II RASTVORI. Borko Matijević

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "II RASTVORI. Borko Matijević"

Transcript

1 Borko Matijević II RASTVORI Rastvori predstavljaju složene disperzne sisteme u kojima su fino usitnjene čestice jedne supstance ravnomerno raspoređene između čestica druge supstance. Supstanca koja se raspoređuje naziva se rastvorena supstanca (rastvorak ili disperzna faza), a supstanca u kojoj se ona raspoređuje naziva se rastvarač ili disperzno sredstvo. Pod rastvaračem se podrazumeva supstanca koja je u istom agregatnom stanju kao i nastali rastvor, ukoliko su rastvorak i rastvarač u različitim agregatnim stanjima. Međutim, ako su rastvorak i rastvarač istog agregatnog stanja, tada je rastvarač ona supstanca koja se nalazi u višku. Rastvori mogu biti različitog agregatnog stanja: čvrsti (legure, staklo,...) tečni (rastvori kiselina, baza, soli,...) gasoviti (vazduh, dim,...)

2 Zbirka zadataka za pripremanje prijemnog ispita iz hemije Prema veličini čestica disperzne faze, disperzni sistemi se dele na: Grubo disperzne emulzije i suspenzije, kod kojih je veličina čestica veća od 100 nm i mogu se videti golim okom. Kada je disperzna faza čvrstog agregatnog stanja, govorimo o suspenzijama (mulj u vodi), a kada je disperzna faza tečna, onda je reč o emulziji (mleko). Koloidno disperzne koloidni rastvori, kod kojih se veličina čestica kreće od 1 do 100nm. Tu spadaju tečni, čvrsti i gasoviti solovi (magla, dim, mastilo, staklo), pena (pavlaka, areogel), gel (želatin),... Molekulsko disperzne kod kojih je veličina čestica manja od 1nm, tj. reda veličine molekula. To su homogeni sistemi, koji su stabilni i nazivaju se pravi rastvori ili samo rastvori. Rastvorljivost supstanci je različita i zavisi od njihove prirode, prirode rastvrača, temperature i pritiska. Apsolutno nerastvorljivih supstanci nema. Postoje samo one koje se lakše ili teže rastvaraju. Rastvorljivost predstavlja masu rastvorene supstance, izražene u gramima, koja se rastvara u 100 g rastvarača da bi se dobio zasićen rastvor na datoj temperaturi. Kod većine supstanci rastvaranje je praćeno utroškom energije (endotermni proces), pa rastvorljivost raste sa porastom temperature. Rastvori se mogu podeliti i prema sadržaju rastvorene supstance na: Zasićene rastvore rastvor sadrži onoliko rastvorene supstance koliko je dozvoljeno rastorljivošću te supstance u datom rastvaraču i na datoj temperaturi. Nezasićene rastvore rastvor sadrži manje rastvorene supstance nego što iznosi njena rastvorljivost. Presićene rastvore - rastvor sadrži više rastvorene supstance nego što iznosi njena rastvorljivost. Po pravilu su nestabilni i samo malim spoljinim uticajem prelaze u zasićen rastvor. 20

3 II Rastvori Pojam nezasićen - zasićen ne sme se poistovetiti sa pojmom razblažen - koncentrovan, jer nezasićeni rastvori su često i koncentrovani i obrnuto. Najznačajniji su rastvori u kojima se kao rastvarač koristi voda vodeni rastvori. IZRAŽAVANJE SASTAVA RASTVORA Sastav rastvora može biti iskazan kao kvalitativan, kada dobijamo podatak o tome kojih hemijskih elemenata, jona, atoma ili molekula ima u rastvoru i kvantitativan, koji nam daje informaciju o količinskom sastavu rastvora. Kvantitativni odnos rastvorene supstance i rastvarača u datom rastvoru može se iskazati na više načina. Najznačajniji u hemiji su maseni udeo, masena i količinska koncentracija i molalitet. 1. Maseni udeo supstance B u rastvoru, ω(b) Predstavlja broj grama rastvorene supstance B u 100 g rastvora. Izračunava se kao odnos mase rastvorene supstance B, m(b) i ukupne mase rastvora, m: gde je m(a) masa rastvarača. m ω ( B) = m ( B) ( A) ( B) m = m + m Maseni udeo supstance u rastvoru je broj koji se kreće između 0 i 1. Ako se dobijeni rezultat pomnoži sa 100 dobija se procentni sastav rastvora ili procentna koncentracija. 21

4 Zbirka zadataka za pripremanje prijemnog ispita iz hemije 2. Masena koncentracija supstance B u rastvoru, ρ(b) Izražava se brojem grama rastvorene supstance B koja je rastvorena u jediničnoj zapremini rastvora. Izračunava se kao odnos mase supstance B, m(b) i zapremine rastvora, V: m ρ ( B) = V ( B) Masa nekog rastvora i njegova zapremina međusobno su povezani preko gustine rastvora, d d m V g cm = [ d ] = 3 Jedinica masene koncentracije je kg/m 3. Kako je to velika jedinica za primenu, u hemiji se najčešće koriste manje jedinice: g/dm 3, g/cm 3, mg/cm 3, Količinska koncentracija supstance B u rastvoru, c(b) Količina rastvorene supstance B koja se nalazi u jediničnoj zapremini rastvora predstavlja količinsku koncentraciju. Često kada kažemo,,koncentracija mislimo na količinsku koncentraciju, koja se najviše i koristi u hemiji. Izračunava se kao odnos količine supstance B, n(b), i zapremine rastvora, V: c ( B) ( B) n = V Količinska koncentracija ima osnovnu jedinicu mol/m 3, međutim uglavnom se koristi manja jedinica mol/dm 3. 22

5 II Rastvori 4. Molalitet supstance B u rastvoru, b(b) Izražava količinu rastvorene supstance B koja je rastvorena u jednom kilogramu rastvarača. Izračunava se kao odnos količine rastvorene supstance B, n(b), i mase rastvarača, m(a), izražene u kilogramima: b ( B) Jedinica molaliteta je mol/kg. n = m ( B) ( A) RAZBLAŽIVANJE RASTVORA POZNATOG SASTAVA Dodatkom rastvarača A u neki rastvor supstance B poznatog sastava (ω 1, V 1 i d 1 ), dobijamo novi rastvor supstance B (ω 2, V 2 i d 2 ). S obzirom na to da se dodaje rastvarač, masa rastvorene supstance se ne menja, a dobijeni rastvor ima manju koncentraciju od početnog i to se naziva razblaživanje rastvora poznatog sastava. ω ω m ( B) = m ( B) 1 2 ( B) m ω ( B) = m ( B) ω ( B) V d = V d gde su sufiksom 1 označene sve fizičke veličine za rastvor pre razblaženja, a sufiksom 2 za rastvor posle razblaženja. Razblaživanje rastvora poznate masene koncentracije: ρ ( B) m ρ ( B) = m

6 Zbirka zadataka za pripremanje prijemnog ispita iz hemije Razblaživanje rastvora poznate količinske koncentracije: ( B) ( B) c V = c V MEŠANJE DVA RASTVORA POZNATIH SASTAVA Mešanjem dva razblažena rastvora supstance B poznatih sastava (ω 1, V r1 i ρ 1 ; ω 2, V r2 i ρ 2 ) dobijamo treći rastvor u kom se koncentracija supstance B nalazi između koncentracija prvog i drugog rastvora. Masa supstance B u dobijenom rastvoru jednaka je zbiru masa supstance B iz prvog i drugog rastvora, a zapremina dobijenog rastvora jednaka zbiru zapremina oba rastvora. ( B) + ( B) = ( B) m m m V1 + V2 = V3 ( B) ( B) ( B) ω m + ω m = ω m ( B) ( B) ( B) ω V d + ω V d = ω V d gde su sufiksima 1 i 2 obeležene fizičke veličine za rastvore koji se mešaju, a sufiksom 3 za dobijeni rastvor. Mešanje dva rastvora poznatih masenih koncentracija: ( B) ( B) ( B) ρ m + ρ m = ρ m

7 II Rastvori Mešanje dva rastvora poznatih količinskih koncentracija: ( ) ( ) ( ) c B V + c B V = c B V KOLIGATIVNE OSOBINE RASTVORA Koligativne (zbirne) osobine rastvora su osobine koje u najvećoj meri zavise od broja prisutnih čestica u rastvoru, a ne od njihove prirode. To su: sniženje napona pare, sniženje temperature mržnjenja, povišenje temperature ključanja, osmotski pritisak i dr. Kada se neisparljiva supstanca doda rastvaraču, na primer u vodu, napon pare dobijenog rastvora postaje manji od napona pare rastvarača (vode), na istoj temperaturi. Smanjenje napona pare uslovljava povišenje temperature ključanja i sniženje temperature mržnjenja rastvora u odnosu na čist rastvarač. Povišenje temperature ključanja, t e, upravo je srazmerno molalitetu: t e = K e b, gde je K e molalna konstanta povišenja temperature ključanja rastvarača i naziva se ebulioskopska konstanta. Sniženje temperature mržnjenja, t k, upravo srazmerno molalitetu: t k = K k b gde je K k predstavlja krioskopsku konstantu koja pokazuje koliko je sniženje temperature mržnjenja rastvora kod kojeg je b=1. I ebulioskopska i krioskopska konstanta imaju stalnu vrednost i zavise od prirode rastvarača, Tabela II.2. Tabela II.1. Krioskopske i ebulioskopske konstante nekih rastvarača Rastvarač K k [kg K/mol] K e [kg K/mol] Voda 1,86 0,51 Benzen 5,12 2,53 Etanol - 1,22 Cikloheksan 20,2 2,79 25

8 Zbirka zadataka za pripremanje prijemnog ispita iz hemije Osmoza je proces difuzije rastvarača kroz polupropustljivu membranu iz zone manje koncentracije rastvora u zonu veće koncentracije. Osmotski pritisak, π, razblaženog rastvora neelektrolita jednak je: π = c R T gde je c koncentracija rastvora, R univerzalna gasna konstanta, a T termodinamička temperatura. Rastvori koji imaju iste osmotske pritiske su izotonični. Navedeni izrazi za t e, t k i π strogo važe samo za rastvore neelektrolita. S obzirom da rastvori elektrolita zbog povećanog broja čestica pokazuju veće sniženje t e, t k i π nego rastvori neelektrolita iste koncentracije potrebno je odgovarajuće izraze za rastvore neelektrolita pomnožiti Van Hofovim brojem, i: i = 1 + α (z 1) gde je α stepen disocijacije, z ukupan broj jona koji nastaje disocijacijom jednog molekula elektrolita, dok je i broj koji pokazuje koliko je puta broj čestica u rastvoru elektrolita veći nego u rastvoru neelektrolita iste koncentracije. 26

9 II Rastvori ZADACI 1. Koja se komponenta smatra rastvaračem u sledećim homogenim smešama? a) 25 g metanola i 100 g vode b) 12 g NaCl i 50 g vode c) 50 g KCl (s) i 10 g MgCl 2(s) d) 150 g propanola i 20 g vode 2. U 50 cm 3 vode na 25 o C rastvara se 108 g šećera. Koja komponenta se smatra rastvaračem? 3. Rastvorljivost KI na 50 o C iznosi 168,8 g, a na 20 o C 137,2 g. Koliko će se grama ove soli iskristalisati iz 300 g zasićenog rastvora ako se on ohladi od 50 na 20 o C? 4. Rastvorljivost CuSO 4 na 20 o C iznosi 20,8. Koliki je maseni udeo CuSO 4 u zasićenom rastvoru na 20 o C? 5. Uparavanjem 220 g rastvora natrijum-hlorida, čiji je maseni udeo 3,00 % do suva dobija se: a) 2,2 g NaCl b) 3,0 g NaCl c) 6,6 g NaCl d) 12,4 g NaCl ,0 cm 3 10,00 %-tni rastvora FeSO 4 gustine 1,10 g/cm 3 sadrži: a) 10,0 g FeSO 4 i 240 mg H 2 O b) 25,0 g FeSO 4 i 225 g H 2 O c) 27,5 g FeSO 4 i 247,5 g H 2 O d) 27,5 g FeSO 4 i 1476,0 g H 2 O e) 27,5 g FeSO 4 i 275 g H 2 O 27

10 Zbirka zadataka za pripremanje prijemnog ispita iz hemije 7. Koliki je maseni udeo rastvora koji se dobija rastvaranjem 27,0 g NH 4 Cl u 100,0 cm 3 vode? Gustina vode je 1,00 g/cm 3. a) 27,00 % b) 21,26 % c) 78,75 % d) 73,00 % 8. Rasol se dobija rastvaranjem NaCl u vodi. Maseni udeo NaCl u rasolu je 7,50 %. Koliko treba odmeriti NaCl, a koliko vode za pripremanje 10,0 dm 3 rasola? Gustina rasola je 1,046 g/cm 3 a) 75 g NaCl i g H 2 O b) 100 g NaCl i 9900 g H 2 O c) 695,4 g NaCl i 9764,6 g H 2 O d) 784,5 g NaCl i 9675,5 g H 2 O 9. Koliko treba odmeriti MgSO 4 7H 2 O, a koliko vode za pripremanje 160 cm 3 5,00 %-nog rastvora MgSO 4 gustine 1,032 g/cm 3? a) 8,24 g MgSO 4 7H 2 O i 151,76 g H 2 O b) 17,00 g MgSO 4 7H 2 O i 143,00 g H 2 O c) 8,24 g MgSO 4 7H 2 O i 156,88 g H 2 O d) 17,00 g MgSO 4 7H 2 O i 148,12 g H 2 O 10. Za pripremanje 120 cm 3 rastvora kalijum-sulfata masene koncentracije 0,167 g/cm 3 potrebno je odmeriti: a) 10 g K 2 SO 4 b) 20 g K 2 SO 4 c) 30 g K 2 SO 4 d) 40 g K 2 SO Izračunati masenu koncentraciju rastvora sumporne kiseline, ako je maseni udeo tog rastvora 21,00 %, a njegova gustina 1,3120 g/cm 3. a) 0,42 g/cm 3 b) 0,21 g/cm 3 c) 0,86 g/cm 3 d) 0,28 g/cm Rastvor MgCl 2 ima masenu koncentraciju 47,5 mg/cm 3. Koliko je grama MgCl 2 2H 2 O odmereno za pripremanje 500 cm 3 tog rastvora? a) 475,0 g b) 23,75 g c) 47,50 g d) 32,75 g 28

11 II Rastvori 13. Koliko miligrama Fe 3+ -jona sadrži 1 cm 3 rastvora koji se dobija rastvaranjem 12,5 g Morove soli ((NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O) u destilovanoj vodi ako se rastvor dopuni do 150 cm 3? a) 12 mg Fe 3+ b) 15 mg Fe 3+ c) 12,5 mg Fe 3+ d) 83 mg Fe Za neku reakciju je potrebno 9,8 g H 2 SO 4. Zapremina rastvora sumporne kiseline koncentrcije 2,0 mol/dm 3 koju treba odmeriti za ovu reakciju je: a) 5,0 cm 3 b) 9,8 cm 3 c) 50 cm 3 d) 98 cm 3 H 2 SO 4. (A r (H) = 1,0; A r (S) = 32,0; A r (O) = 16,0) 15. Rastvoreno je 2,54 g joda u 200 cm 3 vode. Količinska koncentracija joda u ovom rasrvoru iznosi: a) 0,02 mol/dm 3 b) 0,05 mol/dm 3 c) 0,1 mol/dm 3 d) 0,2 mol/dm 3. (A r (I) = 126,0) 16. Zapremina od 200 cm 3 rastvora NaOH koncentracije 0,20 mol/dm 3 sadrži: a) 0,20 g NaOH b) 1,6 g NaOH c) 2,0 g NaOH d) 4,0 g NaOH. (A r (Na) = 23,0; A r (O) = 16,0; A r (H) = 1,0) 17. Kolika je količinska koncentracija rastvora koji je dobijen dodavanjem 350 cm 3 vode u 400 cm 3 rastvora čiji 1 cm 3 sadrži 0,5 g NaCl? a) 9,72 mol/dm 3 b) 7,29 mol/dm 3 c) 8,71 mol/dm 3 d) 4,56 mol/dm 3 (A r (Na) = 23,0; Ar(Cl) = 35,5) 18. Kolika je količinska koncentracija rastvora natrijum-nitrata koji je dobijen mešanjem 50 cm 3 rastvora koji sadrži 20 g/dm 3 natrijum-nitrata i 350 cm 3 rastvora koji sadrži 36 g/dm 3 iste supstance? a) 0,70 mol/dm 3 b) 0,65 mol/dm 3 c) 0,60 mol/dm 3 d) 0,40 mol/dm 3 (A r (Na) = 23,0: A r (N) = 14,0; A r (O) = 16,0) 29

12 Zbirka zadataka za pripremanje prijemnog ispita iz hemije 19. Potrebno je napraviti 250 cm 3 rastvora K 2 Cr 2 O 7 koncentracije 0,15 mol/dm 3. Koliko treba odmeriti čvrstog K 2 Cr 2 O 7? a) 15,05 g K 2 Cr 2 O 7 b) 11,03 g K 2 Cr 2 O 7 c) 9,80 g K 2 Cr 2 O 7 d) 25,04 g K 2 Cr 2 O Za pripremanje 100 cm 3 rastvora odmereno je 3,41g ZnCl 2. Kolika je koncentracija dobijenog rastvora? a) 0,34 mol/dm 3 b) 0,68 mol/dm 3 c) 0,20 mol/dm 3 d) 0,25 mol/dm Odmereno je 2,52 g kristalne oksalne kiseline (H 2 C 2 O 4 2H 2 O). Koliko se cm 3 rastvora H 2 C 2 O 4 može napraviti, a da njegova koncentracija bude 0,2 mol/dm 3? a) 100 cm 3 b) 120 cm 3 c) 200 cm 3 d) 252 cm Rastvaranjem 20,0 g NaOH u 500 cm 3 vode (gustina vode 1,0 g/cm 3 ) dobija se rastvor u kome je molalitet NaOH: a) 40 mol/kg b) 1 mol/kg c) 0,5 mol/kg d) 20 mol/kg 23. U koliko cm 3 vode treba rastvoriti 84,5 g AgNO 3 da bi se dobio rastvor u kome je molalitet AgNO 3 2,0 mol/kg: a) 250 cm 3 b) 100 cm 3 c) 42,25 cm 3 d) 1000 cm Koliko grama NaCl, a koliko grama vode je potrebno odmeriti za pripremanje 200 g rastvora u kom je molalitet NaCl 1,5 mol/kg: a) 1,5 g NaCl i 200 g H 2 O b) 30,5 g NaCl i 169,5 g H 2 O c) 16,1 g NaCl i 183,9 g H 2 O d) 1, 1,5 g NaCl i 198,5 g H 2 O 30

13 II Rastvori 25. U 1000 g 60,00 %-nog rastvora sumporne kiseline dodata je voda i dobijen je 50,00 %-ni rastvor. Kolika je masa dodate vode i masa dobijenog rastvora? a) dodato je 50 g vode, a masa dobijenog rastvora je 1050 g; b) dodato je 60 g vode, a masa dobijenog rastvora je 1060 g; c) dodato je 200 g vode, a masa dobijenog rastvora je 1200 g; d) dodato je 800 g vode, a masa dobijenog rastvora je 1800 g. 26. Koliko se cm 3 rastvora natrijum-sulfata masenog udela 12,50 % može pripremiti razblaživanjem 150 cm 3 50,00 %-nog rastvora natrijum-sulfata? a) 200 cm 3 b) 400 cm 3 c) 600 cm 3 d) 800 cm Koliko vode treba dodati u 80 cm 3 rastvora HCl masene koncentracije 0,62 g/cm 3 da bi koncentracija dobijenog rastvora bila 0,33 g/cm 3. a) 70 cm 3 b) 80 cm 3 c) 50 cm 3 d) 100 cm Koncentrovani rastvor hlorovodonične kiseline ima koncentraciju 13,5 mol/dm 3. Koju zapreminu treba odmeriti tog rastvora za pripremanje 500 cm 3 rastvora koncentracije 5,4 mol/dm 3? a) 200 cm 3 b) 300 cm 3 c) 400 cm 3 d) 500 cm Koju zapreminu 20,0 %-nog rastvora NaOH, gustine 1,21 g/cm 3 treba odmeriti da bi se mešanjem sa 100 cm 3 5,0 %-nog rastvora NaOH dobio rastvor masenog udela 7,5 %? a) 20 cm 3 b) 25 cm 3 c) 30 cm 3 d) 35 cm Potrebno je napraviti 150 cm 3 rastvora KCl masene koncentracije 0,1 g/cm 3 mešanjem dva rastvora KCl masenih koncentracija ρ 1 = 0,02 g/cm 3 i ρ 2 = 0,5 g/cm 3. Koju zapreminu prvog (V 1 ), a koju drugog (V 2 ) treba odmeriti da bi smo dobili željeni rastvor? a) V 1 = 100cm 3 i V 2 = 50 cm 3 b) V 1 = 75cm 3 i V 2 = 75 cm 3 c) V 1 = 125cm 3 i V 2 = 25 cm 3 d) V 1 = 25cm 3 i V 2 = 125 cm 3 31

14 Zbirka zadataka za pripremanje prijemnog ispita iz hemije 31. U 120 cm 3 rastvora HNO 3 koncentracije 0,5 mol/dm 3 dodato je 30 cm 3 rastvora HNO 3 koncentracije 2,0 mol/dm 3. Kolika je koncentracija krajnjeg rastvora? a) 0,4 mol/dm 3 b) 0,6 mol/dm 3 c) 0,8 mol/dm 3 d) 1,0 mol/dm U 100 cm 3 rastvora saharoze C 12 H 22 O 11 koncentracije 0,5 mol/dm 3 dodato je 400 cm 3 vode. Koliki će biti osmotski pritisak dobijenog rastvora, na 25ºC? 33. U 12 dm 3 vode nalazi se rastvoreno 0,20 mola propanola i 0,25 mola glukoze. Izračunati osmotski pritisak rastvora na 273 K. 34. Izračunati temperaturu na kojoj mrzne 8,00 %-tni vodeni rastvor glukoze C 6 H 12 O Koji od ponuđenih rastvora iste zapremine sadrži najmanji broj čestica (sve soli su potpuno disosovane)? a) 1 mol natrijum-hlorida b) 0,5 mol kalijum-sulfata c) 0,3 mol aluminijum-sulfata d) 1,2 mol etanola 36. Izračunati na kojoj temperaturi ključaju vodeni rastvori: a) metanola i b) CaCl 2 Oba rastvora imaju isti molalitet b=0,8 mol/kg. α(cacl 2 (aq) ) = 100%. 37. Zaokružiti slovo ispred rastvora koji ima najveći osmotski pritisak: a) Urea, 1 mol/dm 3 b) sirćetna kiselina, 2 mol/dm 3 c) NaCl, 1,5 mol/dm 3 32

Rastvor predstavlja homogenu smešu dve ili više komponenti. Uslovna podela komponenata na rastvorak i rastvarač:

Rastvor predstavlja homogenu smešu dve ili više komponenti. Uslovna podela komponenata na rastvorak i rastvarač: RASTVORI 1 Rastvor predstavlja homogenu smešu dve ili više komponenti. Uslovna podela komponenata na rastvorak i rastvarač: Rastvarač je komponenta koja ima isto agregatno stanje kao i dobijeni rastvor.

Διαβάστε περισσότερα

RAVNOTEŽE U RASTVORIMA KISELINA I BAZA

RAVNOTEŽE U RASTVORIMA KISELINA I BAZA III RAČUNSE VEŽBE RAVNOTEŽE U RASTVORIMA ISELINA I BAZA U izračunavanju karakterističnih veličina u kiselinsko-baznim sistemima mogu se slediti Arenijusova (Arrhenius, 1888) teorija elektrolitičke disocijacije

Διαβάστε περισσότερα

radni nerecenzirani materijal za predavanja

radni nerecenzirani materijal za predavanja Matematika 1 Funkcije radni nerecenzirani materijal za predavanja Definicija 1. Kažemo da je funkcija f : a, b R u točki x 0 a, b postiže lokalni minimum ako postoji okolina O(x 0 ) broja x 0 takva da je

Διαβάστε περισσότερα

POTPUNO RIJEŠENIH ZADATAKA PRIRUČNIK ZA SAMOSTALNO UČENJE

POTPUNO RIJEŠENIH ZADATAKA PRIRUČNIK ZA SAMOSTALNO UČENJE **** MLADEN SRAGA **** 011. UNIVERZALNA ZBIRKA POTPUNO RIJEŠENIH ZADATAKA PRIRUČNIK ZA SAMOSTALNO UČENJE SKUP REALNIH BROJEVA α Autor: MLADEN SRAGA Grafički urednik: BESPLATNA - WEB-VARIJANTA Tisak: M.I.M.-SRAGA

Διαβάστε περισσότερα

Budući brucoši, srećno!

Budući brucoši, srećno! Prijemni ispit za upis na Osnovne akademske studije hemije na PMF u u Nišu školske 2015/16. godine 1. Izrada testa traje 120 minuta. 2. Test se sastoji od 40 pitanja. 3. Test se popunjava zaokruživanjem

Διαβάστε περισσότερα

ZBIRKA POTPUNO RIJEŠENIH ZADATAKA

ZBIRKA POTPUNO RIJEŠENIH ZADATAKA **** IVANA SRAGA **** 1992.-2011. ZBIRKA POTPUNO RIJEŠENIH ZADATAKA PRIRUČNIK ZA SAMOSTALNO UČENJE POTPUNO RIJEŠENI ZADACI PO ŽUTOJ ZBIRCI INTERNA SKRIPTA CENTRA ZA PODUKU α M.I.M.-Sraga - 1992.-2011.

Διαβάστε περισσότερα

Grafičko prikazivanje atributivnih i geografskih nizova

Grafičko prikazivanje atributivnih i geografskih nizova Grafičko prikazivanje atributivnih i geografskih nizova Biserka Draščić Ban Pomorski fakultet u Rijeci 17. veljače 2011. Grafičko prikazivanje atributivnih nizova Atributivni nizovi prikazuju se grafički

Διαβάστε περισσότερα

- pravac n je zadan s točkom T(2,0) i koeficijentom smjera k=2. (30 bodova)

- pravac n je zadan s točkom T(2,0) i koeficijentom smjera k=2. (30 bodova) MEHANIKA 1 1. KOLOKVIJ 04/2008. grupa I 1. Zadane su dvije sile F i. Sila F = 4i + 6j [ N]. Sila je zadana s veličinom = i leži na pravcu koji s koordinatnom osi x zatvara kut od 30 (sve komponente sile

Διαβάστε περισσότερα

Zadaci iz trigonometrije za seminar

Zadaci iz trigonometrije za seminar Zadaci iz trigonometrije za seminar FON: 1. Vrednost izraza sin 1 cos 6 jednaka je: ; B) 1 ; V) 1 1 + 1 ; G) ; D). 16. Broj rexea jednaqine sin x cos x + cos x = sin x + sin x na intervalu π ), π je: ;

Διαβάστε περισσότερα

Veleučilište u Rijeci Stručni studij sigurnosti na radu Akad. god. 2011/2012. Matematika. Monotonost i ekstremi. Katica Jurasić. Rijeka, 2011.

Veleučilište u Rijeci Stručni studij sigurnosti na radu Akad. god. 2011/2012. Matematika. Monotonost i ekstremi. Katica Jurasić. Rijeka, 2011. Veleučilište u Rijeci Stručni studij sigurnosti na radu Akad. god. 2011/2012. Matematika Monotonost i ekstremi Katica Jurasić Rijeka, 2011. Ishodi učenja - predavanja Na kraju ovog predavanja moći ćete:,

Διαβάστε περισσότερα

KLASIFIKACIJA PRIRODNIH NAUKA

KLASIFIKACIJA PRIRODNIH NAUKA KLASIFIKACIJA PRIRODNIH NAUKA BIOFIZIKA BIOLOGIJA BIOHEMIJA FIZIKA HEMIJA FIZIČKA HEMIJA VODIČ KROZ MODERNU NAUKU 1. Ako je zeleno ili mrda, to je biologija 2. Ako smrdi, to je hemija 3. Ako ne funkcioniše,

Διαβάστε περισσότερα

Ovo nam govori da funkcija nije ni parna ni neparna, odnosno da nije simetrična ni u odnosu na y osu ni u odnosu na

Ovo nam govori da funkcija nije ni parna ni neparna, odnosno da nije simetrična ni u odnosu na y osu ni u odnosu na . Ispitati tok i skicirati grafik funkcij = Oblast dfinisanosti (domn) Ova funkcija j svuda dfinisana, jr nma razlomka a funkcija j dfinisana za svako iz skupa R. Dakl (, ). Ovo nam odmah govori da funkcija

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΟΣ ΚΟΤΕΛΙΔΑΣ. β) Να βρεθεί σε ποια οµάδα και σε ποια περίοδο του Περιοδικού Πίνακα ανήκουν.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΚΟΤΕΛΙΔΑΣ. β) Να βρεθεί σε ποια οµάδα και σε ποια περίοδο του Περιοδικού Πίνακα ανήκουν. ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ: 03490 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27/5/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΞΙΜΟΣ ΚΟΤΕΛΙΔΑΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέμα 2ο Α) Για τα στοιχεία: 12 Μg και 8 Ο α) Να κατανεµηθούν τα ηλεκτρόνιά τους σε στιβάδες. (µονάδες 2) β)

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr . Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών. Οξειδοαναγωγή Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 95 Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών 96 Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών. Τι ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Μ.Ε. ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Μ.Ε. ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ Όλες οι αντιδράσεις που ζητούνται στη τράπεζα θεµάτων πραγµατοποιούνται. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων απαιτείται αιτιολόγηση της πραγµατοποίησης των αντιδράσεων.

Διαβάστε περισσότερα

KLASIFIKACIONI ISPIT IZ HEMIJE ZA UPIS NA TEHNOLOŠKO-METALURŠKI FAKULTET U BEOGRADU

KLASIFIKACIONI ISPIT IZ HEMIJE ZA UPIS NA TEHNOLOŠKO-METALURŠKI FAKULTET U BEOGRADU ИНФОРМАТОР 29 UNIVERZITET U BEOGRADU jun 2005. godine KLASIFIKACIONI ISPIT IZ HEMIJE ZA UPIS NA TEHNOLOŠKO-METALURŠKI FAKULTET U BEOGRADU Šifra zadatka: 51501 Test ima 20 pitanja. Netačan odgovor donosi

Διαβάστε περισσότερα

OSNOVNA ŠKOLA HEMIJA

OSNOVNA ŠKOLA HEMIJA OSNOVNA ŠKOLA HEMIJA UPUTSTVO TAKMIČARIMA Zadatak br. Bodovi 1. 10 2. 10 3. 10 4. 10 5. 1o 6. 10 7. 10 8. 10 9. 10 10. 10 Ukupno: 100 bodova - Za izradu testa planirano je 120 minuta. - U toku izrade

Διαβάστε περισσότερα

entropije Entropija raste ako se krećemo od čvrstog preko tečnog do gasovitog stanja: S čvrsto < S tečno << S gas

entropije Entropija raste ako se krećemo od čvrstog preko tečnog do gasovitog stanja: S čvrsto < S tečno << S gas ,4,4, Odreñivanje promene entropije,4,4,, romena entropije pri promeni faza Molekular ularna interpretacija entropije Entropija raste ako se krećemo od čvrstog preko tečnog do gasovitog stanja: čvrsto

Διαβάστε περισσότερα

ASIMPTOTE FUNKCIJA. Dakle: Asimptota je prava kojoj se funkcija približava u beskonačno dalekoj tački. Postoje tri vrste asimptota:

ASIMPTOTE FUNKCIJA. Dakle: Asimptota je prava kojoj se funkcija približava u beskonačno dalekoj tački. Postoje tri vrste asimptota: ASIMPTOTE FUNKCIJA Naš savet je da najpre dobro proučite granične vrednosti funkcija Neki profesori vole da asimptote funkcija ispituju kao ponašanje funkcije na krajevima oblasti definisanosti, pa kako

Διαβάστε περισσότερα

MERENJE, GREŠKE MERENJA I OBRADA REZULTATA MERENJA

MERENJE, GREŠKE MERENJA I OBRADA REZULTATA MERENJA MERENJE, GREŠKE MERENJA I OBRADA REZULTATA MERENJA 1 Merenje Svaki eksperimentalni rad u fizici praćen je merenjem neke fizičke veličine. Izmeriti neku fizičku veličinu znači uporediti je sa standardnom

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ e-mail: info@iliaskos.gr www.iliaskos.gr 1 57 1.. 1 kg = 1000 g 1 g = 0,001 kg 1

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A4 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Termofizika. Glava Temperatura

Termofizika. Glava Temperatura Glava 7 Termofizika Toplota je jedan od oblika energije sa čijim transferom sa tela na telo se svakodnevno srećemo. Tako nas na primer, leti Sunce zagreva tokom dana dok su vedre letnje noći često prilično

Διαβάστε περισσότερα

(P.I.) PRETPOSTAVKA INDUKCIJE - pretpostavimo da tvrdnja vrijedi za n = k.

(P.I.) PRETPOSTAVKA INDUKCIJE - pretpostavimo da tvrdnja vrijedi za n = k. 1 3 Skupovi brojeva 3.1 Skup prirodnih brojeva - N N = {1, 2, 3,...} Aksiom matematičke indukcije Neka je N skup prirodnih brojeva i M podskup od N. Ako za M vrijede svojstva: 1) 1 M 2) n M (n + 1) M,

Διαβάστε περισσότερα

18. listopada listopada / 13

18. listopada listopada / 13 18. listopada 2016. 18. listopada 2016. 1 / 13 Neprekidne funkcije Važnu klasu funkcija tvore neprekidne funkcije. To su funkcije f kod kojih mala promjena u nezavisnoj varijabli x uzrokuje malu promjenu

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 23 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 1. Βλέπε θεωρία σελ. 83. 2. α) (χημική εξίσωση) β) (δύο μέλη) (ένα βέλος >) γ) (αντιδρώντα) δ) (τμήμα ύλης ομογενές που χωρίζεται από το γύρω του χώρο με σαφή όρια). ε) (που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

PRSKALICA - LELA 5 L / 10 L

PRSKALICA - LELA 5 L / 10 L PRSKALICA - LELA 5 L / 10 L UPUTSTVO ZA UPOTREBU. 1 Prskalica je pogodna za rasprsivanje materija kao sto su : insekticidi, fungicidi i sredstva za tretiranje semena. Prskalica je namenjena za kućnu upotrebu,

Διαβάστε περισσότερα

PRAKTIKUM IZ HEMIJE ZA STUDENTE MEDICINE

PRAKTIKUM IZ HEMIJE ZA STUDENTE MEDICINE PRAKTIKUM IZ EMIJE ZA STUDENTE MEDICINE Saradnik Bigović Miljan Saradnik Kosović Milica Demonstrator Roganović Milovan Vježba 1 Pravljenje rastvora određene koncentracije Rastvor je homogen sistem sastavljen

Διαβάστε περισσότερα

Računski zadaci. metoda internog standarda metoda eksternog standarda metoda normalizacije pika. Metoda internog standarda

Računski zadaci. metoda internog standarda metoda eksternog standarda metoda normalizacije pika. Metoda internog standarda Računski zadaci metoda internog standarda metoda eksternog standarda metoda normalizacije pika Metoda internog standarda Primenjuje se u slučaju da se ne može primeniti metoda eksternog standarda Najčešće

Διαβάστε περισσότερα

C M. V n: n =, (D): V 0,M : V M P = ρ ρ V V. = ρ

C M. V n: n =, (D): V 0,M : V M P = ρ ρ V V. = ρ »»...» -300-0 () -300-03 () -3300 3.. 008 4 54. 4. 5 :.. ;.. «....... :. : 008. 37.. :....... 008.. :. :.... 54. 4. 5 5 6 ... : : 3 V mnu V mn AU 3 m () ; N (); N A 6030 3 ; ( ); V 3. : () 0 () 0 3 ()

Διαβάστε περισσότερα

γ) Βa(ΟΗ) 2 (aq) + ΗBr(aq)

γ) Βa(ΟΗ) 2 (aq) + ΗBr(aq) Θέμα 2 ο 2.1. Να συμπληρώσετε τις χημικές εξισώσεις (προϊόντα και συντελεστές) των παρακάτω αντιδράσεων που γίνονται όλες. α) CaI 2 (aq) + AgNO 3 (aq) β) Cl 2 (g) + H 2 S(aq) γ) Βa(ΟΗ) 2 (aq) + ΗBr(aq)

Διαβάστε περισσότερα

3 o Μάθημα : Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης

3 o Μάθημα : Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης 3 o Μάθημα : Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης 1. Στόχοι του μαθήματος Οι μαθητές να γνωρίσουν:i) πότε πραγματοποιείται μια αντίδραση απλής αντικατάστασης, με βάση τη σειρά δραστικότητας των μετάλλων και

Διαβάστε περισσότερα

TELESNE TEČNOSTI I FIZIOLOŠKI RASTVORI (vrste i primena)

TELESNE TEČNOSTI I FIZIOLOŠKI RASTVORI (vrste i primena) TELESNE TEČNOSTI I FIZIOLOŠKI RASTVORI (vrste i primena) Distribucija telesnih tečnosti Oko 60% TM odraslog čoveka čini VODA Na molekularnom nivou, voda čini 90% zapremine svih molekula Fundamentalani

Διαβάστε περισσότερα

3. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις:

3. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις: 1. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις: 2N 2 + 3H 2 2NH 3 4Na + O 2 2Να 2 Ο Fe + Cl 2 FeCl 2 Zn + Br 2 ZnBr 2 2K + S K 2 S 2Ca + O 2 2CaO Na + Ca -------- C + O 2 CO 2 H 2 + Br 2 2HBr CaO + H 2 O Ca(OH)

Διαβάστε περισσότερα

Unipolarni tranzistori - MOSFET

Unipolarni tranzistori - MOSFET nipolarni tranzistori - MOSFET ZT.. Prijenosna karakteristika MOSFET-a u području zasićenja prikazana je na slici. oboaćeni ili osiromašeni i obrazložiti. b olika je struja u točki, [m] 0,5 0,5,5, [V]

Διαβάστε περισσότερα

CONCENTRATIVE PROPERTIES OF AQUEOUS SOLUTIONS: DENSITY, REFRACTIVE INDEX, FREEZING POINT DEPRESSION, AND VISCOSITY

CONCENTRATIVE PROPERTIES OF AQUEOUS SOLUTIONS: DENSITY, REFRACTIVE INDEX, FREEZING POINT DEPRESSION, AND VISCOSITY DENSITY, REFRACTIVE INDEX, FREEZING POINT DEPRESSION, AND VISCOSITY This table gives properties of aqueous solutions of 66 substances as a function of concentration. All data refer to a temperature of

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_3499 ΜΑΡΑΓΚΟΥ ΝΙΚΗ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_3499 ΜΑΡΑΓΚΟΥ ΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_3499 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΡΑΓΚΟΥ ΝΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα 2ο 2.1 Α) Να υπολογιστεί ο αριθµός οξείδωσης του αζώτου στις παρακάτω χηµικές ενώσεις:

Διαβάστε περισσότερα

2.7 Primjene odredenih integrala

2.7 Primjene odredenih integrala . INTEGRAL 77.7 Primjene odredenih integrala.7.1 Računanje površina Pořsina lika omedenog pravcima x = a i x = b te krivuljama y = f(x) i y = g(x) je b P = f(x) g(x) dx. a Zadatak.61 Odredite površinu

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Να χαρακτηρίσετε τις επόμενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ);

2.1. Να χαρακτηρίσετε τις επόμενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ); Θέμα 2ο 2.1. Να χαρακτηρίσετε τις επόμενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ); α) Η διαφορά του ατομικού αριθμού από το μαζικό αριθμό ισούται με τον αριθμό νετρονίων του ατόμου. β) Το 19 Κ + έχει

Διαβάστε περισσότερα

TAČKA i PRAVA. , onda rastojanje između njih računamo po formuli C(1,5) d(b,c) d(a,b)

TAČKA i PRAVA. , onda rastojanje između njih računamo po formuli C(1,5) d(b,c) d(a,b) TAČKA i PRAVA Najpre ćemo se upoznati sa osnovnim formulama i njihovom primenom.. Rastojanje između dve tačke Ako su nam date tačke Ax (, y) i Bx (, y ), onda rastojanje između njih računamo po formuli

Διαβάστε περισσότερα

13. GRUPA PERIODNOG SISTEMA 13. GRUPA PERIODNOG SISTEMA. Elektronska konfiguracija ns 2 np 1 B 4

13. GRUPA PERIODNOG SISTEMA 13. GRUPA PERIODNOG SISTEMA. Elektronska konfiguracija ns 2 np 1 B 4 13. GRUPA PERIODNOG SISTEMA 13. GRUPA PERIODNOG SISTEMA Bor redak element, najčešće u obliku minerala boraksa, Na 2 B 4 O 7 10H 2 O. Aluminijum najrasprostranjeniji metal u Zemljinoj kori (8,3 mas.%) i

Διαβάστε περισσότερα

Devizno tržište. Mart 2010 Ekonomski fakultet, Beograd Irena Janković

Devizno tržište. Mart 2010 Ekonomski fakultet, Beograd Irena Janković Devizno tržište Devizni urs i devizno tržište Devizni urs - cena jedne valute izražena u drugoj valuti Promene deviznog ursa utiču na vrednost ative i pasive oje su izražene u stranoj valuti Devizni urs

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΑ ΑΛΑΤΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

4. ΤΑ ΑΛΑΤΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 4. ΤΑ ΑΛΑΤΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να κατανοήσουμε πως παράγονται εργαστηριακά τα άλατα χλωριούχο νάτριο και θειικό βάριο. Να γράφουμε τις ιοντικές

Διαβάστε περισσότερα

SREDNJA ŠKOLA HEMIJA

SREDNJA ŠKOLA HEMIJA SREDNJA ŠKOLA HEMIJA Zadatak broj Bodovi 1. 6 2. 10 3. 12 4. 8 5. 6 6. 10 7. 8 8. 8 9. 4 10. 10 11. 8 12. 10 Ukupno 100 Za izradu testa planirano je 120 minuta. U toku izrade testa učenici mogu koristiti

Διαβάστε περισσότερα

TERMODINAMIČKI PARAMETRI su veličine kojima opisujemo stanje sistema.

TERMODINAMIČKI PARAMETRI su veličine kojima opisujemo stanje sistema. TERMODINAMIKA U svakodnevnom govoru, često dolazi greškom do koriščenja termina temperatura i toplota u istom značenju. U fizici, ova dva termina imaju potpuno različito značenje. Razmatračemo kako se

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοχές στις οποίες στις οποίες στηρίζεται ο αριθμός οξείδωσης

Παραδοχές στις οποίες στις οποίες στηρίζεται ο αριθμός οξείδωσης Αριθμός Οξείδωσης ή τυπικό σθένος Είναι ένας αριθμός που εκφράζει την ενωτική ικανότητα των στοιχείων με βάση ορισμένες παραδοχές. Η χρησιμοποίηση του επιβλήθηκε για τους πιο κάτω λόγους : Χρησιμεύει στη

Διαβάστε περισσότερα

Tačno merenje Precizno Tačno i precizno

Tačno merenje Precizno Tačno i precizno MERENJE, GREŠKE MERENJA I OBRADA REZULTATA MERENJA Izmeriti neku veličinu u fizici znači naći brojni odnos merene fizičke veličine prema vrednosti iste fizičke veličine, koja je dogovorno izabrana za jedinicu.

Διαβάστε περισσότερα

OBLAST DEFINISANOSTI FUNKCIJE (DOMEN) Pre nego što krenete sa proučavanjem ovog fajla, obavezno pogledajte fajl ELEMENTARNE FUNKCIJE, jer se na

OBLAST DEFINISANOSTI FUNKCIJE (DOMEN) Pre nego što krenete sa proučavanjem ovog fajla, obavezno pogledajte fajl ELEMENTARNE FUNKCIJE, jer se na OBLAST DEFINISANOSTI FUNKCIJE (DOMEN) Prva tačka u ispitivanju toka unkcije je odredjivanje oblasti deinisanosti, u oznaci Pre nego što krenete sa proučavanjem ovog ajla, obavezno pogledajte ajl ELEMENTARNE

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Προβλήματα. Μετρήσεις Μονάδες Γνωρίσματα της Ύλης

Ασκήσεις Προβλήματα. Μετρήσεις Μονάδες Γνωρίσματα της Ύλης Ασκήσεις Προβλήματα Μετρήσεις Μονάδες Γνωρίσματα της Ύλης 19. Ποιες μονάδες χρησιμοποιούν συνήθως οι χημικοί για την πυκνότητα των: α) στερεού, β) υγρού και γ) αερίου σώματος; Να εξηγήσετε τη διαφορά.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές και χημικές ιδιότητες

Φυσικές και χημικές ιδιότητες Φυσικές και χημικές ιδιότητες Φυσικές ιδιότητες Οι ιδιότητες που προσδιορίζονται χωρίς αλλοίωση της χημικής σύστασης της ουσίας (π.χ. σ. τήξεως, σ. ζέσεως, πυκνότητα, χρώμα, γεύση, σκληρότητα). Χημικές

Διαβάστε περισσότερα

STVARANJE VEZE C-C POMO]U ORGANOBORANA

STVARANJE VEZE C-C POMO]U ORGANOBORANA STVAAJE VEZE C-C PM]U GAAA 2 6 rojne i raznovrsne reakcije * idroborovanje alkena i reakcije alkil-borana 3, Et 2 (ili TF ili diglim) Ar δ δ 2 2 3 * cis-adicija "suprotno" Markovnikov-ljevom pravilu *

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία

Χημικές Αντιδράσεις. Εισαγωγική Χημεία Χημικές Αντιδράσεις Εισαγωγική Χημεία Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Πέντε κυρίως κατηγορίες: Σύνθεσης Διάσπασης Απλής αντικατάστασης Διπλής αντικατάστασης Καύσης Αντιδράσεις σύνθεσης Ένωση δύο ή περισσότερων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ F - HF Υδροφθόριο S 2- H 2 S Υδρόθειο Cl - HCl Υδροχλώριο OH - H 2 O Οξείδιο του Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3. Νιτρικό οξύ SO 3 H 2 SO 3

ΟΝΟΜΑΣΙΑ F - HF Υδροφθόριο S 2- H 2 S Υδρόθειο Cl - HCl Υδροχλώριο OH - H 2 O Οξείδιο του Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3. Νιτρικό οξύ SO 3 H 2 SO 3 1 Να συμπληρωθεί ο παρακάτω πίνακα οξέων: ΟΝΟΜΑΣΙΑ F HF Υδροφθόριο S 2 H 2 S Υδρόθειο Cl HCl Υδροχλώριο OH H 2 O Υδρογόνου (Νερό) NO 3 HNO 3 οξύ SO 3 H 2 SO 3 Θειώδε οξύ Br HBr Υδροβρώμιο 2 SO 4 H 2 SO

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΜΙΓΜΑΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΞΗ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΜΙΓΜΑΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΞΗ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΜΙΓΜΑΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΞΗ 1.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΑΠΟ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΟ ΥΓΡΟ 2.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΠΟΣΤΑΓΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ Α. ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. Κλασματήρας 2. Πώματα για τον κλασματήρα και τον ψυκτήρα.

Διαβάστε περισσότερα

POLINOMI I RACIONALNE FUNKCIJE Nastava u Matematiqkoj gimnaziji, Vladimir Balti

POLINOMI I RACIONALNE FUNKCIJE Nastava u Matematiqkoj gimnaziji, Vladimir Balti POLINOMI I RACIONALNE FUNKCIJE Nastava u Matematiqkoj gimnaziji, 004. Vladimir Balti Pojam polinoma. Prsten polinoma.. Dati su polinomi P (x) = x + x +, Q(x) = x 4 x +, R(x) = x x +. Proveriti da li za

Διαβάστε περισσότερα

Ερωηήζεις Πολλαπλής Επιλογής

Ερωηήζεις Πολλαπλής Επιλογής Ερωηήζεις Θεωρίας 1. Ππθλφηεηα: α) δηαηχπσζε νξηζκνχ, β) ηχπνο, γ) είλαη ζεκειηψδεο ή παξάγσγν κέγεζνο;, δ) πνηα ε κνλάδα κέηξεζήο ηεο ζην Γηεζλέο Σχζηεκα (S.I.); ε) πνηα ε ρξεζηκφηεηά ηεο; 2. Γηαιπηφηεηα:

Διαβάστε περισσότερα

TERMODINAMIKA osnovni pojmovi energija, rad, toplota

TERMODINAMIKA osnovni pojmovi energija, rad, toplota TERMODINAMIKA osnovni pojmovi energija, rad, toplota TERMODINAMIKA TERMO TOPLO nauka o kretanju toplote DINAMO SILA Termodinamika-nauka odnosno naučna disciplina koja ispituje odnose između promena u sistemima

Διαβάστε περισσότερα

GRAĐEVINSKI FAKULTET UNIVERZITET U BEOGRADU ODSEK ZA HIDROTEHNIKU I VODNO-EKOLOŠKO INŽENERSTVO LABORATORIJSKI PRIRUČNIK

GRAĐEVINSKI FAKULTET UNIVERZITET U BEOGRADU ODSEK ZA HIDROTEHNIKU I VODNO-EKOLOŠKO INŽENERSTVO LABORATORIJSKI PRIRUČNIK GRAĐEVINSKI FAKULTET UNIVERZITET U BEOGRADU ODSEK ZA HIDROTEHNIKU I VODNO-EKOLOŠKO INŽENERSTVO K V A L I T E T V O D A LABORATORIJSKI PRIRUČNIK Beograd, 2010 Ime i prezime: Broj indeksa: Broj uzorka: 2

Διαβάστε περισσότερα

OSNOVI AUTOMATSKOG UPRAVLJANJA PROCESIMA. Vežba br. 6: Dinamika sistema u frekventnom domenu u MATLABu

OSNOVI AUTOMATSKOG UPRAVLJANJA PROCESIMA. Vežba br. 6: Dinamika sistema u frekventnom domenu u MATLABu OSNOVI AUTOMATSKOG UPRAVLJANJA PROCESIMA Vežba br. 6: Dinamika sistema u frekventnom domenu u MATLABu I Definisanje frekventnih karakteristika Dinamički modeli sistema se definišu u vremenskom, Laplace-ovom

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΝΤΙ Ρ Α ΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΝΤΙ Ρ Α ΣΕΙΣ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 10 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΑΛΑΤΑ ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΝΤΙ Ρ Α ΣΕΙΣ 1. Να συµπληρώσετε τα προϊόντα και τους συντελεστές στις επόµενες χηµικές εξισώσεις

Διαβάστε περισσότερα

προσθέτουµε 500ml ΗΝΟ ( ) ) . Επίσης, θ = 25 C

προσθέτουµε 500ml ΗΝΟ ( ) ) . Επίσης, θ = 25 C Θέµ ο ( ) ( ) προσθέτουµε 500ml ΗΝΟ ( ) ) Α ιθέτουµε διάλυµ όγκου 500ml που περιέχει τις σθενείς βάσεις Β κι Γ µε συγκεντρώσεις 0,4Μ γι την κάθε µί Στο διάλυµ διλύµτος συγκέντρωσης 0,8Μ κι προκύπτει διάλυµ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Na grafiku bi to značilo :

Na grafiku bi to značilo : . Ispitati tok i skicirati grafik funkcije + Oblast definisanosti (domen) Kako zadata funkcija nema razlomak, to je (, ) to jest R Nule funkcije + to jest Ovo je jednačina trećeg stepena. U ovakvim situacijama

Διαβάστε περισσότερα

Στα 25, 2 ml 0,0049 mol HCl 1000 ml x = 0,194 mol HCl Μοριακότητα ΗCl = 0,194 M

Στα 25, 2 ml 0,0049 mol HCl 1000 ml x = 0,194 mol HCl Μοριακότητα ΗCl = 0,194 M ΛΥΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 0 ΜΕΡΟΣ Α (0 μονάδες) Ερώτηση (3μον.) (α) Η (g) + Cl (g) HCl (g) mol H : mol Cl ή 400 ml H : 400 ml Cl 600 ml H : 600 ml Cl Το Cl βρίσκεται σε περίσσεια. Ολόκληρη η

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΣΤΟΙΧΕΙΟΜΕΤΡΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: 1. Τι είναι ατομικό και τί μοριακό βάρος; Ατομικό βάρος είναι ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη η μάζα του ατόμου από το 1/12 της

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 2 ο Γυμνάσιο Καματερού 1 ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ 1. Πόσα γραμμάρια είναι: ι) 0,2 kg, ii) 5,1 kg, iii) 150 mg, iv) 45 mg, v) 0,1 t, vi) 1,2 t; 2. Πόσα λίτρα είναι: i) 0,02 m 3, ii) 15 m 3, iii) 12cm

Διαβάστε περισσότερα

Zadaci iz Osnova matematike

Zadaci iz Osnova matematike Zadaci iz Osnova matematike 1. Riješiti po istinitosnoj vrijednosti iskaza p, q, r jednačinu τ(p ( q r)) =.. Odrediti sve neekvivalentne iskazne formule F = F (p, q) za koje je iskazna formula p q p F

Διαβάστε περισσότερα

O DIMENZIONALNOJ ANALIZI U FIZICI.

O DIMENZIONALNOJ ANALIZI U FIZICI. 1 O DIMENZIONALNOJ ANALIZI U FIZICI Ljubiša Nešić, Odsek za fiziku, PMF, Niš http://www.pmf.ni.ac.yu/people/nesiclj/ Uvod Kao što je poznato, fizičke veličine mogu da imaju dimenzije ili pak da budu bezdimenzionalne.

Διαβάστε περισσότερα

1. Στο παρακάτω διάγραμμα τα γράμματα Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ

1. Στο παρακάτω διάγραμμα τα γράμματα Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ Επαναληπτικά δέντρα.. Ανόργανης στο ph. Στο παρακάτω διάγραμμα τα γράμματα Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ αναφέρονται σε υδατικά διαλύματα. Το διάλυμα Α έχει όγκο 00mL και ph = HCl 00mL Ca(OH) 2 900mLH2O 0,448L

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ)

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ) ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις

Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις Κεφάλαιο 3 Χημικές Αντιδράσεις Οι χημικές αντιδράσεις μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τις οξειδοαναγωγικές και τις μεταθετικές. Α. ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O.

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O. ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1 γ Α2 β Α3 δ Α4 β Α5. α. i. Βάσεις κατά Arrhenius είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο H 2 O δίνουν OH ενώ κατά Bronsted Lowry είναι οι ουσίες που μπορούν να δεχτούν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Φημικές αντιδράσεις-α Λυκείου

Φημικές αντιδράσεις-α Λυκείου Αντιδράςεισ εξουδετζρωςησ. Ουςιαςτικά όλεσ οι αντιδράςεισ εξουδετζρωςθσ είναι θ αντίδραςθ ενόσ κατιόντοσ Η + με ζνα ανιόν ΟΗ - προσ ςχθματιςμό ενόσ μορίου Η 2 Ο (Η-ΟΗ). Αντίδραςη εξουδετζρωςησ. H + + OH

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. δ Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. β Α6. α) ιαλυτότητα ορίζεται η µέγιστη ποσότητα µιας ουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA)

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA) ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ Φύση του σύμπαντος Η γη είναι μία μονάδα μέσα στο ηλιακό μας σύστημα, το οποίο αποτελείται από τον ήλιο, τους πλανήτες μαζί με τους δορυφόρους τους, τους κομήτες, τα αστεροειδή και τους μετεωρίτες.

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole Χημικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole 46 Να γραφούν οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης με τις οποίες μπορούν να παρασκευαστούν: α ΗΒr β Pb(OH) γ KNO α Το HBr είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ - ΓΡΑΦΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ- ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ - ΓΡΑΦΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ- ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ - ΓΡΑΦΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ- ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Τι είναι ο αριθμός οξείδωσης Αριθμό οξείδωσης ενός ιόντος σε μια ετεροπολική ένωση ονομάζουμε το πραγματικό φορτίο του ιόντος. Αριθμό οξείδωσης ενός

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Β) α) α β) γ) Θέμα 4ο α) β) γ)

Θέμα 2ο 2.1. Β) α) α β) γ)    Θέμα 4ο α) β) γ) 2.1. Α) Να ονομαστούν οι ενώσεις: α) HCl β) Mg(OH) 2 γ) CO 2 δ) Ca 3 (PO 4 ) 2 (μονάδες 4) Β) α) Να υπολογίσετε τον αριθμό οξείδωσης του S στο μόριο του Η 2 SO 4. (μονάδες 3) β)το 16 S με το 11 Νa σχηματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Algebarske strukture

Algebarske strukture i operacije Univerzitet u Nišu Prirodno Matematički Fakultet februar 2010 Istraživačka stanica Petnica i operacije Operacije Šta je to algebra i apstraktna algebra? Šta je to algebarska struktura? Cemu

Διαβάστε περισσότερα

4 Numeričko diferenciranje

4 Numeričko diferenciranje 4 Numeričko diferenciranje 7. Funkcija fx) je zadata tabelom: x 0 4 6 8 fx).17 1.5167 1.7044 3.385 5.09 7.814 Koristeći konačne razlike, zaključno sa trećim redom, odrediti tačku x minimuma funkcije fx)

Διαβάστε περισσότερα

VJEROJATNOST I STATISTIKA Popravni kolokvij - 1. rujna 2016.

VJEROJATNOST I STATISTIKA Popravni kolokvij - 1. rujna 2016. Broj zadataka: 5 Vrijeme rješavanja: 120 min Ukupan broj bodova: 100 Zadatak 1. (a) Napišite aksiome vjerojatnosti ako je zadan skup Ω i σ-algebra F na Ω. (b) Dokažite iz aksioma vjerojatnosti da za A,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012 ΓΙΑ ΤΗ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012 ΓΙΑ ΤΗ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2012 ΓΙΑ ΤΗ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ KYΡIAKH 18 MAΡTIOY 2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ:ΤΡΕΙΣ (3) ΩΡΕΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Να μελετήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

2. KOLOKVIJ IZ MATEMATIKE 1

2. KOLOKVIJ IZ MATEMATIKE 1 2 cos(3 π 4 ) sin( + π 6 ). 2. Pomoću linearnih transformacija funkcije f nacrtajte graf funkcije g ako je, g() = 2f( + 3) +. 3. Odredite domenu funkcije te odredite f i njenu domenu. log 3 2 + 3 7, 4.

Διαβάστε περισσότερα

Mate Vijuga: Rijeseni zadaci iz matematike za srednju skolu

Mate Vijuga: Rijeseni zadaci iz matematike za srednju skolu 7. KOMPLEKSNI BROJEVI 7. Opc pojmov Kompleksn brojev su sastavljen dva djela: Realnog djela (Re) magnarnog djela (Im) Promatrajmo broj a+ b = + 3 Realn do jednak je Re : Imagnarna jednca: = - l = (U elektrotehnc

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Zadatak 2 Odrediti tačke grananja, Riemann-ovu površ, opisati sve grane funkcije f(z) = z 3 z 4 i objasniti prelazak sa jedne na drugu granu.

Zadatak 2 Odrediti tačke grananja, Riemann-ovu površ, opisati sve grane funkcije f(z) = z 3 z 4 i objasniti prelazak sa jedne na drugu granu. Kompleksna analiza Zadatak Odrediti tačke grananja, Riemann-ovu površ, opisati sve grane funkcije f(z) = z z 4 i objasniti prelazak sa jedne na drugu granu. Zadatak Odrediti tačke grananja, Riemann-ovu

Διαβάστε περισσότερα

ANALIZA SA ALGEBROM I razred MATEMATI^KA LOGIKA I TEORIJA SKUPOVA. p q r F

ANALIZA SA ALGEBROM I razred MATEMATI^KA LOGIKA I TEORIJA SKUPOVA. p q r F ANALIZA SA ALGEBROM I razred MATEMATI^KA LOGIKA I TEORIJA SKUPOVA. Istinitosna tablica p q r F odgovara formuli A) q p r p r). B) q p r p r). V) q p r p r). G) q p r p r). D) q p r p r). N) Ne znam. Date

Διαβάστε περισσότερα

Induktivno spregnuta kola

Induktivno spregnuta kola Induktivno spregnuta kola 13. januar 2016 Transformatori se koriste u elektroenergetskim sistemima za povišavanje i snižavanje napona, u elektronskim i komunikacionim kolima za promjenu napona i odvajanje

Διαβάστε περισσότερα

Atmosfera. Glava Nastanak planetarne atmosfere Nastanak Sunčevog sistema

Atmosfera. Glava Nastanak planetarne atmosfere Nastanak Sunčevog sistema Glava 1 Atmosfera 1.1 Nastanak planetarne atmosfere Atmosfera 1 Zemlje je relativno tanak sferni gasoviti omotač koji gravitacija drži uz Zemlju. U postupku analize Zemljine atmosfere i ljudskog uticaja

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης Αντιδράσεις πολύπλοκης µορφής είναι το αναγωγικό και το Cl

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης Αντιδράσεις πολύπλοκης µορφής είναι το αναγωγικό και το Cl 226 227 10 o Κατηγορίες οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων Α ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Για να γίνει ευκολότερη η µελέτη των οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων, τις ταξινοµούµε στις παρακάτω κατηγορίες Αντιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

PRSKALICA - LELA 12 L / LELA16 L

PRSKALICA - LELA 12 L / LELA16 L PRSKALICA - LELA 12 L / LELA16 L UPUTSTVO ZA UPOTREBU 1 Prskalica je pogodna za raspršivanje materija kao sto su : insekticidi, fungicidi i sredstva za tretiranje semena. Uredjaj je namenjen za kućnu,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις ερωτήσεις 11-1 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 11 Ο µέγιστος αριθµός

Διαβάστε περισσότερα