ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ. Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ. Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος»"

Transcript

1 ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος»

2 Πρόσθετα που έχουν το κωδικό όνοµα «Ε» περιέχονται σε περισσότερα από διακόσια πενήντα είδη καθηµερινής διατροφής και η υπερβολική και µακρόχρονη κατανάλωσή τους πιθανόν να προκαλεί βλάβες στην υγεία.

3 Σύµφωνα µε τον κώδικα τροφίµων και ποτών (Άρθρο 2, παράγραφος 7), µε τον όρο πρόσθετο νοείται «οιαδήποτε ουσία η οποία δεν καταναλώνεται συνήθως µόνη της ως τρόφιµο, ούτε χρησιµοποιείται συνήθως ως χαρακτηριστικό συστατικό τροφίµων, είτε έχει θρεπτική αξία είτε όχι και της οποίας η σκόπιµη προσθήκη στα τρόφιµα για τεχνολογικούς σκοπούς, κατά την παραγωγή, µεταποίηση, παρασκευή, κατεργασία, συσκευασία, µεταφορά ή αποθήκευση έχει ή θεωρείται λογικό να έχει ως αποτέλεσµα το να αποτελέσουν η ίδια ή τα παράγωγά της συστατικά στοιχεία των τροφίµων αυτών άµεσα ή έµµεσα».

4 Με απλούστερα λόγια "πρόσθετα" είναι χηµικές ουσίες που φέρουν τον κωδικό «Ε» και προστίθενται στα βιοµηχανοποιηµένα τρόφιµα για συντήρηση και βελτίωση γεύσης και όψης. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι κυριότερες κατηγορίες προσθέτων τροφίµων µε τους αντίστοιχους αριθµούς Ε για κάθε κατηγορία.

5 Κατηγορίες προσθέτων και κωδικοί Ε: Χρωστικές ουσίες: Ε Συντηρητικές ουσίες: Ε Αντιοξειδωτικές ουσίες: Ε Οµοιογενοποιητές-σταθεροποιητές Πηκτικές ουσίες: Ε Βοηθητικές ουσίες επεξεργασίας: Ε Ουσίες ενισχυτικές της γεύσης: Ε Παράγοντες που βελτιώνουν την εξωτερική όψη: Ε Αέρια συσκευασίας: Ε Γλυκαντικές ουσίες: Ε ιάφορες άλλες προσθετικές ουσίες: Ε

6 Ως συντηρητικές ουσίες θεωρούνται εκείνες που παρατείνουν το χρόνο διατήρησης των τροφίµων προστατεύοντάς τα από τις αλλοιώσεις που προκαλούνται από µικροοργανισµούς. Αντιοξειδωτικές είναι οι ουσίες εκείνες που παρατείνουν το χρόνο διατήρησης των τροφίµων προστατεύοντάς τα από τις αλλοιώσεις που προκαλούνται από την οξείδωση, όπως το τάγγισµα των λιπών και οι µεταβολές χρώµατος.

7 Ως σταθεροποιητές νοούνται ουσίες που επιτρέπουν τη διατήρηση της φυσικοχηµικής κατάστασης ενός τροφίµου. Οµοιογενοποιητές ή γαλακτοµατοποιητές είναι ουσίες που επιτρέπουν το σχηµατισµό ή τη διατήρηση οµοιογενούς µίγµατος δύο ή περισσοτέρων µη µιγνυόµενων φάσεων όπως το λάδι και το νερό στο τρόφιµο.

8 Εκτός των αναφεροµένων στον πίνακα προσθέτων, στα πρόσθετα ανήκουν και τα βελτιωτικά αλεύρων, υγροσκοπικά µέσα, συµπλοκοποιητές, διογκωτικές ουσίες, µέσα οξίνισης, αντιαφριστικά, αντισυσσωµατικά, τροποποιηµένα άµυλα, σκληρυντικά και ένζυµα. Τα πρόσθετα µε το κωδικό όνοµα Ε υπερβαίνουν τα χίλια και είναι προφανές ότι σε ένα τρόφιµο είναι δυνατόν να περιέχονται περισσότερα από 3 ή 4 πρόσθετα.

9 Τα πρόσθετα τροφίµων µε το κωδικό όνοµα Ε είναι εγκεκριµένα από την Ευρωπαϊκή Ένωση-δεν είναι παράνοµα. Ο Κώδικας Τροφίµων και Ποτών αναφέρει στο Άρθρο 29, παράρτηµα ΙΙ: Γιαναπροσδιοριστούν οι ενδεχόµενες βλαβερές επιπτώσεις προσθέτου ή των παραγώγων του στην υγεία, το πρόσθετο υποβάλλεται στις κατάλληλες δοκιµές και σε κατάλληλη τοξικολογική αξιολόγηση.

10 Στην αξιολόγηση πρέπει να λαµβάνονται επίσης υπόψη, παραδείγµατος χάριν, τυχόν σωρευτικά, συνεργιστικά ή ενισχυτικά αποτελέσµατα της χρήσης του, καθώς και το φαινόµενο της δυσανεξίας του ανθρώπου έναντιουσιώνξένωνπροςτονοργανισµό και συνεχίζει: όλα τα πρόσθετα τροφίµων πρέπει να παρακολουθούνται διαρκώς και όταν χρειάζεται να επαναξιολογούνται υπό το φως των µεταβαλλόµενων συνθηκών χρήσης και των νέων επιστηµονικών στοιχείων.

11 Επίσης για να εγκριθεί ένα πρόσθετο µεταξύ άλλων πρέπει: να λαµβάνει υπόψη την τυχόν αποδεκτή ηµερήσια δόση ή ισοδύναµο υπολογισµό πουέχει καθοριστεί και την πιθανή ηµερήσια πρόσληψη του συγκεκριµένου πρόσθετου µέσω των τροφών στο σύνολό τους.

12 Πρόσθετα υπάρχουν σε πολλά είδη βοµηχανοποιηµένων τροφίµων, µπισκότα, κέικ, έτοιµες τούρτες, πατατάκια, γαριδάκια, τσιπς, αναψυκτικά, χυµοί, σοκολάτες, προϊόντα σοκολατοποιϊας, παγωτά, γιαούρτια, τυριά, κονσέρβες τοµατοπολτού, µαγιονέζες, κύβοι σούπας, κονσέρβες κάθε είδους συσκευασµένου, βιοµηχανοποιηµένου τροφίµου. Συνολικά υπάρχουν περισσότερα από οκτακόσια είδη βιοµηχανοποιηµένων τροφίµων καθηµερινής χρήσης που κυκλοφορούν στην αγορά και περιέχουν πρόσθετα.

13 Πολλά από τα τρόφιµα αυτά αναγράφουν στην επισήµανση χωρίς συντηρητικά, αυτό όµως δε σηµαίνει ότι δεν περιέχουν άλλου είδους πρόσθετα, π.χ. γλυκαντικά, σταθεροποιητές κ.λ.π. Στα βιοµηχανοποιηµένα τρόφιµα, ενώ δεν είναι υποχρεωτικό να αναφέρουν στην επισήµανση τον κωδικό Ε µε τον αριθµό του π.χ. Ε320, αλλά τη χηµική ονοµασία του πρόσθετου π.χ. αντί Ε320 αναφέρουν βουτυροϋδροξυανισόλη, έτσι ο καταναλωτής παραπλανάται αφού δε γνωρίζει ότι η βουτυροϋδροξυανισόλη ανήκει στην κατηγορία Ε.

14 Επίσης πολλά προϊόντα αναφέρουν στην επισήµανση ότι περιέχει π.χ. «συντηρητικό» χωρίς να ακολουθείται η χηµική ονοµασία ή το αντίθετο αναφέρεται η χηµική ονοµασία χωρίς να προηγείται η κατηγορία π.χ. «χρωστική». Επίσης πολλά προϊόντα δεν περιέχουν στην επισήµανση τον κωδικό Ε µε τον αντίστοιχο αριθµό, όπως είναι υποχρεωτικό, σύµφωνα µε τον κώδικα τροφίµων και ποτών. Αποτέλεσµα είναι να παραπλανιέται και να παγιδεύεται ο καταναλωτής.

15 Τα τελευταία χρόνια υπάρχει έντονος προβληµατισµός στην επιστηµονική κοινότητα λόγω του µεγάλου αριθµού πρόσθετων <<Ε>> που υπάρχουν στα τρόφιµα ιδιαίτερα όταν τα τρόφιµα αυτά καταναλίσκονται σε µεγάλες ποσότητες ή για µεγάλο χρονικό διάστηµα ή και τα δυο. Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για τους νεαρούς οργανισµούς που θα καταναλώνουν τέτοια προϊόντα για µεγάλο χρονικό διάστηµα λόγω της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών στη σηµερινή κοινωνία.

16 Κατόπιν µελετών και ελέγχων έχουν ορισθεί οι ανώτατες επιτρεπτές ποσότητες για κάθε Ε και για πολλά από αυτά οι ανώτατες ποσότητες ηµερήσιας λήψης. Ενώ όµως ορίζονται οι ανώτατες ποσότητες ηµερήσιας λήψης για κάθε Ε, δεν είναι γνωστές οι µακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία από τη συνολική ηµερήσια δόση των διαφόρων Ε που καταναλώνουµε ούτεκαι τοχρονικόόριοασφαλούς κατανάλωσης. Παρά το γεγονός ότι τα πρόσθετα <<Ε>> έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, πολλά από αυτά, σύµφωνα µε πρόσφατες επιστηµονικές έρευνες, ενοχοποιούνται για βλάβες στην υγεία όπως αλλεργίες, κεφαλαλγίες, ταχυπαλµίες, ναυτία, έλκη εντέρου, άσθµα, ρινίτιδα, κνίδωση, υπερπλασία εντέρου και νεφρών, βλάβες στο νευρικό σύστηµα και συνδέονται ακόµα καιµε καρκινογένεση.

17 Στην έκδοση του Οκτωβρίου 2002, το περιοδικό New Scientist αναφέρει έρευνα παιδιάτρων στη Μ. Βρετανία που έδιναν σε παιδιά ηλικίας τριών ετών επί δύο βδοµάδες χυµούς φρούτων που περιείχαν συνολικά 20 mgr πρόσθετων <<Ε>>, Ε102, Ε110, Ε122, Ε122, Ε124 και Ε211 (τα Ε περιέχονται στους χυµούς σε ποσότητες κάτω από τα επιτρεπτά όρια ). Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι τα πρόσθετα αυτά προκαλούν στα παιδιά υπερκινητικότητα και επιθετική συµπεριφορά.

18 Το Ε330, κιτρικό οξύ, που χρησιµοποιείτο αφειδώς από βιοµηχανίες παραγωγής µπισκότων και καραµέλας µε τηνέγκρισητηςε.ε. και του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας σε πρόσφατες επιστηµονικές έρευνες αναφέρεται ως ύποπτο καρκινογένεσης. Η χρήση του Ε330 έχει απαγορευτεί από τα Υπουργεία Υγείας ορισµένων χωρών: Η.Π.Α., Γαλλίας, Ρωσίας και Αγγλίας.

19 Τα κρουασάν, ιδιαίτερα αγαπητά στα παιδιά, περιέχουν Ε202- σορβικό κάλιο,ε282-προπιονικό ασβέστιο και Ε472Β-γαλακτικούς εστέρες που έχουν θεωρηθεί ύποπτα για δυσλειτουργίες του στοµάχου.

20 Στις έτοιµες τούρτες υπάρχουν τα Ε150, Ε407, Ε420 και Ε132 που θεωρούνται ύποπτα καρκινογένεσης. Οι περισσότερες σοκολάτες που περιέχουν κάποιο σιρόπι ή καραµέλα είναι περισσότερο επιβαρηµένες από τις αντίστοιχες απλές σοκολάτες π.χ. σοκολάτες µε κεράσιή καραµέλα, γκοφρέτες, καραµελόχρωµα κ.λ.π. που ενοχοποιούνται για βλαπτικές δράσεις στον ανθρώπινο οργανισµό, όπως η κοχενίλη Ε120 η οποία έχει απαγορευθεί στις Η.Π.Α. επειδή προκαλεί δυσανεξία στα τρόφιµα.

21 Συνιστάται να αποφεύγεται από άτοµα υπερκινητικά, ασθµατικά και όσους πάσχουν από ρινίτιδα, κνίδωση ή έχουνευαισθησίαστηνασπιρίνη.

22 Επίσης το Ε503 θεωρείται ερεθιστική ουσία για τους βλεννογόνους και µπορεί να προκαλέσει απώλεια ασβεστίου και µαγνησίου η Ε420- σορβιτόλη και Ε407-καραγενίνη που πρόσφατα έχει συσχετιστεί µε καρκινογένεση, το καραµελόχρωµα-ε150 που προκαλεί µείωση των λευκών αιµοσφαιρίων, καταστροφή της βιταµίνης Β6, επιβράδυνση της ανάπτυξης, πιθανές βλάβες στα γονίδια, υπερπλασία του εντέρου και νεφρών.

23 ίνονται παρακάτω οι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία ορισµένων από τα ευρύτερα χρησιµοποιούµενα πρόσθετα <<Ε>> στα τρόφιµα: Ε122(αζορουµπίνη). Προκαλεί άσθµα, ερύθηµα, υπερκινητικότητα. Πιθανή σύνδεση µε καρκινογένεση στα πειραµατόζωα. Ε160 (ανάτο ή µπιξίνη/νορµπιεξίνη). Στον οργανισµό µετατρέπεται σε βιταµίνη Α. Να αποφεύγεται γιατί προκαλεί υπερκινητικότητα, ερύθηµα, κνίδωση, διάχυτο αγγειονευρωτικό οίδηµα και σχετίζεται µε την πρόκληση άσθµατος.

24 Ε262 (οξικό νάτριο). Συσχετίζεται µε καρκινογένεση. Ε414 (αραβικό κόµµι). Πιθανό αλλεργιογόνο- µπορεί να προκαλέσει άσθµα και ερεθισµό του δέρµατος. Καταπραϋνει ερεθισµούς των βλεννογόνων. Ε320 (βουτυροϋδροξυανισόλη). Κατηγορείται ότι προκαλεί υπερκινητικότητα, ερύθηµα, δυσανεξία, όγκους στα πειραµατόζωα, επίδραση στα οιστρογόνα. Απαγορεύεται στη διατροφή των νηπίων. Απαγορευµένο στην Ιαπωνία. Ε407 (καραγενάνη). Προκαλεί έλκη εντερικού σωλήνα. Βλάβες εµβρύου στα πειραµατόζωα. Σχετικά ασφαλής σε µικρές ποσότητες. Πρόσφατα συσχετίστηκε µε καρκινογένεση.

25 Ε102 (ταρτραζίνη). Κατηγορείται για: Άσθµα, ερύθηµα, υπερκινητικότητα. Πιθανή σύνδεση µε καρκινογένεση στα πειραµατόζωα. Η HACSG (Hyperactive Children s Support Group) συνιστά να αποφεύγεται. Προκαλεί επίσης συγχυτικές καταστάσεις, αϋπνίες σε παιδιά, επέµβαση στα πεπτικά ένζυµα. Απαγορεύεται σε Νορβηγία και Φινλανδία. Περιορισµένη χρήση σε Σουηδία και Γερµανία. Ε541 (όξινο φωσφορικό νάτριο). Πρέπει να αποφεύγεται. Απαγορεύεται στην Αυστραλία. Κίνδυνος για βρέφη, ηλικιωµένους, και ανθρώπους µε προβλήµατα στους νεφρούς ή στην καρδιά. Πιθανή σύνδεση µε οστεοπόρωση και µε νόσο Αλτσχάιµερ.

26 Ε150 (καραµελόχρωµα). Ευθύνεται για τη µείωση των λευκών αιµοσφαιρίων. Καταστροφή της VitB6. Πιθανές βλάβες στα γονίδια. Υπερπλασία εντέρου και νεφρών. Η HACSG συνιστά να απαγορεύεται. Ε440 (πηκτίνη). Μεγάλες ποσότητες µπορούν να προκαλέσουν προσωρινό µετεωρισµό ή δυσπεψία. Ε466 (καρβοξυµεθυλικό κυταρρινικό νάτριο). Το Εθνικό Ινστιτούτο της Αµερικής για τον καρκίνο δηλώνει ότι πρέπει να απαγορευθεί ως προσθετικό τροφίµων.

27 Ε150C (εναµµώνιο καραµελόχρωµα). Μείωση των λευκών αιµοσφαιρίων, καταστροφή της VitB6, πιθανές βλάβες στα γονίδια, επιβράδυνση της ανάπτυξης, υπερπλασία του εντέρου και των νεφρών. Η HACSG (Hyperactive Children s Support Group) συνιστά να αποφεύγεται καθώς µπορεί να προκαλέσει υπερκινητικότητα.

28 Ε110 (κιτρινοπορτοκαλί S). Προκαλεί άσθµα, ερύθηµα, υπερκινητικότητα, κνίδωση, ρινίτιδα, ρινική συµφόρηση, αλλεργίες, υπερευαισθησία, όγκους νεφρού, χρωµοσωµατικές ανωµαλίες, υπογάστριο πόνο, ναυτία και εµετό, δυσπεψία, αυξηµένες περιπτώσεις όγκων σε ζώα. Απαγορευµένο στη Νορβηγία.

29 Ε951 (ασπαρτάµη). Έχει συσχετιστεί µε καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραµατόζωα και µε βλάβες του νευρικού συστήµατος. Επίσης άτοµα αλλεργικά σε αυτήν εµφανίζουν πονοκέφαλο και βλάβες στον εγκέφαλο. Απαγορεύεται η χρήση του στον Καναδά.

30 Ε950 (ακετοσουλφαµικό κάλιο). Έχει συσχετιστεί µε καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραµατόζωα και µε βλάβες του νευρικού συστήµατος. Απαγορεύεται η χρήση του στις Η.Π.Α. και στη Βρετανία.

31 Ταυρίνη. ιάρροιες και πεπτικά έλκη λόγω υπερβολικής κατανάλωσης. Οι διαβητικοί και οι υπογλυκαιµικοί ασθενείς θα πρέπει να τη χρησιµοποιούν κάτω από ιατρική επιτήρηση καθώς έχει βρεθεί ότι περιορίζει τη δραστικότητα της ινσουλίνης.

32 Ε952 (κυκλαµικό οξύ). Έχει συσχετιστεί µε καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραµατόζωα και µε βλάβες του νευρικού συστήµατος. Συσχετίζεται επίσης µε ηµικρανίες και καρκινογόνες βλάβες στους όρχεις ποντικών και στα έµβρυά τους. Απαγορεύεται η χρήση του στις Η.Π.Α. και στη Βρετανία.

33 Ε612 (γλουταµινικό µονονάτριο-msg). Πάρα πολύ τοξικό. Μπορεί να καταστρέψει το νευρικό σύστηµα µε αποτέλεσµα ασθένειες όπως Χάντινγκτον, Αλτσχάιµερ και Πάρκινσον. Υψηλός κίνδυνος για έγκυους, παιδιά, ηλικιωµένους, ασθµατικούς, υπογλυκαιµικούς και καρδιοπαθείς.

34 ΟΚανονισµός 1924/2006/ΕΚ αποσκοπεί στην εναρµόνισ των νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών µελών που έχουν σχέση µε τηχρήση ισχυρισµών διατροφής και υγείας που διατυπώνονται στα τρόφιµα, ώστε να εξασφαλισθεί η αποτελεσµατική λειτουργίατηςεσωτερικήςαγοράςκαι η παροχή υψηλού επιπέδου προστασίας του καταναλωτή.

35 Στόχος του Κανονισµού είναι η προστασία του καταναλωτή µέσω της ορθήςχρήσηςτωνισχυρισµών διατροφής και υγείας. Θα υπάρχουν σαφέστερες και πιο ακριβείς πληροφορίες στις ετικέτες των τροφίµων ώστε οι καταναλωτές να διευκολύνονται στις επιλογές τους.

36 «Η επισήµανση και ο τρόπος που γίνεται αυτή δεν πρέπει να αποδίδει στο τρόφιµο ιδιότητες πρόσληψης, αγωγής ή θεραπείας ασθενειών ή να τις υπονοούν».

37 Οι ισχυρισµοί διατροφής και υγείας πρέπει: να µην είναι ψευδείς, διφορούµενοι ή παραπλανητικοί, να µη δηµιουργούν αµφιβολίες σχετικά µε τηνασφάλειαή/και τη θρεπτική επάρκεια των άλλων τροφίµων, να µην ενθαρρύνουν ή να µην εµφανίζουν ως αποδεκτή την υπερβολική κατανάλωση ενός τροφίµου,

38 να µη δηλώνουν, υποδηλώνουν ή υπονοούν ότι η ισορροπηµένη και ποικίλη διατροφή δεν µπορεί να παρέχει επαρκείς ποσότητες των θρεπτικών ουσιών γενικά, να µην αναφέρονται σε αλλαγές των λειτουργιών του οργανισµού, που θα µπορούσαν να προκαλέσουν αισθήµατα φόβου στον καταναλωτή ή να εκµεταλλευτούντοφόβοτουείτεµέσω λεκτικών, είτε εικαστικών, γραφικών ή συµβολικών παραστάσεων.

39 Ηχρήσηισχυρισµών διατροφής και υγείας επιτρέπεται υπό τις εξής προϋποθέσεις: το τρόφιµο να διαθέτει τα ειδικά θρεπτικά χαρακτηριστικά («περίγραµµα θρεπτικών συστατικών»), όπως αυτά θα καθορισθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η παρουσία, η απουσία ή η µειωµένη περιεκτικότητα, σε τρόφιµο ή κατηγορία τροφίµων, της θρεπτικής ή άλληςουσίαςγιατην οποία γίνεται ο ισχυρισµός έχει αποδεδειγµένα ευεργετικό θρεπτικό ή φυσιολογικό αποτέλεσµα, σύµφωνα µε γενικώς αποδεκτά επιστηµονικά στοιχεία,

40 ηθρεπτικήή άλλη ουσία για την οποία γίνεται ο ισχυρισµός: (i) περιέχεται στο τελικό προϊόν σε σηµαντική ποσότητα όπως ορίζεται στην κοινοτική νοµοθεσία ή, όπου δεν υπάρχουν τέτοιοι κανόνες, σε ποσότητα που θα επιφέρει το θρεπτικό ή φυσιολογικό αποτέλεσµα που δηλώνει ο ισχυρισµός σύµφωνα µε γενικώς αποδεκτά επιστηµονικά στοιχεία, ή (ii) δεν περιέχεται ή περιέχεται σε µειωµένη ποσότητα η οποία επιφέρει το θρεπτικό ή φυσιολογικό αποτέλεσµα πουδηλώνειο ισχυρισµός σύµφωνα µε γενικώς αποδεκτά επιστηµονικά στοιχεία,

41 Επιπλέον, η χρήση των ισχυρισµών διατροφής και υγείας επιτρέπεται µόνον εάν ο µέσος καταναλωτής αναµένεται να κατανοεί τα ευεργετικά αποτελέσµατα όπως αυτά διατυπώνονται στον ισχυρισµό.

42 Τα τρόφιµα που φέρουν ισχυρισµούς υγείας πρέπει στην επισήµανση ή, εάν δεν υπάρχει επισήµανση, στην παρουσίαση και τη διαφήµιση, να περιλαµβάνουν και τις ακόλουθες πληροφορίες: α) δήλωση που να επισηµαίνει τη σπουδαιότητα της ποικίλης και ισορροπηµένης διατροφής και του υγιεινού τρόπου ζωής, β) την ποσότητα του τροφίµου και τον τρόπο κατανάλωσης που απαιτείται ώστε να επιτευχθεί το ευεργετικό αποτέλεσµα πουδηλώνειο ισχυρισµός, γ) κατά περίπτωση, δήλωση προς τα άτοµα που πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση του τροφίµου, και δ) κατάλληλη προειδοποίηση για τα προϊόντα που ενδέχεται να αποτελούν κίνδυνο για την υγεία σε περίπτωση υπερβολικής κατανάλωσής τους.

43 Επιπλέον, για τους ισχυρισµούς µείωσης κινδύνου εκδήλωσης µίας ασθένειας, στην επισήµανση, ή εάν δεν υπάρχει επισήµανση, στην παρουσίαση ή τη διαφήµιση, πρέπει να υπάρχει επίσης δήλωση ότι η ασθένεια στην οποία αναφέρεται ο ισχυρισµός έχει πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου και ότι η µεταβολή ενός από αυτούς ενδέχεται να έχει ή να µην έχει ευεργετικό αποτέλεσµα.

44 ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΑ Οισχυρισµός ότι τρόφιµο έχει µειωµένη ενεργειακή αξία καθώς και κάθε ισχυρισµός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόηµα για τον καταναλωτή, µπορεί να χρησιµοποιείται µόνον όταν η ενεργειακή αξία έχει µειωθεί κατά 30 % τουλάχιστον, µε ένδειξη του ή των χαρακτηριστικών που µειώνουν τη συνολική ενεργειακή αξία του τροφίµου

45 ΧΑΜΗΛΑ ΛΙΠΑΡΑ Οισχυρισµός ότι τρόφιµο έχει χαµηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά καθώς και κάθε ισχυρισµός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόηµα γιατον καταναλωτή, µπορεί να χρησιµοποιείται µόνον όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερα από 3 g λιπαρών ανά 100 g για στερεές τροφές ή 1,5 g λιπαρών ανά 100 ml για υγρές τροφές (1,8 g λιπαρών ανά 100 ml για το ηµιαποβουτυρωµένο γάλα)

46 ΧΑΜΗΛΗ ΠΕΡΙΕΚΤ/ΤΗΤΑ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΑ Οισχυρισµός ότι τρόφιµο έχει χαµηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, καθώς και κάθε ισχυρισµός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόηµα γιατον καταναλωτή, µπορεί να χρησιµοποιείται µόνον όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερα από 5 g σακχάρων ανά 100 g για στερεές τροφές ή 2,5 g σακχάρων ανά 100 ml για υγρές τροφές

47 ΧΑΜΗΛΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΝΑΤΡΙΟ / ΑΛΑΤΙ Ο ισχυρισµός ότι τρόφιµο έχειχαµηλή περιεκτικότητα σε νάτριο/αλάτι καθώς και κάθε ισχυρισµός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόηµα για τον καταναλωτή, µπορεί να χρησιµοποιείται µόνον όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερα από 0,12 g νατρίου, ή ισοδύναµη ποσότητα αλατιού, ανά 100 g ή ανά 100 ml. Γιατανερά, πλην των φυσικών µεταλλικών νερών που υπάγονται στο πεδίο εφαρµογής της οδηγίας 80/777/ΕΟΚ, η τιµή αυτή δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 2 mg νατρίου ανά 100 ml

48 ΠΗΓΗ Ε Ω ΙΜΩΝ ΙΝΩΝ Ο ισχυρισµός ότι τρόφιµο αποτελεί πηγή εδώδιµων ινών, καθώς και κάθε ισχυρισµός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόηµα γιατον καταναλωτή, µπορεί να χρησιµοποιείται µόνον όταν το προϊόν περιέχει τουλάχιστον 3 g εδώδιµων ινών ανά 100 g ή τουλάχιστον 1,5 g εδώδιµων ινών ανά 100 kcal

49 ΜΕΙΩΜΕΝΩΝ ΘΕΡΜΙ ΩΝ (LIGHT /LITE) Ο ισχυρισµός ότι προϊόν είναι µειωµένων θερµίδων, και κάθε ισχυρισµός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόηµα για τον καταναλωτή, πρέπει να πληροί τις ίδιες προϋποθέσεις µε αυτές που καθορίζονται για τον όρο "µειωµένο" ο ισχυρισµός πρέπει επίσης να συνοδεύεται από ένδειξη του ή των χαρακτηριστικών που καθιστούν το προϊόν "µειωµένων θερµίδων" ("light" ή "lite")

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισχυρισμοί διατροφής

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισχυρισμοί διατροφής ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ισχυρισμοί διατροφής «ισχυρισμός» αναφερόμενος σε τρόφιμο: Κάθε μήνυμα ή απεικόνιση, η οποία δεν είναι υποχρεωτική σύμφωνα με την κοινοτική ή εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης

Διαβάστε περισσότερα

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Κείμενο κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή του Κανονισμού 1924/2006 ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Διεύθυνση Αξιολόγησης & Εγκρίσεων Δεκέμβριος 2010 Ισχυρισμοί διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1)

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1) Άρθρο 11α Διαθρεπτική Επισήμανση (1) 1. α) Το παρόν άρθρο αφορά στην διαθρεπτική επισήμανση των τροφίμων που προορίζονται να διατεθούν ως έχουν στον τελικό καταναλωτή. Εφαρμόζεται, επίσης, σε τρόφιμα που

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1989L0107 EL 10.09.1994 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 21ης εκεµβρίου 1988 για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών

Διαβάστε περισσότερα

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πώς διαβάζεται Νιφάδες ρυζιού και σιτάρι ολικής αλέσεως, εμπλουτισμένα με βιταμίνες (B1, B2, B3, B6, φολικό οξύ, B12, C) και σίδηρο Καθαρό βάρος: ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ τον

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων 1. «Γλυκαντικά» χαρακτηρίζονται πρόσθετα τροφίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται: για να προσδώσουν γλυκεία γεύση στα τρόφιμα, ή ως επιτραπέζια γλυκαντικά. 2. α) «Μόνον τα

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα για βρέφη και β βρεφικής ηλικίας, μεταποιημένες τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.gr Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος ΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ/ 100ml Ενέργεια/ Energy 52Kcal/221KJ Υδατάνθρακες/

Διαβάστε περισσότερα

τρόφιμα (EE L 404 της 30.12.2006, σ. 9), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

τρόφιμα (EE L 404 της 30.12.2006, σ. 9), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 4 Μαρτίου 2010 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ 3004237/306 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΣ: Π.Δ. Δ/ΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την κατανόηση των ενδείξεων

Οδηγίες για την κατανόηση των ενδείξεων ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Οδηγίες για την κατανόηση των ενδείξεων στις Συσκευασίες των Τροφίμων ΑΘΗΝΑ 2009 C h o k o fan Κέικ σοκολάτας Eμπορική ονομασία (σελ. 4) Ονομασία πώλησης

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Η Energon Biotech Α.Ε. κάνει για σας την καλύτερη επιλογή ειδικών τροφίμων και συμπληρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο θεσμικό πλαισιο Επισήμανση Τροφίμων. Θεσσαλονίκη, 19 Ιουνίου 2013

Το νέο θεσμικό πλαισιο Επισήμανση Τροφίμων. Θεσσαλονίκη, 19 Ιουνίου 2013 Το νέο θεσμικό πλαισιο Επισήμανση Τροφίμων Θεσσαλονίκη, 19 Ιουνίου 2013 Κανονισμός 1169/2011 Βασικά σημεία Πληροφόρηση σχετικά με ένα τρόφιμο που είναι διαθέσιμη στον καταναλωτή μέσω, Επισήμανσης (ετικέτας)

Διαβάστε περισσότερα

*«Παγίδες» στις ετικέτες

*«Παγίδες» στις ετικέτες Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 7 - Σεπτέμβριος 2010 by *Μία στις έξι κιλοβατωρες ηλεκτρικού ρεύματος (17%) προέρχεται από ΑΠΕ *«Παγίδες» στις ετικέτες τροφίμων 'Εντείνονται συνεχώς οι

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ EΙΣΑΓΩΓΗ Στίς 16 Οκτωβρίου 2010 εγκρίθηκε απο την UNESCO η Μεσογειακή Διατροφή ως μέρος της αϋλης

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

Κρέστος Βασίλειος MSc Γεωπόνος Τεχνολόγος Τροφίμων Προϊστάμενος Δ/νσης Αξιολόγησης & Εγκρίσεων ΕΦΕΤ

Κρέστος Βασίλειος MSc Γεωπόνος Τεχνολόγος Τροφίμων Προϊστάμενος Δ/νσης Αξιολόγησης & Εγκρίσεων ΕΦΕΤ Αθήνα, 17.04.2013 Το νέο νομοθετικό πλαίσιο Παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές Καν 1169/2011 & Καν 1924/2006 Επισήμανση, παρουσίαση & διαφήμιση τροφίμων Κρέστος Βασίλειος MSc Γεωπόνος Τεχνολόγος Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Αρτοσκευάσματα 07.1. Άρτος και αρτίδια 07.1.1 Άρτος παρασκευασμένος μόνον με τα εξής συστατικά: αλεύρι από σιτάρι, νερό, μαγιά ή προζύμι, αλάτι

Αρτοσκευάσματα 07.1. Άρτος και αρτίδια 07.1.1 Άρτος παρασκευασμένος μόνον με τα εξής συστατικά: αλεύρι από σιτάρι, νερό, μαγιά ή προζύμι, αλάτι 07 Αρτοσκευάσματα 07.1. Άρτος και αρτίδια Ομάδα I Πρόσθετα εκτός από προϊόντα που εμπίπτουν στις κατηγορίες 7.1.1 και 7.1.2 E 150a-d Καραμελοχρώματα quantum satis μόνο άρτος βύνης E 200 203 Σορβικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>>

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>> Ασφάλεια τροφίμων- Σήμανση / ετικέτες- μέλλον Ομάδα : Λεμονίδας και οι 4 Γαλατάς Βασίλης Καπούλα Βικτορία Μελετίδου Φωτεινή Μωυσίδου Στέλα Παπαστεφάνου

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Δεκεμβρίου 2008 που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Δεκεμβρίου 2008 που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Δεκεμβρίου 2008 που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων Χρίστος Λενή Χρίστου Λειτουργός Υγειονομικών Υπηρεσιών Υπουργείο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ. (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 404 της 30ής Δεκεμβρίου 2006)

ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ. (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 404 της 30ής Δεκεμβρίου 2006) 18.1.2007 L 12/3 ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ Διορθωτικό στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες mg/kg ανάλογα με την Υποσημειώσεις 06 Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες E 220 228 Διοξείδιο του θείου - θειώδη άλατα 30 (3) μόνο σάγο και κριθάρι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ Τα πλαστικά πριν από εκατό χρόνια δεν υπήρχαν. Σήμερα, μόνο στην Ευρώπη, παράγονται κάθε χρόνο πάνω από ογδόντα κιλά πλαστικά ανά κάτοικο. Τα πλαστικά που προκύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΑ ΝΕΡΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ----

ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΑ ΝΕΡΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ---- ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΑ ΝΕΡΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ---- Α. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΩΝ ΝΕΡΩΝ 1. ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ 2. ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3. ΝΕΡΑ ΠΗΓΗΣ Α.1. ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΝΕΡΑ Ορισµός χαρακτηριστικά: Είναι πόσιµο νερό,

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΥΘ. ΚΑΡΑΟΥΛΗ Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος Μηχ. EPFL, Lausanne ΜSc Υγιεινής & Ασφάλειας Εργασίας RWTH- Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Δημόσιας Υγείας Υπ. Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EL 25.5.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 136/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 432/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Μαΐου 2012 σχετικά με τη θέσπιση καταλόγου επιτρεπόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καρκίνος αποτελεί δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Οι πιο συχνοί καρκίνοι εντοπίζονται στους

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Πολυχρονιάδου Οµότιµη Καθηγήτρια Α.Π.Θ.

Άννα Πολυχρονιάδου Οµότιµη Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Άννα Πολυχρονιάδου Οµότιµη Καθηγήτρια Α.Π.Θ. 3ο Φεστιβάλ Γάλακτος, 2011 2 Το γιαούρτι είναι προϊόν που προκύπτει απότηζύµωσητηςλακτόζηςτουγάλακτοςπροςγαλακτικόοξύ, το οποίο προκαλεί πήξη των πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας σύμφωνα με τις

Διαβάστε περισσότερα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα Στραγγιστό γιαούρτι functionalitie that naturallys ροφήματα κεφίρ Ανανάς, Παπάγια, & Μάνγκο Mπανάνα, Βανίλια & Μέλι N.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. L 314/36 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.12.2009 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1170/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Νοεμβρίου 2009 για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και

Διαβάστε περισσότερα

BREAKFAST CEREALS NEWS ΝΕΑ ΣΥΝΤΑΓΗ. Περιεχόμενα. Δημητριακά Πρωινού Nestlé. Η ιστορία μας.

BREAKFAST CEREALS NEWS ΝΕΑ ΣΥΝΤΑΓΗ. Περιεχόμενα. Δημητριακά Πρωινού Nestlé. Η ιστορία μας. Φεβρουάριος 2013 / Τεύχος 9 Περιεχόμενα 1. Η ιστορία μας και Διατροφική επανάσταση. 2. Εδώ και πολλά χρόνια κάνουμε όλο και καλύτερο το πρωινό σας! 2. Είμαστε παγκοσμίως πρωτοπόροι στην ολική άλεση από

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου.

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. 1. α) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. β) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΟ Ν. Θ. ΚΟΥΡΟΥΣΙΗ ΛΤΔ ΤΗΛ:+357 24 322336 ΦΑΧ: +357 24 3227807735 ΚΟΦΙΝΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑ ΚΥΠΡΟΣ

ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΟ Ν. Θ. ΚΟΥΡΟΥΣΙΗ ΛΤΔ ΤΗΛ:+357 24 322336 ΦΑΧ: +357 24 3227807735 ΚΟΦΙΝΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑ ΚΥΠΡΟΣ Κεφίρ 28/4/10 Η προέλευση του κεφίρ επισημαίνεται στα καυκάσια βουνά, πολλούς αιώνες πριν, όπου είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο για τα οφέλη στην υγεία. Το κεφίρ έχει παραμείνει ένα αγαπημένο ποτό στον Πόντο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 21.8.2013

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 21.8.2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.8.2013 C(2013) 5405 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 21.8.2013 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου!

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΜΥΡΟΥ Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! ΤΑΞΕΙΣ: Β1 Β2 Υπεύθυνες εκπαιδευτικοί: Καραβασίλη Ελένη, Σκλαβούνου Σοφία Σχολική χρονιά 2014 2015 1 1) Εισαγωγή Στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 14-11- 2013 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 10637 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ XOZAL 5mg/ml πόσιμες σταγόνες, διάλυμα Λεβοσετιριζίνη διυδροχλωρική Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι περί Σήμανσης, Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων Κανονισμοί

Οι περί Σήμανσης, Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων Κανονισμοί Οι περί Σήμανσης, Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων Κανονισμοί Χρίστος Χρίστου Λενής Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας Υγειονομικές Υπηρεσίες 1 ΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ 2 Εισαγωγή Προσδοκώμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Κατσαρός Διευθυντής Τμήματος διατροφολογίας, New York College Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ

Νίκος Κατσαρός Διευθυντής Τμήματος διατροφολογίας, New York College Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Νίκος Κατσαρός Διευθυντής Τμήματος διατροφολογίας, New York College Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Ο απόλυτα φυσικός χυμός :ελιξίριο υγείας, ευζωίας και μακροζωίας. Συγκαταλέγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Υγειονομική Διάταξη αναφορικά με κανόνες υγιεινής και καθορισμό προϊόντων που διατίθενται από τα κυλικεία δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων.

ΘΕΜΑ: Υγειονομική Διάταξη αναφορικά με κανόνες υγιεινής και καθορισμό προϊόντων που διατίθενται από τα κυλικεία δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Τμήμα Γ, Τμήμα ΣΤ Αθήνα 31/7/2006 Αρ. Πρωτ. ΔΥ1γ/Γ.Π./οικ.93828 ΘΕΜΑ: Υγειονομική Διάταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙA 4 η Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα 18-2- 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Αρ. Πρωτ. 1794 ΘΕΜΑ: «Ανάρτηση προδιαγραφών προς διαβούλευση στο Site του Νοσοκομείου» Δημόσια διαβούλευση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσαρός π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ιευθυντής Τµήµατος ιατροφολογίας NYC

Ν. Κατσαρός π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ιευθυντής Τµήµατος ιατροφολογίας NYC ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ Ν. Κατσαρός π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ιευθυντής Τµήµατος ιατροφολογίας NYC ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ 30% των καρκίνων οφείλεται στον καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 28 Δεκεμβρίου 2011 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ. 30/003/1520/28.12.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 28 Δεκεμβρίου 2011 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ. 30/003/1520/28.12. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 28 Δεκεμβρίου 2011 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ. 30/003/1520/28.12.2011 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

with ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΖΑΧΑΡΗ με ΣΤΕΒΙΑ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Prod. code: ΚΑX-39 Weight: 60gr

with ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΖΑΧΑΡΗ με ΣΤΕΒΙΑ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Prod. code: ΚΑX-39 Weight: 60gr ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΓΑΛΑΚΤΟΣ με ΣΤΕΒΙΑ ΥΓΕΙΑΣ Prod. code: ΚΑX-39 Weight: 60gr ΓΑΛΑΚΤΟΣ Prod. code: ΚΑX-125 Weight: 60gr with ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΑΜΥΓΔΑΛΑ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΕ ΑΜΥΓΔΑΛΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΕ GOJI

Διαβάστε περισσότερα

14 Ποτά 14.1 Μη αλκοολούχα ποτά 14.1.1

14 Ποτά 14.1 Μη αλκοολούχα ποτά 14.1.1 14 Ποτά 14.1 Μη αλκοολούχα ποτά 14.1.1 Νερό, συμπεριλαμβανομένων του φυσικού μεταλλικού νερού όπως ορίζεται στην οδηγία 2009/54/ΕΚ και του νερού πηγής και όλων των λοιπών εμφιαλωμένων ή συσκευασμένων νερών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα