Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ"

Transcript

1 Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΣΥΓΚΛΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ΕΠΟ30 ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2250 ΛΕΞΕΙΣ

2 Εκφώνηση εργασίας: Η Αναγέννηση στον βυζαντινό και τον δυτικό κόσμο. Συγκλίσεις και αποκλίσεις (14ος-15ος αι.) 2/13

3 Περιεχόμενα Εισαγωγή Η Αναγέννηση Η Παλαιολόγεια εποχή Συγκλίσεις και αποκλίσεις...9 Συμπεράσματα /13

4 Εισαγωγή Ο όρος «Αναγέννηση» απαντάται ήδη από τον 16 ο αιώνα, όμως ως όρος της ιστοριογραφίας καθιερώνεται τον 19 ο αιώνα από τους ιστορικούς Ζ. Μισελέ και Τζ. Μπούρκχαρντ. Μεταίχμιο μεταξύ δύο ιστορικών εποχών, του Μεσαίωνα και της νεωτερικότητας, η Αναγέννηση ανατρέπει τον θεοκρατικό μυστικισμό του Μεσαίωνα και προχωρεί στην ανατροπή του συστήματος των μεσαιωνικών παραδοχών. Αυτή η αντίληψη αμφισβητήθηκε στη συνέχεια από πολλούς ιστορικούς με βασικό επιχείρημα την ύπαρξη αναγεννησιακών επεισοδίων και κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα η προσπάθεια αναβίωσης των γραμμάτων στην αυλή του Καρλομάγνου κατά τον 9 ο αιώνα, το κίνημα αναβαπτισμού στη λατινική γραμματεία κατά τον 12 ο αιώνα, καθώς και η περίοδος των Παλαιολόγων στο Βυζάντιο κατά την οποία η πνευματική ζωή δείχνει σημεία ενός νέου δυναμισμού, οδηγώντας κάποιους μελετητές να την αποκαλέσουν «Παλαιολόγειο Αναγέννηση 1». Θα εξετάσουμε τη σχέση αυτής της τελευταίας περιόδου με την ιταλική Αναγέννηση και κατά πόσο, μέσα από τις συγκλίσεις και τις αποκλείσεις αυτών των δύο περιόδων, μπορούμε να μιλάμε για Βυζαντινή Αναγέννηση. Σημεία ενδιαφέροντος είναι οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες των δύο περιόδων, η έκταση των αλλαγών που τις χαρακτηρίζουν αλλά και πώς επέδρασαν η μία στην άλλη, παρόλο που δεν συμπίπτουν χρονολογικά. 1. Η Αναγέννηση. Η ιταλική Αναγέννηση ως ιστορική περίοδος ορίζεται συμβατικά μεταξύ 1350 και Αυτό που ορίζει την Αναγέννηση είναι οι εκπληκτικές πρόοδοι που σημειώθηκαν αυτήν την περίοδο στη διανόηση και την τέχνη 2. Δεν υπάρχουν σαφώς καθορισμένες χρονολογίες που να οριοθετούν την Αναγέννηση, ούτε μπορούμε να μιλήσουμε για αναγεννησιακή πολιτική ή οικονομία. Μπορούμε όμως να εντοπίσουμε εκείνα τα επιμέρους σημεία ο συνδυασμός των οποίων χαρακτηρίζει την περίοδο της Αναγέννησης και τη διαφοροποιεί από τις προηγούμενες και τις επόμενες περιόδους. Ένα τέτοιο χαρακτηριστικό είναι η αλλαγή στάσης απέναντι στην κλασική παιδεία. Η μεσαιωνική προσέγγιση της γλώσσας και της μεταφυσικής βασιζόταν στον Αριστοτέλη, όμως η μεσαιωνική διδασκαλία επεδίωκε να αφαι- 1 Περικλής Βαλλιάνος, Βυζαντινός και Δυτικός Κόσμος: Αναγέννηση και Ουμανισμός, τ. Β, ΕΑΠ, Πάτρα 2001, σ Edward M. Burns, Ευρωπαϊκή Ιστορία Ο Δυτικός Πολιτισμός: Νεότεροι Χρόνοι, μτφρ. Τάσος Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2006, σ /13

5 ρέσει από την αρχαία ελληνική σκέψη κάθε τι το οποίο θα μπορούσε να είναι ασύμβατο με τη χριστιανική διδασκαλία, όπως η φυσιοκεντρική αντίληψη. Απομονώνοντας και εξυψώνοντας συγκεκριμένα σημεία, όπως τη γεωκεντρική κοσμολογία και την τελολογική αντίληψη για το φυσικό γίγνεσθαι και απορρίπτοντας άλλα όπως την αναζήτηση της εμπειρικής έρευνας, η φιλοσοφία μετατράπηκε κατά τον Μεσαίωνα σε «θεραπαινίδα της θεολογίας», οδηγώντας σε έναν τρόπο διδασκαλίας της αριστοτελικής φιλοσοφίας ο οποίος έγινε γνωστός ως σχολαστικισμός 3. Κατά την περίοδο της Αναγέννησης σημειώνεται μια ανάπτυξη των κλασικών σπουδών. Η ανακάλυψη νέων έργων λατίνων συγγραφέων αλλά και η ανακάλυψη της κλασικής ελληνικής φιλολογίας καθώς όλο και περισσότεροι δυτικοί λόγιοι αφομοίωναν τα ελληνικά, οδήγησαν στην αναθεώρηση της στάσης απέναντι στην κλασική παιδεία. Παράλληλα, η ανάπτυξη των πόλεων και ιδιαίτερα των ιταλικών, οδήγησε και στην ανάπτυξη της κοινωνίας προς μια κατεύθυνση η οποία ευνόησε τους πειραματισμούς με νέες ιδέες και νέες, πιο επιτηδευμένες εκφράσεις σκέψης και τέχνης, καθώς και τη δημιουργία μιας πιο κοσμικής κουλτούρας, οδηγώντας και την Εκκλησία στην πρόσληψη περισσότερων νεωτερικών χαρακτηριστικών 4. Αυτή η νέα αντίληψη για την κλασική παιδεία οδήγησε στην ανακάλυψη μέσα στα αρχαία κείμενα της προσήλωσης στο ανθρώπινο και την υπαρξιακή του ουσία, μια διέξοδο για τον διανοούμενο της Αναγέννησης από τη «μισάνθρωπη μεταφυσική του Μεσαίωνα». Μια νέα σύλληψη της ζωής η οποία θα οδηγούσε στην ανάκτηση της πνευματικής ελευθερίας που είχε χαθεί μέσα στη διανοητική αγκύλωση του σχολαστικισμού 5. Υπό αυτές τις συνθήκες αναδύθηκε το κίνημα του ουμανισμού. Ο ουμανισμός είχε δύο πλευρές. Ήταν καταρχήν ένα πρόγραμμα μελέτης το οποίο είχε σκοπό να αντικαταστήσει τον στείρο σχολαστικισμό του Μεσαίωνα με ένα σύστημα σπουδών το οποίο θα προετοίμαζε τους σπουδαστές να συνεισφέρουν ως ενάρετοι πολίτες στις δημόσιες λειτουργίες του κράτους. Η πιο σημαντική πλευρά όμως του ουμανισμού ήταν η αλλαγή στην αντίληψη της θέσης και της αξίας του ανθρώπου. Οι ουμανιστές πίστευαν στην ανωτερότητα και στις δυνατότητες του ανθρώπου καθώς και στην ικανότητά του να καθορίζει τη μοίρα του και να ζει ευτυχισμένος στον κόσμο 6. Μια αντίληψη τελείως διαφορετική από τη μεσαιωνική ιδεο- 3 Βαλλιάνος, ό.π., σ Burns, ό.π., σ Βαλλιάνος, ό.π., σ Burns, ό.π., σ /13

6 ληψία με τον θάνατο η οποία κυριαρχούσε στην τελευταία περίοδο του Μεσαίωνα και τόνιζε το εφήμερο της ζωής και την κυριαρχία του θανάτου 7. Αυτή η αλλαγή κοσμοθεωρίας εκφράζεται με χαρακτηριστικό τρόπο στην τέχνη, τόσο στη λογοτεχνία όσο και στις εικαστικές τέχνες. Η μεσαιωνική οπτική που θεωρούσε την καλλιτεχνική δημιουργία μια μορφή προσευχής με στόχο την ένωση του ανώνυμου καλλιτέχνη με τον Θεό, ανατρέπεται καθώς ο καλλιτέχνης αποκτά πλέον ταυτότητα και παύει να είναι ανώνυμος. Η νέα θέση του ανθρώπου στον κόσμο εκφράζεται και στο περιεχόμενο της τέχνης. Η εστίαση στην ατομικότητα εκφράζεται με την αναβάθμιση της θέσης του ανδριάντα στην γλυπτική και της προσωπογραφίας στη ζωγραφική. Ο άνθρωπος και το φυσικό περιβάλλον στη ζωγραφική απεικονίζονται πλέον με τρόπους που δείχνουν τη στροφή προς τα εγκόσμια. Το φυσικό περιβάλλον ζωντανεύει και ακόμα και οι άγιες μορφές απαλλάσσονται από την «αλλόκοτη και απειλητική μεγαλοσύνη» του Μεσαίωνα 8. Ο νέος τύπος ανθρώπου της Αναγέννησης εκφράζεται και στη λογοτεχνική δημιουργία. Η ανθρώπινη τραγωδία όπως εκφράζεται στη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, οι αντιφάσεις της αγωνιζόμενης ανθρώπινης ψυχής στο έργο του Πετράρχη και η αισθητική του ερωτισμού και της φυσικότητας στο «Δεκαήμερο» του Βοκκάκιου, σηματοδοτούν μια πορεία μακρυά από την αλλόκοσμη και μεταφυσική μεσαιωνική οπτική προς μια νεωτερική οπτική στην οποία η ανάδυση της ανθρώπινης ατομικότητας αναβαθμίζει τον άνθρωπο σε πραγματικό δημιουργό και επανακαθορίζει την ανθρώπινη αρετή ως την έκφραση της ανθρώπινης ιδιοφυΐας εντός του κόσμου που τον περιβάλλει. Μια έννοια της αρετής διαμετρικά αντίθετη από τη μεσαιωνική αντίληψη της απομάκρυνσης από τα εγκόσμια Η Παλαιολόγεια εποχή. Η χρήση του όρου «Αναγέννηση» για την Παλαιολόγεια εποχή, από την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους το 1261 ως το 1453 διχάζει τους ιστορικούς. Ο Ševčenko αρνείται όχι μόνο τον χαρακτηρισμό «Αναγέννηση» (θεωρώντας πως συσκοτίζει τη θεμελιώδη διαφορά της περιόδου από την ιταλική Αναγέννηση), αλλά και την αναφορά σε βυζαντινό ουμανισμό ως άλλη μια πηγή σύγχυσης 10. Ο Runciman από την άλλη όχι μόνο τιτλοφορεί το βιβλίο του «Η τελευταία Βυζαντινή Αναγέννηση» αλλά και την χαρακτηρίζει 7 Στο ίδιο, σ Βαλλιάνος, ό.π., σ Στο ίδιο, σ , Ihor Ševčenko, «Τα γράμματα και οι τέχνες την εποχή των Παλαιολόγων» στο Cyril Mango (επιμ.), Ιστορία του Βυζαντίου, μτφρ. Όλγα Καραγιώργου, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 2006, , σ /13

7 ως «ελληνική αναγέννηση 11». Το σίγουρο είναι ότι η Παλαιολόγεια εποχή αποτελεί μια παράδοξη ιστορική στιγμή, καθώς όπως εύστοχα επισημαίνει ο Καμπερίδης, οι διαμετρικά αντίθετες έννοιες της παρακμής και της αναγέννησης εμφανίζονται σε έναν τόπο την ίδια ιστορική στιγμή 12. Οι δύο τελευταίοι αιώνες του Βυζαντίου θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως ο ορισμός της παρακμής ενός κράτους. Οικονομικός μαρασμός, συνεχής απώλεια εθνικού εδάφους, μια διοίκηση που καταρρέει και οι εμφύλιοι πόλεμοι ως αποτέλεσμα ανεύθυνων φιλοδοξιών των ηγετών είναι τα χαρακτηριστικά του Βυζαντίου σε οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο 13. Υπάρχουν όμως και κάποια κοινωνικά και οικονομικά φαινόμενα τα οποία ευνοούν την πνευματική και καλλιτεχνική δραστηριότητα. Αντίθετα με την οικονομική παρακμή του κράτους, δύο τουλάχιστον κοινωνικά στρώματα έχουν ακόμα σημαντικές οικονομικές δυνατότητες: οι μεγάλες αριστοκρατικές οικογένειες και άνθρωποι οι οποίοι πλούτισαν εκμεταλλευόμενοι τη θέση τους στον κρατικό μηχανισμό και τη σχέση τους με τον Αυτοκράτορα. Αυτές οι δύο κοινωνικές ομάδες επιδεικνύουν τον πλούτο τους μέσα από την επιδεικτική κατανάλωση κοσμήματα, ενδύματα, σκεύη αλλά και οικήματα, παλάτια και κοινωφελή έργα όπως μοναστήρια αποτελούν τα μέσα επίδειξης, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα του 14 ου αιώνα οπότε ο εμφύλιος πόλεμος βάζει ένα τέλος με την ήττα της αριστοκρατίας. Τέλος, ο κόσμος του Βυζαντίου δεν περιορίζεται στα όρια του παρακμάζοντος βυζαντινού κράτους. Τα εδάφη που αποτελούσαν κάποτε τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία συνεχίζουν να είναι συνδεδεμένα με το Βυζάντιο, τόσο με οικονομικούς όσο και με πολιτισμικούς δεσμούς, αποτελώντας έτσι ένα πολιτισμικό σύνολο 14. Υπό αυτές τις συνθήκες εμφανίζεται στο Βυζάντιο μια αξιοπρόσεκτη ανανέωση της πνευματικής ζωής, η οποία μάλιστα διαφοροποιείται από ανάλογα φαινόμενα σε παλαιότερες περιόδους. Από μια μεγάλη πολυεθνική οντότητα, το συρρικνωμένο Βυζάντιο έχει πλέον μετατραπεί σε ένα σχεδόν αποκλειστικά ελληνικό κράτος το οποίο χαρακτηρίζεται από εθνική ομοιογένεια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον επαναπροσδιορισμό της στάσης των λογίων απέναντι στην κλασική αρχαιότητα 15. Ο περιορισμός όμως που έθετε η διάκριση μεταξύ 11 Steven Runciman, Η τελευταία Βυζαντινή Αναγέννηση, μτφρ. Λάμπρος Καμπερίδης, εκδ. Δόμος, Αθήνα 2005, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Αγγελική Λαΐου, «Στο Βυζάντιο των Παλαιολόγων: οικονομικά και πολιτιστικά φαινόμενα», στον τόμο Ευφρόσυνον. Αφιέρωμα στον Μανόλη Χατζηδάκη, Αθήνα 1991, , σ Ševčenko, ό.π., σ /13

8 έσω και έξω (θύραθεν) παιδείας, δεν άφηνε πολλά να ειπωθούν 16. Ο ανθρωπισμός υπάρχει στο Βυζάντιο των Παλαιολόγων, με χαρακτηριστικούς εκπροσώπους λογίους όπως τον Γεώργιο Γεμιστό (Πλήθων), νεοπλατωνιστή ο οποίος έδωσε μεγάλη ώθηση στη στροφή της ιταλικής σκέψης προς τον πλατωνισμό με τις διαλέξεις του στη Φλωρεντία το , ή ο Ιωάννης Αργυρόπουλος. Η γοητεία των αρχαίων επηρεάζει έναν κλειστό κύκλο διανοούμενων της Κωνσταντινούπολης, στα έργα των οποίων συναντάμε ομοιότητες με τους ανθρωπιστές της Ιταλίας, όπως η αναζήτηση του ατόμου, η αναζήτηση του γελοίου και η αναβίωση της κωμωδίας 18. Το Βυζάντιο όμως ήταν ένας πολιτισμός με μεταφυσικές βάσεις 19. Η ευσέβεια και η πίστη, ένα βαθύ και γνήσιο θρησκευτικό αίσθημα που χαρακτήριζε τους Βυζαντινούς, μετρίαζε τον όποιο ατομικισμό 20. Έτσι, παρά τη μεγάλη αγάπη των Βυζαντινών για την τέχνη, σχεδόν κανένας βυζαντινός καλλιτέχνης δεν μας είναι γνωστός με το όνομά του. Τα έργα τέχνης δεν γίνονταν αντιληπτά ως ατομικά επιτεύγματα, αλλά ως μέρη ενός συνόλου το οποίο ήταν δημιούργημα μιας ομάδας 21. Δεν έχουμε δείγματα κοσμικής ζωγραφικής ώστε να διαπιστώσουμε την επίδραση του ανθρωπισμού σε αυτήν. Στην εκκλησιαστική ζωγραφική, η επίδραση του Ησυχασμού την οδηγεί σε αποκλίνουσα πορεία από αυτήν της ιταλικής εκκλησιαστικής ζωγραφικής 22. Όσο για το αναγεννησιακό πρότυπο του Homo Universalis, δεν ευδοκίμησε στο Βυζάντιο καθώς οι Βυζαντινοί λόγιοι δεν προσπάθησαν να γίνουν ζωγράφοι ή γλύπτες 23. Σημειώνεται επίσης ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις επιστήμες, όπως τα μαθηματικά, η ιατρική και η αστρονομία. Όμως πρωτοτυπία σκέψης παρουσιάζεται σε λίγες μόνο περιπτώσεις 24. Η μόνη αξιοσημείωτη πρόοδος στα μαθηματικά ήταν η εισαγωγή των αραβικών αριθμών με το έργο «Ψηφιφορία κατ' Ινδούς» του πολυμαθούς μοναχού Μάξιμου Πλανούδη 25. Στην αστρονομία άξια λόγου επιτεύγματα αποτελούν η σύνοψη όλων των αστρονομικών γνώσεων της εποχής στην «Αστρονομική Τρίβιβλο» του Θεόδωρου Μελιτηνιώτη και οι 16 Runciman, ό.π., σ Βαλλιάνος, ό.π., σ Νίκος Οικονομίδης, «Η Αναγέννηση και το Βυζάντιο» στα πρακτικά του συνεδρίου Βυζάντιο και Ευρώπη, Α Διεθνής Βυζαντινολογική Συνάντηση, Δελφοί 1985, σ Runciman, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Οικονομίδης, ό.π., σ Runciman, ό.π., σ Ševčenko, ό.π., σ. 385, Runciman, ό.π., σ /13

9 υποδείξεις του Νικηφόρου Γρηγορά για τη διόρθωση του Ιουλιανού ημερολογίου. Το βασικό όμως πρόβλημα των Βυζαντινών στις επιστήμες ήταν ότι βασίζονταν περισσότερο στην τυχαία παρατήρηση για την εξαγωγή συμπερασμάτων παρά στο πείραμα 26. Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες της Παλαιολόγειας εποχής ήταν από τους σπουδαιότερους του καιρού τους 27. Τέλος, σημαντικό ρόλο στην πνευματική ζωή του Βυζαντίου έπαιξαν οι στενές οικονομικές σχέσεις με τη Δύση οι οποίες οδήγησαν σε ανταλλαγές σε όλα τα επίπεδα 28 ελληνικά κείμενα μεταφράζονται στα λατινικά και αντίστροφα, το αυξημένο ενδιαφέρον των δυτικών διανοούμενων εκφράζεται με επισκέψεις στην Κωνσταντινούπολη και Έλληνες λόγιοι πήγαιναν προσκεκλημένοι στην Ιταλία για να διδάξουν Συγκλίσεις και αποκλίσεις. Αν ξεκινήσουμε από τα βασικά χαρακτηριστικά της Αναγέννησης υπάρχουν κάποιες προφανείς διαφορές με την Παλαιολόγεια εποχή. Καταρχήν, η νέα αντίληψη για τον άνθρωπο που χαρακτηρίζει την ιταλική Αναγέννηση, ακόμα και αν μπορεί να εντοπιστεί σε ορισμένα κείμενα βυζαντινών ανθρωπιστών όπως ο Πλήθων ή ο Ιωάννης Αργυρόπουλος, δεν εκφράζεται στο σύνολο της πνευματικής ζωής. Η ανανέωση των εκφραστικών τρόπων η οποία χαρακτηρίζει το πολυδιάστατο πολιτιστικό φαινόμενο της Αναγέννησης, απουσιάζει από το Βυζάντιο. Το βυζαντινό πολιτιστικό πρότυπο συνεχίζει να κυριαρχείται μέχρι το τέλος από αυτό ακριβώς το μεσαιωνικό κοσμοείδωλο το οποίο στη Δύση τελικά ανατράπηκε από την Αναγέννηση 30. Στις επιστήμες, χαρακτηριστικό της Αναγέννησης ήταν η αυξανόμενη εμπιστοσύνη στην παρατήρηση και η σταδιακή υιοθέτηση της σύγχρονης αντίληψης περί πειράματος 31, ενώ οι βυζαντινοί επιστήμονες όπως είδαμε συνέχισαν να βασίζονται στην τυχαία παρατήρηση. Η ραγδαία δε εξάπλωση της χρήσης των δημωδών γλωσσών στα γράμματα και τις επιστήμες κατά την Αναγέννηση 32 κάθε άλλο παρά χαρακτηρίζει την Παλαιολόγεια εποχή, αφού ακόμη και κείμενα γνωστών ανθρωπιστών τα οποία παρουσιάζουν σημαντικές 26 Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Οικονομίδης, ό.π., σ Runciman, ό.π., σ Βαλλιάνος, ό.π., σ Allen G. Debus, Άνθρωπος και Φύση στην Αναγέννηση, μτφρ. Τάσος Τσιαντούλας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 1997, σ Στο ίδιο, σ /13

10 ομοιότητες με τη νοοτροπία των δυτικών ουμανιστών, είναι γραμμένα σε μια εξεζητημένα αρχαϊκή γλώσσα 33. Χρονολογικά, η κορύφωση της Αναγέννησης τοποθετείται το Μια εποχή δηλαδή μετά την πτώση του Βυζαντίου. Συνεπώς οι Βυζαντινοί δεν έλαβαν μέρος σε αυτήν την Αναγέννηση. Αν υπάρχει κάποιο ερώτημα να απαντηθεί, αυτό είναι κατά πόσο οι Βυζαντινοί έλαβαν μέρος στην πορεία προς την Αναγέννηση 34. Αυτό που μένει τελικά είναι η ομάδα αυτή των λογίων, τους οποίους ορισμένοι μελετητές αποκαλούν βυζαντινούς ουμανιστές και η αλληλεπίδρασή τους με τη Δύση στον χώρο της φιλοσοφίας και της θεολογίας. Υπάρχει και εδώ μια σημαντική διαφορά: παρόλο που το ήθος της Αναγέννησης ήταν κατεξοχήν αριστοκρατικό αντανακλώντας την ολιγαρχική δομή της κοινωνίας, η επίδρασή της καθόρισε από την αρχή τους όρους της κοινής ζωής και έθεσε σε κίνηση μια δυναμική αναδημιουργίας στις ευρωπαϊκές κοινωνίες 35. Αντίθετα, οι ουμανιστές λόγιοι του Βυζαντίου δεν εκπροσωπούσαν τις επίσημες τάσεις της βυζαντινής παιδείας, αλλά ένα ανήσυχο πνεύμα ανανέωσης το οποίο συνέκλινε με τους αναγεννησιακούς ουμανιστές 36. Επιπλέον, η ομάδα αυτή είχε την ατυχία να ανήκει σε έναν πολιτισμό που έσβηνε και να γράφει σε μια γλώσσα αντιληπτή από λίγους ομοίους τους 37. Ερχόμαστε έτσι στο ερώτημα της βυζαντινής συμβολής στην Αναγέννηση, ένα ερώτημα το οποίο έχει υπογραμμιστεί επανειλημμένα. Ο Οικονομίδης αναφέρει τη στερεότυπη εικόνα του γενειοφόρου βυζαντινού λογίου ο οποίος καταφεύγει στη Δύση μεταφέροντας ελληνικά χειρόγραφα 38. Οι απόψεις για τη συμβολή τους στην Αναγέννηση ποικίλουν, από τον άκρατο φιλελληνισμό της λόγιας Γερμανίας που αποδίδει ολόκληρο το κίνημα της Αναγέννησης στην παρουσία των Βυζαντινών έως την αντιβυζαντινή προκατάληψη του Διαφωτισμού η οποία βλέπει τους Κωνσταντινουπολίτες λογίους ως απλούς δασκάλους ελληνικών. Δεδομένης της πολυπλοκότητας του φαινομένου της Αναγέννησης και της πολλαπλότητας των παραγόντων που συνετέλεσαν σε αυτό, η αλήθεια πιθανώς βρίσκεται κάπου στη μέση. Οι βυζαντινές προσωπικότητες οι οποίες έλαβαν μέρος στην πνευματική ζωή της Αναγέννησης, 33 Οικονομίδης, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Βαλλιάνος, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Runciman, ό.π., σ Οικονομίδης, ό.π., σ /13

11 όπως ο Πλήθων και ο Βησσαρίων, λειτούργησαν ως αναγκαίοι καταλύτες πριν και μετά την Άλωση, διευκολύνοντας την πολιτισμική επανάσταση της Αναγέννησης 39. Συμπεράσματα Φαίνεται λοιπόν πως «Βυζαντινή Αναγέννηση» δεν υπήρξε, τουλάχιστον όχι με την έννοια της σημαντικής και μόνιμης αλλαγής στον τρόπο ζωής και κοσμοθεωρίας, όπως στην ιταλική Αναγέννηση. Αυτό που υπήρξε ήταν μια ιδιαίτερη ιστορική περίοδος του Βυζαντίου που χαρακτηρίστηκε από μια εντονότερη αλλά αποκομμένη από την κοινωνία πνευματική δραστηριότητα, τα αποτελέσματα της οποίας δεν αφορούσαν τελικά το Βυζάντιο. Από την πλευρά της Δύσης, θα μπορούσε κανείς να δει τους βυζαντινούς ουμανιστές και το έργο τους ως μια σκηνή του έργου της Αναγέννησης που παίχτηκε εκτός της Ιταλίας. Από την πλευρά του Βυζαντίου, στην καλύτερη περίπτωση μπορούμε να μιλάμε για το προοίμιο μιας Αναγέννησης η οποία δεν πρόλαβε να συμβεί εξαιτίας της Άλωσης 40. Δεδομένης όμως της γενικότερης παρακμής του Βυζαντίου σε όλη τη διάρκεια της Παλαιολόγειας εποχής, ίσως θα ήταν πιο ταιριαστό να περιγράψουμε τα επιτεύγματα των βυζαντινών λογίων της περιόδου αυτής ως τον επιθανάτιο σπασμό ενός πολιτισμού που πέθαινε. 39 Βαλλιάνος, ό.π., σ Οικονομίδης, ό.π., σ /13

12 Βιβλιογραφία Αθανασόπουλος Κ., Βυζαντινός και Δυτικός κόσμος: Συγκλίσεις και Αποκλίσεις, τ. Α, ΕΑΠ, Πάτρα 2000 Βαλλιάνος Π., Βυζαντινός και Δυτικός Κόσμος: Αναγέννηση και Ουμανισμός, τ. Β, ΕΑΠ, Πάτρα Λαΐου Α., «Στο Βυζάντιο των Παλαιολόγων: οικονομικά και πολιτιστικά φαινόμενα», στον τόμο Ευφρόσυνον. Αφιέρωμα στον Μανόλη Χατζηδάκη, Αθήνα 1991, Οικονομίδης Ν., «Η Αναγέννηση και το Βυζάντιο» στα πρακτικά του συνεδρίου Βυζάντιο και Ευρώπη, Α Διεθνής Βυζαντινολογική Συνάντηση, Δελφοί 1985, Burns E., Ευρωπαϊκή Ιστορία Ο Δυτικός Πολιτισμός: Νεότεροι Χρόνοι, μτφρ. Τάσος Δαρβέρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη Debus A., Άνθρωπος και Φύση στην Αναγέννηση, μτφρ. Τάσος Τσιαντούλας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο Runciman S., Η τελευταία Βυζαντινή Αναγέννηση, μτφρ. Λάμπρος Καμπερίδης, εκδ. Δόμος, Αθήνα Ihor Ševčenko, «Τα γράμματα και οι τέχνες την εποχή των Παλαιολόγων» στο Cyril Mango (επιμ.), Ιστορία του Βυζαντίου, μτφρ. Όλγα Καραγιώργου, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 2006, /13

13 You are free: to copy, distribute, display, and perform the work Under the following conditions: Attribution. You must give the original author credit. Noncommercial. You may not use this work for commercial purposes. No Derivative Works. You may not alter, transform, or build upon this work. For any reuse or distribution, you must make clear to others the license terms of this work. Any of these conditions can be waived if you get permission from the copyright holder. Your fair use and other rights are in no way affected by the above. 13/13

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΥΛΟ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2100 ΛΕΞΕΙΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΥΛΟ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2100 ΛΕΞΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΥΛΟ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2100 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Απαντήστε στο εξής ερώτημα: «Ποια από τις δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΠΟ31 ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2005 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...3 2. Το χρονικό και το θεσμικό πλαίσιο...3

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΤΕΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΤΕΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΤΕΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΕΠΟ22 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΪΟΣ 2007 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...3 2. Από το νου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ (4 ΟΣ 11 ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ)

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ (4 ΟΣ 11 ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ) ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ (4 ΟΣ 11 ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ) ΕΠΟ30 ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2400 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Σχολεία και σχολές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ

ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ

ΑΝΤΙΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΑΝΤΙΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΕΠΟ43 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΪΟΣ 2014 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2050 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Ποια πολιτική θεωρία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΕΥΝΟΗΣΑΝ ΤΙΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ

ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΕΥΝΟΗΣΑΝ ΤΙΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΕΥΝΟΗΣΑΝ ΤΙΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΤΈΛΗ ΤΟΥ 15 ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΕΩΣ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 18 ΟΥ ΑΙΩΝΑ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ ΕΠΟ22 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...3 2. Η ιδεατή πολιτεία του Πλάτωνα...3 3. Η τελεολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ: Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ FEYERABEND

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ: Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ FEYERABEND ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ: Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ FEYERABEND ΕΠΟ31 ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΪΟΣ 2006 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...3 2. Η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΒΕΜΠΕΡ ΚΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ

ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΒΕΜΠΕΡ ΚΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΒΕΜΠΕΡ ΚΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 2400 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Να συγκρίνετε τις απόψεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΛ ΠΟΛΑΝΥΙ

Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΛ ΠΟΛΑΝΥΙ Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΛ ΠΟΛΑΝΥΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΠΟ41 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2900 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΕΠΟ43 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2185 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Ποια είναι κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ HOBBES ΚΑΙ RAWLS ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ

ΟΙ HOBBES ΚΑΙ RAWLS ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΟΙ HOBBES ΚΑΙ RAWLS ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΕΠΟ43 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2200 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Το κοινωνικό συμβόλαιο αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΪΟΣ 2012 2450 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Χρησιμοποιώντας ως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΕΠΟ30 ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2300 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΡΟΛΟΣ

ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΡΟΛΟΣ ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΠΟ32 ΔΥΟ ΘΕΣΜΟΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 1522 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

1.6.3 Ιατρικές και βιολογικές θεωρίες στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη Η αρχαία ελληνική ιατρική µετά τον Ιπποκράτη

1.6.3 Ιατρικές και βιολογικές θεωρίες στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη Η αρχαία ελληνική ιατρική µετά τον Ιπποκράτη 1 2 Περιεχόµενα Πρόλογος...5 Εισαγωγή: Οι Απαρχές της Ελληνικής Επιστήµης...8 Κεφάλαιο 1: Η Αρχαία Ελληνική Επιστήµη...24 1.1 Οι φυσικές θεωρίες των Προσωκρατικών φιλοσόφων...25 1.1.1 H πρώιµη ιωνική φιλοσοφική

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΣΜΟΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΣΜΟΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΣΜΟΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΠΟ43 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2140 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Τι αντιρρήσεις θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ «Προτάξτε τρεις βασικές προϋποθέσεις της Επιστημονικής Επανάστασης. Αναλύστε και τεκμηριώστε τις επιλογές σας» Επαναδιατύπωση του θέματος- Στόχοι της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8 Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ Εργασία 8 ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΑΓΝΗΣ ΒΟΥΡΤΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΤΑΞΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή -Ν.Βλεμμύδης -Έργο -Θεολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Πέτερ Μπρέγκελ ( ):

Πέτερ Μπρέγκελ ( ): ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ Πέτερ Μπρέγκελ (1525 1569) Πέτερ Μπρέγκελ (1525 1569): Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους Ολλανδούς ζωγράφους και χαράκτες της εποχής του, πρωτοπόρος της Βορειοευρωαπαϊκής Αναγέννησης. Ασχολήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

BACON ΚΑΙ NEWTON ΤΟ ΝΕΟ ΙΔΕΩΔΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ 17 ΟΥ ΑΙΩΝΑ

BACON ΚΑΙ NEWTON ΤΟ ΝΕΟ ΙΔΕΩΔΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ 17 ΟΥ ΑΙΩΝΑ BACON ΚΑΙ NEWTON ΤΟ ΝΕΟ ΙΔΕΩΔΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ 17 ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΕΠΟ31 ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...3 2. Η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ANNALES ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΑ ANNALES ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΑ ANNALES ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1450 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Συγκρίνετε τη μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Κωνσταντίνος Λιάκος Β2 49 ο Γυμνάσιο Αθηνών 2011-2012 Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Όπως και στον σύγχρονο κόσμο, έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Τμήμα Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Σχολή Καλών Τεχνών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκουσα: Δρ Βικτώρια Φερεντίνου 1. Εισαγωγή στην τέχνη της Αναγέννησης Αναγέννηση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι Πολιτισμός;

Τι είναι Πολιτισμός; Τι είναι Πολιτισμός; Πόλις Αγριότητα Η μετάβαση Το Βουνό h2p://www.youtube.com/watch?v=- w2m- TeLi6I ELUVEITIE - The Call Of The Mountains Πολιτισμός και ταυτότητα πολιτισμός = ταυτότητα = εμείς αγριότητα

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΗ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ: ΜΠΑΟΥΜΑΝ ΚΑΙ ΓΚΙΝΤΕΝΣ

ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΗ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ: ΜΠΑΟΥΜΑΝ ΚΑΙ ΓΚΙΝΤΕΝΣ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΗ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ: ΜΠΑΟΥΜΑΝ ΚΑΙ ΓΚΙΝΤΕΝΣ ΕΠΟ41 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2750 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Παρουσιάστε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη α. Γράμματα Μοναστήρια και αυλές βασιλιάδων: οι μόνοι χώροι όπου μπορούσαν να καλλιεργηθούν τα γράμματα και οι τέχνες μέχρι τα μέσα του 9ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή Πληροφόρηση και επικοινωνία στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών έρευνα χρηστών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ Ηρώ Φραντζή Ανθρωπιστικές επιστήμες Litterae humaniores Humanities Geisteswissenschaften-Kulturwissenschaten

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου)

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ηλικίες: Προαπαιτούμενες δεξιότητες: Χρόνος: Μέγεθος ομάδας: 8 ενήλικες Καμία 15 λεπτά για τη βασική δραστηριότητα, περισσότερο για τις επεκτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟ21, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2004

ΕΠΟ21, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2004 ΕΠΟ21, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2004 Περιεχόμενα Εισαγωγή...3 1. Τα κείμενα...3 2. Ο κόσμος μέσα από την εικόνα της γυναίκας...5 2.1 Δάντης...5 2.2 Πετράρχης...7

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ;

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1495 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Πολλοί μελετητές αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Αγγελική Παναγοπούλου Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Άγαμη Θέση: Λέκτορας Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Ιστορία Διεύθυνση αλληλογραφίας:

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ15

Διαβάστε περισσότερα

Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο

Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο Οι προϋποθέσεις για την άνθηση του είδους Οι εκπρόσωποι Οι περιστάσεις συγγραφής και εκφώνησης Η παράδοση των κειμένων Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το είδος του αυτοκρατορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΟ32 ΔΥΟ ΘΕΣΜΟΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΪΟΣ 2010 1650 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Ποια πιστεύετε ότι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας. ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΥ 12Κ5 Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας 12Κ3 Εισαγωγή στην Αρχαία Ιστορία 12Κ4 Εισαγωγή στην Βυζαντινή Ιστορία (Α Εξάμηνο-Μάθημα Κορμού) 12Κ17 Ιστορία της Τέχνης: Μεσαίωνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΤΟΥ 46 ου ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Β ΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΜΑ: «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΓΝΩΣΗ»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΤΟΥ 46 ου ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Β ΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΜΑ: «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΓΝΩΣΗ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Β ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 46 ου ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΜΑ: «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΓΝΩΣΗ» Αριστοτέλης (384-322 π.χ.) Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.χ. Ήταν γιος ενός θεραπευτή.

Διαβάστε περισσότερα

ιοργάνωση από τα τρία ανθρωπιστικά Ινστιτούτα του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών:

ιοργάνωση από τα τρία ανθρωπιστικά Ινστιτούτα του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών: «Η ανακάλυψη της Ελλάδας» Στα Βήµατα του Παυσανία Έκθεση πολυτίµων χειρογράφων, βιβλίων και εικαστικού υλικού ιεθνές Συµπόσιο Επιµορφωτικές ιαλέξεις Virtual Exhibition On line Το έργο του Παυσανία Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

The Nottingham eprints service makes this work by researchers of the University of Nottingham available open access under the following conditions.

The Nottingham eprints service makes this work by researchers of the University of Nottingham available open access under the following conditions. Luevorasirikul, Kanokrat (2007) Body image and weight management: young people, internet advertisements and pharmacists. PhD thesis, University of Nottingham. Access from the University of Nottingham repository:

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Αλέξης Καρπούζος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η περιπέτεια της ανθρώπινης χειραφέτησης Εγχειρίδιο έρευνας και διδασκαλίας Εργαστήριο Σκέψης - Αθήνα 2011 Τίτλος: Εισαγωγή στην κατανοητική φιλοσοφία

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο CATERINA MALANDUGNO Φοιτήτρια Το 741 ο Κωνσταντίνος Κοπρώνυμος ακολουθώντας τα βήματα του Λεόντος Γ ξεκίνησε μία σκληρή καταδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟ21, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2005

ΕΠΟ21, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2005 ΕΠΟ21, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2005 Περιεχόμενα Εισαγωγή...3 1. Ο «Δον Κιχώτης» και η πεζογραφία στα τέλη του 16 ου - αρχές 17 ου αιώνα... 3 2. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ Ελληνική και Λατινική: τα θεµέλια της Ευρώπης. Κλασικές σπουδές 1. Ποιες ήταν οι κυρίαρχες γλώσσες µέσα στην απέραντη ρωµαϊκή αυτοκρατορία και ποιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ 11 Ο Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΑΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΏΣ ΤΟΝ 13 Ο ΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ.

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ 11 Ο Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΑΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΏΣ ΤΟΝ 13 Ο ΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ. ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ 11 Ο ΕΏΣ ΤΟΝ 13 Ο ΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ. Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΑΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ. ΕΠΟ 10, ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις

Ιστοσελίδα:  Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Ιστοσελίδα: http://www.astro.auth.gr/~varvogli/ Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: 10.00-12.00 καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Πλανητάριο, 200 σελίδες Ημερολόγιο μαθήματος Μέθοδος διδασκαλίας:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. TMHMA IΣΤΟΡΙΑΣ A εξαμήνου ακαδ. έτους ΩΡΕΣ ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9-10 Γερμανικά Ι Α.ΑΥΓΕΡΗ Αίθ.

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. TMHMA IΣΤΟΡΙΑΣ A εξαμήνου ακαδ. έτους ΩΡΕΣ ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9-10 Γερμανικά Ι Α.ΑΥΓΕΡΗ Αίθ. ΙΟΝΙΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TMHMA IΣΤΟΡΙΑΣ A εξαμήνου ακαδ. έτους 2016-2017 ΩΡΕΣ ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9-10 Γερμανικά Ι Α.ΑΥΓΕΡΗ Αίθ. 5 Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (Υ) 10-11

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17 11 Προλογικό Σημείωμα... 17 Ενότητα Ι: Δημιουργική Αναζήτηση... 19 Δ01 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός και η Ανάδυση της Επιστημονικής Σκέψης...21 Δ1.1 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός... 21 Δ1.2 Η Επιστημονική Σκέψη... 22

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΥΡΓΟΣ. Εμμανουήλ Φαϊτός. Published by Emmanuel Phaetos at Smashwords. Copyright 2013 Emmanuel Phaetos. Smashwords Edition

Ο ΠΥΡΓΟΣ. Εμμανουήλ Φαϊτός. Published by Emmanuel Phaetos at Smashwords. Copyright 2013 Emmanuel Phaetos. Smashwords Edition Ο ΠΥΡΓΟΣ Εμμανουήλ Φαϊτός Published by Emmanuel Phaetos at Smashwords Copyright 2013 Emmanuel Phaetos Smashwords Edition Smashwords Edition, License Notes Thank you for downloading this free e-book. Although

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΊΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΊΔΕΥΣΗ

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΊΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΊΔΕΥΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΊΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΊΔΕΥΣΗ ΣΤΑΎΡΟΥ ΓΙΑΓΚΆΖΟΓΛΟΥ ΣΥΜΒΟΎΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΎ ΙΝΣΤΙΤΟΎΤΟΥ Η παιδεία ως ιδέα και ως πράξη είναι κατόρθωμα του ελληνικού πολιτισμού και αφορά στην πνευματική ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ 20-01- 14 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ- ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (κωδ. 001) Γενικά στοιχεία προγράμματος : Ονομασία προγράμματος : Ελληνικός Πολιτισμός/ Hellenic Culture Οι Επιστημονικά υπεύθυνοι του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ Ε Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Σ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΟΣΜΟΥ 565-1815 Κεφάλαιο 1 1. Ποια εξωτερικά προβλήματα αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

2.12. ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΝΩΣΗ

2.12. ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΝΩΣΗ 2.12. ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΝΩΣΗ [146] Τα περισσότερα θέματα που προτείνονται στην γ λυκείου για συζήτηση στα σχολικά βιβλία απαιτούν ιστορική γνώση. Τέτοια θέματα είναι: Αρχαιότητα (2.500 π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA IΣΤΟΡΙΑΣ Β εξαμήνου ακαδ. έτους ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΩΡΕΣ 9-10 Γερμανικά ΙΙ

TMHMA IΣΤΟΡΙΑΣ Β εξαμήνου ακαδ. έτους ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΩΡΕΣ 9-10 Γερμανικά ΙΙ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TMHMA IΣΤΟΡΙΑΣ Β εξαμήνου ακαδ. έτους 2016-2017 ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΩΡΕΣ 9-10 Γερμανικά ΙΙ 10-11 Γερμανικά ΙΙ 11-12 Γερμανικά ΙΙ 12-13 Γαλλικά ΙΙ Μπ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Θεοδώρα Χασεκίδου-Μάρκου, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β/θμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης Βήματα-κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ

Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ ΕΠΟ41 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 3000 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα