Η συμβολή των Βιομηχανικών Ορυκτών και Πετρωμάτων (ΒΟΠ) στην ανάπτυξη της Μακεδονίας και Θράκης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η συμβολή των Βιομηχανικών Ορυκτών και Πετρωμάτων (ΒΟΠ) στην ανάπτυξη της Μακεδονίας και Θράκης"

Transcript

1

2 Η συμβολή των Βιομηχανικών Ορυκτών και Πετρωμάτων (ΒΟΠ) στην ανάπτυξη της Μακεδονίας και Θράκης Ανανίας Τσιραμπίδης Τομέας Ορυκτολογίας-Πετρολογίας-Κοιτασματολογίας, Τμήμα Γεωλογίας, Σχολή Θετικών Επιστημών Α.Π.Θ., Κοιτάσματα είναι φυσικές συγκεντρώσεις χρήσιμων ορυκτών και πετρωμάτων που μπορεί να τύχουν οικονομικής εκμετάλλευσης. Εμφανίσεις ονομάζονται οι συγκεντρώσεις εκείνες που είναι οικονομικά ασύμφορες, εξαιτίας μεγέθους ή περιεκτικότητας. Διακρίνουμε κοιτάσματα βιομηχανικών ορυκτών ή πετρωμάτων όπως χαλαζία, αστρίων, μαγνησίτη, γύψου, καολίνη, μπεντονίτη, περλίτη, μαρμάρων, γρανιτών κ.ά., κοιτάσματα ενεργειακών ορυκτών και πετρωμάτων όπως ανθράκων, πετρελαίου, ουρανίου κ.ά. και κοιτάσματα μεταλλευμάτων όπως νικελίου, χρυσού, χαλκού κ.ά. Μια τέταρτη ομάδα ορυκτών με σημαντικό οικονομικό ενδιαφέρον αποτελούν οι πολύτιμοι και ημιπολύτιμοι λίθοι. Ο ορυκτός πλούτος της Ελλάδος είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Ο κλάδος όμως που ασχολείται με την εκμετάλλευση και επεξεργασία αυτού αντιμετωπίζει σήμερα πολλά προβλήματα όπως εξάλλου συμβαίνει και με άλλους κλάδους της εθνικής μας οικονομίας. Αξίζει να σηµειωθεί ότι σε αντίθεση µε τις λαϊκές αντιλήψεις, οι περισσότερες εξορυκτικές επιχειρήσεις λειτουργούν στις αναπτυγµένες χώρες, παρά στις χώρες του τρίτου κόσµου. Το λατομείο χρησιµοποιεί συνήθως μια σχετικά μικρή περιοχή, στην οποία συνεισφέρει μεγάλη οικονοµική δύναµη για μεγάλο χρονικό διάστηµα. Για να λειτουργήσει μια μονάδα χρειάζεται αξιόλογη οικονοµική δραστηριότητα. Πριν την έναρξη απαιτείται μια σειρά από υποστηρικτικές εργασίες υποδοµών και μετά απαιτείται η εξασφάλιση πρώτων υλών, ενέργειας, νερού, τροφής, στέγης κ.λπ. Τα βιομηχανικά ορυκτά και πετρώματα της Μακεδονίας και Θράκης που σήμερα εξορύσσονται και επεξεργάζονται, αλλά και εκείνα που παρουσιάζουν καλές προοπτικές αξιοποίησης, είναι: ΜΕΡΟΣ Ι: ΒΟΠ ΠΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΟΝΤΑΙ 1. ΑΔΡΑΝΗ Περιγραφή και τύποι Ως αδρανή χαρακτηρίζονται τα φυσικά υλικά (π.χ. σκύρα, άμμοι, όστρακα, κίσσηρη, σκωρία, ηφαιστειακή τέφρα, θρυμματισμένα πετρώματα κ.ά.) ή τα επεξεργασμένα (π.χ. σχιστοπηλοί, άργιλοι, αργιλικοί σχιστόλιθοι, βερμικουλίτες, περλίτες, διατομίτες κ.ά.) ή συνδυασμοί αυτών. Ονομάστηκαν αδρανή, γιατί δεν αντιδρούν χημικά με τις διάφορες συγκολλητικές ή βιτουμενιούχες ύλες. Τα αδρανή διακρίνονται σε: α. Φυσικά ή επεξεργασμένα ελαφρά αδρανή με υψηλή σκληρότητα και φαινόμενο ειδικό βάρος μικρότερο από kg/m 3. β. Φυσικά ή τεχνητά θρυμματισμένα βαριά αδρανή με μέση έως υψηλή σκληρότητα και φαινόμενο ειδικό βάρος μεγαλύτερο από kg/m 3. Τα καταλληλότερα πετρώματα που σήμερα φαίνεται ότι πληρούν τις προδιαγραφές ως σκληρά αδρανή, εφόσον βέβαια είναι ομογενή, συμπαγή και υγιή, είναι τα παρακάτω (Σαχπάζης 1988, Ράσσιου 1998, Νταμπίτζιας κ.ά. 2003, Τσικούρας κ.ά. 2005, Τσούτσικα 2005): α. Οφιολιθικοί σχηματισμοί ή συμπλέγματα που περιλαμβάνουν διαβάσες, γάβρους, περιδοτίτες και προσκεφαλοειδείς λάβες. Στην Ελλάδα βρίσκονται σε δύο υποπαράλληλες γεωτεκτονικές ζώνες: του Αξιού (ανατολικό σύμπλεγμα) και Υποπελαγονικής (δυτικό σύμπλεγμα) που διατέμνουν την κεντροδυτική Μακεδονία α- πό ΒΔ προς ΝΑ. β. Ηφαιστειακά ενδιάμεσης σύστασης όπως ανδεσίτες, δακίτες κ.ά. που βρίσκονται στη Θράκη και Μακεδονία. γ. Ορισμένοι πλουτωνίτες όπως γρανίτες και μεταμορφωμένα πετρώματα όπως γνεύσιοι που βρίσκονται στη Θράκη και Μακεδονία. Χρησιμοποιούνται σε μίγματα ποικίλων κοκκομετρικών διαβαθμίσεων με ένα συγκολλητικό ή βιτουμενιούχο υλικό για παρασκευή σκυροδεμάτων, κονιαμάτων, προκατασκευασμένων δομικών στοιχείων κ.λπ. Επίσης, σε οδικά ή σιδηροδρομικά υποστρώματα, σε τοίχους αντιστήριξης πρανών, σε ταφικά μνημεία, σε φράγματα, σε αναβαθμίδες χειμάρρων και ποταμών, σε λιμενικά έργα, για προστασία ακτών, σε τεχνητούς υφάλους, ως ευτηκτικά σε βιομηχανικές επεξεργασίες, ως φίλτρα καθαρισμού π.χ. νερών κ.ά. Η ακαθάριστη αξία παραγωγής ανθρακικών σκύρων και άμμου σήμερα στην Ελλάδα ξεπερνά τα 200 ε- κατ., με μέση ετήσια αύξηση τα τελευταία χρόνια 6%. Ο αριθμός των λειτουργούντων λατομείων σκύρων 2

3 και άμμου υπερβαίνει τα 300, με ποσοστιαία συμμετοχή αυτού του κλάδου στην εξορυκτική δραστηριότητα περίπου 40%. Στη Μακεδονία και Θράκη το 2005 λειτουργούσαν (Τσιραμπίδης 2005): 9 μεταλλεία (από 24). 39 λατομεία βιομηχανικών ορυκτών (68). 80 λατομεία αδρανών υλικών (300). 160 λατομεία μαρμάρων (240). Η παραγωγή σκληρών αδρανών είναι πολύ περιορισμένη, αν και η ζήτησή τους είναι μεγάλη. Σκληρά α- δρανή πολύ καλής ποιότητας έχουν εντοπιστεί στο Πολύκαστρο, Γιαννιτσά και Γρεβενά, όπου λειτουργούν αντίστοιχα λατομεία με σύσταση κυρίως διαβασική και γαβρική. Λατομείο εξόρυξης και μονάδα τήξης αμφιβολιτών, αλλά και άλλων πετρωμάτων, λειτουργεί από το 2001 στην Τερπνή Σερρών. Εταιρία ΤΙΤΑΝ Α.Ε. Έδρα/Διεύθυνση Χαλκίδος 22Α, Αθήνα Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Website: Έτος ίδρυσης 1902 Λατομεία (μέσω Θεσσαλονίκη (2), Μαγνησία (1), Αιτωλοακαρνανία (1), ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ): 9 Αττική (2), Ηλεία (1), Ηράκλειο (1), Ρέθυμνο (1) : 11,5 εκατ. τόνοι/έτος Εργοστάσια τσιμέντου: 11 : 15 εκατ. τόνοι/έτος Εργοστάσια σκυροδέματος (μέσω ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ): 25 : 1,8 εκατ. m 3 /έτος Κύκλος εργασιών εκατ. Καμάρι, Ελευσίνα, Πάτρα, Θεσσαλονίκη (Ελλάς) Βιρτζίνια & Φλόριντα (ΗΠΑ), Βουλγαρία, Σερβία, Φύρομ, Αίγυπτος (2) Θεσσαλονίκη (4), Κοζάνη (1), Μαγνησία (1), Φθιώτιδα (2), Αττική (5), Κόρινθος (2), Αχαΐα (3), Ηλεία (2), Ζάκυνθος (1), Κως (2), Ρόδος (2) Εταιρία ΗΡΑΚΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ Έδρα/Διεύθυνση Σοφ. Βενιζέλου 49-51, Τ.Θ. 3500, Λυκόβρυση Αττικής, Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Website: Έτος ίδρυσης 1911 Λατομεία: 10 Φθιώτιδα (2), Άραξος, Κίνι Σύρου, Κως, Μυτιλήνη, Γυαλί Νισύρου, Αλτσί Σητείας, Ξυλοκερατιά, Καστριανή Μήλου Μονάδες επεξεργασίας Μηλάκι Εύβοιας, Λάππα Αχαΐας ελαφρόπετρας: 2 Εργοστάσια τσιμέντου: 3 Αγριά Βόλου (μεγαλύτερο Ευρώπης), Μηλάκι Αλιβερίου, Μικρό Βαθύ Αυλίδος Εργοστάσια σκυροδέματος: 26 Κομοτηνή, Ποντολίβαδο Καβάλας, Θεσσαλονίκη (2), Μαγνησία (2), Τρίκαλα, Φθιώτιδα (4), Ορχομενός, Αττική (5), Πειραιάς (2), Αχαΐα (2), Πύργος, Κίνι Σύρου, Μαράθι Πάρου, Λαρσός Λέσβου, Κως Κύκλος εργασιών ,7 εκατ. Εταιρία ΦΙΜΠΡΑΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ Α.Ε. Έδρα/Διεύθυνση 6 ο χλμ. Θεσσαλονίκης-Ωραιοκάστρου, Τ.Θ , Θεσ/νίκη Τηλ. 2310/682425, Φαξ: 2310/ Website: Έτος ίδρυσης 1974 και 2001 Φυσικά πετρώματα Βασάλτης, ασβεστόλιθος, δολομίτης, βωξίτης, αμφιβολίτης Εργοστάσιο Τερπνή Σερρών Τηλ /25700, Φαξ: 23220/25704 Προϊόντα Εξηλασμένη Πολυστερίνη (1974), Πετροβάμβακας (2001) 3

4 2. ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ (ασβεστόλιθοι, τραβερτίνες, δολομίτες, μάρμαρα) Περιγραφή και τύποι Ανθρακικά πετρώματα και σχηματισμοί βρίσκονται σχεδόν σε όλο τον κόσμο. Τα πιο διαδομένα μέλη είναι η κρητίδα, ο ασβεστόλιθος και το μάρμαρο. Λιγότερο συνηθισμένα ανθρακικά πετρώματα είναι η αραγωνιτική άμμος που σχηματίζεται από καταβύθιση σε θαλάσσιο νερό, ο τραβερτίνης που σχηματίζεται από χημική καταβύθιση σε γλυκά νερά γύρω από τα στόμια φυσικών θερμών ή ψυχρών και πλούσιων σε ασβέστιο πηγών και η μάργα που θεωρείται μίγμα πετρωμάτων (ασβεστόλιθος + άργιλος) και σχηματίζεται σε λίμνες και έλη. Υψηλής καθαρότητας ασβεστόλιθοι και δολομίτες, κατάλληλοι για ειδικές χρήσεις, περιορίζονται σε ορισμένες περιοχές. Οι ασβεστόλιθοι είναι πολύ σπουδαίοι από οικονομική άποψη, επειδή οι πόροι τους αποτελούν χώρους συγκέντρωσης πετρελαίων και φυσικών αερίων. Περίπου το 50% των παγκόσμιων αποθεμάτων υδρογονανθράκων βρίσκονται μέσα σε ασβεστολιθικά πετρώματα. Επίσης, πολλές φορές αποτελούν δεξαμενές συγκέντρωσης υπεδάφιων νερών. Το πορώδες, η διαπερατότητα και η ευκολία αντίδρασης των ανθρακικών ορυκτών επιτρέπουν, ώστε τα ασβεστολιθικά πετρώματα να χρησιμεύουν ως τόποι συγκέντρωσης διάφορων μεταλλευμάτων. Οι μεγαλύτερες ποσότητες των κύριων προϊόντων των ανθρακικών πετρωμάτων (αδρανή, τσιμέντο, ασβέστης) διαθέτονται στις ποικίλες κατασκευές (κατοικίες, δρόμοι, άλλα τεχνικά έργα), που εξαρτώνται από το εθνικό προϊόν, την ανάπτυξη του πληθυσμού και τους προϋπολογισμούς των κυβερνητικών δαπανών. Το κονιοποιημένο ανθρακικό ασβέστιο (GCC) και το καταβυθιζόμενο ανθρακικό ασβέστιο (PCC) χρησιμοποιούνται ως πληρωτικά στην παρασκευή πλαστικών, ελαστικών, ασφαλτικών, τσιμέντου αρμών, υποστρώματος ταπήτων, χρωμάτων (λαμπρότητα >80%), στεγανωτικών και συγκολλητικών υλικών. Η βιομηχανία χάρτου είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής λεπτού και υπέρλεπτου GCC και PCC. Ασβεστόλιθοι (Πίν. 1) Αμιγείς ή μαργαϊκοί, βρίσκονται σε όλη την Ελλάδα. Οι πτυχωμένοι ή κατακερματισμένοι χρησιμοποιούνται για την παραγωγή αδρανών υλικών, ενώ οι υγιείς για την παραγωγή λίθων δόμησης ή διακόσμησης (Τσιραμπίδης 1990, 1996, 2000α,β, 2002, 2006, Dagounaki et al. 2003, 2004, 2008, 2009, Λασκαρίδης κ.ά. 2000, Ηλιάδου κ.ά. 2004). Τραβερτίνες (Πίν. 1) Είναι σκληροί, λεπτοκρυσταλλικοί, συμπαγείς ή μαζώδεις και συχνά συγκριματικοί, χρώματος λευκού μέχρι καστανού. Λευκοί μέχρι κιτρινόχρωμοι τραβερτίνες βρίσκονται στο Βαμβακόφυτο Σερρών, Σκρα Κιλκίς και Αριδαία Πέλλας (Φωστηρόπουλος & Χρυσοστομίδης 1989). Δολομίτες (Πίν. 1) Θεωρούνται μονόμικτα ανθρακικά πετρώματα με κύριο συστατικό το ομώνυμο ορυκτό δολομίτη. Πολύ καθαροί δολομίτες, με MgO>20%, είναι άφθονοι και διαδομένοι σε όλη την Ελλάδα. Αν και τα αποθέματά τους στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι κατάλληλα για μεγάλο εύρος εφαρμογών, που περιλαμβάνει τη συνθετική μαγνησία και τους πυρίμαχους πλίθους, η διαθεσιμότητα υψηλής ποιότητας μαγνησίτη εμποδίζει την εκτεταμένη χρήση του δολομίτη σε τέτοιες εφαρμογές (Τσιραμπίδης 1996, 2005, Tsirambides 2001). Μάρμαρα (Πίν. 1) Τα ολόλευκα, λεπτόκοκκα και ομογενή ασβεστιτικά μάρμαρα, όπως είναι αυτά της Πεντέλης και της Πάρου, είναι πολύ σπάνια. Η θαυμάσια εμφάνιση αυτών οφείλεται στη διαφάνειά τους, καθώς και στην ικανότητά τους να αντανακλούν το φως. Λειτουργούν όμως εκατοντάδες λατομεία που παράγουν κατώτερης ποιότητας μάρμαρα (Λασκαρίδης 1989, 1996, 2000, Τσιραμπίδης 1996, 2005, 2006, Νταγκουνάκη κ.ά. 2004, Χατζηπαναγής & Βουγιούκας 2005). Ο κλάδος του μαρμάρου, συμπεριλαμβανομένων και των υπόλοιπων φυσικών διακοσμητικών πετρωμάτων, αποτελεί έναν από τους πλέον υγιείς παραγωγικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας. Κατατάσσεται στην πρώτη εικοσάδα παγκοσμίως, όσον αφορά τις ποσότητες που εξορύσσονται, καθώς και εκείνες που εξάγονται στις ξένες αγορές. Το μάρμαρο είναι δεύτερη σε αξία παραγωγής ορυκτή ύλη (μετά τους λιγνίτες) που τόσο πλουσιοπάροχα η Ελληνική γη μας προσφέρει. Η βιομηχανία μαρμάρου στην Ελλάδα σήμερα περιλαμβάνει περίπου επιχειρήσεις (εξόρυξη, επεξεργασία, εμπορία), μεταξύ των οποίων αρκετές είναι μεγάλες και καθετοποιημένες μονάδες που την τελευταία 20ετία πραγματοποίησαν σημαντικές επενδύσεις. Ως μια αμιγής παραγωγική βιομηχανία υπολογίζεται ότι απασχολεί άμεσα και έμμεσα περίπου άτομα σε ολόκληρη την χώρα. Το 60% της συνολικής παραγωγής και δραστηριότητας αναπτύσσεται στη Μακεδονία (Σχ. 1). Τα σημαντικότερα κέντρα 4

5 λευκών μαρμάρων βρίσκονται στους Νομούς Δράμας και Καβάλας (συμπεριλαμβάνεται και η Θάσος που είναι παγκόσμια γνωστή για τους χιονόλευκους δολομίτες της). Στο προσκήνιο της διεθνούς αγοράς έκαναν τα τελευταία χρόνια την εμφάνισή τους χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, που κατέκλυσαν τις αγορές με τεράστιες ποσότητες φυσικών πετρωμάτων, γιατί: Έχουν άφθονα αποθέματα διακοσμητικών πετρωμάτων πολύ καλής ποιότητας. Έχουν φτηνότερο κόστος παραγωγής και επεξεργασίας, εξαιτίας χαμηλών μισθών. Προβάλλουν πληρέστερα αυτόν το φυσικό πλούτο τους. Ο βαθμός συνεργασίας και συντονισμού με τις κρατικές υπηρεσίας τους είναι πολύ καλός. Η βιομηχανία παραγωγής και εξαγωγών διακοσμητικών πετρωμάτων παρουσιάζει αυξομειώσεις τα τελευταία χρόνια. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αλλαγή πολιτικής των παραγωγών χωρών. Το 2003 η παγκόσμια παραγωγή διακοσμητικών πετρωμάτων έφτασε τα 140 εκατ. τόνους (Σχ. 2) με συνολική αξία περίπου 35 δισεκ.. Οι κυριότερες παραγωγοί χώρες είναι η Κίνα (14 εκατ. τόνοι), Ινδία, Ιταλία και Ισπανία, με συνολικό ποσοστό παραγωγής 53%. Ακολουθεί το Ιράν, Τουρκία και Βραζιλία. Δυστυχώς η χώρα μας βρίσκεται μετά την 15 η θέση. Από το 2002 συνεχίζονται με αυξανόμενο ρυθμό οι εισαγωγές μαρμάρου από τρίτες χώρες, εξαιτίας της αυξανόμενης ζήτησης στην εγχώρια αγορά και των περιορισμών ανάπτυξης νέων κοιτασμάτων στον ελληνικό χώρο. Επίσης, οι εξαγωγές σε τυποποιημένα προϊόντα επηρεάστηκαν αρνητικά από τη σχέση τιμής του ευρώ έναντι του δολαρίου και εμφάνισαν σχετική κάμψη. Επιπλέον, αρκετές μεγάλες επιχειρήσεις μαρμάρων αναπτύσσουν δραστηριότητες στο εξωτερικό, εξαιτίας της ασφυκτικής κατάστασης που επικρατεί στην Ελλάδα για αδειοδοτήσεις νέων περιοχών και της αλληλοεμπλοκής πολλών υπηρεσιών. Αδρανή: 4-10 /t, πληρωτικά: /t. GCC (σακιασμένο): /t (9-17 μm), 290 /t (υπέρλεπτο, <1 μm). PCC: 640 /t (υπέρλεπτο, 0,05-0,5 μm). Ενεργός ασβέστης: 50 /t, ενυδατωμένος ασβέστης: 70 /t. Πίνακας 1. Τύποι και προέλευση μαρμάρων Μακεδονίας και Θράκης (Τσιραμπίδης 2001). Τύπος/Χρώμα Περιοχή Ασβεστόλιθοι-Μάρμαρα (με >98% ασβεστίτη) Λευκά Κεχρόκαμπου & Βουνοχωρίου Καβάλας, Κουμαριάς & Καστανιάς Ημαθίας. Ημίλευκα Δύσβατου-Ελαφοχωρίου-Στενωπού-Φιλίππων Καβάλας, Ξηροποτάμου & Μοναστηρακίου Δράμας, Τρανόβαλτου Κοζάνης. Τεφρόλευκα Θάσου, Χαλκερού Καβάλας, Πανοράματος Δράμας. Μπεζ Κιβωτού Γρεβενών. Ροδόχρωμα Γέρμα Καστοριάς. Δολομίτες Λευκοί Θάσου (92%) 1, Γρανίτη (100%)-Βώλακα (100%)-Πηγών (92%) Δράμας. Τεφρόλευκος Νικήσιανης Καβάλας (87%). Λατυποπαγείς ασβεστόλιθοι Ροδοχωρίου Νάουσας. Τραβερτίνες Αριδαίας Πέλλας, Σκρα Κιλκίς, Βαμβακόφυτου Σερρών. Ψαμμίτες Τεφρός Νεστορίου Καστοριάς. Σερπεντινομάρμαρα Φυτιάς Ημαθίας. 1 περιεχόμενο στο ορυκτό δολομίτης. 5

6 Μάρμαρα Βιομ. Ορυκτά Αδρανή Έβρου Έκταση (σε στρέμματα) Ροδόπης Ξάνθης Καβάλας Δράμας Σερρών Χαλκιδικής Θεσ/νίκης Κιλκίς Πιερίας Ημαθίας Πέλλας Κοζάνης Γρεβενών Φλώρινας Καστοριάς Σχ. 1. Εκτάσεις Νομών Μακεδονίας και Θράκης, όπου πραγματοποιούνται έρευνες και εξόρυξη μαρμάρων, βιομηχανικών ορυκτών και αδρανών υλικών (Καντηράνης 1995). Άλλες* 25% Κίνα 25% ΗΠΑ 3% Πορτογαλία 3% Βραζιλία 4% Τουρκία 4% Ιράν 6% Ισπανία 8% Ιταλία 10% Ινδία 12% Σχ. 2. Παγκόσμια παραγωγή διακοσμητικών πετρωμάτων (900 εκατ. m 2 ) έτους *περιλαμβάνονται ως επικεφαλής η Ν. Κορέα, Γαλλία, Ν. Αφρική, Γερμανία, Μεξικό, Αίγυπτος, Ελλάδα, Φινλανδία, Νορβηγία. 6

7 Μαρμαροβιομηχανίες με περισσότερους από 20 εργαζόμενους (2010) (με bold επιχειρήσεις εξόρυξης και επεξεργασίας σχιστολίθων και πέτρας) ΞΑΝΘΗ (2) ΜΑΡΜΑΡΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Β.Ε.Ε. Πετροχώρι, Τ.Θ. 250, Ξάνθη Τηλ.: 25410/93211, Φαξ: 25410/ Website: Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 1,1 εκ. ΜΑΡΜΑΡΑ ΠΟΥΛΙΟΣ Α.Ε. ΒΙ.ΠΕ., Ξάνθη Τηλ.: 25410/27717, Φαξ: 25410/ Website: Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 1,6 εκ. ΘΑΣΟΣ (2) ΜΑΡΑΜΑΡΑ ΘΑΣΟΥ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ Α.Ε. Λιμένας, Θάσος Τηλ.: 25930/58150, Φαξ: 25930/ Website: Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 1,7 εκ. ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ Δ.Ν. Α.Ε. Λιμένας, Θάσος Τηλ.: 25930/23195, Φαξ: 25930/ Website: Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 2,2 εκ. ΚΑΒΑΛΑ (7) ΑΚΡΟΛΙΘΟΣ Α.Β.Ε.Ε. Κηπία, Ελευθερούπολη Τηλ: 25920/51151, 51400, Φαξ: 25920/ Website: Προσωπικό 20 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗ ΑΦΟΙ Α.Β.Ε.Ε Χρυσούπολη Τηλ.: 25910/24942, Φαξ: 25910/ Website: Προσωπικό 50, Κύκλος εργασιών 3,1 εκ. ΛΕΥΚΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΣΤΕΝΩΠΟΥ Α.Ε. Στενωπός, Χρυσούπολη Τηλ.: 25210/81126, Φαξ: 25210/81234 Προσωπικό 50, Κύκλος εργασιών 3,6 εκ. ΜΑΡΜΑΡΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Α.Ε. Εργατ. Κατοικίες Περιγιάλι Καβάλα, Τηλ.: 2510/ Website: Προσωπικό 55, Κύκλος εργασιών 2,1 εκ. ΜΑΡΜΑΡΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ Α.Ε. Ύδρας 10, Καβάλα Τηλ.: 2510/222750, Φαξ: 2510/ Προσωπικό 35, Κύκλος εργασιών 2,4 εκ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (6) MARMOR 18 ο χλμ. Παλαιάς Ε.Ο. Θεσ/νίκης-Καβάλας Λαγκαδάς Τηλ.: 23940/20440, Φαξ: 23940/ Website: Προσωπικό 35, Κύκλος εργασιών 5,0 εκ. ΜΟΣΧΟΥ Α.Ε. 27 ο χλμ. Παλαιάς Ε.Ο. Θεσ/νίκης-Καβάλας Ζαγκλιβέρι Τηλ.: 23930/21013, Φαξ: 23930/ Website: Προσωπικό 50, Κύκλος εργασιών 8,6 εκ. ΜΠΟΛΑΡΗΣ Μ. & ΣΙΑ Ο.Ε. ΚΑΛΛΙΜΑΡΜΑΡΟ 7 ο χλμ. Θεσ/νίκης-Θέρμης, Θέρμη Τηλ.: 2310/461611, Φαξ: 2310/ Website: Προσωπικό 25, Κύκλος εργασιών 1,3 εκ. ΟΥΡΓΑΝΤΖΙΔΗ ΜΑΡΜΑΡΑ Α.Ε. ΒΙ.ΠΕ. Θεσ/νίκης (Β-56) Τ.Θ. 1650, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310/723687, Φαξ: 2310/ Website: Προσωπικό 25, Κύκλος εργασιών 2,1 εκ. PANGEA 27 ο χλμ. Παλαιάς Ε.Ο. Θεσ/νίκης-Καβάλας Άγιος Βασίλειος, Λαγκαδάς Τηλ.: 23940/51095, -96, Φαξ: 23940/ Website: Προσωπικό 20 ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗ Α. ΑΦΟΙ Ο.Ε. 13 ο χλμ. Θεσ/νίκης - Νεοχωρούδας Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310/787209, Φαξ: 2310/ Website: Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 1,8 εκ. ΠΙΕΡΙΑ (1) ΝΤΡΟΥΦΛΙΑΣ Κορινός Πιερίας Τηλ.: 23510/41659, Φαξ: 23510/ Website: Προσωπικό 20 ΚΟΖΑΝΗ (2) Γ.Β.Σ.Ε.Ε. ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΤΡΑΝΟΒΑΛΤΟΥ Τρανόβαλτος, Σέρβια Τηλ./Φαξ: 24640/51269 Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 0,5 εκ. 7

8 ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Σ. & Σία Ο.Ε Ελευθερούπολη Τηλ.: 25920/22220, Φαξ: 25921/ Website: Προσωπικό 50 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΙ ΑΦΟΙ Ο.Ε. 22 ο χλμ. Παλαιάς Ε.Ο. Καβάλας Ξάνθης, Χρυσούπολη Τηλ.: 25910/42167, Φαξ: 25910/42166 Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 0,9 εκ. ΔΡΑΜΑ (8) BALKAN Α.Ε. Τ.Θ. 4, Δοξάτο Τηλ.: 25210/68030, Φαξ: 25210/ Website: Προσωπικό 25, Κύκλος εργασιών 1,2 εκ. ΓΙΑΝΝΑΚΗ ΑΦΟΙ Ο.Ε Προσοτσάνη Τηλ.: 25220/23596, Φαξ: 25220/23597 Προσωπικό 25, Κύκλος εργασιών 0,3 εκ. ΔΩΡΙΚΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Α.Β.Ε.Ε. ΒΙ.ΠΕ. Δράμας, Δράμα Τηλ.: 25210/81601, Φαξ: 25210/ Website: Προσωπικό 25, Κύκλος εργασιών 2,1 εκ. F.H.L. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΒΙ.ΠΕ., Δράμα Τηλ.: 25210/81360, Φαξ: 25210/ Website: Προσωπικό 180, Κύκλος εργασιών 28,5 εκ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ Γ. Α.Ε. ΒΙ.ΠΕ. Δράμας, Δράμα Τηλ.: 25210/60100, Φαξ: 25210/ Website: Προσωπικό 190, Κύκλος εργασιών 17,5 εκ. ΜΑΡΜΑΡΑ ΣΚΑΡΗ Α.Β. & Ε.Ε. 18 ο χλμ. Καβάλας-Δράμας, Δοξάτο Τηλ.: 25210/66848, Φαξ: 25210/ Website: Προσωπικό 80, Κύκλος εργασιών 22,4 εκ. ΠΑΥΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΒΙ.ΠΕ. Δράμας, Δράμα Τηλ.: 25210/81126, Φαξ: 25210/ Website: Προσωπικό 200, Κύκλος εργασιών 19,7 εκ. ΣΟΛΑΚΗΣ Α. Α.Ε. ΒΙ.ΠΕ. Δράμας, Δράμα Τηλ.: 25210/81059, Φαξ: 25210/ Website: Προσωπικό 30, Κύκλος εργασιών 1,2 εκ. 8 ΜΑΤΚΟ Δ. ΤΥΡΝΕΝΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΙΑ Α.Ε. Τρανόβαλτος, Σέρβια Τηλ.: 24640/51472, Φαξ: 24640/ Website: Προσωπικό 35, Κύκλος εργασιών 1,4 εκ. ΑΤΤΙΚΗ (5) (ΜΕ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΣΤΗ Β. ΕΛΛΑΔΑ) DIONYSSOMARBLE Α.Ε.Β.Ε. Κηφισίας 364, Χαλάνδρι Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Website: Προσωπικό 180, Κύκλος εργασιών 30 εκ. ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Website: Προσωπικό 75, Κύκλος εργασιών 12,1 εκ. ΜΑΡΜΑΡΑ ΘΑΣΟΥ Α.Ε. Ντρασέζα, Αυλώνα Τηλ.: 22950/42850, Φαξ: 22950/ Website: Προσωπικό 25, Κύκλος εργασιών 1,7 εκ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΥΛΗ ΑΦΟΙ Α.Ε. Λεωφ. Ειρήνης 83, Ταύρος Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Website: Προσωπικό 45, Κύκλος εργασιών 8,5 εκ. ΜΑΡΜΑΡΑ ΨΩΦΑΚΗ Α.Ε. Καραμανλή & Τατοϊου, Αχαρνές Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Website: Προσωπικό 50, Κύκλος εργασιών 3,0 εκ. ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΡΜΑΡΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ύδρας 10, Καβάλα Τηλ.: 2510/221051, Φαξ: 2510/ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΛΑΤΟΜΩΝ ΣΧΙΣΤΟΛΙΘΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ακροβούνι, Ελευθερούπολη Τηλ.: 25920/ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΚΛΑΔΟΥ ΜΑΡΜΑΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ & ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Τ.Θ. 136, Βέροια Τηλ./Φαξ: 23310/62816 ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΜΑΡΜΑΡΟΓΛΥΠΤΩΝ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ "ΠΡΑΞΙΤΕΛΗΣ" Αμαλίας 12, Θεσσαλονίκη Τηλ./Φαξ: 2310/828071

9 3. ΑΛΛΑ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Ψαμμίτες Κλαστικά ιζήματα με μέγεθος συστατικών 2-0,06 mm. Ανάλογα με το επικρατέστερο ορυκτό συστατικό τους ή το είδος της συγκολλητικής ύλης ή το είδος του υλικού πλήρωσης χαρακτηρίζονται ως χαλαζιακοί, ασβεστιτικοί, ιλυώδεις ή αργιλώδεις. Το χρώμα τους είναι συνήθως ανοιχτό τεφρό, κίτρινο ή ερυθροκαστανό. Η υφή τους είναι κοκκώδης και τραχιά. Τα κύρια ορυκτά συστατικά τους είναι χαλαζίας, άστριοι, μοσχοβίτης, ασβεστίτης, οξείδια του σιδήρου κ.ά. Λατομείο περιοδικής εξόρυξης ασβεστιτικού ψαμμίτη λειτουργεί στο Νεστόριο Καστοριάς. Γρανίτες Είναι πλουτωνικά πετρώματα που περιέχουν ως βασικό μελανοκρατικό συστατικό το βιοτίτη και ως κύρια λευκοκρατικά τους όξινους αστρίους και το χαλαζία. Άλλα δευτερεύοντα συστατικά περιέχονται σε πολύ μικρές ποσότητες όπως απατίτης, ζιρκόνιο, μαγνητίτης, επίδοτο κ.ά. Στη Μακεδονία και Θράκη υπάρχουν γρανιτικά πετρώματα στη Σαμοθράκη, Παρανέστι Δράμας, Καβάλα, Βροντού Σερρών, στο όρος Κερκίνη, στο Σταυρό, Ν. Απολλωνία και Βερτίσκο Θεσσαλονίκης, στην Αρναία, Ιερισσό και Σιθωνία Χαλκιδικής και στο Πισοδέρι Φλώρινας (Τσιραμπίδης 2005, Παπαδόπουλος 2011). Στη Μακεδονία και Θράκη δεν πραγματοποιείται σήμερα εξόρυξη γρανιτικών πετρωμάτων, αν και ορισμένες μελέτες απόδειξαν ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα όπως στο Πισοδέρι και Άγιο Γερμανό Φλώρινας με 3,5 εκατ. m 3 γρανιτικών πετρωμάτων (Κελεσίδης & Τσόμπος 1990) και στη Βροντού Σερρών (Χρυσοστομίδης κ.ά. 1992). Σχιστόλιθοι Είναι αρκετά διαδομένα μεταμορφωμένα πετρώματα τα οποία παρουσιάζουν ασθενή μέχρι καλά αναπτυγμένη στρωμάτωση των λευκοκρατικών και μελανοκρατικών ορυκτών συστατικών τους η οποία συνήθως ενισχύει την ισχυρή σχιστότητά τους. Ανάλογα με το επικρατέστερο φεμικό ορυκτό συστατικό τους χαρακτηρίζονται ως μαρμαρυγιακοί, χλωριτικοί, ταλκικοί, αμφιβολιτικοί, γραφιτικοί, γλαυκοφανιτικοί κ.ά. Οι πρασινοσχιστόλιθοι οφείλουν το χρώμα τους στην επικράτηση των ορυκτών χλωρίτη, επίδοτου και ακτινόλιθου. Λατομεία εξόρυξης και επεξεργασίας σχιστολίθων λειτουργούν στην Ελευθερούπολη Καβάλας. Σερπεντινίτες Αποτελούνται κυρίως από σερπεντίνη. Άλλα συστατικά τους είναι ο τάλκης, χλωρίτης, ακτινόλιθος, ασβεστίτης και μαγνητίτης. Μερικές παραλλαγές τους εκτιμούνται ιδιαίτερα για τα ωραία πράσινα, κίτρινα και καστανά χρώματά τους που οφείλονται σε φλέβες τάλκη, μαγνησίτη ή σιδηροξειδίων. Λατομεία σερπεντινικών μαρμάρων λειτουργούν στη Φυτιά Ημαθίας. 4. ΑΣΤΡΙΟΙ Περιγραφή Οι κρύσταλλοι αυτών των ορυκτών είναι άχρωμοι ή λευκοί έως τεφροί, συνήθως είναι πρισματικοί και παρουσιάζουν υαλώδη έως μαργαριτώδη λάμψη. Οι άστριοι είναι τα αφθονότερα των πετρογενετικών ορυκτών αποτελώντας το 60% του φλοιού της γης. Χρησιμοποιούνται κυρίως ως υλικά σύντηξης σε κεραμικά και υαλουργικά είδη και ως πληρωτικά ή στερεωτικά υλικά σε βαφές, χρώματα, πλαστικά και ελαστικά. Κυρίως οι αλκαλιούχοι άστριοι αποτελούν πρώτη ύλη στη βιομηχανία πορσελάνης και άλλων κεραμικών ειδών, στην υαλουργία και στην επισμάλτωση διάφορων αντικειμένων. Περισσότερες από 40 χώρες συνεισφέρουν στην παγκόσμια παραγωγή των 10,8 εκατ. τόνων εμπορικών τύπων αστρίων. Το 40% προέρχεται από την Ιταλία και Τουρκία. Στη Μακεδονία και Θράκη κοιτάσματα αστρίων βρίσκονται στον Έβρο (Κόρυμβος, Πρωτοκκλησιά, Σαμοθράκη), στη Δράμα (Παρανέστι), στη Θεσσαλονίκη (Καρτερές, Καλαμωτό) και στη Σιθωνία Χαλκιδικής. Συνήθως είναι πηγματιτικές φλέβες μεγάλου πάχους (μέχρι 7 m) και μήκους (μέχρι 11 km) (Παπαδόπουλος & Θεοδωρούδης 1994, Sikalidis et al. 1997, Κράββας 1999, Vlahou et al. 2001, Μάραντος & Κοσιάρης 2003, Παπαδόπουλος 2011). Οι ετήσιες ανάγκες της ελληνικής κεραμικής βιομηχανίας σε αστριούχα προϊόντα είναι περίπου τόνοι. Μόνο ένα μικρό μέρος (κυρίως Κ-άστριοι για παραγωγή ειδών πορσελάνης) εξασφαλίζεται με εισαγωγές. Η βιομηχανία γυαλιού καλύπτει τις ανάγκες της (περίπου τόνοι/έτος) με εισαγωγή νορβηγικού νεφελινικού συηνίτη. Η εταιρία Mevior εξορύσσει αστρίους στην περιοχή των Καρτερών Λαγκαδά. Πηγματίτες αποτελούμενοι από 70-75% αστρίους, 15-25% χαλαζία, μαρμαρυγία και μικρή συγκέντρωση οξειδίων σιδήρου (<0,07%), 9

10 είναι τα μητρικά πετρώματα για την παραγωγή Na-αστρίων αυτής της εταιρίας. Η μονάδα επεξεργασίας βρίσκεται στην Άσσηρο Λαγκαδά. Η παραγωγή των αστρίων γίνεται με επιλεκτική εξαγωγή και σχετικά απλή επεξεργασία όπως θραύση, κονιοποίηση, υγρό κοσκίνισμα για αδρομερή μεγέθη (0-6 mm) και λεπτομερή κονιοποίηση και αεροδιαχωρισμό για παραγωγή σκόνης (75 μm). Το Α βαθμού υλικό των 75 μm είναι κατάλληλο για την κατασκευή ειδών υγιεινής, ενώ του Β βαθμού των 0-6 mm για υψηλής ποιότητας εφυαλωμένα πλακίδια. Το 50% της παραγωγής της Mevior εξάγεται στην Ιταλία και το υπόλοιπο καλύπτει τις ανάγκες εγχώριων βιομηχανιών όπως: ΓΙΟΥΛΑ ΑΕ με έδρα το Αιγάλεω Αττικής που καταναλώνει περίπου τόνους/έτος λεπτομερούς υλικού (75 μm) για την παραγωγή γυάλινων επιτραπέζιων προϊόντων. Είναι η μεγαλύτερη εταιρία υαλουργίας στα Βαλκάνια. ΒΙΤΡΟΥΒΙΤ ΑΕ με έδρα το Αιγάλεω Αττικής και εργοστάσιο στην Ιωνία Θεσσαλονίκης που καταναλώνει αντίστοιχη ποσότητα του ίδιου υλικού για την παραγωγή πλακιδίων και ειδών υγιεινής. Η εταιρία Φίλκεραμ Johnson εξορύσσει αστρίους στην περιοχή Καλαμωτού Θεσσαλονίκης και καταναλώνει περίπου τόνους/έτος αδρομερούς υλικού (0-6 mm) για την παραγωγή πλακιδίων τοίχου και δαπέδου. Η Τουρκία είναι ο σημαντικότερος ανταγωνιστής της Ελλάδος στην προμήθεια αστρίων Β βαθμού στην Ε.Ε. Οι τιμές των αστρίων εξαρτώνται από τη χημική τους σύσταση, το μέγεθος των κόκκων, τη θέση εξόρυξης, την επιχειρηματική συνέπεια κ.ά. Κεραμικού τύπου: /t (νατριούχος, μm), /t (νατριούχος, 45 μm), 130 /t (καλιούχος, 75 μm). Υαλουργικού τύπου: /t (νατριούχος, 500 μm), /t (καλιούχος, 180 μm). Εταιρία ΜΕΒΙΟΡ Α.Ε. Έδρα/Διεύθυνση Μητροπόλεως 77, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310/224133, Φαξ: 2310/ Website: Έναρξη παραγωγής 1986 Ορυχείο Καρτερές Λαγκαδά Εργοστάσιο Άσσηρος, Λαγκαδάς Τηλ.: 23940/61526, Φαξ: 23940/61606 Απασχολούμενοι 35 Προϊόντα Άστριοι Ετήσια παραγωγή τόνοι Ετήσιος κύκλος εργασιών 1,5 εκατ. Εταιρία Φίλκεραμ Johnson Α.Ε. Έδρα/Διεύθυνση Λαέρτου 21, 5ο χλμ. Γεωργικής Σχολής Τ.Θ. 32, ΚΑΛΑΜΑΡΙΑ Τηλ.: 2310/494300, Φαξ: 2310/ Έτος ίδρυσης 1962 Ορυχείο Καλαμωτό Θεσσαλονίκης Απασχολούμενοι 240 Προϊόντα Πλακίδια δαπέδου και τοίχου Ετήσια παραγωγή m² (30% εξάγεται σε 29 χώρες) ΓΙΟΥΛΑ ΥΑΛΟΥΡΓΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Α.Ε. Ορυζομύλων 5, ΑΙΓΑΛΕΩ Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Γυάλινα επιτραπέζια προϊόντα Web Site: ΒΙΤΡΟΥΒΙΤ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒIΟMΗXΑNΙA ΕΙΔΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Α.Ε. Αγ. Κωνσταντίνου 29, ΑΙΓΑΛΕΩ Tηλ: 210/ , Φαξ: 210/ Εργοστάσιο: 14 ο χλμ. Θεσ/νίκης-Βέροιας Ιωνία Θεσ/νίκης Τηλ.: 2310/790209, Fax: 2310/ Πλακίδια και είδη υγιεινής Web Site: 10

11 5. ΑΤΑΠΟΥΛΓΙΤΗΣ Περιγραφή Ανήκει στην κατηγορία των ένυδρων φυλλοπυριτικών ορυκτών. Έχει χρώμα λευκό έως τεφρό, κρυστάλλους σανιδοειδείς έως ινώδεις και λάμψη γεώδη έως στιφρή. Χρησιμοποιείται ως άμμος υγιεινής κατοικίδιων, ως εδαφοβελτιωτικό και για την παρασκευή συμπληρωμάτων ζωοτροφών, εκδόχων φαρμακευτικών προϊόντων, αποσμητικών και λιπαντικών υλικών, πολφών γεωτρήσεων, κονιαμάτων, καλλυντικών, υδροχρωμάτων, καθώς και συγκολλητικών, στεγανωτικών, πληρωτικών, επικαλυπτικών, λειαντικών, ξηραντικών, λευκαντικών και διηθητικών προϊόντων. Οι ΗΠΑ ελέγχουν το 75% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ ακολουθεί η Ισπανία, η Σενεγάλη, η Ν. Αφρική και από το 2004 η Ελλάδα. Μεγάλα αποθέματα υψηλής ποιότητας αταπουλγίτη ανακαλύφθηκαν τα τελευταία χρόνια ΝΑ των Γρεβενών, στη λεκάνη του Βεντζίου. Ο αταπουλγίτης συνοδεύεται και από Mg-Fe-σμεκτίτη (σαπωνίτη) τα αποθέματα του οποίου θεωρούνται επίσης μεγάλα. Τα πιθανά αποθέματα των δύο αργιλικών ορυκτών ξεπερνούν τα 50 εκατ. τόνους (Kastritis et al. 2003). H εταιρία ΓΕΩΕΛΛΑΣ εκμεταλλεύεται το κοίτασμα από τις θέσεις Πευκάκι (έκταση 0,4 km 2, με μέσο πάχος στρωμάτων αταπουλγίτη 10 m) και Πυλωροί (έκταση 1 km 2, με μέσο πάχος 18 m). Τα βέβαια αποθέματα του αταπουλγίτη είναι 6 εκατ. τόνοι, του σμεκτίτη 4 εκατ. τόνοι και της ενδοστρωματωμένης φάσης τους At/S 3 εκατ. τόνοι. Τα δύο ορυκτά παρουσιάζουν εξαιρετικές προσροφητικές και θιξοτροπικές ιδιότητες. Η σύγχρονη μονάδα επεξεργασίας βρίσκεται στην Κνίδη Γρεβενών. Σακιασμένος: /t (μέγεθος κόκκων 0,5-3 mm) και /t (40-100% <45 μm). Εταιρία ΓΕΩΕΛΛΑΣ Α.Ε. Έδρα/Διεύθυνση Ζεφύρου 60 & Συγγρού, Αθήνα Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Έναρξη παραγωγής 2004 Ορυχεία 2 Πευκάκι και Πυλωροί Γρεβενών Εργοστάσιο επεξεργασίας Κνίδη, Γρεβενά, Τ.Θ. 89 Απασχολούμενοι 30 Προϊόντα Αταπουλγίτης, Σαπωνίτης Ετήσια παραγωγή τόνοι 6. ΖΕΟΛΙΘΟΙ (ΦΥΣΙΚΟΙ) Περιγραφή Eίναι ένυδρα αργιλιοπυριτικά ορυκτά, συνήθως χρώματος λευκού έως λευκοπράσινου, με ανταλλάξιμα κατιόντα κυρίως τα: Ca, K, Mg και Na. Χρησιμοποιούνται στην παρασκευή λιπασμάτων, ως έκδοχα σε φαρμακευτικά προϊόντα, ως εδαφοβελτιωτικά, ως άμμος υγιεινής κατοικίδιων, ως συμπληρώματα ζωοτροφών και στον καθαρισμό δεξαμενών υδατοκαλλιεργειών, αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, καθώς και ραδιενεργών απόβλητων. Επίσης, για προσρόφηση αμμωνίας και πτητικών οργανικών ενώσεων, ως αποσμητικά σε στάβλους και πτηνοτροφεία, στη διήθηση αέρα και νερού και ως ξηραντικά υλικά για προστασία πολλών προϊόντων από την υγρασία. Τέλος, οι ζεόλιθοι χρησιμοποιούνται ως πληρωτικά υλικά στη χαρτοβιομηχανία, στην παρασκευή τσιμέντου, αλλά και οδοντόπαστας, ως δομικοί λίθοι και για την παρασκευή ελαφροβαρών αδρανών. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα των ζεόλιθων είναι η αφαίρεση των NH 4 +, NH 3 και H 2 S, εξαιτίας των υψηλών τιμών CEC και πορώδους που διαθέτουν. Επειδή οι πρόσφατοι ευρωπαϊκοί περιβαλλοντικοί κανονισμοί για τις εκπομπές NH 3 έγιναν εξαιρετικά αυστηροί, είναι αναγκαίο οι ζεόλιθοι να καθιερωθούν σε αυτήν τη σημαντική εφαρμογή. Η παγκόσμια παραγωγή φυσικών ζεόλιθων είναι περίπου 6,5 εκατ. τόνους ετησίως και κυριαρχείται από την Κίνα (75%). Εκμεταλλεύσιμες αποθέσεις ζεολίθων υπάρχουν στον Έβρο (Μεταξάδες, Πεντάλοφος, Πετρωτά, Λευκίμμη) (Κοσιάρης κ.ά. 1987, Μάραντος κ.ά. 1989, Tsirambides et al & 1993, Kirov et al. 1990, 11

12 Tsolis-Katagas & Katagas 1990, Τσιραμπίδης 1991, Pe-Piper & Tsolis-Katagas 1991, Skarpelis et al. 1993, Μάραντος & Περδικάτσης 1994, Stamatakis et al. 1996, Kassoli-Fournaraki et al. 2000, Perraki & Orfanoudaki 2004). Εμφανίσεις ζεολίθων έχουν εντοπιστεί στη Βάθη Κιλκίς, στη Ροδόπη (Σκάλωμα, Δαρμένη, Ν. Σάντα), στη λεκάνη των Φερών και στη Σαμοθράκη (Tsolis-Katagas & Katagas 1989, Στεφανίδης 1992, Kitsopoulos & Dunham 1996, Fragoulis et al. 1997, Kitsopoulos et al. 2001, Μάραντος κ.ά. 2001, Marantos et al. 2002, Stamatakis & Kyriakopoulos 2002, Μάραντος 2004, Voudouris et al. 2010). Οι φυσικοί ζεόλιθοι παγκοσμίως απαντούν με 43 διαφορετικούς τύπους. Έξι τύποι ευλανδίτηκλινοπτιλόλιθου (HEU), μορντενίτης, λομοντίτης, στιλβίτης, ανάλκιμο και νατρόλιθος απαντούν σε 25 θέσεις στο Νομό Έβρου, σε 7 στο Νομό Ροδόπης και σε 1 στο Νομό Κιλκίς με την περιεκτικότητά τους σε ζεόλιθο να κυμαίνεται από 3% κ.β. έως 95% κ.β. Κοιτάσματα με καλές προοπτικές εκμετάλλευσης απαντούν σε 4 θέσεις του Δήμου Ορεστιάδος: Μαύρη Πέτρα και Ρέμα Ντρίστα του χωριού Πετρωτά, καθώς και Κύριες Τούμπες και Τύμπανο του χωριού Πεντάλοφος (Πίν. 2). Τα ενδεικτικά αποθέματα για κάθε θέση ξεπερνούν τους 120 εκατ. τόνους. Οι τόφοι περιέχουν κατά μέσο όρο 76-89% (διακύμανση 70-95%) ζεόλιθο τύπου-heu (ευλανδίτης-κλινοπτιλόλιθος), μαρμαρυγίες, αργιλικά ορυκτά, αστρίους και χαλαζία ± χριστοβαλίτη (Φιλιππίδης & Καντηράνης 2005, Φιλιππίδης 2007). Πίν. 2. Κοιτάσματα ζεολίθων Νομού Έβρου. Σύσταση: ζεόλιθος τύπου-heu (Eυλανδίτης-Kλινοπτιλόλιθος). Χωριό Θέση Σύσταση (% κ.β.) Διακύμανση (% κ.β.) Πιθανά αποθέματα (εκατ. τόνοι) Μαύρη Πέτρα 79 HEU HEU 120 Πετρωτά Ρέμα Ντρίστα 89 HEU HEU 120 Κύριες Τούμπες 76 HEU HEU 120 Πεντάλοφος Τύμπανο 83 HEU HEU 120 Η ορυκτολογική σύσταση και οι φυσικοχημικές ιδιότητες καθιστούν τα τέσσερα κοιτάσματα φυσικού ζεολίθου, ως το καταλληλότερο υλικό για πολυάριθμες και πολύμορφες περιβαλλοντικές, βιομηχανικές, γεωργικές, κτηνοτροφικές και υδατικές εφαρμογές, όπως: Καθαρισμό αστικών λυμάτων και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων, παραγωγή άοσμης και συνεκτικής ζεολυματολάσπης, κατεργασία λυματολάσπης και βιομηχανικής λάσπης, εξυγίανση και οξυγόνωση υδάτινων οικοσυστημάτων και τεχνητών υγροβιότοπων, δέσμευση και απομάκρυνση κυανοβακτηρίων, εξασθενούς χρωμίου και ραδιονουκλιδίων, βελτίωση ποιότητας πόσιμου νερού, καθαρισμό και ξήρανση αερίων, αποσμητικό υλικό, ιχθυοκαλλιέργειες, ζωοτροφές, συμπληρώματα διατροφής, μετατροπή κοπριάς σε άοσμο λίπασμα, βελτιωτικό αγροτικών καλλιεργειών, καθώς και όξινων και αλκαλικών εδαφών, υπόστρωμα θερμοκηπίων και ανθοκομικής, ανθεκτικότερο-υγιέστερο γρασίδι, βελτίωση της γεύσης και ποιότητας τροφίμων κ.α. (Yannakopoulos et al. 2000, Moirou et al. 2001, Vlessidis et al. 2001, Kyriakis et al. 2002, Krestou et al. 2003, Βογιατζής κ.ά. 2008). Πειραματικά αποδείχτηκε ότι η χρήση του φυσικού ζεόλιθου από το Ρέμα Ντρίστα σε υγρά απόβλητα και σε υδατικά συστήματα απομακρύνει τα κυανοβακτήρια κατά 51-92%, καθώς και τις αέριες, ανόργανες, οργανικές και οργανομεταλλικές ενώσεις κατά 30-99%. Επιπλέον, εμπλουτίζει το νερό σε οξυγόνο και ουδετεροποιεί το ph των υδάτων. H προσθήκη του στα γεωργικά εδάφη μειώνει τη χρήση του ύδατος άρδευσης κατά 33-67% και αποτρέπει την έκπλυση και μετακίνηση επιβλαβών ουσιών από το χερσαίο στο υδάτινο περιβάλλον, προστατεύοντας την ποιότητα των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων. Επίσης, η διασκόρπιση αυτού του φυσικού ζεόλιθου ή της άοσμης και συνεκτικής ζεολυματολάσπης του στα γεωργικά εδάφη έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής γεωργικών προϊόντων (48-66% στο σταφύλι, 29-57% στο σιτάρι, 48-52% στη ντομάτα, 50% στο καλαμπόκι, 45% στα ακτινίδια, 34% στο ρύζι, 17% στο βαμβάκι και 25% αύξηση ανθοφορίας στο γαρίφαλο), τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων φυτικής προέλευσης (στη ντομάτα κατά 4% στα διαλυτά στερεά, 26% στη βιταμίνη C και 46% στη συνεκτικότητα της σάρκας), καθώς και τη μείωση της χρήσης των λιπασμάτων (56-100%) και των φυτοφαρμάκων (Filippidis 2008, Filippidis et al. 2008a,b, Φιλιππίδης 2009, Filippidis et al. 2009, Filippidis et al. 2010a,b). Την περίοδο η εταιρία S&B Βιομηχανικά Ορυκτά πραγματοποιούσε εκμετάλλευση των ζεολίθων στην περιοχή Πενταλόφου Έβρου. Σήμερα δεν γίνεται εκμετάλλευση φυσικών ζεολίθων στην Ελλάδα. Προβλέπεται όμως από το 2012 εκμετάλλευση αυτών από περιοχές του Δήμου Ορεστιάδος από την εταιρία GEO-VET Ν. Αλεξανδρίδης & Σία. Τα ενδεικτικά αποθέματα των φυσικών ζεολίθων της Θράκης είναι 600 εκατ. τόνοι και η αξία τους 18 δισεκ.. 12

13 Aνάλογα με την ποιότητα, την κοκκομετρία και το βαθμό επεξεργασίας οι τιμές των ζεολίθων κυμαίνονται από 10 /t έως 600 /t (συνθετικοί). 7. ΚΑΟΛΙΝΗΣ/ΑΡΓΙΛΟΣ Περιγραφή και τύποι Ο καολίνης είναι ένας λευκός, μαλακός και πλαστικός άργιλος ο οποίος αποτελείται κυρίως από καολινίτη που περιέχει περίπου 14% νερό. Ο άργιλος είναι λεπτόκοκκο ιζηματογενές πέτρωμα με διάμετρο κόκκων <0,004 mm. Ο αγγειοπλαστικός άργιλος είναι προϊόν ιζηματογένεσης σε ελώδη περιβάλλοντα, γι αυτό περιέχει υψηλό ποσοστό ανθρακούχων ενώσεων. Είναι λεπτόκοκκος, πολύ πλαστικός και μερικές φορές πυρίμαχος. Ο καολίνης χρησιμοποιείται ως χρωστικό ή λειτουργικό πληρωτικό υλικό σε ποικίλες βιομηχανίες όπως χάρτου, πλαστικών, χρωμάτων, ελαστικών, συγκολλητικών και στεγανωτικών προϊόντων κ.ά. Ο καολίνης, μαζί με αγγειοπλαστικό άργιλο χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη στην παρασκευή ποικίλων κεραμικών προϊόντων όπως ειδών υγιεινής, πλακιδίων, οικιακών και μαγειρικών σκευών, μονωτικών υλικών πορσελάνης, ειδών αγγειοπλαστικής κ.ά. Ο άργιλος αποτελεί την πρώτη ύλη της βιομηχανίας των διάφορων κεραμικών και αγγειοπλαστικών προϊόντων (π.χ. πλίθων, κεραμιδιών, γλαστρών κ.ά.), καθώς και άλλων οικοδομικών υλικών. Οι κύριες παραγωγοί χώρες πληρωτικού τύπου καολίνη είναι οι ΗΠΑ, Τσεχία, Αγγλία, Γερμανία και Βραζιλία. Εξυπηρετούν υψηλής ποιότητας αγορές όπως βιομηχανίες χάρτου, πλαστικών και χρωμάτων. Χαμηλής ή μέτριας ποιότητας καολίνης για παρασκευή πυρίμαχων, κεραμικών κ.ά. παράγεται κυρίως από την Ουκρανία, Ουζμπεκιστάν και Ν. Κορέα. Στη Μακεδονία και Θράκη καολίνης εξορύσσεται μόνο στα Λευκόγεια της Δράμας (Michailidis & Tsirambides 1986, Tsirambides & Michailidis 1990, Sikalidis & Minopoulos 1994, Galan et al. 1996, Papoulis & Tsolis-Katagas 2001). Eμφανίσεις καολίνη υπάρχουν και στο Γρίβα Κιλκίς (Michailidis et al. 1993). Επιπλέον, πηλόλιθοι και άργιλοι υπάρχουν σε όλους τους Νομούς της Μακεδονίας και Θράκης, όπου λειτουργούν μικρές και μερικές μεγάλες κεραμουργίες (Περράκη & Ορφανουδάκη 1996, Καστρινάκη κ.ά 2004). Ο καολίνης των Λευκογείων είναι υπολειμματικού τύπου. Έχει σχηματιστεί από εξαλλοίωση γνευσίων και σχιστολιθικών γνευσίων από νερό. Εκτός του κύριου ορυκτού καολινίτη υπάρχουν χαλαζίας, άστριοι και μαρμαρυγίες. Τα ορυκτολογικά και χημικά χαρακτηριστικά του τον καθιστούν ακατάλληλο για υψηλής ποιότητας επικαλυπτικά και πληρωτικά υλικά. Όλη η παραγωγή των Λευκογείων καταναλώνεται από την εταιρία Φίλκεραμ Johnson, για την παραγωγή πλακιδίων δαπέδου και τοίχου. Το ακατέργαστο υλικό θρυμματίζεται και κονιοποιείται. Οι εγχώριες βιομηχανικές ανάγκες για υψηλής ποιότητας καολίνη καλύπτονται από εισαγωγές. Από το 1995 η παραγωγή καολίνη έχει περιοριστεί δραματικά, εξαιτίας κυρίως της έλλειψης καλής ποιότητας αποθεμάτων. Ακατέργαστος καολίνης: /t. Πληρωτικά: 80 /t, Επικαλυπτικά (Νο 1): 130 /t, επικαλυπτικά (Νο 2): 90 /t. Χρώματα (αποφυλλωμένος, 1 μm): 390 /t, Χρωστικές (επεξεργασμένος): /t. Είδη υγιεινής: /t, οικιακά σκεύη: 130 /t, πορσελάνη: /t. Πυροεπεξεργασμένος: 400 /t (για χρώματα), 270 /t (για χαρτί), /t (γενικής χρήσης). Αγγειοπλαστικός άργιλος (ακατέργαστος): /t, κονιοποιημένος: /t. 8. ΜΑΓΝΗΣΙΤΗΣ Ή ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΣ Περιγραφή Είναι λευκός έως μαύρος, έχει κρυστάλλους μαζοειδείς έως συμπαγείς, θραυσμό κογχοειδή και λάμψη υαλώδη. Βρίσκεται στη φύση με κρυπτοκρυσταλλική και κρυσταλλική μορφή. Ο ακατέργαστος μαγνησίτης χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για το μέταλλο μαγνήσιο, για τη βελτίωση βοσκοτόπων, για παρασκευή λιπασμάτων, υαλουργικών και κεραμικών προϊόντων, καθώς και εκρηκτικών. Ως πληρωτικό υλικό χρησιμοποιείται στην παρασκευή χρωμάτων, χάρτου, πλαστικών και ελαστικών. Ως έκδοχο στην παρασκευή μικροβιοκτόνων, εντομοκτόνων και άλλων γεωργικών φαρμάκων. Ο περισσότερος μαγνησίτης χρησιμοποιείται για την παραγωγή καυστικής και δίπυρης μαγνησίας. Η καυστική μαγνησία χρησιμοποιείται στη γεωργία για βελτίωση βοσκοτόπων ή εδαφών, για 13

14 εξευγενισμό ποτών και ζάχαρης, για παρασκευή συμπληρωμάτων ζωοτροφών και λιπασμάτων, σε περιβαλλοντικές εφαρμογές (κατεργασία υδάτινων λυμάτων, ουδετεροποίηση όξινων διαλυμάτων, αποθείωση καπνοδόχων), για την παραγωγή τσιμέντων και ειδών υαλουργίας και ως πρώτη ύλη άλλων προϊόντων (επιβραδυντικών φωτιάς, φαρμακευτικών, καλλυντικών κ.ά.), καθώς και της δίπυρης μαγνησίας. Η δίπυρη μαγνησία χρησιμοποιείται στην κατασκευή πυρίμαχων πλίθων και κοκκωδών υλικών, ιδιαίτερα πλίθων σε μίγματα με χρώμιο και άνθρακα (10-20% φύλλα γραφίτη). Επίσης, για παρασκευή τσιμέντων και ειδών υαλουργίας. Επτά χώρες παράγουν περίπου το 80% του μαγνησίτη με επικεφαλής την Κίνα και Τουρκία (Σχ. 3). Όμως οι ΗΠΑ (>40%) και η Ιαπωνία (15%) πρωτοπορούν στην παραγωγή μαγνησίας από θαλάσσιο νερό. Στην Ελλάδα βρίσκονται κοιτάσματα άμορφου και ιζηματογενούς μαγνησίτη. Τα πρώτα συνδέονται αποκλειστικά με οφιολιθικά πετρώματα και έχουν αναπτυχθεί μέσα σε σερπεντινίτες, συχνά σχιστοφυείς, όπου οι ζώνες μαγνησίτη είναι μεγάλου πάχους και μήκους πολλών χιλιομέτρων. Τα σπουδαιότερα άμορφα κοιτάσματα που σήμερα είναι σε εκμετάλλευση, υπάρχουν στη Χαλκιδική (Βάβδος, Γερακινή, Ορμύλια, Πολύγυρος, Βασιλικά, Αγ. Παρασκευή κ.α.) (Dabitzias 1980). Επίσης, υπάρχουν εμφανίσεις στην Κοζάνη και Γρεβενά. Οι ελληνικοί λευκόλιθοι είναι άριστης ποιότητας και καλύτεροι από τους ευρωπαϊκούς [π.χ. ο εξορυσσόμενος στη Βάβδο περιέχει: 46,7% MgO, 1,9% SiO 2, 0,5% CaO και 0,21% (Fe 2 O 3 +Al 2 O 3 )]. Η δίπυρη μαγνησία που παράγεται είναι τέτοιας ποιότητας, ώστε τα πυρίμαχα τούβλα που κατασκευάζονται από αυτήν να παρουσιάζουν σημείο τήξης ο C. Το οφιολιθικό σύμπλεγμα της Χαλκιδικής έχει μήκος περίπου 70 km (από Θεσ/νίκη μέχρι Ορμύλια). Σε όλο σχεδόν το μήκος του τα υπερβασικά μέλη του φιλοξενούν μεταλλοφορία μαγνησίτη. Στο μεγαλύτερο τμήμα του παρατηρείται πλήρης ανάπτυξη του κοιτάσματος και στο υπόλοιπο, εξαιτίας αποσάθρωσης, ένα μέρος της stocwork μεταλλοφορίας λείπει (Dabitzias 1980, Νταμπίτζιας & Βακόνδιος 1994). Το μέσο πάχος των υπερβασικών αυτών πετρωμάτων είναι τουλάχιστον 2 km. Το μέσο βάθος της εκμεταλλεύσιμης μεταλλοφορίας εκτιμάται σε τουλάχιστον m. Το ειδικό βάρος του μαγνησίτη είναι περίπου 3 g/cm 3. Με αυτά τα δεδομένα προκύπτει ένα τεράστιο αποθεματικό δυναμικό μαγνησίτη στο οφιολιθικό σύμπλεγμα της Χαλκιδικής που είναι αρκετό από μόνο του να ικανοποιήσει τις σημερινές ανάγκες της Ευρωπαϊκής αγοράς για τις επόμενες δύο τουλάχιστον 100ετίες. Ελλάδα 6% Άλλες* 19% Κίνα 23% Αυστρία 7% Σλοβακία 8% Ρωσία 9% Ν. Κορέα 9% Τουρκία 19% Σχ. 3. Παγκόσμια παραγωγή μαγνησίτη (11 εκατ. τόνοι) έτους *περιλαμβάνονται ως επικεφαλής η Αυστραλία, Ινδία, Βραζιλία, Ισπανία. Η εταιρία ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ που δημιουργήθηκε το 1959, είναι από τις μεγαλύτερες στον κόσμο στην παραγωγή προϊόντων μαγνησίτη και μοναδική στην Ελλάδα. Τα περισσότερα αποθέματά της, μαζί με το ορυχείο της, βρίσκονται στη Γερακινή Χαλκιδικής. Αυτός ο μαγνησίτης συνοδεύεται από δουνιτικά και σερπεντινικά πετρώματα. Τα τελευταία είναι κρυπτοκρυσταλλικά και συνήθως βρίσκονται σε φλέβες παχύτερες από 0,5 m ή σε δίκτυο φλεβών τύπου stockwork με πάχος 0,05-0,5 m. Σήμερα η εταιρία εξάγει λευκόλιθο, καυστική μαγνησία, δίπυρη μαγνησία και πυρίμαχα τούβλα. Τα βέβαια αποθέματα ξεπερνούν τους 20 εκατ. τόνους. Η συνολική ετήσια παραγωγή των πυρωμένων προϊόντων της εταιρίας είναι τόνοι το 96% των 14

15 οποίων εξάγεται. Οι εξαγωγές προς την Ε.Ε. αποτελούν το 90%, προς τις Η.Π.Α. το 6,5%, ενώ το υπόλοιπο καλύπτει άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, χώρες της Μέσης Ανατολής και την Αυστραλία. Η εταιρία ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ αποτελεί τη μεγαλύτερη εξαγωγική επιχείρηση μαγνησίας στην Ε.Ε. και τη μεγαλύτερη σε πωλήσεις καυστικής μαγνησίας παγκοσμίως. Παρά τον έντονο ανταγωνισμό από την Κίνα και τη μεγάλη αύξηση των ναύλων, η εταιρία συνεχίζει την ανάπτυξή της, με βελτιώσεις στην παραγωγική της διαδικασία, εξειδικεύσεις τελικών προϊόντων μαγνησίας, επιλεγμένες εμπορικές συνεργασίες με εξειδικευμένους πελάτες, βελτίωση των δομών λειτουργίας και τέλος με την παράλληλη δραστηριοποίησή της, παραγωγικά και εμπορικά, σε χώρες του εξωτερικού. Επίσης, σημαντικό στοιχείο εξέλιξης αποτελεί η λειτουργία της νέας μονάδας Electromag η οποία παράγει προϊόντα σημαντικής προστιθέμενης αξίας που προορίζονται για χρήση στα ηλεκτρικά θερμαντικά στοιχεία. Ακατέργαστος μαγνησίτης (Ελληνικός, <3,5% SiO 2 ): /t. Καυστική μαγνησία (Ευρώπης): /t (γεωργικής χρήσης), /t (βιομηχανικής χρήσης), ΗΠΑ: 290 /t (90% MgO), Κίνας: /t (90-92% MgO). Δίπυρη μαγνησία (Αυστραλίας): /t (97,2% MgO), Κίνας: /t (90% MgO), ΗΠΑ: 430 /t (σακιασμένη). Εταιρία ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ Α.Μ.Β.Ν.Ε.Ε. Έδρα/Διεύθυνση Μιχαλακοπούλου 45, Αθήνα Τηλ.: 210/ , Φαξ: 210/ Website: Έτος ίδρυσης 1959 Ορυχεία Χαλκιδική Εργοστάσια Γερακινή, Πολύγυρος Τηλ.: 23710/51251, Φαξ: 23710/ ΗΠΑ, Ισπανία, Αγγλία, Τουρκία, Ολλανδία Ερευνητικό κέντρο Βασιλικά, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 23960/22761, Φαξ: 23960/ Άλλες εταιρίες MAGNESITAS NAVARRAS 39,9% (Ισπανία) AKDENIZ MINERAL KAYNAKLARI (Τουρκία) PREMIER CHEMICALS 15% (ΗΠΑ) Απασχολούμενοι 420 Προϊόντα Ωμός λευκόλιθος ( τόνοι/έτος) Καυστική μαγνησία ( τόνοι/έτος) Δίπυρη μαγνησία ( τόνοι/έτος) Μονολιθικά πυρίμαχα ( τόνοι/έτος) 9. ΟΛΙΒΙΝΗΣ Περιγραφή Έχει χρώμα κιτρινοπράσινο έως σμαραγδοπράσινο, βραχυπρισματικούς έως πλακώδεις κρυστάλλους και λάμψη υαλώδη. Δύο συνηθισμένες εμφανίσεις εμπορικού ενδιαφέροντος είναι ο δουνίτης, ένα μεσο- μέχρι αδρόκοκκο πυριγενές πέτρωμα που περιέχει τουλάχιστο 90% ολιβίνη και ο σερπεντινίτης, ένα μεταμορφωμένο πέτρωμα που αποτελείται κυρίως από σερπεντίνη. Επίσης, ο ολιβίνης βρίσκεται σε κιμπερλίτες, οφιόλιθους και γάβρους. Xρησιμοποιείται στην κατασκευή πυρίμαχων πλίθων, μιγμάτων σκονών ψεκασμού και πυρομαχικών, ως πληρωτικό υλικό σε ηλεκτρικούς κλιβάνους και για επιστρώσεις πυρίμαχων αποτεφρωτήρων. Η ολιβινική άμμος χυτηρίων χρησιμοποιείται στην παραγωγική διαδικασία των μετάλλων αλουμινίου και μαγγανίου και των κραμάτων χάλυβα και μπρούντζου. Επίσης, στην παραγωγή προϊόντων διήθησης και αποξεστικής σκόνης για αμμοβολή ή υδροκοπή, στις επισκευές και συντήρηση των πλοίων, αεροσκαφών, φορτηγών αυτοκινήτων, καθώς και στη συντήρηση χαλύβδινων κατασκευών όπως γεφυρών, λεβήτων, δεξαμενών αποθήκευσης κ.ά. Μεγάλη παραγωγή υψηλής ποιότητας ολιβίνη πραγματοποιείται μόνο στη Νορβηγία. Άλλες παραγωγοί χώρες που στηρίζονται κυρίως σε σερπεντινίτες είναι η Ιαπωνία, Ισπανία και Ν. Κορέα. 15

16 Ολιβίνης περιέχεται σε διάφορα ποσοστά στους οφιολιθικούς σχηματισμούς ή συμπλέγματα που περιλαμβάνουν διαβάσες, γάβρους, περιδοτίτες και προσκεφαλοειδείς λάβες. Βρίσκονται στη Β. Ελλάδα σε δύο υποπαράλληλες γεωτεκτονικές ζώνες: του Αξιού (ανατολικό σύμπλεγμα) και Υποπελαγονικής (δυτικό σύμπλεγμα) που διατέμνουν την κεντροδυτική Μακεδονία από ΒΔ προς ΝΑ. Ειδικότερα, μεγάλες εμφανίσεις δουνίτη μέσα σε σερπεντινιωμένους περιδοτίτες οφιολιθικών συμπλεγμάτων, έχουν εντοπιστεί στη Βάβδο Χαλκιδικής, Λιβάδι Θεσ/νίκης, Βούρινο Κοζάνης και Περιβόλι Γρεβενών (Σ.Μ.Ε. 1979, Arvanitidis 1998, Νταμπίτζιας & Ράσσιου 2000). Αυτοί οι ελαιοπράσινοι δουνίτες παρουσιάζονται συνήθως αλλοιωμένοι και όχι συνεκτικοί. Οι Νταμπίτζιας και Ράσσιου (2000) εξετάζοντας τα οφιολιθικά συμπλέγματα του Βούρινου και της Πίνδου διαπίστωσαν ότι: Η σύσταση των δουνιτών είναι: ολιβίνης >90%, πυρόξενοι <10%, χρωμίτης 1-2%. Η σύσταση των χαρζβουργιτών είναι: ολιβίνης >70%, πυρόξενοι <30%, χρωμίτης 1-2%. Σχεδόν σε όλους τους δουνίτες και χαρζβουργίτες η απώλεια πύρωσης είναι <1,5%. Υπάρχουν τεράστια αποθέματα δουνίτη και χαρζβουργίτη που είναι κατάλληλα για παραγωγή ολιβινικών προϊόντων υψηλών προδιαγραφών. Τα βέβαια αποθέματα είναι 25 εκατ. τόνοι. Σήμερα, γίνεται εξόρυξη χαμηλής ποιότητας ολιβίνη στη Σκούμτσα Γρεβενών (Όρος Βούρινος) από την εταιρία ΟΛΙΒΙΝΙΤΕΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Ολιβίνης χυτηρίου: /t, πυρίμαχος: /t, αμμοβολής: 80 /t. Αδρανή: /t, αλευρομερής ολιβίνης: 115 /t. Εταιρία ΟΛΙΒΙΝΙΤΕΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ε.Π.Ε. Έδρα/Διεύθυνση Αγίας Θεοδώρας 1, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310/232290, Φαξ: 2310/ Έτος ίδρυσης 2001 Ορυχείο Σκούμτσα Γρεβενών Απασχολούμενοι 8 Προϊόντα Ολιβίνης Ετήσια παραγωγή τόνοι 10. ΠΟΖΟΛΑΝΕΣ Περιγραφή και τύποι Είναι φυσικά ή τεχνητά υλικά πυριτικής ή αργιλιοπυριτικής σύστασης που κονιοποιημένα και με παρουσία υγρασίας, αντιδρούν χημικά με το Ca(OH) 2 σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και σχηματίζουν ενώσεις με υδραυλικό χαρακτήρα. Η ποζολανική ενέργεια ενός υλικού είναι ανάλογη της περιεκτικότητάς του σε άμορφο SiO 2. Έτσι, αυτή μειώνεται από το ηφαιστειακό γυαλί μέχρι τους ζεόλιθους. Στις φυσικές ποζολάνες ανήκουν η κίσσηρη, η ηφαιστειακή σποδός ή τέφρα, η γη διατόμων κ.ά. που συνήθως βρίσκονται σε εκτεταμένα στρώματα με πάχη που φτάνουν τα 40 m. Στην Ελλάδα η ποζολάνη είναι γνωστή με το όνομα Θηραϊκή γη (περιέχει περίπου 65% SiO 2 ), εξαιτίας των μεγάλων χαλαρών αποθέσεών της στο ομώνυμο νησί και στα γειτονικά νησάκια. Λεπτοκονιοποιημένη κίσσηρη ή σκωρία δρα ως ποζολανικό υλικό, γι αυτό χρησιμοποιείται στη παρασκευή τσιμέντου. Επίσης, στην παρασκευή ήπιων αποξεστικών (σαπούνι χειρός, οικιακά καθαριστικά, καλλυντικά, στιλβωτικά σκονών δοντιών κ.ά.), απορροφητικών (έκδοχα σε καταλύτες και φαρμακευτικά προϊόντα, καθαριστικά δαπέδων, συλλέκτες λιπών, αντικαταστάτες εδαφών κ.ά.), πληρωτικών (χρώματα, ασφαλτικά μίγματα) και διηθητικών (νερό, χυμοί, ποτά, έλαια, ορυκτέλαια). Είναι από τα σπουδαιότερα βιομηχανικά ακατέργαστα υλικά της Ελλάδος. Σήμερα, το σημαντικότερο ορυχείο εξόρυξης βρίσκεται στο νησί Γυαλί στο Ανατολικό Αιγαίο, όπου τα βέβαια αποθέματα ξεπερνούν τους 120 εκατ. τόνους. Στη Μακεδονία και Θράκη εμφανίσεις ποζολανικών γαιών εντοπίστηκαν στον Έβρο (Μέστη, Λευκίμμη, Δαδιά και Πετρωτά) και στη Νέα Ζωή (τροφοδότησε στο παρελθόν την τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ) και Προφήτη Ηλία Πέλλας, καθώς και στην Άψαλο και Ξιφιανή Αριδαίας (Κατερινόπουλος & Σταματάκης 1995, Κανάρης & Μαρκουλής 1983). Η ετήσια συνολική παραγωγή ποζολανικών γαιών στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια είναι περίπου 1,2 εκατ. τόνοι. Σχεδόν όλη απορροφάται από την τσιμεντοβιομηχανία, όπου μετά τη θεσμοθέτηση του Ευρωπαϊκού Προτύπου ΕΝ 197-1, αυξήθηκαν τα ποσοστά συμμετοχής της ποζολάνης σε ορισμένους τύπους τσιμέντου. Στην παραγωγή ποζολανικών γαιών δραστηριοποιούνται δύο εταιρίες, η ΛΑΒΑ Μ.Λ.Α.Ε. του ομίλου 16

17 ΗΡΑΚΛΗΣ με ετήσια παραγωγή τόνους και η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ του ομίλου ΤΙΤΑΝ με τόνους. Η τσιμεντοβιομηχανία «ΤΙΤΑΝ» προμηθεύεται όλη την παραγωγή δύο μικρότερων εταιριών εξόρυξης ποζολανικών γαιών στο Νομό Πέλλας: ΚΥΒΟΣ ΑΕ (1970) με δύο ορυχεία: Προφήτης Ηλίας Πέλλας με παραγωγή τόνων/έτος τεφρής ποζολάνης, περιεκτικότητας 30-35% σε άμορφο SiO 2. Ξιφιανή Αριδαίας με παραγωγή τόνων/έτος λευκότεφρης ποζολάνης, περιεκτικότητας 40-45% σε άμορφο SiO 2. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΖΟΛΑΝΕΣ (2006) με δύο ορυχεία (63 στρεμ. και 20 στρεμ.) στην Άψαλο Αριδαίας και παραγωγή τόνων/έτος λευκής ποζολάνης, περιεκτικότητας 50-55% σε άμορφο SiO 2. Αποξεστικού τύπου κίσσηρη: 120 /t, Απορρυπαντικού τύπου: 80 /t. Κατασκευαστικού τύπου: 20 /t, Διακοσμητικού τύπου: 10 /t. 11. ΧΑΛΑΖΙΑΣ Περιγραφή και τύποι Τα περισσότερα πυριγενή, ιζηματογενή και μεταμορφωμένα πετρώματα περιέχουν χαλαζία και πολλά από αυτά χρησιμοποιούνται ως εμπορικές πηγές της πυριτίας (SiO 2 ). Ιδιαίτερα, η χαλαζιακή άμμος και ο ψαμμίτης είναι πολύ συνηθισμένες πηγές, με καθαρότητα που ποικίλλει από τον αρκόζη (>60% χαλαζίας) μέχρι τον ορθοχαλαζίτη (>95% χαλαζίας). Άμμος και σκύρα σχηματίζονται σε ποτάμια και ρεύματα. Ο χαλαζίας είναι το πιο διαδομένο ορυκτό μετά τους αστρίους. Ωραίοι κρύσταλλοι χαλαζία συνοδεύουν πολλές φορές τα κοιτάσματα μικτών θειούχων, οπότε είναι δυνατό να έχουν μεγαλύτερη οικονομική αξία. Κρυσταλλικός και μαζοειδής χαλαζίας είναι συνηθισμένος σε πηγματίτες και υδροθερμικές φλέβες, καθώς και σε προσχωσιγενείς αποθέσεις. Ο συνεκτικός ψαμμίτης μπορεί να θρυμματιστεί και χρησιμοποιηθεί ως αδρανές, στην παρασκευή σκυροδέματος και ασφαλτομίγματος, ενώ αν είναι αισθητικά ελκυστικός, μπορεί να κοπεί, να επεξεργαστεί και χρησιμοποιηθεί ως λίθος δόμησης ή πλακίδιο δαπέδου ή τοίχου. Η χαλαζιακή άμμος χρησιμοποιείται ως υλικό αμμοβολής στον καθαρισμό πλοίων, δεξαμενών και γεφυρών, ενώ η πυριτική σκόνη στην παρασκευή ποικίλων υγρών καθαριστικών. Επίσης, ως υλικό χυτηρίου στην παραγωγή χάλυβα, ελατού σιδήρου και κραμάτων αλουμινίου και χαλκού. Τέλος, η χαλαζιακή άμμος χρησιμοποιείται στην κεραμική, στην υαλουργία και σε κλιβάνους τσιμέντου. Η πυριτία (SiO 2 ) και οι ενώσεις της παράγονται και καταναλώνονται στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Η ετήσια παραγωγή υψηλής μέχρι μέσης ποιότητας πυριτίας είναι περίπου εκατ. τόνοι, από τους οποίους >40% προέρχεται από τις ΗΠΑ. Προϊόντα συνθετικής πυριτίας παράγονται στις περισσότερο προηγμένες οικονομίες και καταναλώνονται στη βιομηχανία. Στην παραγωγή του μετάλλου πυριτίου κυριαρχεί η Κίνα με 45%. Όλοι οι κρύσταλλοι χαλαζία που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρονικές συσκευές είναι συνθετικοί (Harben 2002). α. Χαλαζιακή άμμος Χαλαζιακές άμμοι χερσαίας ή ποτάμιας προέλευσης για οικοδομική χρήση υπάρχουν άφθονες σε πολλές περιοχές της Μακεδονίας και Θράκης. Αμμορυχεία με ή χωρίς άδειες λειτουργίας υπάρχουν σε παρόχθιες περιοχές σχεδόν όλων των ποταμών τους. Έρευνες του ΙΓΜΕ έχουν διαπιστώσει την παρουσία 1,2 εκατ. τόνων χαλαζιακής άμμου στο Σκαλοχώρι Βοΐου Κοζάνης, καθώς και τόνων χαλαζιακών κροκαλών στην περιοχή Μελίτης-Αχλάδας Φλώρινας (Τσιραμπίδης 2005). Χαλαζιακή άμμος χερσαίας ή ποτάμιας προέλευσης υψηλών προδιαγραφών δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, γι αυτό εισάγεται από το εξωτερικό. β. Χαλαζίας Μεγάλος αριθμός φλεβών χαλαζία, συνήθως μικρών διαστάσεων, διατέμνει τα κρυσταλλοσχιστώδη πετρώματα της Ροδοπικής και Σερβομακεδονικής Ζώνης (Κοσιάρης & Ζηκόπουλος 1991, Arvanitidis & Kilias 1997, Magganas et al. 1998, Μάραντος & Κοσιάρης 2003). Τα χαλαζιτικά κοιτάσματα που εκμεταλλεύονται σήμερα βρίσκονται στο Εξαμίλι Λαγκαδά και στη Μ. Παναγιά Χαλκιδικής, ενώ έχουν ήδη δρομολογηθεί οι απαιτούμενες διαδικασίες για την εκμετάλλευση νέων αξιόλογων κοιτασμάτων στους Νομούς Κιλκίς, Ημαθίας και Κοζάνης (Τσιραμπίδης 2005). Η ετήσια παραγωγή χαλαζία στην Ελλάδα (Α+Β ποιότητα) είναι τα τελευταία χρόνια περίπου τόνοι. Οι ετήσιες ανάγκες χαλαζία για τις ελληνικές βιομηχανίες κεραμικών και υαλουργίας είναι περίπου τόνοι. Μόνο μια εταιρία, η ELVIOR στη Μακεδονία, παράγει χαλαζία. Η μονάδα επεξεργασίας 17

18 βρίσκεται στην Άσσηρο Λαγκαδά. Από τη συνολική παραγωγή εξάγεται περίπου το 50%, για την παρασκευή πλακιδίων, βιομηχανικών δαπέδων και ειδικών εξωτερικών επιχρισμάτων. Η υπόλοιπη παραγωγή της καταναλώνεται από εγχώριες κεραμικές βιομηχανίες ή υαλουργίες, για την παραγωγή ειδών υγιεινής και πορσελάνης, καθώς και γυάλινων προϊόντων (π.χ. Vitruvit, Ionia Porcelain, Γιούλα κ.ά. με περίπου τόνους/ετησίως η καθεμιά). Πυριτική άμμος και σκύρα: 20 /t. Πληρωτικά: 110 /t, διηθητικά: 70 /t, φίλτρα νερού: 30 /t, κεραμικά: 50 /t, πυρίμαχα ή αποξεστικά: 30 /t, για υαλοβάμβακα: 40 /t, για υαλοπίνακες: 15 /t, ευτηκτικά μεταλλουργίας: 6,50 /t. Κρύσταλλοι χαλαζία: 20 /kg, επεξεργασμένοι: 140 /kg. Αμέθυστος: 7-14 /ct. Εταιρία ΕΛΒΙΟΡ Α.Ε. Έδρα/Διεύθυνση Μητροπόλεως 77, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310/224133, Φαξ: 2310/ Website: Έναρξη παραγωγής 1986 Ορυχεία 2 Εξαμίλι Λαγκαδά, Μ. Παναγιά Χαλκιδικής Εργοστάσιο Άσσηρος, Λαγκαδάς Τηλ.: 23940/61526, Φαξ: 23940/61606 Απασχολούμενοι 35 Προϊόντα Χαλαζίας, Άμμος χυτηρίων, Πυρίμαχο κονίαμα Ετήσια παραγωγή τόνοι Ετήσιος κύκλος εργασιών 1,5 εκατ. 12. ΧΟΥΝΤΙΤΗΣ Περιγραφή Είναι ένα ασυνήθιστο ανθρακικό ορυκτό που αμιγές ή συνήθως ανακατωμένο με ποικίλες αναλογίες υδρομαγνησίτη και μαγνησίτη, σχηματίζει εκτεταμένες αποθέσεις σε μικρές λίμνες με ανθρακικά περιθώρια. Δεν είναι πολύ διαδομένος, εξαιτίας της ασταθούς κρυσταλλικής δομής του. Είναι κατάλληλος για πληρωτικές εφαρμογές στα πολυμερή, χρώματα και στεγανωτικά προϊόντα, στην παραγωγή υψηλής ποιότητας χαρτιών, καθώς και επιβραδυντικών φλόγας. Επωνυμία Έδρα/Διεύθυνση ΛΕΥΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε. Μητροπόλεως 77, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310/224133, Φαξ: 2310/ Website: Έτος ίδρυσης 1994 Ορυχείο & εργοστάσιο Λεύκαρα Κοζάνης, Τηλ.: 24610/71686, Φαξ: 24610/71687 Απασχολούμενοι 10 Προϊόντα Χουντίτης, υδρομαγνησίτης τόνοι/έτος (4.000 επεξεργασμένοι) Βρίσκεται στη λεκάνη της Κοζάνης σε λιμναίους σχηματισμούς, όπου οι σχετικές αναλογίες του ποικίλλουν κατά μήκος της. Οι συγκεντρώσεις χουντίτη-υδρομαγνησίτη επικρατούν στο ΝΑ τμήμα της λεκάνης, όπου Μεσοζωικοί δολομιτικοί ασβεστόλιθοι και δολομίτες αποτελούν το υπόβαθρο. Αυτά τα ανθρακικά ορυκτά έχουν κλαστικό χαρακτήρα και βρίσκονται μέσα σε στρώματα ποταμολιμναίων φάσεων (Calvo et al. 1995, Stamatakis 1995, Σταματάκης κ.ά. 2000). Ο χουντίτης της λεκάνης της Κοζάνης είναι η μοναδική απόθεση στον κόσμο, όπου γίνεται εξόρυξη (Hatjilazaridou et al. 1998). Στην περιοχή Νεράιδας-Λευκάρων η απόθεση του χουντίτη αποτελείται από: 95% (χουντίτη + υδρομαγνησίτη) σε σχέση 1:1 και 5% (αραγωνίτη + δολομίτη + ασβεστίτη + μαγνησίτη). Σήμερα, στην παραγωγή χουντίτη δραστηριοποιείται η εταιρία ΛΕΥΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε., ολλανδοελληνικών συμφερόντων. Εξορύσσει, επεξεργάζεται και παράγει ακατέργαστο και τελικό προϊόν, το οποίο σχεδόν εξολοκλήρου εξάγει. Η εταιρία το 1998 δημιούργησε μια μονάδα θρυμματισμού και ξήρανσης κοντά στο ορυχείο των Λευκάρων επενδύοντας 0,7 εκατ.. Το εργοστάσιο παράγει ένα μερικώς 18

19 επεξεργασμένο προϊόν για τη θυγατρική της γερμανικής εταιρίας Incemin AG με έδρα την Ελβετία, όπου γίνεται η τελική επεξεργασία. Το υλικό που διαθέτεται στην αγορά, είναι μίγμα χουντίτη-υδρομαγνησίτη σε ποσοστό 60% και 40%, αντίστοιχα. Όλη η παραγωγή του ακατέργαστου χουντίτη και το 80% του κατεργασμένου εξάγεται. Μέχρι σήμερα μόνο μια εγχώρια χαρτοβιομηχανία χρησιμοποιεί μικρές ποσότητες αυτού του υλικού ως πληρωτικό στην επικάλυψη του χάρτου. Οι συνολικές ετήσιες πωλήσεις είναι περίπου τόνοι σε ακατέργαστο υλικό και τόνοι σε επεξεργασμένο και ημιεπεξεργασμένο. ΜΕΡΟΣ ΙΙ: ΒΟΠ ΜΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ 1. ΒΕΡΜΙΚΟΥΛΙΤΗΣ Περιγραφή Είναι άχρωμος, τεφρόλευκος, πράσινος ή καστανοκίτρινος, με λεπτοφυλλώδεις κρυστάλλους και υαλώδη έως στιφρή λάμψη. Ο μη αποφυλλωμένος βερμικουλίτης χρησιμοποιείται στην παρασκευή πυρίμαχων σανίδων και σε πολφούς γεωτρήσεων, ενώ ο διογκωμένος στην παρασκευή ορισμένων οικοδομικών προϊόντων όπως ελαφροβαρών αδρανών και σανίδων, τσιμεντόλιθων, κονιαμάτων γύψου, χαλαρών μονωτικών πληρωτικών για δάπεδα, τοίχους και στέγες, πυρίμαχων επικαλυμμάτων κ.ά. Η Ν. Αφρική κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή βερμικουλίτη, ακολουθούμενη από την Κίνα. Στη Μακεδονία και Θράκη οι εμφανίσεις του περιορίζονται στις περιοχές του Ζιδανίου Κοζάνης, Ασκού Λαγκαδά, στα όρη Κρούσια και Δίσωρο του Κιλκίς, στη Βάβδο και Γερακινή Χαλκιδικής (Νταμπίτζιας & Περδικάτσης 1991, Zhelyaskova-Panayotova et al. 1992, Διακάκης κ.ά. 1995). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σειρά του Βερτίσκου, όπου παράλληλα με τα σώματα τάλκη εντοπίζονται και εμφανίσεις βερμικουλίτη στην περιοχή του Ασκού (Νταμπίτζιας & Κουγκούλης 1994). Αυτός ο βερμικουλίτης παρουσιάζει επιθυμητές ιδιότητες για την παρασκευή ορισμένων δομικών, γεωργικών και κηπουρικών προϊόντων (Tsirambides & Michailidis 1999) και δείχνει υψηλή ικανότητα αφαίρεσης βαρέων μετάλλων από υδάτινα διαλύματα (Bourliva et al. 2004). Οι προοπτικές αξιοποίησης του βερμικουλίτη του Ασκού Λαγκαδά κρίνονται θετικές. Ακατέργαστος ΗΠΑ: /t (αδρόκοκκος), /t (μεσόκοκκος), /t (λεπτόκοκκος), /t (υπερλεπτόκοκκος). Ακατέργαστος Ν. Αφρικής: /t. 2. ΒΟΛΑΣΤΟΝΙΤΗΣ Περιγραφή Έχει χρώμα λευκό έως καστανό, βελονοειδείς κρυστάλλους σε μαζοειδή συσσωματώματα και υαλώδη έως μεταξώδη λάμψη. Χρησιμοποιείται ως λειτουργικό πληρωτικό στην παραγωγή επικαλυπτικών χρωμάτων, πλαστικών, νάιλον, ελαστικών και δομικών υλικών. Η παραγωγή του κυριαρχείται από την Κίνα και την Ινδία. Εξαιτίας του περιορισμένου αριθμού των προμηθευτών χωρών, παρατηρείται τα τελευταία χρόνια ένα έντονο διεθνές εμπόριο του βολαστονίτη. Στη Μακεδονία και Θράκη εμφανίσεις του έχουν εντοπιστεί στα Κιμμέρια Ξάνθης και Πανόραμα Δράμας (Sapountzis & Venetopoulos 1977, Constadinidou et al. 1998). Το ΙΓΜΕ πραγματοποίησε στο παρελθόν δοκιμές εμπλουτισμένου βολαστονίτη από το Πανόραμα Δράμας, με αρκετά ικανοποιητικά αποτελέσματα. Βολαστονίτης (ΗΠΑ-ΕΕ): 170 /t (75 μm), 215 /t (45 μm), Βολαστονίτης (Κίνας): /t (75 μm). 3. ΔΙΑΤΟΜΙΤΗΣ Περιγραφή Είναι ένα εξαιρετικά λεπτόκοκκο, εύθρυπτο και γεώδες στη λάμψη πυριτικό ιζηματογενές πέτρωμα με χρώμα από λευκό, όταν είναι καθαρό, μέχρι τεφρό ή μαύρο, όταν είναι ανακατωμένο με ανθρακούχα υλικά. Χρησιμοποιείται στην παρασκευή ελαφροβαρών μονωτικών δομικών πλίθων, τσιμέντου, κονιαμάτων και 19

20 στόκου και για βιομηχανική πυροπροστασία. Αποτελεί ιδανικό διηθητικό υλικό για την επεξεργασία πόσιμου νερού, αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, φαρμακευτικών προϊόντων, ποτών, χυμών, ζάχαρης, ελαίων, ορυκτελαίων, λιπών, οργανικών και ανόργανων χημικών προϊόντων κ.ά. Ως έκδοχο υλικό στην παρασκευή ποικίλων φαρμακευτικών προϊόντων, λιπασμάτων, εκρηκτικών, ως εδαφοβελτιωτικό, ως άμμος υγιεινής κατοικίδιων, για αφαίρεση πετρελαιοκηλίδων κ.ά. Η παγκόσμια παραγωγή διατομίτη κυριαρχείται από τις ΗΠΑ και την Κίνα που παράγουν περισσότερο από το 50% του συνόλου. Εμφανίσεις διατομιτικών πετρωμάτων στη Μακεδονία υπάρχουν στις λεκάνες Κομνηνών Πτολεμαϊδος και Αιανής Κοζάνης με καλές προοπτικές αξιοποίησης (Stamatakis & Tsipoura-Vlachou 1990, Koukouzas 1992). Διηθητικός τύπος διατομίτη: /t (φυσικός), 360 /t (πυροεπεξεργασμένος). Υπερλεπτόκοκκος: /t. Έκδοχα: /t, Μονωτικά: /t, Πληρωτικά: 280 /t. Σκυροδέματα: /t. 4. ΜΑΡΜΑΡΥΓΙΕΣ Περιγραφή Τα ορυκτά αυτά ανήκουν στην ένυδρη φυλλοπυριτική ομάδα των εύκαμπτων μαρμαρυγιών. Οι πιο σημαντικοί εμπορικοί μαρμαρυγίες είναι ο μοσχοβίτης ή σερικίτης και ο φλογοπίτης. Ο μοσχοβίτης ή σερικίτης είναι άχρωμος, ανοιχτο- έως σκουροπράσινος, με υαλώδη, μαργαριτώδη ή μεταξώδη λάμψη. Ο φλογοπίτης είναι κιτρινοκαστανός έως ερυθροκαστανός, άχρωμος ή πράσινος με μαργαριτώδη λάμψη. Oι φυλλώδεις μαρμαρυγίες χρησιμοποιούνται κυρίως στην παρασκευή οπτικών φίλτρων, θυρών ηλεκτρικών κουζινών και φούρνων μικροκυμάτων, επαργυρωμένων πυκνωτών, καθώς και ως μονωτικά υλικά σε ποικίλες ηλεκτρικές εφαρμογές. Οι μαρμαρυγίες ξηρής κονιοποίησης είναι αδρανείς, εύκαμπτοι και μη αποξεστικοί με τους λεπτομερέστερους τύπους να παρουσιάζουν λαμπρότητα μέχρι 75%. Χρησιμοποιούνται ως πληρωτικά υλικά στην παρασκευή συγκολλητικών, στεγανωτικών, χρωστικών, λιπαντικών, ελαστικών και πλαστικών προϊόντων, στην επεξεργασία του χαρτιού, καθώς και στην παραγωγή ελαφροβαρών γυψοσανίδων. Η φυσική λαμπρότητα και λάμψη τους, μαζί με τη χημική αδράνειά τους αποτελούν ιδιαίτερα πλεονεκτήματα στην παρασκευή καλλυντικών και άλλων ειδών ομορφιάς. Ο εμπορικός φυλλώδης μαρμαρυγίας αποτελείται από μεγάλους κρυστάλλους μεγέθους 2 cm έως μερικά μέτρα. Η παραγωγή μοσχοβίτη κυριαρχείται από τους υπολειμματικούς μαρμαρυγίες που είναι παραπροϊόντα της παραγωγής αστρίων και καολινών. Περισσότερο από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής προέρχεται από τις ΗΠΑ, Ρωσία και Ν. Κορέα. Στη Μακεδονία και Θράκη υπάρχουν πολλά όξινα πυριγενή, πηγματιτικά και περιοχικής μεταμόρφωσης πετρώματα που περιέχουν αρκετές φορές μεγάλους κρυστάλλους μαρμαρυγιών. Μέχρι το 2006 μόνο στο Μυρτόφυτο Καβάλας γινόταν περιοδική εξόρυξη σερικίτη που αποτελεί προϊόν υδροθερμικής εξαλλοίωσης των περιεχόμενων αστρίων στους γρανίτες του Συμβόλου Όρους, από την εταιρία ΒΙΟΤΑΛΚ. Η επεξεργασία και ο εμπλουτισμός γινόταν στα Βρασνά Θεσσαλονίκης (Τσιραμπίδης 2005). Η επιχείρηση μπορεί να επαναλειτουργήσει, όμως με σύγχρονο εξοπλισμό εμπλουτισμού. Μοσχοβιτικός μαρμαρυγίας ΗΠΑ: /t (φυλλώδης), /t (ξερά κονιοποιημένος), /t (υγρά κονιοποιημένος), /t (υπέρλεπτος). Μοσχοβιτικός μαρμαρυγίας Ευρώπης: /t (ξερά κονιοποιημένος), /t (υγρά κονιοποιημένος), /t (υπέρλεπτος). Φλογοπίτης ΗΠΑ: 15 /kg. 5. ΤΑΛΚΗΣ Περιγραφή Οι κρύσταλλοι του τάλκη είναι λεπτοπλακώδεις έως φυλλώδεις και έχουν χρώμα λευκοπράσινο έως μαυροπράσινο και στεατώδη έως μαργαριτώδη λάμψη. Οι μεγάλης κλίμακας αποθέσεις τάλκη σχηματίζονται κατά τα τελευταία στάδια της περιοχικής μεταμόρφωσης, αλλά και της μεταμόρφωσης επαφής, όταν υδροθερμικά διαλύματα επιδρούν σε πλούσια σε μαγνήσιο πετρώματα. Συνήθως ο τάλκης αντικαθιστά το σερπεντίνη σε ένα υπερφεμικό πέτρωμα όπως ο περιδοτίτης είτε πλήρως είτε πιο συνηθισμένα 20

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Προοπτικές αξιοποίησης των ορυκτών πόρων στην χωρική αρμοδιότητα της Αποκεντρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Καλιούχος Άστριος ή Πλαγιόκλαστο Χαλαζίας Βιοτίτης ή Κεροστίλβη + Μοσχοβίτης (όχι με Κεροστλίβη) + Μαγνητίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑΔΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ Dr. Γεωλόγος - Ορυκτολόγος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Τμήμα Μηχανικων Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΗΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑ ΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση

Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση Ορυκτά - πετρώματα Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση Πετρώματα είναι οι μεγάλες μονάδες υλικών, που αποτελούν το στερεό συνεκτικό σύνολο από ένα ανακάτωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TOY ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ XAΛΑΖΙΑΣ Ο χαλαζίας σήμερα βρίσκει πολλές εφαρμογές και έχει μία ευρεία γκάμα χρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΓΟΥ Γ ΚΠΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΓΜΕ 2003 2008: «Ολοκληρωμένη διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι. Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος)

Τι είναι. Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος) Πυριγενή πετρώματα Τι είναι Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος) Είδη πυριγενών πετρωμάτων Ηφαιστειακά ή εκρηξιγενή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Πολλοί κρύσταλλοι ασβεστίτη Γρανίτης Κρύσταλλοι χαλαζία, πλαγιοκλάστου,

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Βασίλης Μέλφος Λέκτορας Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης melfosv@geo.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΩΝ Το 1844 ο Γάλλος επιστήμονας Dufrenoy χαρακτήρισε το ορυκτό που μελετήθηκε το 1821 απο το Γάλλο χημικός Berthier στο χωριό Les Baux, της Ν. Γαλλίας ως

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτοί Πόροι Ελλάδος: Αποθέματα και Αξία

Ορυκτοί Πόροι Ελλάδος: Αποθέματα και Αξία Ορυκτοί Πόροι Ελλάδος: Αποθέματα και Αξία Ανανίας Τσιραμπίδης 1 & Ανέστης Φιλιππίδης 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Ελλάδα, σε σχέση με πολλές άλλες χώρες ανάλογης έκτασης, θεωρείται πολύ προνομιούχα για τον ορυκτό πλούτο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση πηγών πλούτου της χώρας: Ορυκτός πλούτος

Αξιοποίηση πηγών πλούτου της χώρας: Ορυκτός πλούτος Αξιοποίηση πηγών πλούτου της χώρας: Ορυκτός πλούτος Βασίλης Νικολετόπουλος Σωματείο Αξιότης 12.2.13 1 Ορισμοί: Ορυκτές πρώτες ύλες ΟΠΥ Μεταλλεύματα μέταλλα Βιομηχανικά ορυκτά οξείδια, άλλα Λατομικά ορυκτά

Διαβάστε περισσότερα

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Στον Τομέα Γεωλογικών Επιστημών η Ορυκτολογία-Πετρολογία που

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Κεφάλαιο 4: Τεχνική συµπεριφορά πετρωµάτων 4.1 4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ 4.1 ΓΕΝΙΚΑ Στα επόµενα γίνεται παρουσίαση της τεχνικής συµπεριφοράς των πετρωµάτων, που συνήθως αναπτύσσονται στον Ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ & ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ MEDISYSTEM ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ & ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ MEDISYSTEM ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΟΧΕΣ & ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ MEDISYSTEM ΠΡΟΣΟΧΗ: ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΚΑΤΩΤΕΡΩ ΔΕΝ ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ MEDISYSTEM ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ Αθήνα και προάστια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 4. Πετρολογία Διδάσκων: Μπελόκας Γεώργιος Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ 9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ Εκτός από τα πετρώµατα τα οποία αναφέρθηκαν µέχρι τώρα, υπάρχουν και άλλα, τα οποία, αν και γενικά δεν είναι πολύ διαδεδοµένα, παρουσιάζουν ιδιαίτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ Αδρανή υλικά είναι τα διαβαθμισμένα, ορυκτής ή βιομηχανικής προέλευσης υλικά, που χρησιμοποιούνται είτε με κάποιο συγκολλητικό μέσο (για παρασκευή κονιαμάτων, σκυροδεμάτων κλπ.)

Διαβάστε περισσότερα

Λειαντικά είναι φυσικά ή τεχνητά υλικά με κατάλληλη σκληρότητα, ανθεκτικότητα, σχήμα κόκκων, σχισμό και ο θραυσμό, ώστε με κρούση ή τριβή να

Λειαντικά είναι φυσικά ή τεχνητά υλικά με κατάλληλη σκληρότητα, ανθεκτικότητα, σχήμα κόκκων, σχισμό και ο θραυσμό, ώστε με κρούση ή τριβή να ΛΕΙΑΝΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Λειαντικά είναι φυσικά ή τεχνητά υλικά με κατάλληλη σκληρότητα, ανθεκτικότητα, σχήμα κόκκων, σχισμό και ο θραυσμό, ώστε με κρούση ή τριβή να προκαλούν τη δημιουργία ομαλής επιφάνειας. Σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Stratigraphy Στρωματογραφία

Stratigraphy Στρωματογραφία Stratigraphy Στρωματογραφία τι είναι η στρωματογραφία? είναι ο κλάδος της γεωλογίας που ασχολείται με την μελέτη των στρωμένων πετρωμάτων στον χώρο και στο χρόνο. branch of geology dealing with stratified

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Ο Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος επεξεργάζεται και εκδίδει κάθε δύο χρόνια τον Κατάλογο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, έναν πλήρη οδηγό των παραγωγικών, µεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ηµέρα Ορυκτών

Ευρωπαϊκή Ηµέρα Ορυκτών ΧΟΡΗΓΟΣ: ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ευρωπαϊκή Ηµέρα Ορυκτών Ελάτε να γνωρίσουµε τον κόσµο των Βιοµηχανικών και Μεταλλικών Ορυκτών µε επισκέψεις σε κρατικούς φορείς και επιχειρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ACO 3. A = μέταλλο

ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ACO 3. A = μέταλλο Ανθρακικά ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ACO 3 A = μέταλλο Ομάδα Ασβεστίτη Τριγωνικό Ασβεστίτης CaCO 3 Μαγνησίτης MgCO 3 Σιδηρίτης FeCO 3 Ροδοχρωσίτης MnCO 3 Σμιθσωνίτης ZnCO 3 Ομάδα Αραγωνίτη Ρομβικό Αραγωνίτης CaCO 3 Κερουσίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΣΕΚ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Τεχνίτης Αργυροχρυσοχοΐας Τεχνίτης Γραφικών Τεχνών Τεχνίτης Διακοσμητικών Εφαρμογών Τεχνίτης Ηλεκτρονικών συσκευών Τεχνίτης Κοπτικής- Ραπτικής Τεχνίτης Αγιογράφος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΙΚΟΙ ΛΙΘΟΙ. Στερεά σώματα, ποικίλων σχημάτων και

ΔΟΜΙΚΟΙ ΛΙΘΟΙ. Στερεά σώματα, ποικίλων σχημάτων και ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α. Δομικοί λίθοι Β. Αδρανή υλικά Γ. Συνδετικά υλικά - Κονιάματα ΔΟΜΙΚΟΙ ΛΙΘΟΙ Στερεά σώματα, ποικίλων σχημάτων και διαστάσεων. Κανονικού ή ακανόνιστου σχήματος, αλλά γενικά επιδιώκεται μια

Διαβάστε περισσότερα

Kαρβίδιο πυριτίου, ευγενές κορούνδιο και κανονικό κορούνδιο

Kαρβίδιο πυριτίου, ευγενές κορούνδιο και κανονικό κορούνδιο Kαρβίδιο πυριτίου, ευγενές κορούνδιο και κανονικό κορούνδιο c/o Cerablast GmbH & Co.KG Gerhard-Rummler-Str.2 D-74343 Sachsenheim / Γερμανία Tηλέφωνο: 0049 7147 220824 Τελεφαξ: 0049 7147 220840 E-Mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ» ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» Η σημασία του εξορυκτικού κλάδου για την ελληνική οικονομία Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2016

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2016 ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2016 ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΤΙΜΕΣ ΖΩΝΗΣ

ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΤΙΜΕΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΤΙΜΕΣ ΖΩΝΗΣ Τ.Ζ. > 1.500 / m2 Νομαρχία Περιοχή Κατώτατη Ανώτατη Αθηνών Αγία Βαρβάρα 750 1.100 Αθηνών Αγία Παρασκευή 1.400 2.050 Αθηνών Άγιος Δημήτριος 1.000 1.500 Αθηνών Άγιοι Ανάργυροι 1.000

Διαβάστε περισσότερα

Μπορούμε Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χρησιμοποιήσουμε οποιασδήποτε ποιότητας ποιότητας ορυκτό για οποιοδήποτε οποιοδήποτε τελικό προϊόν ; προϊόν

Μπορούμε Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χρησιμοποιήσουμε οποιασδήποτε ποιότητας ποιότητας ορυκτό για οποιοδήποτε οποιοδήποτε τελικό προϊόν ; προϊόν Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε οποιασδήποτε ποιότητας ορυκτό για οποιοδήποτε τελικό προϊόν ; Γιατί ναι; Τις ορυκτές πρώτες ύλες δεν τις δημιουργεί ο άνθρωπος αλλά η φύση μέσα από χρονοβόρες διεργασίες Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Χημείας Υλικών Γεράσιμος Αρματάς ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX ΖΕΟΛΙΘΟΙ Οι ζεόλιθοι (από το ζέω και λίθος) είναι μικροπορώδη, κρυσταλλικά

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ Παραγωγικές Διεργασίες Eξαγωγική Μεταλλουργία

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2016

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2016 ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Γ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Γ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2014

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2014 ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Γ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2014

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΕΝΑ ΕΕΠ-ΕΒΠ ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ 2014 ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΑΘΗΝΑΣ Γ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νομικό Πλαίσιο Λατομείων Αδρανών Υλικών

Νομικό Πλαίσιο Λατομείων Αδρανών Υλικών Βιώσιμη Ανάπτυξη ιαχείριση Αδρανών Υλικών Νομικό Πλαίσιο Λατομείων Αδρανών Υλικών Ιωάννης Κυριαζής Μεταλλειολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Στέφανος Αργυράκης Γεωλόγος-Περιβαλλοντολόγος, Περιφ. Ενότητα Πέλλας Έδεσσα,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ 92% των ορυκτών του φλοιού της γης είναι πυριτικά 39% 12% 12% 11% 5% 5% 5% 3% 8% Πλαγιόκλαστα Αλκαλικοί άστριοι Χαλαζίας Πυρόξενοι Αμφίβολοι Μαρμαρυγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

«γεωλογικοί σχηματισμοί» όρια εδάφους και βράχου

«γεωλογικοί σχηματισμοί» όρια εδάφους και βράχου «γεωλογικοί σχηματισμοί» έδαφος (soil) είναι ένα φυσικό σύνολο ορυκτών κόκκων που μπορούν να διαχωριστούν με απλές μηχανικές μεθόδους (π.χ. ανακίνηση μέσα στο νερό) όρια εδάφους και βράχου όλα τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ Ι.Γ.Μ.Ε. ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΤΩΝ Α ΡΑΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ.- ΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ Α ΡΑΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ Ι.Γ.Μ.Ε. ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΤΩΝ Α ΡΑΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ.- ΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ Α ΡΑΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & MΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ Ι.Γ.Μ.Ε. ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΤΩΝ Α ΡΑΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ.- ΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ Α ΡΑΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ι.Χατζηπαναγή,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Ημερίδα

Επιστημονική Ημερίδα 1 Επιστημονική Ημερίδα Σάββατο 12 Μαρτίου 2011 Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη «Η Συμβολή του Ορυκτού Πλούτου της Βόρειας Ελλάδας στην Ανάπτυξη της Εθνικής Οικονομίας» Συνδιοργάνωση: Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΕΣ 33 101 213 643 280 1.270 ΔΩΜΑΤΙΑ 6.553 9.627 11.087 17.972 4.804 50.043 ΚΛΙΝΕΣ 12.565 18.096 20.716 33.537 9.193 94.107

ΜΟΝΑΔΕΣ 33 101 213 643 280 1.270 ΔΩΜΑΤΙΑ 6.553 9.627 11.087 17.972 4.804 50.043 ΚΛΙΝΕΣ 12.565 18.096 20.716 33.537 9.193 94.107 ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2005 ΑΘΗΝΑ ΜΟΝΑΔΕΣ 14 33 43 102 64 256 ΔΩΜΑΤΙΑ 3.948 3.989 3.232 3.914 1.396 16.479 ΚΛΙΝΕΣ 7.408 7.304 5.894 7.182 2.648 30.436 ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 8 22 9 39 ΔΩΜΑΤΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα ορυκτά και η σημασία τους στην καθημερινότητά μας

Τα ορυκτά και η σημασία τους στην καθημερινότητά μας Συνέντευξη Τύπου Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ) Τα ορυκτά και η σημασία τους στην καθημερινότητά μας Ευθύμιος Ο. Βιδάλης, Πρόεδρος ΣΜΕ Αθήνα, 3 Δεκεμβρίου 2008 Γιατί ΓΥΡΩΓΥΡΩΟΛΑ; Παγκόσμιες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ, ΤΗΛΕΦΩΝΩΝ ΚΑΙ FAX ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Σ.ΕΠ.Ε.) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΝΤΥΠΩΝ Σ.ΕΠ.Ε.-Ο.Α.Ε.Δ.: https://eservices.yeka.gr ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ Β Εξάμηνο Θεσσαλονίκη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΡΟΜΗΣ 1η ΗΜΕΡΑ Ξάνθη. Βολλαστονίτης (Σχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Αλεξανδρούπολη 20/03/2013 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΑΝΕΡΓΙΑΣ 2010-2012 Σύνολο ΧΩΡΑ Α. Μ. Θ. Κ. ΜΑΚ ΘΕΣ/ΚΗ Υπ. Κ. Μ Δ. ΜΑΚ Πληθυσμός Εργάσιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ ΟΡΥΚΤΟ ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ % Mn ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ Χαουσμανίτης Mn 3 O 4 72,5 4,84 Πυρολουσίτης MnO 2 63 5,15 Μαγγανίτης MnOOH 62,5 4,30 Ψιλομέλα; Mn 2 O 3 2H 2 O 45-60

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του άνθρακα στον περιοδικό πίνακα. Να ταξινομούμε τα διάφορα είδη άνθρακα σε φυσικούς

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά. Κατηγορίες θρεπτικών συστατικών

Θρεπτικά συστατικά. Κατηγορίες θρεπτικών συστατικών ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ Από: Κατερινόπουλο, Α. & Σταματάκη, Μ. 1995. Εφαρμοσμένη Ορυκτολογία Πετρολογία. Τα Βιομηχανικά Ορυκτά και Πετρώματα και οι Χρήσεις τους. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Γεωλογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χημική αποσάθρωση Διάσπαση και εξαλλοίωση υλικών κοντά στην επιφάνεια της γης Σχηματισμός προϊόντων κοντά σε κατάσταση χημικής ισορροπίας με την ατμόσφαιρα,

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστικά Κέντρα β φάσης Διαγωνισμού Φυσικών Δημοτικού 2014 10 Μαΐου 2014, 10:00-11:30 (χρόνος προσέλευσης μισή ώρα πριν την έναρξη)

Εξεταστικά Κέντρα β φάσης Διαγωνισμού Φυσικών Δημοτικού 2014 10 Μαΐου 2014, 10:00-11:30 (χρόνος προσέλευσης μισή ώρα πριν την έναρξη) ΠΟΛΗ / ΠΕΡΙΟΧΗ Εξεταστικά Κέντρα β φάσης Διαγωνισμού Φυσικών Δημοτικού 2014 10 Μαΐου 2014, 10:00-11:30 (χρόνος προσέλευσης μισή ώρα πριν την έναρξη) Εξεταστικό Κέντρο Διευθύνσεις Εκπαίδευσης site / στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 2 η Ημερίδα Έργου ENERGY WASTE Ενεργειακή Αξιοποίηση Κλάσματος Μη Ανακυκλώσιμων Αστικών Απορριμμάτων σε μία Βιώσιμη Αγορά Παραγωγής Ενέργειας από Απορρίμματα

Διαβάστε περισσότερα

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου «γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» έδαφος (soil) είναι ένα φυσικό σύνολο ορυκτών κόκκων που μπορούν να διαχωριστούν με απλές μηχανικές μεθόδους (π.χ. ανακίνηση μέσα στο νερό) όλα τα υπόλοιπα φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΙΔΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΝΑ

ΒΑΘΜΙΔΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΝΑ ΒΑΘΜΙΔΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΝΑ Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΩΓΗΣ 2 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ -17 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΔΑΣΚΑΛΟΙ -32 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΩΓΗΣ 5 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ -22 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΔΑΣΚΑΛΟΙ -16

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΑΡΟΚΟΥ.2 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ.3 ΕΞΑΓΩΓΕΣ.4 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2012.5 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΚΥΡΙΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΑΡΟΚΟΥ.2 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ.3 ΕΞΑΓΩΓΕΣ.4 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2012.5 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΚΥΡΙΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΑΡΟΚΟΥ...2 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ...3 ΕΞΑΓΩΓΕΣ...4 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2012...5 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΚΥΡΙΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ...6 ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΥΡΙΟΙ ΠΕΛΑΤΕΣ...7 ΚΥΡΙΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΕΤΑΙΡΟΙ...8 ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

14PROC002340258 2014-10-14

14PROC002340258 2014-10-14 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Ασφαλείας: Βαθμός Προτεραιότητας: ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΛΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 5ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΑΣ Α ΑΘΗΝΑΣ 1/4/2014 12:00 30 2 57ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ Α ΑΘΗΝΑΣ 8/4/2014 09:00 27 3 2ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ 28/4/2014 09:00 34 4 2ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΑΥΡΟΥ Α ΑΘΗΝΑΣ 6/5/2014 09:00

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 60ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ Α ΑΘΗΝΑΣ 14/1/2014 9:00 35 2 ΛΑΚΩΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΦΡΑΓΚΗ Α ΑΘΗΝΑΣ 14/1/2014 10:00 22 3 ΛΑΚΩΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΦΡΑΓΚΗ Α ΑΘΗΝΑΣ 14/1/2014 11:00 18 4 5 ΛΕΟΝΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Κατάταξη όλων των ΔΟΥ (εν λειτουργία 31/12/2012) βάσει των εσόδων του έτους 2011

ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Κατάταξη όλων των ΔΟΥ (εν λειτουργία 31/12/2012) βάσει των εσόδων του έτους 2011 ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Κατάταξη όλων των (εν λειτουργία ) βάσει των εσόδων του έτους 2011 ΥΠΟΜΝΗΜΑ: ΜΕ ΠΡΑΣΙΝΟ ΧΡΩΜΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ 120 ΣΕ ΕΣΟΔΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΕ ΚΙΤΡΙΝΟ ΧΡΩΜΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΣΕ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΥ, ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΜΟΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΣΕΙΣ ΕΝΩΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Key Points. μαρμάρων, γρανιτών & λοιπών διακοσμητικών. Κεφαλαιοποίηση: 11,4 εκατ. Κύκλος Εργασιών 2005 (Ε): 14,2 εκατ. ΕΑΤ 2005 (Ε): 753 χιλ.

Key Points. μαρμάρων, γρανιτών & λοιπών διακοσμητικών. Κεφαλαιοποίηση: 11,4 εκατ. Κύκλος Εργασιών 2005 (Ε): 14,2 εκατ. ΕΑΤ 2005 (Ε): 753 χιλ. Περιεχόμενα 1. ΔΟΜΗ ΟΜΙΛΟΥ 2. ΙΣΤΟΡΙΚΟ 3. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 4. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ 5. ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ 6. ΠΕΛΑΤΕΣ ΔΙΚΤΥΟ ΠΩΛΗΣΕΩΝ 7. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ 8. ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΛΑΤΟΜΕΙΩΝ 9. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ - 68 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΦΥΣΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ - 68 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ - 68 Α Αθήνας (Π.Ε.) - 65 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΜΟΥΣΙΚΗΣ - 4 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ 55 Β Αθήνας (Π.Ε.) 74 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΜΟΥΣΙΚΗΣ 4 Γ Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/12/2015

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/12/2015 Αθήνα, 18-12-2015 Αρ. Πρωτ.: 131956 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/12/2015 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,357 1,603 1,553 1,036 0,763 0,674 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,413 1,654 1,603 1,080 0,806 0,741 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,385

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις 31/12/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις 31/12/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις // ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑKH ENOTHTA ***** **** *** ** * Γενικό Άθροισμα ΔΡΑΜΑΣ ΕΒΡΟΥ ΘΑΣΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΞΑΝΘΗΣ ΡΟΔΟΠΗΣ. Πηγή: Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μάρμαρα και Ζεόλιθοι: Ποιοτικά χαρακτηριστικά Αποθέματα και αξία Βιομηχανικές, περιβαλλοντικές και αγροτικές εφαρμογές

Μάρμαρα και Ζεόλιθοι: Ποιοτικά χαρακτηριστικά Αποθέματα και αξία Βιομηχανικές, περιβαλλοντικές και αγροτικές εφαρμογές Μάρμαρα και Ζεόλιθοι: Ποιοτικά χαρακτηριστικά Αποθέματα και αξία Βιομηχανικές, περιβαλλοντικές και αγροτικές εφαρμογές Ανέστης Φιλιππίδης 1 & Ανανίας Τσιραμπίδης 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Επιλεγμένων Σχολείων για Συμμετοχή στην Έρευνα PISA 2015

Κατάλογος Επιλεγμένων Σχολείων για Συμμετοχή στην Έρευνα PISA 2015 Κατάλογος Επιλεγμένων Σχολείων για Συμμετοχή στην Έρευνα PISA 2015 ΑΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ 4ο ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΔΡΑΜΑΣ 2 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/9/2015

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/9/2015 Αθήνα, 18-09-2015 Αρ. Πρωτ.: 95724 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/9/2015 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,412 1,653 1,603 1,108 0,666 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,464 1,704 1,633 1,147 0,000 0,732 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,437 1,667

Διαβάστε περισσότερα

μάρμαρα Ιαν - Νοε 2010

μάρμαρα Ιαν - Νοε 2010 μάρμαρα εξαγωγές εισαγωγές Ιαν - Νοε 2010 marmaronet.com εξαγωγές/εισαγωγές μαρμάρων MARMAROnet 2010 Ιανουάριος - Νοέμβριος Εξαγωγές μαρμάρων + 7,8% Eισαγωγές - 16% Tα στοιχεία εξαγωγών εισαγωγών μαρμάρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΣΜΕΑΕ ΚΑΙ ΚΕ Υ (ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ Ε.Ε.Π. & Ε.Β.Π. 2010) 1. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΩ ΙΚΟΣ Σ.Μ.Ε.Α.Ε. ΠΕ31ΚΙΝ ΠΕ31ΝΟ ΕΒΠ Α ΑΘΗΝΑΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΣΜΕΑΕ ΚΑΙ ΚΕ Υ (ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ Ε.Ε.Π. & Ε.Β.Π. 2010) 1. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΩ ΙΚΟΣ Σ.Μ.Ε.Α.Ε. ΠΕ31ΚΙΝ ΠΕ31ΝΟ ΕΒΠ Α ΑΘΗΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΣΜΕΑΕ ΚΑΙ ΚΕ Υ (ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ Ε.Ε.Π. & Ε.Β.Π. 2010) 1. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΩ ΙΚΟΣ Σ.Μ.Ε.Α.Ε. + ΚΕ Υ ΠΕ21-ΠΕ26 ΠΕ23 ΠΕ24 ΠΕ25 ΠΕ28 ΠΕ29 ΠΕ30 ΠΕ31ΕΠ. ΠΕ31ΚΙΝ ΠΕ31ΝΟ ΕΒΠ Α ΑΘΗΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ΣΤΙΣ 02/11/2014

ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ΣΤΙΣ 02/11/2014 ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ΣΤΙΣ 02/11/2014 ΘΡΑΚΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΞΑΝΘΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ & ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ρ. Μιχαήλ Σταµατάκης

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ & ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ρ. Μιχαήλ Σταµατάκης ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ & ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ρ. Μιχαήλ Σταµατάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ορυκτές Πρώτες Ύλες: Μεταλλικά Ορυκτά Ενεργειακές Πρώτες Ύλες Βιοµηχανικά Ορυκτά & πετρώµατα BΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ &

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών Εισαγωγή 1 1 Εισαγωγή Βατάλης Αργύρης 1.1 Ο κόσμος των υλικών Tα υλικά αποτελούν μέρος της βάσης όλων των τεχνολογικών εξελίξεων. Όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες και το επίπεδο ζωής επηρεάζονται σε μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΜΑΡΜΑΡΟΥ ΗΠΑ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΜΑΡΜΑΡΟΥ ΗΠΑ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 866 2nd Ave (11 th Floor), New York, NY 10017 Tel.: 1-212-751-2404, Fax: 1-212-593-2278, E-mail: ecocom-newyork@mfa.gr ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 25/1/2016

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 25/1/2016 Αθήνα, 26-01-2016 Αρ. Πρωτ.: 8320 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 25/1/2016 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,306 1,549 1,502 0,945 0,686 0,644 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,361 1,621 1,546 0,993 0,734 0,723 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,339

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 31/8/2015

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 31/8/2015 Αθήνα, 01-09-2015 Αρ. Πρωτ.: 88326 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 31/8/2015 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,413 1,667 1,614 1,101 0,647 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,468 1,717 1,650 1,143 0,000 0,715 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,455 1,679

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας. Μαρούσι, 7-12-2010. Αριθ.Πρωτ. 154927/Γ7. Βαθμός Προτερ. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ

Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας. Μαρούσι, 7-12-2010. Αριθ.Πρωτ. 154927/Γ7. Βαθμός Προτερ. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Π. οικ. 12550/744/Φ15 Ταχ. /νση: Μεσογείων 119, 10192 Αθήνα Πληροφορίες: Ελ. Φέρτη, Χρ. Γιαννακίδου Τηλ.: 210-6965897, 210-6965982

Α.Π. οικ. 12550/744/Φ15 Ταχ. /νση: Μεσογείων 119, 10192 Αθήνα Πληροφορίες: Ελ. Φέρτη, Χρ. Γιαννακίδου Τηλ.: 210-6965897, 210-6965982 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟ ΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Αθήνα, 2-11-2012 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ /ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Α.Π. οικ. 12550/744/Φ15

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την εξέλιξη του αριθμού και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων στους Νομούς και στις Περιφέρειες στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Σε αυτή την έννοια περιλαμβάνονται: αντιραδιενεργές ασπίδες, ηλεκτρικές μονώσεις, θερμομονώσεις, ηχομονώσεις αντιπυρικά μέσα κ.α.

Σε αυτή την έννοια περιλαμβάνονται: αντιραδιενεργές ασπίδες, ηλεκτρικές μονώσεις, θερμομονώσεις, ηχομονώσεις αντιπυρικά μέσα κ.α. ΜΟΝΩΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ως μονωτικά με τη γενική έννοια ορίζουμε τα υλικά τα οποία προστατεύουν το ανθρώπινο περιβάλλον από ανεπιθύμητες επιδράσεις. Σε αυτή την έννοια περιλαμβάνονται: αντιραδιενεργές ασπίδες,

Διαβάστε περισσότερα