Πως εξισορροπείται η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα µετά από µακροχρόνια χρήση οπιοειδών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πως εξισορροπείται η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα µετά από µακροχρόνια χρήση οπιοειδών"

Transcript

1 51 Πως εξισορροπείται η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα µετά από µακροχρόνια χρήση οπιοειδών Τσιρογιάννη Αικατερίνη MD ABSTRACT How to balance efficacy versus side effects of chronic opioid use Tsirogianni E Opioid analgesics have finally joined the treatment of chronic non-cancer pain. In many cases, the problems that emerge from long-term use of opioids, can outweigh the benefits from its use. These problems usually refer to somatic disturbances but quite often they affect the psychological milieu. When the balance of efficacy versus side effects turns to either side, the outcome can be either effective treatment of pain, disastrous de-socialization due to divertive use and any point in between. Therefore, prescriptions for chronic opioid use for non-cancer pain should be balanced in order to achieve the ultimate goal: to improve the quality of patient s life Τα οπιοειδή χαρακτηρίζονται από το πλεονέκτηµα της µη ύπαρξης φαινοµένου οροφής ως προς την αναλγησία. Ωστόσο, η θεωρητικά α- περιόριστη δυνατότητα χορήγησής τους, πρακτικά περιορίζεται από τις παρενέργειες και ε- πιπλοκές τους. Εποµένως, το ζητούµενο από µια χρόνια αγωγή µε τη συγκεκριµένη κατηγορία φαρµάκων είναι η επίτευξη ισορροπίας µεταξύ αποτελεσµατικότητας και προκαλού- µενων προβληµάτων, δηλαδή: αναλγησία χωρίς παρενέργειες. Συνεπώς, ο υπεύθυνος για Αναισθησιολογικό Τµήµα Γ.Ν. Κατερίνης τη χρόνια χορήγηση των οπιοειδών ιατρός, προκειµένου να εµποδίσει τα προβλήµατα ή να τα αντιµετωπίσει, πρέπει να κινηθεί πάνω σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος είναι η πρόληψη των προβληµάτων και ο δεύτερος η θεραπευτική αντιµετώπισή τους. Οι δύο αυτοί άξονες αποτελούν µέρος ενός ευρύτερου σχεδίου της στρατηγικής που ακολουθείται κατά την αντιµετώπιση του χρόνιου πόνου. 1 Η πρόληψη των προβληµάτων αποτελεί απαραίτητη αρχική ιατρική φροντίδα και η θεραπευτική αντιµετώπιση τους την επόµενη κίνηση, όταν επιτευχθεί µεν αναλγησία, αλλά συνοδεύεται από παρενέργειες των οπιοειδών.

2 52 Ειδικότερα, µετά την προσεκτική εκτίµηση του ασθενούς µε χρόνιο άλγος και την αξιολόγηση των θεραπευτικών εναλλακτικών λύσεων, εφόσον αποφασισθεί η θεραπεία µε ο- πιοειδή, η επιλογή του φαρµάκου αποτελεί το επόµενο βήµα για να τεθεί η σωστή βάση σχεδιασµού της αντιµετώπισης του πόνου. 1,2 Αξιολογείται το είδος του πόνου και κατά πόσο τα φαρµακολογικά χαρακτηριστικά του ο- πιοειδούς µπορούν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες της αγωγής, ώστε τα οφέλη από το οπιοειδές να είναι µεγαλύτερα από αναµενόµενα προβλήµατα. Οι επιλογές πρακτικά καθορίζονται και από τη διαθεσιµότητα των οπιοειδών σε κάθε χώρα. [Δυστυχώς, σήµερα στην Ελλάδα διατίθενται µόνο: morphine από το στόµα και για παρεντερική χρήση, fentanyl για παρεντερική χρήση, διαδερµικά και µε σύστηµα χορήγησης δια του βλεννογόνου (παρειάς, ρινός ή υπογλώσσιου), pethidine παρεντερικά (ακατάλληλη για αντιµετώπιση χρόνιου πόνου), codeine από το στόµα σε συνδυασµό µε paracetamol µε ή χωρίς caffeine, tramadol παρεντερικά, δια του ορθού και του στόµατος, µόνη ή σε συνδυασµό µε paracetamol από το στόµα]. Το DIRE score (Diagnosis, Intractability, Risk και Efficacy) 2, που ε- κτιµά τους παράγοντες: α) διάγνωση αλγογόνου αιτίου, β) δυσκολία ελέγχου του πόνου µε άλλες θεραπευτικές αγωγές, γ) κίνδυνο από διαταραχές και παρέκκλιση συµπεριφοράς, τάση προς κατάχρηση ουσιών, αξιοπιστία α- σθενούς, κοινωνική ζωή και συµπεριφορά και δ) αποτελεσµατικότητα αγωγής, προβλέπει την πιθανή αποτελεσµατικότητα της αναλγησίας και την πιθανή προσαρµογή του ασθενούς στη χρόνια αγωγή µε οπιοειδή, αλλά χρησιµεύει ως κριτήριο κατά την επιλογή του ασθενούς ως κατάλληλου να λάβει οπιοειδή, χωρίς να προδικάζει το θετικό αποτέλεσµα αυτής της αγωγής. Είναι σηµαντικό, εξ αρχής να θεµελιώνεται σχέση ειλικρίνειας και επικοινωνίας ασθενούς και θεράποντος ιατρού, η οποία ξεκινά µε έγγραφη συµφωνία µεταξύ των δύο, που αφορά στην έναρξη οπιοειδών προς αντιµετώπιση του χρόνιου πόνου, στους στόχους και στις πιθανές επιπλοκές της αγωγής αυτής. 3 Ο α- σθενής καθίσταται ενήµερος και προετοιµάζεται για τις παρενέργειες και τις προσδοκίες α- πό τη σχετική αγωγή και για το γεγονός ότι θα απαιτηθεί πιθανότατα µεγάλο χρονικό διάστηµα προσπάθειας. 2 Εφόσον παράλληλος στόχος µε την αναλγησία είναι και η πρόληψη των παρεπόµενων προβληµάτων, η έναρξη της υλοποίησης των επιλογών πρέπει να υπακούει στους όρους της διαδικασίας της τιτλοποίησης. Πρέπει, δηλαδή, οι συγκεντρώσεις του χορηγούµενου οπιοειδούς στο αίµα να ανέλθουν βαθµιαία, από τα µη αποτελεσµατικά επίπεδα, σε τιµές πάνω από την ελάχιστη αποτελεσµατική συγκέντρωση -εντός του θεραπευτικού παραθύρου - ώστε να βρεθεί το κατάλληλο οπιοειδές, στην κατάλληλη δοσολογία, για τον συγκεκριµένο ασθενή στη συγκεκριµένη περίοδο της ζωής

3 53 του. Η τιτλοποίηση, στην αρχική της φάση, συντελείται µε χορήγηση της µικρότερης καθιερωµένης δοσολογίας του οπιοειδούς και µε προσεκτική αύξησή της µέχρι την επίτευξη ικανοποιητικής αναλγησίας ή µε αύξησή της µέχρι του σηµείου εµφάνισης επιπλοκών. Αυτά είναι τα δύο όρια που θέτουν οροφή στην τιτλοποίηση (σχήµα 1). 3,4 Σχήµα 1: Στρατηγική Αναλγησίας Για να γίνει η προσαρµογή των οπιοειδών στον κάθε ασθενή, απαιτείται χρόνος εφαρµογής και παρατήρησης, έως και 8-12 εβδοµάδες. Με συνεργασία θεράποντος ιατρού και α- σθενούς είναι σκόπιµο να τίθενται ρεαλιστικοί στόχοι στην αναλγησία, ιδίως για ασθενείς για τους οποίους δεν υπάρχει ελπίδα οριστικής θεραπείας. 3 Για παράδειγµα, αρχικά ε- πιδιώκει κανείς την αποκατάσταση του ύ- πνου, σε δεύτερο χρόνο την επιστροφή στην εργασία ή τη συµµετοχή σε δραστηριότητες κλπ. Επιτυχία θεωρείται ο περιορισµός του άλγους κάτω του µετρίου. Ανώτερο όριο ικανοποιητικής αναλγησίας εκτιµάται στο pain score τιµή 4/10. Οι ασθενείς που δεν έχουν ξαναπάρει οπιοειδή, συνήθως ξεκινούν µε φάρµακα µικρής διάρκειας ηµίσειας ζωής: hydrocodone, hydromorphone, oxycodone, codeine, ή morphine, και δυνατότητα λήψης ανά 4ωρο. Σοβαρός πόνος αντιµετωπίζεται µε µεγαλύτερες δόσεις. Ενδεικτικά χορηγούνται: 5-10mg hydrocodone, 5mg oxycodone, 2mg hydromorphone, 30-60mg codeine, ή 10-30mg morphine p.o. 5 Η χορήγηση του οπιοειδούς µε επίκληση έχει θέση όταν ο χρόνιος πόνος δεν είναι σταθερός. Αντίθετα, σε σταθερό πόνο, ανάλογος τρόπος λήψης αναλγητικών υποβάλλει τον ασθενή σε περιόδους άγχους και πόνου, τα οποία και δυσαρέσκεια δηµιουργούν, αλλά, και διατάραξη της σχέσης εµπι-

4 54 στοσύνης ιατρού και ασθενούς, ενώ η προσοχή του αρρώστου εστιάζεται στο πρόβληµα και στην επόµενη δόση, ενισχύοντας την ψυχική εξάρτηση. Τιτλοποίηση οπιοειδών µε εξ αρχής βραδείας αποδέσµευσης οπιοειδή γίνεται σπανιότερα και προτιµάται σε ασθενείς µε επίµονο πόνο. Ενδεικτικά χορηγούνται: διαδερµική fentanyl βασιζόµενη στις δόσεις των συµπληρωµατικών οπιοειδών που χορηγούνται στον ασθενή (διαδερµικό σύστηµα fentanyl 25mcg/h για κάθε 90mg morphine p.o.), 2.5mg/6-8h methadone p.o., 15mg morphine CR/24h p.o., 15mg morphine SR/12h p.o., 30mg morphine ER/24h p.o., 10mg Oxycodone CR/12h p.o., 5mg Oxymorphone ER/12h p.o.. 5 Η χορήγηση οπιοειδών βραδείας αποδέσµευσης γίνεται πάντοτε «µε το ρολόι». Γενικά, τα µακράς διάρκειας οπιοειδή, που λαµβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήµατα, δηµιουργούν τη βάση για τη θεραπεία του χρόνιου πόνου µε οπιοειδή. 5 Αναφέρεται ότι οι µικρότερες διακυµάνσεις συγκεντρώσεων οπιοειδών στο πλάσµα εξασφαλίζουν σταθερότερη αναλγησία, περισσότερη ανοχή στις παρενέργειες 3, καλύτερο ύπνο και λειτουργικότητα, λιγότερες πιθανότητες ευφορίας, κατάθλιψης και εθισµού. 7 Η παρουσία παροξυσµικού πόνου αντιµετωπίζεται ταυτόχρονα µε οπιοειδή βραχείας διάρκειας δράσης, αλλά σε µικρή ποσότητα προς αποφυγή κατάχρησης ή παρέκκλισης της συµπεριφοράς. Στην πραγµατικότητα, ωστόσο, δεν υπάρχει επαρκής τεκµηρίωση αν κάποιο ειδικό αναλγητικό ή κάποιο δοσολογικό σχήµα επηρεάζει την αποτελεσµατικότητα ή τον κίνδυνο εθισµού (addiction). 2 Η επιλογή εποµένως επηρεάζεται από τις αιτιάσεις του ασθενούς, τον τρόπο ζωής του και τις επιθυµίες του. 5,6 Οι περισσότερες παρενέργειες διαπιστώνονται µε την έναρξη της χορήγησης των οπιοειδών και πολλές από αυτές υποχωρούν ή και ε- ξαφανίζονται κατά την πορεία της θεραπείας, γεγονός που λαµβάνεται ως ένδειξη ανάπτυξης ανοχής µε τη συνεχόµενη χρήση (3-7 η- µέρες). Το αποτέλεσµα βέβαια, στην καθηµερινή πρακτική γίνεται αντιληπτό από τα λεγό- µενα του ασθενούς και την κλινική εικόνα του, γι αυτό η επανεκτίµησή του κρίνεται ουσιώδης. Αυτή µπορεί να αποκαλύψει το επιθυµητό, ή την επίτευξη αναλγησίας αλλά µε παρενέργειες, ή, και την επιδείνωση µε συνύπαρξη πόνου και επιπλοκών, καθώς το θεραπευτικό παράθυρο για κάθε ασθενή είναι εξατοµικευµένο. Οι δύο τελευταίες καταστάσεις απαιτούν µεθοδευµένες διορθωτικές κινήσεις προς βελτίωση της απάντησης. Ο όρος απάντηση (responsiveness) των οπιοειδών στο φάρµακο ή την οδό χαρακτηρίζει το αποτέλεσµα της δοκιµής των οπιοειδών. Πρόκειται για την πιθανότητα επιθυµητής ισορροπίας µεταξύ ανακούφισης του πόνου και επιπλοκών κατά τη διάρκεια της τιτλοποίησης. 1,3,4 Φτωχή απάντηση κατά τη δοκιµή ενός οπιοειδούς, ως προς το ίδιο το φάρµακο ή την οδό χορήγησης, προκύπτει όταν οι παρενέργειες αποκλείουν τον καθορισµό µιας αποτελεσµα-

5 55 τικής δόσης. Μπορεί να ευθύνονται ασθενοκεντρικοί και φαρµακο-κεντρικοί παράγοντες. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει οποιοσδήποτε παράγοντας αυξάνει την τοξικότητα (ηλικία, παθολογία, µεταβολικοί παράγοντες) ή µειώνει την πιθανότητα αναλγησίας (γενετικοί παράγοντες, ανοχή), το είδος του πόνου (όπως νευροπαθητικός ή παροξυσµικός, οι οποίοι θεωρούνται δύσκολα αντιµετωπίσιµα άλγη), η επιδείνωση της κατάστασης και η επιβάρυνση από άλλους παράγοντες (κακή ψυχολογία). Στη δεύτερη ανήκει το σύµπλεγµα οπιοειδές και υποδοχέας. Φτωχή απάντηση είναι συχνό φαινόµενο στην πρώτη φαρµακευτική δοκιµή. Μηχανισµοί για τη βελτίωση της απάντησης του οπιοειδούς 1 αφορούν σε: Α) Διεύρυνση του θεραπευτικού παραθύρου µε τεχνικές που περιορίζουν τις παρενέργειες και ανεβάζουν τη δόση του οπιοειδούς σε θεραπευτικά επίπεδα. Β) Συµπληρωµατική φαρµακευτική αγωγή µε στόχο τη µείωση των αναγκών σε οπιοειδή. Γ) Μη φαρµακευτική παρέµβαση. Δ) Αλλαγή οπιοειδούς ή οδού χορήγησης. λαµβάνουν οπιοειδή, συνήθως αναπτύσσεται ανοχή σε 7-10 ηµέρες. Συνεπώς, ολιγοήµερη αγωγή µε αντιχολινεργικά, αντιισταµινικά, α- ντιντοπαµινεργικά ή ανταγωνιστές 5-ΗΤ 3 είναι αποτελεσµατική στο να περιορίζει τις παρενέργειες και να ανεβάζει τη δόση του οπιοειδούς σε θεραπευτικά επίπεδα. Αντίθετα, για τη δυσκοιλιότητα, η οποία αφορά στο 99% των λαµβανόντων οπιοειδή, δεν αναπτύσσεται ανοχή και η πρόληψη θεωρείται πρωταρχική και ουσιαστική. Ξεκινά από αλλαγές στις διαιτητικές συνήθειες των ασθενών και τον τρόπο ζωής τους, για να φτάσει θεραπευτικά πλέον στις φαρµακευτικές παρεµβάσεις. Αν και υπάρχουν πολλές προτάσεις διεύρυνσης του θεραπευτικού παραθύρου, η ανακάλυψη της εντόπισης και λειτουργικότητας των υποοµάδων των υποδοχέων οπιοειδών, οδήγησε σε στροφή του επιστηµονικού ενδιαφέροντος σε επίπεδο ανταγωνιστών των υποδοχέων των οπιοειδών και στην δηµιουργία αντίστοιχων φαρµάκων, µε ενδιαφέρουσες προτάσεις για το µέλλον. Με βασικό συλλογισµό το ότι οι παρενέργειες αποδίδονται στη δράση των οπιοειδών στους περιφερικούς υποδοχείς, Α) Κατά τη διεύρυνση του θεραπευτικού παραθύρου, όταν ο ασθενής δεν πονά, αλλά έχει παρενέργειες που είναι συνηθισµένες, συχνά αναµενόµενες και για τις οποίες συνήθως ο οργανισµός αναπτύσσει ανοχή η συµπτωµατική αντιµετώπιση είναι η συνήθης πρακτική βελτίωσης της απάντησης. Πχ. για τη ναυτία, που αφορά στο 10-40% των ασθενών που ενώ το αναλγητικό αποτέλεσµα στην αντίστοιχη στους υποδοχείς του ΚΝΣ, τίθεται το ερώτηµα: αν η λύση στα προβλήµατα από χορήγηση οπιοειδών βρίσκεται στους περιφερικούς ανταγωνιστές των οπιοειδών. 8,9 Πρόκειται για εκλεκτικούς ανταγωνιστές των υποδοχέων των οπιοειδών, που εµποδίζουν τη δράση των οπιοειδών µέσω των µ-υποδοχέων ε-

6 56 κτός του ΚΝΣ (Peripherally acting µ-opioid receptor antagonists, PAMORAs): Methylnaltrexone και Alvimopan. Η χηµική δοµή της Methylnaltrexone είναι συγγενική προς τους ανταγωνιστές των µ- υποδοχέων της morphine. Η προσθήκη µεθυλικής οµάδας στον αµινικό δακτύλιο της ουσίας σχηµατίζει περισσότερο πολωµένο και λιγότερο λιποδιαλυτό µόριο, που περνά δυσκολότερα τον αι- µατοεγκεφαλικό φραγµό. Η Methylnaltrexone (p.o., sc.) δρα περιφερικά και µειώνει τη δυσκοιλιότητα, χωρίς επίδραση στο αναλγητικό αποτέλεσµα. Αναφέρεται η δυνατότητα βελτίωσης της ποιότητας ζωής σε ασθενείς υπό χρόνια αγωγή µε οπιοειδή, µε ανακούφιση υ- γιών εθελοντών και από άλλα ανεπιθύµητα συµπτώµατα (όπως κνησµός), όµως δεν έχει δοκιµασθεί για διάστηµα µεγαλύτερο των 4 µηνών και δεν γνωρίζουµε την αποτελεσµατικότητά της στον χρόνιο πόνο. 8 Το σκεύασµα Alvimopan είναι trans-3,4dimethyl-4-(3hydrοxyphenyl) piperidine. Δεν διέρχεται τον αιµατοεγκεφαλικό φραγµό λόγω πολικότητας. Μελετήθηκε (p.o.) σε ασθενείς µε χρόνια αγωγή οπιοειδών ή σε methadone για εθισµό στα ο- πιοειδή και διαπιστώθηκε δοσοεξαρτώµενη αύξηση της κινητικότητας των σπλάγχνων, χωρίς άρση της αναλγησίας. Προς το παρόν έ- χει ένδειξη µόνο για τον µετεγχειρητικό ειλεό. 8 Η συµβολή των ανταγωνιστών των περιφερικών υποδοχέων των οπιοειδών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών µε µακρο- χρόνια χορήγηση οπιοειδών πρέπει να τεκµηριωθεί µε κλινικές µελέτες. Επίσης, το ερευνητικό ενδιαφέρον είναι στραµ- µένο σε νέα σκευάσµατα και συστήµατα χορήγησης αγωνιστών/ανταγωνιστών των υποδοχέων των οπιοειδών για τον χρόνιο πόνο, που περιορίζουν την δυνατότητα κατάχρησης ή προκαλούν συµπτωµατολογία στέρησης, ό- ταν δεν λαµβάνονται µε το δόκιµο τρόπο. Ε- ξυπηρετείται ο περιορισµός επιπλοκών από τη µακροχρόνια χρήση των οπιοειδών, ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνεται και «αναγκαστική προστασία» ασθενών που χρειάζονται µεν οπιοειδή, αλλά ανήκουν στις οµάδες υψηλού κινδύνου για κατάχρηση οπιοειδών και εξάρτηση. 10 Αναφέρεται ότι βραδείας αποδέσµευσης Oxycodone/Naloxone 2:1 εξασφαλίζει αναλγησία και µειώνει τη δυσκοιλιότητα σε ασθενείς µε σοβαρό χρόνιο πόνο, χωρίς άρση της αναλγησίας από τη naloxone, πιθανότατα λόγω της περιορισµένης βιοδιαθεσιµότητας της naloxone όταν χορηγείται δια του στόµατος. 11,12 Ο συνδυασµός oxycodone µε πολύ µικρή ποσότητα naltrexone είναι υπό έρευνα, µε υποσχό- µενα καλύτερα αναλγητικά αποτελέσµατα, µικρότερη κατανάλωση οπιοειδούς και λιγότερες παρενέργειες, σε σχέση µε µόνη την oxycodone. 13 Η buprenorphine εφαρµόζεται ήδη στο χρόνιο πόνο. 14,15 Ο συνδυασµός της µε naloxone ως υπογλώσσιο δισκίο για τον χρόνιο πόνο είναι υπό διερεύνηση. Πρόκειται για µερικό αγωνιστή των µ-υποδοχέων, ο οποίος δε µπορεί να χορηγηθεί παρεντερικά ή να εισ-

7 57 από τη morphine, µε µεταβολίτες πιο ισχυρής συγγένειας µε τους µ-υποδοχείς, αλλά αποτελεσµατικό, καθώς εµποδίζει παράλληλα την επαναπρόσληψη σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης) και tapentadol (χαµηλής συγγένειας α- γωνιστής µ-υποδοχέων και αναστολέας επαναπρόσληψης της νοραδρεναλίνης ). 17 Γ) Οι µη φαρµακευτικές παρεµβάσεις κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Γνωσιακέςσυµπεριφεριολογικές θεραπείες και παρεµβάσεις, ψυχιατρική εκτίµηση ψυχιατρική θεραπεία, περιφερική διέγερση, νευρικοί απoκλεισµοί, νευρολύσεις, χειρουργική αντιµετώπιση, φυσικοθεραπείες, συµπληρωµατικές θεραπείες κ.α. αποτελούν εναλλακτικές λύσεις, οι οποίες συµπληρώνουν τη δράση των οπιοειδών ή και περιορίζουν την ανάγκη εφαρµογής τους. 3 Δ) Όταν οι προσπάθειες σταδιακής αύξησης του οπιοειδούς περιορίζονται από τις παρενέργειες και η εφαρµογή τεχνικών αποφυγής των παρενεργειών δεν αποδίδει, δεν επιτυγχάνεται ο βασικός στόχος, που είναι η δια της α- ναλγησίας λειτουργική αποκατάσταση του α- σθενούς. Τότε έχει νόηµα η αλλαγή της οδού χορήγησης του οπιοειδούς ή η εναλλαγή οπιοειδών (rotation), 1,4 ελπίζοντας, και ποτέ δυστυχώς µε βεβαιότητα, ότι το νέο οπιοειδές να µην συνοδεύεται από την ίδια δυσάρεστη συµπτωµατολογία. Πχ. σε ενδοκρινοπάθεια α- πό οπιοειδή 19 (µε εναλλακτικές λύσεις την πνευστεί (καταχρηστική εφαρµογή), χωρίς την εµπειρία της στέρησης των οπιοειδών, λόγω της naloxone 4:1 που περιέχει. Αναφέρεται ό- τι µπορεί να αποτελέσει αρχική θεραπεία σε ασθενείς µε κίνδυνο κατάχρησης ή εθισµού. 10 Β) Συµπληρωµατική φαρµακευτική αγωγή µε στόχο τη µείωση των αναγκών σε οπιοειδή, έ- χει εφαρµογή όταν η αύξηση των οπιοειδών συνοδεύεται από παρενέργειες. Χρησιµοποιούνται φάρµακα που τροποποιούν τη µεταβίβαση του πόνου, µέσω νευροδιαβιβαστών και διαύλων ιόντων, όπως αντιεπιληπτικά 2 ης γενιάς και αντικαταθλιπτικά, συµβάλλουν στο αναλγητικό αποτέλεσµα και συντελούν στον περιορισµό της συνολικής συγκέντρωσης των οπιοειδών στο αίµα. 16 (ASA, paracetamol, αντιεπιληπτικά, NSAIDs, αντικαταθλιπτικά, νευροληπτικά, αντιισταµινικά, αναληπτικά, κορτικοστεροειδή, µυοχαλαρωτικά, φάρµακα κατά της σπαστικότητας, ανταγωνιστές NMDA υποδοχέων, τοπικά αναισθητικά, συµπαθολυτικά κα.). Η τάση αναζήτησης µεγαλύτερης α- ποτελεσµατικότητας και ανοχής στις παρενέργειες οδήγησε στην εξέλιξη αναλγητικών που συνδυάζουν οπιοειδές µε φαρµακευτικές ουσίες διαφορετικού τρόπου δράσης, σαν µια µορφή συνδυασµού αναλγητικής χηµειοθεραπείας ( combination analgesic chemotherapy ): codeine-paracetamol, oxycodone-paracetamol, hydrocodone-ibuprofen, αλλά, και στη σύνθεση ουσιών που παρέχουν αναλγητικό αποτέλεσµα µε περισσότερους του ενός τρόπους: tramadol (πολύ λιγότερο ισχυρό οπιοειδές ορµονική θεραπεία και τη χορήγηση µη οπιοειδών αναλγητικών), ή όταν διαπιστώνεται

8 58 υπεραλγησία από οπιοειδή (µε εναλλακτικές λύσεις τους ανταγωνιστές NMDA υποδοχέων, coxib ή buprenorphine). 5,20,21 Η αλλαγή στρατηγικής, που περιλαµβάνει αλλαγή στην οδό ή το οπιοειδές, αποτελεί τη λύση στο α- διέξοδο πριν την παραίτηση από τα οπιοειδή. Η αλλαγή της οδού χορήγησης στηρίζεται στην διαφορετική φαρµακοκινητική συµπεριφορά των οπιοειδών, ανάλογα µε την οδό που χει αναπτυχθεί ανοχή, µε το νέο οπιοειδές α- ναµένεται να εµφανισθεί µη πλήρης διασταυρούµενη ανοχή και η δράση του νέου φαρµάκου να είναι ενισχυµένη. Μεγαλύτερη µείωση εφαρµόζεται σε ήδη υψηλή δοσολογία, σε α- σθενείς µη καυκάσιας καταγωγής, σε ηλικιω- µένους και εξασθενηµένους. Μικρότερη µείωση εφαρµόζεται όταν δεν υφίσταται σχέση µε τα προηγούµενα χαρακτηριστικά ή όταν εισέρχονται στον οργανισµό. 22 Η εναλλαγή οπιοειδών (opioid rotation), αν και υπάρχει α- νεπαρκής τεκµηρίωση, συνήθως γίνεται ακολουθώντας συγκεκριµένα βήµατα 1,2 : Αρχικά υπολογίζεται η ισοαναλγητική δόση του νέου οπιοειδούς σε σχέση µε τη δόση του χορηγού- µενου. [Στη βιβλιογραφία δεν υπάρχει οµοφωνία για τις σχέσεις µετατροπής των οπιοειδών και συχνά δεν λαµβάνεται υπόψη η ηλικία, τυχόν δυσλειτουργία οργάνων και η παράλληλη λήψη φαρµάκων από τον ασθενή. 23 Η έννοια της ισοαναλγησίας αµφισβητείται α- πό ορισµένους συγγραφείς, µε το επιχείρηµα της αδυναµίας σύγκρισης διαφορετικών παραγόντων, ωστόσο αποτελεί πρακτικό τρόπο κατανόησης της ισοδυναµίας των οπιοειδών και αποφυγής υπερ- ή υποδοσολογίας µε την αλλαγή. Morphine 10mg παρεντερικά ισοδυναµούν µε: morphine 20-30mg p.o., hydrocodone 30mg p.o, hydromorphone 1.5mg παρεντερικά, 7.5mg p.o., codeine 200mg p.o., oxycodone 10-20mg p.o.] Κατόπιν, η ισοαναλγητική δόση µειώνεται κατά 25-50%, γιατί, καθώς µε το προηγούµενο οπιοειδές έ- πραγµατοποιείται αλλαγή στην οδό χορήγησης του οπιοειδούς. Ειδικότερα, όταν γίνεται αλλαγή σε methadone, η ισοαναλγητική δόση µειώνεται πολύ περισσότερο. Για άγνωστους λόγους η methadone απαντά καλώς στην ε- ναλλαγή, αλλά λόγω παρατεταµένου και α- πρόβλεπτου χρόνου ηµίσειας ζωής, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή και µείωση της ισοαναλγητικής δόσης κατά 75-90%. Για τo σύστηµα διαδερµικής fentanyl είναι προτιµότερο να χρησιµοποιούνται συµβουλευτικά ειδικοί πίνακες που συνοδεύουν το προϊόν. Σε παρουσία παροξυσµικού πόνου καθορίζονται δόσεις διάσωσης. Η επανεκτίµηση του ασθενούς, η τιτλοποίηση του νέου οπιοειδούς και η προσαρµογή της δοσολογίας είναι η συνέχεια που ολοκληρώνει τη διαδικασία της ε- ναλλαγής. Η εναλλαγή των οπιοειδών δε σηµαίνει υποχρεωτικά και θετικό αποτέλεσµα. Σε σχετική µελέτη, η οποία αφορούσε σε 86 ασθενείς µε διάφορες παθήσεις, που συνοδευόταν από χρόνιο πόνο και βρισκόταν υπό µακροχρόνια αγωγή µε οπιοειδή βραδείας αποδέσµευσης,

9 59 δοκιµάσθηκαν περίπου 2.3 ± 1.4 οπιοειδή ανά ασθενή. Το 1 ο οπιοειδές ήταν αποτελεσµατικό για το 36% των ασθενών, ενώ διεκόπη στο 30% των ασθενών λόγω παρενεργειών και στο 34% λόγω αναποτελεσµατικότητας. Για τους υπόλοιπους δοκιµάσθηκαν 2 ο 3 ο 4 ο κλπ οπιοειδές, χωρίς πάντοτε επιτυχία. Από την οµάδα που διέκοψε το 1 ο οπιοειδές απάντησε στο 2 ο το 31%, στο 3 ο το 40%, στο 4 ο το 56% και στο 5 ο οπιοειδές το 14%. 24 Όταν η αρχική φάση της τιτλοποίησης εξελιχθεί οµαλά, µε θετική απάντηση του ασθενούς στο οπιοειδές και αντιµετωπίσιµες επιπλοκές, ο ασθενής εισέρχεται στη φάση της σταθεροποίησης. Στη φάση αυτή λαµβάνει σταθερό δοσολογικό σχήµα οπιοειδών και εφαρµόζεται από το θεράποντα ιατρό τακτικός έλεγχος για παρακολούθηση, πρόληψη και αποφυγή απώτερων επιπλοκών. Εκτιµάται ο πόνος και καταγράφεται το pain score, εξετάζεται η λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής, οι παρενέργειες και τυχόν παρεκκλίνουσα συµπεριφορά, µέσω του ελέγχου των 4Α. 3,25 Πρόκειται για µια προσπάθεια τεκµηριωµένης παρακολούθησης των αποτελεσµάτων της αγωγής, ό- που τα 4Α αντιστοιχούν σε: Analgesia, Activities of daily living, Adverse effects, Aberrant drug taking behaviors. Από ορισµένους µελετητές προτείνεται και 5 ο Α (Affect), το ο- ποίο σχετίζεται µε τη διάθεση του ασθενούς. 7 Η επανεκτίµηση του ασθενούς προτείνεται να γίνεται τουλάχιστον ανά 3-6µήνες, όταν υ- πάρχει µικρός κίνδυνος για επιπλοκές και η α- γωγή είναι σταθερή. Ωστόσο, επαφίεται στην κρίση του θεράποντος ιατρού να καθορίσει τα µεσοδιαστήµατα των επισκέψεων, ανάλογα µε το πόσο συχνά το επιβάλλει η κατάσταση του ασθενούς. Ο τοξικολογικός έλεγχος των ούρων συµπληρώνει τον έλεγχο της κλινικής εξέτασης (Urine Drug Testing, UDT). 26,27 Θεωρείται πλέον αναγκαίος έλεγχος ρουτίνας, καθώς αποτελεί αντικειµενική µέθοδο ελέγχου των επιπέδων των οπιοειδών στον οργανισµό. Η σωστή αξιολόγηση του UDT πληροφορεί για τη δυνατότητα αύξησης της δοσολογίας του χορηγούµενου φαρµάκου και την περίπτωση κατάχρησης οπιοειδών και δηµιουργεί ασφαλιστική δικλείδα στη σχέση ασθενούς ιατρού. Στην προσπάθεια εξασφάλισης αναλγησίας, αν η επιλογή ενός ή περισσότερων οπιοειδών, η προσεκτική τιτλοποίηση και η µεθοδευµένη προσπάθεια αποφυγής ή αντιµετώπισης των επιπλοκών τους δεν αποδίδει, η θεραπεία µε οπιοειδή κρίνεται ανεπιτυχής και σταµατά. Ε- πιπλέον, όταν τα οφέλη υπερκαλύπτονται από τα προβλήµατα λόγω µη συµµόρφωσης του ασθενούς προς τις οδηγίες ή όταν τα οπιοειδή διατίθενται στην αγορά, ο ιατρός είναι υποχρεωµένος να διακόψει την αγωγή του χρόνιου πόνου µε οπιοειδή. 2 Η διακοπή των οπιοειδών µετά από µακροχρόνια χρήση, αποτελεί επίσης µια φάση, κατά την οποία πρέπει να εξισορροπηθεί η αποτελεσµατικότητα µε τα προβλήµατα. Όπως συµβαίνει και µε άλλα φάρµακα (πχ κορτικοστεροειδή, αντιυπερτα-

10 60 σικά ή β-αποκλειστές) και η διαδικασία αυτή πρέπει να υπακούει σε σταδιακή αποδέσµευση του ασθενούς, προς αποφυγή παρενεργειών, λόγω φυσιολογικής εξάρτησης. Δεν υπάρχει οµοφωνία στη διεθνή βιβλιογραφία και πρακτική ως προς το σχήµα µείωσης και προτείνεται η εξατοµίκευσή του. Πχ. οι ασθενείς, που λαµβάνουν οπιοειδή για περισσότερο από 3 εβδοµάδες, µειώνουν το χορηγούµενο βραχείας δράσης οπιοειδές κατά 10% ανά 3-7 η- µέρες, ή κατά 20-50% ανά ηµέρα, µέχρι το ε- πίπεδο του µικρότερου διαθέσιµου σχήµατος και κατόπιν αυξάνουν τα µεσοδιαστήµατα χορήγησης, παραλείποντας µια δόση κάθε 2-5 ηµέρες. Στην περίπτωση οπιοειδών βραδείας αποδέσµευσης, όπως morphine CR (ελεγχό- µενης αποδέσµευσης) από το στόµα, συνήθως µειώνεται αρχικά το οπιοειδές κατά 20-50% ανά ηµέρα, µέχρι το µικρότερο δοσολογικό σχήµα (µέχρι τα 45mg) και κατόπιν παραλείπονται δόσεις κάθε 2-5ηµέρες. Για τη διαδερ- µική fentanyl προτείνεται εναλλαγή σε morphine ή methadone και σταδιακή µείωση. Η παράλληλη χορήγηση clonidine βοηθά στην αποφυγή αντιδραστικής υπέρτασης. 2 Συµπερασµατικά, τα οπιοειδή αποτελούν α- ποδεκτή µέθοδο αντιµετώπισης του χρόνιου πόνου, αρκεί τα προβλήµατα που αναδύονται από τη µακροχρόνια χρήση τους να εξισορροπούνται, ώστε να επιτυγχάνεται ο απόλυτος στόχος: η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Fine P, Portenoy R. Establishing best practices for opioid rotation: conclusions of an expert panel. J Pain Symptom Manage 2010;38(3): Chou R et al. For the American pain society American academy pf pain medicine opioids guidelines panel. Opioid Treatment Guidelines. Clinical Guidelines for the Use of Chronic Opioid Therapy in Chronic Non-cancer Pain. The Journal of Pain, 2009;10 (2): Jovey RD et al. Use of opioid analgesics for the treatment of chronic noncancer pain A consensus statement and guidelines from the Canadian Pain Society, Pain Res Manage 2003;8 (Suppl A):3A-28A. 4. Christo PJ. Opioid effectiveness and side effects in chronic pain. Anesthesiology Clin N Am 2003;21: Smiley Young S, Ballantyne C, et al. Balancing Clinical and Risk Management Considerations for Chronic Pain Patients on Opioid Therapy. Monograph published onhttp://www.aafp.org/online/etc/medialib /aafp_org/documents/news_pubs/mono/pa inmono/chronicpain.par.0001.file.tmp/pai nmono.pdf (sited on 24th March 2011) 6. McQuay H. Opioids in pain management.the Lancet 1999;26: 353.

11 61 7. Schneider JP. Rational use of opioid analgesics in chronic musculoskeletal pain UBM Medica The Musculoskeletal Network. The Journal of Musculoskeletal Medicine 2010 ;27 (4), published on pain/content/article/ / ?pa genumber=1 (sited on 24 th March 2011) 8. Bates JJ, et al. Are Peripheral Opioid Antagonists the Solution to Opioid Side Effects? Anesth Analg 2004; 98: Moss J, Rosow CE. Development of Peripheral Opioid Antagonists: New Insights Into Opioid Effects, Special Article. Mayo Clin Proc. October 2008;83(10): Gallagher RM, Rosenthal LJ. Chronic Pain and Opiates: Balancing Pain Control and Risks in Long-Term Opioid Treatment. Interventions in chronic pain management: focused Review. Arch Phys Med Rehabil 2008;89(Suppl 1):S Meissner W, Leyendecker P, Mueller- Lissner S, et al. A randomized controlled trial with prolonged-release oral oxycodone and naloxone to prevent and reverse opioid-induced constipation. Eur J Pain. 2009;13 (1): Simpson K, Leyendecker P, Hopp M, et al. Fixed-ratio combination oxycodone /naloxone compared with oxycodone alone for the relief of opioid-induced noncancer pain. Curr Med Res Opin. 2008;24(12): Webster LR, Butera PG, Moran LV, et al. Oxytrex minimizes physical dependence while providing effective analgesia: A randomized controlled trial in low back pain. J Pain. 2006;7(12): Likar R, Sittl R, Budd K. Transdermal buprenorphine for pain control. Practice of transdermal and topical pain therapy. 2 nd ed.unimed, Malinoff HL, Barkin RL, Wilson G. Sublingual Buprenorphine Is Effective in the Treatment of Chronic Pain Syndrom. American Journal of Therapeutics 2005;12: Maizels M, Carberg B MC. Antidepressants and Antiepileptic Drugs for Chronic Non-Cancer Pain. American Family Physician 2005; 71: Lipkowski AW, Carr DB. Rethinking Opioid Equivalence. Pain Clin Updates 2002; 10: Deardorff WW. The Psychological Management of Chronic Pain. Continuing EdCourses.Net, (last revised: 04/24/2008), e/courses/course016.php, (sited on 24 th March 2011) 19. Rhodin A, Stridsberg M, Gordh T. Opioid Endocrinopathy: A Clinical Problem in Patients With Chronic Pain and Long- constipation in moderate-to-severe

12 62 term Oral Opioid Treatment Clinical Journal of Pain 2010;26( 5): Silverman SM. Opioid induced hyperalgesia: clinical implications for the pain practitioner. Comprehensive Pain Medicine, Pain Physician 2009;12(3): Mitra S. Opioid-induced hyperalgesia: pathophysiology and clinical implications Department of Anaesthesia & Intensive Care, Government Medical College & Hospital, Chandigarh J Opioid Manag. 2008;4(3): Hardy JR, Quigley C, Ross J. Opioid Rotation. Opioids in Cancer Pain, 2 nd ed, 2009; p Khemlani MH. Opioid Switching. HKSPM Newsletter 2010; 1: Do Quang-Cantagrel N, Wallace MS, Magnuson SK. Opioid Substitution to Improve the Effectiveness of Chronic Non-cancer Pain Control: A Chart Review. Anesth Analg 2000;90: Passik SD, Weinreb HJ. Managing chronic nonmalignant pain: overcoming obstacles to the use of opioids. Adv Ther 2000; 17: Reisfield GM, Salazar E, Bertholf RL. Review: Rational Use and Interpretation of Urine Drug Testing in Chronic Opioid Therapy. Annals of Clinical & Laboratory Science2007; 37( 4): Katz NP et al. Behavioral Monitoring and Urine Toxicology Testing in Patients Receiving Long-Term Opioid Therapy. Anesth Analg 2003;97: Keywords: opioids, chronic use, efficacy, side-effects ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τσιρογιάννη Αικατερίνη: Αναισθησιολογικό Τµήµα Γ.Ν Κατερίνης Τηλ:

Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η θεραπεία µε οπιοειδή

Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η θεραπεία µε οπιοειδή 63 Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η θεραπεία µε οπιοειδή Ζούκα Μαρία MD ABSTRACT When to start and when to terminate an opioid treatment Zouka M Opioid use for cancer pain is well established in medical

Διαβάστε περισσότερα

11ο Συνέδριο Μαριάννα Λόρδου

11ο Συνέδριο Μαριάννα Λόρδου 11ο Συνέδριο Μαριάννα Λόρδου ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΠΙΟΕΙΔΩΝ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΠΟΝΟ (Evidence based recommendations from EAPC) 9-11 Μαρτίου 2012 ΣΟΦΙΑ ΝΕΣΤΟΡΟΣ MD, MSc Ιατρική Διευθύντρια Αντικαρκινικόs Σύνδεσμος Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΟΥΣ ΜΕ ΟΠΙΟΕΙΔΗ. E. Αλεξοπούλου - Βραχνού

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΟΥΣ ΜΕ ΟΠΙΟΕΙΔΗ. E. Αλεξοπούλου - Βραχνού ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΟΥΣ ΜΕ ΟΠΙΟΕΙΔΗ E. Αλεξοπούλου - Βραχνού Ο πόνος δεν πρέπει να σχετίζεται με ογκολογικό επείγον (π.χ. #, απόφραξη, φλεγμονή, λεπτομηνιγγικές μετ/σεις, διάτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΩΝ ΑΔΕΙΩΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΩΝ ΑΔΕΙΩΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΩΝ ΑΔΕΙΩΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Επιστημονικά πορίσματα - Σύνδρομο στέρησης: Για τα Effentora/Actiq, έχουν εμφανιστεί 54 περιστατικά ρίγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

MASCC TEACHING TOOL FOR PATIENTS RECEIVING ORAL AGENTS FOR CANCER

MASCC TEACHING TOOL FOR PATIENTS RECEIVING ORAL AGENTS FOR CANCER MASCC TEACHING TOOL FOR PATIENTS RECEIVING ORAL AGENTS FOR CANCER ΚΛΙΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ MASCC ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΑΝΤΙΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ, / ( / ) :

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή εκφυλιστική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος η οποία εκδηλώνεται με κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Μέχρι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ορισμός του πόνου (IASP)1979 Πόνος ορίζεται μια δυσάρεστη αισθητική και συναισθηματική εμπειρία που σχετίζεται με πραγματική η δυνητική βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Φαρμακευτική θεραπεία της επιληψίας

Οδηγίες για την Φαρμακευτική θεραπεία της επιληψίας Οδηγίες για την Φαρμακευτική θεραπεία της επιληψίας Επιληψία είναι μία νόσος με πολλαπλά αίτια και η διάγνωση τίθεται όταν ο ασθενής εμφανίσει δύο επεισόδια μη προκλητών επιληπτικών κρίσεων ή ένα επεισόδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ Ως χρόνιος κνησμός, ορίζεται ένας κνησμός ο οποίος διαρκεί περισσότερο από 6 εβδομάδες. Ο επιπολασμός του χρονίου κνησμού στο γενικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστά και άγνωστα προβλήµατα της µακροχρόνιας χορήγησης οπιοειδών

Γνωστά και άγνωστα προβλήµατα της µακροχρόνιας χορήγησης οπιοειδών 37 Γνωστά και άγνωστα προβλήµατα της µακροχρόνιας χορήγησης οπιοειδών Αµανίτη Αικατερίνη MD, PhD ABSTRACT Known and unknown problems after prolonged use of opioids Amaniti E Opioid analgesics are widely

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς είναι απόλυτη προτεραιότητα και για τα μέλη της οικογένειας

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς είναι απόλυτη προτεραιότητα και για τα μέλη της οικογένειας KAΡKIN KINΙKOΣ Σ ΠΟΝΟΣ Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς είναι απόλυτη προτεραιότητα και για τα μέλη της οικογένειας Juarez, G., & Ferrell, B. R.. Family and caregiver involvement in

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ

ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΗ ΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΜΑΔΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Τεχνικές συμπεριφοράς Αμοιβαία κατανόηση Παροχή αλληλοβοήθειας COST EFFECTIVE Διαταραχές συμπεριφοράς Αδυναμία επικοινωνίας με την ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι τροποποιήσεις της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2 Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Η αίσθηση του πόνου για τον άνθρωπο είναι ένα σύνηθες γεγονός στη ζωή του. Ο πόνος είναι χρήσιμος διότι κινητοποιεί τον άνθρωπο προς αναζήτηση της αιτίας

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας Φαρμακευτική Φροντίδα : όταν ο ασθενής βρίσκεται στο κέντρο της επιχειρηματικότητας 22/1/2012 Dr. Ίνα Πιπεράκη 1 Επιχειρηματικότητα εν μέσω κρίσης Τον κυρίαρχο ρόλο του Φαρμακοποιού Διευκολύνει στη μείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Απόστολος Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας- Νευροουρολογίας ΑΠΘ Έντυπο δήλωσης συμφερόντων Πολυκεντρικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist MSc, PT Συνήθης

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή εκφυλιστική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος η οποία εκδηλώνεται με κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Μέχρι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα: Αυτοθεραπεία

Παράδειγμα: Αυτοθεραπεία Παράδειγμα: Αυτοθεραπεία Μέρος Γ: Πράξη Θα ήθελα 1 κουτάκι από αυτό που διαφημίζει η τηλεόραση το... πως το λένε να δεις Παναντόλ Κολντ εντ φλού Ο φαρμακοποιός έχει ενσωματώσει στην σκέψη του και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1. Προσδιορισμός φαρμακευτικού προϊόντος

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. 1. Προσδιορισμός φαρμακευτικού προϊόντος 1.1 Ονομασία ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. Προσδιορισμός φαρμακευτικού προϊόντος TRIVASTAL 50 mg, δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης 1.2 Σύνθεση Δραστική ουσία: Πιριβεδίλη Έκδοχα: Πυρήνας: Πολυβιδόνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος

There are no translations available. Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος There are no translations available. Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Από κατάσταση αναζήτησης σωτηρίας, από σύμπτωμα συναγερμού ο πόνος κατάντησε αδικία. Και όπως όλες οι αδικίες γίνεται όλο και περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 1 Νοσηλεύτρια-Φυσικοθεραπεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου",Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ιατρικής Σχολής Αθηνών στην 2Νοσηλεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Άμφισσας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ανοικτού Πανεπιστημίου Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Το φαρμακείο στην εποχή του internet Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Χαρακτηριστικά της εποχής μας Χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι: η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας η ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008 Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ Καθορίζονται ενιαία για τον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων του Δημοσίου (ΟΠΑΔ) και όλους τους φορείς και κλάδους ασθένειας αρμοδιότητας Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς»

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Καταστολή και Αναλγησία στο ΤΕΠ Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Αναισθησιολογική φροντίδα στο ΤΕΠ ιαχείριση ασθενών ποικίλης επικινδυνότητας/βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης Κωνσταντίνος Γεωργανάς Ρευματολόγος Θεραπεία Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Η εξάπλωση της χρήσης βιολογικών την περασμένη 10ετία,

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών)

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ MASCC/ISOO ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ: 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αντιμετώπιση του Πόνου & του Πυρετού στα Παιδιά

Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αντιμετώπιση του Πόνου & του Πυρετού στα Παιδιά Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αντιμετώπιση του Πόνου & του Πυρετού στα Παιδιά Οκτώβριος 2014 1η έκδοση/εκτύπωση: Οκτώβριος 2014 Επανεκτύπωση: Ιούνιος 2015 Περιεχόμενα Σελ. Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική

υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική διαταραχή ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΡΙΝΑΚΗΣ ψυχίατρος ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΟ ΨΥΧΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕΘΕΑ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΛΚΟΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα