Copyright: Δ. Λαμπρίδης, Π. Ντοκόπουλος, Γ. Παπαγιάννης, Eκδόσεις Zήτη, Αύγουστος 2006, Θεσσαλονίκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Copyright: Δ. Λαμπρίδης, Π. Ντοκόπουλος, Γ. Παπαγιάννης, Eκδόσεις Zήτη, Αύγουστος 2006, Θεσσαλονίκη"

Transcript

1

2 ʹ ISBN set ISBN T.Aʹ Copyright: Δ. Λαμπρίδης, Π. Ντοκόπουλος, Γ. Παπαγιάννης, Eκδόσεις Zήτη, Αύγουστος 2006, Θεσσαλονίκη Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Eλληνικού νόμου (N.2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Aπαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη και συγγραφέα κατά οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου. Φωτοστοιχειοθεσία Eκτύπωση Bιβλιοπωλείο Π. ZHTH & Σια OE 18ο χλμ Θεσ/νίκης-Περαίας T.Θ Περαία Θεσσαλονίκης T.K Tηλ.: (10 γραμ.) - Fax: Aρμενοπούλου Θεσσαλονίκη Tηλ , Fax

3 Πρόλογος Τ ο βιβλίο αυτό αποτελεί τον πρώτο τόμο ενός δίτομου εισαγωγικού έργου στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΗΕ) και έχει γραφεί για να καλύψει τις απαιτήσεις προπτυχιακών μαθήματων του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ. Η νέα αυτή έκδοση αποτελεί ριζική αναθεώρηση και επέκταση προηγούμενης έκδοσης με τίτλο Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας, Τόμος 1 και 2, του κ. Π. Ντοκόπουλου. Οι βασικότερες διαφορές μεταξύ των δύο εκδόσεων συνίστανται στα εξής: έχουν προστεθεί αρκετά νέα κεφάλαια, έχουν ληφθεί υπόψη οι νέες συνθήκες της απελευθερωμένης αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, έχει ληφθεί υπόψη η διείσδυση τη διανεμημένης παραγωγής στα συμβατικά ΣΗΕ, έχει γίνει επικαιροποίηση στοιχείων, προδιαγραφών και βιβλιογραφίας, και έχουν ληφθεί υπόψη οι νέες διεθνείς συνθήκες (Κιότο, Στοκχόλμης) στο βαθμό που επηρεάζουν τη λειτουργία και τα κατασκευαστικά στοιχεία ενός ΣΗΕ. Η παρουσίαση των αντικειμένων του κάθε κεφαλαίου ακολουθεί μια συγκεκριμένη κλιμάκωση, έτσι ώστε το βιβλίο να είναι μια χρήσιμη αναφορά και για τον επαγγελματία Ηλεκτρολόγο Μηχανικό. Στο τέλος του βιβλίου παρατίθεται μια εκτενής βιβλιογραφία, την οποία μπορεί να συμβουλευτεί ο αναγνώστης που θέλει να εμβαθύνει περισσότερο. Στη συγγραφή του βιβλίου αυτού οι συγγραφείς προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την πολυετή διδακτική και ερευνητική τους εμπειρία, αλλά παράλληλα βρήκαν σημαντική βοήθεια από πολλούς. Ιδιαίτερη όμως ονομαστική αναφορά

4 4 Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας, Τόμος Αʹ πρέπει να γίνει στους συναδέλφους, φίλους και συνεργάτες κ.κ. Μ. Αλεξιάδη, Γ. Ανδρέου, Χ. Δημουλιά, Π. Μικρόπουλο, Α. Μπακιρτζή, Α. Νταγκούμα, Α. Μαρινόπουλο, Ι. Μπαξεβάνο, Θ. Παπαδόπουλο, Ι. Παπαϊωάννου, και Δ. Τσιαμήτρο. Την έκδοση του παρόντος ανέλαβε ο οίκος "Εκδόσεις Ζήτη". Μεγάλη συμβολή για την τελική εμφάνιση του βιβλίου είχε ο κ. Ν. Ζήτης και η κ. Άννα Παναγοπούλου, τους οποίους οι συγγραφείς επίσης ευχαριστούν. Θεσσαλονίκη, 2006

5 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Ιστορική εξέλιξη των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας Συγκρότηση των Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ορισμοί, Συμβολισμοί, Συμβάσεις Ονομαστική τάση Δίκτυα, συχνότητα Συμβολισμοί μεγεθών Παράσταση ημιτονοειδών μεγεθών με φασικά διανύσματα (phasors) και μιγαδικούς αριθμούς Τάσεις σε τριφασικά συστήματα με ουδέτερο Φάση αναφοράς Μονάδες φυσικών μεγεθών Συμβολισμοί μεγεθών Φορές Αναφοράς Τάσεων, Ρευμάτων, Ισχύος Κεφάλαιο 2 Στοιχεία Υπολογισμών Κυκλωμάτων 2.1 Παράσταση Ημιτονοειδών Μεγεθών με Φασικά Διανύσματα Φασικά διανύσματα Μετασχηματισμός διαφορικών εξισώσεων κυκλωμάτων. Σύνθετες αντιστάσεις Τριφασικά Συστήματα και Συμμετρικές Συνιστώσες Ανάλυση Κυκλωμάτων με Συμμετρικές Συνιστώσες Μετρήσεις των Συμμετρικών Συνιστωσών της Τάσης και της Έντασης Μέτρηση της ομοπολικής συνιστώσας...55

6 6 Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας, Τόμος Αʹ Μέτρηση της ορθής και αντίστροφης συνιστώσας Σύνθετες Αντιστάσεις Δικτύων και Μετρήσεις τους στις Συμμετρικές Συνιστώσες Ισοδύναμο Thevenin Σύνθετες αντιστάσεις γραμμών μεταφοράς στις συμμετρικές συνιστώσες Υπολογισμός Ασύμμετρης Λειτουργίας και Σφαλμάτων με Συμμετρικές Συνιστώσες Ο Υπολογισμός Ισχύος Μονοφασικά συστήματα Η ισχύς τριφασικών συστημάτων Το ανηγμένο ή ανά μονάδα σύστημα (per-unit system) Γενικά Παραδείγματα μετατροπής στο σύστημα per unit Τριφασικά δίκτυα Μετασχηματιστές Αλλαγή βάσεων...95 Κεφάλαιο 3 Οικονομική Διάθεση Ηλεκτρικής Ενέργειας 3.1 Χαρακτηριστικά της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Χαρακτηριστικά της κατανάλωσης Χαρακτηριστικά των εγκαταστάσεων παραγωγής-μεταφοράς Κόστος της Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικονομική αξιολόγηση ενεργειακών επενδύσεων Υπολογισμός του Ετήσιου Κόστους Ισχύος Κόστος Ενέργειας Αξιολόγηση Απωλειών Τιμολόγηση Ηλεκτρικής Ενέργειας Κεφάλαιο 4 Το Ελληνικό Ηλεκτρικό Σύστημα 4.1 Οι Επιχειρήσεις Ηλεκτρισμού στην Ελλάδα Η Σύνθεση της Παραγωγής

7 Περιεχόμενα Δίκτυα Μεταφοράς και Διασυνδέσεις Κατανάλωση Η απελευθέρωση της αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας Γενικά Το σημερινό θεσμικό πλαίσιο. Τα αίτια των αλλαγών Η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Δυνατότητα προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας Διαχείριση και διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας Προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε πελάτες Το χρηματιστήριο ενέργειας Σύστημα συναλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας και σύμβαση συναλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας Ημερήσιος Ενεργειακός Προγραμματισμός (ΗΕΠ) Παρατηρήσεις από τη λειτουργία της απελευθερωμένης αγοράς ΗΕ στην Ελλάδα Κεφάλαιο 5 Παραγωγή Ηλεκτρικής Ισχύος 5.1 Γενικά για την Παραγωγή και ιδιαίτερα στο Ελληνικό Σύστημα Συγκρότηση Ατμοηλεκτρικών Σταθμών Ο κύκλος του ατμού Κύκλωμα γεννήτριας Αεριοστροβιλικοί Σταθμοί Ο ατμοστρόβιλος Θερμικές Διεργασίες και Ροή Ισχύος σε Ατμοηλεκτρικούς Σταθμούς Γενικά, ορισμοί από την θερμοδυναμική Το τεχνικό έργο Ο ατμός και ο θερμοδυναμικός του κύκλος Βελτίωση του βαθμού απόδοσης Ο βαθμός απόδοσης της εγκατάστασης ενός ΑΗΣ Υδροηλεκτρικοί Σταθμοί Γενικά Υδροστρόβιλοι Συγκρότηση υδροηλεκτρικών σταθμών Τροφοδότηση των Σταθμών Παραγωγής, Ιδιοκατανάλωση Ρύθμιση και Έλεγχος Ισχύος και Στροφών σε Σταθμούς Παραγωγής

8 8 Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας, Τόμος Αʹ Οι ρυθμίσεις στο θερμικό μέρος ενός ΑΗΣ Αυτόματος έλεγχος ισχύος και συχνότητας του ζεύγους στροβίλουγεννήτριας Ρυθμίσεις σε σφάλματα Έλεγχος της ανταλλαγής ισχύος μεταξύ δικτύων Ρύπανση του Περιβάλλοντος από τα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Το πρωτόκολλο του Κιότο Η εξέλιξη του Πρωτοκόλλου Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελληνική πραγματικότητα Το Εθνικό Πρόγραμμα μείωσης εκπομπών αερίων θερμοκηπίου για την περίοδο Το Πρωτόκολλο του Κιότο: είναι αρκετό; Διανεμημένη παραγωγή Οι τεχνολογίες των συστημάτων διανεμημένης παραγωγής Κεφάλαιο 6 Γεννήτριες στο Δίκτυο 6.1 Γενικά περί Γεννητριών Ισχύος Το Πεδίο των Ρευμάτων του Στάτη Το Πεδίο του Δρομέα και του Διακένου Συμπεριφορά Γεννητριών στην Ισοζυγισμένη Λειτουργία Επίδραση μη Ημιτονοειδών Τυλιγμάτων Συμπεριφορά Γεννητριών στην Ασύμμετρη Φόρτιση Τάση και Ισχύς Στροβιλογεννητριών στη Στάσιμη Κατάσταση Λειτουργίας Σχέσεις και Ισοζύγιο Μηχανικής και Ηλεκτρικής Ισχύος Ευστάθεια, Συγχρονισμός Διάγραμμα Λειτουργίας και Όρια των Γεννητριών Γεννήτριες Εκτύπων Πόλων Το πεδίο των γεννητριών εκτύπων πόλων Η εξίσωση τάσεων στις γεννήτριες εκτύπων πόλων Ισχύς γεννητριών εκτύπων πόλων Μεταβατική Συμπεριφορά των Γεννητριών Διέγερση των Σύγχρονων Γεννητριών Διέγερση με διόδους και τριφασική γεννήτρια Διέγερση με θυρίστορες...363

9 Περιεχόμενα Ρύθμιση και Έλεγχος της Τάσης στις Σύγχρονες Γεννήτριες Γενικά, σκοπός του ελέγχου της τάσης Έλεγχος τάσης-άεργης ισχύος σύγχρονου πυκνωτή Χαρακτηριστικά Μεγέθη μιας Γεννήτριας Καμπύλες κενού και βραχυκύκλωσης, κορεσμός Σύγχρονη αντίδραση και λόγος βραχυκύκλωσης Λειτουργικές χαρακτηριστικές στάσιμης κατάστασης Παραλληλισμός Γεννητριών με το Δίκτυο Ισοζύγιο Ισχύος στις Γεννήτριες, Απώλειες Κεφάλαιο 7 Μετασχηματιστές στο Δίκτυο 7.1 Στοιχεία της Θεωρίας Μετασχηματιστών Γενικά Μορφή των τριφασικών μετασχηματιστών Τα ισοδύναμα κυκλώματα ενός μετασχηματιστή Το ισοδύναμο κύκλωμα μετασχηματιστών ισχύος Επίδραση της τάσης και της συχνότητας στους μετασχηματιστές Προσδιορισμός των Σύνθετων Αντιστάσεων ενός Μετασχηματιστή Δοκιμή μετασχηματιστή εν κενώ Δοκιμή βραχυκύκλωσης μετασχηματιστή Μεταβολή της Τάσης κατά την Φόρτιση Μετασχηματιστών Είδη Μετασχηματιστών, Μετασχηματιστές Ισχύος και Μετρήσεων Μετασχηματιστές ισχύος Μετασχηματιστές τάσης Μετασχηματιστές ρεύματος Οι Συνδεσμολογίες των Τριφασικών Μετασχηματιστών Παραδείγματα συνδεσμολογιών τριφασικών ΜΣ Η σημασία των συνδέσεων τριγώνου, ζιγκ-ζαγκ και αστέρα στην λειτουργία με ομοπολική συνιστώσα τάσης Υπολογισμός Κυκλωμάτων με Τριφασικούς Μετασχηματιστές Μετασχηματιστές τριών Τυλιγμάτων Αυτομετασχηματιστές Μετασχηματιστές για Ειδική Χρήση Μετασχηματιστές ρύθμισης της διαμήκους και εγκάρσιας τάσης των δικτύων...463

10 10 Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας, Τόμος Αʹ Μετασχηματιστές πολλαπλασιασμού και υποπολλαπλασιασμού των φάσεων Παράλληλη Ζεύξη Μετασχηματιστών Αλλαγή της Τάσης σε Μετασχηματιστές Απώλειες Ισχύος σε Μετασχηματιστές Κατασκευαστικές Απόψεις επί των Μετασχηματιστών Χαλκός και Σίδηρος Ψύξη των μετασχηματιστών Υλικά Μόνωσης και Κατασκευή των Μετασχηματιστών Αντοχή των μετασχηματιστών σε υπερτάσεις και βραχυκυκλώματα, δοκιμές Παράρτημα Πίνακες Βιβλιογραφία

11 Εισαγωγή Με τον όρο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΗΕ) ή σύστημα ηλεκτρικής ισχύος χαρακτηρίζεται ένα σύνολο εξοπλισμού, που αποτελείται από σταθμούς παραγωγής, υποσταθμούς ανύψωσης και υποβιβασμού τάσης, εναέριες και υπόγειες γραμμές μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Σκοπός του συστήματος είναι η τροφοδότηση ηλεκτρικών καταναλωτών με την απαιτούμενη ηλεκτρική ενέργεια αξιόπιστα, με υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά και με χαμηλό κόστος. Τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργούν σήμερα αποκλειστικά με εναλλασσόμενες τριφασικές τάσεις και με συχνότητες 50 Hz ή 60 Hz. Η ιδιότητα των εναλλασσόμενων τάσεων να ανυψώνονται ή να υποβιβάζονται με τους μετασχηματιστές, επιτρέπει την επιλογή του βέλτιστου επιπέδου τάσης σε κάθε επιμέρους τμήμα ενός ΣΗΕ. Έτσι οι γεννήτριες στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργούν σε τάσεις kv, οι καταναλωτές στα 400 V και η μεταφορά από τους σταθμούς παραγωγής στα κέντρα κατανάλωσης γίνεται με πολύ υψηλές τάσεις 110 kv έως και 735 kv, ελαχιστοποιώντας έτσι το ρεύμα και τις απώλειες μεταφοράς. 1.1 Ιστορική εξέλιξη των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας Το αν από απλή σύμπτωση ή συστηματική παρατήρηση οδηγήθηκε ο Θαλής ο Μιλήσιος στην ανακάλυψη του ηλεκτροστατικού πεδίου, είναι άγνωστο. Εκείνο που έχει σημασία είναι, ότι αυτός πρώτος τον 7 ο π.χ. αιώνα αναφέρθηκε στην ιδιότητα που έχει το ήλεκτρο (ορυκτή ρητίνη, κοινώς κεχριμπάρι) να έλκει ελαφρά σώματα εάν προηγουμένως τριφτεί πάνω σε στεγνό μάλλινο ύφασμα. Σχεδόν 23 αιώνες αργότερα ασχολείται κάποιος ξανά με τα φαινόμενα αυτά

12 12 Κεφάλαιο 1 και ονομάζει το σχετικό φαινόμενο ηλεκτρισμό. Πρόκειται για τον Άγγλο πρακτικό γιατρό William Gilbert (1600 μ.χ). Το 1660 ο γνωστός και ως Δήμαρχος του Μαγδεμβούργου Otto von Guericke κατασκεύασε την πρώτη ηλεκτροστατική μηχανή. Στα χρόνια που ακολουθούν, κατά τους 18 ο και 19 ο αιώνα, η μια ανακάλυψη διαδέχεται την άλλη, διατυπώνονται οι πρώτοι νόμοι του ηλεκτρισμού και κατασκευάζονται οι πρώτες ηλεκτρικές μηχανές. Ο Benjamin Franklin ( ), χαρακτήρισε τα ηλεκτρικά φορτία που εμφανίζονται πάνω στο γυαλί θετικά και εκείνα που εμφανίζονται επάνω στον εβονίτη αρνητικά. Ο ίδιος εφευρίσκει και το αλεξικέραυνο. Οι εργασίες του B. Franklin εμπνέουν τους νεώτερους Michael Faraday, Luigi Galvani, Alessandro Volta, Andre-Marie Ampere και Georg Simon Ohm να διατυπώσουν τους βασικούς νόμους που διέπουν φαινόμενα που σχετίζονται με τον ηλεκτρισμό. Ο James Clerk Maxwell ( ) διατύπωσε τους ομώνυμους νόμους, εκφράζοντας τις σχέσεις ανάμεσα στα ηλεκτρικά και μαγνητικά μεγέθη. Η μαθηματική έκφραση των σχέσεων αυτών, οι γνωστές εξισώσεις του Maxwell, αποτελούν τη θεωρητική βάση όλων των ενεργειακών συστημάτων που στηρίζονται στις ιδιότητες του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Παράλληλα με τους πρωτοπόρους της θεωρητικής έρευνας, εμφανίζονται και οι πρώτες πειραματικές διατάξεις που έχουν στόχο την αξιοποίηση της νέας αυτής μορφής ενέργειας. Έτσι το 1866 προτείνεται από τον Werner von Siemens η πρώτη στρεφόμενη ηλεκτρική μηχανή. Την ίδια εποχή ο Heinrich Göbel κατορθώνει μετά από πολλά πειράματα να κατασκευάσει την πρώτη λυχνία για ηλεκτρικό φωτισμό. Οι Willis Whitnew και Thomas Edison βελτιώνουν στη συνέχεια την κατασκευή αυτή, αντικαθιστώντας το μεταλλικό νήμα με νήμα από βολφράμιο και αυξάνοντας τη φωτεινή απόδοση της ηλεκτρικής λυχνίας. Γύρω στα ο εμπορικός και ιδιωτικός τομέας αρχίζουν να ενδιαφέρονται για την ηλεκτρική ενέργεια. Το ηλεκτρικό φως πλημμυρίζει τις πλατείες και αποτελεί πλέον μέσο διαφήμισης και ένδειξη πολυτέλειας. Οι πρώτες αξιόλογες εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας γίνονται ταυτόχρονα στη Νέα Υόρκη, στην Pearl Street και στο Λονδίνο το Είναι εγκαταστάσεις φωτισμού 60 kw με συνεχές ρεύμα τάσης 110 V. Το 1889 στο Βερολίνο εγκαταστάθηκαν 702 kw με συνεχή τάση 100 V. Το 1887 ο Ν. Tesla κατοχυρώνει 7 διπλώματα ευρεσιτεχνίας για εφαρμογές εναλλασσόμενου ρεύματος. Η κινητήρια δύναμη των πρώτων εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι οι ατμομηχανές, οι γεννήτριες είναι συνεχούς ρεύματος, η τάση στην έξοδό τους είναι της τάξης των 100 V και οι ελάχιστοι καταναλωτές μένουν σε μικρή απόσταση από

13 Εισαγωγή 13 το εργοστάσιο παραγωγής. Στους καταναλωτές δεν τοποθετούνται μετρητές κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Στις ΗΠΑ δημιουργούνται οι πρώτες εταιρείες παραγωγής και εκμετάλλευσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά την τελευταία δεκαετία του 19 ου αιώνα και ταχύτατα συνεργάζονται με τις αντίστοιχες της Ευρώπης, ξεκινώντας με γοργούς ρυθμούς τον εξηλεκτρισμό του Δυτικού Κόσμου. Ο ηλεκτρισμός αλλάζει σταδιακά την όψη της καθημερινής ζωής των ανθρώπων καθώς φέρνει την επανάσταση στην παραγωγή αγαθών, στις μεταφορές, στις επικοινωνίες και στην οργάνωση της οικιακής ζωής. Η προώθηση των εφαρμογών του στο χώρο της επιστήμης και της τεχνολογίας, με θαυμαστά αποτελέσματα, θα τον καταστήσουν πρωταρχική προϋπόθεση του σύγχρονου πολιτισμού. H διαμάχη για τη χρήση συνεχούς ή εναλλασσόμενης τάσης έληξε στις αρχές του 20 ου αιώνα με την επικράτηση του εναλλασσόμενου ρεύματος, καθώς η μορφή αυτή επέτρεπε τη χρήση μετασχηματιστών. Η εφαρμογή των μετασχηματιστών επέτρεψε τη χρήση υψηλότερων τάσεων και την οικονομική μεταφορά της νέας ενέργειας σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Το 1885 η τάση μεταφοράς ήταν της τάξης των 200 V και η απόσταση μεταφοράς περιοριζόταν σε μερικές εκατοντάδες μέτρα. Η πρώτη τριφασική εγκατάσταση ηλεκτρικής ενέργειας έγινε το 1891 στο Lauffen της Γερμανίας. Η γεννήτρια ήταν μια υδροηλεκτρική μονάδα 138 kw, η ισχύς μεταφέρονταν με τάση 25 kv στη Φρανκφούρτη σε απόσταση 175 km. Την ίδια περίοδο (1890) εμφανίζονται και οι πρώτες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα. To 1924 στο San Francisco των ΗΠΑ η χρησιμοποιούμενη τάση έχει φτάσει στα 220 kv και η απόσταση μεταφοράς στα 100 km. Παράλληλα αναπτύσσεται η τεχνολογία και επεκτείνεται η εφαρμογή ατμοστροβίλων, υδροστροβίλων, γεννητριών και συστημάτων μετασχηματισμού τάσης. Μετά το 2 ο Παγκόσμιο Πόλεμο η ανάπτυξη εκτεταμένων και αξιόπιστων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας θεωρήθηκε απαραίτητο έργο υποδομής. Σήμερα κατασκευάζονται μονάδες παραγωγής μεγάλης ισχύος με στόχο την ελάττωση του κόστους της παραγόμενης kwh. Η ενέργεια αυτή για να μεταφερθεί στα κέντρα κατανάλωσης απαιτεί υψηλές τάσεις μεταφοράς. Παράλληλα λόγοι οικονομικής λειτουργίας αλλά και ασφάλειας επιβάλλουν τη διασύνδεση των δικτύων. Έτσι όλες σχεδόν οι χώρες της Ευρώπης είναι σήμερα διασυνδεδεμένες ηλεκτρικά, γεγονός που αυξάνει την αξιοπιστία των εγκαταστάσεων και δίνει την δυνατότητα ανταλλαγών και αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας. Στην Ελλάδα, η πρώτη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ιδρύεται το

14 14 Κεφάλαιο στην Αθήνα από τη Γενική Εταιρεία Εργοληψιών. Τα ανάκτορα είναι το πρώτο κτίριο που θα ηλεκτροφωτισθεί. Δέκα χρόνια αργότερα κάνει την εμφάνισή της η αμερικανική πολυεθνική εταιρεία Thomson-Houston, η οποία θα εξαγοράσει τη Γενική Εταιρεία Εργοληψιών και με τη συμμετοχή της Εθνικής Τράπεζας θα ιδρύσει την Ελληνική Ηλεκτρική Εταιρεία, που θα αναλάβει την ηλεκτροδότηση και άλλων μεγάλων ελληνικών πόλεων. Μέχρι το 1929 θα ηλεκτροδοτηθούν 250 πόλεις της Ελλάδας με πληθυσμό πάνω από κατοίκους από περίπου ισάριθμα εργοστάσια παραγωγής. Ως πρώτη ύλη χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο το πετρέλαιο ή ο γαιάνθρακας. Η μεγάλη κατάτμηση της παραγωγής έχει σαν αποτέλεσμα την υψηλή τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, σε επίπεδα τριπλάσια μέχρι και πενταπλάσια των αντίστοιχων τιμών στην Ευρώπη. Το 1950 ιδρύεται η ΔΕΗ με στόχο την ενοποίηση όλων των τοπικών παραγωγών και την προώθηση του έργου του εξηλεκτρισμού. Κατά την ίδρυση της ΔΕΗ υπήρχαν 385 εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την επικράτεια, από τις οποίες οι 327 ήταν ιδιωτικές και οι 58 κοινοτικές ή δημοτικές. Η ίδρυση της ΔΕΗ αποτελεί ένα σημαντικότατο βήμα της μεταπολεμικής οικονομίας της χώρας. Με το νόμο 3523/56 η ΔΕΗ αναλαμβάνει την εξαγορά όλων των μεμονωμένων επιχειρήσεων και την εφαρμογή ενιαίας ενεργειακής πολιτικής στη χώρα. Η πολιτική αυτή δίνει έμφαση στην εντατική χρήση των εγχώριων πρώτων υλών, στη δημιουργία εθνικού διασυνδεδεμένου δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και στην προώθηση του εξηλεκτρισμού στις πλέον απόμακρες περιοχές. Από το Φεβρουάριο του 2001 η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας άνοιξε προς τον ελεύθερο ανταγωνισμό, δηλαδή απελευθερώθηκε από το μονοπωλιακό σχήμα λειτουργίας, σύμφωνα με την οδηγία 96/92/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δημιουργήθηκαν νέοι ανεξάρτητοι ενεργειακοί φορείς, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) και ο Διαχειριστής του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ) για την επίβλεψη της τήρησης των κανόνων ανταγωνισμού. Παρόλα αυτά ο κυρίαρχος ρόλος της ΔΕΗ Α.Ε. στα ελληνικά ενεργειακά πράγματα προβλέπεται να διατηρηθεί για αρκετά ακόμη χρόνια. Ο Πίνακας 1.1 παρουσιάζει τη χρονική εξέλιξη στο μέγεθος των θερμικών μονάδων παραγωγής. Η ικανότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ενός συστήματος εναλλασσόμενου ρεύματος είναι ανάλογη του τετραγώνου της τάσης. Έτσι τα συστήματα μεταφοράς εξελίχθηκαν πολύ σύντομα σε σχέση με τα επίπεδα των τάσεων λειτουργίας. Επιπλέον για μεγάλες αποστάσεις ή σε περιπτώσεις υποθαλάσσιας

15 Εισαγωγή 15 μεταφοράς με καλώδια είναι προτιμότερη η χρήση συνεχούς ρεύματος. Για το λόγο αυτό παράλληλα με τα τριφασικά συστήματα υπερυψηλής τάσης αναπτύχθηκαν και συστήματα μεταφοράς ισχύος υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC). Ο Πίνακας 1.2 παρουσιάζει συνοπτικά την αντίστοιχη εξέλιξη στα επίπεδα των τάσεων του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Πίνακας 1.1 Τεχνολογική εξέλιξη μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Έτος σήμερα Ισχύς άξονα (MW) Θερμικός βαθμός απόδοσης (%) Πίεση ατμού (bar) Θερμοκρασία ατμού ( C) Πίνακας 1.2 Τεχνολογική εξέλιξη συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Τάση (kv) Απόσταση (km) 1890 Lauffen Γερμανία Lauchhammer Γερμανία San Francisco ΗΠΑ Hallsberg Σουηδία Μάγχη ±100 dc 1963 ΗΠΑ και ΕΣΣΔ Καναδάς Αφρική - Μοζαμβίκη ±533 dc Βραζιλία ±600 dc Ρωσία

16 16 Κεφάλαιο Συγκρότηση των Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΗΕ) είναι το σύνολο των συνεργαζόμενων εγκαταστάσεων της παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Σκοπός των ΣΗΕ είναι η αδιάλειπτη τροφοδότηση των καταναλωτών με λογική αξιοπιστία, με καλής ποιότητας ηλεκτρική ισχύ και με το μικρότερο δυνατό κόστος. Η αξιοπιστία αναφέρεται όχι μόνο στην ποσοτική κάλυψη των συνολικών αναγκών των καταναλωτών, αλλά και στην ικανοποίηση των χρονικών και τοπικών διακυμάνσεων του φορτίου. Η ποιότητα αναφέρεται στην τήρηση θεσμοθετημένων ορίων διακύμανσης της τάσης και της συχνότητας, τα οποία συνήθως είναι 5% και 0,5% αντίστοιχα. Η εξασφαλισμένη τροφοδοσία με ηλεκτρική ισχύ είναι μια από τις βασικές προϋποθέσεις για την σύγχρονη ζωή. Ελλιπής ή διακεκομμένη τροφοδότηση μπορεί να επιφέρει τεράστιες ζημιές στην οικονομία και στην κοινωνική τάξη. Αρκεί εδώ χαρακτηριστικά να σημειωθεί ότι η καθολική διακοπή του ρεύματος, που λέγεται και ολική σβέση (black out), η οποία έγινε το 1977 για 53 λεπτά στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ στοίχισε τότε μερικά δισεκατομμύρια δολάρια. Η σημασία των ΣΗΕ ως οικονομικού κλάδου στην Ελλάδα μπορεί να εκτιμηθεί από το γεγονός ότι η αξία της ετήσιας παραγόμενης ενέργειας ήταν περίπου 3 δισεκατομμύρια Ευρώ το 2003, ενώ ο συνολικός κύκλος εργασιών της ΔΕΗ Α.Ε. για την ίδια περίοδο ήταν 7,5 δισεκατομμύρια Ευρώ. Επιπλέον η ΔΕΗ και ο ευρύτερος ενεργειακός τομέας απασχολούν άμεσα περίπου εργαζόμενους ενώ σημαντικός είναι και ο αριθμός των εργαζομένων που απασχολείται σε ιδιωτικές εργολαβίες ενεργειακών έργων. Ένα τυπικό Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας αποτελείται από τις εξής επιμέρους συνιστώσες, όπως φαίνεται στο Σχ Σταθμοί παραγωγής: Είναι οι εγκαταστάσεις στις οποίες μια μορφή πρωτογενούς ενέργειας μετατρέπεται σε ηλεκτρική. Η πρωτογενής μορφή ενέργειας είναι κυρίως θερμότητα, που προέρχεται από την καύση συμβατικών καυσίμων ή από πυρηνική σχάση, ή κινητική ενέργεια, που προέρχεται από υδατοπτώσεις ή από τον άνεμο. Η θέση εγκατάστασης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζεται από τεχνικοοικονομικούς παράγοντες. Έτσι οι λιγνιτικοί σταθμοί κατασκευάζονται δίπλα στο πεδίο εξόρυξης, οι υδροηλεκτρικοί και οι αιολικοί σταθμοί όπου υπάρχει εκμεταλλεύσιμο υδραυλικό ή αιολικό δυναμικό. Μεγαλύτερη ευελιξία υπάρχει στη χωροθέτηση των σταθμών φυσικού αερίου και πετρελαίου, καθώς τα καύσιμα αυτά έχουν μεγάλη θερμογόνο δύναμη και η

17 Εισαγωγή 17 Σταθμός παραγωγής Σταθμός ανύψωσης τάσης Στρόβιλοι Γεννήτριες 27 kv Μετασχηματιστές 27 kv / 400 kv Ζυγός 400 kv Γραμμές μεταφοράς 400 kv Σταθμός (κέντρο) υψηλής τάσης Από σταθμούς παραγωγής Προς καταναλωτή συστήματος μεταφοράς Γραμμή μεταφοράς 150 kv 400 kv 150 kv 150 kv 20 kv Ζυγός 150 kv Καταναλωτές υψηλής τάσης Σταθμός υποβιβασμού τάσης Καταναλωτές Χ.Τ. 400 V, 230 V Σταθμός χαμηλής τάσης 0,4 kv 20 kv Γραμμή διανομής χαμηλής τάσης (Χ.Τ.) Γραμμή διανομής μέσης τάσης (Μ.Τ.) Καταναλωτής μέσης τάσης Σχ. 1.1 Τυπική διάταξη ενός συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.

18 18 Κεφάλαιο 1 μεταφορά τους δεν επιβαρύνει σημαντικά το κόστος παραγωγής. Τέλος ένας σημαντικός παράγοντας για την επιλογή της θέσης ενός θερμικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι η διαθεσιμότητα του απαιτούμενου νερού για τη λειτουργία των κυκλωμάτων ψύξης. Σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας: Το σύστημα μεταφοράς περιλαμβάνει τις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υπερυψηλής τάσης και τους υποσταθμούς ανύψωσης και υποβιβασμού. Για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας χρησιμοποιούνται εναέριες γραμμές ή υπόγεια καλώδια τριφασικού εναλλασσόμενου ρεύματος. Σε σπανιότερες περιπτώσεις και κυρίως για διασυνδέσεις με υποθαλάσσια καλώδια, χρησιμοποιείται το συνεχές ρεύμα. Τυπικά επίπεδα τάσης για το δίκτυο της μεταφοράς είναι, για το Ελληνικό δίκτυο τα 150 kv και τα 400 kv ενώ στην Ευρώπη χρησιμοποιούνται και τα 220 kv. Οι υψηλότερες τάσεις μεταφοράς σε χρήση σήμερα είναι τα 1200 kv για το τριφασικό σύστημα και τα ±600 kv για το συνεχές ρεύμα. Στους σταθμούς ή κέντρα μετασχηματισμού τάσης η τάση των ακροδεκτών των γεννητριών των σταθμών παραγωγής, η οποία είναι συνήθως 20 kv - 30 kv ανυψώνεται στα επίπεδα των τάσεων του συστήματος μεταφοράς. Στα αστικά και βιομηχανικά κέντρα κατανάλωσης της ηλεκτρικής ενέργειας, οι γραμμές μεταφοράς τερματίζουν σε αντίστοιχους υποσταθμούς, όπου οι τάσεις υποβιβάζονται στο επίπεδο των τάσεων του συστήματος διανομής, δηλαδή συνήθως στα 15 kv - 20 kv και σπάνια στα 6 kv. Σύστημα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας: Αποτελεί τη συνέχεια του συστήματος μεταφοράς προς την κατεύθυνση της κατανάλωσης. Αποτελείται και αυτό από το σύνολο των εναέριων γραμμών και υπόγειων καλωδίων, καθώς και των υποσταθμών υποβιβασμού της τάσης. Η έκταση του συστήματος διανομής είναι πολλαπλάσια του αντίστοιχου της μεταφοράς, ενώ οι τάσεις λειτουργίας του χωρίζονται σε δυο επίπεδα, τη μέση τάση (ΜΤ) και τη χαμηλή τάση (ΧΤ). Στο ελληνικό δίκτυο διανομής η μέση τάση είναι 15 kv και συνηθέστερα 20 kv, ενώ η χαμηλή τάση είναι 0,4 kv. Το σύστημα διανομής περιλαμβάνει και τα φορτία, δηλαδή τους καταναλωτές της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτά μπορεί να είναι οικιακοί και μικροί βιοτεχνικοί καταναλωτές ή μεγαλύτεροι βιομηχανικοί πελάτες. Ανάλογα με την εγκατεστημένη ισχύ του καταναλωτή μεταβάλλεται η τάση και ο τρόπος της τροφοδοσίας του π.χ. μεμονωμένοι καταναλωτές ισχύος μέχρι 5,3 kw τροφοδοτούνται με μονοφασική τροφοδότηση στα 230 V. Καταναλωτές μικρής ισχύος π.χ. 50 kw έχουν τριφασική τροφοδότηση 0,4 kv, ενώ βιομηχανίες από π.χ. 100 kw και πάνω συνδέονται στη ΜΤ, δηλαδή στα 15 kv ή 20 kv. Ένας μικρός αριθμός ηλεκτροβόρων βιομηχανικών καταναλωτών συνδέεται απευθείας στο δίκτυο μεταφοράς στα 150 kv.

19 Εισαγωγή 19 Η μαζική αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας σε ένα ΣΗΕ είναι πολυδάπανη και δύσκολη. Για το λόγο αυτό επιδιώκεται η συνεχής προσαρμογή της παραγωγής στη ζήτηση. Καθώς αυτό δεν είναι πάντα τεχνικά εφικτό ή και οικονομικά βέλτιστο, έχει καθιερωθεί η διασύνδεση (interconnection, Verbundbetrieb) των εθνικών ΣΗΕ με γραμμές μεταφοράς κατάλληλης μεταφορικής ικανότητας. Μέσα από τις διασυνδέσεις αυτές γίνονται προγραμματισμένες αγοραπωλησίες ηλεκτρικής ενέργειας και παράλληλα προσφέρεται η δυνατότητα υποστήριξης γειτονικών δικτύων σε περιπτώσεις ανωμαλιών. Σχ. 1.2 Σχηματική παράσταση των διασυνδεδεμένων δικτύων μεταφοράς και των τοπικών περιοχών ελέγχου της UCTE. Μέλη: AT: Αυστρία, BA: Βοσνία Ερζεγοβίνη, ΒE: Βέλγιο, BG: Βουλγαρία, CH: Ελβετία, CS: Σερβία, Μαυροβούνιο, CZ: Τσεχία, DE: Γερμανία, ES: Ισπανία, FR: Γαλλία, GR: Ελλάς, HR: Κροατία, HU: Ουγγαρία, IT: Ιταλία, LU: Λουξεμβούργο, MK: FYROM, NL: Ολλανδία, PL: Πολωνία, PT: Πορτογαλία, SI: Σλοβενία, SK: Σλοβακία, RO: Ρουμανία, DKW: Δ. Δανία * (έκτακτο μέλος). Μη μέλη: AL: Αλβανία, AD: Ανδόρα, BY: Λευκορωσία, DK: Δανία, DKE Α. Δανία, GB: Μ. Βρετανία, MA: Μαρόκο, MD: Μολδαβία, NO: Νορβηγία, SE: Σουηδία, TR: Τουρκία, UAW: Δ. Ουκρανία. Ειδικές περιοχές: CENT: CENTREL, SIHR: Σλοβενία και Κροατία, YUGO: Πρώην Γιουγκοσλαβία.

20 20 Κεφάλαιο 1 Η διασύνδεση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο γίνεται μέσω της UCTE (Union for the Co-ordination of Transmission of Electricity Ένωση για το συντονισμό της μεταφοράς ηλεκτρισμού). Η UCTE είναι το συντονιστικό όργανο των διαχειριστών των συστημάτων μεταφοράς της ηπειρωτικής Ευρώπης, που διασφαλίζει εδώ και 50 χρόνια την αξιόπιστη ηλεκτροδότηση, προσφέροντας ασφαλείς και επαρκείς διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας. Η UCTE ως ένωση περιλαμβάνει (2005) 34 διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς ΗΕ, καλύπτει 23 Ευρωπαϊκές χώρες και 500 εκατομμύρια καταναλωτές, διαθέτει μια συνολική εγκατεστημένη ισχύ 530 MW με μέση ετήσια κατανάλωση 2300 TWh, από τις οποίες το 12% μέσα από τις διασυνδέσεις των δικτύων, ενώ το συνολικό μήκος των γραμμών μεταφοράς που διαθέτει ξεπερνά τα km. Στο Σχήμα 1.2 φαίνεται σχηματικά η διασύνδεση των δικτύων μεταφοράς των ευρωπαϊκών χωρών. 1.3 Ορισμοί, Συμβολισμοί, Συμβάσεις Ονομαστική τάση Ένα βασικό χαρακτηριστικό των δικτύων ΗΕ είναι η ονομαστική τους τάση. Είναι η τάση για την οποία έχουν κατασκευαστεί και στη συνεχή καταπόνηση της οποίας αντέχουν τα ηλεκτρικά δίκτυα και ο εξοπλισμός των. Σε ένα τριφασικό ή γενικά n-φασικό σύστημα ορίζεται ως ονομαστική τάση U n η ενεργή τιμή της τάσης μεταξύ δύο φάσεων. Αυτή λέγεται και πολική τάση. Φασική τάση U ph είναι η τάση μεταξύ αγωγού και ουδέτερου. Έχουμε για τριφασικά συμμετρικά συστήματα, σχ. 1.3: U πολική = U n = ονομαστική τάση = 3U ph Στο μονοφασικό σύστημα είναι U n = U ph. Στις συσκευές δεν χρησιμοποιείται ο όρος ονομαστική τάση, αλλά κατά IΕC ο όρος τάση διαστασιολόγησης, rated voltage, U r. Επιπλέον χρησιμοποιείται και η μέγιστη διαρκώς επιτρεπόμενη τάση U m και η τάση λειτουργίας U b U n (0,9 1,1). Η μέγιστη διαρκώς επιτρεπόμενη τάση λειτουργίας είναι συνήθως 1, 2U n. Δηλαδή αν μια 3-φασική συσκευή έχει U r = 20 kv, αυτό σημαίνει ότι η τάση που εφαρμόζεται μεταξύ των ακροδεκτών φάσεων είναι 20 kv και η μέγιστη επιτρεπόμενη τάση είναι 24kV. Η τάση μεταξύ ακροδέκτη και ουδέτερου είναι 20/ 3 = 11,5kV.

21 Εισαγωγή 21 a c U n U ph N Ουδέτερος b Τριφασικό σύστημα φάση a U n U ph Μονοφασικό σύστημα Ουδέτερος n Σχ. 1.3 Ονομαστικές τάσεις σε τριφασικό και σε μονοφασικό σύστημα. Σε μια μονοφασική συσκευή των U r = 230 V, η τάση μεταξύ φάσης και ουδέτερου είναι 230 V. Οι χρονικά μέγιστες τιμές των παραπάνω τάσεων είναι κατά a + b μεγαλύτερες. Οι τρεις φάσεις του δικτύου έχουν συνήθως ονομασία, σύμφωνα με τους κανονισμούς της IEC: (L1, L2, L3) ή (A, B, C) ή (a, b, c). Η παλαιότερη ονομασία των φάσεων ήταν (R, S, T) ή (r, s, t). Παρόμοια, οι ακροδέκτες των πηνίων μηχανών φέρουν συχνά την παλαιά ονομασία (U/X, V/Y, W/Z) για την υψηλή τάση (ΥΤ) και (u/x, v/y, w/z) για τη χαμηλή τάση (ΧΤ). Όπου όμως ήταν τεχνικά δυνατό, προτιμήθηκε η νέα ονομασία (U1/U2, V1/V2, W1/W2) και (u1/u2, v1/v2, w 1/w 2) για την ΥΤ και ΧΤ αντίστοιχα ακροδεκτών τυλιγμάτων, η οποία είναι κατά IEC και χρησιμοποιείται σε τεχνικά έντυπα Δίκτυα, συχνότητα Αν δεν γίνεται ιδιαίτερη αναφορά, κάθε δίκτυο που χρησιμοποιείται σε αυτό το σύγγραμμα θεωρείται ότι είναι τριφασικό με συχνότητα f = 50 Hz ή αντίστοιχα γωνιακή ταχύτητα ω = 2πf = 314,1593 s Συμβολισμοί μεγεθών Χρονικά μεταβαλλόμενα μεγέθη συμβολίζονται με μικρά γράμματα, π.χ. τάση u(t). Μιγαδικά μεγέθη συμβολίζονται με μια γραμμή πάνω από το αντίστοιχο κεφαλαίο γράμμα, π.χ. τάση U, ενεργές (ή ενδεικνύμενες ή rms) τιμές χαρακτηρίζονται με κεφαλαία, π.χ. U. Μέγιστες τιμές ενός χρονικά μεταβαλλόμενου μεγέθους, π.χ. του u(t) παριστάνονται με την ένδειξη ^ πάνω στο σύμβολο ή στο αντίστοιχο κεφαλαίο σύμβολο π.χ. û, Û.

22 22 Κεφάλαιο 1 u(t) U U Û ή û : χρονικά μεταβαλλόμενη τάση, : μιγαδικό διάνυσμα της τάσης, : ενεργή τιμή, : μέγιστη τιμή. Πίνακες ή διανύσματα συμβολίζονται με έντονα γράμματα π.χ. Ι = [Ι 1, Ι 2, Ι 3]. Μεγέθη εκφρασμένα στο ανά μονάδα σύστημα pu (per unit system) συμβολίζονται με μικρά γράμματα. Π.χ. u = 1 pu για τάση ίση με μονάδα, ή αντίστοιχα για μιγαδικά μεγέθη u = 0,86 + j 0, Παράσταση ημιτονοειδών μεγεθών με φασικά διανύσματα (phasors) και μιγαδικούς αριθμούς Ένα ημιτονοειδώς χρονικά μεταβαλλόμενο μέγεθος, π.χ. η τάση: () = ( + ) ut 2Ucos ωt φu μπορεί να μετασχηματιστεί σε ένα ισοδύναμο στρεφόμενο διάνυσμα με μέτρο ίσο με την ενεργή τιμή U και το οποίο, με κέντρο το σημείο τομής των αξόνων ενός καρτεσιανού συστήματος συντεταγμένων, περιστρέφεται αριστερόστροφα με γωνιακή ταχύτητα ω. Το διάνυσμα αυτό καλείται και φασικό διάνυσμα (phasor). Για την παράσταση ενός φασικού διανύσματος χρησιμοποιείται η παρακάτω μαθηματική σύμβαση, U = UL φ u όπου φ u είναι η γωνία του διανύσματος από τον άξονα των x τη χρονική στιγμή t = 0. Εάν θεωρηθεί ότι το καρτεσιανό σύστημα συντεταγμένων αντικαθίσταται από ένα μιγαδικό επίπεδο, με τον άξονα των πραγματικών αριθμών κατά τα x και τον άξονα των φανταστικών αριθμών κατά τα y, τότε το φασικό διάνυσμα παριστάνει ένα μιγαδικό αριθμό με πραγματικό και φανταστικό μέρος που δίνονται από τις σχέσεις: jϕ ( ) ( ) u U = Ue = Re( U) + jim( U) = Ucos ϕ + jusin ϕ = ULϕ Αντίστοιχα, η αντίστροφη διαδικασία ορίζεται ως: u u u ( ) ( u ) jωt ( + ϕ ) ut () = 2Re Ue u = 2Ucos ωt+ ϕ

23 Εισαγωγή 23 Η παράσταση ημιτονοειδών μεγεθών με φασικά διανύσματα παρουσιάζεται αναλυτικότερα στο επόμενο κεφάλαιο Τάσεις σε τριφασικά συστήματα με ουδέτερο Οι πολικές τάσεις σε ένα 3-φασικό σύστημα abc ορίζονται ως εξής: Πρώτη τάση: Uab = Ua - Ub Δεύτερη τάση: Ubc = Ub - Uc Τρίτη τάση: Uca = U c - Ua Αν οι Ua, Ub, U c συνιστούν ένα ορθό σύστημα, δηλαδή αν η σειρά διαδοχής τους είναι Ua ÆUc Æ Ub, τότε και οι τάσεις Uab, Ubc, U ca έχουν τη σειρά διαδοχής Uab ÆUca Æ Ubc. U c U b ωt U a φ i = 40 U ca φ u = 0 I U bc U ca U c U b U a ωt U ab φ = 30 U ab α) U bc β) Σχ. 1.4 α) Διάνυσμα αναφοράς ενός τριφασικού συστήματος είναι πάντα η πρώτη φάση a. β) Διανυσματικά διαγράμματα φασικών και πολικών τάσεων Φάση αναφοράς Ως φάση αναφοράς σε ένα τριφασικό σύστημα ορίζεται η πρώτη φάση, η φάση o o a. Έτσι εάν π.χ. ένα ρεύμα δοθεί με γωνία -40 ( IL -40 ), αυτό θα πει ότι έπεται

24 24 Κεφάλαιο 1 της τάσης U a κατά 40. Αν δοθεί η τάση ενός τριφασικού συστήματος σαν μιγαδικός, τότε αυτή θεωρείται ότι είναι η τάση της φάσης a. Αν λείπει ο δείκτης a σε μια τάση, τότε υπονοείται ότι αυτή είναι η πρώτη φάση του δικτύου Μονάδες φυσικών μεγεθών Οι μονάδες που χρησιμοποιούνται είναι εκείνες του συστήματος SI (Système International), όπως παρουσιάζονται στα παραρτήματα Π 1.1 και Π 1.2: π.χ. kg, m, s, A, V. Για τη δύναμη και το έργο έχουμε: N = 1 kg g = 9,81 kg m s = 1 A V s m 1 N m = 1 W s = 1 Joule Συμβολισμοί μεγεθών Όλα τα σύμβολα των μαθηματικών σχέσεων και των μεγεθών είναι σύμφωνα με τα ηλεκτροτεχνικά πρότυπα IEC , IEC , IEC καθώς και με τα διεθνή πρότυπα ISO 31-2, ISO Τα σύμβολα συσκευών είναι σύμφωνα με τα πρότυπα IEC και ISO Τα συνηθέστερα χρησιμοποιούμενα σύμβολα και οι μονάδες τους στο διεθνές σύστημα (SI) δίνονται στο παράρτημα Π. 1.3 στο τέλος του παρόντος συγγράμματος. 1.4 Φορές Αναφοράς Τάσεων, Ρευμάτων, Ισχύος Τα μεγέθη ρεύμα, τάση, ροή ισχύος ορίζονται πλήρως από έναν αριθμό και μια κατεύθυνση. Η κατεύθυνση (φορά) ορίζεται με ένα πρόσημο και μια συμβατική φορά. Η συμβατική φορά μπορεί να είναι αυθαίρετη τόσο για το ρεύμα όσο και για την πτώση τάσης. Για παράδειγμα, αν το ρεύμα 3Α ρέει από Α στο Β, τότε η συμβατική φορά μπορεί να θεωρηθεί ως ροή θετικών φορτίων. Αν η πραγματική και η συμβατική φορά ροής του ρεύματος συμπίπτουν, τότε το ρεύμα έχει θετικό πρόσημο (+), άλλως το αντίθετο, σχ Με βέλος υποδηλώνεται και η κατεύθυνση ανόδου της τάσης, δηλαδή το σημείο με την υψηλότερη τάση. Ισχύει ut () = ztit ()(). Στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στην ισχύ (ενεργή ισχύς P,

25 Εισαγωγή 25 I, i(t) Πραγματικό ρεύμα 3Α U, u(t) α) Α Β i = +3A Α Β i = 3A Συμβατική φορά β) Συμβατική φορά i(t) i(t) HK u(t) u(t) p(t) p(t) z(t) Σχ. 1.5 Σύμβαση πηγής γ) Σύμβαση καταναλωτή Φορές αναφοράς α) τάσης, β) ρεύματος, γ) σύμβαση αναφοράς καταναλωτή και πηγής. άεργη ισχύς Q, φαινόμενη ισχύς S) και όχι τόσο στις τάσεις ή τα ρεύματα. Οι ισχείς είναι βαθμωτά μεγέθη. Η φορά όμως της ροής της ισχύος σε ένα κύκλωμα είναι απαραίτητη για τον προσδιορισμό των στοιχείων εκείνων που λειτουργούν σαν πηγές, παράγοντας ηλεκτρική ισχύ και εκείνων που λειτουργούν σαν φορτία, καταναλώνοντας ηλεκτρική ισχύ. Στα ενεργειακά συστήματα οι πηγές και τα φορτία είναι συνήθως προσδιορισμένα και διακριτά. Έτσι πηγή σε ένα ενεργειακό σύστημα μπορεί να είναι μια γεννήτρια σε ένα σταθμό παραγωγής, ένας μετασχηματιστής σε έναν υποσταθμό, ένας κόμβος του δικτύου, ένας ρευματοδότης. Αντίστοιχα φορτίο μπορεί να είναι ένα παθητικό κυκλωματικό στοιχείο, μια ηλεκτρική συσκευή, μια κατοικία, μια βιομηχανία ή ακόμη και μια ολόκληρη περιοχή. Ορίζονται στη συνέχεια δυο συμβάσεις, η σύμβαση της πηγής ή γεννήτριας (ΣΠ) και η σύμβαση του καταναλωτή (ΣΚ). Αν ένα κύκλωμα θεωρείται πηγή, τότε κατά τη σύμβαση της πηγής, το ρεύμα και η ηλεκτρική ισχύς όταν βγαίνουν από το κύκλωμα αυτό θεωρούνται θετικά. Αντίθετα τα εισερχόμενα μεγέθη θεωρούνται αρνητικά. Στην περίπτωση που ένα κύκλωμα θεωρείται καταναλωτής, ισχύουν ακριβώς

26 26 Κεφάλαιο 1 Σύμβαση πηγής ό,τι βγαίνει + ό,τι μπαίνει Σύμβαση καταναλωτή ό,τι βγαίνει ό,τι μπαίνει + Ι (με I > 0) Ι (με I > 0) + ή Ι (με I < 0) + ή Ι (με I < 0) P > 0 ή P < 0 Q > 0 ή Q < 0 V P > 0 ή P < 0 Q > 0 ή Q < 0 V Σχ. 1.6 Συμβάσεις πηγής και καταναλωτή τα αντίστροφα κατά τη σύμβαση του καταναλωτή. Έτσι, θετικά θεωρούνται τα ρεύματα και οι ισχείς που εισέρχονται στον καταναλωτή και απορροφούνται από αυτόν, ενώ αρνητικά αυτά που εξέρχονται από αυτόν προς το υπόλοιπο κύκλωμα. Οι παραπάνω συμβάσεις καλύπτουν επιπλέον και τις απαιτήσεις της αρχής της διατήρησης της ενέργειας, δηλαδή της συνεχούς ισότητας της παραγόμενης και καταναλισκόμενης ηλεκτρικής ενεργής και άεργης ισχύος σε ένα κύκλωμα Οι συμβάσεις που ορίστηκαν παραπάνω, φαίνονται παραστατικά στο σχήμα 1.6. Εξετάζεται στη συνέχεια η περίπτωση ενός επαγωγικού καταναλωτή Z. Επιλέγεται η σύμβαση καταναλωτή. Ισχύει: P > 0 διότι είναι καταναλωτής και Q > 0 διότι είναι επαγωγικός καταναλωτής, οπότε απορροφά άεργη ισχύ εξ ορισμού. Έστω ότι U = UL 0 I = IL φ. Τότε: ( ) * * * * S S P+ jq P- jq S = U I fi I = fi I = = = I φ * * U U U U = L όπου φ L 0, αφού Im( I ) L 0. Συνεπώς, προκύπτει ότι σε επαγωγικό καταναλωτή το φασικό διάνυσμα του ρεύματος έπεται του αντίστοιχου της τάσης κατά θετική γωνία φ. Έστω ότι αυτός ο καταναλωτής πρέπει να συνδεθεί με κάποια πηγή. Η πηγή αυτή θα παρέχει την απαιτούμενη ενεργή και άεργη ισχύ, P και Q αντίστοιχα, του επαγωγικού καταναλωτή. Θεωρώντας τη σύμβαση της πηγής, θα ισχύει:

27 Εισαγωγή 27 + I U Z φ P Q I + + I U Δίκτυο U Z φ P Q P Q P > 0, καθώς είναι πηγή και δίνει Ρ Q > 0, καθώς είναι πηγή και δίνει Q * S P- jq * L με φ < 0 * * S S = P+ jq = U I fi I = fi I = = = I φ U U U Άρα στην περίπτωση της πηγής που δίνει άεργη ισχύ προκύπτει φ<0 και το φασικό διάνυσμα του ρεύματος έπεται του αντίστοιχου της τάσης, σύμφωνα και με το παρακάτω σχήμα 1.7. Ενώ όμως ο καταναλωτής που απορροφά άεργη ισχύ ορίζεται ως επαγωγικός δεν υπάρχει αντίστοιχος ορισμός για μια πηγή που δίνει άεργη ισχύ. Για το λόγο αυτό, υιοθετείται στη συνέχεια ο προσδιορισμός της λειτουργίας αυτής, ως πηγής με το ρεύμα να έπεται της τάσης (lagging). Ο προσδιορισμός αυτός καλύπτει και την περίπτωση της άεργης ισχύος και την περίπτωση του συντελεστή ισχύος, δηλαδή ισχύει ο προσδιορισμός πηγή με συντελεστή ισχύος 0,85 με το ρεύμα να έπεται της τάσης.

28 28 Κεφάλαιο 1 Με παρόμοιο τρόπο προκύπτει ότι για χωρητικό καταναλωτή το ρεύμα προηγείται της τάσης. Αντίστοιχα, για πηγή που απορροφά Q προκύπτει ότι το φασικό διάνυσμα του ρεύματος προηγείται του αντίστοιχου της τάσης. Η λειτουργία αυτή χαρακτηρίζεται σαν λειτουργία πηγής με το ρεύμα να προηγείται της τάσης (leading), δηλαδή ισχύει ο προσδιορισμός ότι η πηγή έχει συντελεστή ισχύος 0,85 με το ρεύμα να προηγείται της τάσης. Το παρακάτω σχήμα 1.7 συνοψίζει τις διάφορες δυνατές λειτουργικές καταστάσεις συνδυασμών πηγών και καταναλωτών. U φ θ I U Σχ. 1.7 Διανυσματικό διάγραμμα επαγωγικού καταναλωτή και πηγής που δίνει άεργη ισχύ.

29 Εισαγωγή 29 U φ > 0 I ω Σύμβαση καταναλωτή: To ηλεκτρικό κύκλωμα (ΗΚ) συμπεριφέρεται επαγωγικά και α- πορροφά ενεργή ισχύ Ρ και άεργη ισχύ Q. P > 0 Q > 0 Σύμβαση πηγής: Η πηγή παράγει ενεργή ισχύ Ρ και άεργη ισχύ Q. Λειτουργία πηγής με το ρεύμα να έπεται της τάσης (lagging). I φ < 0 U ω P > 0 Q < 0 Σύμβαση καταναλωτή: Το ΗΚ συμπεριφέρεται χωρητικά, απορροφά ενεργή ισχύ Ρ και παράγει άεργο ισχύ Q. Σύμβαση πηγής: Η πηγή παράγει ενεργή ισχύ Ρ και καταναλώνει άεργη ισχύ Q. Λειτουργία πηγής με το ρεύμα να προηγείται της τάσης (leading). φ < 0 I U ω P < 0 Q < 0 Σύμβαση καταναλωτή: Το ΗΚ συμπεριφέρεται χωρητικά και παράγει ενεργή ισχύ Ρ και άεργη ισχύ Q. Σύμβαση πηγής: Η πηγή απορροφά ενεργή ισχύ Ρ και άεργη ισχύ Q από το ΗΚ. Λειτουργία πηγής με το ρεύμα να προηγείται της τάσης (leading). U φ > 0 ω Σύμβαση καταναλωτή: Το ΗΚ συμπεριφέρεται επαγωγικά, παράγει ενεργή ισχύ Ρ και καταναλώνει άεργη ισχύ Q. P < 0 Q > 0 I Σύμβαση πηγής: Η πηγή απορροφά ενεργή ισχύ Ρ και παράγει άεργη ισχύ Q. Λειτουργία πηγής με το ρεύμα να έπεται της τάσης (lagging). Σχ. 1.8 Δυνατές θέσεις διανυσμάτων τάσης και ρεύματος σε μονοφασικό σύστημα και ροές ισχύος στις συμβάσεις καταναλωτή και πηγής του σχήματος 1.6.

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Πρόλογος Σ το βιβλίο αυτό περιλαμβάνεται η ύλη του μαθήματος «Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας» που διδάσκεται στους φοιτητές του Γ έτους σπουδών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011 Βοβός - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ISBN 978-96-46-28-9 Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 211 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Eλληνικού νόμου (N.2121/1993

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 5: Η σύγχρονη μηχανή (γεννήτρια/κινητήρας ) Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2. Όλες οι απαντήσεις να δοθούν στο εξεταστικό δοκίμιο το οποίο θα επιστραφεί.

2. Όλες οι απαντήσεις να δοθούν στο εξεταστικό δοκίμιο το οποίο θα επιστραφεί. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΠΑΛ ΚΑΒΑΛΙΕΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΠΕ 17

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΠΑΛ ΚΑΒΑΛΙΕΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΠΕ 17 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΠΑΛ ΚΑΒΑΛΙΕΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΠΕ 17 Είδη ηλεκτρικών μηχανών και εφαρμογές τους. 1. Οι ηλεκτρογεννήτριες ή απλά γεννήτριες, που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλ

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ Για τη λειτουργία των σύγχρονων γεννητριών (που ονομάζονται και εναλλακτήρες) απαραίτητη προϋπόθεση είναι η τροοδοσία του τυλίγματος του δρομέα με συνεχές ρεύμα Καθώς περιστρέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ( ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ) ΜΑΙΟΣ 009 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. Ηλεκτροτεχνία Εναλλασσόμενου Ρεύματος: Α. Δροσόπουλος:.6 Φάσορες: σελ..

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η. (Ισχύς, συντελεστής ισχύος, βελτίωση συντελεστή ισχύος. Τριφασικά δίκτυα, γραμμές μεταφοράς)

Ενότητα 3 η. (Ισχύς, συντελεστής ισχύος, βελτίωση συντελεστή ισχύος. Τριφασικά δίκτυα, γραμμές μεταφοράς) - 1 - Ενότητα 3 η (Ισχύς, συντελεστής ισχύος, βελτίωση συντελεστή ισχύος. Τριφασικά δίκτυα, γραμμές μεταφοράς) Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζεται το θέμα της ισχύος σε μονοφασικά και τριφασικά συμμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

2. Όλες οι απαντήσεις να δοθούν στο εξεταστικό δοκίμιο το οποίο θα επιστραφεί.

2. Όλες οι απαντήσεις να δοθούν στο εξεταστικό δοκίμιο το οποίο θα επιστραφεί. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές Ι. Ενότητα 4: Εύρεση Παραμέτρων. Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε

Ηλεκτρικές Μηχανές Ι. Ενότητα 4: Εύρεση Παραμέτρων. Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Ηλεκτρικές Μηχανές Ι Ενότητα 4: Εύρεση Παραμέτρων Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ 73 5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ Στην συνέχεια εξετάζονται οι µονοφασικοί επαγωγικοί κινητήρες αλλά και ορισµένοι άλλοι όπως οι τριφασικοί σύγχρονοι κινητήρες που υπάρχουν σε µικρό ποσοστό σε βιοµηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ).

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ). ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙI) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ύλη του βιβλίου περιλαμβάνει δέκα κεφάλαια.

Η ύλη του βιβλίου περιλαμβάνει δέκα κεφάλαια. vii Πρόλογος Σκοπός του παρόντος βιβλίου είναι να διερευνήσει τη λειτουργία των Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΗΕ) υπό την επίδραση διαταραχών. Καλύπτει την ύλη των μαθημάτων «Ανάλυση ΣΗΕ ΙΙ» και «Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ 1

ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ 1 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΙΙ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 00 ΘΕΜΑ Δύο συζευγμένα πραγματικά πηνία συνδέονται εν παραλλήλω, όπως στο Σχ.. Να βρεθούν () οι ενδείξεις των τριών βατομέτρων, () η

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές Βιομηχανικοί Αυτοματισμοί. Τριφασικοί Μετασχηματιστές

Ηλεκτρικές Μηχανές Βιομηχανικοί Αυτοματισμοί. Τριφασικοί Μετασχηματιστές Ουσιαστικά πρόκειται για τρεις μονοφασικούς μετασχηματιστές, στους οποίους συνδέουμε τα άκρα κατάλληλα. Κάθε μονοφασικός μετασχηματιστής μπορεί να έχει το δικό του πυρήνα, ή εναλλακτικά μπορούν και οι

Διαβάστε περισσότερα

Μετασχηματιστές Ισοδύναμα κυκλώματα

Μετασχηματιστές Ισοδύναμα κυκλώματα Μετασχηματιστές Ισοδύναμα κυκλώματα Σε ένα πρώτο επίπεδο μπορούμε να θεωρήσουμε το μετασχηματιστή ως μια ιδανική συσκευή χωρίς απώλειες. Το ισοδύναμο κύκλωμα λοιπόν ενός ιδανικού μετασχηματιστή είναι το:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της λειτουργίας της γεννήτριας συνεχούς ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ :ΜΕΤΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ, ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ, ΜΕ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟ ΜΕΤΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ.

ΤΙΤΛΟΣ :ΜΕΤΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ, ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ, ΜΕ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟ ΜΕΤΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ. ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Α/Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : ΑΣΚΗΣΗ 11 η ΤΙΤΛΟΣ :ΜΕΤΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ, ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ, ΜΕ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Εφαρμογών

Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Εφαρμογών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Εφαρμογών Ενότητα: Χωρητική Αντιστάθμιση Ισχύος Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Το ελληνικό δίκτυο

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Το ελληνικό δίκτυο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Το ελληνικό δίκτυο 1 Ηλεκτρική εγκατάσταση είναι το σύνολο των αγωγών και συσκευών που χρειάζονται για την μεταφορά και διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Ενότητα 1: Εισαγωγή Βασικές Έννοιες Επ. Καθηγήτρια Τζόγια Χ. Καππάτου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τριφασικοί Μετασχηματιστές

Τριφασικοί Μετασχηματιστές Τριφασικοί Μετασχηματιστές Από την στιγμή που το τριφασικό ρεύμα χρησιμοποιείται τόσο συχνά στα συστήματα διανομής Ηλεκτρικής Ισχύος, προκύπτει εύλογα η ανάγκη για τριφασικούς μετασχηματιστές. Έτσι θα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΦΟΡΤΙΟ

ΑΣΚΗΣΗ 2 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΦΟΡΤΙΟ ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΦΟΡΤΙΟ Σκοπός της Άσκησης: Στόχος της εργαστηριακής άσκησης είναι η μελέτη των χαρακτηριστικών λειτουργίας ενός μονοφασικού μετασχηματιστή υπό φορτίο. 1. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI. Ενότητα 2: Αρχή λειτουργίας σύγχρονων Γεννητριών Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI. Ενότητα 2: Αρχή λειτουργίας σύγχρονων Γεννητριών Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI Ενότητα 2: Αρχή λειτουργίας σύγχρονων Γεννητριών Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροτεχνία Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις. τρεις πηγές τάσης.

Ηλεκτροτεχνία Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις. τρεις πηγές τάσης. Πολυφασικά Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Ένα μονοφασικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι η βέλτιστη λύση τροφοδότησης, επειδή όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα η κυματομορφή του αφήνει μεγάλα κενά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροκινητήρας Εναλλασσόμενου Ρεύματος τύπου κλωβού. Άσκηση 9. Ηλεκτροκινητήρας εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού

Ηλεκτροκινητήρας Εναλλασσόμενου Ρεύματος τύπου κλωβού. Άσκηση 9. Ηλεκτροκινητήρας εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού ANTIKEIMENO: Άσκηση 9 Ηλεκτροκινητήρας εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού ΣΤΟΧΟΙ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ: Κατανόηση της λειτουργίας του ηλεκτροκινητήρα εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού Υπολογισμός μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ. Συσκευές οι οποίες μετασχηματίζουν το πλάτος της εναλλασόμενης τάσης

ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ. Συσκευές οι οποίες μετασχηματίζουν το πλάτος της εναλλασόμενης τάσης 1 ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Συσκευές οι οποίες μετασχηματίζουν το πλάτος της εναλλασόμενης τάσης Μετασχηματιστές ανύψωσης: Χρησιμοποιούνται για τη μείωση των απωλειών γραμμής στα συστήματα μεταφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 Ατυχήματα στην Ελλάδα Σε 3.828 ανήλθε το 2013 ο αριθμός των ατυχημάτων από αυτοκίνητα με ξένες πινακίδες στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μια ηλεκτρική µηχανή συνεχούς ρεύµατος χρησιµοποιείται ως γεννήτρια, όταν ο άξονάς της στρέφεται από µια κινητήρια µηχανή (prim movr). Η κινητήρια µηχανή

Διαβάστε περισσότερα

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ 10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Ηλεκτρική μηχανή ονομάζεται κάθε διάταξη η οποία μετατρέπει τη μηχανική ενεργεια σε ηλεκτρική ή αντίστροφα ή μετατρεπει τα χαρακτηριστικά του ηλεκτρικού ρεύματος. Οι ηλεκτρικες

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα»

Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα» Ημερίδα «Η επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών και οι προϋποθέσεις για την μεγάλη διείσδυσή τους στα ηλεκτρικά δίκτυα» ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. Ν. Δρόσος Διευθυντής Διεύθυνσης Διαχείρισης Δικτύου (ΔΔΔ) Διοργανωτής:

Διαβάστε περισσότερα

3. Κύκλωμα R-L σειράς έχει R=10Ω, L=10mH και διαρρέεται από ρεύμα i = 10 2ηµ

3. Κύκλωμα R-L σειράς έχει R=10Ω, L=10mH και διαρρέεται από ρεύμα i = 10 2ηµ 1. *Εάν η επαγωγική αντίσταση ενός πηνίου είναι X L =50Ω σε συχνότητα f = 200Hz, να υπολογιστεί η τιμή αυτής σε συχνότητα f=100 Hz. 2. Εάν η χωρητική αντίσταση ενός πυκνωτή είναι X C =50Ω σε συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 39 3. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ Είναι συνηθισµένο φαινόµενο να χρειάζεται η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας µε τάση διαφορετική από αυτή που έχει το ηλεκτρικό δίκτυο. Στο συνεχές ρεύµα αυτό µπορεί να αντιµετωπισθεί µε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕIΟΥ ΣΤΟΝ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Μιχάλης Παπαδόπουλος Ομ. Καθ. ΕΜΠ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕIΟΥ ΣΤΟΝ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Μιχάλης Παπαδόπουλος Ομ. Καθ. ΕΜΠ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕIΟΥ ΣΤΟΝ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μιχάλης Παπαδόπουλος Ομ. Καθ. ΕΜΠ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η συμβολή του ΕΜΠ στον εξηλεκτρισμό της χώρας: - Στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Ενότητα 5: Υπολογισμοί Γραμμών Ε.Η.Ε. βάσει του ΕΛΟΤ HD 384 Σταύρος Καμινάρης Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται μια διάταξη που αποτελείται από ένα σύνολο ηλεκτρικών στοιχείων στα οποία κυκλοφορεί ηλεκτρικό ρεύμα. Τα βασικά ηλεκτρικά στοιχεία είναι οι γεννήτριες,

Διαβάστε περισσότερα

Μετασχηματιστές Ισοδύναμα κυκλώματα

Μετασχηματιστές Ισοδύναμα κυκλώματα 9/5/0 Μετασχηματιστές Ισοδύναμα κυκλώματα Συνολικά οι απώλειες πυρήνα εκφράζονται στο ισοδύναμο κύκλωμα του μετασχηματιστή με τη χρήση μιας εγκάρσιας ωμικής αντίστασης: I R jx jx R I + + jx ϕ R C N N Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-456-191-9

ISBN 978-960-456-191-9 Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-191-9 Copyright, Ιανουάριος 2010, Σέμος Αναστάσιος, Eκδόσεις Zήτη Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος Άνοιξη 2008 Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Ηλεκτρικό ρεύμα Το ρεύμα είναι αποτέλεσμα της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της λειτουργίας της γεννήτριας συνεχούς

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών

Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών Ενότητα 1: Εισαγωγή Βασικές Αρχές Επ. Καθηγήτρια Τζόγια Χ. Καππάτου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος

Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος Οι στατικοί μετατροπείς συχνότητας χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο για τη μετατροπή μίας εναλλασσόμενης τάσης σε μία τάση άλλης συχνότητας και σε μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ηλεκτρική Ενέργεια ποιο ενδιαφέρουσα μορφή ενέργειας εύκολη στη μεταφορά μετατροπή σε άλλες μορφές ενέργειας ελέγχεται εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΔΕΥΤΕΡΑ, 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΜΕΡΟΣ Α ΛΥΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

tkoronides@desmie.gr

tkoronides@desmie.gr tkoronides@desmie.gr 1 Περιεχόμενα Παρουσίασης Διασυνδεμένο Σύστημα της Χώρας Παράγοντες που οδηγούν στην ανάπτυξη του Συστήματος Συμβάντα παρελθόντος Μέτρα Ανάπτυξη Συστήματος στο Νότο Συμπεράσματα 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Σύνδεσης Καταναλωτών στο Δίκτυο Μεταφοράς

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Σύνδεσης Καταναλωτών στο Δίκτυο Μεταφοράς ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Για εσωτερική Χρήση) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Σύνδεσης Καταναλωτών στο Δίκτυο Μεταφοράς ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΙΤΗΣΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Οδηγίες 1) Το Ερωτηματολόγιο αυτό θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ενότητα 9: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΣΧΥΟΣ Αριστείδης Νικ. Παυλίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΤΤΟΜΕΤΡΟ, ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΡΙΩΝ Ή ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΑΓΩΓΩΝ.

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΤΤΟΜΕΤΡΟ, ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΡΙΩΝ Ή ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΑΓΩΓΩΝ. ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Α/Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : ΑΣΚΗΣΗ 10 η Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΤΤΟΜΕΤΡΟ, ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ Σπουδαστές : Μανώλης Καμβύσης, Γιάννης Κυριαζής Επιβλέπων καθηγητής : Περιεχόμενα 1 2 3 4

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΙΙ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΑΙΘ.ΖΑ115-116

ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΙΙ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΑΙΘ.ΖΑ115-116 ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΙΙ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΟΜΑΔΑ Α ΔΕΥΤΕΡΑ 11-13, ΤΡΙΤΗ 9-10,10-11 ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Β ΔΕΥΤΕΡΑ 13-15,ΤΡΙΤΗ 11-12,12-13 ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΑΞΗΣ ΑΙΘ.ΖΑ115-116 1 Μ.ΠΗΛΑΚΟΥΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΙΙ

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά χαρακτηριστικά γεννητριών

Λειτουργικά χαρακτηριστικά γεννητριών Λειτουργικά χαρακτηριστικά γεννητριών Η φασική τάση στο εσωτερικό μιας μηχανής (στα τυλίγματα του στάτη) δίνεται από τη σχέση: E 2 N φ f A = π C Συχνότητα περιστροφής μηχανής Πλήθος σπειρών στο τύλιγμα

Διαβάστε περισσότερα

Μ ά θ η µ α «Ηλεκτροτεχνία - Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις»

Μ ά θ η µ α «Ηλεκτροτεχνία - Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ ά θ η µ α «Ηλεκτροτεχνία - Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις» Ενότητα 6.2 Θέμα: «Μελέτη Σχεδίαση ΕΗΕ Κτηρίων» Διδάσκων Δρ. Γ. Περαντζάκης Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες συνεχούς ρεύματος διαχωρίζονται στις ακόλουθες κατηγορίες: Ανεξάρτητης (ξένης) διέγερσης. Παράλληλης διέγερσης. Διέγερσης σειράς. Αθροιστικής σύνθετης διέγερσης.

Διαβάστε περισσότερα

Μ ά θ η µ α «Ηλεκτροτεχνία - Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις»

Μ ά θ η µ α «Ηλεκτροτεχνία - Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ ά θ η µ α «Ηλεκτροτεχνία - Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις» Ενότητα 6.3 Θέμα: «Επιλογή Αγωγών και Καλωδίων ΕΗΕ» Διδάσκων Δρ. Γ. Περαντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΩΣΗ ΜΕ ΑΡΧΕΙΟ. ΦΑΣΗ 1η

ΗΛΩΣΗ ΜΕ ΑΡΧΕΙΟ. ΦΑΣΗ 1η ΗΛΩΣΗ ΜΕ ΑΡΧΕΙΟ Το σύστηµα της ηλεκτρονικής υποβολής υποστηρίζει την εισαγωγή στοιχείων από εξωτερικό αρχείο. Ο σκοπός της εισαγωγής στοιχείων από αρχείο είναι η αποφυγή πολλαπλών πληκτρολογήσεων αν τα

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Μετασχηματιστών. Μετασχηματιστές Ισχύος: Μετασχηματιστές οργάνων ή μέτρησης Μετασχηματιστές τάσης Μετασχηματιστές έντασης

Είδη Μετασχηματιστών. Μετασχηματιστές Ισχύος: Μετασχηματιστές οργάνων ή μέτρησης Μετασχηματιστές τάσης Μετασχηματιστές έντασης Είδη Μετασχηματιστών Οι μετασχηματιστές που χρησιμοποιούνται στα Συστήματα Ηλεκτρι- κής Ενέργειας χωρίζονται στις εξής κατηγορίες: Μετασχηματιστές Ισχύος Μετασχηματιστές οργάνων ή μέτρησης Μετασχηματιστές

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Πρόλογος Σ το βιβλίο αυτό περιλαμβάνεται η ύλη του μαθήματος «Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας» που διδάσκεται στους φοιτητές του Γ έτους σπουδών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΡΙΤΗ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 0-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Διακόπτες δικτύων ισχύος 3 4 5 Μηχανικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚΔΟΣΗ 2.0 30.10.2009 Α. Πεδίο Εφαρμογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρμόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τρόπος σύνδεσης ασύγχρονων τριφασικών κινητήρων

Τρόπος σύνδεσης ασύγχρονων τριφασικών κινητήρων Εργαστήριο Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων 1ου ΣΕΚ Άρτας Τρόπος σύνδεσης ασύγχρονων τριφασικών κινητήρων Σύνδεση σε αστέρα ή τρίγωνο Ηλίας Λάμπρου Ηλεκτρολόγος ου ου Καθηγητής 1 ΕΠΑ.Λ. - 1 ΣΕΚ ΑΡΤΑΣ 1 Εσωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ. Μηχανές στις οποίες υπάρχει σταθερή σχέση ανάμεσα στην ταχύτητα περιστροφής του ρότορα και την συχνότητα της ηλεκτρικής ισχύος.

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ. Μηχανές στις οποίες υπάρχει σταθερή σχέση ανάμεσα στην ταχύτητα περιστροφής του ρότορα και την συχνότητα της ηλεκτρικής ισχύος. 1 Μηχανές στις οποίες υπάρχει σταθερή σχέση ανάμεσα στην ταχύτητα περιστροφής του ρότορα και την συχνότητα της ηλεκτρικής ισχύος. f: συχνότητα της ηλεκτρικής ισχύος (Ηz) p: αριθμός πόλων του ρότορα n:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες μιας νέας εποχής

Κινητήρες μιας νέας εποχής Κινητήρες μιας νέας εποχής H ABB παρουσιάζει μια νέα γενιά κινητήρων υψηλής απόδοσης βασισμένη στην τεχνολογία σύγχρονης μαγνητικής αντίστασης. Η ΑΒΒ στρέφεται στην τεχνολογία κινητήρων σύγχρονης μαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry.

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry. Επαγόµενα πεδία Ένα µαγνητικό πεδίο µπορεί να µην είναι σταθερό, αλλά χρονικά µεταβαλλόµενο. Πειράµατα που πραγµατοποιήθηκαν το 1831 έδειξαν ότι ένα µεταβαλλόµενο µαγνητικό πεδίο µπορεί να επάγει ΗΕΔ σε

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές. μηχανική, και αντίστροφα. και κινητήρες. Ηλεκτρική Ενέργεια. Μηχανική Ενέργεια. Ηλεκτρική Μηχανή. Φυσικά φαινόμενα: βαλλόμενη τάση

Ηλεκτρικές Μηχανές. μηχανική, και αντίστροφα. και κινητήρες. Ηλεκτρική Ενέργεια. Μηχανική Ενέργεια. Ηλεκτρική Μηχανή. Φυσικά φαινόμενα: βαλλόμενη τάση Ηλεκτρικές Μηχανές Οι ηλεκτρικές μηχανές είναι μετατροπείς ενέργειας Μπορούν να μετατρέψουν ηλεκτρική ενέργεια σε μηχανική, και αντίστροφα Ανάλογα με τη λειτουργία τους χωρίζονται σε γεννήτριες και κινητήρες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μηχανική Ηλεκτρικής Ισχύος

Εισαγωγή στη Μηχανική Ηλεκτρικής Ισχύος Εισαγωγή στη Μηχανική Ηλεκτρικής Ισχύος 10 Οκτωβρίου, 2006 Ηλίας Κυριακίδης Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 2005 Ηλίας Κυριακίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ «ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΙΙ»

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ «ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΙΙ» ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ «ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΙΙ» ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. EEN HELLAS S.A. (EDF( group) ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΒΡΙΔΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 100MW 90,1MW Αιολικά Πάρκα 100 MW Aνάστροφο Αντλησιοταμιευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙ ΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014. Κλάδος: Ηλεκτρολογίας Αρ.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙ ΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014. Κλάδος: Ηλεκτρολογίας Αρ. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙ ΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Πρακτική Τάξη: Β' Μάθημα: Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία Κλάδος: Ηλεκτρολογίας Αρ. Μαθητών :

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στον Ενεργειακό Σχεδιασμό κάτω από διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες.

Αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στον Ενεργειακό Σχεδιασμό κάτω από διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες. Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το εαρινό εξάμηνο 202-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή 2 3 4 5 6 Έλεγχος της τάσης και της άεργης ισχύος

Διαβάστε περισσότερα

ENCO Μ.Ε.Π.Ε. - Νίκαιας 9, 55132 Καλαμαριά - Θεσσαλονίκη. 3. Τοπική Αντιστάθμιση Αέργου Ισχύος. EnCo ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ENCO Μ.Ε.Π.Ε. - Νίκαιας 9, 55132 Καλαμαριά - Θεσσαλονίκη. 3. Τοπική Αντιστάθμιση Αέργου Ισχύος. EnCo ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 3. Τοπική Αντιστάθμιση Αέργου Ισχύος Η τεχνική προσέγγιση για την επίτευξη του εγγυημένου ποσοστού εξοικονόμησης που σας προτείνει η εταιρεία μας αποσκοπεί στην μείωση των απωλειών (W) που εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου

Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου Γενική Γενική παρουσιάση του του μαθήματος μαθήματος Διδάσκων : Δρ. Δ.Ν. Παγώνης Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Ναυπηγών Μηχανικών ΤΕ, ΣΤΕΦ, ΑΤΕΙ Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για τη σύνδεση ΦΒ συστημάτων αυτοπαραγωγής με ενεργειακό συμψηφισμό σε εγκαταστάσεις Χρηστών του Δικτύου ΜΤ

Ενημερωτικό σημείωμα για τη σύνδεση ΦΒ συστημάτων αυτοπαραγωγής με ενεργειακό συμψηφισμό σε εγκαταστάσεις Χρηστών του Δικτύου ΜΤ Ενημερωτικό σημείωμα για τη σύνδεση ΦΒ συστημάτων αυτοπαραγωγής με ενεργειακό συμψηφισμό σε εγκαταστάσεις Χρηστών του Δικτύου ΜΤ Στο παρόν ενημερωτικό σημείωμα εξετάζεται η σύνδεση ΦΒ συστήματος αυτοπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη ΥΣ. Σχηματική διάκριση τμημάτων ΥΣ.

Διάταξη ΥΣ. Σχηματική διάκριση τμημάτων ΥΣ. H μελέτη ενός ΥΣ είναι ένα πολύπλοκο πρόβλημα. Έχει να κάνει με την αντιμετώπιση διαφορετικών θεμάτων (ηλεκτρολογικών, κτιριακών, ασφάλειας). Γενικά ένας υποσταθμός αποτελείται από τα παρακάτω τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΙ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

4. ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΙ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ 56 4. ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΙ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ Οι ασύγχρονοι κινητήρες που ονοµάζονται και επαγωγικοί κινητήρες διακρίνονται σε µονοφασικούς και τριφασικούς. Στην συνέχεια θα εξετασθούν οι τριφασικοί ασύγχρονοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η ηλεκτρική μηχανή είναι μια διάταξη μετατροπής μηχανικής ενέργειας σε ηλεκτρική και αντίστροφα. απώλειες Μηχανική ενέργεια Γεννήτρια Κινητήρας Ηλεκτρική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1.3 Παράδειγμα τριφασικού επαγωγικού κινητήρα..σελ. 4-9 1.4 Σχεδίαση στο Visio

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 5: Εισαγωγή στο ηλεκτρολογικό Σχέδιο. Διάλεξη 5η Εμμανουήλ Τατάκης Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Ενότητα 5: Εισαγωγή στο ηλεκτρολογικό Σχέδιο. Διάλεξη 5η Εμμανουήλ Τατάκης Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Ενότητα 5: Εισαγωγή στο ηλεκτρολογικό Σχέδιο Διάλεξη 5η Εμμανουήλ Τατάκης Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ENOTHTA B ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΛΕΞΗ 5 η 2 ΤΕΧΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαστασιολόγηση ουδετέρου αγωγού σε εγκαταστάσεις με αρμονικές

Διαστασιολόγηση ουδετέρου αγωγού σε εγκαταστάσεις με αρμονικές Διαστασιολόγηση ουδετέρου αγωγού σε εγκαταστάσεις με αρμονικές Όπως είναι γνωστό, η παρουσία μη γραμμικών φορτίων σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα δημιουργεί αρμονικές συνιστώσες ρεύματος στα καλώδια τροφοδοσίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 12. Ηλεκτρική Ισχύς. Μέτρηση μονοφασικής ισχύος με την χρήση τριών αμπερομέτρων

Άσκηση 12. Ηλεκτρική Ισχύς. Μέτρηση μονοφασικής ισχύος με την χρήση τριών αμπερομέτρων ΣΚΟΠΟΣ Άσκηση 12 Ηλεκτρική Ισχύς Μέτρηση μονοφασικής ισχύος με την χρήση τριών αμπερομέτρων Εξοικείωση των σπουδαστών στην μέτρηση Μονοφασικής Ισχύος και μικρού συντελεστού ισχύος. ΘΕΩΡΙΑ-ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα