Η ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ"

Transcript

1

2 ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΔΑΔΑΚΗ Η ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ Η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική κατά το διάστημα της Τουρκοκρατίας μόλις τα τελευταία χρόνια προσείλκυσε το ενδιαφέρον της επιστημονικής έρευνας 1. Αποτελεί ωστόσο το τελευταίο κεφάλαιο στην ιστορική θεώρηση της βυζαντινής τέχνης μιας και οι τυπολογικές, κατασκευαστικές και μορφολογικές λύσεις που δόθηκαν έχουν τις ρίζες τους στο βυζαντινό παρελθόν. Εξάλλου η θεώρηση της ναοδομίας μέσα σε ένα γενικότερο κοινωνικό-οικονομικό και πολιτιστικό πλαίσιο προσφέρει στοιχεία τόσο για την ιστορία της αρχιτεκτονικής όσο και για την οικιστική οργάνωση μιας περιοχής, την πληθυσμιακή σύνθεση, την οικονομική κατάσταση, το πολιτιστικό και μορφωτικό επίπεδο. Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια σύντομη επισκόπηση των μνημείων που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής μέσα στα όρια του νομού Σερρών Κυρίαρχο αστικό, οικονομικό, στρατιωτικό και εκκλησιαστικό κέντρο αποτέλεσε από την μέση βυζαντινή εποχή και καθ όλη την διάρκεια της περιόδου που μας απασχολεί η πόλη των Σερρών 3. Η πόλη διατήρησε ένα σημαντικό αριθμό των χριστιανικών ναών που είναι γνωστοί από το 1. Από τα πρώτα άρθρα είναι αυτό του Α. Ορλάνδου, «Η εν Ελλάδι Εκκλησιαστική Αρχιτεκτονική επί Τουρκοκρατίας», Le Hellénisme Contemporain , Αθήναι 1953, σσ Μια σύντομη παρουσίαση επιχειρείται στο Χ. Μπούρα, «Η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα μετά την άλωση ( )», Αρχιτεκτονικά Θέματα 3 (1969) Σημαντικά είναι τα άρθρα του Μ. Χατζηδάκη στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους της Εκδοτικής Αθηνών: Μ. Χατζηδάκη, Η μεταβυζαντινή τέχνη ( ) και η ακτινοβολία της, τόμ. Ι (1974) και Πνευματικός Βίος και Πολιτισμός ( ) τόμ. ΙΑ (1975) Τα τελευταία πορίσματα παρουσιάζονται στο Χ. Μπούρα, «Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή αρχιτεκτονική στην Ελλάδα», εκδόσεις Μέλισσα Αθήνα 2001, σσ Με τα μεταβυζαντινά μνημεία του Ν. Σερρών ήρθα σε επαφή στο πλαίσιο των υπηρεσιακών μου καθηκόντων ως αρχαιολόγου στην περιοχή. Σε μια πρώτη εργασία παρουσιάσαμε τα μνημεία της επαρχίας Βισαλτίας (Στ. Δαδάκη, «Οι μεταβυζαντινοί ναοί της Βισαλτίας», Πρακτικά Β Επιστημονικού Συμποσίου Η Νιγρίτα-Η Βισαλτία δια μέσου της ιστορίας, Νιγρίτα 1995, σσ Στο εξής Δαδάκη, Βισαλτία). Ευχαριστώ θερμά τον πάντα πρόθυμο φύλακα Αρχαιοτήτων Σερρών κ. Ιωάννη Καμήλαλη για την πολύτιμη βοήθεια στις περιοδείες μου, τη σχεδιάστρια της Εφορείας κ. Φωτεινή Κοντάκου για τα σχέδια και τον καθηγητή Κ. Τσουρή για το ενδιαφέρον και τις υποδείξεις του. 3. Γ. Καφταντζή, Ιστορία της πόλεως Σερρών και της περιφερείας της, Θεσ/νίκη 1996.

3 718 Σταυρούλα Δαδάκη 14 ο αι. 4 και η μητρόπολη γρήγορα διοργανώθηκε κάτω από τις νέες συνθήκες. Σειρά εγγράφων και πυκνές μνείες μητροπολιτών φανερώνουν μια σχετικά ομαλή συνέχεια του βίου της 5. Δευτερεύουσας σημασίας αστικό κέντρο υπήρξε η βυζαντινή πόλη Ζίχνα 6 η οποία επίσης διατήρησε τουλάχιστον τους πρώτους χρόνους της Τουρκοκρατίας κάποιους από τους ναούς της 7. Στη συνέχεια εξελίχθηκε σε διοικητικό κέντρο του καζά της Ζίχνας. Ως έδρα μητροπόλεως διετέλεσε ως τα Για σύντομο χρονικό διάστημα, ως το 1663, συνενώθηκε με τη μητρόπολη Νευροκοπίου, οπότε οι πάλαι ποτέ μητροπόλεις Φιλίππων, Δράμας, Ζιχνών και Νευροκοπίου δια το «σπανιζόντων εν αυταίς χριστιανών» συνενώθηκαν σε μία ως τα τέλη σχεδόν της περιόδου που εξετάζουμε 8. Ένας βυζαντινός οικισμός και επισκοπή της μητρόπολης Σερρών που διατηρήθηκε έως τα τέλη του 16 ου αι. είναι η Έζοβα 9, την οποία αντικατέστησε από τον 17 ο αι. και μετά η Νιγρίτα. Στο βόρειο τμήμα, το Σιδηρόκαστρο που ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Γ Παλαιολόγο ως στρατιωτικό κάστρο κυρίως, παρά ως οικισμός, εξελίχθηκε στη μεταβυζαντινή εποχή σε ένα αξιόλογο ημιαστικό και διοικητικό κέντρο 10. Από την άποψη της εκκλησιαστικής διοίκησης η επαρχία Σιντικής μοιραζόταν ανάμεσα στις μητροπόλεις Σερρών και Μελενίκου. Η μητρόπολη Σιδηροκάστρου το 1922 αποτέλεσε τη φυσική συνέχεια της μητρόπολης Μελενίκου Από το πλήθος των μονών και μονυδρίων που αναφέρονται στα έγγραφα του 14 ου αι. ελάχιστα επιβίωσαν 12. Οι δυο κυρίαρχες στην περιοχή μονές, Προδρόμου και Εικοσιφοινίσσης 13, επέζησαν της κατάκτησης, ανασυντάχθηκαν και γρήγορα εξελίχθηκαν σε κέντρα διαφύλαξης της ορθό- 4. P. Nasturel-N. Beldiceanu, «Les églises byzantines et la situation économique de Drama, Serrès et Zichna aux XIV et XV siècles», JÖB 27 (1978) Ε. Ζαχαριάδου, Δέκα Τουρκικά έγγραφα για τη Μεγάλη εκκλησία, Αθήνα 1996, σ Ν. Μουτσόπουλου, «Το βυζαντινό κάστρο της Ζίχνας. Συμβολή στη μελέτη ενός βυζαντινού οχυρού οικισμού στην περιοχή του Στρυμόνα», Επιστημονική Επετηρίς της Πολυτεχνικής Σχολής, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Ι (1986) P. Nasturel-N. Beldiceanu, ό.π., σσ Σ. Πασχαλίδη-Δ. Στράτη, Τα Μοναστήρια της Μακεδονίας. Α. Ανατολική Μακεδονία, έκδοση Κέντρου Βυζαντινών Ερευνών Θεσσαλονίκη 1996, σσ Αναφέρονται για πρώτη φορά τον 11 ο αι. και αποτελούν μια από τις επισκοπές του θέματος Σερρών. Βλ. Ν. Ζήκου, «Εζεβαί: «Ενας βυζαντινός οικισμός στο Κάτω Τμήμα της Κοιλάδας του Στρυμόνα», Μνήμη Μανόλη Ανδρόνικου, Θεσσαλονίκη 1997, σσ Βλ. επίσης Α. Γλαβίνα, «Η Επισκοπή Εζεβών», Ιστορικογεωγραφικά 5 (1995) Γ. Στιβαρού, «Δεμίρ Ισσάριον», Μακεδονικόν Ημερολόγιον 3 (1909) Σ. Πασχαλίδη-Δ. Στράτη, ό.π., σ Για πρόχειρη καταγραφή βλ. Π. Θεοδωρίδη, «Πίνακας τοπογραφίας του Αγιορειτικού παραγωγικού χώρου», Κληρονομιά 13 (1981) Σ. Πασχαλίδη-Δ. Στράτη, ό.π., σσ , (Μονή Προδρόμου) και σσ (Μονή Εικοσιφοινίσσης), όπου και βιβλιογραφία.

4 Η μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική 719 δοξης πίστης και του ελληνισμού. Όπως προκύπτει επίσης από οθωμανικά κατάστιχα 14 διατήρησαν ένα ικανό τμήμα της ακίνητης περιουσίας τους, γεγονός που τις ανέδειξε σε σημαντικές οικονομικές και παραγωγικές μονάδες. 3. Από διοικητικής πλευράς, στους δυο πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας διαμορφώθηκαν μικρές διοικητικές περιφέρειες, τα λεγόμενα βιλαέτια. Στους επόμενους αιώνες η περιοχή των Σερρών αποτέλεσε τμήμα μεγαλύτερης ενότητας, ενώ κατά τον 18 ο αι. με αρχές 19 ου αι. διαμοιράστηκε πάλι σε μικρές ενότητες υπό την διοίκηση μπέηδων με αυτόνομες και διασπαστικές τάσεις Η κατανομή του υλικού που καλύπτει διάστημα πέντε αιώνων έγινε σε τρεις μεγάλες περιόδους. Η πρώτη είναι η περίοδος ακμής της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ενώ για τον υπόδουλο ελληνισμό περίοδος, ανασύνταξης και συγκέντρωσης δυνάμεων υλικών και ηθικών 16. Στη δεύτερη συμβαίνει το αντίθετο. Από τα τέλη του 17 ου αι. αρχίζουν και διαφαίνονται τα πρώτα σημάδια κόπωσης που, σταδιακά, θα οδηγήσουν αφενός στην αποσύνθεση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, και αφετέρου στην οικονομική, κοινωνική και δημογραφική ανάκαμψη των υπόδουλων εθνοτήτων με ανάλογο αντίκτυπο και στον πνευματικό τους βίο 17. Ο 19 ος αι. χαρακτηρίζεται από την αφύπνιση της εθνικής συνείδησης, την ελληνική επανάσταση, τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. 1 η περίοδος: 15 ος -17 ος αιώνες Η μη ανέγερση νέων εκκλησιαστικών κτιρίων κατά τον πρώτο αιώνα μετά την κατάκτηση είναι αναμενόμενη και συμβαδίζει με ό,τι γνωρίζουμε και στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο. Η μοναστική έκρηξη του 16 ου αι. που παρατηρείται στην Κεντρική και Δυτική Ελλάδα 18 δεν αντιπροσωπεύεται 14. E. Balta, Les vakifs de Serrès et de sa région (XVe et XVIe siècles), Athènes Ν. Σβορώνου, «Διοικητικές, Κοινωνικές και Οικονομικές εξελίξεις, από το 1430 ως το 1821», στον τόμο Μακεδονία χρόνια Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού. Γενική Εποπτεία Μ. Β. Σακελλαρίου, έκδοση Εκδοτικής Αθηνών Αθήνα 1982, σ Χ. Γ. Πατρινέλη, «Ο Ελληνισμός κατά την πρώιμη τουρκοκρατία ( ). Γενικές παρατηρήσεις και συσχετισμοί με την εξέλιξη της μεταβυζαντινής τέχνης», ΔΧΑΕ 16 ( ) Α. Καραθανάση, «Η Μακεδονία κατά την Τουρκοκρατία», στον τόμο Μακεδονία. Γενική εποπτεία Αθ. Παλιούρα, έκδοση Ελληνική Εθνική γραμμή Αθήνα 1994, σσ όπου και βιβλιογραφία. 18. Σε μια πρόχειρη απαρίθμηση των γνωστών στη βιβλιογραφία μνημείων σημειώσαμε 19 Μονές στη Θεσσαλία και Κεντροδυτική Μακεδονία, εκτός Αγίου Όρους, 9 στην Ήπειρο, 9 στη Στερεά Ελλάδα και Εύβοια. Πρβλ τα μνημεία που αναφέρονται στα Χ. Μπούρα, Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή αρχιτεκτονική στην Ελλάδα, εκδόσεις Μέλισσα, Αθήνα 2001, σσ και Χ. Μπούρα, «Η βυζαντινή παράδοση στην εκκλησιαστική αρχιτεκτονική στα Βαλκάνια του 16 ου και του 17 ου αι.» στον τόμο Η βυζαντινή παράδοση μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, επιμέλεια J. Yiannias, έκδοση ΜΙΕΤ, Αθήνα

5 720 Σταυρούλα Δαδάκη παρά μόνο με την ίδρυση τοπικής εμβέλειας μοναστικών ιδρυμάτων (Μονή Αγίου Δημητρίου στα Νέα Κερδύλια πριν το , Μονή Εισοδίων Θεοτόκου στο Αηδονοχώρι πριν το ). Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να είναι άσχετο και με τις ειδικότερες συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή, όπως ο αφανισμός του πληθυσμού στο πρώτο μισό του 14 ου αι. από τις διαδοχικές πολεμικές αναταραχές (Καταλανική εκστρατεία, εμφύλιος πόλεμος, σερβική κατοχή), ο πυκνός εποικισμός από συμπαγείς μουσουλμανικούς πληθυσμούς, αμέσως μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Οθωμανούς, η διαμόρφωση της πόλης των Σερρών ως ισχυρού οθωμανικού κέντρου διοίκησης, η πνευματική κυριαρχία των δυο ιστορικών μονών, αλλά και η κάλυψη ζωτικού οικονομικού παραγωγικού χώρου, από τις Μονές του Αγίου Όρους, οι οποίες διατήρησαν την έγγεια περιουσία τους στην περιοχή του Στρυμόνα. Εξίσου λίγα είναι και τα μη μοναστηριακά κτίρια. Συνήθως πρόκειται για μικρά κτίσματα που σχετίζονται με άλλο θρησκευτικό ίδρυμα, όπως το ναΰδριο της Γέννησης της Θεοτόκου (15 ος αι.) 21, Αγίας Παρασκευής (1625) 22 και Ταξιάρχη Μιχαήλ (β μισό 16 ου αι.) 23 στον περιβάλλοντα χώρο της Μονής Προδρόμου, το ναΰδριο της Θεοτόκου Οδηγητρίας (1640) σε επαφή με την παλαιά μητρόπολη των Σερρών 24. Το ναΰδριο των Αγίων Θεοδώρων στη Μεσολακκιά 25 δεν είναι σίγουρο αν ήταν μονύδριο ή παρεκκλήσιο. Αντιπροσωπεύουν ωστόσο το πνεύμα της αφύπνισης και δραστηριότητας της εκκλησίας που παρατηρείται εν γένει στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο, αφού η μονή του Αγίου Δημητρίου ανεγέρθηκε από τον παπά Κωνσταντίνο και παπά Γιαννάκη 26, τη Μονή της Θεοτόκου στο Αηδονοχώρι ίδρυσε ο 1994, σσ Βλ. επίσης Σ. Βογιατζή, Συμβολή στην ιστορία της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής της κεντρικής Ελλάδας κατά τον 16 ο αι. Οι μονές του Αγίου Βησσαρίωνος (Δούσικο) και του Αγίου Νικάνορος (Ζάβορδα), έκδοση Χριστανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, Αθήνα 2000, σσ και Δαδάκη, Βισαλτία, σ Σ. Πασχαλίδη-Δ. Στράτη, ό.π., σ Σ. Κίσσα, «Οι παλαιότερες τοιχογραφίες του εξωκκλησίου της Παναγίας στη Μονή Προδρόμου», Πρακτικά Β Διεθνούς Συνεδρίου Οι Σέρρες και η περιοχή τους. Από την αρχαία στη μεταβυζαντινή κοινωνία Θεσσαλονίκη 1998, σσ ΑΔ 28 (1973) Χρονικά Β2, σ Ξ. Σαββοπούλου-Κατσίκη, «Το εξωκκλήσι του Ταξιάρχη στους ελαιώνες της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Σερρών, Σερραϊκά Ανάλεκτα 2 ( ) Π. Ν. Παπαγεωργίου, Αι Σέρραι, και τα προάστεια, τα περί τας Σέρρας και η Μονή Ιωάννου του Προδρόμου, έκδοση Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών, Θεσσαλονίκη 1988, σ. 27 αριθ Ν. Ζήκου, «Ο ναός των Αγίων Θεοδώρων στα Λακοβίκεια Σερρών», Κληρονομιά 14Β (1982). 26. Σύμφωνα με ανέκδοτο μεταφρασμένο φιρμάνι που φυλάσσεται στα αρχεία της Μονής Καρακάλλου, ιδρύθηκε το 1561 από δυο ιερείς από τα Κρούσοβα (σημερινά Άνω και Κάτω Κερδύλια). Ευχαριστώ θερμά τον ηγούμενο της Μονής Καρακάλλου που είχε

6 Η μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική 721 ιερομόναχος Μάρκος 27, το ναό των Αγίων Θεοδώρων στη Μεσολακκιά ο ιερομόναχος Γεδεών 28, ενώ το ναΰδριο της Θεοτόκου στους Αγίους Θεοδώρους έκτισε ο μητροπολίτης Σερρών Δανιήλ 29. Από τυπολογικής πλευράς εξεταζόμενα διαπιστώνουμε ότι τα σωζόμενα παραδείγματα της πρώτης περιόδου ανήκουν στον απλούστερο αρχιτεκτονικό τύπο ναού. Πρόκειται για απλές ορθογώνιες αίθουσες, κτίσματα ταπεινά, χωρίς εξωτερικό διάκοσμο. Το καθολικό της μονής Αγίου Δημητρίου στα Κερδύλια είναι μια ορθογώνια αίθουσα με υποτυπώδη σταυρική κάτοψη που σχηματίζεται από δύο ορθογώνιες προεξοχές στις δύο μακρυές πλευρές, πεντάπλευρη εξωτερικά αψίδα και ξυλοστέγη (σχ. 1). Το ναΰδριο των Αγίων Θεοδώρων στη Μεσολακκιά είναι επίσης μια ορθογώνια ξυλόστεγη αίθουσα με ημικυκλική αψίδα στα ανατολικά, ένα μικρό ταπεινό κτίσμα που δεν ξεχωρίζει από τα γύρω σπίτια (εικ. 1). Το ναΰδριο της Αγίας Παρασκευής είναι ένα μικρό ορθογώνιο κτίσμα με κόγχες εγγεγραμμένες στο πάχος του ανατολικού τοίχου και θολωτή κάλυψη. Το ναΰδριο του Ταξιάρχη Μιχαήλ βορειοανατολικά της ίδιας μονής είναι ορθογώνια ξυλόστεγη αίθουσα. Είναι χαρακτηριστικό ότι και ο Παπαγεωργίου, αναφερόμενος στους ναούς που τοποθετεί στην περίοδο αυτή, χρησιμοποιεί τους όρους ναΐδιο ή ναΰδριο 30. Ίσως η υποτυπώδης σταυρική κάτοψη στη Μονή Αγίου Δημητρίου στα Κερδύλια να υποδηλώνει την προσπάθεια του κτήτορα για διαφοροποίηση από μια απλή αίθουσα. Παρουσιάζουν επίσης ελάχιστο μορφολογικό ενδιαφέρον. Τα περισσότερα είναι κτισμένα με απλή αργολιθοδομή χωρίς διάκοσμο. Η πεντάπλευρη αψίδα στη Μονή Αγίου Δημητρίου Κερδυλίων τονίζει ενδεχομένως το ανατολικό μέρος του ναού (εικ. 2). Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το οδοντωτό γείσο, που κοσμεί την αψίδα του καθολικού της Μονής Εικοσιφοινίσσης. Ως γνωστόν το σημερινό καθολικό της Μονής είναι κτίσμα των ετών , ενώ η ανατολική του πλευρά έχει χρονολογηθεί στον 11 ο αι. 31. Η απλή αργολιθοδομή, τα μικρά τοξωτά την καλοσύνη να μου χορηγήσει αντίγραφο του εγγράφου. Στα 1633, σύμφωνα με έγγραφο του μητροπολίτη Σερρών Δανιήλ, P. Odorico, Mémoire d une voix perdue. Le cartulaire de la mètropole de Serrès (XVIIe -IXe siècles), Paris 1994, αποτελεί αντικείμενο διαμάχης ανάμεσα στη μητρόπολη Σερρών και τους κληρονόμους των κτητόρων. Άγνωστο υπό ποίες συνθήκες και πότε πέρασε στην κατοχή της Μονής Καρακάλλου. Σήμερα αναβιώνει ως μετόχιο της μονής. 27. P. Lemerle, Actes de Kutlumus, Paris 1988, σ. 188, no Α. Γουσίου, Η Κατά το Πάγγαιον χώρα Λακκοβηκίων. Τοπογραφία, ήθη, έθιμα και γλώσσα, Λειψία 1894, σ Γ. Λαμπάκη, «Περιηγήσεις», ΔΧΑΕ 5 (1905) 54, αριθ Π. Ν. Παπαγεωργίου, Αι Σέρραι ό.π. 31. Η χρονολόγηση αυτή προτείνεται από την Μ. Καμπούρη, «Νέα στοιχεία από τη μεσοβυζαντινή φάση του καθολικού της Μονής Εικοσιφοινίσσης», Επιστημονική Επετηρίς της Πολυτεχνικής Σχολής, Παράρτημα 5 ( ) 128 και γίνεται δεκτή και από μεταγενέστερους μελετητές. Πρβλ Απ. Γκλαβίνας, «Εγκύκλιος της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης

7 722 Σταυρούλα Δαδάκη ανοίγματα χωρίς πλαίσια και κυρίως οι φαλτσογωνιές που διακοσμούνται με πρισματικούς σταλακτίτες είναι κατά την άποψη μας στοιχεία για χρονολόγηση στη μεταβυζαντινή εποχή. (εικ. 3). Η ανέγερση νέου καθολικού θα πρέπει μάλλον να συσχετιστεί με την αναβίωση που αυτή γνωρίζει το διάστημα μετά την καταστροφή του Το ίδιο χρονικό διάστημα και άλλα κτίρια της μονής γνώρισαν οικοδομική δραστηριότητα η περίοδος: ο 18 ος αι. Η άνθηση της μεταβυζαντινής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής από το 18 ο αι. και μετά είναι ένα φαινόμενο που χαρακτηρίζει όλη τη Νότια Βαλκανική και αντιπροσωπεύεται επάξια και στην περιοχή των Σερρών. Από τη δεύτερη δεκαετία του αιώνα αυξάνει η οικοδομική δραστηριότητα τόσο μέσα στην πόλη των Σερρών, όσο και στην ύπαιθρο, κυρίως στην επαρχία της Βισαλτίας. Η αυξημένη ναοδομία που παρατηρείται στην επαρχία αυτή, δεν πρέπει να είναι άσχετη με την επιβίωση της επισκοπής Εζεβών, την παρουσία μετοχίων του Αγίου Όρους που συγκράτησαν τον πληθυσμό στον τόπο του και την ενίσχυση του από τα μέσα του αιώνα με νέο αίμα που μετακινήθηκε προς την περιοχή από την Ήπειρο και τη Μοσχόπολη 33. Την ίδια εποχή η οθωμανική επαρχιακή διοίκηση αρχίζει και εμφανίζει τάσεις ανεξαρτησίας, γεγονός που επιτρέπει στις τοπικές κοινωνίες να επιλύουν τα προβλήματα τους στο στενό τοπικό πλαίσιο. Η έλλειψη ναών αυτής της περιόδου στην επαρχία Φυλλίδας, που ανήκε στην Μητρόπολη Ζιχνών, δεν πρέπει να οφείλεται μόνο στον αναμενόμενο αφανισμό των μνημείων. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η μητρόπολη Ζιχνών από τα μέσα του 17 ου αι. δεν διαθέτει χριστιανικό πληθυσμό ικανό να στηρίξει μητροπολίτη. Η δεύτερη σημαντική αλλαγή που παρατηρείται είναι ότι την περίοδο αυτή χορηγοί των ναών είναι οι ίδιες οι κοινότητες, φαινόμενο που χαρακτηρίζει και την υπόλοιπη Ελλάδα. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο Χουμνικό ανηγέρθηκε το 1753 δια συνδρομής και δαπάνης της παρούσης χώρας όπως μας πληροφορεί η κτιτορική επιγραφή 34. Μέχρις στιγμής καταγράφηκαν επτά ναοί. Τέσσερις από αυτούς (ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο Χουμνικό (1753), ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο Σιτοχώρι, (1760) ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Αηδονοχώυπέρ της μονής Εικοσιφοινίσσης», Μακεδονικά 21 (1981) 358. Σ. Πασχαλίδη-Δ. Στράτη, ό.π., σσ Απ. Γκλαβίνα, ό.π., σ Η διάλυση της Μοσχόπολης το 1769 είχε ως αποτέλεσμα να διασκορπισθεί ο πληθυσμός της σε όλη την Μακεδονία. Μικρές ομάδες αναφέρονται ότι εγκαταστάθηκαν και στην περιοχή των Σερρών όπως τα Πορόια. Πρβλ. Ιωκ. Μαρτινιανού, Η Μοσχόπολις, έκδοση Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1957, σσ Δαδάκη, Βισαλτία, σ. 166.

8 Η μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική 723 ρι (1763) ο ναός Κωνσταντίνου και Ελένης στον Αχινό (1763) 35 χρονολογούνται με βάση τις επιγραφές που σώζουν. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στη Νιγρίτα χρονολογείται με βάση τον τοιχογραφικό διάκοσμό του στη δεκαετία Στον 18 ο αι. χρονολογούμε την αψίδα και τον ανατολικό τοίχο του ναού της Θεοτόκου στην Παλαιοκώμη (εικ. 4) και την αψίδα του ναού της Αγίας Παρασκευής στην Πρώτη (εικ. 5) γιατί παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά με τους χρονολογημένους ναούς της ομάδας αυτής. Με επιφύλαξη μπορούμε να εντάξουμε στο 18 ο αι. και την ίδρυση του ναού του Προφήτη Ηλία στη Βέργη, του ναού του Αγίου Γεωργίου στην Τούμπα, του ναού των Ταξιαρχών στο Αχλαδοχώρικαι του ναού του Αγίου Αντωνίου στο Στρυμονικό 37. Η πλειονότητα των ναών της περιόδου αυτής ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής, ο οποίος επικρατεί την περίοδο αυτή σε όλη την βαλκανική χερσόνησο (σχ. 2) 38. Παρουσιάζουν δε όλα τα κοινά γνωρίσματα του τύπου, όπως η δίρριχτη αδιαβάθμητη στέγη που καλύπτει και τα τρία κλίτη με τις αποτμήσεις στα αετώματα (εικ. 6), ο γυναικωνίτης σε όροφο (εικ. 7), η εξέχουσα ημικυκλική αψίδα 39 (εικ. 8). Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο Σιτοχώρι ανήκει στον σπάνιο για την εποχή τύπο της τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής με υπερυψωμένο φωταγωγό (εικ. 9 και σχ. 3). Παραδείγματα αυτού του τύπου συνήθως θεωρούνται απομίμηση μεσοβυζαντινών προτύπων 40. Η κάλυψη των χώρων του Ιερού Βήματος με θόλους μας κάνει να υποθέσουμε ότι κτίστηκε σε απομίμηση της Παλαιάς Μητρόπολης των Σερρών. Από μορφολογικής πλευράς είναι φανερή η προσπάθεια να παρου- 35. Δαδάκη, Βισαλτία, σσ Α. Στρατή, «Οι τοιχογραφίες του Αγίου Γεωργίου Νιγρίτας και η συμβολή τους στη ζωγραφική του 18 ου αι. στην Ανατολική Μακεδονία», Πρακτικά επιστημονικού Συμποσίου Η Νιγρίτα-Η Βισαλτία δια μέσου της ιστορίας, Νιγρίτα 1995, σσ Η ανέγερση των ναών αυτών κατά τον 18 ο αι. πιθανολογείται με βάση τις σωζόμενες δεσποτικές εικόνες που διατηρούνται στο σημερινό ναό. Από το ναό του προφήτη Ηλία της Βέργης οι εικόνες Αγιος Δημήτριος και Σύναξη Αρχαγγέλλων βρίσκονται σήμερα στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Σερρών. Στον Άγιο Γεώργιο Τούμπας βρίσκονται στο τέμπλο του σύγχρονου ναού, ενώ στο ναό των Ταξιαρχών οι παλαιές εικόνες εκτίθενται στο γυναικωνίτη. Για τον Άγιο Αντώνιο Στρυμονικού παραδίδεται ως έτος ανέγερσης το Βλ. Δαδάκη, Βισαλτία, σ. 164, σημ Η επικράτηση του τύπου αυτού στη μεταβυζαντινή εποχή θεωρείται ότι αποτελεί συνισταμένη πολλών παραγόντων, όπως η προσπάθεια αναδρομής στην παράδοση, η δυνατότητα δημιουργίας ευρύχωρου εσωτερικού, η ευκολία στην κατασκευή. Πρβλ Μ. Χατζηδάκη, Πνευματικός Βίος και Πολιτισμός, ό.π., σσ Μ. Καμπούρη-Βαμβούκου, «Η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική στη Μακεδονία μετά την άλωση ( )», στον τόμο Μακεδονία. Γενική Εποπτεία Αθ. Παλιούρα, έκδοση Ελληνική Εθνική Γραμμή, τόμ. Β Αθήνα 1997, σ Μ. Χατζηδάκη, Πνευματικός Βίος και Πολιτισμός, ό.π., σ Σ. Βογιατζή, ό.π., σ. 120.

9 724 Σταυρούλα Δαδάκη σιάσουν υψηλότερο αισθητικό αποτέλεσμα, αναβιώνοντας βυζαντινούς τρόπους και μορφές, όπως είναι η χρήση μικρών ορθογώνιων λαξευτών πωρόλιθων με καλά προσαρμοσμένους αρμούς για την τοιχοποιία (ναοί Αγίου Γεωργίου Χουμνικού, Αγίου Γεωργίου Σιτοχωρίου, Κοίμησης Θεοτόκου Παλαιοκώμης, η διακόσμηση της αψίδας με αβαθή αψιδώματα που απολήγουν σε ημικυκλικά τόξα (ναοί Αγίου Γεωργίου Χουμνικού, Αγίου Γεωργίου Σιτοχωρίου, Κοίμησης Θεοτόκου Παλαιοκώμης, Κοίμησης Θεοτόκου Αηδονοχωρίου), η επιμέλεια στα πλαίσια των ανοιγμάτων (ναός Αγίου Γεωργίου Χουμνικού). 3 η περίοδος: 19 ος αι. Ο 19 ος αι. χαρακτηρίζεται από ανοικοδόμηση νέων ναών σε όλη την περιφέρεια 41. Όχι μόνο η πόλη αλλά και ο πιο ταπεινός οικισμός είναι σε θέση να αποκτήσει το λατρευτικό του χώρο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ναός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης του 1810 στην θέση Γεωργουλά στο Φλάμπουρο που την εποχή αυτή αναφέρεται από τις πηγές ως τσιφλίκι 42. Άλλο χαρακτηριστικό είναι ότι σε ακμάζουσες κοινότητες όπως η Άνω Βροντού, το Αχλαδοχώρι, τα Άνω Πορόια, ιδρύονται από δυο ναοί σε κάθε μια. Η κατανομή τους μέσα στον αιώνα δείχνει ότι οι ταραγμένοι χρόνοι πριν την επανάσταση μάλλον δεν άγγιξαν ιδιαίτερα την περιοχή μιας και δυο ναοί μέσα στην πόλη των Σερρών χρονολογούνται στα 1817 (Ναός Αγίων Αναργύρων) και 1819 (Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου) και ένας το 1826 (Ναός Αγίου Αντωνίου και Μαρίνης). Ενδεχομένως η διοίκηση του Ισμαήλ Μπέη ( ) να λειτούργησε θετικά για τους χριστιανούς στον τομέα αυτό. Μια μικρή κάμψη παρατηρείται το διάστημα που ίσως αντανακλά την αυστηρότητα των οθωμανικών αρχών μετά την αναγνώριση του ελληνικού κράτους, αλλά και την οικονομική αφαίμαξη της εκκλησίας για χάρη του αγώνα. Τις επόμενες δεκαετίες η κατανομή είναι κανονική με μια έξαρση στη δεκαετία , απότοκος της οικονομικής ευμάρειας στην περιοχή, αλλά και της θρησκευτικής ελευθερίας που άρχισαν να απολαμβάνουν οι μη μουσουλμάνοι υπήκοοι μετά το Χάτι Χουμαγιούν του Τέλος μια νέα οικοδομική έξαρση παρατηρείται μετά το 1870, όταν άρχισαν οι εθνικοθρησκευτικές έριδες ανάμεσα στο ελληνικό και το σλαβικό στοιχείο και κάθε εθνότητα έσπευδε να εφοδιάσει την κοινότητά της με το σύμβολο της πίστης. Και την περίοδο αυτή επικρατεί ο τύπος της τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής (σχ. 4). Ο τύπος της μονόχωρης ξυλόστεγης αίθουσας συναντιέται 41. Μέχρις στιγμής έχουν καταγραφεί 46 ναοί αυτής της περιόδου. Κάποιοι από αυτούς έχουν υποστεί μεταγενέστερες επεμβάσεις που έχουν αλλοιώσει από λίγο ως πολύ την αρχική μορφή τους. 42. J. Leffort, Paysages de Macédoine, Paris 1986, σ. 151.

10 Η μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική 725 σε ένα μόνο μνημείο (ναός Αγίων Αναργύρων στα Κερδύλια 43 ). Η βασιλική με υπερυψωμένο φωταγωγό αντιπροσωπεύεται από ένα αξιόλογο μνημείο (ναός Αγίου Αθανασίου στη Μεσολακκιά) που με το τριμερές ιερό Βήμα και τα παράθυρα με λοβούς είναι φανερό ότι μιμείται μεσοβυζαντινά πρότυπα (εικ. 10). Δύο μόνο παραδείγματα (καθολικό Μονής Αγίου Γεωργίου στο Μοναστηράκι Κερκίνης (εικ. 11), ναός Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης στη Λυγαριά 44 (εικ. 12 και σχ. 5) ανήκουν στον τύπο της θολοσκεπούς βασιλικής με τρούλο, με τη χαρακτηριστική παράθεση θόλων, κάτω από την ενιαία δικλινή στέγη 45. Ο τύπος του αθωνικού ναού αντιπροσωπεύεται από το καθολικό της Μονής Εικοσιφοινίσσης 46 (σχ. 6). Ο τύπος του τετράκογχου που επιλέγεται για το καθολικό της Μονής Αναλήψεως στην Πρώτη (σχ. 7) θέτει εύλογα ερωτήματα για την επιλογή ενός παλαιοχριστιανικού τύπου με ελάχιστη διάδοση στη βυζαντινή εποχή και μηδαμινή στη μεταβυζαντινή 47. Τέλος ο τύπος της τρίκλιτης βασιλικής που στις τρεις πλευρές περιβάλλεται από διώροφη στοά ανοικτή στο ισόγειο και υπερκείμενο γυναικωνίτη 48, αντιπροσωπεύεται από το ναό του Προφήτη Ηλία στο Αχλαδοχώρι 49 (εικ. 43. Δαδάκη, Βισαλτία, σ Δαδάκη, Βισαλτία, σ Για ναούς αυτού του τύπου, βλ. Α. Τζάκου, «Το Γενέσιον της Θεοτόκου στο Θεσπρωτικό Πρέβεζας», Εκκλησίες ΙΙ, Αθήνα 1982, σσ Σε αντίθεση με την ιστορία της μονής, η αρχιτεκτονική του καθολικού δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Με βάση τις σωζόμενες επιγραφές το καθολικό χρονολογείται στα με εξαίρεση το μαρμαροθετημένο δάπεδο στο εσωτερικό και το ανατολικό τμήμα του που θεωρείται πρωϊμότερο (βλ σημ. 31). Το μεν μαρμαροθέτημα δεν χωρεί αμφιβολία ότι ανήκει στη μεσοβυζαντινή φάση του. Το ανατολικό τμήμα όμως ανάγεται στον 16 ο αι. όπως αναφέραμε και παραπάνω. Πιστεύουμε ότι το ενδεχόμενο ο πυρήνας του καθολικού που ανήκει στον τύπο του αθωνικού ναού να ανήκει στην φάση του 16 ου αι. είναι αρκετά πιθανό. Με τη φάση του που αναφέρουν οι επιγραφές θα πρέπει να συνδέσουμε τη διώροφη στοά που περιβάλλει τον κυρίως ναό και το νάρθηκα στις τρεις πλευρές. Το ότι η στοά προστέθηκε στον υπάρχοντα πυρήνα αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι έχει αποφράξει κάποια παράθυρα. Βέβαια η υπόθεση των οικοδομικών φάσεων απαιτεί επιτόπια μελέτη και καθαίρεση επιχρισμάτων κάτι που την παρούσα φάση δεν είναι εφικτό. 47. Για τα τετράκογχα της παλαιοχριστιανικής εποχής, βλ. πρόχειρα R. Krautheimer, Early Christian and Byzantine Architecture, Ελληνική μετάφρ. Φ. Μαλλούχου-Τούφανο Έκδοση ΜΙΕΤ, Αθήνα 1991, σσ Πρβλ επίσης Α. Ορλάνδου, «Βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία της Ρόδου», ΑΒΜΕ 6 (1948) Θ. Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, «Θρησκευτική αρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη κατά την τελευταία φάση της Τουρκοκρατίας ( )», Θεσσαλονίκη, Επιστημονική Επετηρίς της Πολυτεχνικής Σχολής, Παράρτημα αριθ 31 του ΙΑ τόμου, έκδοση ΑΠΘ (1989) 452. Βλ. επίσης Θ. Μαντοπούλου- Παναγιωτοπούλου, «Επεμβάσεις σε μεταβυζαντινούς ναούς κατά τον 19 ο αι.», Εκκλησίες V (1998) Αναμφίβολα πρόκειται για το πιο εντυπωσιακό δείγμα της μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής στην περιοχή των Σερρών, έμπνευση ενός κοσμογυρισμένου αρχιτέκτονα, ο οποίος συνδυάζει τις τυπολογικές ανησυχίες της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής του 19 ου αι. με μορφολογικά στοιχεία του κλασικισμού και κεντροευρωπαϊκές καταβολές. Ένα ερώτημα

11 726 Σταυρούλα Δαδάκη 13). Παρόμοιο αρχιτεκτονικό τύπο πρέπει να είχε και ο μη σωζόμενος σήμερα ναός του Αγίου Νικολάου των Μποσταντζήδων (1871) για τον οποίο ο Παπαγεωργίου γράφει ότι μιμείται το ναό του Αγίου Νικολάου της Θεσσαλονίκης, υπονοώντας τον Άγιο Νικόλαο τον Τρανό 50 και ενδεχομένως το καθολικό της Μονής Εικοσιφοινίσσης. Οι μορφολογικές αναζητήσεις ακολουθούν επίσης το γενικότερο πνεύμα της εποχής. Στην τοιχοποιία επικρατεί πλέον η ορατή αργολιθοδομή με χρήση ξυλοδέσμων που διαμορφώνει στιβαρή και αδιάρθρωτη επιφάνεια (εικ. 14). Για τη διακόσμηση επιλέγεται η χρήση λιθαναγλύφων ή κεραμοπλαστικών κοσμημάτων σε επίκαιρες θέσεις του ναού (ε ικ. 15). Από τα μέσα του αιώνα εμφανίζονται και οι κλασικίζουσες μορφές με την οργάνωση των όψεων με παραστάδες (ναός Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης στη Λυγαριά, Προφήτης Ηλίας στο Αχλαδοχώρι). Για τον τονισμό της αψίδας επιλέγεται η εναλλαγή λίθων και πλίνθων (ναοί Αγίου Γεωργίου στα Κερδύλια, Αγίου Αντωνίου και Μαρίνης στις Σέρρες (εικ. 16). Τα παράθυρα μεγαλώνουν, γίνονται ορθογώνια και αποκτούν λίθινα πλαίσια με ευθύγραμμα υπέρθυρα. Λίθινα διακοσμημένα πλαίσια αποκτούν και οι θύρες (ναός Αγίου Γεωργίου στα Πορόια, καθολικό Μονής Αγίου Γεωργίου στο Μοναστηράκι, ναός Προφήτη Ηλία στο Αχλαδοχώρι), που ενίοτε διακοσμούνται με στοιχεία οθωμανικού μπαρόκ (θύρωμα εισόδου Μονής Εικοσιφοινίσσης). Τα κωδωνοστάσια που ανεγείρονται κυρίως στο δεύτερο μισό του αιώνα (κωδωνοστάσιο ναού Αγίας Παρασκευής Πρώτης (1870), ναού Ταξιάρχη Ροδολίβους (1881), ναού Αγίων Αναργύρων Σερρών (1892) είναι συνήθως ανεξάρτητα πολυόροφα κτίσματα. Μόνο στο ναό του Προφήτη Ηλία στο Αχλαδοχώρι συναντιέται στον άξονα της δυτικής εισόδου, θέση αρκετά συνηθισμένη σε άλλες περιοχές 51. Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι η εξέταση της μεταβυζαντινής ναοδομίας στην περιοχή με τον πλούτο των μνημείων που παρουσιάζει δεν μπορεί να εξαντληθεί στην περιορισμένη αυτή μελέτη. Ανακεφαλαιώνοντας ωστόσο μπορούμε να καταλήξουμε στη βασική διατύπωση ότι η ανέγερση ναών στην περιοχή των Σερρών, σε γενικές γραμμές, συμβαδίζει με τη ναοδομία και του υπόλοιπου ελλαδικού χώρου και μετέρχεται από όλες τις φάσεις που αυτή γνωρίζει. Συγχρόνως όμως μοιάζει να υπακούει και σε δικούς της εσωτερικούς κανόνες που διαμορφώνονται από τις τοπικές συνπολύ ενδιαφέρον που αξίζει να απαντηθεί είναι κάτω από ποιες συνθήκες ανεγέρθηκε ένα τόσο φιλόδοξο έργο σε με απομονωμένη περιοχή, παρ όλη την οικονομική ευρωστία που γνώρισε ο οικισμός κατά τον 19 ο αι. και ποιος ήταν ο φιλόδοξος χορηγός. 50. Παπαγεωργίου, Αι Σέρραι, ό.π., σ. 31, αρ. 24. Για τον Άγιο Νικόλαο στη Θεσσαλονίκη, βλ. Μαντοπούλου, ό.π., σσ Πρβλ. τους ναούς της γειτονικής Δράμας, Ξ. Σαββοπούλου-Κατσίκη, «Μεταβυζαντινές εκκλησίες στο Νομό Δράμας», Α Επιστημονική Συνάντηση Η Δράμα και η περιοχή της. Ιστορία και Πολιτισμός, Δράμα 1992, σσ

12 Η μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική 727 θήκες. Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν υπάρχει η πολυμορφία των τύπων που απαντάται στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο. Φαίνεται ότι η ιστάμενη παλαιά μητρόπολη των Σερρών χρησίμευε ως σταθερό πρότυπο σε όλες τις εποχές αφού δυο εκκλησίες ανήκουν σε έναν τύπο που θεωρείται σχετικά σπάνιος για την εποχή Σ. Βιογιατζή, «Η μονή Βητουμά στα Τρίκαλα Θεσσαλίας», Εκκλησίες V, σσ και ιδίως 44.

13 ABSTRACT STAVROULA DADAKI POSTBYZANTINE CHURCH ARCHITECTURE IN THE SERRES AREA The building activity of the subjugated Greeks to meet their religious needs produced many buildings, which offer data connected with the history of art, the ekistic organization of the area, and the demographic and economic status of the villages. This paper presents the Postbyzantine churches in the villages that developed in the Postbyzantine period in the Strymonas basin. The churches are grouped by province and the most important examples are described in detail. They are examined from a typological point of view in order to place them within the overall building activity of the period in question, and from a morphological point of view in order to identify workshops, schools, relations with other areas, and mutual influences. The spread of the churches makes it easier to draw conclusions about the ekistic organization of the area and the composition of the population, while the scale and the quality of the decoration of each church assist conclusions about social organization and economic prosperity. Lastly, the writer comments on inscriptions that are connected with occupations and guilds and reflect the industrial and commercial activity of the population groups which built these churches.

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ Ιστορικό Τα Μετέωρα αποτελούν, μετά το Άγιο Ορος, το μεγαλύτερο και με συνεχή παρουσία από την εποχή της εγκατάστασης των πρώτων ασκητών μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ: ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Aν και στην Καππαδοκία παρατηρείται άνθηση της

ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ: ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Aν και στην Καππαδοκία παρατηρείται άνθηση της 1 ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ: ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Aν και στην Καππαδοκία παρατηρείται άνθηση της ναοδοµίας κατά τον 18 ο και 19 ο αιώνα, οι ναοί αυτοί παραµένουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Ναοδομία: Ιστορική και θεολογική θεώρηση

Η Ναοδομία: Ιστορική και θεολογική θεώρηση 1 Η Ναοδομία: Ιστορική και θεολογική θεώρηση Ο χώρος τέλεσης του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας αποτέλεσε, όπως ήταν φυσικό, από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, χώρους ιδιαίτερης μέριμνας για τη χριστιανική

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Με τη ματιά του ταξιδιώτη

Με τη ματιά του ταξιδιώτη ΣΙΑΤΙΣΤΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΡΧΟΝΤΙΚΩΝ ΤΟΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Με τη ματιά του ταξιδιώτη Κείμενο: Λίζα Κοκκίδου Φωτογραφίες: Γιώργος Χάσπαρης, Λίζα Κοκκίδου

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΟΝΑΔΑ Α1 Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Ταχ. Κώδικας : 10681 Αθήνα Πληροφορίες: Α. Καλογήρου Τηλέφωνο : 2103307622

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 3.3: Θολοδομικά Συστήματα Θολοδομικά συστήματα στο Βυζάντιο Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Δ. Δ του Δήμου Σερρών είναι :

Τα Δ. Δ του Δήμου Σερρών είναι : ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ/ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕΡΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ:«ΛΗΨΗ ΕΝΔΕΙΞΕΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΤΕΤΡΑΜΗΝΙΑΙΑΣ & ΜΗΝΙΑΙΑΣ - -

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ: ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ

ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ: ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ 1 Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου Αν. Καθηγήτρια Σχολή Καλών Τεχνών ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ: ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Aν και στην Καππαδοκία παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΩΡΓ-ΠΞ4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛΩΡΓ-ΠΞ4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Παναγιώτα Μπρατσιάκου Τηλέφωνο : 2103307621

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ Με απόφαση του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου (συνεδρίαση 29-10-2013), πραγματοποιήθηκαν δύο μονοήμερες Εκπαιδευτικές Εκδρομές στις οποίες συμμετείχαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Καλοπαναγιώτη [Οδηγοί Βυζαντινών Μνημείων της Κύπρου], Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, Λευ κωσία 2007,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ Πρόκειται για ένα «όραμα ζωής του Σεβ. Μητροπολίτου μας για τη νεολαία». Η πρωτοβουλία, αλλά και οι δαπάνες για την ανέγερση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΑ ISSN 2241-1577 ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ. ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19

ΧΡΟΝΙΚΑ ISSN 2241-1577 ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ. ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19 ΧΡΟΝΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19 ISSN 2241-1577 Τετραμηνιαία έκδοση της Εταιρείας Μελετών Ιστορίας και Πολιτισμού Ν. Ημαθίας (Ε.Μ.Ι.Π.Η.)

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΩΥΓ-8ΨΦ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛΩΥΓ-8ΨΦ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Παναγιώτα Μπρατσιάκου Τηλέφωνο : 2103307621

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 10η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ Εικ. 1. Αεροφωτογραφία του οικισμού της Ποτίδαιας. Εικ. 2. Τμήμα του διατειχίσματος. Διατείχισμα της Κασσάνδρειας Στη θέση της αρχαίας Ποτίδαιας, που καταστράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «Αναστηλωτικές εργασίες στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου στόν ὁμώνυμο οἰκισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ

ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ ΘΕΣΗ : ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟ- ΧΙΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΤΕΧΝΙΚΗ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ 2. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ 3. ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ/ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΕΘΩΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΧΟΥΜΝΙΚΟ ΣΕΡΡΩΝ

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΧΟΥΜΝΙΚΟ ΣΕΡΡΩΝ Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΧΟΥΜΝΙΚΟ ΣΕΡΡΩΝ Το Χουμνικό, χωριό της Βισαλτίας, 10 χλμ. νοτιοανατολικά της Νιγρίτας, δεν υπήρξε ολότελα άγνωστο στους ερευνητές. Η τακτική αναφορά του σε έγγραφα μονών του

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Αναφέρεται σε ένα διευρυµένο γεωγραφικό πλαίσιο που περιλαµβάνει τον ενιαίο πολιτισµικό χώρο των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας.

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας. Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αρ. 4/2011 πρακτικό Συνεδριάσεων Τ.Σ. της Τοπικής Κοινότητας Ν.Σιλάτων του ήµου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής 7/2011 Απόφ. Αριθ. Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα Oι πυραμίδες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα, αποτελούν μοναδικά δείγματα πυραμιδικής αρχιτεκτονικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Η μορφή τους, η αρχιτεκτονική τους, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου.

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Ερευνητική εργασία της ομάδας των ρεπόρτερ της Α τάξης του 1 ου ΕΠΑΛ Χίου 2011-2012 (Βιργινία Καλλούδη, Κυριακή Αρβανίτη, Ραφαήλ Καραμανής, Μαρία Λιτσάκη) Περιεχόμενα Η

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αριστοτέλη, 630 75 Ιερισσός Χαλκιδικής 23770 21121-21130 23770 21132 aristoteleio@dimosaristoteli.

Αριστοτέλειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αριστοτέλη, 630 75 Ιερισσός Χαλκιδικής 23770 21121-21130 23770 21132 aristoteleio@dimosaristoteli. Ιερισσός, 17 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Για πρώτη φορά η ιστορία της Αρναίας στην οθόνη Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015, στις 12.00 το μεσημέρι στην Αίθουσα Μητροπολίτη Σωκράτη στην Αρναία Η Εφορεία Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ ΣΥΝΟΛΟ 20.000 ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Έργου 4916 ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Π.Τσατσοπούλου Τηλ:2531022411 FAX:2531021517

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ Υ/ ΙΟΙΚ/Τ ΜΝ/276114/41000/36101/18077 Ηµ/νία: 27/10/2014

Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ Υ/ ΙΟΙΚ/Τ ΜΝ/276114/41000/36101/18077 Ηµ/νία: 27/10/2014 INFORMATICS DEVELOPMEN T AGENCY Digitally signed by INFORMATICS DEVELOPMENT AGENCY Date: 2014.10.27 15:22:56 EET Reason: Location: Athens ΑΔΑ: 6ΟΗ7Γ-ΤΡΨ Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ Υ/ ΙΟΙΚ/Τ ΜΝ/276114/41000/36101/18077

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ 1 Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ Mετά την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Tούρκους στα 1430 ο πληθυσµός της συρρικνώνεται. Την επόµενη περίοδο στην πόλη εγκαθίστανται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ Αρχ. Ολυμπία TO ΠΑΛΑΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Είναι το πρώτο Μουσείο της Ελλάδος και πιθανότατα και στη Μεσόγειο το οποίο κτίστηκε δίπλα στο χώρο των ανασκαφών, για

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol. Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.gr Αθήνα 4/2/2015 Προς τον Πρόεδρο τους µη κερδοσκοπικού σωµατείου

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ9ΙΓ-Κ95 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛ9ΙΓ-Κ95 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Παναγιώτα Μπρατσιάκου Τηλέφωνο : 2103307621

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα