Ἡ θέσις τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας διὰ τὴν Ἱερωσύνη τῶν Γυναικῶν

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἡ θέσις τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας διὰ τὴν Ἱερωσύνη τῶν Γυναικῶν"

Transcript

1 Ἡ θέσις τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας διὰ τὴν Ἱερωσύνη τῶν Γυναικῶν 1. Εἰσαγωγή Ὑπὸ τοῦ Μητροπολίτου Καµερούν Γρηγορίου. Ἡ δογµατικὴ διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας µέ σαφήνειαν διατυπώνει ὅτι ἡ τελειότης τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τοῦ Σεσαρκωµένου Λόγου τοῦ Θεοῦ ἀναφέρεται εἰς τό κοινὸν εἴδος τῶν δύο στοιχείων, ψυχῆς καὶ σώµατος, τά ὁποῖα εἶναι τά συστατικὰ τοῦ πρώτου χοϊκοῦ ἀνθρώπου µὲ τὴν εἰδοποιὸν διαφορὰν τῆς ἀπολύτου κατά φύσιν ἀναµαρτησίας διά τόν σαρκωθέντα Θεόν Λογόν. Τὸ φῦλον δὲν συνιστᾶ θεµελιῶδες στοιχεῖον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ ἀποτελεῖ «ἐπιφαινόµενον», στοιχεῖον ἐξωτερικόν, καὶ ἄρα δευτερογενὲς. Ἡ διηρηµένη-πεπτωκυῖα ἀνθρωπίνη φύσις, ἡ διάκρισις, δηλαδὴ εἰς ἄρρεν καὶ θῆλυ, αἵρεται κατὰ τὴν Θείαν ἐνανθρώπισιν µυστικῶς-ὀντολογικῶς, καὶ ὄχι ἀσφαλῶς βιολογικῶς. Ὁ ἁγ. Μάξιµος ὁ Ὁµολογητὴς παρατηρεῖ σχετικῶς: «...καὶ πρῶτον ἑνώσας ὁ Χριστὸς ἡµῖν ἑαυτοῖς ἐν ἑαυτῷ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς κατὰ τὸ ἄρρεν καὶ θῆλυ διαφορᾶς, οἷς ὁ τῆς διαιρέσεως ἐνθεωρεῖται µάλιστα τρόπος, ἀνθρώπους µόνον καὶ κυρίως τε καὶ ἀληθῶς ἀποδείξας, κατ αὐτὸν δι ὅλου µεµορφωµένους καὶ σῷαν αὐτοῦ καὶ παντελῶς ἀκίβδηλον τὴν εἰκόνα φέροντας, ἧς κατ οὐδὲν τῶν φθορᾶς γνωρισµάτων ἅπτεται...» 1. Κατά ταῦτα, ὁ ἀνήρ καί ἡ γυνή ταυτίζονται καί διαφοροποιοῦνται, «καί ἐποίησεν ὁ Θεός τόν ἄνθρωπον, κατ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καί θήλυ ἐποίησεν αὐτούς» 2. Ταυτίζονται, διότι ἀµφότεροι ἐδηµιουργήθησαν «κατ εἰκόνα καί καθ ὁµοίωσιν» Θεοῦ 3 καί διαφοροποιοῦνται ὡς πρός τά ἐπί µέρους τῆς φύσεως ἑκατέρου ἰδιώµατα, τά ὁποῖα οὔτε ἐναλλάσσονται, οὔτε ἀνταλλάσσονται. Ἀνήκουν ὡστόσον εἰς τήν αὐτήν ἀνθρωπίνην κοινότητα. 1 ΜΑΞΙΜΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ, Minge, PG τ.91, σ Γεν. α, Γεν. α, 26. 1

2 Ἡ Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας µας κηρύττει τήν ἰσοτιµίαν τῶν δύο φύλων, ἀφοῦ ὑπάρχει µία φύσις, ἡ ἀνθρωπίνη, καί αἱ ὑφιστάµεναι διαφοραί τῶν φύλων δέν σηµαίνουν τίποτε ἄλλον, παρά ἀµοιβαίαν συνάρτησιν, ἐξάρτησιν καί ἀλληλοσυµπληρουµένας λειτουργίας. Ὁ Ἀδάµ µάλιστα µέ τήν παρουσίαν τῆς Εὔας γνωρίζει τήν ἰδίαν του τήν φύσιν 4. Αὐτήν τήν ἰσοτιµίαν ἀποδεικνύει ἐξ ἄλλου ἡ δηµιουργία τῆς Εὔας ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ ἀνδρός. Ἐκ τῆς πλευρᾶς του ἀνοικοδοµεῖται καί τοποθετεῖται εἰς τό πλευρόν, παραλλήλως πρός τόν ἄνδρα καί δέν εἶναι οὔτε κεφαλή, ἀλλ οὔτε καί ὑποπόδιόν του. Ἡ δέ χρονική διαφορά τῆς δηµιουργίας τῆς Εὔας δέν ἔχει δυσµενεῖς δι αὐτήν ἀξιολογικάς συνεπείας. Ἀµφότεροι εἶναι ἰσότιµοι. Αὐτή ἡ ἰσοτιµία διασαλεύεται µέ τήν πτῶσιν τῶν πρωτοπλάστων, µέ τάς γνωστάς δι αὐτούς καί δι ὅλον τό ἀνθρώπινον γένος θανατικάς συνεπείας. Αὐτήν τήν ἀταξίαν, καθώς καί ὅλα τά κακά, ὅσα προέκυψαν ἐκ τῆς ἀρνήσεως τοῦ ἀνθρώπου νά παραµείνη εἰς κοινωνίαν µετά τοῦ Θεοῦ, ἀναιρεῖ τό σχέδιον τῆς θείας οἰκονοµίας διά τήν σωτηρίαν τοῦ ἀνθρώπου Η θέσις τῆς γυναικός εἰς την Καινή Διαθήκη. Ἡ Θεοτόκος Μαριὰμ. Εἰς τήν Καινήν Διαθήκην, ἡ θέσις τῆς γυναικός καταξιοῦται κυρίως µέ τήν ἀνάδειξιν τῆς Μαρίας, τῆς κόρης τῆς Ναζαρέτ, εἰς Θεοτόκον καί Παναγίαν. Ὅ,τι καλύτερον εἶχε νά προσφέρη ἡ ἀνθρωπότης εἰς τό ἔργον τῆς σωτηρίας, αὐτό ἦτο µία γυναῖκα, ἡ «Κεχαριτωµένη», ἥτις «εὗρε χάριν παρά τῷ Θεῷ» 6. Ἡ Θεόπαις Μαριὰµ διαδραµατίζει µοναδικόν καί ἀνεπαναληπτον ρόλον εἰς τὴν πραγµάτωσιν τῆς προαιωνίου βουλῆς τοῦ Θεοῦ Πατρός. Τοιουτοτρόπως, ἡ Θεοτόκος: «ὡς µείζονος ἀξίας αὕτη καὶ δυνάµεως ὑπερτέρας µετασχοῦσα καὶ 4 Γεν. β. 5 πρβλ. «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΛΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. ΑΝΑΒΙΩΣΙΣ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ» Εἰσήγησις ἐνώπιον τῆς σεπτῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τήν 8ην Ὀκτωβρίου Λουκ. α 30. 2

3 τῆς ἐκ τῶν οὐρανῶν χειροτονίας, ὑψηλῶν ὑψηλοτάτη καὶ µακαρίου γένους βασιλὶς ἐφέστηκε» 7. Ἡ Παναγία, ἥτις δικαίως ὀνοµάζεται καί νέα Εὔα, διά τῆς ὑπακοῆς της εἰς τήν προαιώνιον βουλήν τοῦ Θεοῦ καί τῆς συνεργίας της εἰς τήν ἐνσάρκωσιν τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου Του, ἔφερε εἰς τήν ἀνθρωπότητα τήν εὐλογίαν καί ἐγένετο τῆς χαρᾶς αἰτία, ἐνῶ ἡ Εὔα διά τῆς ἀνυπακοῆς «τήν κατάραν εἰσωκίσατο» 8. Ἐντός τῆς ἱστορίας τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, χάριτι καί βουλῇ Θεοῦ, ἀλλά καί συνδροµῇ τῆς γυναικός, θά δυνηθοῦν καί πάλιν, ἄνδρας καί γυναῖκα, νά εἶναι εἰς «σάρκα µίαν» 9 καί νά πραγµατοποιήσουν ὅ,τι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέγει σχετικῶς: «οὔτε γυνή χωρίς ἀνδρός, οὔτε ἀνήρ χωρίς γυναικός ἐν Κυρίῳ» 10. Ἡ Παναγία καθίσταται τῦπος τῆς Ἐκκλησίας. «Ἡ Ἐκκλησία, ὡς καί ἡ Θεοτόκος, δέχεται τό ἅγιον Πνεῦµα, τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ ὁποίου γεννᾶται ὁ Χριστός καί ἐπίσης τά τέκνα τῆς νέας ἐν Χριστῷ ἀνθρωπότητος φέρονται εἰς τόν κόσµον. Οὕτως, εἰς τήν πατερικήν παράδοσιν προβάλλεται ἡ τυπολογική σχέσις τῆς µητρότητος τῆς Θεοτόκου καί τῆς µητρότητος τῆς Ἐκκλησίας» 11. Τήν ἀξίαν τῆς γυναικός προβάλλει ὁ ἴδιος ὁ Κύριος, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τήν ἀκολουθίαν Του γυναίκας, αἱ ὁποῖαι µάλιστα διηκόνουν Αὐτόν καί τούς συνοδούς Του ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν 12. Πισταί καί ἀφοσιωµέναι γυναῖκες Τόν ἀκολουθοῦν ἕως τόν Γολγοθᾶ, µεριµνοῦν διά τήν ταφήν Του καί λίαν πρωΐ, ὡς µυροφόροι, δράµουν πρός τό µνῆµα Του θρηνολογοῦσαι καί καθίστανται µάρτυρες τῆς Ἀναστάσεως καί εὐαγγελίστριαι αὐτῶν τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, οἵτινες «ἠπίστουν αὐταῖς» ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ, Ὁµιλία 37, Εἰς τὴν Κοίµησιν, Minge, PG τ.151, σ.465 AB 8 Ὄρθρος Δευτέρας, ἦχος δ, Εἱρµός Θ Ὡδῆς. 9 Γεν. β, Α Κορινθ. ια, Οἰκουµενικόν Πατριαρχεῖον, Θεολογικόν Συνέδριον Ρόδου «Ἡ θέσις τῆς γυναικός ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ καί τά περί χειροτονίας τῶν γυναικῶν», ἐκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1994, σελ Λουκ. ιβ, Λουκ. κδ, 11. 3

4 Κατά τούς πρώτους χριστιανικούς χρόνους ὡς χῆραι καί διακόνισσαι αἱ γυναῖκες εἶχον εἰς χεῖρας των ὅλον τό φιλανθρωπικόν καί κοινωνικόν ἔργον τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος παρουσιάζεται ρηξικέλευθος κήρυξ τῆς ἰσότητος. Διεκήρυξεν πρωτοπορειακῶς τό «οὐκ ἔνι ἄρσεν καί θῆλυ» 14 καί δέν ἐδίστασε νά ἔχῃ ὡς συνεργάτιδας πλῆθος γυναικῶν. Ὑπενθυµίζοµεν τήν πρώτην Χριστιανήν ἐπί εὐρωπαϊκοῦ ἐδάφους, Λυδίαν τήν προφυροπώλιδα εἰς τούς Φιλίππους 15, τήν Εὐωδίαν καί τήν Συντύχην 16, τήν λογίαν Πρίσκιλλαν 17, τήν Δάµαριν ἐν Ἀθήναις 18, τάς τέσσαρας προφήτιδας θυγατέρας τοῦ Φιλίππου 19, τήν Μαριάµ, τήν Ἰουνίαν, τήν Τρύφαιναν, τήν Τριφῶσαν, τήν Περσίδα, τήν µητέρα τοῦ Ρούφου, τήν Ἰουλίαν 20 καί ἰδιαιτέρως τήν Φοίβην, «οὖσαν διάκονον τῆς Ἐκκλησίας τῆς ἐν Κεγχρεαῖς», ἡ ὁποία «προστάτις πολλῶν ἐγεννήθη καί αὐτοῦ» τοῦ Ἀποστόλου Παύλου 21 καί εἰς τήν ὁποίαν φαίνεται ὅτι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἐνεπιστεύθη τήν µεταφοράν τῆς ἐν Κορίνθῳ γραφείσης ἐπιστολῆς πρός τούς Ρωµαίους. Ὡστόσο, ἐν συνεχείᾳ, ἱστορικαί, ἀλλά καί πνευµατικαί κυρίως ἀνάγκαι ὤθησαν τήν γυναῖκα ἐκ τῆς ἐνεργοῦ δράσεως εἰς τό περιθώριον τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς καί τῆς ἐπέβαλον τήν σιωπήν, τονίσασαι περισσότερον τήν προσφοράν της εἰς τήν «κατ οἷκον Ἐκκλησίαν», τήν οἰκογένειαν. Οὐδόλως, ὅµως, ὑπετιµήθη ἡ γυναικεία φύσις καθ ἑαυτήν, καίτοι, λόγῳ καί τῆς συντηρητικότητος, ἡ ὁποία ὑπάρχει συνήθως εἰς τήν θρησκευτικήν ζωήν, σχεδόν ἐπικρατεῖ καί παγιώνεται αὐτή ἡ νοοτροπία, ἡ ὁποία θέλει τήν γυναῖκα Ἱέρεια τοῦ οἴκου καί ἀδρανοῦσα εἰς τήν λειτουργικήν σύναξιν καί τήν κοινωνίαν. 14 Γαλ. γ Πραξ. ιστ, Φιλιπ. δ, 2 17 Α Κορ. ιστ, 19. Β Τιµ. δ, 19. Πραξ. ιη, 18,26 18 Πραξ. ιζ, Πραξ. κα, 9 20 Ρωµ. ιστ, Ρωµ. ιστ, 1-2 4

5 3. Οἱ μέχρι τοῦδε θέσεις τῆς Ἐκκλησίας Τὸ Διορθόδοξον Θεολογικὸν Συνέδριον, τό ὁποῖον ἡ Πανορθόδοξος Κοινότης ὑπό τήν ἡγεσίαν τοῦ σεπτοῦ Οἰκουµενικοῦ Πατριαρχείου, τοῦ σεπτοῦ αὐτοῦ ἡγετικοῦ καί συντονιστικοῦ Κέντρου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας µας, διοργάνωσεν τὸ ἔτος 1998 εἰς τήν Ρόδον, κατέληξε εἰς ὁρισµένα συµπεράσµατα, τά ὁποῖα ἀπηχοῦν τάς ἀπόψεις τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας σχετικῶς µὲ τὸ θέµα τοῡ ἐπιτρεπτοῦ ἤ µὴ τῆς χειροτονίας τῶν γυναικῶν Ὁ Ἰησοῦς δὲν ἐπέλεξε καµµίαν γυναῖκα, ὡς Ἀπόστολον. 2. Ἡ Θεοτόκος δὲν ἤσκησεν ἱερατικὸν λειτούργηµα εἰς τὴν πρώτην Ἐκκλησίαν, ἄν καὶ ἠξιώθη νὰ γίνῃ Μητέρα τοῦ σαρκωθέντως Θεοῦ Λόγου. 3. Οἱ Ἀπόστολοι ἀκολουθοῦντες τὸ παράδειγµα τοῦ Κυρίου δὲν ἐχειροτόνησαν ποτὲ γυναῖκες εἰς τὴν Ἐκκλησίαν. 4. Αἱ ἀπόψεις τοῦ Ἀπ. Παύλου διὰ τήν θέσιν τῆς γυναικός εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἀπηχοῦν τήν Παράδοσίν Της. 5. Τὸ κριτήριον τῆς ἀναλογίας, ἄν δηλαδὴ ἐπιτρέπετο ἡ ἄσκησις ἱερατικοῦ λειτουργήµατος εἰς τάς γυναῖακας, τότε πρώτη θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχεν ἀσκήσει ἡ Θεοτόκος. Πρέπει νά ὅµως νὰ ὁµολογηθῆ -ὅπως ἐπισηµαίνεται καί εἰς τά πορίσµατα τοῦ Διορθοδόξου τούτου Συνεδρίου τῆς Ρόδου «...ὅτι, ἔνεκα τῆς ἀνθρωπίνης ἀδυναµίας καί ἁµαρτίας, αἱ Χριστιανικαί κοινότητες δέν ἠ δ υ ν ή θ η σ α ν π ά ν τ ο τ ε κ α ί π α ν τ α χ ο ῦ ν ά ἐ ξ ο υ δ ε τ ε ρ ώ σ ο υ ν ἀποτελεσµατικῶς ἀντιλήψεις, ἤθη καί ἔθιµα, ἱστορικάς ἐξελίξεις καί κοινωνικάς συνθήκας, τά ὁποῖα ἀπέβαινον ἐν τῇ πράξει διάκρισις εἰς βάρος τῶν γυναικῶν. Ἡ ἀνθρωπίνη ἁµαρτία ὡδήγησεν οὕτως εἰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι οὐδόλως ἀντικατοπτρίζουν τήν ἀληθῆ φύσιν τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΙΟΚΑΡΙΝΗ, Το ζήτηµα τῆς χειροτονίας τῶν γυναικῶν, στὸ ΦΥΛΛΟ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ-Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΕΚΔ. ΙΝΔΙΚΤΟΣ, Αθήνα 2004, σελ Οἰκουµενικόν Πατριαρχεῖον, Διορθόδοξον Θεολογικόν Συνέδριον, Ρόδος 1988, «Ἡ θέσις τῆς γυναικός ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ καί τά περί χειροτονίας τῶν γυναικῶν», ἐκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1994, σελ

6 Εἰς τήν ἐποχήν τῶν Πατέρων καταβάλλεται σοβαρά προσπάθεια, ὥστε νά ἀρθῆ ἡ ἐκ τῶν πραγµάτων ἐπιβληθεῖσα αὕτη ἐπιφυλακτική στάσις καί ἡ ὁποία βεβαίως δέν διέγραψε, θεωρητικῶς τουλάχιστον, τάς θεολογικάς προϋποθέσεις διά τήν ἰσότητα τῶν δύο φύλων καί τήν ὁµοτιµίαν των εἰς τό ἐκκλησιαστικόν σῶµα. Καταπολεµεῖται, ὅθεν, κάθε τάσις ἀνδροκρατίας καί τονίζεται ὅτι «πρός οὐδέν ὑµῖν τῶν ἀγαθῶν τό ἐλάττωµα τῆς φύσεως ἐµποδίζει» 24 (Μέγας Βασίλειος) καί ὅτι «οὐδέν ἰσχυρότερον γυναικός εὐλαβοῦς καί συνετῆς» 25 (Ἱερός Χρυσόστοµος). Δέν παραλείπονται, ὅµως, καί διδασκαλίαι 26, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τήν γυναικείαν αὐταρέσκειαν καί τούς ἐξ αὐτῆς προκύπτοντας κινδύνους, εἰς τήν τάσιν ἐνίων γυναικῶν νά διοικοῦν τήν Ἐκκλησίαν, ἄλλοτε ἀπ εὐθείας καί ἄλλοτε διά τῶν Κληρικῶν κ.λ.π. Ἡ προσεκτική, ὅµως, µελέτη τῶν λόγων των φανερώνει ὅτι δέν πρόκειται περί µίσους καί περιφρονήσεως εἰς βάρος τῶν γυναικῶν, ἀφοῦ, ὅπως τό τονίζουν οἱ ἴδιοι, εἶναι πλάσµατα Θεοῦ, ἀλλά περί τοῦ φόβου, τόν ὁποῖον δικαίως προκαλοῦν τά πάθη τῶν ἀνθρώπων, τό εὐόλισθον τῆς διανοίας, τό ἀνίσχυρον τῆς θελήσεως τῶν ἀνδρῶν καί τῶν γυναικῶν. 24. Ἀπό τό CD τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Γραµµατείας, Μ. Βασιλείου, ὁµιλία εἰς τήν Μάρτυρα Ἰουλίτταν, Work # to Work # key wrk Homilia in martyrem Julittam cla Encom. cla Hagiogr. cla Homilet. xmt Cod typ Collection wct 4,335 cit Volumeƒpageƒline pag ser MPG Ἀπό τό CD τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Γραµµατείας, Ἰωάννου Χρυσοστόµου, ἑρµηνεία εἰς τό κατά Ἰωάννην, Work # to Work # key wrk In Joannem (homiliae 1-88) cla Exeget. cla Homilet. xmt Cod typ Collection wct 227,691 cit Volumeƒpageƒline pag ser MPG 26 - λ.χ. ὁ Μοναχός Ἀντίοχος τῆς Μονῆς Ἁγίου Σάββα (ζ αἰ.) γράφει διά τήν στάσιν τῶν µοναχῶν ἔναντι τῶν µοναζουσῶν: «Ἐάν θέλης νά ἔχεις σωφροσύνην, ἀπόφευγε τήν συναναστροφή µαζί τους καί µήν τούς δώσεις τήν εὐκαιρία νά πάρουν θάρρος. Γιατί στήν ἀρχή δείχνουν εὐλάβεια καί ὑποκρίνονται, κατόπιν δέ µέ ἀναίδεια τολµοῦν τά πάντα. Προηγουµένως µιλοῦν ἤρεµα καί βγάζουν πικρό ἀναστεναγµό. Στή δεύτερη συνάντηση σηκώνουν λίγο τά µάτια. Στήν Τρίτη, µόλις µειδιάσεις, ἐκεῖνες γελοῦν τρανταχτά...- Τά πάντα τους δέ, γίνονται ἀγκίστρια, πού ψαρεύουν τό θάνατο. Καλύτερο, λοιπόν, εἶναι νά πλησιάσεις µεγάλη φωτιά, παρά µιά νέα γυναίκα, ὅταν εἶσαι καί ἐσύ νέος. Γιατί ἐγγίζοντας τή φωτιά, ἀπό τόν πόνο θά ἀποµακρυνθεῖς γρήγορα. Ὅταν ἀποχαυνωθεῖς ὅµως ἀπό τά λόγια τῆς γυναίκας, δύσκολα θά φύγεις». (Ε.Π. 89, 148 BC). Ἐπίσης, ὁ Μέγας Ἀντώνιος: «νά µή µιλεῖς, µήτε νά δίνεις προσοχή στίς γυναῖκες», ἀλλά καί ὁ Μέγας Βασίλειος: «Ἀπόφευγε τίς γυναῖκες ὄχι ἀπό µίσος βέβαια, οὔτε ἀρνούµενος τήν συγγένεια πού ἔχεις µαζί τους, ἀλλά ὅσο µπορεῖς νά τούς συµπαραστέκεσαι καί νά τίς ὠφελεῖς» (Β.Ε.Π. 57, ). 6

7 4. Ἡ Ἐκκλησιαστικὴ διακονία τῶν Γυναικῶν. Εἰς τήν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος κατά Εἰσήγησιν εἰς τήν Ἱεραρχίαν ὑπεστηρίχθη ὑπό τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Χαλκίδος κ. Χρυσοστόµου ὅτι: «ἡ γυναίκα θά πρέπῃ νά ἀξιοποιηθῇ εἰς Ἐνοριακόν καί Μητροπολιτικόν ἐπίπεδον. Ἡ ποιµαίνουσα Ἐκκλησία πρέπει ἰδιαιτέρως καί οὐσιαστικῶς νά ὑποστηρίξη καί νά ἐνθαρρύνη αὐτήν τήν προσπάθειαν. Συχνάκις ὅµως συλλαµβάνεται ἀνεπαρκής. Εἰς ὅλους τούς τοµεῖς τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ἔργου πολλά εἶναι δυνατόν νά προσφέρη ἡ γυναῖκα. Ἡ γυναίκα ἐνορίτις, ἡ γυναίκα ὡς Κατηχήτρια, ὡς διακόνισσα τῶν ἔργων τῆς ἀγάπης. Εἶναι πολύ χαρακτηριστικαί αἱ σκηναί, τά ὁποίας περιγράφει εἰς τά ἔργα του ὁ Παπαδιαµάντης, διά τάς ὁµάδας τῶν φιλακολούθων γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι συνοδεύουν τόν Ἱερέα διά νά τελέση τήν Θείαν Εὐχαριστίαν εἰς τά διάφορα γραφικά Ναΐδρια καί ἐξωκκλήσια. Αὖται προετοιµάζουν καί συνιστοῦν τήν φυσικήν σάρκα τῆς λειτουργίας. Ἔχουν ζυµώσει τά πρόσφορα, φέρουν µαζί των τό κρασί, τό λάδι, τό λιβάνι, τά κεριά, εὐπρεπίζουν τόν ναό, ψάλλουν τή λειτουργία. Ὅλο τό ἐνοριακόν ἔργον τῆς ἐνορίας (φιλανθρωπικόν, κοινωνικόν, κατηχητικόν, πνευµατικόν, διοικητικόν) δύναται νά στελεχωθῆ ὑπό γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι µάλιστα καλόν θά ἦτο, ἄν ὄχι καί ἐπιβεβληµένον, νά ὑφίστανται καί τήν σχετικήν ἐκπαίδευσιν. Κατηχητικά, Νεανικαί ὁµάδες, κύκλοι µελέτης ἁγίας Γραφῆς, διαλέξεις πρός νέους καί µεγαλυτέρους, Σχολαί Γονέων, Σεµινάρια οἰκογενειακῆς ἀγωγῆς, παιδικοί Σταθµοί, Ἐκκλησιαστικά Σχολεῖα, Κατασκηνώσεις, Σπίτια Γαλήνης, φιλανθρωπικά Ἱδρύµατα, βοήθεια ἀναξιοπαθούντων κατ οἶκον, Χορωδίαι, Σχολαί Βυζαντινῆς Μουσικῆς καί ἁγιογραφίας, Σχολαί ἐκµαθήσεως διαφόρων τεχνῶν, Ραδιοφωνικοί Σταθµοί, Ἐκκλησιαστικά ἔντυπα, Ἐκκλησιαστικά Συµβούλια Ἱερῶν Ναῶν, Διοικητικά Συµβούλια Ἱδρυµάτων καί Προσκυνηµάτων, Ἐρανικαί Ἐπιτροπαί, Φιλόπτωχα Ταµεῖα, Ἐκκλησιαστική Ὑπηρεσία εἰς τά Νοσοκοµεῖα, αἱµοδοσία, Κοινωνικοί Λειτουργοί Ἱερῶν Μητροπόλεων καί Ἱδρυµάτων, ἀντιαιρετική δρᾶσις καί τόσα ἄλλα πρέπει νά µήν ἀρνηθοῦν τόν γυναικεῖον δυναµισµόν. 7

8 Αὐτό τό ἔργον καί εἰς Μητροπολιτικόν ἐπίπεδον ἠµπορεῖ νά εὕρη καταλλήλους βοηθούς εἰς τά πρόσωπα χριστιανῶν γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι θυσιάζουν µετά προθυµίας χρόνον, ἀνάπαυσιν, χρήµατα καί ὅ,τι ἄλλον εἶναι ἀπαραίτητον διά νά ἀνταποκριθοῦν ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΩΣ εἰς ὅ,τι ζητηθῆ...» 27. «Ἀκόµη ἡ καλλιέργεια ἀγάπης πρός τήν Ἐκκλησίαν καί τήν Ἱερωσύνην θά ἑτοιµάση καί ἐκείνας τάς εὐλογηµένας ψυχάς, αἱ ὁποῖαι θά ἀναλάβουν τόν ρόλον τῆς πρεσβυτέρας, ὁ ὁποῖος δέν φαίνεται καί τόσον ἑλκυστκός εἰς τάς ἡµέρας µας. Ὁ ρόλος τῶν Μοναζουσῶν καί σήµερον εἶναι σηµαντικός, ἀρκεῖ νά ὑφίσταται ὁ θεῖος ἔρως καί ἡ ἀσκητική διάθεσις. Ἴσως πρέπει ὅµως νά τονισθῆ περισσότερον ἡ ἀνάγκη τῆς προσευχῆς, τῆς ἀκτηµοσύνης, τῆς σιωπῆς, τῆς ὑπακοῆς καί ἡ σχέσις των µετά τῶν Ἐπισκόπων καί τῶν Ἐνοριῶν. Δέν εἶναι ἀσφαλῶς ἥσσονος σηµασίας, ἀντιθέτως εἶναι καθοριστικός, ὁ ρόλος τῆς γυναικός εἰς τήν οἰκογένειαν καί µέσω αὐτῆς εἰς τήν διαµόρφωσιν τῆς κοινωνίας καί τήν ἐκπαίδευσιν στελεχῶν αὐτοῦ τοῦ ἔργου» 28. Καί ταῦτα πάντα καλῶς ἔχουν καί εἰπώθησαν, διό καί συµφωνοῦµεν ἀπολύτως. Διότι καί εἰς τό καθ ἡµᾶς παλαίφατον Πατριαρχεῖον Ἀλεξανδρείας καί πάσης Ἀφρικῆς, τό Ὁποῖον τυγχάνει σήµερον, χάριτι Χριστοῦ, ὁ κατ ἐξοχήν ἱεραποστολικός ἀγρός τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας οὕτως ἔχουν τά πράγµατα περί τῆς Μητροπολιτικῆς, Ἐπισκοπικῆς καί Ἐνοριακῆς διακονίας τῶν Γυναικῶν καί περί τῆς συµµετοχῆς των εἰς τήν ἐκκλησιαστικήν ζωήν καί διακονίαν, ἀλλά κυρίως τῆς ὁλοθύµου συνδροµῆς των εἰς τήν ἱεραποστολικήν προσπάθειαν τῶν κατά τόπους ἐν Ἀφρικῇ Ἐκκλησιῶν. Κατά ταύτην τυγχάνουν αἱ πρῶται, θερµαί καί ἐργώδεις καί ἀφοσιωµέναι ψυχῇ τε καί σώµατι, διακόνισσαι καί συνεργοί µας ἐν Κυρίῳ παρά τήν πτωχείαν καί τήν ἀνέχειαν, τήν ὁποίαν ἀντιµετωπίζουν, τήν οἰκονοµικήν δυσπραγίαν εἰς τήν ὁποίαν συχνάκις εὑρίσκονται καί τάς πολλαπλάς καί δυσκόλους οἰκογενειακάς ὑποχρεώσεις των. 27.«Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΛΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. ΑΝΑΒΙΩΣΙΣ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ» Εἰσήγησις ἐνώπιον τῆς σεπτῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τήν 8ην Ὀκτωβρίου αὐτόθι. 8

9 Ἄρα, ἡ παραδοσιακή θέσις τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας περί Γυναικῶν καί περί τῆς ἱερωσύνης αὐτῶν καί κατοχυρωµένη ὑπάρχει εἰς τήν ἐκκλησιαστικήν ζωήν καί εἰς τήν πρᾶξιν τυγχάνει ἄριστος πραγµατικότης. Διότι αἱ Γυναῖκες τῆς Ὀρθοδόξου Ποίµνης τοῦ Χριστοῦ εἶναι συνεργοί ἐν Κυρίῳ καί συνεργοί τοῦ Κυρίου καί χαίρονται διακονοῦσαι τάς χρείας τῶν παντων τῶν ἁγίων ( παιδίων, νέων, ἄνδρῶν, γυναικῶν, γέρων καί ἀναξιοπαθούντων, Κληρικῶν καί λαϊκῶν), ἐν τε τῆ Λατρείᾳ καί τῇ ζωῇ καί τῆ φιλανθρωπίᾳ καί τῇ κοινωνικῇ καί πολιτιστικῇ πορείᾳ τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά καί αὐτοθυσιάζονται εἰς τήν προσφοράν καί τήν διακονίαν, διό καί δέν τούς ἐλλείπει οἰαδήτις ἐξουσία, ἤ ἱερωσύνη, ἠ χάρισµα. Εἰναι Σύζυγοι, εἶναι Πρεσβυτέραι, εἶναι Μητέρες,εἶναι Μοναχαί, εἶναι Ἡγουµέναι εἶναι ψάλτριαι, εἶναι Κατηχήτριαι, εἶναι διακόνισσαι, εἶναι πλήρεις ἐλεηµοσυνῶν, εἶναι κοινωνικοί ἀρωγοί, εἶναι νεωκόροι, εἶναι ἐπίτροποι, εἶναι φιλάδελφοι συµπαραστάται καί διάκονοι τραπεζῶν καί πάσης εὐποιϊας, καί ἄρα ἐν τέλει δέν ἔχουν οὐδεµίαν ἀνάγκην εἰδικῆς ἱερωσύνης, ἤ χειροτονίας ἤ ἐξουσιαστικῆς ἐκκλησιαστικῆς δυνάµεως. Ἄλλωστε ὅλα εἰς τήν Ἐκκλησίαν εἶναι διακονίαι καί χαρίσµατα καί ἐνεργήµατα, καί ταυτοχρόνως εἶναι καί διαιρέσεις διακονιῶν καί διαιρέσεις χαρισµάτων καί διαιρέσεις ἐνεργηµάτων, πού ἐνεργεῖ τό ἕν καί τό αὐτό ἅγιον Πνεῦµα 29. Τελικῶς, ἡ ἱερωσύνη εἶναι τοῦ Χριστοῦ καί αὐτό πρέπει νά γίνῃ ἀπολύτως κατανοητόν ἀπό ὁλόκληρον τήν Χριστιανωσύνην. Δέν εἶναι οὔτε τῶν ἀνδρῶν, οὔτε τῶν γυναικῶν! εἶναι τοῦ Χριστοῦ!!! 5. Ο θεσμὸς τῶν Διακονισσῶν Παρά, ὅµως, τά προλεχθέντα ἡ Ἐκκλησία δέν ἐδίστασε νά περιβάλῃ θεσµικῶς καί µερικάς λειτουργικάς διακονίας καί ἀνάγκας διακονιῶν- ἐνεργηµάτων ἐκτελουµένας ὑπό Γυναικῶν, διά τοῦ θεσµοῦ καί τῆς χειροτονίας Γυναικῶν διακονισσῶν. Ὁ θεσµός οὗτος εἶναι γνωστός ἀπό τῆς ἀποστολικῆς ἐποχῆς. Ὡς πρώτη µαρτυρία περί τῆς τάξεως τῶν «διακόνων γυναικῶν» θεωρεῖται τό χωρίον 29. πρβλ. Α Κορ. ιβ,

10 (Ρωµ. ιστ, 1-2) 30, εἰς τό ὁποῖον µνηµονεύεται ἡ Φοίβη 31, ἡ ὁποία θεωρεῖται ὑπό τῶν ὀρθοδόξων λειτουργικῶν κειµένων ὡς πρότυπον διακονίσσης. Ἀλλά καί τό χωρίον (Α Τιµ. γ, 11) 32 ἀναφέρεται, ὅπως τονίζει ὁ Ἱερός Χρυσόστοµος 33 εἰς γυναίκας διακόνους. Εἰς τάς ἀρχάς τοῦ β αἰῶνος χαρακτηριστική εἶναι ἡ ἐξωχριστιανική µαρτυρία τήν ὁποία ἀναφέρει ὁ Πλίνιος ὁ νεώτερος γράφων πρός Τραϊανόν 34. Κλήµης ὁ Ἀλεξανδρεύς τονίζει ὅτι ἡ γυναικεία διακονία ἦτο ἀναγκαία καί ὑπῆρχε κατ αὐτούς ἤδη τούς ἀποστολικούς χρόνους 35. Τόν γ αἰῶνα ἡ «Διδασκαλία» τῶν Ἀποστόλων παρουσιάζει τάς διακονίσσας ὡς ἰδιαιτέραν, συγκεκροτηµένην ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τάξιν, µνηµονευοµένην µετά τῶν τάξεων τῶν ἐπισκόπων, πρεσβυτέρων καί διακόνων καί διά πρώτην µάλιστα φοράν χρησιµοποιεῖται τό ὄνοµα «διακόνισσα» ἀντί τοῦ ἡ «διάκονος» 36. Ἔχουν ὅπως καί οἱ διάκονοι τό ἴδιον λειτούργηµα, τό τῆς διακονίας καί θεωροῦνται ὡς µία ψυχή ἐν δυσί σώµασι 37. Ἀναρίθµητοι εἶναι ἐν τούτοις αἱ µαρτυρίαι, περί τῆς τάξεως τῶν διακονισσῶν, ἀπό τοῦ δ αἰῶνος καί ἑξῆς. Μεγάλη ἡ ἄνθησις των ἐπί τῆς ἐποχῆς τῶν Μεγάλων τῆς Ἐκκλησίας Πατέρων. Ἀπαντῶνται εἰς τούς κανόνας Οἰκουµενικῶν καί Τοπικῶν Συνόδων καί εἰς διάφορα φιλολογικά, ἱστορικά καί 30 - «Συνίστηµι δέ ὑµῖν Φοίβην τήν ἀδελφήν ἡµῶν, οὖσαν διάκονον τῆς Ἐκκλησίας τῆς ἐν Κεγχρεαῖς, ἵνα αὐτήν προσδέξησθε ἐν Κυρίῳ ἀξίως τῶν ἁγίων καί γάρ προστάτις πολλῶν ἐγεννήθη καί ἐµοῦ αὐτοῦ». 31 ἑορτάζει τήν 3ην Σεπτεµβρίου 32 «γυναῖκας ὡσαύτως σεµνάς, µή διαβόλους, νηφαλίας, πιστάς ἐν πᾶσι». 33 «τινές ἁπλῶς περί γυναικῶν εἰρῆσθαι τοῦτό φασιν, οὐκ ἔτσι δέ τί γάρ ἐβούλετο µεταξύ τῶν εἰρηµένων παρεµβαλεῖν τι περί γυναικῶν; Ἀλλά περί τῶν τό ἀξίωµα τῆς διακονίας ἐχουσῶν λέγει». Ἰ. Χρυσοστόµου, Ὑπόµνηµα εἰς Α Τιµ. γ, 11 ἐν Migne Ἑ.Π. 62,53 καί Θεοδώρου Ε. ἐν τῷ «Ἡ θέσις τῆς Γυναικός ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ καί τά περί χειροτονίας τῶν γυναικῶν» Οἰκ. Πατριαρχεῖον, ἐκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1994, σελ Τῷ 111 ἤ 112 µ.χ. Plinii, Ad Traianun, ep. XCVI, 8 ἔκδ. Kukula, Leipzig 1908, s. 316 καί Θεοδώρου Ε. ἔνθ. ἀνωτέρω σελ (+ πρό τοῦ 215) Οἱ Ἀπόστολοι «ὡς ἀδελφάς περιῆγον τάς γυναῖκας συνδιακόνους ἐσοµένας πρός τάς οἱκουρούς γυναῖκας, δι ὧν καί εἰς τήν γυναικωνῖτιν ἀδιαβλήτως παρεισεδύετο ἡ τοῦ Κυρίου διδασκαλία. Ἴσµεν γάρ καί ὅσα περί διακόνων γυναικῶν ἐν τῇ ἑτέρᾳ πρός Τιµόθεον ἐπιστολῇ ὁ γενναῖος διατάσσεται Παῦλος». Κλήµεντος Ἀλεξανδρέως, Στρωµατεῖς 3,6 ἐν Migne Ε. Π. 8,1157 καί Θεοδώρου Ε. ἔνθ. ἀνωτέρω, σελ Διδασκαλία 111, 13,2 ἐν F.X Funk, ἔνθ. ἀνωτ. σσ καί Θεοδώρου Ε. ἔνθ. ἀνωτ. σελ (dno corpora in una anima) Αὐτόθι 10

11 ἀρχαιολογικά µνηµεῖα, εἰς ἔργα πατέρων, ἐκκλησιαστικῶν συγγραφέων τῆς Ἀνατολῆς καί τῆς Δύσεως, εἰς ἱστορικούς καί χρονογράφους, εἰς ἁγιολογικά κείµενα, εἰς εὐχολόγια καί ἄλλα λειτουργικά βιβλία, εἰς τήν νοµοθεσίαν τῶν βυζαντινῶν αὐτοκρατόρων, εἰς ἐπιτυµβίους ἐπιγραφάς. Ὁ θεσµός αὐτός, ὀλίγον κατ ὀλίγον ὑποβαθµιζόµενος, διατηρεῖται µέχρι τοῦ τέλους τῶν Βυζαντινῶν χρόνων. Λείψανα τῆς τάξεως αὐτῆς σώζονται καί σήµερον εἰς Ἱεράς Μονάς καί Ἱεραποστολικάς κοινότητας. Ὁ τίτλος «diaconissa» ἤ «diacona» ἐνεφανίσθη ἐκ νέου κατά τούς νεωτέρους χρόνους, διά τῆς ἱδρύσεως τῶν προτεσταντικῶν ἀδελφοτήτων διακονισσῶν 38 καί διά τῆς ἀναβιώσεως τῆς χειροτονίας διακονισσῶν ἐν τῇ Ἀγγλικανικῇ Ἐκκλησίᾳ 39 (ἡ ὁποία, δυστυχῶς, ἐν τῷ µεταξύ, ἐχειροτόνησε γυναῖκας καί εἰς τούς ἄλλους ἀνωτέρους βαθµούς τῆς Ἱερωσύνης) και ἐν τῇ παλαιοκαθολικῇ Ἐκκλησίᾳ 40 Διακόνισσαι ἐξελέγοντο «µετ ἀκριβοῦς δοκιµασίας» 41 εἴτε ἐκ τῶν τάξεων τῶν ἀφιερωµένων εἰς τόν Θεόν παρθένων 42, εἴτε ἐκ τῶν χηρῶν, αἱ ὁποῖαι ἦσαν µονόγαµοι 43. Διακόνισσαι ἐπίσης ἐγίνοντο καί σύζυγοι ἐπισκόπων 44. Ἐχειροτονοῦντο ἐπίσης ἐκλεκταί µοναχαί, µεγαλοσχήµονες ἤ καί Ἡγουµέναι γυναικείων Μοναστηρίων Θεοδώρου Ε. «Ἡρωΐδες τῆς χριστιανικῆς ἀγάπης Αἱ διακόνισσαι διά τῶν αἰώνων» σσ ἔνθ. ἀνωτ. σσ Christian Oeyen, Priestertum der Frau? Die alt katholische Theologie als Beispiel einer Denkentwich lung, ἐν : Ökymenische Rundschau, 35. Jahrgang, Heft 3, Jyli 1986, Grankfurt, σσ καί Θεοδώρου Ε. ἔνθ. ἀνωτ. σ Δ Οἰκουµενική Σύνοδος, κανών ιε, ἐν Ἀµίλκα Ἀλιβιζάτου, «Οἱ Ἱεροί κανόνες καί οἱ ἐκκλησιαστικοί νόµοι, ἐν Ἀθήναις σ Ἀποστολικαί Διαταγαί, βιβλ. ΣΤ, κεφ. Ιζ, ἐν Migne, Ε.Π. 1, η Ἰουστιάνειος Νεαρά, κεφ. Ιδ ἐν R. Schoell-G Kroll (ἐκδ.), Corpuw juris ciuilis, τόµ. 3: Novellae, Βερολῖνον 1895, σ. 43 καί Θεοδώρου Ε., ἔνθ. ἀνωτ., σ Ἀποστολικαί Διαταγαί, ἔνθ. ἀνωτ. 6η Ἰουστιάνειος Νεαρά, ἔνθ. ἀνωτ ος Κανών τῆς Πενθέκτης Οἰκουµενικῆς Συνόδου «εἰ καί ἀξία φανείη, πρός τό τῆς διακονίας ἀναβιβαζέσθω ἀξίωµα». Ἀµ. Ἀλιβιζάτου, ἔνθ. ἀνωτ. σ Θεοδ. Βαλσαµῶνος, Ἐρµηνεία εἰς τον µη κανόνα ταῆς ἐν Τρούλλῳ Οἰκουµενικῆς Συνόδου, Migne Ε.Π. 137,658 καί Θεοδώρου Ε. ἔνθ. ἀνωτ. σ

12 Ὅσον ἀφορᾶ τήν ἡλικίαν τῶν διακονισσῶν, κατ ἀρχάς αὗται, συµφώνως πρός τήν ἀποστολικήν περί χηρῶν διάταξιν 46, ἔπρεπε νά ἔχουν ὑπερβῇ τό ἑξηκοστόν ἔτος 47. Ἀργότερον ὅµως, ἐπειδή ἐγίνοντο ἐξαιρέσεις 48 καί οἱ τοµεῖς τῆς διακονικῆς ἐργασίας ἀπῂτουν ἀκµαίας δυνάµεις καί ἀρκετήν εὐκινησίαν καί εὐρωστίαν, ἡ Ἐκκλησία «Χάριτι Θεοῦ κραταιοτέρα γινομένη καί ἐπί τά πρόσω βαίνουσα» ἐπισήµως περιώρισε τό χρονικόν τοῦτο ὅριον, ἀπαιτοῦσα ἡλικίαν οὐχί ἐλάσσονα τῆς τῶν τεσσαράκοντα ἐτῶν 49. Εἰς τόν 40όν µάλιστα κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουµενικῆς Συνόδου ἐνθαρρύνονται αἱ εὐσεβεῖς γυναῖκες εἰς τό νά χειροτονῶνται διακόνισσαι καί δικαιολογεῖται τό ὅριον τοῦ τεσσαρακοστοῦ ἔτους τῆς ἡλικίας 50. αἰῶνας. Αὗται αἱ διατάξεις παρέµειναν σταθεραί καθ ὅλους τούς βυζαντινούς Αἱ διακόνισσαι πρέπει νά ἔχουν ἀρετήν, ἱεραποστολικόν φρόνηµα, πνεῦµα διακονίας πρός µίµησιν Χριστοῦ 51, ἀλλά καί µόρφωσιν, ὥστε ἐπιτυχῶς νά ἀνταποκρίνωνται εἰς τό κατηχητικόν των ἔργον Α Τιµ. 5, Codex Theodosianus, XVI, II : de episcopis et dericis, νόµ. 27, ἔκδ. Mommsen-Mayer 1905, σ Παράδειγµα τῆς ἁγίας Ὀλυµπιάδος, τήν ὁποίαν ἄν καί πολύ νέαν, «χήραν γενοµένην, διάκονον ἐχειροτόνησε Νεκτάριος» Σωζοµένου, Ἐκκλ. Ἱστορία, Βιβλ. Η, κεφ. Θ, Μigne E.Π. 67, «Διάκονον µή χειροτονεῖσθαι γυναῖκα πρό ἐτῶν τεσσαράκοντα» ιε κανών τῆς ἐν Χαλκηδόνι Οἰκουµενικῆς Συνόδου καί «Μήτε διάκονος πρό τῶν εἰκοσιπέντε χρόνων ἤ διακόνισσα πρό τῶν τεσσαράκοντα ἐτῶν χειροτονείσθω» ιε κανών τῆς ἐν Τρούλλῳ Πενθέκτης Οἰκ. Συνόδου. Ἀµ. Ἀλιβιζάτου, ἔνθ. ἀνωτ. σ. 98 καί Θεοδώρου Ε. ἔνθ. ἀνωτ. σ «Ὅτι ἡ Πενθέκτη ἐν Τρούλλῳ Σύνοδος ἤθελε νά ἐνθαρρύνῃ τάς εὐσεβεῖς γυναῖκας εἰς τό νά χειροτονῶνται διακόνισσαι, εἶναι φανερόν εἰς τόν 40όν κανόνα αὐτῆς, ὁ ὁποῖος δικαιολογεῖ τό ὅριον τοῦ 40οῦ ἔτους τῆς ἡλικίας ὡς ἑξῆς: «Ἐν γάρ τῷ θείῳ Ἀποστόλῳ γέγραπται, ἑξήκοντα ἐτῶν τήν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ καταλέγεσθαι χήραν οἱ δέ ἱεροί κανόνες τεσσαράκοντα ἐτῶν τήν διακόνισσαν χειροτονεῖσθαι παραδώκασι, τήν ἐκκλησίαν χάριτι θείᾳ κραταιοτέραν γινομένην καί ἐπί τά πρόσω βαίνουσαν ἑωρακότες, καί τό τῶν πιστῶν πρός τήν τῶν θείων ἐντολῶν τήρησιν πάγιόν τε καί ἀσφαλές ὅπερ καί ἡµεῖς ἄριστα κατανοήσαντες, ἀρτίως διωρισάµεθα, τήν εὐλογίαν τῆς χάριτος, τῷ µέλλοντι τῶν κατά Θεόν ἀγώνων ἐνάρχεσθαι, ὥσπερ τινά σφραγῖδα ταχέως ἐνσηµαινόµενοι, ἐντεῦθεν αὐτόν πρός τό µή ἐπί πολύ ὀκνεῖν καί άναδύεσθαι προβιβάζοντες, µᾶλλον µέν οὖν πρός τήν τοῦ ἀγαθοῦ παρορµῶντες ἐκλογήν καί κατάστασιν», Θεοδώρου Ε., ἔνθ. ἀνωτ. Σελ Ἀπ. Διαταγαί, βιβλ. Γ, κεφ. ιθ, ἐν Migne Ἑ.Π. τόµ 1, στ η Ἰουστιάνειος Νεαρά, κεφ. Ια καί ιδ, ἐν Migne Ἑ.Π. 1, «αἱ διακόνισσαι, ὡς καί οἱ λοιποί κληρικοί, νά εἶναι τῶν στοιχειωδῶν τουλάχιστον γραµµάτων ἐπιστήµονες». 12

13 Ἀκόµη, συµφώνως πρός τάς Ἀποστολικάς διαταγάς, ἡ διακόνισσα πρέπει νά εἶναι «πραεῖα, ἥσυχος, ἐπιεικής, ἄκακος, ἀόργητος, µή πολύλαλος, µή κραύγασος, µή πολύγλωσσος, µή κατάλαλος, µή λεξίθηρος, µή φιλοπράγµων» 53. Αἱ ἐκλεγόµεναι γυναῖκες διά τό διακονικόν λειτούργηµα καθιεροῦντο ὑπό τοῦ Ἐπισκόπου, ὁ ὁποῖος καί τάς ἐχειροτόνει διά λειτουργικῆς πράξεως ἀναλόγου ἐκείνης τῆς καθιερώσεως τῶν διακόνων. Ὀνοµάζεται δέ ἡ πρᾶξις αὕτη «χειροτονία», «χειροθεσία», «χειροτονεῖν», «καθιεροῦν», «ἐπιτιθέναι χεῖρας», «προχειρίζεσθαι». 53 Ἀποστολικαί Διαταγαί, βιβλ. Γ, κεφ. ε, Migne P.G. 1, 768 καί Βαρβάρας Χ. Γιαννακοπούλου, εἰς τό περιοδικόν «Ἀνησυχίες» ἀριθµ. Φυλ. 71, σελ

14 Ἡ πρᾶξις αὕτη κατά τούς τρεῖς πρώτους αἰῶνας δέν περιγράφεται, εὐθύς 14

15 ὅµως, ὡς ἐµφανίζεται εἰς τάς «Ἀποστολικάς Διαταγάς» 54 κ.λ.π. κώδικας 54 Τήν εὐχή ἀπό σελίδα 321 τοῦ Θεοδώρου Ε. µέ τήν ὑποσηµείωσίν της. 15

16 55 και πηγάς, ἀργότερον εἰς τά Εὐχολόγια, πλήρης σειρά Τυπικῶν χειροτονίας 55 - Ἐνδεικτικῶς ἀναφέρονται : α) «εὐχή ἐπί χειροτονίᾳ διακονίσσης»ἐν τῷ κατά τόν η αἰῶνα ἤ τάς ἀρχάς τοῦ Θ αἰῶνος γραφέντι Βαρβερινῶ κώδικι καί τῷ Βησσαριανῷ κώδικι (κρυπτοφέρης) γραφέντι τῷ Θ ἤ Ι αἰῶνι. (Θεοδώρου Ε., ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 326, 327, & 328). «Μετά τό γενέσθαι τήν ἁγίαν ἀναφοράν καί ἀνοιγῆναι τάς θύρας πρίν ἤ εἰπεῖν τόν διάκονον Πάντων τῶν ἁγίων, προσφέρεται ἡ µέλλουσα χειροτονεῖσθαι τῷ ἀρχιερεῖ καί ἐκφωνῶν τό, Ἡ θεία Χάρις, κλινούσης αὐτῆς τήν κεφαλήν, ἐπιτίθησι τήν χεῖρα αὐτοῦ ἐπί τήν κεφαλήν αὐτῆς, καί ποιῶν σταυρούς τρεῖς ἐπεύχεται ταῦτα. «Ὁ Θεός ὁ ἅγιος, ὁ Παντοδύναµος, ὁ διά τῆς ἐκ Παρθένου κατά σάρκα γεννήσεως τοῦ µονογενοῦς Σου υἱοῦ καί Θεοῦ ἡµῶν ἁγιάσας τό θῆλυ καί οὐκ ἀνδράσι μόνον ἀλλά καί ταῖς γυναιξί δωρησάμενος τήν χάριν καί τήν ἐπιφοίτησιν τοῦ ἁγίου Σου Πνεύματος Αὐτός καί νῦν, Δέσποτα, ἔπιδε ἐπί τήν δούλην Σου ταύτην καί προσκάλεσον αὐτήν εἰς τό ἔργον τῆς διακονίας Σου, καί κατάπεμψον αὐτῇ τήν πλουσίαν δωρεάν τοῦ ἁγίου Σου Πνεύματος διαφύλαξον αὐτήν ἐν τῇ ὀρθοδόξῳ Σου πίστει, ἐν ἀµέµπτῳ πολιτείᾳ κατά τό Σοί εὐάρεστον τήν ἑαυτῆς λειτουργίαν διά παντός ἐκπληροῦσαν. Ὅτι πρέπει Σοι... ἀµήν». Καί µετά τό ἀµήν ποιεῖ εἷς τῶν διακόνων εὐχήν οὕτως Ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν. Ὑπέρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης, καί εὐσταθείας τοῦ σύµπαντος κόσµου τοῦ κυρίου δεηθῶµεν. Ὑπέρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύµπαντος κόσµου τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν. Ὑπέρ τοῦ ἀρχιεπισκόπου ἡµῶν (τοῦ δεῖνος), ἱερωσύνης, άντιλήψεως, διαµονῆς, εἰρήνης, ὑγιείας, σωτηρίας αὐτοῦ καί τοῦ ἔργου τῶν χειρῶν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν. Ὑπέρ τῆς νῦν προχειριζοµένης διακονίσσης (τῆσδε) καί τῆς σωτηρίας αὐτῆς τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν. Ὅπως ὁ φιλάνθρωπος Θεός ἄσπιλον καί ἀµώµητον αὐτῇ τήν διακονίαν χαρίσηται τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν. Ὑπέρ τοῦ εὐσεβεστάτου καί θεοφιλεστάτου βασιλέως ἡµῶν. Ὑπέρ τοῦ ῥυσθῆναι ἡµᾶς. Ἀντιλαβοῦ σῶσον. Καί ἐν τῷ γενέσθαι ταύτην τήν εὐχήν ὑπό τοῦ διακόνου, ἔχων ὁµοίως τήν χεῖρα ἐπί τήν κεφαλήν τῆς χειροτονουµένης ὁ Ἐπίσκοπος, ἐπεύχεται οὕτως. «Δέσποτα Κύριε, ὁ µηδέ γυναῖκας ἀναθεµένας ἑαυτάς καί βουληθείσας καθ ὅ προσῆκε λειτουργεῖν τοῖς ἁγίοις οἴκοις Σου ἀποβαλλόµενος, ἀλλά ταύτας ἐν τάξει λειτουργῶν προσδεξάµενος δώρησαι τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Σου Πνεύµατος καί τῇ δούλῃ Σου ταύτη, βουληθείσῃ ἀναθεῖναί Σοι ἑαυτήν, καί τήν διακονίας ἀποπληρῶσαι χάριν, ὡς ἔδωκας χάριν τῆς διακονίας Σου Φοίβῃ, ἥν ἐκάλεσας εἰς ἔργον τῆς λειτουργίας παράχου δέ αὐτῇ ὁ Θεός, ἀκατακρίτως προσκαρτερεῖν τοῖς ἁγίοις ναοῖς Σου, ἐπιµελεῖσθαι τῆς οἰκείας πολιτείας, σωφροσύνης δέ µάλιστα, καί τελείαν ἀπόδειξον δούλην Σου ἵνα καί αὐτή, παραστῶσα τῷ βήµατι τοῦ Χριστοῦ, ἄξιον τῆς ἀγαθῆς πολιτείας ἀπολήψηται τόν µισθόν. Ἐλέει καί φιλανθρωπίᾳ τοῦ µονογενοῦς Σου Υἱοῦ, µεθ οὗ εὐλογητός εἶ καί τά ἑξῆς. Καί µετά τό ἀµήν, περιτίθησι τῷ τραχήλῳ αὐτῆς ὑποκάτωθεν τοῦ µαφωρίου τό διακονικόν ὠράριον, φέρων ἔµπροσθεν τάς δύο ἀρχάς καί τότε ὁ ἐν τῷ ἄµβωνι διάκονος λέγει Πάντων τῶν ἁγίων µνηµονεύσαντες καί τά λοιπά. Μετά (δέ) τό µεταλαβεῖν αὐτήν τοῦ ἁγίου σώµατος καί τοῦ ἁγίου αἵµατος, ἐπιδίδων αὐτῇ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τό ἅγιον ποτήριον ὅπερ δεχοµένη ἀποτίθεται τῇ ἁγίᾳ τραπέζῃ». β) «εὐχή ἐπί χειροτονίᾳ διακονίσσης» κατά τόν κώδικα τῆς βιβλιοθήκης Σινᾶ κατά τόν Ι αἰῶνα. (Θεοδώρου Ε., ἔνθ. ἀνωτ. σελ. 328, 329). «Μετά τό γενέσθαι τήν ἀναφοράν καί ἀνοιγῆναι τάς θύρας προσφέρεται ἡ µέλλουσα χειροτονεῖσθαι, καί ὁ ἀρχιερεύς ἐκφωνεῖ τό «Ἡ θεία χάρις», κλινούσης αὐτῆς τήν κεφαλήν καί ἐπιτίθησι τήν χεῖρα αὑτοῦ ἐπί τήν κεφαλήν αὐτῆς, καί ποιῶν σταυρούς τρεῖς ἐπεύχεται. «Ὁ Θεός, ὁ ἅγιος καί παντοδύναµος...» (ὡς ἐν τοῖς κώδιξι Β καί Κ). Καί µετά τό Ἀµήν, ποιεῖ εἷς τῶν διακόνων εὐχήν καί ἐν τῷ γενέσθαι ταύτην, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος 16

17 τῶν διαφόρων τάξεων τοῦ Ἱεροῦ Κλήρου, περιλαµβάνεται και αὕτη µεταξύ αὐτῶν καί λαµβάνει, προϊόντος τοῦ χρόνου, πανηγυρικόν χαρακτῆρα. Ἡ προσεκτική µελέτη τῶν χειροτονικῶν τούτων εὐχῶν, ἀπό εἰδολογικῆς καί καθ ὕλην ἐπόψεως ὁδηγεῖ εἰς τά κάτωθι πορίσµατα. α) Ὅλαι αἱ διατάξεις, συµφωνοῦν ἀπολύτως καθ ὕλην, διαφέρουν κατά τι γλωσσικῶς καί φραστικῶς, ἐνῶ ἀπέχουν µεταξύ των τοπικῶς καί χρονικῶς. β) Ἡ χειροτονία τῆς διακονίσσης ἔχει ἀπόλυτον εἰδολογικήν ὁµοιότητα πρός τάς χειροτονίας τῶν τάξεων τοῦ ἀνωτέρου Κλήρου, διότι τελεῖται ἐντός τοῦ ἱεροῦ Βήµατος, ἔµπροσθεν τῆς ἁγίας Τραπέζης, κατά τήν διάρκειαν τῆς Θείας Λειτουργίας, µάλιστα µετά τήν ἁγίαν ἀναφοράν, ἀλλά καί «ἐπί προηγιασµένων», µετά τήν ἐπί τῆς ἁγίας Τραπέζης ἀπόθεσιν τῶν τιµίων δώρων τῆς µεγάλης εἰσόδου. Ἡ πρός χειροτονίαν προσήγετο εἰς τήν ἁγίαν Τράπεζαν, ἐχειροτόνει αὐτήν ὁ Ἐπίσκοπος, δι ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν, ἀπαγγέλων οὐχί µίαν, ὡς συµβαίνει κατά τάς κατωτέρας χειροθεσίας, ἀλλά δύο εὐχάς, µετά τήν προεξαγγελοµένην ἐκφώνησιν: «Ἡ Θεία Χάρις», γνωρίσµατα τῆς χειροτονίας τῶν ἀνωτέρων Κληρικῶν. Ὡσαύτως, ὅπως συµβαίνει µέ τάς χειροτονίας τῶν ἀνωτέρων Κληρικῶν, ὅπου, µετά τήν πρώτην εὐχήν, λειτουργός ἔχων τόν ἰδιον µέ τόν χειροτονούµενον βαθµόν, παρεµβαίνει ἀπαγγέλων τά εἰρηνικά, ἐδῶ τά εἰρηνικά ἀπαγγέλει ὁ ἰσόβαθµος τῆς διακονίσσης διάκονος. Ὑπάρχουν ὅµως καί διαφοραί. Ὁ χειροτονούµενος διάκονος κλίνει τό δεξιόν γόνυ καί στηρίζει τό µέτωπόν του εἰς τήν ἁγίαν Τράπεζαν, ἐνῶ ἡ διακόνισσα ἵσταται. Ἡ διακόνισσα περιβάλλεται, ὅπως καί ὁ διάκονος, ὠράριον φέρει ὅµως τοῦτο κάτωθεν τοῦ µαφωρίου, µετά τῶν δύο ἀρχῶν αὐτοῦ ἔµπροσθεν. Κατά τήν ὥραν τῆς Θείας Κοινωνίας κοινωνεῖ ὡς ὁ διάκονος, ἀλλ «οὐδενί µεταδίδωσι» τήν Θείαν Κοινωνίαν. Δι αὐτό «ἐπιτίθησιν αὐτό (τό ἅγιον Ποτήριον) τῇ ἁγίᾳ Τραπἐζῃ». 17

18 Εἰς τήν Δύσιν ἡ χειροτονία τῶν διακονισσῶν συνεδέετο µετ εἰδικῆς Θείας Λειτουργίας, κατά δέ τήν χειροτονίαν, πλήν τοῦ ὠραρίου, παρεδίδετο εἰς τάς χειροτονουµένας δακτύλιος καί στέφανος ἐξ ἀνθέων Ὁ Μητροπολίτης Πενταπόλεως ἅγιος Νεκτάριος, τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας καί τό θέμα τῆς χειροτονίας γυναικῶν. Ἡ κατὰ τοῦς νεωτέρους χρόνους ἀναβίωσις τοῦ θεσµοῦ τῶν διακονισσῶν ἀνήκει εἰς τὸν ἅγ. Νεκτάριον. Ὁ ἅγιος Νεκτάριος, ἁγία µορφή καί ἐξέχουσα Προσωπικότης τοῦ 20 ου αἰ. Ἐπίσκοπος τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας, ἀνήρ σοφός, πεπνυµένος, µέ περισπούδαστον παιδείαν θεολογικήν, ἐµβριθής ἱστορικοκανονικός ἐπιστήµων καί ἑρευνητής ἀπεπέµφη, ὡς γνωστόν, ἐξ Ἀλεξανδρείας ἐκ φθόνου καί µεταβάς εἰς Ἀθήνας ἐξήσκησεν τήν ἐπιστηµονικήν Του θεολογικήν ροπήν καί διάθεσιν ὡς πρώην Πενταπόλεως ἑρευνήσας ἱκανῶς καί συγγράψας πάµπολλα ἱστορικοκανονικά, ποιµαντικά καί δογµατικά βιβλία καί πονήµατα. Ἅπαντα ταῦτα τυγχάνουν συγγραφαί λίαν ἐνδιαφέρουσαι καί πρωτοπόροι διά τήν ἐποχήν Του. Ὡς ἱστορικοκανονικός Θεολόγος λοιπόν, ἐγνώριζεν πολύ καλῶς τό ἱστορικοκανονικόν καί λειτουργιολογικόν θέµα τῆς χειροτονίας Διακονισσῶν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, δηλ. ὅσα προανεφέρθησαν ὑφ ἡµῶν εἰς τό προηγούµενον Κεφ. 5, διό καί ὅτε παρέστη ἀνάγκη εἰς τήν νεοπαγῆ Μονή Του ἐν Αἰγίνῃ διά τήν διακονίαν τῆς ἐκκλησιαστικῆς εὐπρεπείας καί ὑπηρεσίας ἐν τῷ Ναῷ δέν ἐδίστασεν νά ἐνεργοποιήσῃ τήν ὑπνῶσαν ἐκκλησιαστικήν παράδοσιν καί νά χειροτονήσῃ Διακόνισσας. Τήν πρᾶξιν ταύτην ἐπενέφερεν ἐν τῆ Ἐκκλησίᾳ ὡς πεφωτισµένος Ποιµήν καί Ἐκκλησιαστικός ἀνήρ, ὄχι διότι κάτι τέτοιον παρέλαβεν ἐκ παραδόσεως ἐκ τοῦ παλαιφάτου σεπτοῦ Πατριαρχείου µας, ἐξ Οὗ προήρχετο, ἀλλ ἐπειδή, ὡς ἐπεσηµάναµεν ἤδη, ἐκ τῶν µελετῶν καί ἐρευνῶν Του περί τήν 56 Θεοδώρου Ε, «Ἡ «χειροτονία» ἤ «χειροθεσία» τῶν διακονισσῶν», ἐν Ἀθήναις 1954, σελ

19 Ἐκκλησιαστικήν ἱστορίαν καί τήν τήν Λειτουργικήν ἐγνώρισεν τήν ἀκριβῆ ἐκκλησθιαστικήν πρᾶξιν, ἥτις εἶχεν περιπέσει εἰς ἀχρησίαν. Οὐδεµία δέ, οὐδαµοῦ φαίνεται ἤ µαρτυρεῖται ἐν τῷ καθ ἡµᾶς Πατριαρχείῳ Ἀλεξανδρείας πρᾶξις χειροτoνίας Γυναικῶν διακονισσῶν. Οἱ ὑπὸ τοῦ ἅγ. Νεκταρίου χειροτονηθεῖσαι διακόνισσαι ἔφερον διακονικόν ὡράριον, θυµίαζαν, έκοσµοῦσαν τὸ ἱερόν θυσιαστήριον καὶ ἐν τῇ ἀπουσίᾳ τοῦ ἐκκλησιαστικοῡ λειτουργοῦ ἀνεγίνωσκον ἐν ταῖς ἀκολουθίαις τὰς εὐαγγελικὰς περικοπὰς καί µετέδιδον τὰ προηγιασµένα τίµια δῶρα εἰς τὰς ἀσθενοῦσας µοναχάς 57. Καίτοι, ἡ πρᾶξις αὐτὴ τοῦ ἁγίου ἦτο καθ ὅλα σύµφωνος τῇ µακραίωνει ἐκκλησιαστικῇ παραδόσει τῆς Ἐκκλησίας προεκάλεσε τήν ὲπίσηµον ἀντίδρασιν τοῦ τότε Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Θεοκλήτου καὶ ἐξηνάγκασε τὸν ἅγιον Νεκτάριον νὰ ἀπολογηθῇ γραπτῶς 58 διὰ µίαν πρᾶξιν εὑρισκοµένη ἀπολύτως ἐντός τῶν ὁρίων τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως καὶ πρακτικῆς. Ἀπολογούµενος, λοιπὸν, ὁ ἅγιος Νεκτάριος γράφει πρὸς τὴν Σύνοδον τῶν Ἀθηνῶν τὰ ἐξῆς: «Περὶ τῶν ὑποδιακονισσῶν γνωρίζω, ὁτι καὶ αὗται κυρίως εἶναι νεωκόροι τοῦ ἱεροῦ. Ἡ περιβολὴ ἐγένετο κατὰ τὸν τύπον τῶν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῶν πόλεων περιβαλλοµένων ἱερὰ ἄµφια ἀναγνωστῶν. Τὰ ὑποµάνικα ἐπετράπησαν διὰ τοῦς ἑξῆς λόγους. Ἐπειδὴ ἐν γυναικείᾳ µονὴ δὲν ὑπάρχουσι διάκονοι, ἐν δὲ τῇ εἰρηµένη οὔτε ἱερεῖς, ἐγὼ δὲ οὔτε δύναµαι νὰ φροντίζω περὶ τῆς καθαριότητος τοῦ ναοῦ, οὔτε πάντοτε νὰ διαµένω νεωκορῶν ἐν τῷ ναῷ, ἔχει δὲ ἀπόλυτον ἀνάγκην τὸ ἱερὸν τεταγµένων προσώπων, ὅπως καθαρίζωσι τὰ ἱερὰ σκεύη, ἀλλάσσωσι τὰ καλύµµατα καὶ τὰς σινδόνας τῆς Ἁγίας Τραπέζης, µετακινῶσι τὸ Ἅγιον Ἀρτοφόριον καὶ ποιῶσιν πᾶσαν ἐργασίαν τοῦ νεωκόρου ἐν τῷ ἱερῷ, ἐθεώρησα νὰ τάξω δύο, ἵνα ἐναλλὰξ τελῶσι τὴν διακονίαν τοῦ ἱεροῦ. Ἐν ἀπολύτῳ ἀνάγκῃ µεταφέρωσι είς τὰς ἀσθενούσας βαρέως ἀδελφὰς τὴν Ἁγίαν Εὐχαριστίαν ἐντὸς µικροῦ 57 Θεοδώρου Ε. Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΝΕΚΤΑΡΙΟΝ, πρακτικά Διορθοδόξου Μοναστικού Συνεδρίου Ἐπί τῇ Ἐκατοπενηκονταετηρίδι ( ) ἀπὸ τῆς Γεννήσεως τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου (ΑΙΓΙΝΑ 9-11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1996), «Ο ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΤΡΙΟΣ», Εκδ. Ι. Μ. Ἁγ. Νεκταρίου Αἰγίνης, ΑΘΗΝΑΙ Ἐγκαλεῖται ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἀπό τόν Ἀθηνῶν Θεόκλητον µεταξύ τῶν ἄλλων καί διά τό : «... ε) Ἄν ὄντως ἐπικουροῦσιν ἐν τῇ Θείᾳ Λειτουργίᾳ καί ταῖς λοιπαῖς Ἀκολουθίαις γυναῖκες καθωρισµέναι, φέρουσαι τά ὡς εἴρηται ἀνωτέρω ἱερά ἄµφια, καί ποία ἡ ὑπ ἀυτῶν τελουµένη ὑπηρεσία...». Δηµητρακόπουλου Σ., Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΕΝΤΑΠΟΛΕΩΣ, σελ

20 Ποτηρίου διᾶ τῆν ἀνάγκην ταύτην κατασκευασθέντος. Πλὴν τῆς κατ ἀνάγκην ἐξαιρέσεως ταύτης κατὰ τὰ λοιπὰ εἰσὶ νεωκόροι» Ἐπίλογος Ἡ δηµοσία συζήτησις διά τήν χειροτονίαν τῶν γυναικῶν ὁµοιάζει νά εἶναι ἐπαρχιώτικη, βαθύτατα σηµαδεµένη ἀπό τόν Δυτικόν ἐγωκεντρισµόν καί τήν αὐτάρκειαν, ἐξ αἰτίας µιᾶς ἀφελοῦς, σχεδόν παιδικῆς πεποιθήσεως, ὅτι κάθε «τάσις» εἰς τόν Δυτικόν Πολιτισµόν δικαιώνει µίαν ριζικήν ἐπανεξέτασιν ὁλοκλήρου τῆς Χριστιανικῆς Παραδόσεως. Ἡ ἰδέα τῆς χειροτονίας τῶν γυναικῶν, ὅπως ἐµφανίζεται καί συζητεῖται σήµερον, εἶναι ἀποτέλεσµα πολλῶν συγχύσεων καί ἁπλοποιήσεων. Ἄν ἡ ρίζα της εἶναι ἡ ὑποταγή εἰς τόν «πολιτισµόν», ὁ τρόπος ἀνάπτυξεώς της διαµορφώνεται ἀπό µίαν ὑποταγήν εἰς τόν «κληρικαλισµόν». Κατέχεται ἀπό τἠν παλαιάν «κληρικαλικήν» ἄποψιν περί Ἐκκλησίας καί τόν σύµφυτον µέ αὐτήν διπλόν «ὑποβιβασµόν»: ἀφ ἑνός τόν ὑποβιβασµόν τῆς Ἐκκλησίας εἰς «δοµήν εξουσιστικήν» καί ἀφ ἑτέρου τήν παράθεσιν τῆς Ἐκκλησίας ὡς ἐξουσίας εἰς χεῖρας τοῦ Κλήρου. Ἔχοµεν κατ ἀντιδιαστολήν καί µεταγραφήν τῆς κοσµικῆς πραγµατικότητος τήν ὑποτιθεµένην «κατωτερότητα» τῶν γυναικῶν ἐντός τῆς κοσµικῆς δοµῆς τῆς ἐξουσίας, τόν ἀποκλεισµόν τῶν γυναικῶν ἐκ τῆς ἱερωσύνης ὡς δοµικόν στοιχεῖον τῆς στηρίξεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς δοµῆς τῆς ἐξουσίας. Ἄρα, εἰς τήν «ἀπελευθέρωσιν τῶν γυναικῶν» εἰς τήν κοσµικήν κοινωνίαν ἀντιστοιχεί η «ἐκκλησιαστική των απελευθέρωσις», τ.έ. η χειροτονία των εἰς τήν Εκκλησίαν. Συνεπῶς, ἡ ἀποκρυσταλωµένη θέσις τῆς Ἀλεξανδρινῆς Ἐκκλησίας περὶ τὴν χειροτονίαν καί τήν ἱερωσύνην τῶν γυναικῶν τυγχάνει, ὡς εἶναι φυσικὸν ταυτόσηµος, σύµφωνος καί συντονισµένος πρὸς τῆν παραδεδεγµένην ὀρθόδοξον ἐκκλησιαστικὴν ὁµολογίαν περὶ τοῦ θέµατος τούτου: «...Ἡ χειροτονία τῶν γυναικῶν στὴν ἱερωσύνη εἶναι γιὰ µας ἰσοδύναµη µὲ ἕναν 59 Δηµητρακόπουλου Σ., Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΕΝΤΑΠΟΛΕΩΣ-«Ἡ πρώτη ἁγία Μορφὴ τῶν καιρῶν µας, ΑΘΗΝΑ 2000, σσ

21 ῥιζικὸ καὶ ἀνεπανόρθωτο ἀκρωτηριασµὸ ὁλόκληρης τῆς πίστης, µὲ τὴν ἀπόριψη ὁλόκληρης τῆς ἁγίας Γραφῆς» 60. Εἰς τὴν φρᾶσιν αὐτὴν τοῦ µεγάλου Ρώσου θεολόγου τῆς Διασπορᾶς, π. Ἀλεξάνδρου Σµέµαν, συνοψίζεται ἡ τοποθέτησις τῆς Ὀρθοδόξου Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας ἐπί τοῦ ἀναφυέντος ἐσχάτως, θέµατος τῆς εἰσόδου τῶν γυναικών εἰς τὸν χῶρον τῆς µυστηριακῆςεἰδικῆς ἱερωσύνης. Ἡ θέσις αὕτη ὑπό τῆς Ἐκκλησίας ἡµῶν συµπυκνοῦται καί κωδικοποιεῖται εἰς τὰ εξῆς σηµεῖα: 1. Ἡ «θεσµική» ἱερωσύνη εἰς τήν Ἐκκλησία δέν ἔχει καµµίαν «ὀντολογίαν» καθ ἑαυτήν. Υπάρχει µόνον διά νά κάµῃ τόν Ἴδιον τόν Χριστόν παρόντα εἰς τήν Σύναξιν τῶν πιστῶν, ἔχει νά κάµῃ τήν Ἰδικήν Του µοναδικήν ἱερωσύνην καί µέ τήν Ἰδική Του µοναδικήν Θυσίαν πηγήν τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας καί µέ ἀπόκτησιν ἀπό τούς ἀνθρώπους τοῦ Ἁγίου Πνεύµατος. Ἄν ο κοµιστής τῆς τοιαύτης Χάριτος καί ὁ φέρων τόν εἰκονισµόν τοῦ Χριστοῦ καί ἐκπληρωτής αὐτῆς τῆς µοναδικῆς ἐν Χριστῷ Ἱερωσύνης εἶναι ἄνδρας καί ὄχι γυναίκα, εἶναι ἐπειδή ὁ Χριστός εἶναι ἄνδρας καί ὄχι γυναίκα, Ὁ Ὁποῖος Χριστός, εἶναι ὁ ἱερεύς εἰς τόν αἰῶνα κατά τήν τάξιν Μελχισεδέκ, ἀπάτωρ, ἀµήτωρ, ἀγενεαλόγητος µήτε ἀρχήν ἡµερῶν µήτε ζωῆς τέλος ἔχων 61 ὁ «πρῶτον ἑνώσας ἡµῖν ἑαυτοῖς ἐν ἑαυτῷ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς κατὰ τὸ ἄρρεν καὶ θῆλυ διαφορᾶς» Ἡ Ἐκκλησία δὲν ψάχνει νὰ στηρίξῃ τὴν ἐν λόγῳ ὑπόθεσιν δογµατικῶς ἤ θεολογικῶς, ἀφοῦ αὕτη τυγχάνει λελυµένη καὶ δεδοµένη, ἅπαξ παραδοθεῖσα εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν πίστην καὶ ζωὴν. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει παραδοθῇ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν καὶ ἄρα ἔχει λυθῇ ἐκκλησιαστικῶς καί συνεπῶς θεολογικῶς, διότι ἡ Παράδοσις εἶναι τὸ εὐρύτατον περιέχον τῆς ἐκκλησιαστικῆς αὐτοσυνειδησίας µὲ περιεχόµενα τὴν τε Ἁγίαν Γραφὴν, τὰς προφορικὰς 60 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ, «Ἡ χειροτονία τῶν γυναικῶν», περ. Σύναξη 36/1990, σσ πρβλ. Ἑβρ. 6,20 καί ΜΑΞΙΜΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ, Minge, PG τ.91, σ

22 παραδόσεις, την λατρείαν, τὴν θεολογίαν, τήν ὑµνολογίαν, τήν κατήχησιν, τὴν λειτουργικὴν, τὸ τυπικὸν, τὰ ἤθη, τὰ ἔθιµα, τὴν ἐκκλησιατικὴν ἱστορίαν καὶ τὴν ἐκκλησιαστικὴν ζωήν καὶ πρᾶξιν. Καί ταῦτα διότι: «...ἡ Παράδοσις περιλαµβάνει ἐν ἑαυτῇ ἅπασαν τὴν ζωὴν τῆς Ἐκκλησιας, τοσοῦτον ὥστε καὶ αὐτὴ ἡ Ἁγία Γραφὴ νὰ ἐµφανίζηται µόνον ὡς µία τῶν µορφῶν αὐτῆς. Ἐκ τούτου ἕπεται ὅτι: Ἐὰν ἡ Ἐκκλησία ἐστερεῖτο τῆς Παραδόσεως Αὐτῆς, θὰ ἔπαυε νὰ εἶναι ὅ, τι εἶναι, διότι ἡ διακονία τῆς Καινῆς Διαθήκης εἶναι διακονία Πνεύµατος ἐγγεγραµµένη οὐ µέλανι, ἀλλὰ Πνεύµατι Θεοῦ ζῶντος, οὐκ ἐν πλαξὶ λιθίναις, ἀλλὰ ἐν πλαξὶ καρδίας σαρκίναις (Β Κορ. γ 3)» Ἡ Ἐκκλησία δὲν ἐδίστασε διὰ εἰδικὰς λειτουργικὰς ἀνάγκας (µέριµναν εὐπρεπείας, καθαριότηττος καί κοσµιότητος τοῦ ἱεροῦ Βήµατος, ἅψις ἱερῶν λυχνιῶν τῆς ἁγίας Τραπέζης, ἀνάγνωσις βιβλικῶν περικοπῶν, µετάδοσις θείας Κοινωνίας εἰς γυναῖκας καὶ παιδία καί εἰς ἑτοιµοθανάτους, µεταθανάτιος φροντὶς κεκοιµηµένων γυναικῶν-µοναζουσῶν, ἄλειψις δι ἐλαίου τῶν πρὸς τὸ βάπτισµα προσερχοµένων γυναικῶν, αἱ δὲ, Ἡγουµέναι- Διακόνισσαι δύναται νά προΐστανται τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν ἐλλείψει ἱερέως 64 ) νὰ µεταδώσῃ εἰδικὸν χάρισµα χειροτονοῦσα κατὰ τὴν µακραίωνον ἱστορίαν αὐτῆς γυναίκας Διακόνισσας. 4. Τὸ παλαίφατον Πατριαρχεῖον ἡµῶν δὲν διετήρησε τὴν παλαιὰν ὡς ἄνω ἐκκλησιαστικὴν πρᾶξιν τῆς χειροτονίας γυναικῶν Διακονισσῶν, παρ ὅλα ταῦτα ὁ ἐκ τοῦ Ἀλεξανδρινοῦ Θρόνου προερχόµενος ἅγιος Νεκτάριος Μητροπολίτης Πενταπόλεως ἐπανέφερε πρῶτος αὐτὸς τὸ θεσµὸν ἀρχὰς τοῦ 20 ου αἰ. τῶν Διακονισσῶν εἰς τάς 5. Ἐναπόκειται πλέον, εἰς τὴν σοφὴν οἰακοστροφίαν καὶ τήν διακριτικήν σύνεσιν τοῦ Μακαριωτάτου Πάπα καὶ Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου καὶ τῆς περὶ Αύτὸν Ἁγίας καί Ἱερᾶς 63 ΑΡΧΙΜ. ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ ΣΑΧΑΡΩΦ, Ὁ Ἁγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης, Ἔκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Τιµίου Προδρόµου, Ἔσσεξ Ἀγγλίας, 1995, σ πρβλ. Θεοδώρου Ε. Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΝΕΚΤΑΡΙΟΝ, πρακτικά Διορθοδόξου Μοναστικού...ἔνθ. ἀν. σ

23 Συνὸδου ἡ ἀπόφασις περί ἐνεργοποιήσεως τοῦ θεσµοῦ τῶν Διακονισσῶν εἰς τὰς τοπικὰς ἱεραποστολικὰς Ἐκκλησίας τοῦ ἡµετέρου Πατριαρχείου καθ ἅπασαν τὴν Ἀφρικὴν, δεδοµένων καί γνωστῶν ὄντων τῶν πολλαπλῶν ἐκκλησιαστικῶν, λειτουργικῶν, κοινωνικῶν καί κατηχητικῶν ἀναγκῶν. Ἐν κατακεῖδι, «ἡ ἱερωσύνη εἶναι τοῦ Χριστοῦ. Δὲν εἶναι τῶν ἀνδρῶν οὔτε τῶν γυναικῶν. Ἡ θεσμική ἱερωσύνη τῆς Ἐκκλησίας δἐν ἔχει ὀντότητα ἀπὸ μόνη της. Καὶ ἄν ὁ φορέας, ἡ εἰκόνα τῆς μοναδικῆς ἱερωσύνης εἶναι ἄνδρας καὶ ὄχι γυναῖκα, εἶναι γιατί ὁ Χριστὸς εἶναι ἄνδρας καὶ ὄχι γυναῖκα» ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ, ἔνθ. ἄν. 23

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

KHPY EKK H IA OP O O øn 304 Σεπτέμβριος - Ὀκτώβριος ἀρ. τεύχ. 35, 08 (60ή) 1948, 1948 1924, 1948 1950,

KHPY EKK H IA OP O O øn 304 Σεπτέμβριος - Ὀκτώβριος ἀρ. τεύχ. 35, 08 (60ή) 1948, 1948 1924, 1948 1950, - 304-KHPY EKK H IA OP O O øn Σεπτέμβριος - Ὀκτώβριος ἀρ. τεύχ. 35, 08 Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο Σ Ἡ Ἁγία Τριάς μετά τῆς Θεοτόκου καί τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων. Κάτωθεν ὁ Προφήτης Δανιήλ, ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης καί ὁ Πρωτομάρτυς

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΛΓΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ SCHAERBEEK 293, rue du Progrès - 1030 Schaerbeek. Email: paroisse.schaerbeek@gmail.com Τηλ. : 02-201.19.38. Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε!

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΝ ΣΑΣ Ἐν Δημητσάνῃ τῇ 3ῃ Ὀκτωβρίου 2009 Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Εὑρισκόμενος, λόγῳ ποιμαντικῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΤΑΞΗ... Γ ΛΥΚΕΙΟΥ... ΜΑΘΗΜΑ...ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ... Α] ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση Μασονία Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory Παγκόσμια οργάνωση Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη masson Τεχνίτης ή τέκτονας Σωματεία οικοδόμων Συνθηματική γλώσσα Μυστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΟΝ ΕΤΟΥΣ 2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΗΜΕΡΟΜ. ΗΧΟΣ ΕΩΘΙΝΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ 6. Τῆς ἑορτῆς Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ (Τίτ.

ΚΑΝΟΝΙΟΝ ΕΤΟΥΣ 2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΗΜΕΡΟΜ. ΗΧΟΣ ΕΩΘΙΝΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ 6. Τῆς ἑορτῆς Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ (Τίτ. 24 ΓΕΝΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΝΟΝΙΟΝ ΕΤΟΥΣ 2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 6 Τῆς ἑορτῆς Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ (Τίτ. 11-14) Τῆς ἑορτῆς Παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς (Ματθ. 13-17) 13 Κυριακῆς μετὰ τὰ Φῶτα Ἑνὶ ἑκάστῳ ἡμῶν (Ἐφεσ. δ 7-13)

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ 2014. Together ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ 2014. Together ΔΙΑΛΟΓΟΥ Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ 2014 ΚΕΝΤΡΟ διαχριστιανικου διαθρησκειακου διαπολιτισμικου ΔΙΑΛΟΓΟΥ Together ορθοδοξη προσεγγιση της οικουμενικης κινησης ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΕΝΤΡΟ TOGETHER Βασ. Ηρακλειου 14, 8 ος

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Σύμης ἱδρύθη τήν 20η Ἀπριλίου 2004 μέ ἀπόφαση τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἱκανοποιώντας

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Σύμης ἱδρύθη τήν 20η Ἀπριλίου 2004 μέ ἀπόφαση τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἱκανοποιώντας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΥΜΗΣ Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Σύμης ἱδρύθη τήν 20η Ἀπριλίου 2004 μέ ἀπόφαση τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἱκανοποιώντας πάγιο αἴτημα τῶν κατοίκων γιά ἐκκλησιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ὑπ ἀριθ. 5

ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ὑπ ἀριθ. 5 ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ὑπ ἀριθ. 5 Συνεδρία τοῦ Μητροπολιτικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἰωαννίνων τῆς 10 ης Νοεμβρίου 2014. Σήμερον, τὴν 10 ην τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου τοῦ ἔτους 2014, ἡμέραν Δευτέραν καὶ ὥραν 1 ην

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr ΠΡΩΤ. 6002/2014 ΑΡΙΘΜ. ΑΘΗΝΗΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΕΜΑ: Εγκώμιο των προγόνων, των πατέρων και της σύγχρονης γενιάς. Υποδήλωση του θέματος του Επιταφίου. ΠΡΟΓΟΝΟΙ (Από τη μυθική εποχή ως το τέλος των Περσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ...ἐνορία ἐν δράσῃ!

ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ...ἐνορία ἐν δράσῃ! διαδρομές Ν ο ητ ι κ έ ς δ ι α δ ρ ο μ έ ς σ τ ό ν χ ῶ ρ ο τ ῆ ς π ί σ τ η ς Μηνιαῖο φυλλάδιο τοῦ Ἱ.Ν. Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως Σουλίου 167 - Τηλ.: 210 5013108 Τεῦχος 15 ο - Σεπτέμβριος 2015 ierosnaosagiastriadospetroupoleos.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου Α' ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ Ὅταν καί οἱ δύο Μελλόνυμφοι διαμένου`ν στήν ἴδια Ἐνορία, γιά χρονικό διάστημα πλέον τοῦ ἑνός χρόνου, στό Ναό τῆς

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Διάλεξη 08 Δεύτερο επεισόδιο (163e-165a7): Κριτίου ρήσις και τέταρτος ορισμός της σωφροσύνης (τὸ γιγνώσκειν αὐτὸν ἑαυτόν) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΚΑΥΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΚΑΥΤΑ ΘΕΜΑΤΑ Ἀνώτερο Κατηχητικό Σχολεῖον Λαρίσης ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΚΑΥΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1 29-09-1985 1ον Τά ὀνόματα τῶν Χριστιανῶν: α Χριστιανοί. 2 06-10-1985 2ον Τά ὀνόματα τῶν Χριστιανῶν: β Ἐκλεκτοί γ Μαθηταί δ Πιστοί Ἐπικαλούμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο ιδαγµένο: ηµοσθένους, Υπέρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας, (18-20) 18 Ὥστ ἔγωγ οὐκ ἄν ὀκνήσαιµ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα χορτιατη - θεσσαλονικησ α εβδομαδα κυριακη τυρινης 7.30 10.30 π.μ. Ὄρθρος Θεία Λειτουργία 5.30 μ.μ Α Κατανυκτικός Ἑσπερινός (Ἑσπερινός τῆς Συγχωρήσεως) καθαρα δευτερα 8.00 π.μ. Ὄρθρος - Ὧραι - Ἑσπερινός

Διαβάστε περισσότερα

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας.

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Ηγούμενος της νόμιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985.

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. 1 ΕΙΚΟΝΕΣ 2 ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. Γιαννόπουλου, Ἡ ψαλτικὴ τέχνη Γιαννόπουλου Ἐμμανουὴλ Στ., Ἡ ψαλτικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι.

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Ἡ Χἀρις τῆς Τρισηλίου Θεότητος, τοῦ ἀνάρχου Πατρός, τοῦ συνανάρχου Υἱοῦ καί τοῦ συναϊδίου Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 29 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ 1 Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ I.) Το λυτρωτικό έργο του Χριστού Ο Θεός της χριστιανικής πίστης δεν είναι «Θεός αποκεκρυμμένος» (Deus absconditus), αλλά «Θεός αποκεκαλυμμένος» (Deus revelatus). Κι αν κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω παράγωγα ουσιαστικά στην κατηγορία στην οποία ανήκουν (υποκοριστικά, περιεκτικά, τοπικά): κυνηγέσιον, πευκών, σφηκιά, κηπάριον, χαλκεῖον, πυργίσκος, ξιφίδιον,

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΡΩΣΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ( 6.2.2015-12.2.2015)

Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΡΩΣΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ( 6.2.2015-12.2.2015) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΩΝ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.282 & 210-72.72.993, e-mail: fspk2008@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Τὸ Μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου / Ἀρχ. π. Γεώργιος Χρυσοστόμου

Τὸ Μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου / Ἀρχ. π. Γεώργιος Χρυσοστόμου 1 / 8 Τό εὐχέλαιο εἶναι ἕνα ἀπό τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, τό ὁποιο τελεῖται στόν ναό ἤ στο σπίτι γιά τήν ἴαση σωματικῶν καί ψυχικῶν ἀσθενειῶν. Η ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ Ἡ σύσταση τοῦ εὐχελαίου, ὅπως καί

Διαβάστε περισσότερα

Ελαβον την επιστολήν σου και εχάρην τα μέγιστα μαθών ότι είσαι καλά.

Ελαβον την επιστολήν σου και εχάρην τα μέγιστα μαθών ότι είσαι καλά. Εν Σμύρνη τη 23/9/921 Αγαπητέ Παναγιώτη Ελαβον την επιστολήν σου και εχάρην τα μέγιστα μαθών ότι είσαι καλά. Είδον εν αυτή να μου γράφης ότι δεν έχεις καιρόν να εξετάσης δια τα βιβλία που σου γράφω. Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ Με απόφαση του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου (συνεδρίαση 29-10-2013), πραγματοποιήθηκαν δύο μονοήμερες Εκπαιδευτικές Εκδρομές στις οποίες συμμετείχαν

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Τοῦ Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑμηττοῦ Δ α ν ι ή λ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Τοῦ Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑμηττοῦ Δ α ν ι ή λ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Τοῦ Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑμηττοῦ Δ α ν ι ή λ στὰ μέλη τοῦ Δεκάτου Τετάρτου (ΙΔ ) Πανελληνίου Λειτουργικοῦ Συμποσίου Ἐκπροσώπων Ἱερῶν Μητροπόλεων 17-19 Σεπτεμβρίου 2012 Ἱερά

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ ΘEOΛOΓIKH ΣXOΛH TMHMA ΠOIMANTIKHΣ KAI KOINΩNIKHΣ ΘEOΛOΓIAΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΑΙΟ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΖΩΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρθα και Μαρία ως μοντέλα διακονίας. Νίκη Παπαγεωργίου

Μάρθα και Μαρία ως μοντέλα διακονίας. Νίκη Παπαγεωργίου Μάρθα και Μαρία ως μοντέλα διακονίας Νίκη Παπαγεωργίου Περίληψη: Στην παρούσα εισήγηση, με αφετηρία τους δύο τύπους γυναικών, οι οποίοι απαντώνται στην περικοπή Λουκ. 10, 41-42, δηλαδή της Μάρθας και της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (5) ιδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α' ΜΕΡΟΣ Β'

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α' ΜΕΡΟΣ Β' ΜΕΡΟΣ Α' Πρόλογος Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ. ΠΕΤΡΟ Γ Ζ' 13 Πρόλογος Ηγουμένου Μονής Μαχαιρά Αρχιμαδρίτου ΑΡΣΕΝΙΟΥ... 15 Χρονικόν εορταστικών εκδηλώσεων Όκτακοσιετηρίδος Ιεράς Βασιλικής και Σταυροπηγιακής

Διαβάστε περισσότερα

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ 10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ Συντονιστής: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βολιώτης, Θεολόγος Νομικός, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Φανουρίου Ιλίου 11. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ Σ Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Η ενδεκάτη Συνάντηση της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα