Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας"

Transcript

1 Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και εναλλακτικές πηγές ενέργειας Εισαγωγή Η παραγωγή ενέργειας µε καύση συµβατικών ορυκτών καυσίµων και προϊόντων τους είναι η συνηθέστερη µέθοδος παραγωγής διαφόρων µορφών ενέργειας (ηλεκτρική, θερµική κλπ.). Η αντίδραση της καύσης είναι χαρακτηριστικό παράδειγµα οξείδωσης και αναγωγής. Κατά την καύση, επειδή οι αντιδράσεις του άνθρακα και του υδρογόνου µε το οξυγόνο του αέρα προς παραγωγή CO 2 και H 2 O είναι εξώθερµες, παράγεται ενέργεια υπό µορφή θερµότητας και φωτεινής ακτινοβολίας (φώς). Μέρος της παραγόµενης θερµότητας καταναλώνεται για τη διατήρηση του νερού υπό µορφή υδρατµών και απάγεται µε τα καπναέρια στο περιβάλλον και η υπόλοιπη αξιοποιείται ως θερµική ενέργεια ή µετατρέπεται σε άλλη µορφή ενέργειας (πχ. ηλεκτρική), αφού όµως προηγουµένως η θερµική ενέργεια µετατρέψει ποσότητα νερού σε ατµό (ατµοηλεκτρικά εργοστάσια). Τα αέρια της καύσης είναι CO 2, CO, υδρατµοί (H 2 O) και NO x (µείγµα ΝΟ και ΝΟ 2 ), SO 2 εκπέµπονται µέσω των καµινάδων των σταθµών παραγωγής ενέργειας στην ατµόσφαιρα µε δέσµευση των λεπτοµερών εκποµπών (λεπτοµερή τεµαχίδια τέφρας) ή επικίνδυνων αερίων (π.χ. SO 2 ). 1. Καύσιµα Τα συµβατικά ορυκτά καύσιµα ή προϊόντα τους που χρησιµοποιούνται στην παραγωγή ενέργειας διακρίνονται σε: Στερεά καύσιµα Στα στερεά καύσιµα περιλαµβάνονται οι ορυκτοί άνθρακες (βιτουµενιούχοι άνθρακες, ανθρακίτες λιγνίτες, τύρφη κλπ.). Ως στερεά καύσιµα θεωρούνται ακόµη η βιοµάζα και τα άχρηστα αστικά στερεά απορρίµµατα (άχρηστα ελαστικά, πλαστικά, αποξηραµένη ιλύς εγκαταστάσεων βιολογικών καθαρισµών κλπ.). Τα κυριότερα χαρακτηριστικά (φυσικές και χηµικές ιδιότητες) των στερεών ορυκτών καυσίµων που ενδιαφέρουν για τη χρήση τους στην παραγωγή ενέργειας είναι τα παρακάτω: 1. Η θερµογόνος δύναµη ή το θερµικό τους δυναµικό (Α.Θ.., H.H.V. και Κ.Θ.., L.H.V.) δηλ. η περιεκτικότητά τους σε C, όπου: Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 1

2 Α.Θ.. (ανώτερη θερµογόνος δύναµη, Higher Heating Value) και Κ.Θ.. (κατώτερη θερµογόνος δύναµη, Lower Heating Value) 2. Η υγρασία του καυσίµου (όπως εξορύσσεται) 3. Η περιεκτικότητά τους σε τέφρα (ανόργανες ύλες) 4. Η κοκκοµετρική τους ανάλυση 5. Η αντοχή τους στη θραύση και λειοτρίβηση (δείκτης Hardgrove) 6. Η επί τοις % περιεκτικότητά τους σε πτητικά (volatiles %) 7. Οι επί τοις εκατό περιεκτικότητές τους σε S (θείο), Cl (χλώριο) και πτητιά µέταλλα (Ηg, Cd κλπ.). Πολύ σηµαντικός για τη χρήση των στερεών καυσίµων είναι ο λόγος καυσίµου (fuel ratio), που δίνεται από την εξίσωση (1). Fuel ratio (F R ) = Μόνιµος άνθρακας Πτητικά (1) Τα στερεά καύσιµα αξιολογούνται µε διάφορους τρόπους (αναλύσεις) που φαίνονται στο Σχήµα 1 (Zevenhoven; Καβουρίδης,1997). Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 2

3 Υγρασία % Τέφρα % S N O H C Πτητικά % Μόνιµος άνθρακας % Ξηρό + χωρίς τέφρα Ξηρό + τέφρα Υλικό όπως εξορρρύσσεται Στοιχειακή ανάλυση Τυπική * ανάλυση στερεού καυσίµου * Η τυπική ανάλυση του στερεού καυσίµου (proximate analysis) είναι ο ποσοτικός (%) προσδιορισµός µε συγκεκριµένες µεθόδους (κατά ASTM) της υγρασίας, των πτητικών, του µόνιµου άνθρακα (µε αφαίρεση) και της τέφρας του Σχήµα 1. Μέθοδοι αξιολόγησης στερεών καυσίµων Στο Σχήµα 2 δίνεται η κατάταξη, σύµφωνα µε την τυπική ανάλυση στερεών καυσίµων (proximate analysis), των διαφόρων τύπων αµερικανικών ορυκτών ανθράκων και του ελληνικού λιγνίτη. Από το διάγραµµα διαπιστώνεται η σηµαντική διαφοροποίηση ως προς τη σύστασή του ελληνικού λιγνίτη από τους άλλους στερεούς ορυκτούς άνθρακες γεγονός που δικαιολογεί την πολύ χαµηλή θερµογόνο δύναµή του. Αέρια καύσιµα Στα αέρια καύσιµα περιλαµβάνονται το φυσικό αέριο (κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 ), αέριοι υδρογονάθρακες βαρύτεροι του αιθανίου ( C 2 H 6 ), που παράγονται από την απόσταξη πετρελαίου και αέρια από την εξαερίωση διαφόρων τύπων ανθράκων. Για τη χρήση τους ενδιαφέρει η χηµική τους σύσταση, η θερµογόνος δύναµή τους (Α.Θ.. και Κ.Θ..), η ποσοστιαία (%) περιεκτικότητά τους σε S και η περιεκτικότητά τους σε αδρανή (N 2, CO 2, H 2 O). Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 3

4 Υγρά καύσιµα Τα υγρά καύσιµα είναι τα διάφορα κλάσµατα απόσταξης αργού πετρελαίου (ελαφρά και βαρέα κλάσµατα, το ντήζελ, η κηροζίνη κλπ.). Επίσης υγροί υδρογονάνθρακες (µεθανόλη, αιθανόλη) κ.α. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά τους που εξετάζονται για τη χρήση τους ως καυσίµων είναι: 1. Η θερµογόνος δύναµη 2. το ιξώδες 3. η πτητικότητά τους 4. το στερεό υπόλειµµα της καύσης και η περιεκτικότητά τους σε τέφρα 5. Η περιεκτικότητά τους σε H 2 O 6. Οι επί τοις εκατό περιεκτικότητές του σε S (θείο) και σε µεταλλικά συστατικά (Pb, V, Ni, Cu). 2. Θεωρητικός προσδιορισµός της ανώτερης θερµογόνου δύναµης (Α.Θ..) των συµβατικών ορυκτών καυσίµων Η ανώτερη θερµογόνος δύναµη (Α.Θ..) των καυσίµων υπολογίζεται µε τη βοήθεια θερµιδοµέτρων. Ανώτερη θερµογόνος δύναµη του ελληνικού λιγνίτη Για το θεωρητικό υπολογισµό της ΑΘ (HHV) του λιγνίτη λαµβάνεται υπόψη η θερµική ενέργεια που παράγει η πλήρης καύση (εξώθερµη αντίδραση) του C προς CO 2, που ως γνωστόν είναι cal/mol = kj/mol. C + ½ O 2 CO 2 ( kcal/mol) Το αρνητικό πρόσηµο ( kcal/mol) της αντίδρασης σηµαίνει ότι κατά την καύση εκλύεται θερµότητα, δηλαδή η αντίδραση είναι έντονα εξώθερµη. Άρα, από την καύση 12 g (1 mole) άνθρακα προκύπτει ενέργεια: (94030/12) = ( cal/g C) = kj / g C (υπό µορφή CO 2 ). Επειδή όµως ο λιγνίτης Πτολεµαϊδας περιέχει µόνο 19% C (Μετικάνης, 1997), η θερµογόνος δύναµή του είναι περίπου: Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 4

5 cal/g C x 0.19 x = cal/g ή kcal/kg λιγνίτη (ΑΘ ) ή 6.12 MJ/kg λιγνίτη Πτολεµαϊδας, όπου 98.14% είναι το ποσοστό του οξειδούµενου άνθρακα. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 5

6 ιάγραµµα κατάταξης ανθράκων (άνευ τέφρας) µε αύξουσα περιεκτικότητα σε µόνιµο άνθρακα Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 6 15,6 6,1 17,2 22, ,3 35, ,7 34,6 33,6 20,8 37,8 18,8 42,4 34, ,4 54,2 40,8 64,6 32, ,4 11,6 83,8 10,2 95,6 Θερµογόνος δύναµη (MJ / kg) 100% 80% 60% 40% 20% Περιεκτικότητα (%) 0% Ελληνικός λιγνίτης Λιγνίτης Υπο-βιτουµενιούχος Low-rank Bituminous Medium-rank Bituminous High-rank Bituminous Low-rank semi- Bituminous High-rank semi- Bituminous Ηµι-ανθρακίτης Ανθρακίτης Μόνιµος άνθρακας % Υγρασία % Είδη ανθράκων Πτητικά % Θερµογόνος δύναµη Σχήµα 1. Κατάταξη του ελληνικούλιγνίτη και των αµερικανικών ορυκτών ανθράκων (άνευ τέφρας) µε αύξουσα περιεκτικότητα σε µόνιµο άνθρακα

7 Η πραγµατική τιµή της θερµογόνου δύναµης είναι µικρότερη ( 1380 kcal/kg, ΑΘ ) για τους λιγνίτες Πτολεµαίδας εξαιτίας της µεγάλης ανοµοιοµορφίας στη σύστασή τους, ενώ η Κ.Θ.. είναι (για τα στερεά καύσιµα) περίπου 4-5% χαµηλώτερη της Α.Θ.. δηλαδή περίπου 1325 kcal/kg στην περίπτωση του λιγνίτη Πτολεµαϊδας. Θερµικό δυναµικό (ανώτερη θερµογόνος δύναµη, HHV) του µεθανίου (CH 4 ) Ο προσδιορισµός της Α.Θ.. στην περίπτωση του µεθανίου προκύπτει από την αντίδραση οξείδωσης του µεθανίου προς CO 2 και H 2 O (υγρό). CH 4 (g) + 2O 2 (g) CO 2 (g) + 2H 2 O (l) (-74.9) 2 x (0) (-393.5) 2 x (-285.8) Η = ΣΗ προϊόντων - ΣΗ αντιδρώντων Σηµειώνεται ότι στη συγκεκριµένη περίπτωση χρησιµοποιείται η ενθαλπία σχηµατισµού του νερού (υπό υγρή µορφή) και η θερµότητα της αντίδρασης είναι η διαφορά της συνολικής ενθαλπίας σχηµατισµού των προϊόντων και αυτής των αντιδρώντων. Η = [(-393.5) + 2 x (-285.8)] - [(-74.9) +2 x (0)] = kj/mol CH 4 (ενθαλπία αντίδρασης) που ισοδυναµεί µε: Η = ( kj / 22.4 L) = kj/l CH 4 = ΜJ/m 3 CH 4. Και στην περίπτωση αυτή η αντίδραση είναι εξώθερµη. Στην παραπάνω τιµή της ενθαλπίας περιέχεται και η θερµότητα που ανακτάται από την υγροποίηση του παραγόµενου ατµού και αντιστοιχεί στην ανώτερη θερµογόνο δύναµη (Α.Θ..) του CH 4. Η αντίστοιχη τιµή για την Κ.Θ.. είναι περίπου 10% µικρότερη (για τα αέρια καύσιµα) δηλαδή 0.9 x ( kj/mol) = -802 kj/mol). Οι τιµές αυτές για το φυσικό αέριο είναι ελάχιστα µικρότερες (Α.Θ., 38.3 ΜJ/m 3 ) και η αντίστοιχη Κ.Θ.. είναι 34.4 ΜJ/m 3, λόγω του ότι το φυσικό αέριο δεν αποτελείται 100% από µεθάνιο, αλλά έχει τη σύνθεση που δίνεται στον Πίνακα 1. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 7

8 Πίνακας 1.Τυπική σύνθεση φυσικού αερίου* Methane - Μεθάνιο CH % Ethane - Αιθάνιο C 2 H 6 Propane - Προπάνιο C 3 H % Butane - Βουτάνιο C 4 H 10 Carbon Dioxide - ιοξείδιο άνθρακα CO 2 0-8% Oxygen - Οξυγόνο O % Nitrogen - Άζωτο N 2 0-5% Hydrogen sulphide- ιοξείδιο του θείου H 2 S 0-5% Rare gases - A, He, Ne, Xe Ίχνη Σπάνια αέρια *Πηγή: Natural Gas.org *Source: Natural Gas.org 3. Μέθοδοι παραγωγής Η.Ε. µε χρήση συµβατικών ορυκτών καυσίµων και προϊόντων τους Οι συνηθέστερες µέθοδοι που χρησιµοποιούνται σήµερα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας µε χρήση συµβατικών ορυκτών καυσίµων είναι: οι συµβατικές (Σχήµα 7) µε καύση του καυσίµου για θέρµανση νερού και παραγωγή ατµού, περιστροφή ατµοστροβίλων και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας µε τη βοήθεια γεννητριών και οι εξελιγµένες (συνδυασµένος κύκλος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αεριοστροβίλους και ατµοστροβίλους ή συµπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερµότητας ή συνδυασµός των παραπάνω) µε δυνατότητα χρήσης όλων των τύπων ορυκτών καυσίµων (Σχήµατα 5 και 6) µε στόχους: την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης τη µείωση της κατανάλωσης µη ανανεώσιµων πηγών ενέργειας (ορυκτά καύσιµα) και τη µείωση των αερίων εκποµπών (π.χ. χρήση φυσικού αερίου) για προστασία του περιβάλλοντος. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 8

9 Ενεργειακή απόδοση µεθόδων παραγωγής ενέργειας Η πραγµατική ενεργειακή απόδοση (π.χ. ηλεκτρική ενέργεια) από την καύση των καυσίµων είναι υποπολλαπλάσια της ενέργειας (θερµότητα) που απελευθερώνεται από την αντίδραση καύσης τους και κυµαίνεται από 30-60% για τα διάφορα καύσιµα (άνθρακες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) και µεθόδους παραγωγής ενέργειας (συµβατικές θερµικές, συνδυασµένου κύκλου παραγωγής θερµότητας και ατµού, fuel cells κλπ.). Στο γεγονός αυτό, της χαµηλής συνολικής ενεργειακής απόδοσης (µη τέλεια καύση και θερµικές απώλειες στο σύστηµα και επίσης κατά τη µετατροπή από µια µορφή ενέργειας σε άλλη), οφείλεται η µεγάλη παραγωγή αερίων εκποµπών του θερµοκηπίου ανά µονάδα εισαγόµενης ή παραγόµενης ενέργειας και η σηµαντική συµβολή άλλων αερίων εκποµπών (SO 2, CO) στο φαινόµενο της όξινης βροχής και στην αιθαλοµίχλη. Οι εκποµπές CO 2 (κύριο αέριο του θερµοκηπίου) κατά τη λειτουργία σταθµών παραγωγής ενέργειας (π.χ. ηλεκτροπαραγωγή) εξαρτώνται τόσο από τη φύση του ορυκτού καυσίµου (λιθάνθρακας, λιγνίτης, φυσικό αέριο, πετρέλαιο κλπ.), όσο και από την απόδοση καύσης (combustion efficiency) της µονάδας παραγωγής ενέργειας (τεχνολογική εξέλιξη της µεθόδου ή εφαρµογή µεθόδων συνδυασµένου κύκλου µε συµπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερµότητας ή ατµού κλπ.) Το είδος καυσίµου καθορίζει τις ιδιότητές του (χηµική σύσταση, υγρασία, χηµικός τύπος καυσίµου, ποσοστό µόνιµου άνθρακα κλπ.) δηλαδή το θερµικό δυναµικό του και τη συµπεριφορά του κατά την καύση. Σήµερα κατά κύριο λόγο στις συµβατικές µεθόδους παραγωγής ενέργειας χρησιµοποιούνται ως καύσιµα ο άνθρακας (διάφοροι τύποι γαιανθράκων, λιγνίτες κλπ.), αλλά επίσης πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Τα τελευταία χρόνια επεκτείνεται ραγδαία η χρήση του φυσικού αερίου στον τοµέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερµότητας µε χρήση µεθόδων συµπαραγωγής (cogeneration) λόγω των πλεονεκτηµάτων που παρουσιάζει ως καύσιµο, τα οποία είναι: η σχετικώς χαµηλή τιµή του ανά µονάδα όγκου ή θερµικού δυναµικού οι χαµηλότερες εκποµπές CO 2 οι ασήµαντες εκποµπές λεπτοµερών τεµαχιδίων στην ατµόσφαιρα λόγω απουσίας ανοργάνων υλών (τέφρα) στο καύσιµο και οι ελάχιστες ή απουσία εκποµπών SO 2 Τα παραπάνω ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του φυσικού αερίου και οι τεχνολογικές εξελίξεις στους ηλεκτροµηχανολογικούς τοµείς έδωσαν τη δυνατότητα αύξησης της ενεργειακής απόδοσης στον Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 9

10 τοµέα της παραγωγής ενέργειας (ηλεκτρική ενέργεια και θερµότητα) µε εφαρµογή µεθόδων συµπαραγωγής. Οι µέθοδοι αυτές έχουν ως βασικές αρχές αυτές των συµβατικών µεθόδων και επιπλέον εκµεταλλεύονται τη µείωση των θερµικών απωλειών µε ανάκτηση της θερµότητας των απαερίων της καύσης. Μεγάλο µέρος της θερµότητας των απαερίων δεσµεύεται και χρησιµοποιείται για την παραγωγή ατµού και χρήση του είτε για την παραγωγή συµπληρωµατικής Η.Ε. (συνδυασµένος κύκλος, Σχήµα 6), είτε για την αξιοποίηση της θερµότητάς του σε θέρµανση, ξήρανση κλπ., είτε ταυτόχρονα και για τις δυο µορφές ενέργειας (συµπαραγωγή Η.Ε. και θερµότητας), (Σχήµα 5). Οι χαµηλές εκποµπές περιβαλλοντικά βλαπτικών αερίων και λεπτοµερών τεµαχιδίων και η σχετικώς χαµηλή τιµή του επέτρεψε τη χρήση του φυσικού αερίου σε µονάδες παραγωγής ενέργειας µέσα σε κατοικηµένες περιοχές δηλαδή στη θέση κατανάλωσης της ενέργειας. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσµα την ελάττωση των θερµικών απωλειών στις φάσεις µεταφοράς και διανοµής Η.Ε. και είχε ως επακόλουθο την παραπέρα αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των µεθόδων συνδυασµένου κύκλου και συµπαραγωγής και τη συνακόλουθη µείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίµων. Το κόστος µιας µονάδας συµπαραγωγής είναι µεν µεγαλύτερο από αυτό της συµβατικής µονάδας αλλά εξισσοροπείται από τα σηµαντικά περιβαλλοντικά πλεονεκτήµατα που παρουσιάζει η διεργασία. Θερµικές απώλειες 64% Καύσιµο 100% Συµβατικές µέθοδοι παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Ηλεκτρική ενέργεια για κατανάλωση 36% Σχήµα 2. Απλοποιηµένο ισοζύγιο ενέργειας σε συµβατική µέθοδο παραγωγής Η.Ε. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 10

11 Θερµικές ενεργειακές απώλειες 29% Καύσιµο 100% Συνδυασµένος κύκλος (συµπαραγωγή) ηλεκτρικής ενέργειας & θερµότητας Ηλεκτρική ενέργεια & θερµότητα για κατανάλωση 71% Σχήµα 3. Απλοποιηµένο ισοζύγιο ενέργειας για µέθοδο συµπαραγωγής Η.Ε. και θερµότητας Στα Σχήµατα 2 και 3 είναι φανερή η µείωση των θερµικών απωλειών και γίνονται αντιληπτά τα πλεονεκτήµατα από την εφαρµογή των µεθόδων συµπαραγωγής. Από το Σχήµα 4 διαπιστώνεται η ποσοστιαία µείωση (44%) στην κατανάλωση καυσίµου για την παραγωγή ίδιας ποσότητας συνολικής ενέργειας. Επίσης, απεικονίζει την ποσοστιαία (%) κατανοµή της χρήσιµης ενέργειας (χωρίς τις θερµικές απώλειες) που λαµβάνεται µε την εφαρµογή της µεθόδου συµπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερµότητας (50.7% και 49.3%, αντίστοιχα). Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 11

12 Χωριστή παραγωγή Η.Ε. & θερµότητας 36% ηλεκτρική ενέργεια Συµπαραγωγή 36% ηλεκτρική ενέργεια 36 % απόδοση 64 % ενεργειακές απώλειες 100 % φυσικό αέριο 144 % τροφοδοσία φυσικού αερίου 100 % Φυσικό αέριο 29% ενεργειακές απώλειες 9% θερµικές απώλειες 44% φυσικό αέριο 80% απόδοση 35 % θερµότητα 35 % θερµότητα Ολική απόδοση διεργασιών (αξιοποίηση % φυσικού αερίου): 49.3 % Ολική απόδοση διεργασίας: (36+35)% = 71 % ( ) x 100 / 144 = 49.3% Σχήµα 4. Σύγκριση του ενεργειακού ισοζυγίου συµβατικήςµεθόδου παραγωγής Η.Ε. και µεθόδου συµπαραγωγής Η.Ε. και θερµότητας Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 12

13 Αέρας Φυσικό αέριο Θερµά αέρια Ανάκτηση θερµότητας Παραγωγή ατµού Γεννήτρια Συµπιεστής Γεννήτρια Αεριοστρόβιλος Ατµός Ατµός υψηλής πίεσης Εγκαταστάσεις µετασχηµατιστών Συµπύκνωµένος ατµός (ζεστό νερό) Ατµοστρόβιλος Κατανάλωση ατµού Γεννήτρια Ατµός χαµ. πίεσης Ζεστό νερό Πύργος ψύξης Κρύο νερό Ατµός Συµπυκνωτής Σχήµα 5. ιάταξη της µεθόδου συµπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερµότητας (cogeneration, CHP) µε χρήση φυσικού αερίου ως καυσίµου (Πηγή: BC HYDRO, Vancouver Island generation project, Natural Gas combined cycle power plant). Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 13

14 Συµπιεστής Καύσιµο Αεριοστρόβιλος Κύκλος αεριοστροβίλου Θάλαµος καύσης Γεννήτρια Αέρας Θερµά αέρια καύσης Ατµοστρόβιλος Γεννήτρια Ηλεκτρική ενέργεια Κύκλος ατµοστροβίλου Ατµός Ηλεκτρική ενέργεια Συµπυκνωτής Νερό Σχήµα 6. Συνδυασµένος κύκλος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (αεριοστρόβιλος & ατµοστρόβιλος). Απλοποιηµένη εξήγηση της απόδοσης καύσης Για να εξηγηθεί η απόδοση της καύσης ορυκτών καυσίµων παρατίθεται το παρακάτω απλοποιηµένο παράδειγµα παραγωγής και κατανάλωσης θερµικής ενέργειας. Υπολογισµός της απαιτούµενης ενέργειας (σε Btu) για την εξάτµιση 1 lb (453.6 g) νερού Η αρχική θερµοκρασία του νερού είναι 15.5 ο C (60 ο F) και η τελική του ατµού 100 ο C (212 ο F ). Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 14

15 Aπό τον ορισµό είναι γνωστό ότι 1 Btu είναι η θερµική ενέργεια που απαιτείται για την αύξηση της θερµοκρασίας 1 lb (453.6 g) νερού κατά 1 ο F. Για να γίνει η εξάτµιση πρέπει πρώτα να γίνει βρασµός και κατόπιν µετατροπή του νερού των 100 ο C (212 ο F ) σε ατµό. Για την εξάτµιση 1 lb (453.6 g) νερού υπολογίζεται ότι η θερµότητα που απαιτείται είναι: Θερµότητα βρασµού + θερµότητα εξάτµισης = 1122 Btu = 1122 x kj = kj Όπου: 1. Για το βρασµό η απαιτούµενη θερµότητα είναι: (1 lb νερού) x (1 Btu/lb ο F) x (212 60) ο F = 152 Btu = kj (13.55%) 2. Για την εξάτµιση 1 lb (453.6 g) νερού η θερµότητα εξάτµισης είναι: 970 Btu = kj (86.45%) Έστω ότι θα χρησιµοποιηθεί φυσικό αέριο (CH 4 ) για την ατµοποίηση του νερού. Είναι γνωστό ότι το θερµικό δυναµικό του φυσικού αερίου θερµοκρασίας 15.5 ο C (60 ο F) είναι: 1027 Btu / ft 3 φυσικού αερίου = Btu/m 3 φυσικού αερίου = kj / m 3 φυσικού αερίου = MJ/ m 3 (A.Θ.., H.H.V.) φυσικού αερίου. Η τέλεια καύση του 1 ft 3 φυσικού αερίου θα απελευθερώσει θερµότητα 1027 Btu και θα παράγει ως προϊόντα CO 2 και H 2 O. Η θερµοκρασία των παραγόµενων αερίων (CO 2 και H 2 O) κατά την καύση είναι περίπου 982 ο C (1800 ο F). Η µεταφορά της θερµότητας καύσης µέσω ενός εναλλάκτη θερµότητας στο νερό θα προκαλέσει πρώτα βρασµό και στη συνέχεια εξάτµισή του. Η επαφή των θερµών αερίων (982 ο C), µέσω του εναλλάκτη, µε το νερό (15.6 ο C) θα µειώνει τη θερµοκρασία των αερίων και θα αυξάνει τη θερµοκρασία του νερού µέχρι να προκληθεί βρασµός και στη συνέχεια εξάτµισή του. Η απόδοση της διεργασίας θα ήταν 100% άν η τελική θερµοκρασία των αερίων από 982 ο C γινόταν 15.6 ο C. Όµως, όπως είναι φανερό, η θερµοκρασία των αερίων δεν µπορεί να κατέλθει κάτω από τους 100 ο C (212 ο F) που είναι η θερµοκρασία έναρξης ατµοποίησης του νερού, επειδή πλέον δεν θα λάµβανε χώραν ανταλλαγή θερµότητας (αδύνατη η θέρµανση νερού θερµοκρασίας 100 ο C από αέρια θερµοκρασίας 15.6 ο C για να προκληθεί εξάτµιση). Η απαγωγή όµως από το σύστηµα αερίων, που έχουν θερµοκρασία τουλάχιστον 100 ο C, αποτελεί ενεργειακή απώλεια (waste heat), που στην προκειµένη περίπτωση αντιστοιχεί στη θερµότητα βρασµού του νερού του παραδείγµατος και ανέρχεται σε 13.55% του θερµικού δυναµικού του καυσίµου δηλ x 1027 Btu =139.2 Btu. Άν επίσης ληφθεί υπόψη ένα Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 15

16 πρόσθετο (5-10%) ποσοστό απωλειών στα τοιχώµατα του εναλλάκτη θερµότητας, τότε η τελική % απόδοση σε ιδανικές συνθήκες καύσης θα κυµανθεί από %. Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η διαθέσιµη ενέργεια (Net heat) ανέρχεται στο % της αρχικά διατιθέµενης (θερµικό δυναµικό του καυσίµου). Είναι γνωστό ότι, από όλα τα ορυκτά καύσιµα, το φυσικό αέριο (κυρίως είναι CH 4 ) κατά την καύση του έχει τη µεγαλύτερη διαθέσιµη ενέργεια ανά µονάδα βάρους περιεχόµενου C ή όγκου εκπεµπόµενων αερίων ( Πίνακας 3). 4. ιεργασίες παραγωγής Η.Ε. σε τυπική µονάδα ηλεκτροπαραγωγής µε καύσιµο λιγνίτη Οι βασικές διεργασίες παραγωγής Η.Ε. περιγράφονται συνοπτικά παρακάτω: Ο εξορυσσόµενος λιγνίτης µεταφέρεται µε µεταφορικές ταινίες στη µονάδα θραύσης Θραύεται πρωτογενώς και µεταφέρεται στη µονάδα ηλεκτροπαραγωγής Λειοτριβείται σε λεπτοµερές µέγεθος τεµαχίων Ο λειοτριβηµένος λιγνίτης αναµειγνύεται µε αέρα και εισάγεται στο θάλαµο καύσης όπου καίγεται προς παραγωγή θερµότητας (µετατροπή της χηµικής ενέργειας του καυσίµου σε θερµότητα) Μεγάλες ποσότητες καθαρού νερού αντλούνται και κυκλοφορούν σε σωληνώσεις µέσα στο θάλαµο καύσης Το νερό προσλαµβάνει την εκλυόµενη θερµότητα από την καύση και µετατρέπεται σε υπέρθερµο και υψηλής πίεσης ατµό Ο ατµός οδηγείται µε σωληνώσεις σε ατµοστροβίλους που µετατρέπουν την ενέργεια του ατµού σε κινητική ενέργεια Η κινητική ενέργεια του ατµοστροβίλου παράγει µε τη βοήθεια µιας γεννήτριας ηλεκτρική ενέργεια Η ηλεκτρική ενέργεια µετασχηµατίζεται σε υψηλής τάσης Η.Ε. και οδηγείται στο σύστηµα µεταφοράς Η τάση της Η.Ε. υποβιβάζεται όταν φθάσει κοντά στους καταναλωτές και διανέµεται στους χρήστες Ο θερµός ατµός των ατµοστροβίλων οδηγείται στο κύκλωµα συµπύκνωσης και επιστρέφει µε τη µορφή νερού στο κύκλωµα ατµοποίησης του θαλάµου καύσης Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 16

17 Το νερό ψύξης του θερµού ατµού επιστροφής των αεριοστροβίλων θερµαίνεται και αυτό και αφού περάσει από εναλλάκτες θερµότητας επιστρέφει στη λίµνη από την οποία αντλήθηκε έχοντας αυξηµένη θερµοκρασία. Σχήµα 7. ιάταξη ατµοηλεκτρικού σταθµού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας µε καύσιµο λιγνίτη (Πηγή: American Electric Power). Απώλειες θερµότητας σε µονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Οι απώλειες της παραγόµενης θερµότητας οφείλονται σε: άνθρακα του καυσίµου που δεν κάηκε για την παραγωγή ενέργειας και καταλήγει στην τέφρα του πυθµένα του θαλάµου καύσης απώλειες θερµότητας στα απαέρια Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 17

18 απώλειες θερµότητας που έχουν σχέση µε τη θερµότητα που χάνεται για την εξάτµιση της υγρασίας του καυσίµου απώλειες θερµότητας που οφείλονται στην εξάτµιση της υγρασίας του αέρα καύσης απώλειες θερµότητας που οφείλονται στην αντίδραση του υδρογόνου του καυσίµου µε τον αέρα απώλειες ενέργειας που οφείλονται στην ατελή καύση του άνθρακα και έχει ως αποτέλεσµα το σχηµατισµό CO αντί CO 2 απώλειες θερµότητας που οφείλονται στην ακτινοβολία από τις επιφάνειες εναλλαγής θερµότητας Σχήµα 8. Ενεργειακό ισοζύγιο τυπικής µονάδας παραγωγής Η.Ε. µε καύσιµο άνθρακα (Πηγή: Australia, Queensland Government, Department of Energy) (Source: Australia, Queensland Government, Department of Energy) Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 18

19 Ισοζύγιο µάζας και ενέργειας σε τυπική µονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας µε καύσιµο ελληνικό λιγνίτη Οι µονάδες ηλεκτροπαραγωγής στην Ελλάδα (ατµοηλεκτρικοί σταθµοί) µε καύσιµο λιγνίτη έχουν τροφοδοσία καυσίµου µε θερµικό δυναµικό 6.12 ΜJ/kg (λιγνίτης Πτολεµαϊδας) και περιεχόµενο µόνιµο άνθρακα (Μετικάνης, 1997) 19% στον εξορυσσόµενο λιγνίτη (ως έχει). Γίνεται η υπόθεση ότι η απόδοση της µονάδας είναι 37% (energy efficiency) δηλαδή από 2.7 µονάδες περιεχόµενης (εισαγόµενης) ενέργειας στο καύσιµο, η ενέργεια που παράγεται υπό µορφή ηλεκτρικής ενέργειας είναι 1 µονάδα. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι για την παραγωγή 1 kwh Η.Ε. (860 kcal) και για απόδοση ατµοηλεκτρικού σταθµού 37% απαιτούνται θεωρητικά: 860/0.37 = kcal θερµικής ενέργειας από το λιγνίτη, δηλαδή περίπου: kcal / kcal/kg λιγνίτη = 1.6 kg λιγνίτη Πτολεµαϊδας / kwh Για τις µονάδες ηλεκτροπαραγωγής ανάλογα µε την ονοµαστική τους ισχύ, τα όρια για τις αέριες εκποµπές είναι 260 g διοξειδίου του θείου ανά 10 6 kj «εισαγόµενης» ενέργειας στη µονάδα (130 g στοιχειακού θείου/10 6 kj). Γίνεται η υπόθεση ότι η περιεκτικότητα του καυσίµου σε S είναι 2% και σε τέφρα 17.5% και ότι το 70% περίπου της περιεχόµενης τέφρας (12.25% της συνολικά περιεχόµενης στο καύσιµο) απελευθερώνεται ως ιπτάµενη τέφρα (fly ash) και το υπόλοιπο 5.25% συλλέγεται στον πυθµένα του θαλάµου καύσης. 1. Να υπολογιστούν οι εκποµπές SO 2, λεπτοµερών τεµαχιδίων και C (υπό µορφή CO 2 ), µε την υπόθεση ότι όλη η ποσότητα του περιεχόµενου άνθρακα καταλήγει στην ατµόσφαιρα; 2. Ποιά πρέπει να είναι η απόδοση του συστήµατος ελέγχου εκποµπών SO 2 ; ώστε να ικανοποιούνται οι περιορισµοί που αφορούν στις εκποµπές του στην ατµόσφαιρα; 3. Ποιά είναι η απόδοση των ηλεκτροστατικών φίλτρων, αν οι εκποµπές λεπτοµερών τεµαχιδίων στα απαέρια είναι 82 g/10 6 kj = 82 g /GJ εισαγόµενης ενέργειας, 4. Ποιά θα πρέπει να είναι η απόδοση των ηλεκτροστατικών φίλτρων για να ικανοποιούνται τα διεθνώς αποδεκτά όρια λεπτοµερών εκποµπών (13 g/gj εισαγόµενης ενέργειας) ; Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 19

20 Από τον παραπάνω πίνακα υπολογίζεται ότι 1 kwh = 3600 kj. Για την παραγωγή 1 kwh ηλεκτρικής ενέργειας µε θερµική απόδοση 37%, απαιτείται η καύση ορυκτού καυσίµου µε θερµικό δυναµικό 9720 kj = 2.7 x 3600 kj = 2.7 kwh. Από τα δεδοµένα του προβλήµατος προκύπτει ότι οι εκποµπές στοιχειακού θείου (S) στην ατµόσφαιρα, κατά την παραγωγή 1 kwh, είναι: [130 g S / 10 6 kj] x 9720 kj / kwh = g S / kwh Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε εκποµπές (64/32) x g S / kwh = g SO 2 / kwh. 1. Για την παραγωγή 1 kwh καίονται (9720 kj / kwh) / (6.12 kj / g καυσίµου) = g καυσίµου, που περιέχουν : 0.19 x g = g C 0.02 x g = 31.8 g S και x g = g τέφρας 2. Από τα παραπάνω όµως προκύπτει ότι για την ικανοποίηση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων πρέπει να δεσµευονται: α. ( ) g = g εκπεµπόµενου S δηλαδή η απόδοση της διάταξης δέσµευσης (αποθείωσης) πρέπει να είναι: / 31.8 = 0.96 ή 96% και επίσης β. 0.7 x 17.5 x g (82 g/10 6 kj) x 9720 kj = ( ) g = g ιπτάµενης τέφρας, δηλαδή η απόδοση των ηλεκτροστατικών φίλτρων πρέπει να είναι / = ή 99.59% Για να επιτευχθούν τα διεθνώς αποδεκτά όρια εκποµπών αιωρούµενων τεµαχιδίων (13 g/ 10 6 kj) το ποσοστό δέσµευσής τους πρέπει να φθάσει το 99.93% σύµφωνα µε τους παραπάνω υπολογισµούς. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 20

21 Από τα παραπάνω για κάθε 1 kwh παράγονται g ιπτάµενης τέφρας οπότε, επειδή από 67.5 x 10 9 kg λιγνίτη παράγονται 67.5 x 10 9 kg / (kg/kwh) = x 10 9 kwh ετησίως, προκύπτει ότι η παραγόµενη ετησίως ιπτάµενη τέφρα στις µονάδες ηλεκτροπαραγωγής της.ε.η που καίνε λιγνίτη ανέρχεται περίπου σε: x 10 9 kwh x kg / kwh = tonnes/έτος, η οποία όµως είναι περίπου 10-15% µεγαλύτερη ( 9 εκατοµ. τόννοι) λόγω της πολύ χαµηλότερης θερµογόνου δύναµης του λιγνίτη Μεγαλόπολης και της µεγαλύτερης περιεκτικότητάς του σε τέφρα. Το εξαιρετικά λεπτοµερές αυτό υλικό χρειάζεται διαχείριση (απόθεση, διάθεση στην τσιµεντοβιοµηχανία ή για άλλες κατάλληλες χρήσεις). 1 kwh = 3600 kj (ηλεκτρική ενέργεια) g S (2.528 g SΟ 2 ), 0.80 g ιπτ.τέφρα, g C ( g CΟ 2 ) στην ατµόσφαιρα 2.7 kwh = 9720 kj g λιγνίτη µε g C, g τέφρα, 31.8 g S) 37 % ενεργειακή απόδοση µονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας g C, 31.8 g S g ιπτ. τέφρα 96 % ποσοστό αποµάκρυνσης S και % ποσοστό δέσµευσης λεπτοµερών τεµαχιδίων 972 kj θερµικές απώλειες kj στο νερό ψύξης g τέφρας στον πυθµένα g ιπτ.τέφρας g S προς απόθεση Σχήµα 8. Ισοζύγιο µάζας και ενέργειας σε µονάδα ηλεκτροπαραγωγής µε καύσιµο ελληνικό λιγνίτη. 5. Ενεργειακή ένταση συµβατικών ενεργειακών καυσίµων Η ενεργειακή ένταση καυσίµων εκφράζεται σε g C/MJ κατώτερης θερµογόνου δύναµης καυσίµου (LHV, lower heating value) και εξαρτάται όπως φαίνεται από τον παρακάτω πίνακα από το είδος και τα χαρακτηριστικά του καυσίµου (χηµική σύσταση, ποσοστό µόνιµου άνθρακα, υγρασία, άλλα ανόργανα συστατικά κλπ.). Υπολογίζεται δε από την αντίδραση πλήρους καύσης Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 21

22 του καυσίµου, και επίσης λαµβάνεται υπόψη η λανθάνουσα θερµότητα που χάνεται στο περιβάλλον (νερό υπό µορφή υδρατµών). Οι ετήσιες εκποµπές άνθρακα στην ατµόσφαιρα από την κατανάλωση των συµβατικών ορυκτών καυσίµων µπορούν να υπολογιστούν (Τσακαλάκης, 2003) µε τη βοήθεια της ενεργειακής έντασης κάθε συµβατικού καυσίµου (Πίνακας 3) και της παγκόσµιας κατανάλωσής τους. Η ποσότητα του άνθρακα που εκλύεται υπό µορφή CO 2 ανά µονάδα ενέργειας που παραλαµβάνεται από το καύσιµο καλείται ένταση σε άνθρακα του καυσίµου. Πολλά καύσιµα όπως ο άνθρακας και το πετρέλαιο έχουν σηµαντική ένταση σε άνθρακα, ενώ άλλα όπως τα πυρηνικά και το νερό (υδροηλεκτρική ενέργεια) είναι «απαλλαγµένα» από άνθρακα. Κρίνεται σκόπιµο να αναφερθεί ότι το ισοζύγιο άνθρακα από την παραγωγή ενέργειας από την καύση βιοµάζας θεωρείται µηδενικό, επειδή µε τον τρόπο αυτό επιστρέφεται στην ατµόσφαιρα υπο µορφή CO 2 η ποσότητα του άνθρακα που είχε δεσµευτεί από τα φυτά στο στάδιο της ανάπτυξής τους. Πίνακας 3. Ενεργειακή ένταση καυσίµων και συντελεστές υπολογισµού αερίων εκποµπών CO 2 από την καύση τους Καύσιµο Ενεργειακή ένταση καυσίµου (ΑΘ ) g C/MJ Ενεργειακή ένταση καυσίµου (KΘ ) g C/MJ (Α) Εκποµπές CO 2 kg / MJ καυσίµου πολλαπλασιασµός του (Α) µε (44/12 = 3.67) Φυσικό αέριο Πετρέλαιο Diesel Άνθρακας Ελληνικός λιγνίτης Ανανεώσιµες πηγές ενέργειας + Πυρηνική Ενέργεια Εκποµπές αερίων κατά είδος καυσίµου Γενικά Οι τιµές των αερίων εκποµπών κατά τη λειτουργία σταθµών παραγωγής ενέργειας (π.χ. ηλεκτροπαραγωγή) εξαρτώνται, τόσο από το χρησιµοποιούµενο καύσιµο (λιγνίτης, Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 22

23 λιθάνθρακας, φυσικό αέριο, πετρέλαιο κλπ.) που καθορίζει τις φυσικοχηµικές ιδιότητές του (χηµική σύσταση, υγρασία, ποσοστό µόνιµου άνθρακα κλπ.) δηλαδή το θερµικό δυναµικό του, όσο και από την απόδοση καύσης (combustion efficiency) της µονάδας παραγωγής ενέργειας (τεχνολογική εξέλιξη π.χ. τεχνολογία συνδυασµένου κύκλου µε συµπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερµότητας ή ατµού κλπ.). Τα αέρια της καύσης είναι CO 2, CO, υδρατµοί (H 2 O) και NO x (µείγµα ΝΟ και Ν 2 Ο), O 2 και SO 2 (όταν καίονται άνθρακες και πετρέλαιο). Η ποιότητα της καύσης εξαρτάται από τη σχέση µεταξύ της ποσότητας του καυσίµου και του αέρα καύσης. Εάν η ποσότητα του καυσίµου είναι µεγαλύτερη ή µικρότερη από αυτήν που αναλογεί στην παρεχόµενη ποσότητα αέρα, αυτό πιθανόν να οδηγήσει σε µη πλήρη καύση και κατά συνέπεια στην παραγωγή µονοξειδίου του άνθρακα (CO). Είναι γνωστό ότι για την πλήρη καύση µιας συγκεκριµένης ποσότητας ή παρεχόµενης ποσότητας καυσίµου απαιτείται συγκεκριµένη ποσότητα αέρα καύσης και επίσης απαιτείται πάντοτε (περίσσεια) αέρα για την επίτευξη συνθηκών καλής καύσης. Υπερβολική όµως περίσσεια αέρα οδηγεί επίσης στην ατελή καύση προς παραγωγή µονοξειδίου του άνθρακα (CO) και οδηγεί σε χαµηλότερες ενεργειακά αποδόσεις καύσης. Σε µονάδες που χρησιµοποιούν ως καύσιµο φυσικό αέριο, η παρουσία CO στα καπναέρια είναι δείκτης ατελούς καύσης. Σε µονάδες ή διατάξεις που χρησιµοποιούν πετρέλαιο ως καύσιµο η παρουσία CO και καπνού στα προϊόντα αποτελεί επίσης ένδειξη ατελούς καύσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις λαµβάνει χώραν ταυτόχρονη επικάθιση αιθάλης στις επιφάνειες εναλλαγής θερµότητας που ελαττώνει την ενεργειακή απόδοση. Στην απλούστερη µορφή οι εκποµπές προέρχονται από την πλήρη καύση των ορυκτών καυσίµων (π.x. καθαρού φυσικού αερίου, CH 4 ) και περιγράφεται από την αντίδραση CH O 2 CO H 2 O (τέλεια καύση) Σε περίπτωση που η θερµοκρασία της καύσης δεν είναι αρκετά υψηλή ή δεν υπάρχει περίσσεια αέρα, ή ακόµη ο χρόνος καύσης του καυσίµου δεν είναι αρκετός, τότε η καύση του είναι ατελής και η γενική αντίδραση που λαµβάνει χώρα είναι: CH 4 + O 2 κύρια προϊόντα (CO H 2 O) + ίχνη [CO + (HC)] (ατελής καύση) Τα προϊόντα της παραπάνω αντίδρασης είναι µίγµα CO 2, CO και άκαυστων υδρογονανθράκων (HC). Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 23

24 Είναι γεγονός ότι η καύση γίνεται παρουσία αέρα (µίγµα 78% Ν 2 και 21% Ο 2 ). Στην περίπτωση δε που η θερµοκρασία καύσης είναι πολύ υψηλή, µέρος του αζώτου του αέρα αντιδρά µε το οξυγόνο και σχηµατίζει οξείδια του αζώτου (ΝΟ χ ) σύµφωνα µε την αντίδραση: Αέρας (Ν 2 + Ο 2 ) + θερµότητα ΝΟ χ Μέχρι τώρα είχε γίνει η υπόθεση ότι ως καύσιµο χρησιµοποιείται καθαρός υδρογονάνθρακας π.χ. µεθάνιο. Στην πραγµατικότητα όµως τα καύσιµα που χρησιµοποιούνται δεν είναι καθαρές ενώσεις και περιέχουν επίσης άζωτο, θείο ή µόλυβδο (βενζίνη) και άλλα συστατικά που δεν καίονται (π.χ. τέφρα). Παίρνοντας ως δεδοµένα την ατελή καύση, την καύση παρουσία αέρα και την καύση µη καθαρών καυσίµων, η πραγµατική εξίσωση της αντίδρασης διαµορφώνεται όπως: Καύσιµο (H, C, S, N, Pb, τέφρα) + Αέρας (Ν 2 + Ο 2 ) Εκποµπές (CO 2, H 2 O, CO, NO x, SO x,, Pb, λεπτοµερή σωµατίδια) + τέφρα Αν επίσης ληφθεί υπόψη η παρουσία υδρογονοανθράκων και άλλων πτητικών ενώσεων (VOCs, Volatile Organic Compounds) στην ατµόσφαιρα, αυτές παρουσία ηλιακού φωτός αντιδρούν µε τις ενώσεις οξειδίων του αζώτου (NO x ) και παράγουν όζον και φωτοχηµική ρύπανση (αιθαλοµίχλη) σύµφωνα µε την αντίδραση: VOCs + NO x + ηλιακό φως φωτοχηµική ρύπανση (Ο 3, κλπ.) Οι πηγές από τις οποίες προκύπτουν οι εκποµπές αυτές χωρίζονται σε κινούµενες (µέσα µεταφοράς και παντός είδους κινούµενα µηχανήµατα) και σε σταθερές (µονάδες παραγωγής ενέργειας, βιοµηχανίες, διυλιστήρια κλπ.). Τα αέρια του θερµοκηπίου CO 2, CH 4 και Ν 2 Ο οφείλονται κυρίως στην παραγωγή ενέργειας. Το CO 2 προκύπτει κατά 81% από την παραγωγή ενέργειας, κατά 17% από την καταστροφή των δασών και το 5% από την τσιµεντοβιοµηχανία, ενώ τα CH 4 και Ν 2 Ο κατά 26% και 10% από την παραγωγή ενέργειας, αντίστοιχα. Θεωρητικά παραγόµενες ποσότητες αερίων κατά την καύση Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 24

25 Στην περίπτωση του φυσικού αερίου, που κατά κύριο λόγο αποτελείται από µεθάνιο (CH 4 ) και η θερµογόνος δύναµή του είναι περίπου Btu/kg ( cal/mole ή cal/g CH 4 ), από την αντίδραση καύσης του έχουµε: CH O 2 = CO Η 2 Ο x 32 = x 18 ( kj/mol) Για κάθε 16 tonnes µεθανίου, που καίεται για παραγωγή ενέργειας, απελευθερώνονται στην ατµόσφαιρα 44 tonnes CO 2 στην περίπτωση τέλειας καύσης. Υπολογισµός των εκποµπών CO 2 µε χρήση διαγραµµάτων Στα Σχήµατα 9, 10, 11, 12, και 13 δίνονται κατα προσέγγιση οι µέσες τιµές εκποµπών CO 2 ανά µονάδα παραγόµενης ή εισαγόµενης ενέργειας για τα διάφορα ορυκτά καύσιµα και µεθόδους παραγωγής ενέργειας. Από τα διαγράµµατα αυτά διαπιστώνεται, ότι τις µεγαλύτερες τιµές εκποµπών, όσο αφορά στο CO 2, δίνει η καύση των διαφόρων τύπων ανθράκων, ενώ τις µικρότερες δίνει το φυσικό αέριο. Οι τιµές εκποµπών κατά την καύση πετρελαίου είναι ενδιάµεσες. Το πετρέλαιο όµως έχει το µειονέκτηµα να παράγει SO 2 κατά την καύση του, λόγω του περιεχοµένου S. Λιγνίτης Λιθάνθρακας Πετρέλαιο Εκποµπές CO 2 (kg CO 2 /MWh παραγόµενης ενέργειας) Ενεργειακή απόδοση (%) Σχήµα 9. Εκποµπές CO 2 σε µονάδες παραγωγής ενέργειας που χρησιµοποιούν ως καύσιµα λιγνίτη, λιθάνθρακα και πετρέλαιο. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 25

26 Λιγνίτης Ανθρακίτης Φυσικό αέριο Συνδυασµένος κύκλος Συµπαραγωγή, CHP Εκποµπές CO2 σε (t / MWh) Απόδοση, % (HHV) Σχήµα 10. Εκποµπές CO 2 σε (t/mwh) σε µονάδες παραγωγής Η.Ε. ως συνάρτηση του είδους του καυσίµου και της µεθόδου παραγωγής Ενεργειακή απόδοση (%) ως συνάρτηση του είδους του καυσίµου και της µεθόδου παραγωγής ενέργειας. (Πηγή: Cogeneration-CHP (Electricity) generation-research Note ), Μονάδα καύσης λιθάνθρακα νέας τεχνολογίας Εκποµπές CO 2 (kg CO 2 /MWh παραγόµενης ενέργειας) Φυσικό αέριο Ενεργειακή απόδοση (%) Σχήµα 11. Εκποµπές CO 2 ως συνάρτηση της ενεργειακής απόδοσης σε µονάδες παραγωγής Η.Ε. που χρησιµοποιούν ως καύσιµα λιθάνθρακα και φυσικό αέριο. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 26

27 Εκποµπές CO2 (kg CO2 ανά GJ εισαγόµενης ενέργειας) ,3 78,5 Λιγνίτης Λιθάνθρακας Βαρέα κλάσµατα πετρελαίου 73,3 Πετρέλαιο Diesel 55,9 Φυσικό αέριο Είδος καυσίµου Σχήµα 12. Εκποµπές CO 2 κατά την πλήρη καύση των ενεργειακών καυσίµων Υπολογισµοί για Κ.Θ.. (Πηγή: International Gas Union, IGU & Eurogas). Σχήµα 13. Εκποµπές CO 2 και κατανάλωση άνθρακα ανά µονάδα παραγόµενης ενέργειας (Πηγή, Source): IEACR, Στο παραπάνω διάγραµµα προτείνεται η εξίσωση: Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 27

28 Κατανάλωση άνθρακα (t / MWh) = 1 = Απόδοση θερµογόνο δύναµη 1 E CV (1) Όπου Ε η απόδοση της ατµοηλεκτρικής µονάδας σε µορφή κλάσµατος (π.χ. 0.37) και CV (Calorific Value) το ισοδύναµο της θερµογόνου δύναµης σε kwh. Για το λιγνίτη Πτολεµαϊδας CV = (1380 kcal/kg) = kwh και Ε = 37% ή 0.37, από την εξίσωση 1 προκύπτει: Κατανάλωση λιγνίτη (t / MWh) = 1.68 t / MWh ή 1.68 kg / kwh Οµοίως οι εκποµπές σε CO 2 σύµφωνα µε το διάγραµµα δίνονται από την εξίσωση: Εκποµπές CO 2 (t / MWh) = c f E 12 CV (2) όπου: Ε και CV όπως προηγουµένως και c f η περιεκτικότητα του ορυκτού άνθρακα (καυσίµου) σε C υπό µορφή κλάσµατος (π.χ. για 64% C χρησιµοποιείται ως 0.64). Από τα παραπάνω για λιγνίτη µε c f = 19% C, Ε = 37% και CV = από την εξίσωση 2 προκύπτει: Εκποµπές CO 2 (t / MWh) = t CO 2 / MWh ή kg CO 2 / kwh Εκποµπές CO 2 από την καύση ελληνικού λιγνίτη για παραγωγή Η.Ε σύµφωνα µε τα δεδοµένα παραγωγής Η παραγωγή Η.Ε. στην Ελλάδα (BP Amoco, Eurogas και E.I.A. Annual reports 2003) που προέρχεται από την καύση λιγνίτη ανήλθε το 2002 σε 34.6 TWh (34.6 x 10 9 kwh) και παρήχθησαν από την καύση 70 εκατ. τόννων λιγνίτη µε 19% C (υπόθεση όλη η ποσότητα λιγνίτης Πτολεµαϊδας). Η τέλεια καύση (µετατροπή όλου του άνθρακα σε CO 2 ) του λιγνίτη παρήγε συνολικά: 70 x 10 9 x 0.19 x (44/12) kg CO 2 = x 10 9 kg CO 2 στην ατµόσφαιρα περίπου. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι οι εκποµπές kg CO 2 / kwh παραγόµενης Η.Ε. είναι: (48.77 x 10 9 kg CO 2 / 34.6 x 10 9 kwh) = kg CO 2 / kwh ή 1409 kg CO 2 / MWh παραγόµενης ενέργειας Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 28

29 Το παραπάνω αποτέλεσµα βρίσκεται σε συµφωνία µε το διάγραµµα (Σχήµα 9) που δίνει γενικώς χαµηλότερες εκποµπές ( kg CO 2 / MWh παραγόµενης ενέργειας) για τους λιγνίτες και δικαιολογείται από το γεγονός ότι ο ελληνικός λιγνίτης είναι πολύ χαµηλής θερµογόνου δύναµης. Εφαρµόζοντας την εξίσωση 2, για µέση Κ.Θ.. τροφοδοτούµενου ελληνικού λιγνίτη 1200 kcal / kg kwh, προκύπτει: Εκποµπές CO 2 (t / MWh) = 1.35 t CO 2 / MWh ή 1.35 kg CO 2 / kwh Η παραπάνω τιµή προσεγγίζει ικανοποιητικά αυτή (1.409 t CO 2 / MWh) που υπολογίστηκε από τα δεδοµένα παραγωγής Κάνοντας παρόµοιους υπολογισµούς και υποθέτοντας µέση απόδοση ατµοηλεκτρικών εργοστασίων 37%, η εισαγόµενη ενέργεια καυσίµου (ελληνικού λιγνίτη) για την παραγωγή των 34.6 TWh το έτος 2002 είναι περίπου: 3,363 x 10 8 GJ. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι, οι εκποµπές CO 2 ανά µονάδα εισαγόµενης ενέργειας θα είναι : (48.77 x 10 9 kg CO 2 / 3,363 x 10 8 GJ) = 145 kg CO 2 / GJ εισαγόµενης ενέργειας, αποτέλεσµα που για τον ελληνικό λιγνίτη και για τους παραπάνω λόγους συγκρινόµενο µε το διάγραµµα (Σχήµα 12) κρίνεται ως αποδεκτό. *Παρατήρηση: η χρήση λιγνίτη χαµηλής µέσης Κ.Θ.. (1200 kcal / kg) για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ανεβάζει την υπολογισµένη παραπάνω ειδική κατανάλωση από 1.6 kg λιγνίτη / kwh σε: (70 εκατ. τόννοι λιγνίτη / 34.6 TWh) = (70 x 10 9 kg λιγνίτη / 34.6 x 10 9 kwh) = 2.02 kg λιγνίτη / kwh). Από την εξίσωση 2 όµως, που αναφέρεται στο Σχήµα 14 και για µέση Κ.Θ kcal / kg (όλων των ελληνικών λιγνιτών), προκύπτει ειδική κατανάλωση λιγνίτη kg λιγνίτη / kwh, τιµή που βρίσκεται πολύ κοντά στην προηγούµενη τιµή που προκύπτει από τα δηµοσιευµένα δεδοµένα παραγωγής. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 29

30 6. Παραγωγή και κατανάλωση λιγνίτη - Προσδιορισµός χρονικού ορίζοντα εξάντλησης των σηµερινών βέβαιων αποθεµάτων - Αναµενόµενη παραγωγή Η.Ε. σε kwh Αν υποτεθεί ότι η παραγωγή (εξόρυξη) λιγνίτη ακολουθεί εκθετική κατανοµή µε ετήσια αύξηση r =1.5% (αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας), ποιά προβλέπεται να είναι η παραγωγή (t/έτος) λιγνίτη µετά από t χρόνια και πόση θα είναι η ηλεκτρική ενέργεια (kwh) που θα µπορεί να παραχθεί τότε από το λιγνίτη µε ενεργειακή απόδοση ατµοηλεκτρικών σταθµών 37%; εδοµένα: Έστω οτι η σηµερινή ετήσια παραγωγή (2002) είναι P 0 =70 εκατοµ. τόννοι λιγνίτη και η σηµερινή απόδοση του ατµοηλεκτρικών σταθµών είναι περίπου 37%. Υπολογισµοί Η συνολική ποσότητα σε τόννους που θα παραχθεί από σήµερα (t=0) µέχρι µετά από t χρόνια δίνεται από το ολοκλήρωµα: Q = t t rt P0 rt P0 e dt = e 0 r (3) 0 το οποίο έχει ως λύση = p rt ( e 1) 0 Q (4) r όπου Q είναι η συνολική ποσότητα λιγνίτη (σε τόννους) που θα εξορυχθεί σε t χρόνια (από 0 t) P 0 είναι ο σηµερινός ετήσιος ρυθµός παραγωγής σε τόννους r είναι ο ετήσιος (εκθετικός) ρυθµός αύξησης της παραγωγής λιγνίτη υπό µορφή κλάσµατος Η επίλυση της εξίσωσης (2) ως προς t δίνει το χρονικό ορίζοντα εξάντλησης των σηµερινών βέβαιων αποθεµάτων λιγνίτη. Τα αποθέµατα αυτά θα εξαντληθούν µετά από Τ χρόνια που δίνονται από την εξίσωση 1 rq = ln + 1 r P 0 T (5) Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 30

31 Εφαρµόζοντας την εξίσωση (3) για σηµερινή (έτος 2002) ετήσια παραγωγή Ρ ο = 70 εκατ. τόννους λιγνίτη και για βέβαια αποθέµατα Q = 4000 εκατ. τόννους και ρυθµούς ετήσιας αύξησης παραγωγής σταθερούς 0.5, 1, 1.5, 2 και 3 % (υπό µορφή κλάσµατος 0.005, 0.01, 0.015, 0.02 και 0.03, αντίσοιχα), ο χρονικός ορίζοντας εξάντλησης των αποθεµάτων λιγνίτη υπολογίζεται σε 50.3, 45.2, 41.3, 38.1 και 33.3 χρόνια αντίστοιχα από σήµερα. Αν ο ετήσιος ρυθµός παραγωγής λιγνίτη παρέµενε σταθερός και ίσος µε το σηµερινό (µηδενική ετήσια αύξηση παραγωγής), ο χρονικός ορίζοντας εξάντλησης των αποθεµάτων λιγνίτη θα ανερχόταν σε 4000/70 = 57.1 χρόνια δηλαδή τό έτος 2060 περίπου αντί του έτους 2043 που αναµένεται να συµβεί για 1.5% ετήσιο ρυθµό αύξησης παραγωγής. Στην περίπτωση όµως που τα αποθέµατα (µετά από έρευνες) αυξάνονταν κατά 2000 εκατ. τόννους, ο χρονικός ορίζοντας θα ήταν 55.1 χρόνια για 1.5% ετήσιο ρυθµό αύξησης παραγωγής, δηλαδή 14 χρόνια περίπου ( ) περισσότερα (το έτος 2057 αντί του 2043). Η ηλεκτρική ενέργεια, που θα µπορεί να παραχθεί µετα από t χρόνια, χωρίς τεχνολογική βελτίωση των σταθµών παραγωγής (σταθερή ενεργειακή απόδοση 37% των ατµοηλεκτρικών σταθµών), θα προκύψει από την εξορυσσόµενη ποσότητα λιγνίτη το χρόνο t, που υπολογίζεται µε τη βοήθεια της εξίσωσης (2) και είναι p = 0 rt 1 Qt Qt e 1 r r e 1 (6) και από την ειδική κατανάλωση σε kg λιγνίτη/kwh. Η ειδική (πραγµατική) κατανάλωση λιγνίτη γίνεται η υπόθεση ότι θα παραµείνει σταθερή και ίση µε 1.9 kg λιγνίτη / kwh. Η ηλεκτρική ενέργεια (kwh) που αναµένεται να παραχθεί θα δίνεται τότε από την εξίσωση ( Q ) p t Qt 1 0 rt e 1 10 kwh = 1.9 r e r (7) αν P 0 δίνεται σε τόννους και r υπό µορφή κλάσµατος Εφαρµόζοντας την εξίσωση (5) για P 0 (70 εκατοµ. τόννοι) σηµερινή παραγωγή λιγνίτη, r = ή 1.5% και t= 35 χρόνια προκύπτει ότι η αναµενόµενη, µετά από 35 χρόνια, ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι περίπου 62 x 10 9 (δισεκατοµµύρια) kwh. Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 31

32 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Συντελεστές µετατροπής: Όγκος/Βάρος/Μάζα 1 m 3 = 1000 litres = ft 3 1,000 ft 3 = 28.3 m 3 Αριθµός ft 3 x = m 3 1 gallon = litres 1 barrel = 42 gallons = litres Αριθµός Barrels x = m 3 (όγκος) 1 lb = kg 1 kilogram = lb 1 tonne = 2205 lb 1 short ton = metric ton = 2000 lb 1 tonne = 1 metric ton = 1000 kg GCV (gross calorific value) = HHV (Higher caloric value) NCV (net calorific value) = LHV (Lower caloric value) 1 m.t.o.e = million tonnes oil equivalent 1 m.b.o.e = million barrels oil equivalent Άλλα δεδοµένα: Όρυκτοί άνθρακες 1 tonne άνθρακα: GJ ή 11,500-13,000 Btu/lb (ανθρακίτης); 1 tonne λιγνίτης:15-19 GJ ή 6,500-8,200 Btu/lb 1 tonne (ελληνικός) λιγνίτης (µέση τροφοδοσία 1200 kcal/kg) 5.03 GJ 2160 Btu/lb 1 short ton coal = metric ton x 10 6 joules = 6600 kwh 1 tonne coal (λιθάνθρακα) 4 bbl (barrels) oil Σηµείωση: Το θερµικό δυναµικό των ορυκτών ανθράκων ποικίλλει σηµαντικά µεταξύ των διαφόρων τύπων τους. Ως τυπικός άνθρακας για υπολογισµούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται ο «βιτουµενιούχος» µε θερµικό δυναµικό 27 GJ/t. Φυσικό αέριο: Α.Θ.. (HHV) = 1027 Btu/ft3 = MJ/m 3 ; Κ.Θ.. (LHV) = 930 Btu/ft3 = 34.6 MJ/m 3 (HHV / LHV = 1.107) 1 ft 3 gas (HHV) = 1027 Btu = 259 kcal (LHV 234 kcal) 1 m 3 gas (HHV) = Btu = 9139 kcal (LHV 8256 kcal) Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 32

33 1000 ft 3 gas = 259 x 10 3 kcal =1084 x 10 6 joules = kwh 25.6 million m 3 gas =1 PJ = (GCV) 1000 m 3 of natural gas 0.9 ton oil equivalent (toe - crude oil) 1 tonne LNG (Liquified natural gas) = ft 3 natural gas = 1379 m 3 natural gas = (1379/593) m 3 LNG = m 3 LNG Πυκνότητα LNG (Liquified natural gas) = 0.43 t / m 3 1 Therm (χρησιµοποιείται για φυσικό αέριο, methane) = 10 5 Btu (= MJ) Πετρέλαιο 7.64 barrels oil 1 tonne of oil (metric) = GJ. 1 bbl (barrel) oil = 5.8 MBtu = x 10 6 kcal GJ 1700 kwh 1 barrel oil (159 λίτρα) = GJ Πετρέλαιο - diesel = 130,500 Btu/gallon (36.4 MJ/L ή 42.8 GJ/t) Πυκνότητα Πετρελαίου - diesel (µέση) = 0.84 kg/l(= metric tonnes/m 3 ) 1 τόννος ισοδύναµου πετρελαίου = 1 tonne oil equivalent (t.o.e.) ισοδυναµεί µε : 1 tonne πετρελαίου = 7.64 barrels πετρελαίου πυκνότητας κατά API στους 40 C (0.823 g/cm 3 ) 1 t.o.e GJ = x x 10 3 kcal = x 10 3 kcal 10 million kilocalories = 10 x 10 6 kcal 1 t.o.e. = GJ = x kwh = x 10 3 kwh 12 MWh 1 t.o.e. = GJ = x millions BTU = 39.7 millions BTU 40 millions BTU 1 quad Btu = Btu = x 10 6 t.o.e. = M.t.o.e. 1 t.o.e. 1.5 tonne hard coal, οπότε 1 tonne hard coal = (1/1.5) x GJ GJ 1 t.o.e. : (41.88/17) 2.5 tonnes λιγνίτης (15-19 GJ ) ή περίπου (41.88/6.12) 6.84 tonnes ελληνικού λιγνίτη (6.12 GJ) 1 βαρέλι πετρέλαιο (barrel oil = 159 λίτρα) 0.25 tonne coal (λιθάνθρακα) Παράδειγµα 1 million tonnes πετρελαίου = 1 x 10 6 t.o.e. έχει θερµικό δυναµικό 1 x 10 6 x 12 MWh και παράγει 4500 GWh = 4.5 x 10 6 MWh Η.Ε., όταν η απόδοση του θερµοηλεκτρικού εργοστασίου είναι: (4.5 x 10 6 MWh / 12 x 10 6 MWh ) = ή 37.5 % περίπου Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 33

34 Πίνακας 4. Συντελεστές µετατροπής µονάδων θερµότητας και ηλεκτρικής ενέργειας Ισοδυναµεί µε: GJ kwh MBtu th therm kcal 1 gigajoule (GJ) x kilowatt-hour (kwh) 3.6 x x x million Btu (MBtu) x Quad Btu (10 15 Btu) x x x x x thermie (th) x x x therm x x kilocalorie (kcal) x x x x x Btu/lb = kj / kg = kcal / kg 1 kj / kg = 0.43 Btu/lb = kcal / kg 1 kcal / kg = 1.8 Btu/lb = kj / kg Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας 34

35 Βιβλιογραφία Zevenhofen, R., #2. Fuels, Helsinki University of Technology, ENE /2. The United States Geological Survey (U.S.G.S), Classification of coals. Channiwala, S.A., 1992, MS Thesis, Indian Institute of Technology, Bombay, India. BC HYDRO, Vancouver Island generation project, Natural gas combined cycle power plant. EPA, United States Environmental Protection Agency, The U.S.Greenhouse Gas Inventory, Reference Tables and Conversion. Masters, M. G., 1999, Introduction to Environmental Engineering and Science, 2 nd Edition, Prentice Hall, pp WCI (World Coal Institute), 2000, Coal Conversion Factors, London, December. WCI (World Coal Institute), EUROGAS, Annual Report , Queensland Government, Energy efficiency in power stations, Combined Heat and Power (CHP) Statistics, Statistical Office of the European Communities, Joint IEA/Eurostat Annual Questionnaire Training Workshop, IEA, Paris, October Cogeneration-Combined Heat and Power (Electricity) Generation, Parliament of Australia, Parliamentary Library, Energy Information Administration (Ε.Ι.Α.), U.S. Department of Energy, 2002 Country Energy Data report (Greece), Καβουρίδης Κ. & Νικολαϊδης Ι., Παραγωγή εξευγενισµένων προϊόντων λιγνίτη για ηλεκτρικές και εξωηλεκτρικές χρήσεις, Λιγνίτης και λοιπά Στερεά Καύσιµα της Χώρας µας: Παρούσα Κατάσταση και Προοπτικές, ιήµερο (β Μέρος), ΤΕΕ, Αθήνα 5/97, σελ Μετικάνης., Λιγνιτικές µονάδες ηλεκτροπαραγωγής και περιβαλλοντική νοµοθεσία (ελληνική και κοινοτική) η εµπειρία από την ελληνική πραγµατικότητα έγκρισης και εφαρµογής περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας σε λιγνιτικές µονάδες ηλεκτροπαραγωγής, Λιγνίτης και λοιπά Στερεά Καύσιµα της Χώρας µας: Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας Τσακαλάκης Κώστας, Αναπλ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Σχολή Μηχ. Μεταλλείων- Μεταλλουργών 35

36 Παρούσα Κατάσταση και Προοπτικές, ιήµερο (β Μέρος), ΤΕΕ, Αθήνα 5/97, σελ BP Statistical Review of World Energy, Energy in focus, June Τσακαλάκης Κ., Το φαινόµενο του θερµοκηπίου και η επίδραση της καύσης των ορυκτών καυσίµων και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στην εξέλιξή του, Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, Τόµος 13, Τεύχος 1/2, Ιαν.- εκ. 2003, σελ Παραγωγή ενέργειας από συµβατικά ορυκτά καύσιµα και από εναλλακτικές πηγές ενέργειας Τσακαλάκης Κώστας, Αναπλ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Σχολή Μηχ. Μεταλλείων- Μεταλλουργών 36

Α. Στοιχειοµετρικός προσδιορισµός του απαιτούµενου αέρα καύσης βαρέος κλάσµατος πετρελαίου. Συστατικό

Α. Στοιχειοµετρικός προσδιορισµός του απαιτούµενου αέρα καύσης βαρέος κλάσµατος πετρελαίου. Συστατικό Α. Στοιχειοµετρικός προσδιορισµός του απαιτούµενου αέρα καύσης βαρέος κλάσµατος πετρελαίου Για τον παραπάνω προσδιορισµό, απαραίτητο δεδοµένο είναι η στοιχειακή ανάλυση του πετρελαίου (βαρύ κλάσµα), η

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Ορυκτά καύσιµα και ενέργεια

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Ορυκτά καύσιµα και ενέργεια Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Ορυκτά καύσιµα και ενέργεια Νίκος Μαµάσης και Ιωάννης Στεφανάκος Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 211 ιάρθρωση παρουσίασης: Ορυκτά καύσιµα και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 445/681 Διάλεξη 2 Ατμοηλεκτρικές και υδροηλεκτρικές μονάδες

ΗΜΥ 445/681 Διάλεξη 2 Ατμοηλεκτρικές και υδροηλεκτρικές μονάδες ΗΜΥ 445/681 Διάλεξη 2 Ατμοηλεκτρικές και υδροηλεκτρικές μονάδες Δρ. Ηλίας Κυριακίδης Επίκουρος Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 2008Ηλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΥΣΙΜΑ. Πτητικά συστατικά, που περιέχουν ως κύριο συστατικό το φωταέριο Στερεό υπόλειμμα, δηλαδή το κώκ

ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΥΣΙΜΑ. Πτητικά συστατικά, που περιέχουν ως κύριο συστατικό το φωταέριο Στερεό υπόλειμμα, δηλαδή το κώκ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΥΣΙΜΑ (Απόσπασμα από το βιβλίο ΚΑΥΣΙΜΑ-ΛΙΠΑΝΤΙΚΑ του Ευγενιδείου) 11.1 Είδη Στερεών Καυσίμων Τα στερεά καύσιμα διακρίνονται σε δυο κατηγορίες: Τα φυσικά στερεά καύσιμα (γαιάνθρακες, βιομάζα) Τα

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

Καύση λιγνίτη Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Καύση λιγνίτη Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Καύση λιγνίτη Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Δημιουργία των λιγνιτών Οι λιγνίτες αλλά και οι άνθρακες γενικότερα είναι το αποτέλεσμα μιας ιδιότυπης αποσύνθεσης φυτών η οποία χαρακτηρίζεται με τον ειδικό όρο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΒΑΘΜΟΥ ΑΠΟΔΟΣΗΣ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΛΙΓΝΙΤΙΚΟ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΒΑΘΜΟΥ ΑΠΟΔΟΣΗΣ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΛΙΓΝΙΤΙΚΟ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΒΑΘΜΟΥ ΑΠΟΔΟΣΗΣ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΛΙΓΝΙΤΙΚΟ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ Η περίπτωση του ΑΗΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Θ. Παπαδέλης Π. Τσανούλας Δ. Σωτηρόπουλος Ηλεκτρική ενέργεια: αγαθό που δεν αποθηκεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Ορυκτά καύσιµα και ενέργεια

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Ορυκτά καύσιµα και ενέργεια Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Ορυκτά καύσιµα και ενέργεια Νίκος Μαµάσης και Ιωάννης Στεφανάκος Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 214 ιάρθρωση παρουσίασης: Ορυκτά καύσιµα και

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας από το Σπύρο ΚΥΡΙΤΣΗ Προσκεκλημένο Ομιλητή Ημερίδα «Αεριοποίησης Βιομάζας για την Αποκεντρωμένη Συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού» Αμύνταιο

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Κοιτάσματα Κάθε κοίτασμα φυσικού αερίου περιέχει και βαρύτερους υδρογονάνθρακες σε υγρή μορφή, οι οποίοι κατά την εξόρυξη ξη συλλέγονται για να αποτελέσουν τα λεγόμενα υγρά φυσικού αερίου

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ WTERT (www.wtert.gr)

ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ WTERT (www.wtert.gr) Η ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων ως μοχλός ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου Πρόεδρος Δρ. Κων/νος Ψωμόπουλος Αντιπρόεδρος Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά 1 ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚ ΟΣΗ 1.0 20.12.2007 Α. Πεδίο Εφαρµογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρµόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚΔΟΣΗ 2.0 30.10.2009 Α. Πεδίο Εφαρμογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρμόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις.

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. Ενθαλπία (Η), ονομάζεται η ολική ενέργεια ενός

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007, ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007, ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Το Όραμα του Η 2 για το Μέλλον Συστήματα Υδρογόνου Παραγωγή Υδρογόνου Αποθήκευση & Μεταφορά Υδρογόνου Κυψέλες Καυσίμου Τα Προβλήματα του Υδρογόνο Τι Υπόσχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Εργ.Αεροδυναμικής,ΕΜΠ. Καθ. Γ.Μπεργελές

Εργ.Αεροδυναμικής,ΕΜΠ. Καθ. Γ.Μπεργελές Μηχανολογικές Συσκευές και Εγκαταστάσεις Ενέργεια ( Κινητήριες μηχανές- ενεργειακές μηχανές- Θερμοτεχνική) Περιβάλλον ( Αντιρρυπαντική τεχνολογία) Μεταφορικά μέσα ( Αυτοκίνητα- Αεροπλάνα-ελικόπτερα) Βιοιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΥΣΤΗΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΥΣΤΗΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΥΣΤΗΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Του Παναγιώτη Φαντάκη. Η καλύτερη εποχή για τη συντήρηση του λέβητα και του καυστήρα της κεντρικής θέρμανσης, είναι αμέσως μετά την παύση της λειτουργίας τους στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Περίληψη Η κίνηση των οχηµάτων µε φυσικό αέριο εν συγκρίση µε τα συµβατικά καύσιµα συντελεί στη µείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στα αστικά κέντρα, µε λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕ.Δ.Ε.Α, ΑΠΘ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κωνσταντίνος Α. Λυμπερόπουλος Μηχανολόγος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Η Αντλία Θερµότητας ανήκει στην κατηγορία των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας. Για την θέρµανση, το ζεστό νερό χρήσης και για την ψύξη, το 70-80% της ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των στερεών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια αγορά ενέργειας τον 21 ο αιώνα

Ο ρόλος των στερεών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια αγορά ενέργειας τον 21 ο αιώνα ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Ο ρόλος των στερεών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια αγορά ενέργειας τον 21 ο αιώνα Κ. Β. ΚΑΒΟΥΡΙΔΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης, Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Σύσταση Αργού Πετρελαίου Σύνθετο Μίγμα Υδρογονανθράκων Περιέχει αέρια διαλελυμένα στα υγρά συστατικά Υδρογονάνθρακες C 1 C 90+ Στοιχειακή Ανάλυση: Αρκετά Ομοιόμορφη Στοιχεία Περιεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 1.1. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Τα συστήµατα Συνδυασµένης παραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας (ΣΗΘ - γνωστή και ως Συµπαραγωγή) παράγουν ταυτόχρονα ηλεκτρική (ή/και µηχανική)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΟΛΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΘΑΡΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Λίµνη Πλαστήρα, Καρδίτσα, Απρίλιος 26 27, 2007

ΠΥΡΟΛΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΘΑΡΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Λίµνη Πλαστήρα, Καρδίτσα, Απρίλιος 26 27, 2007 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ (ΙΤΕΣΚ) 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων και Βιοκαυσίµων ΠΥΡΟΛΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΘΑΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Συζήτηση: Οι ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου, Λεµεσός, 11 Νοεµβρίου 2010

ηµόσια Συζήτηση: Οι ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου, Λεµεσός, 11 Νοεµβρίου 2010 ηµόσια Συζήτηση Οι Ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου Εισαγωγή στη συζήτηση Δρ. Ανδρέας Πουλλικκάς Νοε 2010 ηµόσια Συζήτηση: Οι ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου, Λεµεσός, 11 Νοεµβρίου 2010 0 Ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΥΣΗΣ. Για το μάθημα Καύση Καύσιμα Λιπαντικά

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΥΣΗΣ. Για το μάθημα Καύση Καύσιμα Λιπαντικά Τ.Ε.Ι. Χαλκίδας ΣΤΕΦ/Τμήμα Μηχανολογίας ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΥΣΗΣ Για το μάθημα Καύση Καύσιμα Λιπαντικά Κωνσταντίνος Κράλλης Νοέμβριος 2002 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΥΣΗΣ 2 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΥΣΗΣ Καύση ονομάζεται κάθε εξώθερμη

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Συµπαραγωγή Η/Θ στη νήσο Ρεβυθούσα ηµήτριος Καρδοµατέας Γεν. ιευθυντήςεργων, Ρυθµιστικών Θεµάτων & Στρατηγικού Σχεδιασµού ΕΣΦΑ Α.Ε. FORUM ΑΠΕ/ΣΗΘ «Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας στην Ελλάδα σήµερα», Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Λευτέρης Γιακουμέλος (Φυσικός) Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) Τμήμα Εκπαίδευσης 1 Περιεχόμενα Τεχνολογίες αξιοποίησης του

Διαβάστε περισσότερα

Αφού διαπιστώθηκε απαρτία διότι σε σύνολο 15 μελών ήταν παρόντα τα 8 μέλη άρχισε η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης.

Αφού διαπιστώθηκε απαρτία διότι σε σύνολο 15 μελών ήταν παρόντα τα 8 μέλη άρχισε η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Του Πρακτικού 3 / 2013 συνεδρίασης της Επιτροπής Αγροτικής Οικονομίας και Περιβάλλοντος του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης -----------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Το Ενεργειακό Πρόβλημα των Κυκλάδων: Κρίσιμα Ερωτήματα και Προοπτικές Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008 Γεωθερμικές Εφαρμογές στις Κυκλάδες και Εφαρμογές Υψηλής Ενθαλπίας Μιχάλης Φυτίκας Τμήμα Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΑΒΡΑΑΜ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ-ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΘ Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας & Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ 4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Οι γενικοί κανόνες που περιγράφονται στον ακόλουθο πίνακα [βλ. και βιβλιογραφία 7, 8, 10, 11, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων

ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ «Θερμική Επεξεργασία Αστικών Στερεών Απορριμμάτων με Ανάκτηση Ενέργειας» Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2011 Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 EKETA ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρ/κων (ΕΠΚΥ) Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών & Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ) Εθνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ Ταξινόµηση Συστηµάτων. Τα κριτήρια ταξινόµησης των ψυκτικών µονάδων απορρόφησης Η 2 Ο LiBr είναι ο τρόπος θέρµανσης της κύριας ατµογεννήτριας και το αν η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Πολυβάθµιοι Συµπυκνωτές

Πολυβάθµιοι Συµπυκνωτές Ο ατµός συµπυκνώνεται από το νερό το οποίο θερµαίνεται, ενώ ο αέρας διαφεύγει από την κορυφή του ψυκτήρα και απάγεται από την αντλία κενού µε την οποία επικοινωνεί ο ψυκτήρας. Το θερµό νερό που προκύπτει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ CO 2

ΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ CO 2 ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ CO 2 Νίκος Περδικάρης Χηµικός Μηχ/κός ΕΜΠ, MSc. ιεύθυνση Περιβάλλοντος Παραγωγής Σεµινάριο ΕΗ: «Τεχνολογικό δυναµικό περιορισµού εκποµπών αερίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε. 1ο ΧΛΜ ΝΕΟΧΩΡΟΥΔΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε. 1ο ΧΛΜ ΝΕΟΧΩΡΟΥΔΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕ ORC ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΜΕΝΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική και Περιβαλλοντική σύγκριση συστημάτων θέρμανσης

Οικονομική και Περιβαλλοντική σύγκριση συστημάτων θέρμανσης Οικονομική και Περιβαλλοντική σύγκριση συστημάτων θέρμανσης Τετάρτη 27/3/2013 Σ. Καρέλλας, Επικ. Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Ατμοκινητήρων και Λεβήτων Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

1 Τεχνολογία λεβήτων συμπύκνωσης

1 Τεχνολογία λεβήτων συμπύκνωσης 1 Τεχνολογία λεβήτων συμπύκνωσης Λειτουργία συμβατικών λεβήτων Είσοδος καυσίμου = 100 % Θερμοκρασία καυσαερίων μεταξύ 140 έως 180 Celsius Λανθάνουσα θερμότητα = 10.2% Λανθάνουσα θερμότητα 10.2 % Προς την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Περιφερειακός Πόλος Καινοτοµίας υτικής Μακεδονίας συνενέργεια (Γ.Γ.Ε.Τ. Γ' ΚΠΣ Επιχειρησιακό Πρόγραµµα Ανταγωνιστικότητα) - Άξονας 4, Μέτρο 4.6, ράση 4.6.1. ρ. Μαρία Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΕΥΣΗ CO 2 ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟ ΛΙΓΝΙΤΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ

ΕΣΜΕΥΣΗ CO 2 ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟ ΛΙΓΝΙΤΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΕΣΜΕΥΣΗ CO 2 ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟ ΛΙΓΝΙΤΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Ε. Κακαράς, Α. ουκέλης,. Γιαννακόπουλος, Α. Κουµανάκος ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τοµέας Θερµότητας, Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική

Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική Αθήνα, Δεκέμβριος 2010 Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική Κωστής Μαγουλάς (1), Επαμεινώντας Βουτσάς (2), Δημήτρης Τασιός (3) (1) Καθηγητής ΕΜΠ, (2)

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση κόστους θέρµανσης από διάφορες τεχνολογίες

Σύγκριση κόστους θέρµανσης από διάφορες τεχνολογίες ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΤΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΛΕΒΗΤΩΝ Δρ. Εμμανουήλ Κακαράς, Καθηγητής ΕΜΠ Δρ. Σωτήριος Καρέλλας, Επικ. Καθηγητής ΕΜΠ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥΠΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι επιπτώσεις του στη σκοπιμότητα Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας

Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι επιπτώσεις του στη σκοπιμότητα Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (10kw) ΜΕ ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (10kw) ΜΕ ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ GASIFICATION TECHNOLOGY COMPANY 2ο χλμ. Προς Β ΚΤΕΟ-οδός ΠΟΝΤΟΥ ΚΑΛΟΧΩΡΙ-ΘΕΣ/ΝΙΚΗ τηλ: 2310699524, Διεύθυνση πωλήσεων: 6987106186 http://www.gasification-technology.gr, www.αεριοποιηση.gr info@gasification-technology.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, ΕΜΠ 2004

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, ΕΜΠ 2004 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, ΕΜΠ 2004 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΥΣΗΣ - ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΥΣΗΣ Τί είναι Καύση Καύση µπορούµε να ονοµάσουµε κάθε εξώθερµη χηµική αντίδραση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Μάθημα 1 ο Εισαγωγή Ενεργειακό Ισοζύγιο Εξόρυξη και μεταφορά αργού πετρελαίου & φυσικού αερίου Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Ενέργεια από Υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

46118 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ)

46118 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ) 46118 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Υποβαλλόμενα Στοιχεία για την πρόσβαση των Φορέων Παροχής Στοιχείων Τελικής Ενεργειακής Χρήσης στο Σύστημα Διαχείρισης Στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι έκρηξης. Ορισµοί

Κίνδυνοι έκρηξης. Ορισµοί Κίνδυνοι έκρηξης Ορισµοί «Καύση»: σύνολο φυσικών και χηµικών διεργασιών πουαλληλεπιδρούν. λ Η σηµαντικότερη από αυτές, η οποία και χαρακτηρίζει την καύση, είναι η ταχεία και αυτοσυντηρούµενη χηµική αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη, σχεδιασµός και κατασκευή

Μελέτη, σχεδιασµός και κατασκευή ΘΕΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΟΡΜΟΠΛΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ MDF ΚΑΙ PELLETS ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η τεχνική εταιρεία ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε. δραστηριοποιείται επί 35 χρόνια στο τοµέα της ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες Τ.Ε.Ι. Πάτρας - Εργαστήριο Η.Μ.Ε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες ΜΕΡΟΣ 2 ο Καθ Σωκράτης Καπλάνης Υπεύθυνος Εργαστηρίου Α.Π.Ε. Τ.Ε.Ι. Πάτρας kaplanis@teipat.gr

Διαβάστε περισσότερα

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση Μειώστε τα έξοδα θέρμανσης Με καθαρή συνείδηση Βιομηχανική Λύση Λέβητες Βιομάζας REFO-AMECO ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΝ 303-5 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο λέβητας REFO είναι κατασκευασμένος από πιστοποιημένο χάλυβα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, χαρακτηρισμός και αξιοποίηση στερεών εναλλακτικών καυσίμων RDF-SRF

Παραγωγή, χαρακτηρισμός και αξιοποίηση στερεών εναλλακτικών καυσίμων RDF-SRF Παραγωγή, χαρακτηρισμός και αξιοποίηση στερεών εναλλακτικών καυσίμων RDF-SRF Χρήστος Τσομπανίδης Αντιπρόεδρος Διεθνών Σχέσεων Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Αθήνα, 21 Νοεμβρίου, 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Β. Στεργιόπουλος και Π. Τσιακάρας ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2007 Το Ενεργειακό Πρόβλημα Τα 10 Σημαντικότερα Παγκόσμια Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ενεργειακά Ισοζύγια ιαγράµµατα Sankey ΦΑΝΗ Γ. ΛΑΥΡΕΝΤΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές Αρχές Ενεργειακοί Συντελεστές ιαγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

«Ατομική Θέρμανση Κατοικιών»

«Ατομική Θέρμανση Κατοικιών» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Ατομική Θέρμανση Κατοικιών» Μέλη Ομάδας Εργασίας: Αμανατίδης Άνθιμος Γραμματικόπουλος Αθανάσιος Μπεζεργιάννη Στέλλα Τσιπούρας Αντώνιος Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1. Πώς ορίζεται η περίσσεια αέρα και η ισχύς μίγματος σε μία καύση; 2. Σε ποιές περιπτώσεις παρατηρείται μή μόνιμη μετάδοση της θερμότητας; 3. Τί είναι η αντλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα