως προς το σχήµα µείωσης και προτείνεται η εξατοµίκευσή του. Πχ. οι ασθενείς, που λαµβάνουν οπιοειδή για περισσότερο από 3 εβδοµάδες, µειώνουν το χορηγούµενο βραχείας δράσης οπιοειδές κατά 10% ανά 3-7 η- µέρες, ή κατά 20-50% ανά ηµέρα, µέχρι το ε- πίπεδο του µικρότερου διαθέσιµου σχήµατος και κατόπιν αυξάνουν τα µεσοδιαστήµατα χορήγησης, παραλείποντας µια δόση κάθε 2-5 ηµέρες. Στην περίπτωση οπιοειδών βραδείας αποδέσµευσης, όπως morphine CR (ελεγχό- µενης αποδέσµευσης) από το στόµα, συνήθως µειώνεται αρχικά το οπιοειδές κατά 20-50% ανά ηµέρα, µέχρι το µικρότερο δοσολογικό σχήµα (µέχρι τα 45mg) και κατόπιν παραλείπονται δόσεις κάθε 2-5ηµέρες. Για τη διαδερ- µική fentanyl προτείνεται εναλλαγή σε morphine ή methadone και σταδιακή µείωση. Η παράλληλη χορήγηση clonidine βοηθά στην αποφυγή αντιδραστικής υπέρτασης. 2 Συµπερασµατικά, τα οπιοειδή αποτελούν α- ποδεκτή µέθοδο αντιµετώπισης του χρόνιου πόνου, αρκεί τα προβλήµατα που αναδύονται από τη µακροχρόνια χρήση τους να εξισορροπούνται, ώστε να επιτυγχάνεται ο απόλυτος στόχος: η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Fine P, Portenoy R. Establishing best practices for opioid rotation: conclusions of an expert panel. J Pain Symptom Manage 2010;38(3): Chou R et al. For the American pain society American academy pf pain medicine opioids guidelines panel. Opioid Treatment Guidelines. Clinical Guidelines for the Use of Chronic Opioid Therapy in Chronic Non-cancer Pain. The Journal of Pain, 2009;10 (2): Jovey RD et al. Use of opioid analgesics for the treatment of chronic noncancer pain A consensus statement and guidelines from the Canadian Pain Society, Pain Res Manage 2003;8 (Suppl A):3A-28A. 4. Christo PJ. Opioid effectiveness and side effects in chronic pain. Anesthesiology Clin N Am 2003;21: Smiley Young S, Ballantyne C, et al. Balancing Clinical and Risk Management Considerations for Chronic Pain Patients on Opioid Therapy. Monograph published onhttp://www.aafp.org/online/etc/medialib /aafp_org/documents/news_pubs/mono/pa inmono/chronicpain.par.0001.file.tmp/pai nmono.pdf (sited on 24th March 2011) 6. McQuay H. Opioids in pain management.the Lancet 1999;26: 353.

11 61 7. Schneider JP. Rational use of opioid analgesics in chronic musculoskeletal pain UBM Medica The Musculoskeletal Network. The Journal of Musculoskeletal Medicine 2010 ;27 (4), published on pain/content/article/ / ?pa genumber=1 (sited on 24 th March 2011) 8. Bates JJ, et al. Are Peripheral Opioid Antagonists the Solution to Opioid Side Effects? Anesth Analg 2004; 98: Moss J, Rosow CE. Development of Peripheral Opioid Antagonists: New Insights Into Opioid Effects, Special Article. Mayo Clin Proc. October 2008;83(10): Gallagher RM, Rosenthal LJ. Chronic Pain and Opiates: Balancing Pain Control and Risks in Long-Term Opioid Treatment. Interventions in chronic pain management: focused Review. Arch Phys Med Rehabil 2008;89(Suppl 1):S Meissner W, Leyendecker P, Mueller- Lissner S, et al. A randomized controlled trial with prolonged-release oral oxycodone and naloxone to prevent and reverse opioid-induced constipation. Eur J Pain. 2009;13 (1): Simpson K, Leyendecker P, Hopp M, et al. Fixed-ratio combination oxycodone /naloxone compared with oxycodone alone for the relief of opioid-induced noncancer pain. Curr Med Res Opin. 2008;24(12): Webster LR, Butera PG, Moran LV, et al. Oxytrex minimizes physical dependence while providing effective analgesia: A randomized controlled trial in low back pain. J Pain. 2006;7(12): Likar R, Sittl R, Budd K. Transdermal buprenorphine for pain control. Practice of transdermal and topical pain therapy. 2 nd ed.unimed, Malinoff HL, Barkin RL, Wilson G. Sublingual Buprenorphine Is Effective in the Treatment of Chronic Pain Syndrom. American Journal of Therapeutics 2005;12: Maizels M, Carberg B MC. Antidepressants and Antiepileptic Drugs for Chronic Non-Cancer Pain. American Family Physician 2005; 71: Lipkowski AW, Carr DB. Rethinking Opioid Equivalence. Pain Clin Updates 2002; 10: Deardorff WW. The Psychological Management of Chronic Pain. Continuing EdCourses.Net, (last revised: 04/24/2008), e/courses/course016.php, (sited on 24 th March 2011) 19. Rhodin A, Stridsberg M, Gordh T. Opioid Endocrinopathy: A Clinical Problem in Patients With Chronic Pain and Long- constipation in moderate-to-severe

12 62 term Oral Opioid Treatment Clinical Journal of Pain 2010;26( 5): Silverman SM. Opioid induced hyperalgesia: clinical implications for the pain practitioner. Comprehensive Pain Medicine, Pain Physician 2009;12(3): Mitra S. Opioid-induced hyperalgesia: pathophysiology and clinical implications Department of Anaesthesia & Intensive Care, Government Medical College & Hospital, Chandigarh J Opioid Manag. 2008;4(3): Hardy JR, Quigley C, Ross J. Opioid Rotation. Opioids in Cancer Pain, 2 nd ed, 2009; p Khemlani MH. Opioid Switching. HKSPM Newsletter 2010; 1: Do Quang-Cantagrel N, Wallace MS, Magnuson SK. Opioid Substitution to Improve the Effectiveness of Chronic Non-cancer Pain Control: A Chart Review. Anesth Analg 2000;90: Passik SD, Weinreb HJ. Managing chronic nonmalignant pain: overcoming obstacles to the use of opioids. Adv Ther 2000; 17: Reisfield GM, Salazar E, Bertholf RL. Review: Rational Use and Interpretation of Urine Drug Testing in Chronic Opioid Therapy. Annals of Clinical & Laboratory Science2007; 37( 4): Katz NP et al. Behavioral Monitoring and Urine Toxicology Testing in Patients Receiving Long-Term Opioid Therapy. Anesth Analg 2003;97: Keywords: opioids, chronic use, efficacy, side-effects ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τσιρογιάννη Αικατερίνη: Αναισθησιολογικό Τµήµα Γ.Ν Κατερίνης Τηλ:

Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η θεραπεία µε οπιοειδή

Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η θεραπεία µε οπιοειδή 63 Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η θεραπεία µε οπιοειδή Ζούκα Μαρία MD ABSTRACT When to start and when to terminate an opioid treatment Zouka M Opioid use for cancer pain is well established in medical

Διαβάστε περισσότερα

11ο Συνέδριο Μαριάννα Λόρδου

11ο Συνέδριο Μαριάννα Λόρδου 11ο Συνέδριο Μαριάννα Λόρδου ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΠΙΟΕΙΔΩΝ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΠΟΝΟ (Evidence based recommendations from EAPC) 9-11 Μαρτίου 2012 ΣΟΦΙΑ ΝΕΣΤΟΡΟΣ MD, MSc Ιατρική Διευθύντρια Αντικαρκινικόs Σύνδεσμος Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή εκφυλιστική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος η οποία εκδηλώνεται με κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Μέχρι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Φαρμακευτική θεραπεία της επιληψίας

Οδηγίες για την Φαρμακευτική θεραπεία της επιληψίας Οδηγίες για την Φαρμακευτική θεραπεία της επιληψίας Επιληψία είναι μία νόσος με πολλαπλά αίτια και η διάγνωση τίθεται όταν ο ασθενής εμφανίσει δύο επεισόδια μη προκλητών επιληπτικών κρίσεων ή ένα επεισόδιο

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς είναι απόλυτη προτεραιότητα και για τα μέλη της οικογένειας

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς είναι απόλυτη προτεραιότητα και για τα μέλη της οικογένειας KAΡKIN KINΙKOΣ Σ ΠΟΝΟΣ Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς είναι απόλυτη προτεραιότητα και για τα μέλη της οικογένειας Juarez, G., & Ferrell, B. R.. Family and caregiver involvement in

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Η αίσθηση του πόνου για τον άνθρωπο είναι ένα σύνηθες γεγονός στη ζωή του. Ο πόνος είναι χρήσιμος διότι κινητοποιεί τον άνθρωπο προς αναζήτηση της αιτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστά και άγνωστα προβλήµατα της µακροχρόνιας χορήγησης οπιοειδών

Γνωστά και άγνωστα προβλήµατα της µακροχρόνιας χορήγησης οπιοειδών 37 Γνωστά και άγνωστα προβλήµατα της µακροχρόνιας χορήγησης οπιοειδών Αµανίτη Αικατερίνη MD, PhD ABSTRACT Known and unknown problems after prolonged use of opioids Amaniti E Opioid analgesics are widely

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ Ως χρόνιος κνησμός, ορίζεται ένας κνησμός ο οποίος διαρκεί περισσότερο από 6 εβδομάδες. Ο επιπολασμός του χρονίου κνησμού στο γενικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Απόστολος Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας- Νευροουρολογίας ΑΠΘ Έντυπο δήλωσης συμφερόντων Πολυκεντρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2 Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 1 Νοσηλεύτρια-Φυσικοθεραπεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου",Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ιατρικής Σχολής Αθηνών στην 2Νοσηλεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Άμφισσας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ανοικτού Πανεπιστημίου Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή εκφυλιστική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος η οποία εκδηλώνεται με κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Μέχρι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1. Προσδιορισμός φαρμακευτικού προϊόντος

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1. Προσδιορισμός φαρμακευτικού προϊόντος 1.1 Ονομασία ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. Προσδιορισμός φαρμακευτικού προϊόντος TRIVASTAL 50 mg, δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης 1.2 Σύνθεση Δραστική ουσία: Πιριβεδίλη Έκδοχα: Πυρήνας: Πολυβιδόνη,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς»

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Καταστολή και Αναλγησία στο ΤΕΠ Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Αναισθησιολογική φροντίδα στο ΤΕΠ ιαχείριση ασθενών ποικίλης επικινδυνότητας/βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist MSc, PT Συνήθης

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014 Οστεοπόρωση Ορισµός Οστεοπόρωση ονοµάζεται η κατάσταση στην οποία µειώνεται η οστική µάζα και διαταράσσεται η µικροαρχιτεκτονική του οστού. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος

There are no translations available. Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος There are no translations available. Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Από κατάσταση αναζήτησης σωτηρίας, από σύμπτωμα συναγερμού ο πόνος κατάντησε αδικία. Και όπως όλες οι αδικίες γίνεται όλο και περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις του Τενοντίου Πετάλου του Ώµου

Παθήσεις του Τενοντίου Πετάλου του Ώµου Παθήσεις του Τενοντίου Πετάλου του Ώµου ρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός, ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών, Νοσοκοµείο ΙΑΣΩ General Τι είναι το τενόντιο πέταλο του ώµου; Η άρθρωση του ώµου

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομαδα Εργασίας Διακοπής Καπνίσματος και Προαγωγης Υγείας Υποτροπή Ορισμοί συχνότητα Παράγοντες κινδύνου Εργαλεία πρόβλεψης

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης 4 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Levothyroxine Alapis και των λοιπών εμπορικών ονομασιών του (βλ. Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

Οξύς Μετεγχειρητικός Πόνος

Οξύς Μετεγχειρητικός Πόνος ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 259 Οξύς Μετεγχειρητικός Πόνος ΒΑΓΙΑ ΝΤΡΙΤΣΟΥ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΙΡΗΝΗ ΔΙΝΤΣΙΔΟΥ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΑΡΔΑΚΗ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΜΑΝΤΗ 1. Μετεγχειρητικός πόνος Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Οπιοειδή ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΤΣΗ, ΕΛΕΝΗ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΥ

Οπιοειδή ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΤΣΗ, ΕΛΕΝΗ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 113 Οπιοειδή ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΤΣΗ, ΕΛΕΝΗ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Το όπιο προέρχεται από την ελληνική λέξη οπός που σημαίνει γαλακτώδης χυμός των φυτών. Το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΝΩΣΤΑ ΕΩΣ ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΑ Το κάπνισμα αποτελεί τη μόνη αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί Η νικοτίνη προκαλεί αληθινή εξάρτηση παρόμοια με της ηρωίνης, της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 Αίθουσα Μικροσκοπίων Ά ορόφου (Νέο Κτήριο) ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας Φαρμακευτική Φροντίδα : όταν ο ασθενής βρίσκεται στο κέντρο της επιχειρηματικότητας 22/1/2012 Dr. Ίνα Πιπεράκη 1 Επιχειρηματικότητα εν μέσω κρίσης Τον κυρίαρχο ρόλο του Φαρμακοποιού Διευκολύνει στη μείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Σύσταση 6: Σε άτομα με μέτρια και σοβαρή κατάθλιψη οι Γενικοί Ιατροί και οι άλλοι Ιατροί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας συστήνεται να χορηγούν αντικαταθλιπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών Αγχώδειςδιαταραχές διαταραχέςκαι Πανικός Εµµανουήλ Ν. Κάττουλας MD, PhD Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Επιστηµονικός Συνεργάτης Α Ψυχιατικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Ψυχίατρος

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών)

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ MASCC/ISOO ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ: 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Συντονιστής Διευθυντής. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Συντονιστής Διευθυντής. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση της επώδυνης διαβητικής νευροπάθειας» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Σύγκρουση συμφερόντων Astellas Pfizer GSK Amgen Eli-Lilly

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξική σχεδίαση του

Χωροταξική σχεδίαση του Χωροταξική σχεδίαση του ΤµήµατοςΕπειγόντωνΠεριστατικώνεριστατικών Νύκταρη Βασιλεία Αναισθησιολόγος ΠΑΓΝΗ λειτουργία: υποδοχή ασθενών σταθεροποίηση ασθενών αντιµετώπιση ασθενών απρόβλεπτος όγκος ποικιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας Innovating in Uncertain Times Επιστημονική Ημερίδα ΕΕΦΑΜ 27Νοεμβρίου Νοεμβρίου, 2010 Βασίλης Τριαντόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος, BIΟΑXIS Healthcare Ltd London UK Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΥΠΕΡΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ : ΣΚΛΑΒΟΥ ΜΕΛΑΧΡΙΝΗ ΣΚΟΤΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΑΡΙΣΑ 2011 Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

O S T E O V I L E (Alfacalcidol)

O S T E O V I L E (Alfacalcidol) O S T E O V I L E (Alfacalcidol) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ OSTEOVILE 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ OSTEOVILE 0,25 mcg/cap: Περιέχει 0,25 mcg/cap alfacalcidol

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα