4. GAIA MASAREN IRAUPENAREN LEGEA: MASA BALANTZEAK

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "4. GAIA MASAREN IRAUPENAREN LEGEA: MASA BALANTZEAK"

Transcript

1 4. GAIA MASAREN IRAUPENAREN LEGEA: MASA BALANTZEAK GAI HAU IKASTEAN GAITASUN HAUEK LORTU BEHARKO DITUZU:. Sistema ireki eta itxien artea bereiztea. 2. Masa balantze sinpleak egitea.. Taula estekiometrikoa eraikitzea. 4. Erreakzio kimikoak dauzkaten sistemen masa balantzeak egitea. 5. Birziklazioak eta saihesbideak dauzkaten sistemen masa balantzeak egitea. 6. Egoera ez geldikorreko sistemen masa balantzeak egitea.

2 4. MASAREN IRAUPENAREN LEGEA Natura zientzietan eta ingeniaritza kimikoan, masaren iraupenaren legea oinarrizko legea da. Lege horren arabera, sistema kimiko batean masa ez da sortzen ez desagertzen, eraldatu baino ez da egiten, Lavoisier ek zioen moduan. Erreakzio nuklearrik gertatzen ez den sistema batean, masaren inbentarioa egin daiteke, eta analisi horri masa balantzea deritzo. Sistema baten masa balantzea egitean, sistema zein den zehaztu behar da, eta haren ingurunetik bereizi. A sistema B sistema 4. Irudia: Elikadurak eta birziklazioak bat egin ondoren, erreaktore kimikoa elikatzen dute. Irteerako nahastea destilatu ondoren, bihurtu gabeko lehengaia birziklatu egiten da. Sistema honela definitzen da: analisirako bereziki aukeratu den prozesu oso baten zatia (edo prozesu osoa). Haren muga sistema eta ingurunea bereizten dituen irudizko gainazal batek (edo ekipoaren hormak) osatzen du. Sistemak itxiak (ez dago masa trukerik ingurunearekiko) edo irekiak (ingurunearekiko masa trukea dago: sistematik irten edo sistemara sar daiteke) izan daitezke. 4. irudiko adibidean, erreakzio kimikoa gertatzen den prozesu bat dago, birziklazio korronte batekin. Irudian, 2 sistema desberdin agertzen dira: A sistema, erreaktorea besterik ez duena, eta B sistema, erreaktoreak eta destilagailuak osatua. Bi sistemak irekiak dira (bakoitzak bere ingurunearekin masa trukatzen du, sarrera eta irteerako hodiak baitaude). A sistemaren mugak ekipoaren hormek ezartzen dituzte, eta B sistemaren mugak irudizkoak dira. B sistemaren kasuan, birziklazio korrontea sistema barruan dago, ez ditu sistemako mugak gainditzen. INGURUNEA SISTEMA Sarrerak Irteerak 4.2 irudia: Berdin dio sistema barruko xehetasunak zeintzuk diren. Masa balantzeen helburua sistemak eta inguruneak trukatzen duten masa kantitatea aztertzea da, eta sistema barruan zenbat masa eraldatu den aztertzea. 2

3 Beraz, edozein sistema defini daiteke, eta aztertzen ari garen kasu bakoitzean, komenigarriena aukeratzen da. Oro har, 4.2 irudiko eskemak azaltzen du sistemaren eta Ingurunearen arteko erlazioa. Sistema baten masaren iraupenaren legea honela adieraz daiteke (masa edo mol kopurua denbora unitateko adierazita): Sistemara Sistematik Sisteman Sisteman SARTZEN den = IRTETEN den + ERALDATZEN den + METATZEN den masakantitatea masakantitatea masakantitatea masakantitatea Sinplifikatuz, S = I + E + M idatz daiteke, batugai bakoitzaren lehen hizkiak erabiliz. Sartu eta Irten batugaiek sistemak eta inguruneak trukatzen duten masa adierazten dute; Eraldatu batugaiak, berriz, erreakzio kimikoengatik sortu edo desagertzen den masa kantitatea (erreakzio abiaduraren araberakoa), eta Metatu terminoak, azkenik, sisteman metatzen den masa kantitatea zenbatzen du. Masa balantzeak masa zein mol unitatetan egin daitezke (kg/h, mol/s, T/egun), eta gaiei dagokienez, sistema osoari (H 2 O + NaCl), konposatu kimiko bati (NaCl), espezie atomiko bati (Na + ), elementu atomiko bati (H, O) eta abarri egin dakieke balantzea. Egoera geldikorrean, Metatu batugaia zero da (sisteman ez dago masa irabazi edo galerarik). Erreakzio kimikorik ez dagoen sistemetan (destilazioa, adibidez), Eraldatu batugaia zero da. Sistema itxia bada, Sartu eta Irten batugaiak zero dira. Masa balantzea egiteko masa aukeratu bada, eta gai gisa sistema osoa aukeratu bada, erreakzio kimikoak egon arren, Eraldatu batugaia zero izango da (erreakzio kimiko baten masa osoa konstante mantentzen baita). Molak aukeratu badira, ordea, eta gai gisa sistema osoa aukeratu bada, erreakzio kimikoren bat badago, Eraldatu terminoa zero izan daiteke, edo ez, erreakzioko mol aldaketaren arabera: produktuen erreaktiboen Δn = koef. estekiometrikoak koef. estekiometrikoak (4.) aa + bb + rr + sr + erreakzio kimiko orokorrarentzako Δn = (r + s + ) (a + b + ) da. Adibidez, A + B 2C erreakzioa gertatzen bada, erreakzioko mol aldaketa Δn = 2 2 = 0 denez, Eraldatu terminoa zero izango da; erreakzioa A + B 2C + D bada, Eraldatu terminoa positiboa izango da (Δn = 2 = baita); erreaktore irteeran, sartu diren baino mol gehiago dago, guztira. Hainbat kasutan (konposatu kimiko asko dauden erreakzio kimikoez osatutako sistemetan, edo lehengaiak zeintzuk diren jakin gabe analisi elementala ezagutzen denean), elementuei eginiko masa balantzeak oso erabilgarriak dira. Adibidez, ikatzaren errekuntzan, C elementuaren mol kantitateak konstante irauten du, CO, CO 2 edo errauts gisa egon arren. Ekipo gehienetan, masa hodien bidez elikatzen da, eta, eragiketa egin ondoren, hodietatik irteten da. Adibidez, bat bateko destilagailu batera hodi baten bidez sartzen da elikadura, eta ekipotik bi hodiren bidez irteten dira sortutako bi faseak. Hodi batetik igarotzen den jariagaiaren emari masikoa hodian duen batezbesteko abiadurarekin erlaziona daiteke.

4 Sartu edo Irten terminoak v S ρ eran jar daitezke, v jariagaiak hodian duen batezbesteko π 2 abiadura, S hodiaren sekzioa ( 4 D hodi zirkularra bada) eta ρ jariagaiaren dentsitatea izanik. 4.2 MASA BALANTZEAK Masa balantzea masaren inbentarioa da, eta edozein sistemari egin dakioke (labea, hodizatia, destilagailua, findegia, Lurra planeta ). 4. irudian, lerro ez jarraituez inguratutako 6 sistema posible adierazten dira irudia. Prozesuaren masa balantzea ebazteko aukera daitezkeen sistemak. Ez dago irizpide bakar bat ekipo anitzeko prozesu baten masa balantzea egiteko (ikusi 4. Irudia). Iradokizun gisa, hauek eman daitezke: () Sistema identifikatu, eta ezagunak diren datuak (emariak, kontzentrazioak eta abar) zerrendatu. (2) Prozesuaren fluxu diagrama marraztu (bloke zein prozesu diagrama); korronte guztiak izendatu edo zenbakitu. Lehen urratsean identifikatu diren datu ezagunak diagraman idatzi. Era berean, ekiporen batean erreakzio kimikoren bat gertatzen bada, erreakzio doitua idatzi dagokion ekipoaren inguruan. () Taula bat eraiki. Taula prozesuko korronte guztien emariez bete behar da. Korronteak adina zutabe eta konposatuak adina lerro izan behar ditu taulak. (4) Kalkulurako oinarri bat aukeratu. Korronte guztien emariak kalkulurako oinarri horrekiko kalkulatu behar dira. Kalkulurako oinarri hauek hautatu ohi dira: prozesuko korronteren bateko emari masikoa (edo molarra); denbora tarte bat (prozesu ez jarraituetan); konposatu inerteren baten emaria. (5) Erreakzio kimikoak daudenean, estekiometria molen araberakoa denez, molak zenbatzea komeni da. Masa balantzeetan, terminologia berezia erabiltzen da hainbat gauza adierazteko. Besteak beste, hauek dira termino horietako batzuk: Oinarri lehorra (Orsat analisia): nahaste baten konposizioa, ura baztertuta utziz (errekuntza gasen konposizioa adierazteko erabiltzen da). Oinarri bustia: nahaste baten konposizioa, ura kontuan hartuz. 4

5 Soberakina: estekiometrikoki behar dena baino gehiago sartzen den erreaktiboa (errekuntzetan ohikoa izaten da). Elikadura freskoa edo berria: prozesura sartzen den elikadura. Purga korrontea: prozesutik kanpora ateratzen den korronte bat, normalean konposatu inerteak edo zikinkeriak kanporatzeko. Birziklazio korrontea: prozesuan atzera bidaltzen den korrontea, aurretik igarotako ekiporen batera itzul dadin edo eragiketa bat berriro jasan dezan. Erreakzio kimikoak daudenean, bihurtu gabe dirauen erreaktiboa birziklatu egiten da. Saihets korrontea: ekipo edo eragiketaren bat alboratuta uzten duen korrontea. Konposizioen kontrola egiteko erabiltzen da. Bihurtze maila: erreakzio kimikoen aurrerapena adierazteko zenbakia; 0 arteko balioa du (0: ez da erreakziorik gertatu; : erreaktibo guztia desagertu da) Bihurtze mailaren erabilera, erreakzio kimikoa gertatzen den sisteman Erreakzio kimikoak gertatzen diren sistemetan, osagai mugatzailea erabiltzen da erreakzioaren bihurtze maila emateko. Estekiometria kontuan harturik lehenengo desagertuko litzatekeen osagaia (erreaktiboa) da osagai mugatzailea; osagai mugatzaileak guztiz erreakzionatu duenean, erreakzioa amaitu egiten da, erreakzionatu gabeko beste erreaktiboak egon daitezkeen arren. Erreakzio baten osagai mugatzailea A erreaktiboa bada, eta hasieran erreaktorera N A,0 mol sartu badira, eta denbora baten ondoren oraindik erreakzionatu gabe N A molek jarraitzen badute, Aren bihurtze maila (X A ) honela definitzen da: Erreakzionatutako molak NA,0 NA XA = = (4.2) Hasierakomolak N Beste era batera esanda, (N A,0 X A ) terminoak A osagaitik zenbat molek erreakzionatu duten adierazten du. Estekiometria kontuan harturik, beste erreaktibo guztien eta sortutako produktu guztien molak kalkula daitezke. Erreaktorea etengabe elikatzen bada A osagaiaz eta produktu korrontea erreaktoretik etengabe irteten bada, jario molarrekin lan egiten da. F A,0 eta F A izango dira Aren sarrerako eta irteerako emari molarrak (mol/t). Orduan, bihurtze maila honelakoa da: A,0 X A Erreakzionatutakomolak FA F = =,0 A Hasierakomolak FA,0 (4.) Era berean, birziklazioak egiten diren prozesuetan, bi bihurtze maila erabiltzen dira, 4.4 irudian azaltzen den bezala. 5

6 F A,4 PROZESUA F A,0 F A, F F A,2 A, Urrats bakarreko bihurtze maila Prozesuko bihurtze maila 4.4 irudia. Urrats bakarreko bihurtze maila eta prozesuko bihurtze maila. Urrats bakarreko bihurtze maila: Prozesuko bihurtze maila: X X F F = A, A,2 A FA, F F = A,0 A, A FA,0 (4.4) (4.5) Demagun erreaktore ez jarraitu batean aa + bb cc + dd erreakzioa gertatzen dela. Erreaktorea A, B, C, D eta osagai inerte edp geldo baten N A,0, N B,0, N C,0, N D,0 eta N In,0 molez bete da hasiera batean, eta osagai mugatzailea A dela hartuko da. Denbora bat igaro ondoren, X A bihurtze maila lortu denean, erreaktoreko molen banaketa taula estekiometrikoa izeneko 4. taulako azken lerroan agertzen da: 4. Taula. Taula estekiometrikoa: erreaktore barruko molak osagai mugatzailearen bihurtz aren funtzioan. molak A B C D In Guztira i,0 0 i t = 0 N A,0 N B,0 N C,0 N D,0 N In,0 N = N t = t D ( ) edo So (+) t = t N A,0 X A (b/a) N A,0 X A +(c/a) N A,0 X A +(d/a) N A,0 X A 0 N A,0 N A,0 X A N B,0 (b/a) N A,0 X A Δn N A,0 X a N C,0 N D,0 N + (c/a) N A,0 X A + (d/a) N A,0 X In,0 N 0 + Δ n N A,0 X A a D: erreakzio kimikoagatik desagertutakoak (erreakzionatutakoak) So: erreakzio kimikoagatik sortutakoak Δn: produktuen eta erreaktiboen koefiziente estekiometrikoen diferentzia = = (c+d+ ) (a+b+ ) A A 6

7 t = 0 X A t = t NA,0 NB,0 N C,0 ND,0 NIn,0 NA = NA,0 NA,0 XA N = N ( b,0 a) N,0 X N = N,0 + ( c ),0 a N X N = N +,0 ( d a) N,0 X NIn = NIn,0 B B A A C C A A D D A A 4.5 irudia: Erreaktorean gertatzen den molen aldaketa, bihurtze mailaren funtzioan. Jarraian, masa balantzeen adibide batzuk azalduko dira Masa balantzea erreakzio kimikorik gabeko sisteman Egoera geldikorrean dagoen erreakzio kimikorik gabeko sisteman, Eraldatu eta Metatu terminorik ez da agertzen, eta Sartu eta Irten terminoak besterik ez da agertuko. Sarrera eta irteera bi hoditatik baino gehiagotatik egin daiteke, adibidean bezala. 4. adibidea Lurrungailu batean, KOH aren disoluzio urtsu bat pisutan % 5 izatetik % 40 izan arte kontzentratzen da, ura lurrunduz. Kalkula dezagun zenbat ur lurrundu behar den produktukg bakoitzeko. 2 Ur lurruna % 00 Ura Elikadura % 5 KOH Ura Produktu Kontzentratua % 40 KOH Ura Ebazpena S = I + E + M Erreakzio kimikorik ez dagoenez, E = 0. Era berean, ekipoak egoera geldikorrean lan egiten badu, M = 0 da. Beraz, masa balantzea S = I adierazpenera laburtzen da (Sarrera: korrontea; Irteera: 2 eta korronteak). Inbentarioa kg/h tan egingo da aukeratutako KOH, ura eta sistema osoa gaiei dagokienez. Kalkulurako oinarria (K.O.): F = 00 kg/h (sistema osoa uraren + KOH aren batura izanik) Beraz, hiru masa balantze egin daitezkeen arren (KOH, ura eta sistema osoa), bi besterik ez dira erabilgarriak (hirugarrena, beste bien konbinazio lineala baita): Gaia Sartu Irten. Ura: [00 0,95] = [F 2 ] + [F 0,60] KOH: [00 0,05] = [F 2 0] + [F 0,40] Sistema osoa: [00] = [F 2 ] + [F ] 7

8 Hiru ekuazioko sistema izan arren, haietako bat beste bien konbinazio lineala denez (adibidez, uraren eta KOH aren ekuazioak batzean sistema osoarena lortzen da), erabilgarriak bi besterik ez dira. Hau da, ekuazio erabilgarriak konposatuak adina dira. Uraren eta KOH aren masa balantzeak aukeratzen badira, bi ekuazio eta bi ezezaguneko sistema ebatzi behar da: F 2 = 87,5 kg/h eta F = 2,5 kg/h. Laburtuz: kg/h 2 NaOH Ura 95 87,5 7,5 Sistema 00 87,5 2,5 Aukeratu den kalkulurako oinarriarekin, taulako emariak kalkulatu dira. Taulako datuen arabera, 2,5 kg/h produktu lortzeko 87,5 kg/h ur lurrundu behar bada, kg/h produktu lortzeko, 2,5 aldiz gutxiago lurrundu beharko da, hau da, 7 kg/h ur lurrundu beharko da. Taulako zenbaki guztiak 6,67 zenbakiaz zatitu beharko dira Masa balantzea erreakzio kimikoak gertatzen diren sisteman Egoera geldikorrean erreakzio kimikoak gertatzen direnean, Eraldatu terminoa erabili behar da masa balantzea konposatuei egiten bazaie; bestalde, masa balantzea elementuei egiten bazaie, Eraldatu terminoa desagertu egiten da, eta, hala, Sartu eta Irten terminoak geratzen dira. 4.2 adibidea Labe batean propanoa erretzen da, estekiometrikoki behar dena baino % 50 aire gehiago erabiliz. Kalkula dezagun errekuntza gasen konposizioa. Ebazpena Demagun propanoa CO 2 a emanez guztiz erretzen dela (ohikoa oxigenoa soberan badago): C H 8 + 5O 2 CO 2 + 4H 2 O Errekuntza gasa N 2 ;O 2 ; H 2 O; CO 2 Erregaia C H 8 2 Airea (+ % 50) % 2 O 2 Errekuntza erreakzio kimikoa denez, masa balantzea moletan egingo da. Egoera geldikorrean lan egiten duenez, M = 0. Beraz, masa balantzeko batugaiak S = I + E izango dira (S: eta 2 korronteak; I: korrontea). Inbentarioa mol/h etan egingo da. Gai hauek aukeratu dira: C H 8, O 2, N 2, CO 2 eta H 2 O. 8 N 2

9 Kalkulurako oinarria: F = 00 mol/h Beraz, hiru masa balantze idatz daitezkeen arren, bi besterik ez dira erabilgarriak (hirugarrena beste bien konbinazio lineala baita): Gaia Sartu Irten Eraldatu. C H 8 : [00 ] = 0 + E CH8 ; O 2 : Estekiometrikoa: 00 5 = 500; Sartutakoa = 500,5 = 750 (2 korrontean) 750 = [F O2, ] + [E CH8 5] N 2 : [57 0,79] = [F N2, ]; CO 2 : 0 = [F CO2, ] [E CH8 ] H 2 O: 0 = [F H2O, ] [E CH8 4] E CH8 = desagertzen diren propano molak/h = 00 mol/h Airearen konposiziotik: 750 = [F 2 0,2]; F 2 =.57 mol/h O 2 ren balantzetik: F O2, = 250 mol/h N 2 ren balantzetik: F N2, = 2.82 mol/h CO 2 ren balantzetik: F CO2, = 00 mol/h Uraren balantzetik: F H2O, = 400 mol/h Laburtuz: mol/h 2 C H O N CO H 2 O Sistema osoa Ikusten denez, sistema osoa zenbatzean, ez dira berdinak sartzen diren eta irteten diren mol kopuruak (Δn 0 baita). Ondorioz, ehunekoak kalkulatzen badira, konposizio hau lortzen da: Oinarri bustian (%): O 2 /N 2 /CO 2 /H 2 O = 6,6/74,80/7,97/0,60 Oinarri lehorrean (%):O 2 /N 2 /CO 2 = 7,4/8,68/8,9 Emaitza bera lortzen da C, H, O eta N elementuen masa balantzeak egiten badira. D = 0 denez, Sartu = Irten geratzen da: Gaia Sartu Irten. C: 00 = [F CO2, ] H: 00 8 = [F H2O, ] 2 O: = [F O2, ] 2 + [F H2O, ] + [F CO2, ] 2 N: = [F N2, ] 2 Banan banan ekuazioak ebatziaz ondokoa lortzen da: F CO2, = 00 mol/h; F H2O, = 400 mol/h; F O2, = 250 mol/h; F N2, = 2.82 mol/h. 9

10 4. adibidea Erreaktore jarraitu baten gas fasean, erreakzio hau egiten da: SO 2 + /2O 2 SO SO 2 aren 0,8 bihurtze maila lortzen da. Hau da erreaktoreko elikaduraren konposizioa (kmol/h): N 2 /O 2 /SO 2 = 82,8//8. Kalkula dezagun erreaktoretik irteten den nahastearen konposizioa. Ebazpena Kalkulurako oinarria: korrontean 00 kmol/h. Gaia Sartu Irten Eraldatu Ekuazioa SO 2 F SO2,2 = F SO2, F SO2, X SO2 N 2 F N2,2 = F N2, 0 2 O 2 F O2,2 = F O2, 0,5 F SO2, X SO2 SO F SO,2 = 0 + F SO, + F SO2, X SO2 4 ekuaziotik F SO2,2 = 8 8 0,8 =,6 kmol/h; 2 ekuaziotik F N2,2 = 82,8 kmol/h; ekuaziotik F O2,2 = 0,5 8 0,8 = 7,8 kmol/h; 4 ekuaziotik F SO,2 = ,8 = 6,4 kmol/h. Beraz, erreaktoretik irteten den nahastearen konposizioa (mol % eran adierazita) ondokoa da: N 2 /O 2 /SO 2 /SO = 8,9/7,9/,6/6, Masa balantzea birziklazioak dauden sisteman Erreakzio kimikoetan bihurtze maila % 00 ez denean (gehienetan) erreaktore irteeran bihurtu gabeko erreaktiboa geratzen da. Horrelako kasuetan, erreakzionatu ez duen erreaktiboa nahastetik bereiz badaiteke, bereizi egiten da, eta berriro erreaktorera eramaten da; Birziklazioa deritzon korrontea osatzen da, beraz. Besteak beste, prozesuaren etekin osoa handitzeko erabiltzen da. 4.4 adibidea A 2B dimerizazio erreakzioa egiten da, eta Aren bihurtze maila % 75 da. Erreaktoretik irteten den nahastea destilazioz bereizten da, eta, hala, B produktu purua lortzen da. Kalkula dezagun: (a) prozesuaren etekina (mol B)/(mol A) eran adierazita; (b) destilagailutik irteten den Aren korrontea erreaktorera birziklatzen bada, prozesuaren etekina (mol B)/(mol A) eran adierazita; (c) (b) egiturako prozesuaren bihurtze maila. 0

11 (a) 2 ERREAKTOREA DESTILAGAILUA 4 5 (b) 2 ERREAKTOREA DESTILAGAILUA 4 Ebazpena Egoera geldikorrean lan egiten duenez, M = 0 da. (a) Kalkulurako oinarria Elikadura berrian hartuko da: F = 00 mol/h (guztia A osagaia). Masa balantzea erreaktorean egiten bada, 2 korronteko emariak jakin daitezke, eta, masa balantzeak destilagailuan eginez gero, eta 4 korronteetakoak. Laburtuz: mol/h 2 4 A B Sistema osoa Beraz, prozesuaren etekina 50/00 =,5 mol B/mol A da. (b) Kalkulurako oinarria erreaktorerako elikaduran hartuko da: F 2 = 00 mol/h (guztia A osagaia). Masa balantzea erreaktorean egiten bada, korronteko emariak ezagut daitezke, eta, destilagailuan eginez gero, 4 eta 5 korronteetakoak. Elikadura berria eta birziklazioa elkartzen diren puntuan eginez gero, elikadura freskoaren emaria kalkula daiteke: Laburtuz: mol/h A B Sistema osoa Beraz, prozesuaren etekina 50/75 = 2 mol B/mol A da, hau da, birziklatzen den A erreaktiboari esker, prozesuaren etekin osoa handitu egiten da. (c) Prozesuko bihurtze maila = 00 (75 0)/75 = % 00 da. Hainbat kasutan, erreakzioan inerteak diren ezpurutasunak edukitzen ditu elikadura berriak, ezin izaten delako lehengai purua lortu. Lehengaia birziklatzen denean ( adibidea), horrekin batera inertea birziklatzen da, ezin izaten baitira bereizi. Lehengaiarekin nahasita elikaduran sartu diren inerteak prozesutik kanporatu behar dira, prozesuan metatu ez daitezen. Hori lortzeko, birziklazio korrontea banatu egiten da, hots, zati bat Purga gisa kanporatzen da. Purga korronte horretatik, prozesura sartu den inerte emari berak irten behar du.

12 4.5 adibidea Erreaktore batean A 2B dimerizazio erreakzioa egiten da, eta Aren bihurtze maila % 75ekoa da. Aren eta inerte (In) baten nahastea (moletan, A/inerte = 9) eta birziklazioz datorrena sartzen dira erreaktorera, eta erreaktore sarreran, inerte/a molen erlazio onargarri maximoa 0,25 da (inerte gehiago balego, erreakzioa egiteko katalizatzailea desaktibatu egingo litzateke). Erreaktorearen irteerako nahastea bereizi egiten da: batetik, B produktu purua lortzen da; eta, bestetik, Aren eta inertearen nahastea birziklatu egiten da, eta zati bat purga moduan kanporatzen da. Kalkula dezagun: (a) Birziklatu behar den emaria, elikadura berriaren unitateko (mol birziklazio/mol elikadura berri). (b) Purga korrontearen emaria, birziklatzen den emariaren unitateko (mol purga/mol birziklazio). 7 A: %90 In: %0 A: %80 In: %20 A 2B X A = 0,75 ERREAKTOREA 6 2 BEREIZKETA 4 5 B (%00) Ebazpena Kalkulurako oinarria: F = 00 mol/h (bertako konposizioa eta emari guztiak ezagunak dira). Gaia Sartu Irten Eraldatu ekuazioa Erreaktorean A 00 0,8 = F A,2 + D A In 00 0,2 = F In,2 2 B 0 = F B,2 D A 2 Bereizgailuan A F A,2 = (F A,4 + 0) In F In,2 = (F In,4 + 0) B F B,2 = (F B, + 0) Korronte bereizketan Sist. osoa F 4 = (F 5 + F 6 ) Korronte elkarketan A (F 6 0,5 + F 7 0,9) = 80 8 Sist. osoa F 6 + F 7 = 00 9 Prozesu osoan In 0, F 7 = F In,5 0 Ohar gaitezen 4, 5 eta 6 korronteek konposizio berdina daukatela. Bihurtze mailaren definizioa kontutan hartuta: D A = 80 0,75 = 60 mol/h; (D A : erreakzio kimikoa dela eta desagertzen diren Aren molak). Ondorioz, ekuaziotik F A,2 = 20 mol/h. 2 ekuaziotik, F In,2 = 20 mol/h; ekuaziotik, F B,2 = 20 mol/h, eta beraz, F 2 = 60 mol/h. 4, 5 eta 6 ekuazioetatik, F A,4 = 20 mol/h, F In,4 = 20 mol/h, F B,4 = 20 mol/h, eta F = 20 mol/h. 4 korrontean (eta ondorioz, 5 eta 6 korronteetan) inertea sistema osoaren moleen %50 delako, F In,5 = 0,5 F 5. 2

13 8 eta 9 ekuazioak batera ebatziz, F 6 eta F 7 emariak kalkulatzen dira. Amaitzeko, 7 eta 0 ekuazioak ebazten dira. Laburtuz: mol/h A ,5 2,5 67,5 B Inertea ,5 2,5 7,5 Sistema osoa (a) F 6 /F 7 = 0, (b) F 5 /F 6 = 0, Masa balantzea saihets korronteak dauden sisteman Zenbait prozesutan, saihets korronteak erabiltzen dira, ekipo baten irteerako konposizioa edo tenperatura kontrolatzeko, adibidez. Ekipo bat elikatzeko korrontea banatu egiten da: zati batekin ekipoa elikatzen da dagokion eragiketa egiteko (erreakzioa, metaketa, destilazioa ), eta beste zati batek saihestu egiten du ekipoa eta, ondoren, ekipotik irteten den korrontearekin bat egiten du. 4.6 adibidea Planta kimiko batean, A kutsatzailea azpiproduktu gisa sortzen da, B produktuarekin batera (mol B/mol A = 9 da). Merkatuan saldu ahal izateko, B osagaiak eduki dezakeen Aren edukiak % eta % 0 artekoa (moletan) izan behar du. Konposizio hori lortzeko, erretxinaz betetako zutabe batetik igaroarazten zaio A eta Bren nahasteari; erretxinak A guztia metatzen du, B metatu gabe, A osagaiarentzat hautakorra baita. Saltzeko konposizioa lortu ahal izateko, elikaduraren zati batek saihestu egiten du erretxina. Kalkula dezagun elikadura mol bakoitzeko saihestu behar den emaria. A: % 0 B: % 90 Z 2 ERRETXINA 4 5 A: % 0 B: % 00 B A: % B: % 99 Ebazpena Kalkulurako oinarri gisa F 2 = 00 mol/h hartuko da. Gaia Sartu Irten Eraldatu Metatu ekuazioa Korronte bereizketan (Z) Sist. osoa F = (00 + F ) Erretxinan A 0 = F A, M A 2 B 90 = F B, M B Korronte elkarketan (B) Sist. osoa (90 + F ) = F 5 4 A (0 + F 0,) = F 5 0,0 5 M B = 0 denez, ekuaziotik F B,4 = 90 mol/h ; F 4 = 90 mol/h.

14 Erretxinak A guztia metatzen duelako, F A,4 = 0, eta 2 ekuaziotik M A = 0 mol/h. 4 eta 5 ekuazioak ebatziz, F = 0 mol/h eta F 5 = 00 mol/h. Bukatzeko, ekuaziotik F = 0 mol/h. Laburtuz: mol/h A 0 0 B Sistema osoa Elikadura mol bakoitzeko saihestu behar den emaria = 0/ adibidearen beste modu bateko ebazpena: Adibide honetan, A erretxinan metatzen da, eta masa balantzean Metatu terminoa agertzen da. Masa balantzetik Metatu terminoa kentzeko, korronte irudikari bat erabil daiteke; izan ere, korronte horretatik, A guztiak alde egiten du. Hala, M terminorik ez dago, eta Irteera bat gehitzen da Arentzat. Irudiko eskemak agertzen du prozesuaren bloke diagrama. 6 korronte irudikaritik A osagai guztiak alde egiten du, eta erretxinan metaketarik ez balego bezala azter daiteke. A: % 0 B: % 90 Z 2 ERRETXINA A: % 00 6 B: % A: % 0 B: % 00 B A: % B: % Masa balantzea kontzentrazioak erabilita Orain arte azaldu diren adibideetan, masatan edo moletan adierazitako konposizioak erabili dira. Disoluzioekin lan egiten denean, konposizioa molen edo masaren % gisa adierazi ordez, disoluzio bolumeneko solutuaren mol edo masa gisa adierazten da: mol/l, g/l eta abar. Konposizioak horrela ematen direnean, disoluzioa eta solutuak beste modu batean zenbatzen dira: disoluzioa bolumen/denbora eran zenbatzen den moduan, solutua masa/denbora edo mol/denbora eran zenbatzen da, kontzentrazioa masa/bolumen edo mol/bolumen eran dagoen. 4.7 adibidea Ibai batek 50 l/s ko emaria du, eta ibaiko uretan disolbatutako kutsatzaileak 0 4 g/l kontzentrazioa du. Ibaiko puntu batean, inguruko instalazio kimiko batek ura isurtzen du l/s emariaz, eta kutsatzailearen kontzentrazioa 5 0 g/l da. Kalkula dezagun isurketapuntutik behera, nahastea homogeneizatu ondoren, ibaiak duen emaria eta kutsatzailearen kontzentrazioa. 4

15 Ibaia, beherago Q l/s [kuts] mol/l Ibaia Q =5 l/s [kuts]=0 4 mol/l 2 Isuria Q 2 =5 l/s [kuts]=5 0 mol/l Ebazpena Masa balantzea bi gairi egingo zaie: disolbatzailea den urari (l/s tan) eta kutsatzaileari (g/stan). Kalkulurako oinarria Δt = s denbora tartea hartzen bada: Gaia Sartu Irten Ekuazioa Ura Q + Q 2 = Q Kutsatzailea Q C Kuts, + Q 2 C Kuts,2 = Q C Kuts, 2 2 ekuazioa ebatziz: = 6 C Kuts, ; C Kuts, = 9,7 0 4 g/l ekuaziotik: Q = 6 l Masa balantzea egoera ez geldikorrean Orain arteko adibide guztiak egoera geldikorrekoak izan dira. Prozesu askok egoera geldikorrean lan egiten dute, hasierako eta bukaerako uneak salbuetsita. Halere, zenbait sistema egoera ez geldikorrekoak dira berez, eta Metatu terminoa kontuan hartu behar da. 4.8 adibidea Irudiko tanga zilindrikoaren oinarriak m 2 ko azalera du. Hasieran, 000 l urez beteta dago, eta tangan H = m da. Une batean, 50 l/min emariaz betetzen hasten da eta tangaren azpialdeko 2 irteera zabaltzen da; bertan dagoen balbula batek 00 H l/min ko emaria irteten uzten du. Kalkula dezagun h igaro ondoren tangako urak zer maila (H) izango duen, eta sistema honek inoiz egora geldikorrik lortuko duen. Q = 50 l/min H 5 Q 2 = 00 H l/min Ebazpena Ez denez uraren dentsitatea aldatzen, masa balantzea bolumenean egingo da, l/min tan. S = I + M Gaia Sartu Irten Metatu Ekuazioa Ura Q = Q 2 + dv dt Balioak ordezkatuz, H 0 dh = + dt

16 hasierako baldintzak: t = 0, H = m izanik. Integratu ondoren, adierazpen hau lortzen da: t 0 H = 0,5 + e h igaro ostean, H = 0,50 m. H vs. t irudikatzen bada, denbora oso luzeetan H = 0,5 m izatera hurbiltzen da; beste hitz batzuetan esanda, egoera geldikorrean, H = 0,5 m izango da, eta, irudian ikusten den bezala, 00 minuturen ondoren egoera geldikorra lortu duela esan daiteke.,0 0,8 H (m) 0,6 0,4 0,2 0, denbora (min) 6

Elementu honek elektrizitatea sortzen du, hau da, bi punturen artean potentzial-diferentzia mantentzen du.

Elementu honek elektrizitatea sortzen du, hau da, bi punturen artean potentzial-diferentzia mantentzen du. Korronte zuzena 1 1.1. ZIRKUITU ELEKTRIKOA Instalazio elektrikoetan, elektroiak sorgailuaren borne batetik irten eta beste bornera joaten dira. Beraz, elektroiek desplazatzeko egiten duten bidea da zirkuitu

Διαβάστε περισσότερα

Oxidazio-erredukzio erreakzioak

Oxidazio-erredukzio erreakzioak Oxidazio-erredukzio erreakzioak Lan hau Creative Commons-en Nazioarteko 3.0 lizentziaren mendeko Azterketa-Ez komertzial-partekatu lizentziaren mende dago. Lizentzia horren kopia ikusteko, sartu http://creativecommons.org/licenses/by-ncsa/3.0/es/

Διαβάστε περισσότερα

2. GAIA: DISOLUZIOAK ETA EZAUGARRI KOLIGATIBOAK

2. GAIA: DISOLUZIOAK ETA EZAUGARRI KOLIGATIBOAK 2. GAIA: DISOLUZIOAK ETA EZAUGARRI KOLIGATIBOAK 1. DISOLUZIOAK Disoluzioa (def): Substantzia baten partikulek beste substantzia baten barnean egiten duten tartekatze mekanikoa. Disolbatzaileaz eta solutuaz

Διαβάστε περισσότερα

Agoitz DBHI Unitatea: JOKU ELEKTRIKOA Orria: 1 AGOITZ. Lan Proposamena

Agoitz DBHI Unitatea: JOKU ELEKTRIKOA Orria: 1 AGOITZ. Lan Proposamena Agoitz DBHI Unitatea: JOKU ELEKTRIKOA Orria: 1 1. AKTIBITATEA Lan Proposamena ARAZOA Zurezko oinarri baten gainean joko elektriko bat eraiki. Modu honetan jokoan asmatzen dugunean eta ukitzen dugunean

Διαβάστε περισσότερα

Laborategiko materiala

Laborategiko materiala Laborategiko materiala Zirkuitu elektronikoak muntatzeko, bikote bakoitzaren laborategiko postuan edo mahaian, besteak beste honako osagai hauek aurkituko ditugu: Mahaiak berak dituen osagaiak: - Etengailu

Διαβάστε περισσότερα

UNITATE DIDAKTIKOA ELEKTRIZITATEA D.B.H JARDUERA. KORRONTE ELEKTRIKOA. Helio atomoa ASKATASUNA BHI 1.- ATOMOAK ETA KORRONTE ELEKTRIKOA

UNITATE DIDAKTIKOA ELEKTRIZITATEA D.B.H JARDUERA. KORRONTE ELEKTRIKOA. Helio atomoa ASKATASUNA BHI 1.- ATOMOAK ETA KORRONTE ELEKTRIKOA 1. JARDUERA. KORRONTE ELEKTRIKOA. 1 1.- ATOMOAK ETA KORRONTE ELEKTRIKOA Material guztiak atomo deitzen diegun partikula oso ttipiez osatzen dira. Atomoen erdigunea positiboki kargatua egon ohi da eta tinkoa

Διαβάστε περισσότερα

KIMIKA UZTAILA. Ebazpena

KIMIKA UZTAILA. Ebazpena KIMIKA 009- UZTAILA A1.- Hauspeatze-ontzi batean kobre (II) sulfatoaren ur-disoluzio urdin bat dugu, eta haren barruan zink-xafla bat sartzen dugu. Kontuan hartuta 5 C-an erredukzio-- potentzialak E O

Διαβάστε περισσότερα

LAN PROPOSAMENA. Alarma bat eraiki beharko duzu, trantsistorizatuta dagoen instalazio bat eginez, errele bat eta LDR bat erabiliz.

LAN PROPOSAMENA. Alarma bat eraiki beharko duzu, trantsistorizatuta dagoen instalazio bat eginez, errele bat eta LDR bat erabiliz. - 1-1. JARDUERA. LAN PROPOSAMENA. 1 LAN PROPOSAMENA Alarma bat eraiki beharko duzu, trantsistorizatuta dagoen instalazio bat eginez, errele bat eta LDR bat erabiliz. BALDINTZAK 1.- Bai memoria (txostena),

Διαβάστε περισσότερα

KIMIKA 2008 Ekaina. Behar den butano masa, kj (1 mol butano / 2876,3 kj) (58 g butano/1mol butano) = 193,86 g butano

KIMIKA 2008 Ekaina. Behar den butano masa, kj (1 mol butano / 2876,3 kj) (58 g butano/1mol butano) = 193,86 g butano KIMIKA 008 Ekaina A-1.- Formazio-enta pia estandar hauek emanda (kj/mol-etan): C (g) =-393,5 ; H 0 (l) = -85,4 ; C 4 H 10 (g) = -14,7 a) Datu hauek aipatzen dituzten erreakzioak idatzi eta azaldu. b) Kalkulatu

Διαβάστε περισσότερα

6. Aldagai kualitatibo baten eta kuantitatibo baten arteko harremana

6. Aldagai kualitatibo baten eta kuantitatibo baten arteko harremana 6. Aldagai kualitatibo baten eta kuantitatibo baten arteko harremana GAITASUNAK Gai hau bukatzerako ikaslea gai izango da: - Batezbestekoaren estimazioa biztanlerian kalkulatzeko. - Proba parametrikoak

Διαβάστε περισσότερα

1.- Hiru puntutatik konmutaturiko lanpara: 2.- Motore baten bira noranzkoaren aldaketa konmutadore baten bitartez: 3.- Praktika diodoekin:

1.- Hiru puntutatik konmutaturiko lanpara: 2.- Motore baten bira noranzkoaren aldaketa konmutadore baten bitartez: 3.- Praktika diodoekin: 1.- Hiru puntutatik konmutaturiko lanpara: 2.- Motore baten bira noranzkoaren aldaketa konmutadore baten bitartez: 3.- Praktika diodoekin: 1 Tentsio gorakada edo pikoa errele batean: Ikertu behar dugu

Διαβάστε περισσότερα

1. GAIA PNEUMATIKA. Aire konprimitua, pertsonak bere baliabide fisikoak indartzeko erabili duen energia erarik antzinatakoa da.

1. GAIA PNEUMATIKA. Aire konprimitua, pertsonak bere baliabide fisikoak indartzeko erabili duen energia erarik antzinatakoa da. 1. GAIA PNEUMATIKA Aire konprimitua, pertsonak bere baliabide fisikoak indartzeko erabili duen energia erarik antzinatakoa da. Pneumatika hitza grekoek arnasa eta haizea izendatzeko erabiltzen zuten. Pneumatikaz

Διαβάστε περισσότερα

FISIKA ETA KIMIKA 4. DBH BIRPASO TXOSTENA

FISIKA ETA KIMIKA 4. DBH BIRPASO TXOSTENA FISIKA ETA KIMIKA 4. DBH BIRPASO TXOSTENA FISIKA ZINEMATIKA KONTZEPTUAK: 1. Marraz itzazu txakurraren x/t eta v/t grafikoak, txakurrraren higidura ondoko taulan ageri diren araberako higidura zuzena dela

Διαβάστε περισσότερα

ENERGIA ARIKETAK Kg. eta 100 Km/h-tara mugitzen den kotxe baten energia zinetikoa kalkulatu. (Emaitza: E z= ,47 J.

ENERGIA ARIKETAK Kg. eta 100 Km/h-tara mugitzen den kotxe baten energia zinetikoa kalkulatu. (Emaitza: E z= ,47 J. ENERGIA ARIKETAK OINARRIZKO KONTZEPTUAK 1.- 1000 Kg. eta 100 Km/h-tara mugitzen den kotxe baten energia zinetikoa kalkulatu. (Emaitza: E z=385.802,47 J.) 2.- 500Kg.tako eta 10m-tara zintzilik dagoen masa

Διαβάστε περισσότερα

KONPUTAGAILUEN TEKNOLOGIAKO LABORATEGIA

KONPUTAGAILUEN TEKNOLOGIAKO LABORATEGIA eman ta zabal zazu Euskal Herriko Unibertsitatea Informatika Fakultatea Konputagailuen Arkitektura eta Teknologia saila KONPUTAGAILUEN TEKNOLOGIAKO LABORATEGIA KTL'2000-2001 Oinarrizko dokumentazioa lehenengo

Διαβάστε περισσότερα

Polimetroa. Osziloskopioa. Elikatze-iturria. Behe-maiztasuneko sorgailua.

Polimetroa. Osziloskopioa. Elikatze-iturria. Behe-maiztasuneko sorgailua. Elektronika Analogikoa 1 ELEKTRONIKA- -LABORATEGIKO TRESNERIA SARRERA Elektronikako laborategian neurketa, baieztapen eta proba ugari eta desberdinak egin behar izaten dira, diseinatu eta muntatu diren

Διαβάστε περισσότερα

1. INGENIARITZA INDUSTRIALA. INGENIARITZAREN OINARRI FISIKOAK 1. Partziala 2009.eko urtarrilaren 29a

1. INGENIARITZA INDUSTRIALA. INGENIARITZAREN OINARRI FISIKOAK 1. Partziala 2009.eko urtarrilaren 29a 1. Partziala 2009.eko urtarrilaren 29a ATAL TEORIKOA: Azterketaren atal honek bost puntu balio du totalean. Hiru ariketak berdin balio dute. IRAUPENA: 75 MINUTU. EZ IDATZI ARIKETA BIREN ERANTZUNAK ORRI

Διαβάστε περισσότερα

KOSMOLOGIAREN HISTORIA

KOSMOLOGIAREN HISTORIA KOSMOLOGIAREN HISTORIA Historian zehar teoria asko garatu dira unibertsoa azaltzeko. Kultura bakoitzak bere eredua garatu du, unibertsoaren hasiera eta egitura azaltzeko. Teoria hauek zientziaren aurrerapenekin

Διαβάστε περισσότερα

ELEKTRIZITATEA. Elektrizitatearen atalak: 2.- Korronte elektrikoa. 1.- Karga elektrikoa Korronte elektrikoaren arriskuak

ELEKTRIZITATEA. Elektrizitatearen atalak: 2.- Korronte elektrikoa. 1.- Karga elektrikoa Korronte elektrikoaren arriskuak ELEKTRIZITATEA D.B.H. 1 Joseba Arruabarrena 2007ko Otsaila ren atalak: 1. Karga elektrikoa 2. Korronte elektrikoa 3. Zirkuitu elektrikoa 4. Magnitudeak: : Ohmen legea 5. Irudikapena eta ikurrak 6. Korronte

Διαβάστε περισσότερα

NEURRI-IZENAK ETA NEURRI-ESAMOLDEAK EUSKARAZ

NEURRI-IZENAK ETA NEURRI-ESAMOLDEAK EUSKARAZ NEURRI-IZENAK ETA NEURRI-ESAMOLDEAK EUSKARAZ 2006-VI-19 J.R. Etxebarria Gure inguruko hizkuntzetan, neurri-izenen eta neurri-esamoldeen normalizazioa XIX. mendearen bigarren erdialdean abiatu zela esan

Διαβάστε περισσότερα

4 EURO 2014KO ABENDUA EUSKAL HEZIKETARAKO ALDIZKARIA. 20 urte euskal hezkuntza ospatuz

4 EURO 2014KO ABENDUA EUSKAL HEZIKETARAKO ALDIZKARIA. 20 urte euskal hezkuntza ospatuz 4 EURO 2014KO ABENDUA EUSKAL HEZIKETARAKO ALDIZKARIA hh hik hasi 193 20 urte euskal hezkuntza ospatuz REGGIO EMILIAKO ESPERIENTZIA JESUS MARI MUJIKA LOMCE-RI EZ ANTZERKHIZKUNTZA PROIEKTUA HIK HASI OSPAKIZUNETAN

Διαβάστε περισσότερα

Makroekonomiarako sarrera

Makroekonomiarako sarrera Makroekonomiarako sarrera Galder Guenaga Garai Segundo Vicente Ramos EUSKARA ERREKTOREORDETZAREN SARE ARGITALPENA Aurkibidea Hitzaurrea. 1. GAIA: Makroekonomiaren ikuspegi orokorra. 1.1. Makroekonomia:

Διαβάστε περισσότερα

KONPUTAGAILUEN PROGRAMAZIOA TURBO PASCAL BITARTEZ

KONPUTAGAILUEN PROGRAMAZIOA TURBO PASCAL BITARTEZ eman ta zabal zazu Universidad del País Vasco Euskal Herriko Unibertsitatea BILBOKO INGENIARIEN GOI ESKOLA TEKNIKOA KONPUTAGAILUEN PROGRAMAZIOA TURBO PASCAL BITARTEZ I EGILEA: Jesus-Mari Romo Uriarte (hirugarren

Διαβάστε περισσότερα

XX. mendeko olerkari greziarrak

XX. mendeko olerkari greziarrak XX. mendeko olerkari greziarrak R Ko l d o Ru i z d e Az u a Matónoo aditzak odolustu esan nahi du grekoz. Odolustu egin zen Grezia ia bi mendez. Lehenik, mende bat baino gehiago iraun zuen independentzia

Διαβάστε περισσότερα

ZIENTZIA ETA TEKNIKAKO EUSKARA ARAUTZEKO GOMENDIOAK

ZIENTZIA ETA TEKNIKAKO EUSKARA ARAUTZEKO GOMENDIOAK ZIENTZIA ETA TEKNIKAKO EUSKARA ARAUTZEKO GOMENDIOAK Ikasmaterialen Aholku Batzordea Estilo-liburuaren seigarren atala 22 Euskara Zerbitzua Hizkuntza Prestakuntza ZIENTZIA ETA TEKNIKAKO EUSKARA ARAUTZEKO

Διαβάστε περισσότερα

Enbriologia Orokorra eta Bereziko buruxka

Enbriologia Orokorra eta Bereziko buruxka Enbriologia Orokorra eta Bereziko buruxka Medikuntzako Ikasleen Elkartea Irakasgaieko irakaslea: Amale Caballero Lasquibar Ikasle-egilea: Adrian H. Llorente Aginagalde Oharra Apunte buruxka hau AEM/MIB

Διαβάστε περισσότερα

KLASIKOAK, S.A. lukro-asmorik gabeko elkarteak argitaratu du obra hau, elkartearen sustatzaile eta partaideak honako erakunde hauek izanik:

KLASIKOAK, S.A. lukro-asmorik gabeko elkarteak argitaratu du obra hau, elkartearen sustatzaile eta partaideak honako erakunde hauek izanik: KLASIKOAK, S.A. lukro-asmorik gabeko elkarteak argitaratu du obra hau, elkartearen sustatzaile eta partaideak honako erakunde hauek izanik: BBVA Fundazioa Bilbao Bizkaia Kutxa BBK Gipuzkoa Donostia Kutxa

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΑ ΑΛΑΤΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

4. ΤΑ ΑΛΑΤΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 4. ΤΑ ΑΛΑΤΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να κατανοήσουμε πως παράγονται εργαστηριακά τα άλατα χλωριούχο νάτριο και θειικό βάριο. Να γράφουμε τις ιοντικές

Διαβάστε περισσότερα

α i = m i /m o, m o κανονική Μοριακότητα (standard molality) 1 mol Kg -1.

α i = m i /m o, m o κανονική Μοριακότητα (standard molality) 1 mol Kg -1. Υ ΑΤΙΝΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ Μορικότητ κτ όγκο (molarity) c C/M r mol dm -,( C [g dm - (liter -1 )] ), M r Μορικό βάρος Μορικότητ κτά βάρος (molality) m i γρµµοµόριο g -1 νερό. Γι θερµοδυνµικούς λόγους µεττρέπετι

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας ρυθμίσεων στο χώρο εγκατάστασης

Πίνακας ρυθμίσεων στο χώρο εγκατάστασης 1/8 Κατάλληλες εσωτερικές μονάδες *HVZ4S18CB3V *HVZ8S18CB3V *HVZ16S18CB3V Σημειώσεις (*5) *4/8* 4P41673-1 - 215.4 2/8 Ρυθμίσεις χρήστη Προκαθορισμένες τιμές Θερμοκρασία χώρου 7.4.1.1 Άνεση (θέρμανση) R/W

Διαβάστε περισσότερα

1. ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ ΣΤΑ ΣΤΕΡΕΑ

1. ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ ΣΤΑ ΣΤΕΡΕΑ 1. ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ ΣΤΑ ΣΤΕΡΕΑ ΓΕΝΙΚΑ Η στερεά, η υγρή και η αέρια κατάσταση αποτελούν τις τρεις, συνήθεις στο γήινο περιβάλλον, καταστάσεις της ύλης. ιαφέρουν η µία από την άλλη σε κάποια απλά γνωρίσµατα:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA)

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA) ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ Φύση του σύμπαντος Η γη είναι μία μονάδα μέσα στο ηλιακό μας σύστημα, το οποίο αποτελείται από τον ήλιο, τους πλανήτες μαζί με τους δορυφόρους τους, τους κομήτες, τα αστεροειδή και τους μετεωρίτες.

Διαβάστε περισσότερα

Ισχυροί και ασθενείς ηλεκτρολύτες μέτρα ισχύος οξέων και βάσεων νόμοι Ostwald

Ισχυροί και ασθενείς ηλεκτρολύτες μέτρα ισχύος οξέων και βάσεων νόμοι Ostwald Ισχυροί και ασθενείς ηλεκτρολύτες μέτρα ισχύος οξέων και βάσεων νόμοι Ostwald Ποιους θα ονομάζουμε «ισχυρούς ηλεκτρολύτες»; Τις χημικές ουσίες που όταν διαλύονται στο νερό, ένα μεγάλο ποσοστό των mole

Διαβάστε περισσότερα

Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 2NH + 3Cl N + 6HCl. 3 (g) 2 (g) 2 (g) (g) 2A + B Γ + 3. (g) (g) (g) (g) ποια από τις παρακάτω εκφράσεις είναι λανθασµένη;

Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 2NH + 3Cl N + 6HCl. 3 (g) 2 (g) 2 (g) (g) 2A + B Γ + 3. (g) (g) (g) (g) ποια από τις παρακάτω εκφράσεις είναι λανθασµένη; Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ ο ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις..4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

C M. V n: n =, (D): V 0,M : V M P = ρ ρ V V. = ρ

C M. V n: n =, (D): V 0,M : V M P = ρ ρ V V. = ρ »»...» -300-0 () -300-03 () -3300 3.. 008 4 54. 4. 5 :.. ;.. «....... :. : 008. 37.. :....... 008.. :. :.... 54. 4. 5 5 6 ... : : 3 V mnu V mn AU 3 m () ; N (); N A 6030 3 ; ( ); V 3. : () 0 () 0 3 ()

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A4 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

β) ψ τάξης ως προς Β,

β) ψ τάξης ως προς Β, 3.3 Νο μος ταχυ τητας - Μηχανισμο ς αντι δρασης αντιδράσεις ονοµάζονται απλές ή στοιχειώδεις; αντιδράσεις ονοµάζονται πολύπλοκες; Τι ονοµάζεται νόµος ταχύτητας µιας χηµικής Πως προσδιορίζεται ο νόµος της

Διαβάστε περισσότερα

Parts Manual. Trio Mobile Surgery Platform. Model 1033

Parts Manual. Trio Mobile Surgery Platform. Model 1033 Trio Mobile Surgery Platform Model 1033 Parts Manual For parts or technical assistance: Pour pièces de service ou assistance technique : Für Teile oder technische Unterstützung Anruf: Voor delen of technische

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 004 ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις. -.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση... Τι είδους

Διαβάστε περισσότερα

6. ΤΕΛΙΚΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΑΦΗ. 6.1. Γενικά

6. ΤΕΛΙΚΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΑΦΗ. 6.1. Γενικά 6. ΤΕΛΙΚΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΑΦΗ 6.1. Γενικά Είναι γεγονός ότι ανέκαθεν ο τελικός αποδέκτης των υπολειµµάτων της κατανάλωσης και των καταλοίπων της παραγωγικής διαδικασίας υπήρξε το περιβάλλον. Στις παλιότερες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Επαναληπτικών Εξετάσεων Γενικών Λυκείων. ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. δ Α4. γ Α5. α ΘΕΜΑ Β. Β1. α.

XHMEIA ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Επαναληπτικών Εξετάσεων Γενικών Λυκείων. ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. δ Α4. γ Α5. α ΘΕΜΑ Β. Β1. α. 27 Μαΐου 2015 XHMEIA ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Επαναληπτικών Εξετάσεων Γενικών Λυκείων ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. δ Α4. γ Α5. α ΘΕΜΑ Β Β1. α. Σωστό Το γινόμενο της Κ a ασθενούς οξέος ΗA με

Διαβάστε περισσότερα

4 ΘΕΜΑ ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. συλλογή από τον Γιώργο Σταυρακαντωνάκη Χημικό Λύκειο Γαζίου

4 ΘΕΜΑ ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. συλλογή από τον Γιώργο Σταυρακαντωνάκη Χημικό Λύκειο Γαζίου 4 ΘΕΜΑ ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. 84 g C 3 H 6 αναμειγνύονται με την ακριβώς απαιτούμενη ποσότητα ατμοσφαιρικού αέρα (περιέχει 20% v/v Ο 2 και 80 % v/v Ν 2 ) και το μείγμα

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr . Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών. Οξειδοαναγωγή Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 95 Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών 96 Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών. Τι ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ. Σύνοψη συμπληρωματικών δράσεων διαχείρισης των νερών στην Πρέσπα για το έτος 2014

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ. Σύνοψη συμπληρωματικών δράσεων διαχείρισης των νερών στην Πρέσπα για το έτος 2014 ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ Σύνοψη συμπληρωματικών δράσεων διαχείρισης των νερών στην Πρέσπα για το έτος 2014 Άγιος Γερμανός, Φεβρουάριος 2015 Ομάδα συγγραφής Βαλεντίνη Μάλιακα

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_3499 ΜΑΡΑΓΚΟΥ ΝΙΚΗ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_3499 ΜΑΡΑΓΚΟΥ ΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_3499 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΡΑΓΚΟΥ ΝΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα 2ο 2.1 Α) Να υπολογιστεί ο αριθµός οξείδωσης του αζώτου στις παρακάτω χηµικές ενώσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΣΤΟΙΧΕΙΟΜΕΤΡΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: 1. Τι είναι ατομικό και τί μοριακό βάρος; Ατομικό βάρος είναι ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη η μάζα του ατόμου από το 1/12 της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤHN. Δρ. Α. ΤΖΑΝΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤHN. Δρ. Α. ΤΖΑΝΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΙΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤHN ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ Δρ. Α. ΤΖΑΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ 1 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις ερωτήσεις 11-1 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 11 Ο µέγιστος αριθµός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2 η. Με το πείραµα αυτό προσδιορίζονται δύο βασικές παραµέτρους που χαρακτηρίζουν ένα σύστηµα αερισµού δηλαδή:

ΑΣΚΗΣΗ 2 η. Με το πείραµα αυτό προσδιορίζονται δύο βασικές παραµέτρους που χαρακτηρίζουν ένα σύστηµα αερισµού δηλαδή: ΑΣΚΗΣΗ 2 η Αερισµός του νερού Θεωρητικό υπόβαθρο Με το πείραµα αυτό προσδιορίζονται δύο βασικές παραµέτρους που χαρακτηρίζουν ένα σύστηµα αερισµού δηλαδή: Η ικανότητα οξυγόνωσης του συστήµατος που αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.4 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.4 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 /2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.4 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

Α1 Α2 Α3 Α4 Α5 γ β γ α β

Α1 Α2 Α3 Α4 Α5 γ β γ α β Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης 27-5-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΔΑΜ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΡΒΑΡΙΓΟΣ ΜΑΝΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΛΑΝΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΣΙΔΕΡΗ ΦΙΛΛΕΝΙΑ 1 ΘΕΜΑ Α Α1 Α2 Α3 Α4

Διαβάστε περισσότερα

8. Ιοντικές ισορροπίες σε υδατικά διαλύματα

8. Ιοντικές ισορροπίες σε υδατικά διαλύματα 8. Ιοντικές ισορροπίες σε υδατικά διαλύματα ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να γνωρίσουμε πώς εφαρμόζονται οι αρχές της χημικής ισορροπίας σε συστήματα που περιλαμβάνουν είτε ομογενείς ισορροπίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 0 ΜΑΪΟΥ 016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες περιοχές εμφανίζουν υψηλή αλατότητα στο έδαφος

Ποιες περιοχές εμφανίζουν υψηλή αλατότητα στο έδαφος Αλατότητα Ο όρος αλατότητα αναφέρεται στην ύπαρξη υψηλών συγκεντρώσεων ιόντων (κατά κανόνα Na + και Cl - ), στο εδαφικό διάλυμα, η οποία προκαλεί αλλοίωση των χαρακτηριστικών και πτώση του δυναμικού του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ)

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ) ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Για τις προτάσεις Α1 έως και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή.

Για τις προτάσεις Α1 έως και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ(5) Για τις προτάσεις Α1 έως και Α5 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α5 να γράψετε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Η συγκέντρωση ιόντων ΟΗ - σε ένα υδατικό διάλυµα ΚΟΗ 10-7 Μ στους 25 ο C είναι α. 10-6 Μ β. 1,62.10-7 Μ γ. 10-7 Μ δ. 10-8 Μ Μονάδες 4 Ï.Å.Ö.Å.

1.1 Η συγκέντρωση ιόντων ΟΗ - σε ένα υδατικό διάλυµα ΚΟΗ 10-7 Μ στους 25 ο C είναι α. 10-6 Μ β. 1,62.10-7 Μ γ. 10-7 Μ δ. 10-8 Μ Μονάδες 4 Ï.Å.Ö.Å. 1 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ- ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ 1.1 Η συγκέντρωση ιόντων ΟΗ - σε ένα υδατικό διάλυµα ΚΟΗ 10-7 Μ στους 25 ο C είναι α. 10-6 Μ β. 1,62.10-7 Μ γ. 10-7 Μ δ. 10-8 Μ 1.2 Τι από τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O.

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O. ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1 γ Α2 β Α3 δ Α4 β Α5. α. i. Βάσεις κατά Arrhenius είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο H 2 O δίνουν OH ενώ κατά Bronsted Lowry είναι οι ουσίες που μπορούν να δεχτούν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ (Επιλέγετε δέκα από τα δεκατρία θέματα) ΘΕΜΑΤΑ 1. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; Γιατί; (α) Από τα στοιχεία Mg, Al, Cl, Xe, C και Ρ, τον μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΡΜΟΥ «ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΔΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

2. Χρόνοι παραμονής χημικών στοιχείων σε «ταμιευτήρες»

2. Χρόνοι παραμονής χημικών στοιχείων σε «ταμιευτήρες» ΑΡΙΑ ΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 1. Μοντέλα εισροής εκροής 2. Χρόνοι παραμονής χημικών στοιχείων σε «ταμιευτήρες» 3. Κινητική χημικών αντιδράσεων 4. Παράγοντες ταχύτητας αντιδράσεων 2 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Βροχόπτωση Εξάτμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΖΕΡΔΑΛΗΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΤΟ ΟΥΤΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ (1922-ΣΗΜΕΡΑ) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2005 1

ΖΕΡΔΑΛΗΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΤΟ ΟΥΤΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ (1922-ΣΗΜΕΡΑ) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2005 1 (1922- ) 2005 1 2 .1.2 1.1.2-3 1.2.3-4 1.3.4-5 1.4.5-6 1.5.6-10.11 2.1 2.2 2.3 2.4.11-12.12-13.13.14 2.5 (CD).15-20.21.22 3 4 20.,,.,,.,.,,.,.. 1922., (= )., (25/10/2004), (16/5/2005), (26/1/2005) (7/2/2005),,,,.,..

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 13: Γεωχημεία των υπόγειων νερών - Υδρογεωχημεία. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 13: Γεωχημεία των υπόγειων νερών - Υδρογεωχημεία. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 13: Γεωχημεία των υπόγειων νερών - Υδρογεωχημεία Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία Σκοποί ενότητας Χημισμός του νερού της βροχής και του νερού του εδάφους Γεωχημικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/01/2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/01/2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.3 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1.

Διαβάστε περισσότερα

Για τις παρακάτω προτάσεις 1.1 και µέχρι 1.3 να σηµειώσετε ποιες είναι οι σωστές.

Για τις παρακάτω προτάσεις 1.1 και µέχρι 1.3 να σηµειώσετε ποιες είναι οι σωστές. Θέµα ο Για τις παρακάτω προτάσεις και µέχρι να σηµειώσετε ποιες είναι οι σωστές Η ισχύς του δεσµού Η : Α Βρίσκεται µεταξύ της ισχύος του δεσµού διπόλου-διπόλου και του δεσµού ιόντος-διπόλου Β είναι µεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 0 Ε_.ΧλΘ(ε) ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 8 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

-! " #!$ %& ' %( #! )! ' 2003

-!  #!$ %& ' %( #! )! ' 2003 -! "#!$ %&' %(#!)!' ! 7 #!$# 9 " # 6 $!% 6!!! 6! 6! 6 7 7 &! % 7 ' (&$ 8 9! 9!- "!!- ) % -! " 6 %!( 6 6 / 6 6 7 6!! 7 6! # 8 6!! 66! #! $ - (( 6 6 $ % 7 7 $ 9!" $& & " $! / % " 6!$ 6!!$#/ 6 #!!$! 9 /!

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενής και Ετερογενής Ισορροπία

Ομογενής και Ετερογενής Ισορροπία Ομογενής και Ετερογενής Ισορροπία Ομογενής ισορροπία : N 2(g) + O 2(g) 2NO (g) Ετερογενής ισορροπία : Zn (s) + 2H (aq) + Zn (aq) ++ + H 2(g) Σταθερά χηµικής ισορροπίας Kc: Για την αµφίδροµη χηµική αντίδραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1:γ Α2:β Α3:δ Α4:β Α5:α)διαφορές θεωρίας του Arrhenius- Brönsted

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ MOL ΣΤΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ. Ελένη ανίλη, Χηµικός, Msc., Ph.D

ΤΟ MOL ΣΤΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ. Ελένη ανίλη, Χηµικός, Msc., Ph.D ΤΟ MOL ΣΤΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ Ελένη ανίλη, Χηµικός, Msc., Ph.D 2 ΩΧ! Τι τα θέλει τώρα τα διαλύµατα; Πολύ µουρµούρα έπεσε! Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ MOL ΣΤΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ Ας υποθέσουµε ότι θέλεις να πάρεις ποσότητα ένα εκατοστό

Διαβάστε περισσότερα

Appendix B Table of Radionuclides Γ Container 1 Posting Level cm per (mci) mci

Appendix B Table of Radionuclides Γ Container 1 Posting Level cm per (mci) mci 3 H 12.35 Y β Low 80 1 - - Betas: 19 (100%) 11 C 20.38 M β+, EC Low 400 1 5.97 13.7 13 N 9.97 M β+ Low 1 5.97 13.7 Positrons: 960 (99.7%) Gaas: 511 (199.5%) Positrons: 1,199 (99.8%) Gaas: 511 (199.6%)

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole Χημικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole 46 Να γραφούν οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης με τις οποίες μπορούν να παρασκευαστούν: α ΗΒr β Pb(OH) γ KNO α Το HBr είναι

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων. α) 1) Κατά Arrhenius οι βάσεις ορίζονται ως οι ουσίες που όταν διαλυθούν στο νερό

Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων. α) 1) Κατά Arrhenius οι βάσεις ορίζονται ως οι ουσίες που όταν διαλυθούν στο νερό 9 Μαΐου 01 XHMEIA ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α. β Α. δ Α4. β A5. α) 1) Κατά Arrhenius οι βάσεις ορίζονται ως οι ουσίες που όταν διαλυθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ MOL Των Μορίων των Στοιχείων και των Χηµικών Ενώσεων

ΤΟ MOL Των Μορίων των Στοιχείων και των Χηµικών Ενώσεων ΤΟ MOL Των Μορίων των Στοιχείων και των Χηµικών Ενώσεων Για να µετρήσεις τα µόρια θέλεις χρόνο και κοστίζει. Απλώς ζύγισέ τα και χρησιµοποίησε το MOL Ελένη ανίλη, Χηµικός, PhD, MSc Από τη Σχετική Ατοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΟΣ ΚΟΤΕΛΙΔΑΣ. β) Να βρεθεί σε ποια οµάδα και σε ποια περίοδο του Περιοδικού Πίνακα ανήκουν.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΚΟΤΕΛΙΔΑΣ. β) Να βρεθεί σε ποια οµάδα και σε ποια περίοδο του Περιοδικού Πίνακα ανήκουν. ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ: 03490 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27/5/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΞΙΜΟΣ ΚΟΤΕΛΙΔΑΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέμα 2ο Α) Για τα στοιχεία: 12 Μg και 8 Ο α) Να κατανεµηθούν τα ηλεκτρόνιά τους σε στιβάδες. (µονάδες 2) β)

Διαβάστε περισσότερα

http://ekfe.chi.sch.gr ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 Πειράματα Χημείας Χημικές αντιδράσεις και ποιοτική ανάλυση ιόντων

http://ekfe.chi.sch.gr ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 Πειράματα Χημείας Χημικές αντιδράσεις και ποιοτική ανάλυση ιόντων http://ekfe.chi.sch.g 5 η - 6 η Συνάντηση ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 010 Πειράματα Χημείας Χημικές αντιδράσεις και ποιοτική ανάλυση ιόντων Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης αραίωση διαλυμάτων Παρασκευή και ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Το μεθάνιο είναι το κύριο συστατικό του φυσικού αερίου, το οποίο είναι καύσιμο μίγμα

Το μεθάνιο είναι το κύριο συστατικό του φυσικού αερίου, το οποίο είναι καύσιμο μίγμα ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ Αλκάνια Συμβολισμοί: C 2 H 2v+2, R-H, R-R, R-R' λέγονται και αλκάνια ή παραφίνες. Πρώτο μέλος της ομόλογης σειράς των αλκανίων είναι το Μεθάνιο. CH 4 Μεθάνιο Το μεθάνιο είναι το κύριο συστατικό

Διαβάστε περισσότερα

,, #,#, %&'(($#(#)&*"& 3,,#!4!4! +&'(#,-$#,./$012 5 # # %, )

,, #,#, %&'(($#(#)&*& 3,,#!4!4! +&'(#,-$#,./$012 5 # # %, ) !! "#$%&'%( (%)###**#+!"#$ ',##-.#,,, #,#, /01('/01/'#!2#! %&'(($#(#)&*"& 3,,#!4!4! +&'(#,-$#,./$012 5 # # %, ) 6###+! 4! 4! 4,*!47! 4! (! 8!9%,,#!41! 4! (! 4!5),!(8! 4! (! :!;!(7! (! 4! 4!!8! (! 8! 4!!8(!44!

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 0 ΜΑΪΟΥ 016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις

Διαβάστε περισσότερα

γ) Βa(ΟΗ) 2 (aq) + ΗBr(aq)

γ) Βa(ΟΗ) 2 (aq) + ΗBr(aq) Θέμα 2 ο 2.1. Να συμπληρώσετε τις χημικές εξισώσεις (προϊόντα και συντελεστές) των παρακάτω αντιδράσεων που γίνονται όλες. α) CaI 2 (aq) + AgNO 3 (aq) β) Cl 2 (g) + H 2 S(aq) γ) Βa(ΟΗ) 2 (aq) + ΗBr(aq)

Διαβάστε περισσότερα

Το άτομο του Υδρογόνου

Το άτομο του Υδρογόνου Το άτομο του Υδρογόνου Δυναμικό Coulomb Εξίσωση Schrödinger h e (, r, ) (, r, ) E (, r, ) m ψ θφ r ψ θφ = ψ θφ Συνθήκες ψ(, r θφ, ) = πεπερασμένη ψ( r ) = 0 ψ(, r θφ, ) =ψ(, r θφ+, ) π Επιτρεπτές ενέργειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ MOL ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ MOL ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ MOL ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ Ελένη ανίλη, Χηµικός, Msc, Ph.D 2 ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ; ΜΑΘ. Κύριε έχω µια απορία.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ Τι είναι; ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ Η αλατότητα αναφέρεται στην ύπαρξη υψηλών συγκεντρώσεων ιόντων (κατά κανόνα Na + και Cl - ), κυρίως στο περιβάλλον της ρίζας. Έκταση Ως παράγων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΗ Απ. α) 1,792L, β) 40%CO2 2. ii. iii. Απ. α) C3H6, β) i) 13.59g, ii) 1.125mol, iii) 16.8L 3. Απ. α) 1,2mol, β) C4H10, γ) 45g 4.

ΚΑΥΣΗ Απ. α) 1,792L, β) 40%CO2 2. ii. iii. Απ. α) C3H6, β) i) 13.59g, ii) 1.125mol, iii) 16.8L 3. Απ. α) 1,2mol, β) C4H10, γ) 45g 4. ΚΑΥΣΗ 1. Σε εργαστήριο ελέγχου καυσίμων πραγματοποιήθηκαν τα παρακάτω πειράματα: α. Ένα δείγμα C8H18 με μάζα 1,14 g κάηκε πλήρως με την απαιτούμενη ποσότητα αέρα. Να υπολογίσετε τον όγκο (σε L, STP) του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Από το 1975 στο Μαρούσι ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ, ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Στο παρακάτω διάγραμμα τα γράμματα Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ

1. Στο παρακάτω διάγραμμα τα γράμματα Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ Επαναληπτικά δέντρα.. Ανόργανης στο ph. Στο παρακάτω διάγραμμα τα γράμματα Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ αναφέρονται σε υδατικά διαλύματα. Το διάλυμα Α έχει όγκο 00mL και ph = HCl 00mL Ca(OH) 2 900mLH2O 0,448L

Διαβάστε περισσότερα

1 Δ HI Δ H Δ I υ=- = = 2 Δt Δt Δt

1 Δ HI Δ H Δ I υ=- = = 2 Δt Δt Δt Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών Ταχυ τητα αντι δρασης - Ορισμο ς ι ονομάζεται μέση ταχύτητα Γενικά ορίζεται μέση ταχύτητα υ μιας χημικής αντίδρασης της μορφής: αα + ββ γγ + δδ : καθένα από τα πηλίκα: 1 Δ

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Γενικής Παιδείας Χημεία Α Λυκείου Επιμέλεια: ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ e-mail: info@iliaskos.gr www.iliaskos.gr 1 57 1.. 1 kg = 1000 g 1 g = 0,001 kg 1

Διαβάστε περισσότερα

DISPOSITIBOEN ELEKTRONIKA

DISPOSITIBOEN ELEKTRONIKA ema a zabal zazu Elekroika ea elekomuikazioak Saila ilboko geiariza Eskola SPOSOEN ELEKONKA * * * * * * * * 4 * * 4 * * 4 * * * * * * * Husuea * * 4 * * 4 * * 4 * * Elekroi Askea * * * * * * * * 4 * *

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Να χαρακτηρίσετε τις επόμενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ);

2.1. Να χαρακτηρίσετε τις επόμενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ); Θέμα 2ο 2.1. Να χαρακτηρίσετε τις επόμενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ); α) Η διαφορά του ατομικού αριθμού από το μαζικό αριθμό ισούται με τον αριθμό νετρονίων του ατόμου. β) Το 19 Κ + έχει

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χάρης Βάρβογλης, Ιούνιος 2005

Δρ. Χάρης Βάρβογλης, Ιούνιος 2005 Ζωή και Πλανητικές Ατμόσφαιρες: Μια Αμφίδρομη Σχέση Δρ. Χάρης Βάρβογλης, Ιούνιος 2005 ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΖΩΗ 3. Η

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

/&25*+* 24.&6,2(2**02)' 24

/&25*+* 24.&6,2(2**02)' 24 !! "#$ % (33 &' ())**,"-.&/(,01.2(*(33*( ( &,.*(33*( ( 2&/((,*(33*( 24 /&25** 24.&6,2(2**02)' 24 " 0 " ( 78,' 4 (33 72"08 " 2/((,02..2(& (902)' 4 #% 7' 2"8(7 39$:80(& 2/((,* (33; (* 3: &

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. δ Α4. β Α5. α.

ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. δ Α4. β Α5. α. ΘΕΜΑ Α Α. γ Α2. β Α. δ Α4. β Α5. α. Θεωρία Arrhenius Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο νερό δίνουν ανιόντα ΟΗ - Η δράση τους αφορά μόνο σε υδατικά διαλύματα Εκδηλώνουν το βασικό τους χαρακτήρα

Διαβάστε περισσότερα