ΕΤΟΣ 2012/ΤΕΥΧΟΣ 1. ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ Βιολόγος, Msc.,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΤΟΣ 2012/ΤΕΥΧΟΣ 1. ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ Βιολόγος, Msc., liladim@yahoo.gr"

Transcript

1 ΕΤΟΣ 2012/ΤΕΥΧΟΣ 1 ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ Βιολόγος, Msc., ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΑΛΛΙΑ - ΑΝΤΩΝΙΟΥ Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, Εμπειρογνώμων στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο Περιβάλλοντος, BΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

2

3 ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ Βιολόγος, Msc., ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΑΛΛΙΑ - ΑΝΤΩΝΙΟΥ Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, Εμπειρογνώμων στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο Περιβάλλοντος, BΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Ανάτυπο από το «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ» Τεύχος 1 / Έτος 2012 ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΕΒΕ Μαυρομιχάλη 23, Αθήνα Τηλ.: Fax:

4

5 ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) 13 Bιώσιμος τουρισμός στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ, Βιολόγος, Msc., ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΑΛΛΙΑ - ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, Εμπειρογνώμων στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο Περιβάλλοντος, Με τις νέες δεσμεύσεις που υιοθέτησε η Ευρ. Επιτροπή η προστασία της βιοποικιλότητας τίθεται ως πρωταρχικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως βασική παράμετρος της βιώσιμης ανάπτυξης. Το μοντέλο ανάπτυξης του βιώσιμου τουρισμού στην ΕΕ εντάσσεται στη βιώσιμη ανάπτυξη, ώστε να εναρμονίζεται με την προστασία του περιβάλλοντος, τον σεβασμό στην τοπική κοινωνία και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Ελλάδα μπορεί να καταστεί ισχυρός πόλος έλξης βιώσιμου τουρισμού με την αξιοποίηση της πλούσιας βιοποικιλότητας που διαθέτει, του πολιτισμού και της ιστορίας της, αξιοποιώντας τα σχετικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ. 1. Η απώλεια της βιοποικιλότητας αυξάνεται δραματικά Η αντιμετώπιση του παγκόσμιου προβλήματος της απώλειας της βιοποικιλότητας απασχόλησε, εκ νέου, πρόσφατα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία εξέδωσε το 2011 Ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με θέμα: «Μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους - Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2000». Σύμφωνα με την ανωτέρω Ανακοίνωση, διαπιστώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες τεράστια αύξηση στην παγκόσμια ζήτηση φυσικών πόρων και αναμένεται περαιτέρω αύξηση στο μέλλον. Στην Ανακοίνωση αναφέρεται η εκτίμηση ότι έως το 2050 η αξία των παγκόσμιων επιχειρηματικών ευκαιριών που εξαρτώνται από τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων, που αυτή στηρίζει, θα φθάσει τα δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως. Εν τούτοις, μόλις πρόσφατα άρχισε να συνεκτιμάται η αξία της βιοποικιλότητας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων 1. Σχετικά με την κατανάλωση των φυσικών πόρων που επιφέρει μη αναστρέψιμες συνέπειες στο πλανητικό οικοσύστημα, αναφέρεται ενδεικτικά ότι τ.χλμ. τροπικού δάσους αποψιλώνονται κάθε χρόνο, ενώ από το 1960 μέχρι σήμερα το ένα τρίτο των παγκόσμιων καλλιεργούμενων εκτάσεων έχει εγκαταλειφθεί ή εξαντληθεί, ως αποτέλεσμα της υπερεκμετάλλευσης και της υποβάθμισης του εδάφους. 1. COM(2011) 21 τελικό, , Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο και την Ευρωπαική Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους - Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020». Ο ρυθµός απώλειας ειδών είναι σήµερα εκατονταπλάσιος έως χιλιαπλάσιος του φυσικού, κυρίως ως αποτέλεσμα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, σύμφωνα με μελέτη του Οργανισµού Γεωργίας και Διατροφής των Ηνωμένων Εθνών (FAO), στο πλαίσιο των δράσεων των Ηνωμένων Εθνών για τη βιοποικιλότητα. Ειδικότερα 2 : - το 60% των οικοσυστημάτων του πλανήτη υποβαθμίζεται ή χρησιμοποιείται µε τρόπο που παραβιάζει τις αρχές της αειφορίας, - το 75% των ιχθυαποθεµάτων υφίστανται υπερεκμετάλλευση ή μειώνονται σε βαθµό εξάντλησης, - από το 1990 έχει απολεσθεί παγκοσμίως το 75% της γενετικής ποικιλότητας των καλλιεργούμενων φυτών, - κάθε έτος αποψιλώνονται 13 εκατ. εκτάρια τροπικών δασών. Παράλληλα, το Παγκόσμιο Ινστιντούτο Φυσικών Πόρων, που δραστηριοποιείται στις ΗΠΑ, ανακοίνωσε σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2011, ότι το 20% των κοραλλιογενών υφάλων του πλανήτη έχει εξαφανιστεί και αν δεν µετριαστεί η κλιµατική αλλαγή, το 95% διατρέχει κίνδυνο καταστροφής ή σοβαρότατων βλαβών έως το Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος ανακοίνωσε το 2010, ότι παρά τα µέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της απώλειας της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη, µόλις το 17% των ενδιαιτημάτων και ειδών και το 11% των οικοσυστημάτων, που προστατεύονται από την ευρωπαϊκή νοµοθεσία, βρίσκονται σε ικανοποιητική κατάσταση 4. Το μοντέλο ανάπτυξης που ακολούθησε η Ευρώπη για πολλές δεκαετίες οδήγησε στην εντατική χρήση των πόρων χωρίς να αποτιμώνται οι επιπτώσεις στο περιβάλλον. Δυστυχώς ακόμα και σήμερα, το μοντέλο ανάπτυξης της Ευρώπης, τιμολογώντας ορισμένους από τους φυσικούς πόρους σε επίπεδα κάτω του πραγματικού κόστους, εξακολουθεί, σε πολλές περιπτώσεις, να ενθαρρύνει τη χρήση των πόρων χωρίς να λαμβάνονται υπ όψη οι επιπτώσεις στο περιβάλλον FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), 3. World Resources Institute, 2011 «Reefs at Risk Revisited», Το Παγκόσμιο Επιχειρηματικό Συμβούλιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη εκτιμά ότι μέχρι το 2050 θα χρειαστεί τετραπλάσια έως και δεκαπλά- Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

6 14 ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Ε. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ - Α. ΚΑΛΛΙΑ-ΑΝΤΩΝΙΟΥ Η Ευρ. Επιτροπή εκτιμά ότι η πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη σήμερα είναι ο μετασχηματισμός της οικονομίας της σε οικονομία αποδοτικής χρήσης πόρων συνεκτιμώντας τις επιπτώσεις στο περιβάλλον (πράσινη οικονομία). Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας να στηρίζεται: α) στην στροφή σε νέες πηγές ανάπτυξης και απασχόλησης, μέσω του περιορισμού του κόστους, β) στην εμπορική εκμετάλλευση καινοτομιών, γ) στην καλύτερη διαχείριση των φυσικών πρώτων υλών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, μέσω της βελτίωσης του σχεδιασμού των προϊόντων, ώστε να είναι περισσότερο ανθεκτικά και ανακυκλώσιμα. Ο κατωτέρω χάρτης που εκπόνησε η Ευρ. Επιτροπή, δείχνει την κατάσταση των κρατών μελών της ΕΕ όσον αφορά τη βιώσιμη χρήση των πόρων. Όσο πιο υψηλή είναι η βαθμολογία κάθε κράτους, τόσο πιο βιώσιμη είναι η χρήση των πόρων του 6. Παρατηρείται ότι 16 χώρες, περιλαμβανομένης της Ελλάδας, έχουν αρνητική βαθμολογία. 2. Ο ρόλος του τουρισμού στην οικονομία της ΕΕ Ο τουρισμός συνδέεται -άμεσα και έμμεσα- με όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας, όπως γεωργία, κατασκευές, παραγωγή ενέργειας, μεταφορές, καθώς και με το σύνολο των δραστηριοτήτων του τριτογενή τομέα, αποτελεί δε την ταχύτερα αναπτυσσόμενη παγκόσμια βιομηχανία. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδίων και Τουρισμού (WTTC), που συστάθηκε το 1990, σια αύξηση της αποδοτικότητας των πόρων, ενώ θα χρειαστούν σημαντικές αλλαγές ήδη με χρονικό ορίζοντα το Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ ECFIN, στην εικοσαετία ο τουρισμός αναπτύχθηκε σχεδόν κατά 300%, δημιουργώντας ετησίως εισόδημα 540 εκατ. δολ. σε μισθούς και ημερομίσθια 7. Ειδικότερα στην ΕΕ η συμβολή του τουρισμού στην οικονομκή ανάπτυξη, όπως παρουσιάζεται στην Ανακοίνωση που εξέδωσε το 2010 η Ευρ. Επιτροπή προς το Συμβούλιο και το Ευρ. Κοινοβούλιο, με τίτλο: «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισμός στον κόσμο - Ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για τον ευρωπαϊκό τουρισμό», συνοψίζεται ως εξής: - Ο τουρισμός αντιπροσωπεύει την τρίτη μεγαλύτερη κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα της ΕΕ, μετά από τους τομείς του εμπορίου και τον κατασκευαστικό τομέα. - Ο τουρισμός περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία προϊόντων και προορισμών και εμπλέκει πολλούς διαφορετικούς φορείς, δημόσιους και ιδιωτικούς, με πολύ αποκεντρωμένα πεδία αρμοδιοτήτων, συχνά σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. - Με περίπου 1,8 εκατ. επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες (ΜΜΕ), οι οποίες κατέχουν περίπου το 5,2% του συνολικού εργατικού δυναμικού (δηλ. περίπου 9,7 εκατ. θέσεις απασχόλησης, με σημαντική αναλογία νέων) και λαμβανομένων υπ όψη των τομέων που συνδέονται μαζί του 8, η συνεισφορά του τουρισμού στο ΑΕΠ είναι πολύ υψηλή, καθ ότι εκτιμάται ότι πάνω από το 10% του ΑΕΠ της ΕΕ οφείλεται σε αυτόν και ότι προσφέρει περίπου 12 % του συνόλου της απασχόλησης 9. - Ο Τουρισμός συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη κύριων στόχων της ΕΕ, όπως η οικονομική ανάπτυξη και η οικονομική και κοινωνική συνοχή. - Η αύξηση της απασχόλησης στον τομέα του τουρισμού τα τελευταία χρόνια ήταν σημαντικά υψηλότερη σε σύγκριση με άλλους τομείς της οικονομίας, καθιστώντας τον τουρισμό σημαντικό παράγοντα επίτευξης των στόχων της Λισαβόνας για τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας. Οι συνολικές θέσεις εργασίας που υποστηρίχθηκαν μέσω της τουριστικής δραστηριότητας ήταν 28 εκατ. (7,7% της συνολικής απασχόλησης) το 2011 και αναμένεται να φθάσουν τις 30 εκατ. μέχρι το Ο Τουρισμός ως οικονομική δραστηριότητα μπορεί να δημιουργήσει ανάπτυξη και απασχόληση στην ΕΕ, συνεισφέροντας ταυτόχρονα στην ανάπτυξη και την οικονομική και κοινωνική ολοκλήρωση των αγροτικών και ορεινών περιοχών, των παράκτιων περιφερειών και των νησιών, των απομακρυσμένων και άκρως απομακρυσμένων περιφερειών. 7. World Travel and Tourism Council, 1992 «The World Travel and Tourism Environment Review», 8. Συγκεκριμένα, οι τομείς της διανομής, ο κατασκευαστικός τομέας, οι εταιρείες μεταφορών (αεροπορικές, σιδηροδρομικές, θαλάσσιες), καθώς και ο πολιτιστικός τομέας. 9. COM(2010) 352 τελικό, Ανακοίνωση της Ε. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ε. Κοινοβούλιο και την Ευρωπαική Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισμός στον κόσμο - Ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για τον ευρωπαϊκό τουρισμό». 10. World Tourism Organization, 2011 «European tourism grows above expectations», PR 11087, Madrid, London. Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

7 ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Επιπτώσεις του τουρισμού στο περιβάλλον - Ανάγκη ανάπτυξης μοντέλου βιώσιμου τουρισμού Οι επιπτώσεις του τουρισμού στο περιβάλλον άρχισαν να μελετώνται στις αρχές της δεκαετίας του Αφορούν τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, των υδάτων, την παραγωγή αποβλήτων, την αισθητική υποβάθμιση του φυσικού τοπίου καθώς και την κατανάλωση σημαντικών ποσών φυσικών πόρων. Δεδομένου ότι ο μαζικός τουρισμός αποτελούσε μέχρι πρόσφατα, το επιδιωκόμενο της τουριστικής βιομηχανίας, σε ελάχιστες μόνο χώρες αποτράπηκαν οι δυσμενείς επιπτώσεις του στο περιβάλλον 11. Ως μαζικός τουρισμός χαρακτηρίζεται η αγορά διακοπών με οργανωμένη μεταφορά μεγάλου αριθμού ανθρώπων, μέσω τυποποιημένων πακέτων διακοπών, σε θέρετρα που έχουν σχεδιαστεί ειδικά γι αυτό τον σκοπό 12. Από τη δεκαετία του 1980 άρχισε να προωθείται το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης με χαρακτηριστικά βιώσιμης ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (WTO) 13, η ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού πρέπει να ικανοποιεί τις ανάγκες των σημερινών τουριστών και των περιοχών που τους φιλοξενούν και παράλληλα να προστατεύει και να ενισχύει τις μελλοντικές δυνατότητες ανάπτυξης τουρισμού. Ο βιώσιμος τουρισμός διαχειρίζεται τους πόρους με τρόπο, ώστε να είναι δυνατόν να εκπληρώνονται οι οικονομικές, κοινωνικές και αισθητικές ανάγκες, ενώ παράλληλα να διατηρείται η πολιτιστική ακεραιότητα, οι ουσιώδεις οικολογικές διαδικασίες, η βιολογική ποικιλότητα και τα συστήματα υποστήριξης της ζωής. Συνεπώς, τα προϊόντα του βιώσιμου τουρισμού λειτουργούν σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον, την κοινωνία και το πολιτιστικό περιβάλλον 14. Ο ορισμός της «βιώσιμης ανάπτυξης του τουρισμού» απασχόλησε τους μελετητές και αναπτύχθηκαν διάφοροι ορισμοί Tsartas P., Manologlou E., Markou A., 2003, Geothermal energy as a factor of sustainable tourism development, Scientific Conference «Sustainable tourism development and the environment» Chios Island 2-5 Oct. 12. Meiko Murayama, 2000, Sustainable Tourism: A Marketing Perspective, International Journal of Contemporary Hospitality Management, vol. 12 Iss: 3, pp , University of Surrey Κοκκώσης Χ., Τσάρτας Π., 2001, Βιώσιμη Τουριστική Ανάπτυξη και Περιβάλλον, εκδ. Κριτική, Αθήνα: Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη αποτελεί η τουριστική ανάπτυξη που δραστηριοποιείται ισόρροπα στην τοπική, κοινωνική, οικονομική, πολιτισμική και περιβαλλοντική δομή της κάθε τουριστικής περιοχής, διαμορφώνοντας παράλληλα όρους (υπηρεσίες, υποδομές, τεχνογνωσία) για την συνεχή ανατροφοδότηση της, Σφακιανάκης Μ., 2000, Εναλλακτικές μορφές τουρισμού, εκδ. Έλλην, Αθήνα: Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη αποτελεί η διαδικασία προώθησης του τουρισμού, χωρίς να καταστρέφεται το φυσικό κεφάλαιο του τουριστικού προορισμού, έτσι ώστε και στο μέλλον να μπορούν και άλλοι τουρίστες να προσέλθουν, για να απολαύσουν εξ ίσου το περιβάλλον και τους πόρους του τουριστικό τόπου, Merchadou C., 2001, Promoting environmental Οι αρχές της βιωσιμότητας αφορούν το περιβάλλον, την οικονομία και τις κοινωνικές συνθήκες της τουριστικής ανάπτυξης. Επομένως, για να επιτευχθεί μακροχρόνια βιωσιμότητα, απαιτείται εναρμόνιση αυτών των τριών συντελεστών. Ως κυρίαρχες παράμετροι της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης προβάλλονται: Ο ειδικός σχεδιασμός της τουριστικής ανάπτυξης που να στοχεύει στην ισορροπία ανάμεσα στην κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Η ενίσχυση των μέτρων που συμβάλλουν στις διαδικασίες ανατροφοδότησης της ανάπτυξης, όπως τοπικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, συνδέσεις ανάμεσα στους διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας, έρευνας, εκπαίδευσης, μάρκετινγκ. Το ειδικό θεσμικό πλαίσιο που να προωθεί η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Η προώθηση μέτρων και πολιτικών που συμβάλλουν στην προστασία και την ανάδειξη του τοπικού φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος. Η χρήση ειδικών και εναλλακτικών μορφών τουρισμού ως βασικού άξονα της τοπικής τουριστικής ανάπτυξης. Ο βιώσιμος τουρισμός αναφέρεται συχνά και ως «πράσινος τουρισμός», «υπεύθυνος τουρισμός», «εναλλακτικός τουρισμός» Η εμφάνιση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης από τη δεκαετία του 1980 Η ανάλυση των δυσμενών επιπτώσεων της ανεξέλεγκτης και μονόπλευρης τουριστικής ανάπτυξης και η ανάγκη προώθησης νέου μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης, που να συμπεριλαμβάνει τις αρχές της αειφορίας έγινε με διαδοχικές Διακηρύξεις και Διασκέψεις, όπως: α) η Διακήρυξη της Μανίλα για τον Παγκόσμιο Τουρισμό το έτος 1980, β) η Διάσκεψή του Ρίο για το Περιβάλλον το έτος 1992, καθώς και η υιοθέτηση της Agenda 21, η οποία ενσωματώθηκε στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, γ) ο Παγκόσμιος Κώδικας Δεοντολογίας για τον Τουρισμό το έτος Τα συμπεprotection and sustainable development for tourism: Ο βιώσιμος τουρισμός συνδέει τους οικονομικούς στόχους της τουριστικής ανάπτυξης με τη συντήρηση των πόρων που είναι ουσιαστικοί για την ύπαρξή του. Η ανάπτυξη του τουρισμού στηρίζεται στο σεβασμό και τη διατήρηση των κοινωνικοπολιτιστικών και περιβαλλοντικών πόρων, καθώς επίσης και στην αρμονική συνύπαρξη των τουριστών - επισκεπτών και των εργαζομένων στον τουριστικό τομέα και στην τοπική κοινωνία, Ανδριώτης Κ., 2003, Ο εναλλακτικός τουρισμός και τα διαφοροποιημένα χαρακτηριστικά του, Επιθεώρηση Χωρικής Ανάπτυξης, Σχεδιασμού και Περιβάλλοντος, ISSN : Η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη: α) επιτυγχάνεται μέσω ηπιότερων μορφών τουρισμού που δεν θα αποβλέπουν αποκλειστικά στο οικονομικό αποτέλεσμα, αλλά θα δείχνουν παράλληλα ιδιαίτερη σημασία και σεβασμό στο περιβάλλον, στον πολιτισμό και στις ιδιαιτερότητες της τοπικής κοινωνίας, β) είναι εφαρμόσιμη σε όλες τις μορφές τουρισμού και σε όλες τις περιοχές προορισμού, συμπεριλαμβανομένου του μαζικού και όλων των εναλλακτικών μορφών τουρισμού. 16. Carr A., 2003, Ecotourism, Wilderness and Mountains: Issues, Strategies and Regional Development in New Zealand, Journal of Ecotourism, vol. 2, No. 2 p.p Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

8 16 ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Ε. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ - Α. ΚΑΛΛΙΑ-ΑΝΤΩΝΙΟΥ ράσματα που προέκυψαν από τις ανωτέρω Διασκέψεις καθορίζουν τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και ταυτόχρονα, τονίζουν την υποχρέωση της παγκόσμιας κοινότητας, που εμπλέκεται με την τουριστική ανάπτυξη, να προστατεύσει το περιβάλλον, προωθώντας την ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού. Οι αρχές που διέπουν τη βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού, οι οποίες διατυπώθηκαν στην ανωτέρω Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών στο Ρίο, το 1992 και οριστικοποιήθηκαν στο παγκόσμιο συνέδριο στο Λανθαρότε της Ισπανίας, το 1995, είναι οι εξής: - Η τουριστική ανάπτυξη πρέπει να είναι φιλική προς το περιβάλλον καθώς και οικονομικά βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη για τις τοπικές κοινωνίες. - Ο τουρισμός πρέπει να εναρμονίζεται με το φυσικό, πολιτισμικό και ανθρώπινο περιβάλλον. - Ο τουρισμός πρέπει να μεριμνά για τις επιπτώσεις του στην πολιτισμική κληρονομιά και την παράδοση της τοπικής κοινωνίας. - Η ενεργός συμμετοχή του τουρισμού στη βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει κοινές δράσεις και συμμετοχή σε αυτές όλων των φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και αποτελεσματικούς μηχανισμούς συντονισμού σε όλα τα επίπεδα (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό κ.λπ.). - Η προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος απαιτεί συνεργασία για πολιτισμικές, τεχνολογικές και επαγγελματικές - οργανωτικές καινοτομίες, ιδίως στην ανάπτυξη εργαλείων ολοκληρωμένου σχεδιασμού και διαχείρισης της τουριστικής ανάπτυξης. - Πρωτεύοντες στόχοι στην τουριστική ανάπτυξη πρέπει να είναι η διατήρηση του τουριστικού προορισμού και η ικανότητα εξυπηρέτησης των τουριστών στο πλαίσιο μιας στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη. - Ο τουρισμός πρέπει να βασίζεται στη διεύρυνση των ευκαιριών για τις τοπικές κοινωνίες συμβάλλοντας στο μέγιστο στην τοπική οικονομία. - Ο τουρισμός πρέπει να συμβάλει αποτελεσματικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων και στον κοινωνικοπολιτισμικό εμπλουτισμό του κάθε τόπου προορισμού. - Η κεντρική διοίκηση και συναφείς φορείς με τη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων πρέπει να αναλάβουν δράσεις που να συμβάλουν στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης. - Προτεραιότητα πρέπει να δίνεται στις δράσεις που συμβάλλουν στην προστασία και ανάδειξη του περιβάλλοντος και στους μηχανισμούς ενσωμάτωσης του περιβαλλοντικού κόστους στις επενδύσεις και παρεμβάσεις για τον τουρισμό. - Οι περιβαλλοντικά και πολιτισμικά ευαίσθητες περιοχές πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης μέριμνας. - Στην αναζήτηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού προτεραιότητα πρέπει να δοθεί σε εκείνες που συμβάλλουν σε μια προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης με σεβασμό στο φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον. - Ιδιαίτερη σημασία να δοθεί στη διάδοση και ανταλλαγή εμπειριών και γνώσης για δράσεις και τεχνολογίες που ενσωματώνουν τον τουρισμό στη στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης. - Η προώθηση περιβαλλοντικά φιλικών συστημάτων διαχείρισης του τουρισμού. - Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στον ρόλο και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από τις μεταφορές, στην αξιοποίηση εναλλακτικών μορφών ενέργειας και στη διαχείριση των αποβλήτων. - Η υιοθέτηση και εφαρμογή περιβαλλοντικά φιλικής δεοντολογίας είναι σημαντική για όλους τους δρώντες στον τουρισμό. - Η ευαισθητοποίηση όλων είναι σημαντική για την εφαρμογή των παραπάνω αρχών και στόχων. Στο πλαίσιο του βιώσιμου τουρισμού δίδονται οι ακόλουθοι ορισμοί: - Πράσινος Τουρισμός 17 : ο τουρισμός που αναβαθμίζει τα τοπικά φυσικά και πολιτιστικά στοιχεία, λειτουργεί υπό τον έλεγχο των τοπικών κοινωνιών παρέχοντας απασχόληση, αλλά και διατηρεί τα οικονομικά οφέλη εντός των τοπικών κοινωνιών. Η τουριστική βιομηχανία χρησιμοποιεί τον όρο «πράσινος τουρισμός» ως μήνυμα προς τους τουρίστες για να ακολουθήσουν στάση σεβασμού του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, όπως εξοικονόμηση ενέργειας, αποφυγή ρύπανσης. - Εναλλακτικός Τουρισμός: οποιαδήποτε άλλη μορφή τουρισμού διαφορετική αυτής του μαζικού, είναι μικρής κλίμακας, αναπτύσσεται από μέλη της τοπικής κοινωνίας και βασίζεται στην ιδιαίτερη ευαισθησία προς το τοπικό περιβάλλον και τη φέρουσα ικανότητά του. Κοινά γνωρίσματα του πράσινου και του εναλλακτικού τουρισμού είναι: α) η αναγκαιότητα αποφυγής δυσμενών επιπτώσεων στο περιβάλλον από την τουριστική δραστηριότητα, β) η συμβατότητα των τουριστικών δραστηριοτήτων με τις φυσικές, κοινωνικές και τοπικές αξίες, γ) η θετική αλληλεπίδραση μεταξύ επισκεπτών και φιλοξενούντων Ήπιος ή Υπεύθυνος Τουρισμός: Ο τουρισμός που αναγνωρίζει την αναγκαιότητα μιας οργανωμένης, μικρής κλίμακας, τουριστικής ανάπτυξης από όλους τους εμπλεκόμενους στην τουριστική περιοχή. Ο ήπιος ή υπεύθυνος τουρισμός διαφέρει από τον «πράσινο» ή «εναλλακτικό» στο ότι δεν «εξοβελίζει» τον μαζικό τουρισμό, αλλά λαμβάνει τα αναγκαία ρεαλιστικά διορθωτικά μέτρα, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι δυσμενείς επιπτώσεις της υφισταμένης τουριστικής βιομηχανίας. Ο «ήπιος ή υπεύθυνος τουρισμός»: α) δεν αποτελεί κάποια ιδιαίτερη μορφή τουρισμού αλλά «αρχές υπευθυνότητας», τις οποίες κάθε μορ- 17. Bramwell B., Lane B., 1999, Sustainable Tourism: Contributing to the Debates, Journal of Sustainable Tourism. 18. Jarvis Luoma J., 1998, Alternative tourism and the evolution of tourist areas, Tourism Management. Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

9 ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) 17 φή τουρισμού, μαζικού ή εναλλακτικού, θα πρέπει να σέβεται, β) ζητά να διαμορφωθεί μια κουλτούρα τουριστικής ανάπτυξης η οποία θα απαιτεί τη συνεργασία των πολιτών, των επαγγελματιών του τουρισμού, της κυβέρνησης και της τοπικής αυτοδιοίκηση 19, γ) έχει ως αποδέκτη και τον ίδιο τον τουρίστα, ο οποίος θα πρέπει να εκπαιδευθεί κατάλληλα, ώστε να αντιμετωπίζει και ο ίδιος με ευαισθησία το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον. Η προώθηση του βιώσιμου τουρισμού, προϋποθέτει την ανάπτυξη νέων τρόπων τουριστικής δραστηριότητας. Συγκεκριμένα: 1. Οι ειδικοί τρόποι τουρισμού χαρακτηρίζονται από ένα ειδικό κυρίαρχο κίνητρο στη ζήτηση (π.χ. οικολογία, πολιτισμός) και από την ανάπτυξη αντίστοιχης ειδικής υποδομής στις τουριστικές περιοχές, που αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των τουριστών. 2. Οι εναλλακτικοί τρόποι τουρισμού συνδέονται με συγκεκριμένα θέματα, όπως: φυσιολατρία, ταξίδια περιπέτειας, αθλητισμός, περιήγηση, περιβάλλον, γνωριμία με την τοπική παράδοση. Οι τουρίστες συχνά επιλέγουν ένα τρόπο οργάνωσης και διεξαγωγής του ταξιδιού με αυτονομία στις επιλογές και περιήγηση με μικρή ή ελάχιστη χρήση υπηρεσιών οργανωμένου τουρισμού. Επιπλέον, υπάρχει ειδική υποδομή εξυπηρέτησης των τουριστών. Οι νέοι τρόποι τουρισμού υιοθετούν τη φιλοσοφία της ελαχιστοποίησης των περιβαλλοντικών αρνητικών επιδράσεων, ενώ ταυτόχρονα στοχεύουν στη μεγιστοποίηση των θετικών επιδράσεων μέσω της ανάπτυξης νέων τουριστικών προορισμών, επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, αναβάθμισης και διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος. Εναλλακτικά είδη τουρισμού αποτελούν ο οικοτουρισμός, αγροτουρισμός, πολιτιστικός τουρισμός, ο τουρισμός περιπέτειας κ.ά. Παρουσιάζονται κατωτέρω εναλλακτικά είδη τουρισμού, όπως αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία: Πολιτιστικός τουρισμός (ΠΟΤ): Μπορεί να αναπτυχθεί σε οποιονδήποτε χώρο (ύπαιθρο, πόλεις κ.λπ.) και να περιέχει και άλλες τουριστικές δραστηριότητες, όπως γεωλογικές, αρχαιολογικές, εκπαιδευτικές. Η επιθυμία των τουριστών να γνωρίσουν μορφές και στοιχεία του υλικού και πνευματικού πολιτισμού της χώρας που επισκέπτονται, όπως αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, χειροτεχνήματα, έθιμα, πολιτιστικές δραστηριότητες, μορφές τέχνης, επιδιώκοντας να βιώσουν εμπειρίες από άλλους πολιτισμούς, αποτελούν κίνητρα επιλογής τουριστικού προορισμού. Στοιχεία του πολιτισμού που μπορούν να θεωρηθούν ως τουριστικοί πόροι, είναι: - μορφές τέχνης (μουσική, χορός, γλυπτική κ.ά.), - έθιμα και παραδόσεις της περιοχής που σχετίζονται με την τοπική παράδοση, - ιστορία, θρησκεία (πνευματικά και υλικά στοιχεία),- δομημένο περιβάλλον (αρχιτεκτονική, παραδοσιακοί οικισμοί, ιστορικά κέντρα), - σύνολα φυσικού περιβάλλοντος ή μικτού φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος (τοπία), - πολιτιστικές εκδηλώσεις. Ο ΠΟΤ περιλαμβάνει: Α. Μετακινήσεις ατόμων με πολιτιστικά κίνητρα, όπως: οι παραστάσεις τέχνης, οι πολιτιστικές περιηγήσεις, η συμμετοχή σε φεστιβάλ και άλλα πολιτιστικά γεγονότα, οι επισκέψεις σε μνημεία και τοποθεσίες, η μελέτη της φύσης, τα ήθη και έθιμα, οι θρησκευτικές εκδηλώσεις. Β. Μετακινήσεις των ατόμων για την εξερεύνηση του διαφορετικού που οδηγεί στη βελτίωση του πολιτιστικού επιπέδου μέσα από την πληροφόρηση, την εμπειρία και την συναναστροφή με άλλους λαούς και τοπικές κοινότητες. Η μάθηση διαφοροποιεί τον πολιτιστικό τουρισμό από τις άλλες μορφές τουρισμού. Οι πολιτιστικοί τουρίστες μαθαίνουν την κουλτούρα ενός προορισμού και αποκτούν νέες εμπειρίες σχετιζόμενες με αυτή την κουλτούρα. Ο πολιτιστικός τουρισμός συμπεριλαμβάνει και την «κατανάλωση» του τρόπου ζωής του προορισμού. Ο εκπαιδευτικός τουρισμός είναι μία μορφή πολιτιστικού τουρισμού 20. Τουρισμός περιπέτειας: Περιλαμβάνει «κίνδυνο» κατά την τουριστική δραστηριότητα χωρίς να απειλείται η ζωή του τουρίστα. Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατάλληλη υποδομή, ο εξοπλισμός και οι υπηρεσίες κατά την άσκηση της δραστηριότητας. Ο τουρισμός περιπέτειας περιλαμβάνει δραστηριότητες, όπως η παρατήρηση της φύσης, άγριων ζώων (π.χ. πουλιά), υδάτινες (π.χ. canoeing, kayaking), χειμερινές (π.χ. σκι), χερσαίες (π.χ. ορειβασία), εναέριες (π.χ. πτήσεις με ανεμόπτερα, αερόστατα, bungee jamping, πτώσεις με αλεξίπτωτα) 21. Αγροτουρισμός: Περιλαμβάνει τουριστικές δραστηριότητες μικρής κλίμακας, οικογενειακής ή συνεταιριστικής μορφής, που αναπτύσσονται στον αγροτικό χώρο από ανθρώπους που ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία. Προσφέρει εναλλακτικές λύσεις στην απασχόληση των αγροτών βελτιώνοντας το εισόδημα και την ποιότητα ζωής τους. Συνδέεται με κοινωνικές, περιβαλλοντικές και πολιτισμικές αξίες, οι οποίες επιτρέπουν τόσο στους οικοδεσπότες (μικροεπιχειρηματίες) όσο και στους φιλοξενούμενους των περιοχών (τουρίστες - επισκέπτες) να αλληλεπιδρούν και να μοιράζονται εμπειρίες. Οι αγροτουριστικές δραστηριότητες συνδυάζονται με το φυσικό περιβάλλον, τη χλωρίδα και την πανίδα των περιοχών. Υγροβιότοποι, Εθνικοί Δρυμοί, τοπία φυσικού κάλλους, τοπική αγροτική πολιτιστική κληρονομιά, ήθη και έθιμα των κατοίκων, συμμετοχή σε τοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις, εκδηλώσεις με θεματικό χαρακτήρα (π.χ. γιορτή της ελιάς, του κρασιού), αξιοθέατα, μνημεία, αγροτικά μουσεία, μικρά θεματικά πάρκα, τοπική γαστρονομία, απο- 19. Kilipiris F., 2005, Sustainable Tourism Development and Local Community Involvement, Tourism and Hospitality Management, vol. 11, No Οδηγός Τουρισμού της Υπαίθρου για τους Φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Αθήνα ΕΟΤ, 2010, έργο: «Μελέτη Ορεινού - Χειμερινού Τουρισμού». Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

10 18 ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Ε. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ - Α. ΚΑΛΛΙΑ-ΑΝΤΩΝΙΟΥ τελούν συστατικά στοιχεία αυτού που ονομάζουμε αγροτουριστικό προϊόν. Οι ορεινές περιοχές είναι πρόσφορες για την ανάπτυξη αγροτουρισμού που δύναται να συμβάλει στην επίτευξη της αειφορίας, στην άρση της απομόνωσης των περιοχών αυτών και στην αναγέννηση αγροτικών δραστηριοτήτων, με την επακόλουθη συγκράτηση του τοπικού πληθυσμού. Κύριο χαρακτηριστικό του αγροτουρισμού είναι η διαμονή των επισκεπτών σε καταλύματα, τα οποία διαθέτουν αυθεντικό παραδοσιακό χρώμα, διακρίνονται για τον ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό τους χαρακτήρα και παρέχουν εναλλακτικές δραστηριότητες (π.χ. ιππασία, καλλιέργεια προϊόντων, μαθήματα τοπικής κουζίνας) με στόχο την ένταξη του επισκέπτη στον τρόπο ζωής του αγροτικού χώρου 22. Οικοτουρισμός: Αναπτύσσεται σε περιοχές με αξιόλογο φυσικό περιβάλλον, οικοσυστήματα με πλούσια βιοποικιλότητα, ιδιαίτερα μνημεία της φύσης, εθνικά πάρκα, σπάνια χλωρίδα και πανίδα, αλλά και σε προστατευόμενες περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Σύμφωνα με την Ecotourism Society (2000) o οικοτουρισμός είναι το ταξίδι στη φύση που συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και στην αειφόρο ανάπυξη 23. Κατά τον Richardson (1993) 24 oικοτουρισμός είναι ο αειφόρος οικολογικά, τουρισμός στη φύση, που αναδεικνύει το φυσικό τοπίο και τον πολιτισμό, προεκτείνει τη γνώση και κατανόηση, που έχουν οι τουρίστες για αυτά, προωθεί την προστασία της φύσης και συμβάλλει στην ευημερία των ντόπιων. O Ceballos - Lascurain (1996) 25 αποδίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στις περιβαλλοντικές παραμέτρους, ορίζει τον οικοτουρισμό ως περιβαλλοντικά υπεύθυνη ταξιδιωτική δραστηριότητα σε περιοχές με σχετικά άθικτο φυσικό περιβάλλον, με στόχο τη γνωριμία και την απόλαυση των φυσικών αγαθών και όσων αγαθών είναι ενταγμένα στο φυσικό περιβάλλον. Ο Mieczkowski (1995) 26 τονίζει ότι ο οικοτουρισμός δεν είναι ξεχωριστή μορφή εναλλακτικού τουρισμού, αλλά συνδέεται με άλλες μορφές εναλλακτικού τουρισμού, όπως τον πολιτιστικό, μορφωτικό, επιστημονικό, αγροτουρισμό και τον τουρισμό περιπέτειας. Η Ελληνική Επιτροπή για το Παγκόσμιο Έτος Οικοτουρισμού υιοθέτησε τον ακόλουθο ορισμό: «Ο οικοτουρι- 22. Dritsakis N., 2004, Agro tourism: A growth measure for the Greek region, Social Science Tribune Richardson J., 1993, Ecotourism and Nature-Based Holidays, Sydney, μέσω «Οδηγός Τουρισμού της Υπαίθρου για τους Φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Αθήνα Ceballos - Lascurain H., 1996, Tourism, Ecotourism and Protected Areas, published by IUCN, Gland, Switzerland, and Cambridge in collaboration with Commission of European Communities. 26. Mieczkowski Z., 1995, Environmental Issues of Tourism and Recreation, University Press of America, μέσω «Οδηγός Τουρισμού της Υπαίθρου για τους Φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Αθήνα Ομάδα Εργασίας για τις Αρχές του Οικοτουρισμού (Χατζηνικολάου, Καραβέλλας, Σβορώνου, Σπυροπούλου), Απρίλιος 2002 σμός, ως ειδική μορφή τουρισμού, είναι ο τουρισμός σε οικολογικά αξιόλογες και ως επί το πλείστον προστατευόμενες περιοχές, ο οποίος αντίθετα από τον μαζικό τουρισμό, όχι μόνο δεν υπερβαίνει τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής, όπου εφαρμόζεται, αλλά ταυτόχρονα προωθεί ενεργά την προστασία του φυσικού κατ αρχήν, αλλά και του πολιτιστικού περιβάλλοντος και τη διατήρηση της συνοχής του κοινωνικού ιστού». Η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Οικοτουρισμού (Κεμπέκ, Μάιος 2002), που συνεκλήθη μετά από πρόσκληση του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού, υιοθέτησε τη «Διακήρυξη του Κεμπέκ για τον Οικοτουρισμό» σύφωνα με την οποία ο οικοτουρισμός 28 : - Περιλαμβάνει όλες τις μορφές τουρισμού, στις οποίες το ουσιαστικό κίνητρο των τουριστών είναι η αγάπη, η εκτίμηση και η προστασία της φύσης καθώς επίσης και η εξοικείωσή τους με τους παραδοσιακούς πολιτισμούς, που υφίστανται στις εν λόγω περιοχές. - Περιλαμβάνει ερμηνευτικές/γνωσιολογικές εμπειρίες. - Αφορά κυρίως ανεξάρτητους ταξιδιώτες και μικρές τουριστικές ομάδες και οργανώνεται από εξειδικευμένες και μικρές τοπικές επιχειρήσεις. Η Διακήρυξη αναφέρεται στα ακόλουθα χαρακτηριστικά στοιχεία της έννοιας του οικοτουρισμού: - ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων στο φυσικό και το κοινωνικό-πολιτιστικό περιβάλλον, - ενεργός συμβολή για τη διατήρηση των προστατευόμενων περιοχών. 5. Πλαίσιο δράσης της ΕΕ για την προώθηση του βιώσιμου τουρισμού Η Ευρώπη είναι ο πιο αγαπημένος τουριστικός προορισμός στον κόσμο και κατά συνέπεια, αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις στην προσπάθεια να καταστήσει τον τουριστικό της κλάδο φιλικότερο προς το περιβάλλον. Η αναφορά της Ομάδας Εργασίας για την Αειφορία του Τουρισμού (ΟΑΤ) και η επακόλουθη Ατζέντα το 2006, καθόρισαν το πλαίσιο της πολιτικής για τον βιώσιμο τουρισμό και έθεσαν τις αρχές που πρέπει να υιοθετήσουν τα κράτη μέλη. Η Ευρ. Επιτροπή για την επίτευξη βιώσιμου τουρισμού, εκτίμησε αναγκαία από το έτος 2007, την τήρηση, από όλους τους εμπλεκόμενους στον τομέα, των ακόλουθων αρχών 29 : «Εννοιολογικό Πλαίσιο και Αρχές Οικοτουρισμού» Εθνική Επιτροπή για το Παγκόσμιο Έτος Οικοτουρισμού «World Ecotourism Summit» Final Report (Québec Canada, May 2002), published by the World Tourism Organization and the United Nations Environment Programme, Madrid Spain. 29. COM(2007) 621 τελικό, Ανακοίνωση Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

11 ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) 19 - Υιοθέτηση ολιστικής και ολοκληρωμένης προσέγγισης: όλες οι επιδράσεις του τουρισμού πρέπει να ληφθούν υπ όψη κατά το σχεδιασμό και την ανάπτυξή του. Επιπλέον, ο τουρισμός πρέπει να εντάσσεται στο πλήρες φάσμα των δραστηριοτήτων που επηρεάζουν την κοινωνία και το περιβάλλον. - Μακροπρόθεσμος σχεδιασμός: Ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός απαιτεί ικανότητα υποστήριξης των ενεργειών διαχρονικά. - Επίτευξη κατάλληλου βηματισμού και ρυθμού ανάπτυξης: το επίπεδο, ο ρυθμός και η μορφή της ανάπτυξης πρέπει να απεικονίζουν και να σέβονται τον χαρακτήρα, τους πόρους και τις ανάγκες των κοινοτήτων και των προορισμών υποδοχής. - Συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών: Μια αειφόρος προσέγγιση απαιτεί ευρεία και ευσυνείδητη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και την πρακτική εφαρμογή όλων των εμπλεκομένων. - Χρήση των βέλτιστων διαθέσιμων γνώσεων: οι πολιτικές και οι ενέργειες πρέπει να επικαιροποιούνται σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες και καλύτερες διαθέσιμες γνώσεις. Οι πληροφορίες για τις τάσεις και τις επιδράσεις του τουρισμού καθώς και οι δεξιότητες και η εμπειρία, πρέπει να διαδίδονται σε ολόκληρη την Ευρώπη. - Ελαχιστοποίηση και διαχείριση του κινδύνου (εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης): Σε περίπτωση αβεβαιότητας για την έκβαση, απαιτείται πλήρης αξιολόγηση και προληπτική δράση, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι βλαβερές συνέπειες για το περιβάλλον ή την κοινωνία. - Απεικόνιση των επιπτώσεων σε κόστος (ο ρυπαίνων πληρώνει): Οι τιμές πρέπει να απεικονίζουν το πραγματικό κόστος των καταναλωτικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων για την κοινωνία. - Καθορισμός περιορισμών και τήρηση αυτών, εφ όσον απαιτείται: Η χωρητικότητα των επί μέρους περιοχών πρέπει να αναγνωρίζεται και να υπάρχει η ετοιμότητα και η δυνατότητα περιορισμού του μεγέθους της τουριστικής ανάπτυξης, όπου και όταν χρειάζεται. - Διεξαγωγή συνεχούς παρακολούθησης: Η βιωσιμότητα αφορά την κατανόηση των επιπτώσεων και τη συνεχή επαγρύπνηση, έτσι ώστε να μπορούν να γίνονται οι απαραίτητες αλλαγές και βελτιώσεις. Μετά τη θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισαβόνας 30 η ΕΕ έχει αρμοδιότητα να στηρίζει, συντονίζει και συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών στον τουριστικό τομέα. Συγκεκριμένα, η ΕΕ είναι αρμόδια: - να προωθήσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων του τομέα και να δημιουργήσει ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξή τους, - να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως με την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Ατζέντα για έναν αειφόρο και ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό τουρισμό». 30. Υπεγράφη την 13η Δεκεμβρίου 2007, στη Λισαβόνα και ετέθη σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου να αναπτύξει ολοκληρωμένη προσέγγιση του τουρισμού που θα εξασφαλίσει τη συνεκτίμηση αυτού του τομέα στο πλαίσιο των υπόλοιπων πολιτικών της. Η Ευρ. Επιτροπή καλείται να εφαρμόσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους φορείς της τουριστικής βιομηχανίας, ένα νέο πλαίσιο δράσης εστιαζόμενο σε τέσσερεις άξονες 31 : 1. Ενθάρρυνση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού τομέα στην Ευρώπη. 2. Προώθηση της ανάπτυξης βιώσιμου, υπεύθυνου και ποιοτικού τουρισμού. 3. Εδραίωση της εικόνας και της προβολής της Ευρώπης ως συνόλου βιώσιμων και ποιοτικών προορισμών. 4. Μεγιστοποίηση του δυναμικού των πολιτικών και των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ για την ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού. Ειδικότερα: 5.1 Ενθάρρυνση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού τομέα στην Ευρώπη Η τουριστική βιομηχανία αντιμετωπίζει ολοένα και μεγαλύτερο ανταγωνισμό, δεδομένου ότι οι αναδυόμενες ή οι αναπτυσσόμενες χώρες προσελκύουν όλο και μεγαλύτερο αριθμό τουριστών. Για να ανταπεξέλθει στον ανταγωνισμό αυτό, η Ευρώπη πρέπει να αναδείξει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, ιδίως, την ποικιλία των τοπίων της και τον εξαιρετικό πολιτιστικό και φυσικό της πλούτο 32. Για την επίτευξη του στόχου της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας του τουρισμού στην ΕΕ πρέπει: - να αναπτυχθεί η καινοτομία στον τομέα του τουρισμού, - να ενισχυθεί η ποιότητα της προσφοράς σε όλες της τις διαστάσεις, - να βελτιωθούν τα επαγγελματικά προσόντα των απασχολουμένων στον τομέα, - να αποκατασταθεί η εποχικότητα της ζήτησης, - να διαφοροποιηθεί η προσφορά τουριστικών προϊόντων. 5.2 Προώθηση της ανάπτυξης βιώσιμου, υπεύθυνου και ποιοτικού τουρισμού Η ανταγωνιστικότητα του τουρισμού συνδέεται με τη βιωσιμότητά του, δεδομένου ότι η ποιότητα των τουριστικών προορισμών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον τους και την ένταξή τους στην τοπική κοινότητα. Η βιωσιμότητα του τουρισμού καλύπτει: α) την υπεύθυνη χρήση των φυσικών πόρων, 31. COM(2010) 352 τελικό, Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισμός στον κόσμο - Ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για τον ευρωπαϊκό τουρισμό». 32. Σημειώνεται ότι 300 από τους 800 χώρους, που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, βρίσκονται εντός ΕΕ. Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

12 20 ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Ε. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ - Α. ΚΑΛΛΙΑ-ΑΝΤΩΝΙΟΥ β) τη συνεκτίμηση του περιβαλλοντικού αντικτύπου των δραστηριοτήτων (παραγωγή αποβλήτων, πιέσεις που υφίστανται τα ύδατα, το έδαφος και η βιοποικιλότητα κ.λπ.), γ) τη χρήση «καθαρής» ενέργειας, δ) την προστασία και διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής ακεραιότητας των προορισμών, ε) την ποιότητα και βιωσιμότητα των θέσεων απασχόλησης που δημιουργούνται (πράσινες θέσεις εργασίας) και στ) τις τοπικές οικονομικές επιπτώσεις. Οι αρχές αυτές αντανακλώνται στις τουριστικές στρατηγικές σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και χαρακτηρίζουν τον βιώσιμο τουρισμό. Στο πλαίσιο της πράσινης οικονομίας, με τη λογική «να κερδίζουμε περισσότερα με λιγότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον» ο τουρισμός οφείλει να εναρμονιστεί με: α) τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση, β) τη μετατροπή των αποβλήτων σε πόρο (μείωση των απορριμμάτων και εξασφάλιση της ανακύκλωσής τους), γ) τον έλεγχο της πρόσβασης των τουριστών σε οικολογικά ευάλωτες περιοχές, δ) τη συγχρηματοδότηση προγραμμάτων έρευνας για σχετική με τον κλάδο καινοτομία, ε) την κατάλληλη περιβαλλοντική εκπαίδευση όσων απασχολούνται επαγγελματικά στον κλάδο, αλλά και των πολιτών. 5.3 Δράσεις της Ευρ. Επιτροπής για την προώθηση βιώσιμου, υπεύθυνου και ποιοτικού τουρισμού Η Ευρ. Επιτροπή θέσπισε διάφορα εργαλεία - δράσεις για να διευκολύνει την ορθολογική περιβαλλοντική διαχείριση για τις τουριστικές επιχειρήσεις, όπως: - Το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Σήμα (ecolabel): Το Σύστημα Οικολογικού Σήματος της ΕΕ προσφέρει τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των αγοραστών του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, να προσδιορίσουν με ευκολία τα προϊόντα που έχουν επίσημα αναγνωρισθεί ως «πράσινα» στην ΕΕ, τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν. Ακόμα, δίνει τη δυνατότητα στους κατασκευαστές να γνωστοποιήσουν στους πελάτες τους ότι τα προϊόντα τους σέβονται το περιβάλλον. Τα προϊόντα που καλύπτονται από το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Σήμα είναι καταναλωτικά αγαθά καθημερινής χρήσης (εκτός από τρόφιμα, ποτά και φάρμακα, που δεν καλύπτονται από το σύστημα) και υπηρεσίες. Το Σύστημα είναι εθελοντικό, για αυτό τον λόγο δε θέτει φραγμούς στο εμπόριο, ενώ βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) 66/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. - Το Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου (EMAS: Eco-Management and Audit Scheme) αποτελεί μηχανισμό της ΕΕ, μέσω του οποίου αναγνωρίζονται οι Οργανισμοί που βελτιώνουν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις σε διαρκή βάση. Η συμμετοχή στο EMAS είναι εθελοντική. Το Σύστημα βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) 761/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. - Την Πλατφόρµα της ΕΕ για τις Επιχειρήσεις και τη Βιοποικιλότητα, στην οποία µετέχουν επιχειρήσεις τουρισμού και άλλων τομέων (γεωργία, εξόρυξη, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, τρόφιµα, δασοκοµία), µε σκοπό την ανταλλαγή πείρας και βέλτιστων πρακτικών. Η Ευρ. Επιτροπή εκπόνησε έγγραφα που διευκολύνουν την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας από τα κράτη μέλη 33. Η Ευρ. Επιτροπή σχεδιάζει σχετικές δράσεις και μέσα με σκοπό να διευκολύνει και να καταστήσει πιο ελκυστική τη δράση επιχειρήσεων και πολιτών με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο: - Με βάση το δίκτυο των ευρωπαϊκών ανταγωνιστικών και βιώσιμων περιφερειών NECSTouR 34 και το δίκτυο προορισμών EDEN 35, αναπτύσσει σύστημα δεικτών για τη βιώσιμη διαχείριση των προορισμών. Με το σύστημα αυτό η Ευρ. Επιτροπή θα αναπτύξει ένα σήμα για την προώθηση των τουριστικών προορισμών. Η πρακτική αυτή θα επεκταθεί, ώστε να προωθούνται οι ευρωπαϊκοί τουριστικοί προορισμοί που υιοθετούν αποτελεσματικές πρακτικές για την προώθηση της βιωσιμότητας του τουρισμού Διοργανώνει εκστρατείες ευαισθητοποίησης για τους Ευρωπαίους τουρίστες για την επιλογή των προορισμών και των τρόπων μεταφοράς, τις σχέσεις τους με τον τοπικό πληθυσμό. - Αναπτοίηση της αγροτικής οικονομίας ύσσει του ευρωπαϊκό σήμα «Τουρισμός ποιότητας» για τη βελτίωση της ασφάλειας και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στα τουριστικά προϊόντα, αλλά και για την ανταμοιβή των αυστηρών και συνετών προσεγγίσεων, που υιοθετούν οι επαγγελματίες του τουρισμού, με στόχο την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών για την ικανοποίηση των πελατών. - Διευκολύνει την αναγνώριση από την ευρωπαϊκή τουριστική βιομηχανία των κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, ώστε να αποφεύγονται ζημιογόνες επενδύ- 33. COM(2010) 352 τελικό, Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισμός στον κόσμο - Ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για τον ευρωπαϊκό τουρισμό». 34. NECSTouR (Δίκτυο Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον τουρισμό των περιφερειών) είναι ένα ανοικτό δίκτυο των ευρωπαϊκών περιoχών, στόχος του οποίου είναι να αναπτύξει και να ενισχύσει ένα συνεκτικό πλαίσιο για τον συντονισμό των προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης και της έρευνας για αειφόρο και βιώσιμο τουρισμό. 35. Το έργο EDEN (European Destination of EcxelleNce) έχει ως στόχο να δημιουργήσει μια πλατφόρμα για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την προώθηση της δικτύωσης μεταξύ βραβευθέντων προορισμών σχετικά με τη βιωσιμότητά τους, ενθαρρύνοντας έτσι άλλους προορισμούς να υιοθετήσουν μοντέλα ανάπτυξης βιώσιμου τουρισμού. 36. COM (2007) 621, Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Ατζέντα για την ευρωπαϊκό αειφόρο και ανταγωνιστικό τουρισμού». Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

13 ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) 21 σεις και να διερευνηθούν οι δυνατότητες ανάπτυξης εναλλακτικών τουριστικών υπηρεσιών. - Προτείνει χάρτη βιώσιμου και υπεύθυνου τουρισμού και θεσπίζει ευρωπαϊκό βραβείο για τις τουριστικές επιχειρήσεις και τους τουριστικούς προορισμούς που σέβονται τις αξίες που ορίζονται στον χάρτη. - Προτείνει στρατηγική βιώσιμου παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού. - Αναπτύσσει ή ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των κυριότερων αναδυόμενων χωρών (Κίνας, Ρωσίας, Ινδίας, Βραζιλίας) και των χωρών της Μεσογείου, για την προώθηση προτύπων βιώσιμης ανάπτυξης τουρισμού. Προϋπόθεση για την προώθηση του βιώσιμου τουρισμού είναι η κατάλληλη εκπαίδευση όλων των εμπλεκομένων. Η επαγγελματική κατάρτιση των διευθυντικών στελεχών και όλων όσων απασχολούνται με τον τουρισμό, συνεισφέρει στην καλύτερη προσφορά τουριστικών υπηρεσιών και στην ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος. Είναι χρήσιμος ο εμπλουτισμός των επαγγελματικών εκπαιδευτικών ή επιμορφωτικών προγραμμάτων με θέματα που αφορούν τις έννοιες, τα κριτήρια, τα οφέλη, και τις πρακτικές του βιώσιμου τουρισμού. Η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα κοινωνικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, είναι σημαντικός παράγοντας ανάπτυξης βιώσιμων κοινωνιών και κατ επέκταση βιώσιμου τουρισμού. Μέσω της εκπαίδευσης, οι ταξιδιώτες - τουρίστες αποκτούν νέα «τουριστική» συμπεριφορά. Οι τουρίστες πρέπει να αναγνωρίσουν τον αντίκτυπο του ταξιδιού και των σχετικών δραστηριοτήτων τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω των παρακάτω ενεργειών τους 37 : - Επιλογή πιο βιώσιμων τρόπων μεταφοράς και στέγασης. - Επέκταση του χρονικού διαστήματος των διακοπών τους σε όλη τη διάρκεια του έτους. - Μείωση της χρήσης της ενέργειας και του νερού στον προορισμό που θα επισκεφθούν. - Ανακύκλωση των αποβλήτων τους. - Συγκεντρώνοντας πληροφορίες για την κατανόηση των προορισμών που επισκέπτονται. - Σεβασμός των παραδόσεων, του φυσικού περιβάλλοντος, του πολιτισμού και των τοπικών πληθυσμών. - Υποστήριξη της τοπικής οικονομίας. 5.4 Προβολή της Ευρώπης ως σύνολο βιώσιμων και ποιοτικών τουριστικών προορισμών Σημαντική πρωτοβουλία για την προώθηση της Ευρώπης σε τρίτες χώρες αποτελεί η δικτυακή πύλη «visiteurope. com», την οποία διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τουρισμού (CET) και τέθηκε σε εφαρμογή το Η ενί- 37. Έκθεση της Ομάδας Βιωσιμότητας του Τουρισμού, Φεβρουάριος 2007 «Δράση για ένα πιο αειφόρο τουρισμό» (Report of the Tourism Sustainability Group: ACTION for MORE SUSTAINABLE EUROPEAN TOURISM). σχυση της ελκυστικότητας των ευρωπαϊκών προορισμών και η βελτίωση της προβολής τους μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά οικονομικά αποτελέσματα με την αύξηση των αφίξεων μη Ευρωπαίων τουριστών, αλλά και με την αύξηση του ενδιαφέροντος Ευρωπαίων πολιτών να ταξιδεύουν στη δική τους ήπειρο. Η Ευρ. Επιτροπή θεωρεί αναγκαία τη βελτίωση των τρόπων παρουσίασης της ευρωπαϊκής τουριστικής προσφοράς στις παγκόσμιες αγορές, κυρίως σε ορισμένες τρίτες χώρες (όπως στις Ην. Πολιτείες, Ιαπωνία, Κίνα, Ρωσία, Ινδία, Βραζιλία), μέσω κοινών πρωτοβουλιών με τα κράτη μέλη και την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Προβλεπόμενες δράσεις της Ευρ. Επιτροπής για την προβολή της Ευρώπης ως σύνολο βιώσιμων και ποιοτικών τουριστικών προορισμών: - Προβολή θεματικών προϊόντων ευρωπαϊκής ή πολυεθνικής διάστασης, κυρίως στις εκθέσεις μεγάλης κλίμακας με αντικείμενο τον βιώσιμο τουρισμό. Προτείνεται η αξιοποίηση μεγάλων πολιτιστικών και αθλητικών γεγονότων, όπως οι πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης, οι ευρωπαϊκές ημέρες πολιτιστικής κληρονομιάς, οι Ολυμπιακοί αγώνες ή οι διεθνείς εκθέσεις. - Δημιουργία, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ενός «σήματος της Ευρώπης», που θα συμπληρώσει τις προσπάθειες προώθησης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και θα δώσει τη δυνατότητα στους ευρωπαϊκούς προορισμούς να διακρίνονται με σαφήνεια από τους άλλους διεθνείς προορισμούς. - Προώθηση της δικτυακής πύλης «visiteurope.com» για την αύξηση της ελκυστικότητας της Ευρώπης ως συνόλου βιώσιμων και ποιοτικών τουριστικών προορισμών, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες χώρες. - Ενίσχυση της συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε διεθνή φόρουμ, κυρίως στο πλαίσιο του παγκόσμιου οργανισμού τουρισμού (του ΟΟΣΑ, του T20 και του Euro-Med). 5.5 Ενσωμάτωση του βιώσιμου τουρισμού στις λοιπές πολιτικές της ΕΕ - Χρηματοδοτικά μέσα Ένα μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών πολιτικών έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στον τουρισμό. Ιδιαίτερα η πολιτική μεταφορών (διαρκής κινητικότητα, δικαιώματα και ασφάλεια των επιβατών και ποιότητα των μεταφορών), ο ανταγωνισμός, η εσωτερική αγορά (ελευθερία εγκατάστασης και ελεύθερη παροχή υπηρεσιών σχετικών με τον τουρισμό, προώθηση της ποιότητας των υπηρεσιών, ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου), η φορολογία (εμπόδια φορολογικού χαρακτήρα στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, φορολογική μεταχείριση των επιχειρήσεων του τομέα), η προστασία των καταναλωτών, το περιβάλλον, η απασχόληση και η κατάρτιση, ο πολιτισμός, η πολιτική περιφερειακής και αγροτικής ανάπτυξης. Η Ευρ. Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για τη βελτίωση της ενσωμάτωσης του τουρισμού στις διάφορες πολιτικές της και για την αποτελεσματική εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας. Όσον αφορά την πολιτική της εσωτερικής αγοράς, ο τομέας του τουρισμού αναμένεται στο εξής να επωφεληθεί Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

14 22 ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Ε. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ - Α. ΚΑΛΛΙΑ-ΑΝΤΩΝΙΟΥ από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς υπηρεσιών. Η Οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρ. Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά καθιστά δυνατή την απλούστευση των διαδικασιών που εφαρμόζονται στους παρόχους υπηρεσιών στον τουριστικό τομέα και την κατάργηση πολλών νομικών και διοικητικών εμποδίων, τα οποία είχαν περιορίσει την πρόσβαση στις διάφορες αγορές των κρατών μελών της ΕΕ. Μέσω του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), η Ευρ. Επιτροπή στηρίζει τη δημιουργία επιχειρήσεων αγροτικού τουρισμού, καθώς και την ανάπτυξη και την αξιοποίηση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς των αγροτικών περιοχών. Στην τρέχουσα περίοδο , η Ευρ. Επιτροπή προωθεί μέσα και προγράμματα στήριξης του τουρισμού. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ), το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (ΕΤΑ) καθώς και το πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. Τέλος, το πρόγραμμα για την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα έχει ιδιαίτερη σημασία για τον τουρισμό, δεδομένου ότι από το 2008 παρεμβαίνει και στηρίζει τη δημιουργία ευρωπαϊκών δικτύων για ανταγωνιστικό και βιώσιμο τουρισμό. Για την μετά το 2013 περίοδο, οι δυνατότητες στήριξης του τουρισμού από τα διάφορα ευρωπαϊκά ταμεία θα εξαρτηθούν από τις προτεραιότητες δράσης της ΕΕ, λαμβανομένων υπ όψη των δημοσιονομικών περιορισμών Χρηματοδοτικά μέσα για δραστηριότητες αγροτουρισμού - οικοτουρισμού στην Ελλάδα Mέσω της στήριξης του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), , δίδονται ευκαιρίες ανάπτυξης βιώσιμου αγροτουρισμού. Οι προτεραιότητες της Ελλάδας καθορίζονται από το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΣΣΑΑ). Σύμφωνα με τον Κανονισμό Αγροτικής Ανάπτυξης (άρθ. 11) η σχετική εθνική στρατηγική εφαρμόζεται μέσω του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ). Μεταξύ των αξόνων της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνονται οι ακόλουθοι που αφορούν την τουριστική ανάπτυξη: α) η βελτίωση του περιβάλλοντος και του τοπίου, β) η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας, γ) ο άξονας (LEADER) που συνεπικουρεί τα α) και β). 38. COM(2010) 352 τελικό, Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρωπαική Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισμός στον κόσμο - Ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για τον ευρωπαϊκό τουρισμό». Η υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Αγροτικής Ανάπτυξης επιτυγχάνεται μέσω των ακόλουθων Γενικών Στρατηγικών Στόχων (ΓΣΣ): - Προστασία του περιβάλλοντος και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων. - Βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και ενθάρρυνση της διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας. - Δημιουργία τοπικών ικανοτήτων για την απασχόληση και τη διαφοροποίηση στις αγροτικές περιοχές μέσω της προσέγγισης Leader. 6.1 Επιδοτήσεις οικοτουρισμού και αγροτουρισμού Το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Αγροτικής Ανάπτυξης επιδοτεί δραστηριότητες αγροτουρισμού και οικοτουρισμού. Οι άξονες αυτού 3 και 4 και τα υπομέτρα , 323 και 41 και 43, αντίστοιχα, αφορούν τουριστικές δράσεις στον αγροτικό και στον ευρύτερο χώρο της υπαίθρου Ποιότητα ζωής στις αγροτικές περιοχές και διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας Ο άξονας 3 με τίτλο: «Ποιότητα ζωής στις αγροτικές περιοχές και διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας» αποσκοπεί στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική αναβάθμιση ορεινών και μειονεκτικών περιοχών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προώθηση δραστηριοτήτων εκτός της γεωργίας, στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας μικρής κλίμακας και στην αναστροφή των δυσμενών τάσεων της πληθυσμιακής συρρίκνωσης σε μία ελκυστικότερη ύπαιθρο με προοπτικές ήπιας ανάπτυξης. Το υπομέτρο 311 του άξονα 3, με τίτλο: «Διαφοροποίηση προς μη γεωργικές δραστηριότητες» ενισχύει επενδύσεις αγροτικών νοικοκυριών, για ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων, εκτός της γεωργίας, όπως ο αγροτικός τουρισμός και ο οικοτουρισμός, ιδιαίτερα σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, σύμφωνα με το άρθρο 50 του Καν. 1698/2005, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Αρμόδια είναι η Ειδική Υπηρεσία Συγχρηματοδοτούμενων Μέτρων και Πράξεων Αγροτικής Ανάπτυξης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Το υπομέτρο 313 του άξονα 3, με τίτλο: «Ενθάρρυνση Τουριστικών Δραστηριοτήτων» ενισχύει επενδύσεις για την οργάνωση και βελτίωση του τουριστικού προϊόντος, την ενίσχυση της απασχόλησης, την αύξηση της επισκεψιμότητας των περιοχών παρέμβασης, τη συμβολή στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου μέσω του οικοτουρισμού καθώς και την προβολή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των περιοχών ιδιαίτερα σε ορεινές και μειονεκτικές σύμφωνα με το άρθρο 50 του Καν. 1698/2005, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην παροχή ίσων ευκαιριών σε νέους, γυναίκες και ειδικές ομάδες πληθυσμού. Δικαιούχοι είναι οι εξής: α) Για παρεμβάσεις δημοσίου χαρακτήρα: οι φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης και οι εταιρείες τους καθώς και συλλογικοί φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Φορέας εφαρ- Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

15 ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) 23 μογής είναι η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του ΠΑΑ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. β) Για παρεμβάσεις ανάπτυξης επιχειρηματικής δραστηριότητας: φυσικά ή νομικά πρόσωπα, εκτός των δικαιούχων του Μέτρου 311, που επιδιώκουν να ασκήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα. Φορέας εφαρμογής είναι η Ειδική Υπηρεσία Συγχρηματοδοτούμενων Μέτρων και Πράξεων Αγροτικής Ανάπτυξης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Το υπομέτρο 323 του άξονα 3, με τίτλο: «Διατήρηση και αναβάθμιση της αγροτικής κληρονομιάς» ενισχύει επενδύσεις προστασίας και ανάδειξης του παραδοσιακού και τοπικού οικιστικού περιβάλλοντος του αγροτικού χώρου καθώς και βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Οι δράσεις αφορούν συνολικές παρεμβάσεις που αποσκοπούν στη διατήρηση της παραδοσιακής εικόνας των οικισμών, την τοπική αρχιτεκτονική και την αγροτική κληρονομιά, ενώ βρίσκονται σε πλήρη συμβατότητα με την προώθηση της τοπικής οικονομικής ανάπτυξης. Και εδώ, το πεδίο εφαρμογής του υπομέτρου είναι κυρίως ορεινές και μειονεκτικές περιοχές. Δικαιούχοι είναι οι εξής: Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι εταιρείες τους, συλλογικοί φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, φυσικά και νομικά πρόσωπα. Αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του ΠΑΑ, η Ειδική Υπηρεσία Συγχρηματοδοτούμενων Μέτρων και Πράξεων Αγροτικής Ανάπτυξης με τις Αρμόδιες Περιφερειακές Υπηρεσίες, κατά περίπτωση, ενώ ειδικά για τη δημιουργία μουσείου, η Δ/νση Τεχνικών Μελετών και Κατασκευών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Δημιουργία τοπικών ικανοτήτων για την απασχόληση και τη διαφοροποίηση στις αγροτικές περιοχές μέσω του προγράμματος Leader Ο άξονας 4 έχει τίτλο: «Δημιουργία τοπικών ικανοτήτων για την απασχόληση και τη διαφοροποίηση στις αγροτικές περιοχές μέσω της προσέγγισης Leader» 39. Οι παρεμβάσεις του άξονα 4 για τον οικοτουρισμό και αγροτουρισμό, εφαρμόζονται μέσω των υπομέτρων με αριθ. 41 με τίτλο: «Στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης» και LEADER: «Liaisons Entre Actions de Developpement de l Economie Rurale, Δεσμοί μεταξύ των δράσεων για την Ανάπτυξη της Αγροτικής Οικονομίας». Η πρωτοβουλία LEADER I αποτέλεσε την αρχή μίας νέας προσέγγισης στην πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, η οποία στηριζόταν στην ολοκληρωμένη και συμμετοχική προσέγγιση σε τοπικό επίπεδο. Η εφαρμογή της ξεκίνησε το 1991 δίνοντας την ευκαιρία στις τοπικές κοινωνίες να σχεδιάσουν και να επιλέξουν οι ίδιες τον τρόπο και τη «διαδρομή» ανάπτυξή τους. Τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα της πρώτης πειραματική εφαρμογής οδήγησαν σε ένα πιο συστηματικό και ολοκληρωμένο σχεδιασμό της LEADER II. Η εφαρμογή της πρωτοβουλίας συνεχίστηκε κατά την Γ Προγραμματική Περίοδο μέσω της LEADER PLUS, η οποία κινήθηκε στη λογική και τη φιλοσοφία των προηγούμενων εφαρμογών. Η πρωτοβουλία LEADER, μετά την εμπειρία τριών περιόδων προγραμματισμού, έχει φτάσει σε ανώτερο επίπεδο που δίνει τη δυνατότητα στις αγροτικές περιοχές να εφαρμόσουν ευρύτερα την προσέγγιση LEADER εξυπηρετώντας βασικούς στόχους του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) με τίτλο: «Λειτουργία της ομάδας τοπικής δράσης, απόκτηση δεξιοτήτων και εμψύχωση στην περιοχή». Ειδικότερα το υπομέτρο 41 επιδιώκει την προώθηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών που σχεδιάζονται και υλοποιούνται σε τοπικό επίπεδο, την ενίσχυση της διαφοροποίησης της οικονομίας της υπαίθρου, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης (στρατηγική Λισσαβόνας), την αξιοποίηση, προστασία και ανάδειξη φυσικών και πολιτιστικών πόρων, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην ύπαιθρο, την αξιοποίηση τοπικών προϊόντων και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε αγορές, τη μείωση των διαφορών και ανισοτήτων μεταξύ των κατοίκων των αγροτικών και αστικών περιοχών. Το υπομέτρο 43 στηρίζει τη λειτουργία των Ομάδων Τοπικής Δράσης που αναλαμβάνουν την υλοποίηση τοπικού προγράμματος προσέγγισης LEADER στην περιοχή παρέμβασής τους. Το πρόγραμμα LEADER αφορά ορεινές, μειονεκτικές, αλλά και πεδινές, συμπεριλαμβανομένων νησιωτικών περιοχών της Χώρας. Εξαιρείται ο νομός Αττικής (πλην των νησιών αυτών και των Δήμων Τροιζήνας και Μεθάνων). Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι οι αγροτουριστικές και οικοτουριστικές δραστηριότητες χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του άξονα 3 και συνεπικουρούνται από τις δράσεις του άξονα Επιδοτήσεις ευρύτερου εναλλακτικού τουρισμού Δραστηριότητες εναλλακτικού βιώσιμου τουρισμού με την ευρύτερη έννοια, επιδοτούνται στα πλαίσια του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστκότητα και Επιχειρηματικότητα» και μέσω του Προγράμματος «Εναλλακτικός Τουρισμός». Ενισχύονται επενδυτικά σχέδια, τα οποία συμβάλλουν στην ανάπτυξη ειδικών ή/και εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως: αθλητικός τουρισμός, τουρισμός αναψυχής, υπαίθρου, θαλάσσιος τουρισμός, γαστρονομικός τουρισμός. Το Πρόγραμμα αποσκοπεί: - Στη διαφοροποίηση και στον εμπλουτισμό του ελληνικού τουριστικού προϊόντος με την επιχειρηματική αξιοποίηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού. - Στην ανάδειξη και τουριστική αξιοποίηση του φυσικού και πολιτισμικού αποθέματος. - Στην άμβλυνση της εποχικότητας της τουριστικής ζήτησης. Δικαιούχοι του προγράμματος είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που δραστηριοποιούνται ή προτίθενται να δραστηριοποιηθούν στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εξαιρούνται οι δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμοί ή/και οι θυγατρικές τους, ενώ περιοχή εφαρμογής του προγράμματος είναι όλη η Ελλάδα. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται στα 20 εκατ. ευρώ Αναλυτικά, το ποσό των 20 εκατ. ευρώ προέρχεται: ευρώ από το ΕΠ «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα», ευρώ από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) Αττικής, ευρώ από το ΠΕΠ Μακεδονίας - Θράκης (Κεντρ. Μακεδονία), ευρώ από το ΠΕΠ Μακεδονίας - Θράκης (Δυτ. Μακεδονία), Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

16 24 ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Ε. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ - Α. ΚΑΛΛΙΑ-ΑΝΤΩΝΙΟΥ To Πρόγραμμα «Εναλλακτικός Τουρισμός» υλοποιείται από την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού, Διαχείρισης και Εφαρμογής Δράσεων του Τομέα Τουρισμού 41 και τον ΕΦΕΠΑΕ Παραδείγματα βιώσιμου τουρισμού στην Ελλάδα 7.1 Αγροτουρισμός στην Κέρκυρα Η περιβάλλουσα περιοχή της Λίμνης Κορισσίων, στη νοτιοδυτική ακτή του νησιού της Κέρκυρας, ανήκει στις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, με ποικιλία ειδών άγριας ζωής, όπως αγριόπαπιες, αργυροπελεκάνους και ερωδιούς. Πάνω από τη λίμνη εντοπίζεται το βιολογικό αγρόκτημα «Bioporos» 43 (70 στρ.), το οποίο από το 1982 παράγει ελαιόλαδο, λαχανικά, όσπρια με χαρακτηριστική παραγωγή του τοπικού οσπρίου λαθίρι. Το 2002 το αγρόκτημα έλαβε πιστοποίηση για τον τρόπο καλλιέργειας χωρίς τη χρήση χημικών προϊόντων. Το 2006 στο βιολογικό αγρόκτημα, με την οικονομική στήριξη του προγράμματος Leader+ ( ) ξεκίνησε η λειτουργία δύο τουριστικών καταλυμάτων και ενός εστιατορίου, στο οποίο χρησιμοποιούνται κατά 98% πιστοποιημένα βιολογικά προϊόντα και αναδεικνύεται η τοπική Κερκυραϊκή κουζίνα. Από τότε, το αγρόκτημα «Bioporos» αποτελεί εξαιρετικό χώρο για δραστηριότητες αγροοικοτουρισμού. Οι επισκέπτες μπορούν να συμμετέχουν ή απλά, να παρακολουθούν τις γεωργικές δραστηριότητες. Επίσης, υπάρχει δυνατότητα περιπατητικής διαδρομής στο μοναδικό κεδροδάσος της Μεσογείου. 7.2 Οικοτουριστική - πολιτιστική διαδρομή στα χωριά Κυνοπιάστες και Άγ. Προκόπιος Τα χωριά Κυνοπιάστες και Άγ. Προκόπιος στο κεντρικό τμήμα του νησιού της Κέρκυρας, είναι χαρακτηρισμένα ως παραδοσιακοί οικισμοί, αλλά και ως μειονεκτικοί. Οι πολιτιστικοί φορείς των δύο χωριών συμπράττουν για τη διατήρηση, αποκατάσταση και αναβάθμιση μιας περιπατητικής διαδρομής μήκους τριών χιλιομέτρων, που είναι συνδεδεμένη με τον Άγγλο περιηγητή και ζωγράφο του 19ου αι. Edward Lear. O Edward Lear επισκέφθηκε την περιοχή και περπάτησε στο συγκεκριμένο μονοπάτι τον Απρίλιο του Ενθουσιασμένος από την ομορφιά του φυσικού περιβάλλοντος ζωγράφισε τρεις από τους πίνακές του. Η οικοτουριστική αυτή διαδρομή περνά από τους οικισμούς Κυνοπιάστες - Δαφνάτικα - Τρόμπα - Πάνω Πηγάδι ευρώ από το ΠΕΠ Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας - Ηπείρου (Στ. Ελλάδα), ευρώ από το ΠΕΠ Κρήτης και Νήσων Αιγαίου (Νότιο Αιγαίο). Η χρηματοδότηση αφορά σε εξοπλισμό, κτιριακά - διαμόρφωση χώρων - ειδικές και βοηθητικές εγκαταστάσεις, προβολή - προώθηση, υπηρεσίες συμβούλων. 41. ΕΥΣΔΕΔ. 42. Ενδιάμεσος φορέας διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητας (ΕΠΑΕ) Κουκούλα - Λιά - Άγιος Προκόπιος και επιστρέφει στους Κυνοπιάστες, ενώ περιλαμβάνει πέρασμα μέσα από την πυκνή βλάστηση, τον παμπάλαιο ελαιώνα, επίσκεψη στη γειτονιά «Καρυδάτικα», όπου υπάρχει η αρχαιότερη ίσως ελιά της Κέρκυρας. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής πραγματοποιούνται στάσεις σε περιοχές θέας. 7.3 Αγροτουρισμός στον Παρνασσό Το αγρόκτημα «Αμφίκαια» 44 βρίσκεται στους πρόποδες του Παρνασσού, ανάμεσα στα χωριά Αμφίκλεια και Τιθορέα. Αποτελεί χώρο αγροτουριστικής/οικοτουριστικής φιλοξενίας με πολλές δραστηριότητες. Η καλλιέργεια της γης γίνεται με παραδοσιακούς τρόπους, ενώ το αγρόκτημα φημίζεται για την εκτροφή θεσσαλικών αλόγων και σκυριανών πουλαριών, που αποτελούν είδη υπό εξαφάνιση. Από τον καιρό της ίδρυσής του, το αγρόκτημα συμμετέχει στην προσπάθεια για τη διάσωση των ελληνικών αλόγων, συγκεντρώνοντας μερικές θεσσαλικές φοράδες, από τις ελάχιστες καθαρόαιμες της φυλής καθώς και έναν επιβήτορα από τους τελευταίους που είχαν απομείνει, ενώ η ιππασία δεν επιτρέπεται. Ο πρότυπος χώρος αγροτουριστικών δραστηριοτήτων «Αμφίκαια» δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες του να συμμετάσχουν στην αγροτική ζωή, στις καθημερινές δραστηριότητες ανάλογα με την εποχή, όπως κηπουρική, φύτεμα, βοτάνισμα και μάζεμα των φρούτων. Επιπλέον δραστηριότητες για τους επισκέπτες αποτελούν η πεζοπορία στα μονοπάτια του Παρνασσού, η ποδηλασία βουνού, αλλά και η τοξοβολία. Στον χώρο του αγροκτήματος υπάρχει γούρνα με κρυστάλλινο νερό που έρχεται από τον Παρνασσό και ανακυκλώνεται συνεχώς, δίνοντας τη δυνατότητα για κολύμπι. 7.4 Οικοτουριστικές διαδρομές στην Ικαρία Η Ικαρία 45 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα νησιού που προσφέρεται για ανάπτυξη του οικοτουρισμού στην ενδοχώρα, χάρη στην ιδιαίτερη γεωμορφολογία και τις εναλλαγές του τοπίου του (απότομο και άγονο πετρώδες έδαφος προς τα νότια, ομαλό, με πυκνή βλάστηση και άφθονα τρεχούμενα νερά, προς τα βόρεια). Στην περιοχή Xριστού Pαχών έχει σχεδιαστεί και αναδειχθεί ένα δίκτυο οικοτουριστικών διαδρομών. Η διάνοιξη μονοπατιών, η σήμανσή τους και η έκδοση χάρτη διαμορφώνουν μία αρχική υποδομή προσέλκυσης επισκεπτών. Οι Ενεργοί Πολίτες από τις Ράχες τις Ικαρίας εκδίδουν χάρτη - οδηγό που τον ονομάζουν «Ο γύρος των Ραχών με τα πόδια». Ο χάρτης καταγράφει πολλά μονοπάτια και διαδρομές, που μπορεί ο επισκέπτης να ακολουθήσει και επιπλέον προσφέρει οδηγίες με πλούσιο ιστορικό και φωτογραφικό υλικό. 7.5 Βιώσιμος τουρισμός σε ξενοδοχειακή μονάδα στη Μεσσηνία Η ξενοδοχειακή μονάδα Costa Navarino 46 στη Μεσσηνία αποτελεί παράδειγμα ολοκληρωμένου τουριστικού προορισμού υψηλών προδιαγραφών στην Ελλάδα. Η φιλοσο Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

17 ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) 25 φία της εταιρείας είναι ο σεβασμός για το περιβάλλον, τις παραδόσεις, την τοπική κοινωνία και οικονομία και συμβάλλει στην καθιέρωση της Μεσσηνίας ως τουριστικής περιοχής υψηλής βιωσιμότητας και ποιότητας. Στηv Costa Navarino η τουριστική ανάπτυξη βασίζεται σε αυστηρούς κανόνες περιβαλλοντικής προστασίας και διαχείρισης, αναγνωρίζοντας τη σημαντική συμβολή του φυσικού περιβάλλοντος στη διαμόρφωση τουριστικού προϊόντος υψηλής ποιότητας. Στο πλαίσιο αυτό η εταιρία κατασκευής και ανάπτυξης της ξενοδοχειακής μονάδας ακολούθησε αυστηρούς κανόνες σε όλα τα στάδια ανάπτυξης του έργου, από την κατασκευή έως τη λειτουργία του. Η Costa Navarino αναπτύσσει σε τοπικό και διεθνές επίπεδο περιβαλλοντικές δράσεις και συνεργασίες (συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, τον Σύλλογο για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ, το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο σε γεωδυναμικά θέματα, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για υδρογεωλογική και νεοτεκτονική έρευνα καθώς και με το Πανεπιστήμιο Πατρών για την υδρογεωλογία, αλλά και σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας, τουριστικής ανάπτυξης και κοινωνικών σπουδών) που συμβάλλουν αποφασιστικά στην προστασία και ανάδειξη της βιοποικιλότητας και των σημαντικών και σπάνιων ειδών της Μεσσηνίας. Συμπεράσματα - Προτάσεις Προτείνεται η ανάπτυξη τουριστικών προγραμμάτων στην Ελλάδα που συνδυάζουν την ανάδειξη και προστασία της βιοποικιλότητας και του πολιτιστικού περιβάλλοντος, εφαρμόζοντας την πολιτική της ΕΕ για προώθηση του βιώσιμου τουρισμού και αξιοποιώντας τις σχετικές χρηματοδοτήσεις της. Η Ελλάδα διαθέτοντας πλούσια βιοποικιλότητα -από τις πλουσιότερες στην Ευρώπη- και με μοναδική ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά, προσφέρεται ιδιαίτερα για υλοποίηση σχετικών προγραμμάτων. Οι δράσεις αυτές αναμένεται να προσελκύσουν τους ταξιδιώτες - τουρίστες που επιθυμούν να συμμετέχουν σε βιώσιμο τουρισμό, με αποτέλεσμα την ανάδειξη περιοχών και την ενίσχυση της τοπικής και εθνικής οικονομίας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΗΓΕΣ - Action Plan for the Conservation of the Meadow Viper (Vipera ursinii) in Europe, Nov. 2006, «Charter of European Cities & Towns Towards Sustainability», 27 May 1994, Denmark. - Ανδριώτης Κ., 2003, Ο εναλλακτικός τουρισμός και τα διαφοροποιημένα χαρακτηριστικά του, Επιθεώρηση Χωρικής Ανάπτυξης, Σχεδιασμού και Περιβάλλοντος. - Antony J., Spawforth S., Pausanias the Periegete, Who s Who in the Classical World 2000, Simon Hornblower and Tony Spawforth (eds.) Oxford University Press, Assessment of global megatrends: «living in an urban world», The European environment, State and outlook Blakely Ε., 1994, Planning Local Economic Development, Theory and Practice, Sage Publications Inc., USA, California. - Bramwell B., Lane B., 1999, Sustainable Tourism: Contributing to the Debates, Journal of Sustainable Tourism. - Carr A., 2003, Ecotourism, Wilderness and Mountains: Issues, Strategies and Regional Development in New Zealand, Journal of Ecotourism, vol. 2, No. 2 p.p Ceballos - Lascurain H., 1996, Tourism, Ecotourism and Protected Areas, published by IUCN, Gland, Switzerland, and Cambridge in collaboration with Commission of European Communities. - Coffey S., Polese M., 1985, Local Development, Conceptual Bases and Policy Implications, Regional Studies vol. 19, no 2. - COM (2001) 31 τελικό, Ανακοίνωση Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Περιβάλλον 2010: Το μέλλον μας, η επιλογή μας - Έκτο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον». - COM (2007) 621 τελικό, Ανακοίνωση Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Ατζέντα για την ευρωπαϊκό αειφόρο και ανταγωνιστικό τουρισμού». - COM(2007) 621 τελικό, Ανακοίνωση Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Ατζέντα για έναν αειφόρο και ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό τουρισμό». - COM(2009) 147 τελικό, «Λευκή Βίβλος - Η προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος: προς ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο δράσης». - COM(2010) 352 τελικό, Ανακοίνωση Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισμός στον κόσμο - Ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για τον ευρωπαϊκό τουρισμό». - COM(2011) 21 τελικό, Ανακοίνωση Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Μία Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους -Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020». - COM(2011) 571 τελικό, Ανακοίνωση Ευρ. Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρ. Κοινοβούλιο, την Ευρ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Χάρτης πορείας για μια αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη». - Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats - Standing Committee 26th meeting, Strasbourg. - Dritsakis N., 2004, Agro tourism: A growth measure for the Greek region, Social Science Tribune. - ΕΟΤ, 2010, έργο: «Μελέτη Ορεινού - Χειμερινού Τουρισμού». - European Environment Agency, Feb. 2009, Strategy , Multi-annual Work Programme. - Ζαγοριανάκος Ε., 2002, Οικονομία, Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη: Βασικές Έννοιες της Επιστήμης των Οικονομικών του Περιβάλλοντος, Κείμενο δημόσιας διάλεξης, Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, ΙΑΑΚ/ΕΚΚΕ, Αθήνα. - Ζερβάκου Α., Καββαδία Ε., Παπανικολάου Θ., Χριστοφοράτου Κ., 2003, Η Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη του Νομού Άρτας, Εργασία στο πλαίσιο ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» ΕΜΠ. - Gatel J., Passaris S., 1986, Le Développement Local: des territoires, des hommes, des initiatives, le partenariat, Revue d Economie Regionale et Urbaine. Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

18 26 ΠερΔικ 1/2012 (ΕΤΟΣ 16ο) Ε. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ - Α. ΚΑΛΛΙΑ-ΑΝΤΩΝΙΟΥ - Habicht C., Pausanias Guide to Ancient Greece, 1985, Sather Classical Lectures, University of California Press. - Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, 2008, Οδηγός Τουρισμού της Υπαίθρου για τους Φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Αθήνα. - IUCN/UNEP/WWF, 1991, Caring for the Earth: A Strategy for Sustainable Living, Gland, Swiss. - IUNC, 1991, Caring for the Earth - A Strategy for Sustainable Living, Switzerland. - Jarvis Luoma J., 1998, Alternative tourism and the evolution of tourist areas, Tourism Management. - Καλλία - Αντωνίου Α., Μάρτ. 2012, Η Εφαρμογή του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου Περιβάλλοντος στην Ελλάδα, Θεσμικό Πλαίσιο για την Αειφόρο Ανάπτυξη, Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, Υπουργείο Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. - Καλλία - Αντωνίου Α., 2011, Η εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης, Δίκαιο και Περιβάλλον, εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα. - Καλλία - Αντωνίου Α., 1999, Νομολογία του ΣΤΕ και του ΔΕΚ για την κοινοτική πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης και Προστασίας Περιβάλλοντος, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. - Kilipiris F., 2005, Sustainable Tourism Development and Local Community Involvement, Tourism and Hospitality Management. - Κοκκώσης Χ., Τσάρτας Π., 2001, Βιώσιμη Τουριστική Ανάπτυξη και Περιβάλλον, εκδ. Κριτική, Αθήνα. - Κουτσοτόλης Κ., 1999, Αποτελέσματα της διασταύρωσης του καραγκούνικου με το ορεινό ηπειρώτικο πρόβατο (μπούτσικο) στο σταθμό γεωργικής έρευνας Ιωαννίνων, Διδ. Διατριβή, Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας. - Meiko M., 2000, Sustainable Tourism: A Marketing Perspective, International Journal of Contemporary Hospitality Management, pp , University of Surrey. - Merchadou C., 2001, Promoting environmental protection and sustainable development for tourism. - Mieczkowski Z., 1995, Environmental Issues of Tourism and Recreation, University Press of America. - Myers Ν., Kent J., 2001, Perverse Subsidies: How Tax Dollars Can Undercut the Environment and the Economy, International Institute for sustainable development (IISD) Publications Centre. - Ομάδα Βιωσιμότητας του Τουρισμού, Φεβρ. 2007, Δράση για ένα πιο αειφόρο τουρισμό (Report of the Tourism Sustainability Group: ACTION for MORE SUSTAINABLE EUROPEAN TOURISM). - Ομάδα Εργασίας για τις Αρχές του Οικοτουρισμού (Χατζηνικολάου, Καραβέλλας, Σβορώνου, Σπυροπούλου) Απρ. 2002, Εννοιολογικό Πλαίσιο και Αρχές Οικοτουρισμού, Εθνική Επιτροπή για το Παγκόσμιο Έτος Οικοτουρισμού Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), 2005, Environmentally harmful subsidies: challenges for reform. - Παπαδασκαλόπουλος Α., 1995, Πρότυπα και Πολιτικές Περιφερειακής Ανάπτυξης, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα. - Παπαϊωάννου Δ., 1991, Εισαγωγή στην Επιστήμη του Περιβάλλοντος - Προς μία Διατηρήσιμη Ανάπτυξη, Αθήνα. - Πέμπτο Πρόγραμμα Δράσης Ευρ. Επιτροπής για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη. - Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future, Richardson J., 1993, Ecotourism and Nature-Based Holidays, Sydney. - Συμβούλιο ΕΕ, Βρυξέλλες 26 Ιουνίου 2006, Επανεξέταση της στρατηγικής της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη - Ανανεωμένη στρατηγική, 10917/06. - Σφακιανάκης Μ., 2000, Εναλλακτικές μορφές τουρισμού», εκδ. Έλλην, Αθήνα. - Tsartas P., Manologlou E., Markou A., 2003, Geothermal energy as a factor of sustainable tourism development, Scientific Conference: Sustainable tourism development and the environment. - Turner R.K. (ed.), 1993, Sustainable Environmental Economics and Management: Principles and Practice, Belhaven, London. - UNEP, 2008, Green Jobs and the Green Economy. - UNEP, 2011, Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication. - World Resources Institute, 2011, Reefs at Risk Revisited (επανεξέταση κοραλλιογενών υφάλων που κινδυνεύουν). - World Tourism Organization and the United Nations Environment Programme «World Ecotourism Summit» Final Report (Québec Canada, May 2002), Madrid Spain. - World Tourism Organization, 2011, European tourism grows above expectations, PR 11087, Madrid, London. - World Travel and Tourism Council, 1992, The World Travel and Tourism Environment Review. - WWF, 2007, Annual Report Natural Capital: «Putting a Price on Nature» Αποκτήστε πλήρη online πρόσβαση στο ΠερΔικ από το 1997

19

20

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η Νησιωτικότητα ως Ευκαιρία: Μία Ολοκληρωµένη Αναπτυξιακή Πρόταση για τα Νησιά την Περίοδο 2014-2020 ευτέρα 10 εκεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ 1 2 ΕΙΝΑΙ: ένας ουσιαστικός τρόπος να συμπληρώνει η οικογένεια το εισόδημά της όλο το χρόνο ένας τρόπος να βρουν απασχόληση οι νέοι, οι αγρότισσες, οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού

Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού κατά την οποία οι επισκέπτες μένουν σε αγρόκτημα και συμμετέχουν σε αγροτικές εργασίες. Σημείο αναφοράς των διακοπών σε ένα αγρόκτημα-ξενώνα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014 Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014 Άδωνις Κωνσταντινίδης Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης Δομή Παρουσίασης Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστημίου Αιγαίου Στρατηγική και Πολιτικές για τη Νησιωτική Ανάπτυξη: Η Αναγκαιότητα για μια Ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε.

NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Θ. ΤΣΕΚΕΡΙΔΗΣ NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε. Περιβάλλον, Πολιτισμός & Επιχειρηματικότητα Βασικές προτεραιότητες διασυνοριακής συνεργασίας & ανάπτυξης Προγράμματα Εδαφικής Συνεργασίας Διακρατικά

Διαβάστε περισσότερα

Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον

Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ / /20 Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Νιγρίτας Ο τουρισμός που βασίζεται στο φυσικό περιβάλλον περιλαμβάνει την εμπειρία τόπων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο»

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ShMILE 2 «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ρηματοδοτικό Μέσο Έχει εγκριθεί στον Άξονα Προτεραιότητας Ειδικότερα στο Μέτρο Τίτλος Έργου Στόχος του Έργου 2 2.1 EUROPEAN

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009 Νέες ευκαιρίες για αλλαγή επιχειρηματικού προφίλ των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων μέσα από την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 24η θέση στο

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ Κύπρος Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα 24 Ιανουαρίου 2015 Αίθουσα Συνεδρίων - Ξενοδοχείο Droushia Heights (Δρούσεια) Δημήτρης Παπαδάκης - Ευρωβουλευτής (ΕΔΕΚ, S&D) "Η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013»

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» 1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» Πώς η ΚΓΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Προκλήσεις Οικονομικές 3 στόχοι πολιτικής Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων συμβολή στο γεωργικό εισόδημα και μείωση των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ανταποκρινόμενη στην διεθνή τάση για διεύρυνση και διαφοροποίηση του τουριστικού της προϊόντος, τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα προσφέρει ελκυστικά πακέτα και υπηρεσίες εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΙΑ ΡΟΜΕΣ

ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΙΑ ΡΟΜΕΣ ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΙΑ ΡΟΜΕΣ Το προσφερόµενο τουριστικό «µενού» της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι κατά κύριο λόγο οι διακοπές «κλασσικού τύπου» Μόλις πρόσφατη η συστηµατική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακές και εθνικές πολιτικές

Περιφερειακές και εθνικές πολιτικές Προώθηση και Ενίσχυση της Πρωτοβουλίας του Συμφώνου των Δημάρχων στην Ελλάδα: «Περισσότεροι συμμετέχοντες, καλύτερα Σχέδια Δράσης στην Ευρώπη» Αθήνα, 12-13 Ιουνίου 2014 Περιφερειακές και εθνικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στάθης Ραγκούσης Διευθύνων Σύµβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ Δήλωση συνέχισης με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση πρωτοβουλιών για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων «Πολιτικές στήριξης και τεχνολογικές λύσεις για την ενεργειακή αναβάθμισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία.

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία. Πως ξεκίνησε 2004: Η ιδέα αφορούσε στη προώθηση των απαιτήσεων της τήρησης της νομοθεσίας 2007: Στη συνέχεια ήταν η προώθηση των συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης 2011: Σήμερα αποτελεί μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Tetris Built Environment Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Προφίλ Η TETRIS Built Environment είναι εταιρεία παροχής Συμβουλευτικών υπηρεσιών Τεχνική εταιρεία, και δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 2.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ Ε&Α, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός

Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης Βούλγαρης Αριστείδης Αυτόνομο Γραφείο RIS 3 Τρίκαλα, 19 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Τεκμηριώνει στις αρχές τη συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία Ελαχιστοποιεί το ρίσκο - Μειώνει τον κινδύνο αποζημιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Λευκωσία, 13 Δεκεμβρίου 2014 Γεωργία Χριστοφίδου Διευθύντρια Προγραμματισμού Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Γιάννης Φερμαντζής Προϊστάμενος Τμήματος Προστασίας Φυσικού Κεφαλαίου Γεωργίας Δ/νση Χωροταξίας Περιβάλλοντος &

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ως επιχείρηση ορίζεται κάθε φορέας που αποσκοπεί στην παραγωγή και διάθεση αγαθών και

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΗΣ ΙΑΛΕΞΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ι. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τουρισµός είναι η επίσκεψη ενός τόπου της ηµεδαπής ή αλλοδαπής µε σκοπό την ξεκούραση ή ψυχαγωγία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

«Περιφερειακή Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης Ι.Ν. 2014-2020»

«Περιφερειακή Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης Ι.Ν. 2014-2020» «Περιφερειακή Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης Ι.Ν. 2014-2020» -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014- Η Περιφερειακή & οι συναφείς Στρατηγικές για την ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ σημαίνει : «Έξυπνη Εξειδίκευση» (R.I.S.) -την αξιοποίηση των

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια ματιά Δράση ενάντια στην υπεραλίευση, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313

2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313 2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313 Περιγραφή προγράµµατος Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων δηµοσίευσε την 2η πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή. Αειφορία και Τουρισμός. 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26

Περιεχόμενα. Εισαγωγή. Αειφορία και Τουρισμός. 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26 κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26 κεφάλαιο 2 Αειφορία και Τουρισμός 2.0 Εισαγωγή... 29 2.1 Ανησυχία για το Μέλλον της Ανθρωπότητας... 30 2.2 Ιστορική Αναδρομή... 33 2.3 Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

White Paper on European Cities

White Paper on European Cities White Paper on European Cities Μάρτιος 2015 Αντώνης Αγγελάκης, Σύμβουλος Ανοιχτής Καινοτομίας antonios.aggelakis@gmail.com Προοίμιο Το παρόν White Paper στοχεύει στην παρουσίαση δράσεων, καλών πρακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 Σύνταξη Πολυετούς Σχεδίου Ανάπτυξης 2020 Αγγελική Καλλαρά, M.Sc. Βιολόγος-Ιχθυολόγος Προϊσταμένη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου Université de Paris Dauphine Ινστιτούτο Διπλωματίας Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2 Η Π.Α.Ε.Γ.Α.Ε. (Προνομιούχος Ανώνυμος Εταιρεία Γενικών Αποθηκών Ελλάδος) είναι η πρώτη ελληνική εταιρεία παροχής υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα