Η σχολική ζωή στο Α Γυμνάσιο Γιαννιτσών ( ): Μελέτη αρχειακού υλικού-απόψεις εκπαιδευτικών και μαθητών/ τριών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η σχολική ζωή στο Α Γυμνάσιο Γιαννιτσών (1914-1980): Μελέτη αρχειακού υλικού-απόψεις εκπαιδευτικών και μαθητών/ τριών"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μαρία Ασλανίδου Η σχολική ζωή στο Α Γυμνάσιο Γιαννιτσών ( ): Μελέτη αρχειακού υλικού-απόψεις εκπαιδευτικών και μαθητών/ τριών Επόπτης: Βασίλειος Φούκας, Λέκτορας Θεσσαλονίκη

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 6 Α' ΜΕΡΟΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 8 1. ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Η εμφάνιση της Τοπικής Ιστορίας Επιρροές της Τοπικής Ιστορίας Τοπική Ιστορία, μικροϊστορία και σχολείο Πηγές της Τοπικής Ιστορίας Προφορική Ιστορία και Τοπική Ιστορία Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ ( ) Ιστορική αναδρομή- Γνωρίζοντας τα Γιαννιτσά μέσα από την Ιστορία τους Το όνομα της πόλης των Γιαννιτσών Οικονομική ζωή στα Γιαννιτσά Κοινωνική ζωή στα Γιαννιτσά Πνευματική ζωή στα Γιαννιτσά 32 Β ΜΕΡΟΣ Η ΕΡΕΥΝΑ ΣΚΟΠΟΣ, ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Αφετηρία, σκοπός και στόχοι της έρευνας Μεθοδολογία της ερευνητικής διαδικασίας- Τεχνική συλλογής του υπό έρευνα υλικού ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΟΥ Ίδρυση του σχολείου Το Γυμνάσιο Γιαννιτσών και οι χώροι στέγασής του 50 3

3 4.3 Εκπαιδευτικό προσωπικό Μαθητικό Δυναμικό Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Εξετάσεις Μαθήματα Σχολικές εκδηλώσεις Σχολικές εκδρομές Πράξεις διαμαρτυρίας των μαθητών Ποινές μαθητών- Ζητήματα πειθαρχίας Υποχρεώσεις των μαθητών Υποχρεώσεις των καθηγητών Συνεδριάσεις καθηγητών Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ ΩΣ ΒΙΩΜΑ Το προφίλ των συμμετεχόντων: φύλο, έτος αποφοίτησης, επαγγελματική πορεία Οι συνεντευξιαζόμενοι θυμούνται - Συνθήκες μάθησης και επιβίωσης Η φυσιογνωμία των καθηγητών διαχρονικά Η στάση των καθηγητών απέναντι στους μαθητές τους Οι σχέσεις μεταξύ των μαθητών Αρμοδιότητες των μαθητών/ τριών Συμμετοχή στις παρελάσεις Σχολικές γιορτές και κοινωνικές εκδηλώσεις του σχολείου Ποινές-Ζητήματα πειθαρχίας 131 ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ- ΣΥΖΗΤΗΣΗ- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 134 ΠΗΓΕΣ- ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 139 4

4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη της σχολικής ζωής στο Α Γυμνάσιο Γιαννιτσών. Πιο συγκεκριμένα η μελέτη αυτή εστιάζει στην εκπαιδευτική πραγματικότητα που επικρατούσε στο σχολείο από το 1914 έως το Στη διερεύνηση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας από τη σκοπιά των εκπαιδευτικών και των μαθητών/τριών συνέβαλε η μελέτη της αποτύπωσης του αρχειακού υλικού του σχολείου. Συμπληρωματικό υλικό αποτέλεσαν προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων που φοίτησαν και δίδαξαν σε αυτό. Το ενδιαφέρον μου για αυτό το θέμα ξεκίνησε στο πλαίσιο των μαθημάτων στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τομέα Παιδαγωγικής του Α.Π.Θ., όπου μου δόθηκε η ευκαιρία να ασχοληθώ για ένα εξάμηνο, με την έρευνα της Τοπικής Εκπαιδευτικής Ιστορίας, και, ειδικότερα, με την έρευνα των σχολείων της Θεσσαλονίκης. Με τα ερεθίσματα που δέχτηκα από τους καθηγητές μου, δημιουργήθηκε ένα ερευνητικό ενδιαφέρον για τη μελέτη της Τοπικής Εκπαιδευτικής Ιστορίας του τόπου καταγωγής μου, τα Γιαννιτσά, και, πιο συγκεκριμένα για το Α Γυμνάσιο Γιαννιτσών. Πρόκειται για το πρώτο σχολείο Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην πόλη των Γιαννιτσών. Ένα σχολείο με ιστορία που κατάφερε να επιβιώσει, στις πιο δύσκολες εποχές και να διαμορφώσει ικανούς και αξιόλογους πολίτες. Πρόκειται για ένα σχολείο, όπου πολλοί μαθητές επιθυμούν να εγγραφούν. Οι άριστες σχολικές εγκαταστάσεις και οι παροχές που προσφέρει στο εκπαιδευτικό και μαθητικό προσωπικό, οι ποικίλες πολιτιστικές δραστηριότητες με τις οποίες ασχολείται και οι νέες παιδαγωγικές μέθοδοι, οι οποίες υιοθετούνται από το εκπαιδευτικό προσωπικό, βοηθούν το σχολείο να ξεχωρίζει. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως την κα Σιδηρούλα Ζιώγου-Καραστεργίου και τον κ. Βασίλειο Φούκα, καθηγητές του τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής, οι οποίοι ήταν οι επιστημονικοί υπεύθυνοι για την εργασία μου. Θέλω να τους ευχαριστήσω για το ενδιαφέρον, τη συμπαράσταση, το χρόνο που πρόθυμα αφιέρωσαν και την ουσιαστική καθοδήγησή τους σε όλη τη διάρκεια της εκπόνησης και συγγραφής της παρούσας εργασίας. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους διευθυντές του Α και Β Γυμνασίου και του Α και Β Λυκείου που μου επέτρεψαν να μελετήσω το αρχειακό υλικό του Α Γυμνασίου, που βρίσκεται στις βιβλιοθήκες των συγκεκριμένων σχολείων. Ακόμη, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους ανθρώπους της Λαογραφικής και Ιστορικής Εταιρίας Φίλιππος, οι οποίοι, έδειξαν αμέριστη προσοχή στα αιτήματά μου και με βοήθησαν πολύ με τις εύστοχες παρατηρήσεις και σημειώσεις τους. 5

5 Επίσης, ευχαριστώ τον κ. Χατζή, ο οποίος ήταν πρόθυμος να με στηρίξει σε αυτήν τη μελέτη. Κλείνοντας, θερμές ευχαριστίες επιθυμώ να εκφράσω στους ανθρώπους που φοίτησαν στο Γυμνάσιο και δέχτηκαν να συζητήσουν μαζί μου και να μοιραστούν τις εμπειρίες τους και τα βιώματα τους. Η συμβολή τους υπήρξε καθοριστική για την έκβαση της εργασίας μου. 6

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία όπως και η Τοπική Ιστορία αποτελούν σημαντικά ερευνητικά πεδία. Ολοένα και περισσότεροι ερευνητές και ερευνήτριες ασχολούνται με την Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία διαφόρων περιοχών. Η Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία δεν κινεί το ενδιαφέρον μόνο των ερευνητών αλλά και των πολιτών ενός τόπου ή μιας περιοχής, οι οποίοι χωρίς να διαθέτουν κάποια ιδιαίτερη εκπαίδευση, αναλαμβάνουν να ερευνήσουν διάφορες πτυχές συντελώντας στην ανάδειξη του πολιτισμού, της παιδείας και της πνευματικής ζωής του τόπου τους. Η Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία ωφελεί πολλαπλώς τόσο τους ερευνητές όσο και τους αναγνώστες. Με αφορμή το βιβλίο του Χρήστου Χατζή που παρουσιάζει ορισμένα στοιχεία από το Α Γυμνάσιο Γιαννιτσών, αποφασίσαμε, πως θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και χρήσιμη η αναζήτηση περισσότερων στοιχείων, που θα αντλούσαμε από το αρχειακό υλικό και από προφορικές μαρτυρίες ατόμων που έχουν φοιτήσει στο σχολείο από το 1914 έως το Επηρεασμένη, λοιπόν, από τη μελέτη της Τοπικής Εκπαιδευτικής Ιστορίας, στο πλαίσιο των μεταπτυχιακών μου μαθημάτων και έχοντας ως αφόρμηση το βιβλίο του κ. Χρήστου Χατζή, αποφάσισα να αναζητήσω τα ίχνη που έχει αφήσει η ιστορία του Γυμνασίου, στο οποίο φοίτησα. Η μελέτη του αρχειακού υλικού του σχολείου ήταν μία διαδικασία πολύ ενδιαφέρουσα και ιδιαίτερα ευχάριστη. Το υλικό βρισκόταν σε τέσσερα διαφορετικά σχολεία. Τα βιβλία πράξεων, τα μαθητολόγια και τα ποινολόγια δεν ήταν καταχωρημένα με τη σειρά, ενώ σε πολλά από αυτά οι σελίδες έλειπαν. Παρ όλα αυτά η μελέτη έφερε στην επιφάνεια αρκετά νέα στοιχεία, ενώ ο εμπλουτισμός της με συνεντεύξεις από άτομα που έχουν φοιτήσει στο σχολείο κατά την περίοδο που εξετάζουμε συνέβαλε σημαντικά. Η παρούσα εργασία, όπως διαφαίνεται από το θέμα, διακρίνεται σε δύο μέρη, στο θεωρητικό και στο ερευνητικό. Στο θεωρητικό κομμάτι εμπεριέχονται δύο κεφάλαια. Το πρώτο αφορά στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία. Αρχικά, σχολιάζεται και οριοθετείται ο όρος Τοπική Ιστορία και η συμβολή του όρου αυτού. Έπειτα παρατίθενται λεπτομέρειες που αφορούν στην εμφάνιση του όρου, τη σχέση που έχει η τοπική ιστορία με τη μικροϊστορία και την προφορική ιστορία, καθώς και την εξέλιξη που διαδραματίζει η τελευταία. Ακόμη, παρατίθενται οι πηγές της Τοπικής Ιστορίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις προφορικές μαρτυρίες. Στο τέλος του κεφαλαίου, γίνεται αναφορά στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία και την επίδραση που έχει στο χώρο του σχολείου. Το δεύτερο κεφάλαιο του θεωρητικού μέρους περιγράφει την οικονομική, κοινωνική και πνευματική ζωή των Γιαννιτσών, όπως αυτή σχηματίστηκε από το 1914 έως το Οι επιρροές που δέχτηκε και οι δυσκολίες που γνώρισε η πόλη των Γιαννιτσών διανύοντας τα χρόνια του Μακεδονικού αγώνα, της προσφυγιάς, της Κατοχής και της δικτατορίας παρουσιάζονται σε αυτό το κεφάλαιο. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά σε 7

7 στοιχεία που αφορούν στον πληθυσμό, τις διατροφικές συνήθειες των κατοίκων, τη γεωγραφία της πόλης, τους τομείς της οικονομίας, τα μνημεία, τα επαγγέλματα, τα έθιμα των κατοίκων και την εκπαίδευση των Γιαννιτσών από το 1914 έως το Στο πρώτο κεφάλαιο του ερευνητικού μέρους της εργασίας, περιγράφονται ο σκοπός και οι επιμέρους στόχοι της έρευνας, το υπό έρευνα υλικό, η τεχνική συλλογής του και η επιλογή της ερευνητικής μεθόδου. Στο δεύτερο κεφάλαιο, παρουσιάζονται τα δεδομένα της έρευνας και η ανάλυση τους. Πιο συγκεκριμένα, παρατίθενται τα στοιχεία τα οποία αντλήθηκαν από το αρχειακό υλικό του σχολείου και όσες πληροφορίες έγιναν γνωστές από τις συνεντεύξεις, που μου παραχώρησαν άνθρωποι που φοίτησαν και δίδαξαν στο σχολείο. Τέλος, παρουσιάζονται οι διαπιστώσεις που προκύπτουν από την ανάλυση των δεδομένων. Ακολουθούν οι πηγές και η βιβλιογραφία. 8

8 Α ΜΕΡΟΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 9

9 1. ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 1.1 Η εμφάνιση της Τοπικής Ιστορίας «Μ ια πόλη δεν είναι μονάχα αυτό που μας δείχνει. Είναι και όλα όσα κουβαλάει μαζί της στην πορεία της μέσα στο χρόνο. Χωρίς τη γνώση αυτού του πολύτιμου φορτίου στέκει απέναντι μας μετέωρη και αινιγματική, κρατώντας το αληθινό της πρόσωπο γι αυτούς που ξέρουν να το αναζητήσουν» (Βαϊνά, 1997: 50). Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που μπορούμε να προσδώσουμε στη σύγχρονη εποχή είναι το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που δείχνουν οι άνθρωποι για το παρελθόν. Οι άνθρωποι επιδιώκοντας να προβλέψουν το μέλλον, αισθάνονται την ανάγκη να στρέψουν την προσοχή τους στη μελέτη του παρελθόντος (Πανταζής, 2002: 205). Ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν άλλωστε, προκύπτει σχεδόν πάντα ένας διάλογος, ο οποίος παρουσιάζεται σε όποιον επιλέξει να μελετήσει την ιστορία. Το παρελθόν αποτελεί ένα στοιχείο, ένα δεδομένο, το οποίο δεν μεταβάλλεται. Η γνώση, όμως, του παρελθόντος, καθώς και η μελέτη του, μπορεί να υποστεί τροποποιήσεις, να μετασχηματιστεί και να τελειοποιηθεί (Αβδελά, 1994: 112). Μέσα στο πλαίσιο της μελέτης του παρελθόντος και της Ιστορίας εντάσσεται και η μελέτη της Τοπικής Ιστορίας. Τι εννοεί, όμως, κανείς όταν αναφέρεται στον όρο Τοπική Ιστορία. Είναι αποδεδειγμένο πως αρχικά φαίνεται αυτονόητο το τι είναι Τοπική Ιστορία, όμως, στην πορεία διαπιστώνεται πως είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη η μελέτη συγκεκριμένων παραδειγμάτων (Βώρος, 1989: 176). Δεν διατυπώθηκε ακόμη ένας κοινά αποδεκτός ορισμός, ο οποίος να προσδιορίζει επακριβώς τον όρο Τοπική Ιστορία. Ένας από τους λόγους είναι πως δεν έχει νοηματοδοτηθεί πλήρως η σχέση που διέπει την Τοπική με την Γενική Ιστορία (Κυρίτσης-Φούκας, 2010: 21). Έχουν δοθεί κατά καιρούς διάφοροι ορισμοί και έχει αποδοθεί διαφορετικό περιεχόμενο για την Τοπική Ιστορία. Πολλοί σίγουρα, συμφωνούν με τον Mumford, ο οποίος δηλώνει, πως η Τοπική Ιστορία είναι ένα είδος σημείου αναφοράς, στο οποίο όλες, ακόμη και οι πιο γενικευμένες και εξειδικευμένες ιστορίες χρειάζεται να επιστρέφουν για επιβεβαίωση. Κάθε Ιστορία λοιπόν, εμπεριέχει στοιχεία της Τοπικής Ιστορίας, τα οποία πρέπει να μελετώνται και να εξακριβώνονται (Mumford, 1996: 88). Η ενασχόληση των ανθρώπων με τον τόπο τους, δηλαδή με την Τοπική Ιστορία, ξεκινά ήδη από την περίοδο της Αναγέννησης, ενώ όπως κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν, η ενασχόληση με την Τοπική Ιστορία θεωρείται προκάτοχος της ενασχόλησης με τα διάφορα ιστορικά γεγονότα (Λεοντσίνης-Ρεπούση, 2001 :11). Κατά τη διάρκεια του 17ου και 18ου αιώνα η τοπική ιστοριογραφία αναπτύσσεται καθαρά λόγω της επιθυμίας διαφοροποίησης των περιοχών από τη βασιλική εξουσία και το κέντρο. Λίγο πριν τον 19ο αιώνα δεν έχει δοθεί κάποιος ορισμός ο οποίος θα διαφοροποιεί την Τοπική Ιστορία (Ιερεμιάδου, 2008: 28). 10

10 Στη χώρα μας η εθνική αφύπνιση των Ελλήνων στις αρχές του 19ου αιώνα συνδέεται με την ενασχόληση της τοπικής ιστοριογραφίας (Ρεπούση, 2000α: ). Πιο συγκεκριμένα στην Ελλάδα, το φαινόμενο της τοπικής ιστοριογραφίας εντοπίζεται στη μεταιχμιακή περίοδο μεταξύ του 18ου και του 19ου αιώνα και θεωρείται ότι συνεισέφερε σημαντικά στην εθνική αφύπνιση. Ο Δημαράς τοποθετεί την ενασχόληση των ανθρώπων με την Τοπική Ιστορία στον ελλαδικό χώρο ήδη από τα προεπαναστατικά χρόνια (Ιερεμιάδου, 2008: 28). Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές ήταν αποσπασματικές και μεμονωμένες, ενώ έντονο ενδιαφέρον για την Τοπική Ιστορία αναπτύχθηκε στη δεκαετία του Από τις αρχές της δεκαετίας αυτής η έρευνα για την Τοπική Ιστορία και, συνεκδοχικά, την Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο ενισχύθηκε από επιδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα, τα οποία συνέβαλαν στη διερεύνηση σε βάθος κοινωνικοοικονομικών αλλαγών σε έναν συγκεκριμένο τόπο, αλλά και στη συσχέτιση του τοπικού στοιχείου με την πορεία του κράτους. Τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα η Τοπική Ιστορία ερευνά τον τοπικό λαϊκό πολιτισμό, τα μνημεία, τις παραδόσεις, τις ανθρώπινες δραστηριότητες με σκοπό να γίνουν γνωστές οι σχέσεις, οι αλληλεπιδράσεις, οι ανταλλαγές, οι ιδιαιτερότητες και οι αποκλίσεις από το γενικό ή το εθνικό επίπεδο (Τζήκας, 2009: 24). Όταν ο ιστορικός μελετούσε για πρώτη φορά την Τοπική Ιστορία, το έργο που είχε αναλάβει, αφορούσε στην παρουσίαση των κατοίκων ενός τόπου συνεπώς και των δραστηριοτήτων τους. Όπως η ιστορία της ζωής ενός ανθρώπου θα δημιουργούσε τουλάχιστον ένα μυθιστόρημα, έτσι και η ιστορία της ζωής οποιασδήποτε κοινότητας θα δημιουργούσε τουλάχιστον μια Ιστορία (Mumford, 1996: 89). Εμφανίζεται ένας μικρός προβληματισμός όταν χρειάζεται να γίνει ο προσδιορισμός των ορίων ενός τόπου προκειμένου να μελετηθεί η ιστορία του (Βαϊνά, 1997: 36). Το αντικείμενο της Τοπικής Ιστορίας από γεωγραφική άποψη είναι αρκετά διευρυμένο, συνεπώς και ο όγκος των πληροφοριών γίνεται ολοένα και μεγαλύτερος. Για το λόγο αυτό οι μελέτες συνηθίζουν να αφορούν μία μόνο συγκεκριμένη, χρονική, περίοδο της ζωής μιας περιοχής (Κυρίτσης-Φούκας, 2010: 24). Η Τοπική Ιστορία, λοιπόν, είναι δυνατόν να αφορά στην ιστορία ενός τόπου στη διαχρονία, την ιστορία ενός τόπου σε μια συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, αλλά και την ιστορία μιας όψης ενός τόπου, την ιστορία ενός προσώπου, μιας ομάδας, μιας οικογένειας, κ.ά., την ιστορία των ανθρώπων ενός τόπου, των συνηθειών, των στάσεων, των συμπεριφορών, των αντιλήψεων, των νοοτροπιών τους κ.ά. (Λεοντσίνης-Ρεπούση, 2001: 13-18). Ο Τζήκας συμπληρώνει πως στην Τοπική Ιστορία ερευνάται η ζωή και η δράση των ανθρώπων, των οικογενειών τους, των επιχειρήσεων, των επαγγελματικών δραστηριοτήτων, η τοπογραφία, ο λαϊκός και υλικός πολιτισμός, η καθημερινότητα, οι θεσμοί, τα γεγονότα, οι νοοτροπίες, τα βιώματα που αναπτύσσονται μία χρονική περίοδο σε έναν συγκεκριμένο τόπο (Τζήκας, 2009: 24). 11

11 Θίγοντας τον όρο Τοπική Ιστορία αναφερόμαστε στο ιστορικό υλικό που κρύβει κάθε περιοχή. Τοπική Ιστορία μπορεί να αποτελεί η ιστορία μιας πόλης, μιας ευρύτερης περιοχής ακόμη και ενός γεωγραφικού διαμερίσματος (Ξανθάκου, Ναχόπουλος και Κατσιγιάννη, 2004: 69). Είναι βέβαιο πως η Τοπική Ιστορία αφορά ακόμη, τη δημοσίευση των αρχείων ενός τόπου, την ιστορία ενός προσώπου, μιας ομάδας, μιας οικογένειας αλλά και τις συνήθειες, τις νοοτροπίες και τις στάσεις που υιοθετούν οι άνθρωποι τη συγκεκριμένη περίοδο που μελετάται (Λεοντσίνης- Ρεπούση, 2001 :13). Μέσω της Τοπικής Ιστορίας παρουσιάζεται ολόκληρη η ζωή ενός τόπου, η φυσική του περιγραφή, ενώ γίνονται γνωστές οι λεπτομέρειες για την οικονομική ζωή της εποχής που μπορεί να αφορά το εμπόριο, τη βιοτεχνία, τον τουρισμό, τη βιομηχανία. Η Τοπική Ιστορία αναδεικνύει λοιπόν τους κοινωνικούς και ανθρωπιστικούς τομείς μίας περιοχής (Ντούλας, 1988: 89). Ο Thompson συμπληρώνει πως μέσω της Τοπικής Ιστορίας ολόκληρος ο τόπος ενημερώνεται για τις αιτίες που άλλαξαν τη φυσιογνωμία της περιοχής (Thompson, : 31). Από την άλλη μεριά ο Munchenbach διαχωρίζει την Ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας με την Τοπική Ιστορία. Τονίζει πως για να αναφερθούμε στην Τοπική Ιστορία ενός τόπου είναι αναγκαίο αυτός ο τόπος να διέπεται από κοινούς διοικητικούς, οικονομικούς, θρησκευτικούς και πολιτικούς παράγοντες (Βαϊνά, 1997: 37). Όπως προαναφέρθηκε αντικείμενο της Τοπικής Ιστορίας είναι η μελέτη μιας ή περισσότερων δραστηριοτήτων του ανθρώπου ή του κοινωνικού συνόλου, όπως αυτή/αυτές εκδηλώθηκαν μέσα σε συγκεκριμένο γεωγραφικό πλαίσιο. Το συγκεκριμένο υλικό γίνεται γνωστό στους ανθρώπους ήδη από την παιδική ηλικία. Είναι δυνατό να γίνει γνωστό ακόμη και μέσω εργασιών και επιτόπιων ερευνών (Ντούλας, 1988: 2). Στο αντικείμενο, επομένως, της Τοπικής Ιστορίας υπεισέρχεται ένας δυϊσμός τόπου και ανθρώπων (Κυρίτσης-Φούκας, 2010: 23). Βέβαια, ένα γεγονός για να αποτελέσει κομμάτι της Τοπικής Ιστορίας χρειάζεται να πληροί δύο βασικά κριτήρια πλην της τοπικότητας. Πρόκειται για τη συμμετοχή των κατοίκων κάθε τόπου στα ίδια τα γεγονότα που έχουν συμβεί και για τις συνέπειες που έχουν τα ίδια τα ιστορικά περιστατικά στη ζωή των κατοίκων. Οι συνέπειες μπορεί να αφορούν την οικονομική, την κοινωνική, την πολιτική και την πολιτισμική ζωή των ανθρώπων (Βώρος, 1990: 34). Η μελέτη της Τοπικής Ιστορίας δεν πρέπει να παραμελείται, πρόκειται για μία μελέτη, η οποία ενισχύει το μορφωτικό επίπεδο των ατόμων που ασχολούνται μαζί της. Βοηθάει στην κατανόηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι μιας περιοχής, προκαλεί την ανάλυση του συγκεκριμένου, προσεγγίζει τις ανάγκες, τους κόπους, τις επιδιώξεις, τις αρετές και τους αγώνες ενός λαού και συγχρόνως, διευκολύνει στην κατανόηση της Γενικής Ιστορίας (Βώρος, 1990: 41). 1.2 Επιρροές της Τοπικής Ιστορίας 12

12 Η Τοπική Ιστορία είναι ευμετάβλητη και διαφορετική από τόπο σε τόπο (Ξανθάκου,Ναχόπουλος και Κατσιγιάννη, 2004: 69). Μέσω της μελέτης της Τοπικής Ιστορίας μίας περιοχής, όλοι οι μελετητές αποχτούν τις ίδιες δεξιότητες. Οι άνθρωποι αποκτούν μία πιο αντικειμενική ιστορική συνείδηση, αντιλαμβάνονται τα γεγονότα από το «μάτι του ιστορικού», ενώ αγαπούν περισσότερο τον τόπο τους. Αυτό επιτυγχάνεται, καθώς η ενασχόληση με την Τοπική Ιστορία προσφέρει κατανόηση των γεγονότων, καλλιεργεί την κριτική ικανότητα και φέρνει τους ανθρώπους σε άμεση επαφή με τα πρόσωπα και τα γεγονότα. Η Βαϊνά προτρέπει όσους ασχολούνται με τη μελέτη του περιεχομένου της Τοπικής Ιστορίας να προχωρούν στη σε βάθος και θεματικά ολόπλευρη ενημέρωση του όλου θέματος (Βαϊνά, 1997: 107). Ο Leuilliot οριοθετεί την Τοπική Ιστορία συγκρίνοντάς την με τη Γενική και διατείνεται ότι η Τοπική Ιστορία ανάγεται από το παρόν στο παρελθόν. Υποστηρίζει πως οι δεσμοί του ερευνητή με τον τόπο συνεχίζουν να υφίστανται είτε ο ερευνητής είναι ένας τοπικός ιστοριογράφος είτε μέλος μιας σχολικής ερευνητικής ομάδας (Leuilliot, 1996: 165). Η Ιστορία είναι ποιοτική διότι στην Τοπική Ιστορία η ποσοτική μέθοδος δεν θα προσέφερε αξιόπιστα αποτελέσματα. Αντικείμενο της Τοπικής Ιστορίας είναι το ατομικό. Ως ατομικό ορίζεται ένα πρόσωπο ή μια μονάδα με την ευρύτερη έννοια, για παράδειγμα μια οικογένεια, μια επιχείρηση. Κάθε τομέας και ότι σχετίζεται με αυτόν εξετάζεται σε βάθος. Στην Τοπική Ιστορία γίνεται λόγος για την καθημερινότητα, τις τοπικές παραδόσεις, τον λαϊκό πολιτισμό. Πρόκειται για ένα πεδίο που διαπερνά τις θεματικές περιοχές της Γενικής Ιστορίας αλλά φέρει έντονα το στοιχείο του τόπου, από τη γειτονιά ως την περιφέρεια, και χαρακτηρίζεται από έναν πλούτο προσεγγίσεων, παλαιότερων και νεότερων (Leuilliot, 1996: 168 και Ρεπούση, 2000 α : 100). Οι πολλές δημοσιεύσεις, τα πολλά άρθρα και βιβλία που έχουν γραφτεί με σκοπό να προσδιορίσουν το τι είναι Τοπική Ιστορία δικαιολογούνται, διότι πέρα από το επιστημονικό ενδιαφέρον οι συγγραφείς προσπαθούν να αποφύγουν τις παρανοήσεις που αφορούν στην ίδια την Τοπική Ιστορία. Ο Beeck υποστηρίζει πως έχει ήδη παρεξηγηθεί η ουσία και ο ρόλος της. Πολλοί είναι αυτοί οι οποίοι θεωρούν πως η Τοπική Ιστορία δεν είναι απαραίτητη απλώς τυγχάνει να διευρύνει τη γενική ιστορία. Μελετώντας το θέμα της Τοπικής Ιστορίας, καταλήγει στο συμπέρασμα πως διαπιστώνονται τρεις παρανοήσεις. Αρχικά, πρόκειται για την εξιδανίκευση του παρελθόντος, η οποία μπορεί να δράσει αρνητικά στη διαμόρφωση της ιστορικής συνείδησης. Η δεύτερη παρανόηση συμβαίνει με το γεγονός ότι η Τοπική Ιστορία μπορεί να λειτουργήσει με επιτυχία ως απλουστευμένη εισαγωγή στη Γενική Ιστορία. Πρέπει κάποιος να συλλογιστεί πως τα μνημεία πολλές φορές που εξετάζονται ως μαρτυρίες της Τοπικής Ιστορίας συχνά υπάγονται σε ένα ευρύτερο πλέγμα που ξεπερνά τα όρια του τοπικού. Η Βαϊνά συμπληρώνει πως για την τρίτη παρανόηση ο Beeck εντοπίζει το μύθο του «άσημου ανθρώπου». Αποδέχεται, δηλαδή, την αναγκαιότητα διεύρυνσης της ιστορικής προοπτικής με περιεχόμενα κοινωνικά και πολιτιστικά, που φέρνουν στην επιφάνεια τη ζωή του άσημου ανθρώπου, αλλά απορρίπτει την υπερβολή της εξύμνησής του (Βαϊνά, 1997: 59-71). Δεν πρέπει 13

13 κανείς όμως να θεωρήσει τη συλλογή πληροφοριών που αφορούν στην Τοπική Ιστορία μία εύκολη υπόθεση. Όσο πιο παλαιά χρονικά, είναι η περίοδος που ερευνά κάποιος τόσο οι διαθέσιμες πηγές για την καθημερινή ζωή μπορεί να είναι λιγοστές έως ανύπαρκτες. Οι ερευνητές-ιστορικοί πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την εξαγωγή των συμπερασμάτων τους και να κατανοούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο παράγονται οι πληροφορίες (Κυρίτσης-Φούκας, 2010: 46). 1.3 Τοπική Ιστορία, μικροϊστορία και σχολείο Η θεματική της Τοπικής Εκπαιδευτικής Ιστορίας εντάσσεται θεωρητικά στο ευρύτερο πεδίο της μικροϊστορίας (Κόκκινος, : ), αφού στοχεύει να διερευνήσει μια μορφή της κοινωνικής ιστορίας, τη λειτουργία ενός σχολείου, με βάση τεχνικές που αναδεικνύουν τη διάρκεια λειτουργίας του ιδρύματος αυτού, αλλά και τις βιωματικές όψεις της καθημερινής σχολικής ζωής (Κυρίτσης-Φούκας, 2010: 445). Η Τοπική Ιστορία και η μικροϊστορία εστιάζουν στη μικροείδηση, στο συμβάν, στην καθημερινότητα, στην υποκειμενικότητα των ατόμων. Και οι δύο προωθούν τη συγγραφή μιας ιστορίας από τα κάτω (history from below) (Iggers, 1999: 136 και Χουρδάκης, 2006: ). ίνεται το έναυσμα, έτσι, για μία Νέα Ιστορία στο σχολείο, η οποία μεταθέτει το κέντρο βάρους από το άτομο στις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές συντεταγμένες της διαμόρφωσής του και αμφισβητεί τον εμπειρισμό και την προσκόλληση στα γεγονότα, επιμένοντας στον αβέβαιο χαρακτήρα τους και στη συνεχή τους αναθεώρηση (Αβδελά, 1994: 93). Παράλληλα, η εστίαση αυτή στο επίπεδο της καθημερινότητας δεν αποτελεί απλώς μια κίνηση «εκδημοκρατισμού της Ιστορίας» (Πασσερίνι, 1998: 27), αλλά επιτρέπει την αποκρυπτογράφηση των «βιωμένων» εμπειριών των ατόμων και την αποκάλυψη πτυχών του παρελθόντος που πολύ δύσκολα θα μπορούσαν να ερευνηθούν στο πλαίσιο της παραδοσιακής ιστορικής ανάλυσης (Μαυροσκούφης, 2000: 13). Η σχολική Τοπική Ιστορία έχει τις απαρχές της στο παρελθόν. Παρουσιάζεται στην καμπή του 19ου προς τον 20ό αιώνα και φέρει πλούσιες διδακτικές εμπειρίες αλλά και προβληματισμούς (Ρεπούση, 2000β: 590). Το 1825 εκδίδεται Διάταγμα το οποίο εισηγείται την Τοπική Ιστορία ως διδασκόμενο μάθημα στα σχολεία της ελληνικής επικράτειας (Ιερεμιάδου, 2008: 29). Η ανάπτυξη της Τοπικής Ιστορίας και η σταδιακά αυξανόμενη αποδοχή της στον ακαδημαϊκό χώρο συμβάλλει ακόμη περισσότερο στην εισαγωγή της στα Αναλυτικά Προγράμματα της Στοιχειώδους και Μέσης Εκπαίδευσης πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Όπως προκύπτει από Έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης, οι περισσότερες χώρες μέλη δεν είχαν εντάξει έως το 1966 τη συστηματική μελέτη της Τοπικής Ιστορίας στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας και ευτεροβάθμιας Εκπαίδευσής τους (Ρεπούση, 2000α: ), αν και λειτουργούσε συμπληρωματικά από νωρίτερα. Ο Watts διακρίνει την τοπική ιστορία σε θεωρητική και εφαρμοσμένη και σχολιάζει ότι και οι δύο έχουν θέση στο αναλυτικό πρόγραμμα. Σημειώνει ότι η ιστορική εργασία πεδίου είναι δυνατόν να έχει δύο λειτουργίες: α) να διαφωτίζει γενικά ιστορικά θέματα, για παράδειγμα 14

14 μιλούμε για τους Τούρκους και επισκεπτόμαστε ένα τζαμί και β) να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της τοπικής ιστορίας για παράδειγμα να μελετήσουμε την εξέλιξη του τοπικού τζαμιού (Watts, 1972: 102). Όταν ζητείται από τους μαθητές να κάνουν συνδέσεις, να ασχοληθούν με διάφορα ιστορικά συμβάντα και να εντοπίσουν ομοιότητες και διαφορές μεταξύ των γεγονότων, τότε η Ιστορία διατηρείται ζωντανή και αποτελεί κομμάτι του παρόντος (Howard, 1994: 44). Είναι μία από τις αρμοδιότητες των εκπαιδευτικών να ενισχύουν τη θέληση των μαθητών, ώστε να δημιουργούν νέους ερμηνευτικούς ιστούς, καινούργιους τρόπους σκέψης και έκφρασης για το παρελθόν (Husbands, 2004: 175). Αυτοί ήταν και ορισμένοι από τους στόχους που είχαν ανακοινωθεί μαζί με την πρώτη εγκύκλιο που αφορούσε στη διδακτική αξιοποίηση της Τοπικής Ιστορίας. Η εγκύκλιος κατευθυνόταν προς την άμεση κινητοποίηση των μαθητών, τη δημιουργική αναζήτηση και την αύξηση της παρατηρητικότητας και του ενδιαφέροντος για την Τοπική Ιστορία και τα ζητήματα που αυτή συμπεριλαμβάνει (Βώρος, 1995: 8). Κάθε τόπος κρύβει τα δικά του ιστορικά γεγονότα τα οποία, όταν συνδέονται με τα τοπωνύμια και τα ιστορικά μνημεία της περιοχής, μπορούν να προσελκύσουν το ενδιαφέρον όλων των μαθητών στον υπέρτατο βαθμό (Χαρίτος, 1988: 96). Σε αυτήν βέβαια την προσπάθεια, στην αξιοποίηση της Τοπικής Ιστορίας, ανέκαθεν ήταν σημαντική και η συμβολή των εκπαιδευτικών, οι οποίοι χρειάζεται να πιστέψουν στην αξία της ιστορικής γνώσης, ώστε να πείσουν και τους ίδιους τους μαθητές πως με τη μελέτη και την άριστη γνώση του παρελθόντος μπορούν να αντιμετωπίσουν καλύτερα τα προβλήματα του παρόντος (Πάλλα, 1990: 270). Το ενδιαφέρον για την Τοπική Ιστορία προκαλεί τη δημιουργία ενός νέου διδακτικού περιβάλλοντος για την ιστορία (Κουνέλη, 2002: 17). Με τη διδασκαλία της Τοπικής Ιστορίας οι μαθητές πέραν του ότι εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους αισθάνονται πως ανήκουν κάπου και αγαπούν ακόμη περισσότερο τον τόπο τους (Λεοντσίνης-Ρεπούση, 2001 :29). Περνώντας στο χώρο της εκπαίδευσης, η Τοπική Ιστορία και η μικροϊστορία είναι ιδιαίτερα χρήσιμες. Συμβάλλουν ώστε ο μαθητής να διεισδύει στο παρελθόν, να βλέπει το μεγάλο μέσα από το μικρό και από την περιφέρεια να προσανατολίζεται προς το κέντρο σε αντίθεση με την τακτική που εφαρμόζει η γενική ιστορία (Τζήκας, 2009: 35). Όπως επισημαίνει η Νάκου, η ερμηνεία της ιστορικής σκέψης των παιδιών σημαίνει πολλά για την ίδια την ιστορική εκπαίδευση διότι οι δικές τους πρωτοβουλίες μπορούν να συμβάλλουν στη βελτίωση του τρόπου διδασκαλίας της ιστορίας (Νάκου, 2000: 17). Στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση της χώρας μας η καθιέρωση του μαθήματος της Τοπικής Ιστορίας χαρακτηρίζεται ως ένα άκρως θετικό βήμα. Μέσω αυτής της ενέργειας οι μαθητές τείνουν να αποκτήσουν περισσότερο ενδιαφέρον για την ιστορία, συνεργατικό πνεύμα και μεγαλύτερη συμμετοχή στο μάθημα. Παράλληλα ανανεώνονται οι αντιλήψεις για το σχολείο, αναδιαρθρώνεται η σχολική δομή και μειώνεται η απόσταση μεταξύ του σχολείου και της πραγματικής ζωής (Μαυροσκούφης, 2003: 17). Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, 15

15 το ζήτημα της Τοπική Ιστορίας θίγεται τον τρίτο ή τον τέταρτο χρόνο, οπότε οι μαθητές ενημερώνονται γενικότερα για το περιβάλλον στο οποίο ζουν. Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση οι μαθητές από την αρχή στρέφουν την προσοχή τους στη σπουδή της Τοπικής Ιστορίας. η οποία αποτελεί και την έναρξη για τη μελέτη της ιστορίας (Ηλιάδου-Τάχου, 2001: 127). Στο χώρο της εκπαίδευσης, η Τοπική Ιστορία και η μικροϊστορία είναι ιδιαίτερα χρήσιμες. Μέσω των παραδειγμάτων της Τοπικής Ιστορίας, οι μαθητές διεισδύουν στο παρελθόν, βλέπουν το μεγάλο μέσα από το μικρό και από την περιφέρεια προσανατολίζονται προς το κέντρο σε αντίθεση με την τακτική που εφαρμόζει η γενική ιστορία (Τζήκας, 2009: 35). Σύμφωνα με τις προτάσεις της Μαρίας Ευσταθίου, τις οποίες παρουσίασε σε πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης που υλοποιήθηκε σε σχολική τάξη του 2ου Πειραματικού Γυμνασίου Θεσσαλονίκης, το ενδιαφέρον για την Τοπική Ιστορία μεγαλώνει σε περιπτώσεις όπου καθιερώνονται εκπαιδευτικές εκδρομές των μαθητών σε γειτονικούς αρχαιολογικούς χώρους, επισκέψεις σε μουσεία, βιβλιοθήκες, ιστορικά αρχεία και άλλους πολιτιστικούς φορείς (Ευσταθίου, 1993: 79). Οι μαθητές, ερευνώντας και χρησιμοποιώντας το τοπικό υλικό, προσπαθούν να παρακολουθήσουν όλους τους σημαντικούς παράγοντες στην ιστορία της κοινότητας και να αποτιμήσουν τη σχετική σημασία τους. Όντας σε ένα πλαίσιο, επιβεβλημένο από γεωγραφικούς ή διοικητικούς παράγοντες, η μελέτη τους μπορεί να είναι μια ολοκληρωμένη κοινωνική και οικονομική ιστορία σε μικρογραφία (McLaughlin- Green, 1996: 91). Άμεση επιδίωξη της μελέτης της Τοπικής Ιστορίας είναι να διαμορφώσει πολίτες συνειδητούς, οι οποίοι να ενδιαφέρονται για τη διατήρηση της πολιτισμικής ταυτότητας και την επιβίωση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η μελέτη αυτή θέτει ως στόχο την καλλιέργεια της κριτικής προσέγγισης του περιβάλλοντος και τη δημιουργία κινήτρων, ώστε οι μαθητές να προβούν σε ατομική και συλλογική δράση εντός ή εκτός σχολείου. Επιδιώκεται ακόμη να αποκτήσουν οι μαθητές γνώσεις μέσα από το ίδιο το περιβάλλον, οι οποίες θα συνδυάζονται με το γνωστικό αντικείμενο της Ιστορίας και να βρίσκονται σε θέση να αντλούν πληροφορίες και να επαληθεύουν τα δεδομένα (Μαυροσκούφης, 2007: 145). 1.4 Πηγές της Τοπικής Ιστορίας Η πρώτη ύλη του ιστορικού είναι οι πηγές. Οι πηγές προσφέρουν γνώση για οτιδήποτε σχετίζεται με τη ζωή των ανθρώπων του παρελθόντος. Πρόκειται για κάθε είδους υλικό από το οποίο μπορεί να προκύψει γνώση για το παρελθόν. Πολλές όμως είναι οι φορές που διαπιστώνεται πως οι πηγές είτε είναι ελλιπείς είτε ο όγκος τους είναι τεράστιος και δεν μπορεί να ελεγχθεί και να αξιοποιηθεί από τον ερευνητή (Αβδελά, 1994: ). Στο χώρο της Εκπαιδευτικής Ιστορίας, γενικότερα, και της Τοπικής Εκπαιδευτικής Ιστορίας, ειδικότερα, έχουν αμφισβητηθεί οι παραδοσιακές πηγές γνώσης και για το λόγο αυτό μελετώνται οι μεταβαλλόμενες ιδεολογικές προσεγγίσεις για την ιστορία των σχολείων με τη χρήση νέων επιστημολογικών και θεωρητικών προσεγγίσεων της σύγχρονης ιστοριογραφίας. Από μεθοδολογική άποψη την Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία απασχόλησαν θέματα που σχετίζονται με την αξιοποίηση πρώτων πηγών και αρχειακού υλικού του σχολείου (Λεοντσίνης- 16

16 Ρεπούση, 2001: 65-94), καθώς και αυτοβιογραφικών κειμένων και προσωπικών μαρτυριών (Ζιώγου-Καραστεργίου, 2010: 16). Ιστορική μαρτυρία μπορεί να θεωρηθεί οποιαδήποτε ιστορική πηγή, η οποία δίνει απαντήσεις σε ερωτήματα που απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο (Ρεπούση, 2000β: 598). Έτσι η Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία επιχειρεί να συνδυάσει ένα ευρύ φάσμα πηγών: κλασικές ιστορικές πρώτες πηγές (επίσημα κείμενα, δημοσιευμένες πηγές κ.ά.), αυτοβιογραφικά κείμενα και προφορικές μαρτυρίες, αλληλογραφία, λογοτεχνικά κείμενα, φωτογραφικό υλικό κ.ά. (Ζιώγου-Καραστεργίου, 2010: 16). Οι πηγές ακόμη μπορεί να είναι ηχητικές, στατιστικοί πίνακες, χάρτες, καθώς και αντικείμενα τέχνης και αντικείμενα της καθημερινής ζωής (Ιερεμιάδου, 2008: 49). Οι πηγές συμβάλλουν στον περιορισμό κάθε υποκειμενικού στοιχείου και στην κυριαρχία της αντικειμενικότητας (Βαϊνά, 1997: 173). Το αυτοβιογραφικό υλικό από την άλλη μεριά προσφέρει μια γενική εικόνα μέσα από τις καθαρά υποκειμενικές εμπειρίες ενός ατόμου (Ζιώγου-Καραστεργίου, 2010: 16). Η Μαρία Ρεπούση παρουσιάζει ένα διαχωρισμό ανάμεσα στις πηγές που αφορούν την Τοπική Ιστορία. Πρώτα ξεκινά με τις γραπτές πηγές και τα αρχαιολογικά ευρήματα. Ύστερα διακρίνει κάθε πηγή σε πρωτογενή και δευτερογενή, καθώς και σε δημοσιευμένη και αδημοσίευτη (Ρεπούση, 2000β: 599). Ο Moniot από την άλλη διαχωρίζει τις πηγές σε τρεις βασικές κατηγορίες: στις ομιλούσες, στις βουβές και στις σειραϊκές. Οι ομιλούσες διακατέχονται από μία επικοινωνιακή σκοπιμότητα, οι βουβές δεν παρουσιάζουν καμία εγγενή επικοινωνιακή διάσταση, ενώ οι σειραϊκές επιδέχονται ποσοτικοποίηση και κάποιου είδους στατιστική επεξεργασία (Moniot, 2002: 81, 84-85). Μία πηγή μπορεί να αποτελέσει ισχυρό τεκμήριο του παρελθόντος και να προσδώσει στον ερευνητή πολλές πληροφορίες, η χρήση κάθε πηγής όμως και η άντληση πληροφοριών εξαρτώνται αποκλειστικά από τα ερωτήματα που θέτει ο καθένας ξεχωριστά (Αβδελά, 1994: 118). Η Έφη Αβδελά επίσης συμπληρώνει πως οι γραπτές μαρτυρίες ήταν και εξακολουθούν να αποτελούν ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών. Τα μη γραπτά τεκμήρια ήρθαν να ενισχύσουν τις γραπτές μαρτυρίες και να καλύψουν ερωτήματα που αφορούν στο παρελθόν. Αναφερόμενη στα μη γραπτά τεκμήρια κάνει λόγο για την προφορική παράδοση, για τον υλικό πολιτισμό, τις μυθιστορίες, την εικονογραφία και τις προφορικές μνήμες, ενώ κατατάσσει στις νέες μεθόδους την αποκωδικοποίηση χαρτών και διαγραμμάτων, τη συλλογή πληροφοριών μέσω του μαγνητόφωνου και της λογοτεχνικής κριτικής και τη στατιστική (Αβδελά, 1994: 119). Οι πληροφορίες που προσφέρει το κάθε τεκμήριο καθορίζονται από τις προθέσεις που έχει ο ίδιος ο ερευνητής. Συνεπώς μπορούν να αξιολογηθούν και να χρησιμοποιηθούν εφόσον ενταχθούν στο πλαίσιο που έχει οριστεί (Αβδελά, 1994: ). Η ανάγνωση των πηγών συνοδεύεται από μία αναγκαία διαδικασία. Αρχικά, γίνεται η τοποθέτηση της πηγής στο ιστορικό της πλαίσιο, έπεται η ταξινόμησή της στο είδος που ανήκει, την κατανόηση της πηγής σε βάθος και την αξιολόγησή της ως ιστορική μαρτυρία (Ιερεμιάδου, 2008: 48). 17

17 Η επιλογή των πηγών στο χώρο της εκπαίδευσης αναμφισβήτητα θα πρέπει να πραγματοποιείται από τους υπεύθυνους καθηγητές και δασκάλους. Τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη είναι η εύρεση και συνεπώς η ύπαρξη του πρωτογενούς υλικού και τα ενδιαφέροντα των μαθητών. Σημαντικό ρόλο έχουν και τα μνημεία κάθε τόπου, τα κτίρια όλων των ειδών, η ανάπτυξη της γεωργίας και της βιοτεχνίας, τα καταστήματα που υπάρχουν, οι διάφορες δημόσιες υπηρεσίες, η τοπική αυτοδιοίκηση, ο πληθυσμός και η δημογραφική του εξέλιξη. Οτιδήποτε αφορά στην τοπική κοινωνία και επεκτείνεται από το παρελθόν στο παρόν και στο μέλλον σχετίζεται με την Τοπική Ιστορία (Ηλιάδου-Τάχου, 2001: 126). Σύμφωνα, μάλιστα, με την αναθεώρηση που έχουν υποστεί τα προγράμματα της ιστορίας, έχουν παρουσιαστεί τρεις νέες μέθοδοι με βάση τις οποίες γίνεται η σωστή χρήση του υλικού της Τοπικής Ιστορίας στον χώρο της εκπαίδευσης. Η πρώτη μέθοδος προβάλλει την Τοπική Ιστορία ως αρχή για την απόκτηση γνώσης της εθνικής και διεθνούς ιστορίας. Η επόμενη μέθοδος πιστοποιεί πως η Τοπική Ιστορία στα πλαίσια του σχολείου μπορεί να προάγει το ενδιαφέρον για τη μελέτη ενός τόπου. Η τελευταία μέθοδος θεωρείται πως παρουσιάζει τις περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις διαφορετικές όψεις του περιβάλλοντος (Ηλιάδου-Τάχου, 2001: 125). 1.5 Προφορική Ιστορία και Τοπική Ιστορία Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τις προσωπικές μαρτυρίες και τα αυτοβιογραφικά κείμενα. Θεωρείται πως οι προφορικές μαρτυρίες καλύπτουν μεγαλύτερο πεδίο και από τις γραπτές αυτοβιογραφίες. Κάθε μαρτυρία σηματοδοτεί την κατανόηση του παρελθόντος και βοηθάει στην απόκτηση περαιτέρω γνώσεων (Νάκου, 2000: 56). Ο κάθε ερευνητής έχει το πλεονέκτημα να επιλέγει τα άτομα από τα οποία θα πάρει συνέντευξη και να διαμορφώνει τις ερωτήσεις όπως επιθυμεί. Μέσω της συνέντευξης ο ερευνητής μπορεί να ενημερωθεί για οποιοδήποτε άρθρο, έγγραφο και φωτογραφικό υλικό που διαφορετικά μπορεί να μην γινόταν ποτέ γνωστό (Thompson, 2002: 34). Ήδη από το δεύτερο ήμισυ του 20ού αιώνα η προφορική ιστορία και ό,τι αυτή αντιπροσωπεύει, αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης ιστοριογραφίας σε τρεις μεγάλες χώρες της Ευρώπης (Κόκκινος, 2004: 27). Η προφορική ιστορία συμβάλλει θετικά στη συγγραφή βιβλίων, ενώ παράλληλα βοηθάει στην καλύτερη παρουσίαση της ιστορίας στα μουσεία και στις βιβλιοθήκες (Thompson, 2002: 41). Ο Thompson δηλώνει πως η Προφορική Ιστορία καθιερώνεται ήδη από το 1948, όταν ένας ιστορικός από το πανεπιστήμιο της Κολούμπια θέλοντας να ερευνήσει την αμερικανική ζωή ηχογραφεί αναμνήσεις προσώπων που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πορεία της. Λίγα χρόνια αργότερα το 1970, η μέθοδος της προφορικής ιστορίας ανανεώνεται ακόμη περισσότερο καθώς η προσοχή της στρέφεται προς την ιστορία των Ινδιάνων και των Νέγρων, ενώ το 1980 σημειώνεται επέκταση της προφορικής ιστορίας σε νέους τομείς όπως η ιστορία των γυναικών (Thompson, 2002: 97-98). 18

18 Ο Bede κατατάσσει την προφορική ιστορία ως πηγή των πιο αξιόπιστων πληροφοριών. Την άποψή του υιοθετούν πολλοί ιστορικοί μέχρι και τον 18ο αιώνα (Thompson, 2002: 62). Ιστορικοί και κοινωνιολόγοι τονίζουν συχνά ότι η προφορική ιστορία (oral history) εξασφαλίζει βαθιά γνώση του παρελθόντος με την υποκειμενική ερμηνεία των προσωπικών εμπειριών, γεγονός το οποίο φανερώνει τον τρόπο με τον οποίον τα άτομα ερμηνεύουν, κατανοούν και καταγράφουν τον περιρρέοντα κόσμο. Η περιγραφή της ατομικής εμπειρίας φέρνει, συχνά, στο φως καταστάσεις ή γεγονότα διαφορετικά από τις αντιλήψεις άλλων παρατηρητών ή τις επίσημες καταγραφές. Οι προσωπικές μαρτυρίες, με τον τρόπο αυτόν, βοηθούν στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας της καθημερινής ζωής σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο και σε έναν ορισμένο τόπο (Ζιώγου-Καραστεργίου, 2010: 16). Ο Thompson προσθέτει πως η προφορική ιστορία βοηθάει την ιστορία να διατελέσει τον κοινωνικό της σκοπό, σε μεγάλο βαθμό (Thompson, 2002: 31). Επειδή όπως συμπληρώνει και ο Τζήκας χρειάζεται να στραφούμε προς τη μελέτη των μικρών ομάδων των τοπικών κοινωνιών χρησιμοποιώντας την Τοπική Ιστορία διότι με αυτόν τον τρόπο γίνεται γνωστό πως και οι μικροί τόποι παράγουν κουλτούρα και πως οι ιδέες δεν γεννιούνται μόνο μέσα στο κέντρο (Τζήκας, 2009: 25). Η συμβολή της όμως δε σταματά εκεί. Δίνει πνοή στην ιστορία, ενώ μέσω της προφορικής ιστορίας αναδεικνύονται και άτομα από το μέχρι τότε ανώνυμο πλήθος (Thompson, 2002: 53). Η προφορική ιστορία μπορεί και μεταθέτει το κέντρο βάρους διαφόρων ιστορικών κλάδων. Για παράδειγμα ο Thompson σημειώνει πως οι ιστορικοί της εκπαίδευσης ξεκινούν να ενδιαφέρονται για τα βιώματα των μαθητών όχι μόνο για τους προβληματισμούς των δασκάλων και των διευθυντών. Οι ερευνητές της κοινωνικής ιστορίας σταματούν να στρέφουν όλη την προσοχή τους προς τους δημόσιους φορείς και ερευνούν τα προβλήματα που έχει ο λαός. Θέλοντας να ολοκληρώσει την άποψή του ο Thompson συμπληρώνει πως σε ορισμένες περιπτώσεις η προφορική ιστορία πέρα από τη μετάθεση του κέντρου βάρους διευρύνει και τα πεδία της έρευνας. Η πιο σημαντική επίδραση όμως παρατηρείται στο παράδειγμα της οικογένειας. Η μέθοδος της προφορικής ιστορίας συνδυάζει τη δημιουργική και συνεταιρική φύση (Thompson, 2002: 37). Τα επιτεύγματα της προφορικής ιστορίας γίνονται φανερά σε όλους τους τομείς από τον τομέα της γεωργίας έως τον τομέα της ιατρικής και από τον τομέα της τεχνολογίας έως τον τομέα της βιογραφίας. Μάλιστα στον τελευταίο χώρο η προφορική ιστορία κατέχει τον απλούστερο ρόλο (Thompson,2002: ). 19

19 2. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ ( ) 2.1 Ιστορική αναδρομή-γνωρίζοντας τα Γιαννιτσά μέσα από την ιστορία τους Στη σκιά του Πάϊκου, που επιβλητικά υψώνεται βόρεια της πόλης, πάνω σε χαμηλούς λόφους απλώνονται τα Γιαννιτσά. Μία πόλη που βρίσκεται κοντά στην αποξηραμένη, πλέον, λίμνη των Γιαννιτσών, στον νομό Πέλλας. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα του , τα Γιαννιτσά προϋπήρχαν της τουρκικής κατακτήσεως τον 14ο αιώνα, πιθανόν με το όνομα Βαρδάριον. Πρόσφατες ανασκαφές μας γυρνούν πίσω στον χρόνο, αποδεικνύοντας πως η περιοχή των Γιαννιτσών κατοικείται από τα τέλη της 7ης χιλιετίας π.χ. και κατά των μεταγενέστερων εποχών του χαλκού και του σιδήρου (www.giannitsa.gr/history). Οι αρχαιολογικές αυτές ανασκαφές φέρνουν στο φως διάφορους νεολιθικούς οικισμούς, οι οποίοι κατατάσσονται στους αρχαιότερους της Ευρώπης, και βρίσκονται κτισμένοι σε θέσεις στρατηγικής σημασίας ανάμεσα στην πεδιάδα και στο βουνό. Η περιοχή κατοικείται από την εποχή του χαλκού έως τα υστεροβυζαντινά χρόνια (Μαυροκεφαλίδου, 2007: 5). Οι ανασκαφές αυτές οδηγούν πολλούς κατοίκους στο συμπέρασμα ότι η πόλη των Γιαννιτσών δεν ιδρύθηκε από Τούρκους. Όπως προαναφέρθηκε, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας τα Γιαννιτσά υπήρξαν ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά και στρατιωτικά κέντρα των Οθωμανών. Ο λόγος που ο Τούρκος στρατηγός επιλέγει τη συγκεκριμένη πόλη δείχνει προφανής αν εξετάσει κανείς την τοποθεσία της. Η πόλη βρίσκεται κοντά στην περίφημη λίμνη και είναι μεγάλη σε έκταση ώστε να συγκεντρώνονται τα πολυπληθή στρατεύματά του. Πρόκειται για ένα σταυροδρόμι που ενώνει τη Θεσσαλονίκη με την Έδεσσα και τη Βέροια με την Αθήνα. Η λίμνη σε συνδυασμό με το βουνό Πάικο δυσκολεύει την πρόσβαση στην πόλη, ενώ η απέραντη πεδιάδα που περικλείει τα Γιαννιτσά διευκολύνει τη σίτιση των στρατιωτών. Όλοι οι παραπάνω λόγοι συνετέλεσαν στη μόνιμη εγκατάσταση Τούρκων πολιτών, οι οποίοι μετά το 1430 ξεπερνούν κατά πολύ τους χίλιους (Χατζής, 2002: 21-24). Ένας ακόμη λόγος που συνετέλεσε ώστε να γίνουν τα Γιαννιτσά ιερή πόλη των Τούρκων είναι πως εκεί βρίσκεται η τελευταία κατοικία του Γαζή Εβρενού, καθώς και του Σείχη Ιλαχή σε μεγαλοπρεπές Μαυσωλείο. «Ένα μαρμάρινο ψηλό κιβούρι. Είναι ένα δάπεδο σκοτεινόχρωμο. Στο βάθρο πάλι, που βρίσκεται πάνω στο δάπεδο αυτό, μέσα σε εκείνον το θόλο, υπάρχει ένα ακόμη μαρμάρινο κιβούρι..το τιμημένο σώμα του είναι θαμμένο μέσα στο μαρμάρινο κιβούρι που είναι κάτω στο δάπεδο. Σε κανένα άλλο βιλαέτι δεν υπάρχει τέτοιος λαμπρός τάφος. Ο θόλος είναι ψηλός και οι πλευρές του έχουν κοσμηθεί με παράθυρα». Αυτήν την περιγραφή δίνει ο Εβλιγιά Τσελεμπή σχετικά με το Μαυσωλείο (Μαυροκεφαλίδου, 2011: 8). Σε εκείνο το Μαυσωλείο μάλιστα συνεχίζονταν να θάβονται για πολλά χρόνια οι απόγονοι του Γαζή Εβρενού, ενώ αποτελούσε χώρο 20

20 προσκυνήματος για τους Τούρκους. Η πόλη απελευθερώνεται από τον τουρκικό ζυγό στις 20 Οκτωβρίου του 1912, αφού πρώτα δίνεται η περίφημη, αποφασιστική διήμερη μάχη των Γιαννιτσών. Στο διάστημα η λίμνη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πεδία του ελληνοβουλγαρικού ανταγωνισμού (www.giannitsa.gr/history). Η συμβολή της λίμνης των Γιαννιτσών ήταν πάρα πολύ μεγάλη. Κατά κύριο λόγο συνέβαλε στην εξασφάλιση της νίκης της Μακεδονίας κατά των Βούλγαρων το Μία περιοχή με ιδιαίτερη στρατιωτική αξία για τον ένοπλο αγώνα. Επρόκειτο για μία απέραντη ελώδης έκταση η οποία καλυπτόταν από πυκνή βλάστηση (καλαμιές και ψαθόχορτα). «Σηκώνοντας κάθε φορά από ένα σβώλο λάσπη στο κάθε του τσαρούχι, γοργά προχωρούσε ένα νέο αγόρι, μόνο ζωντανό πλάσμα στην πλατιά αυτήν ερημιά, άφοβα, αμέριμνα, περιφρονώντας τον κάματο του δρόμου μέσα στο μαλακό λασπιασμένο χώμα» (Δέλτα, 1999: 10). Οι Βούλγαροι από πολύ νωρίς συνειδητοποίησαν την αξία της λίμνης και φρόντισαν να καταλάβουν ψαράδικες καλύβες γύρω από τη λίμνη, οι οποίες ήταν αθέατες εξαιτίας των μεγάλων καλαμιών. Τη μεγάλη αξία της λίμνης όμως είχε εκτιμήσει και ο ελληνικός στρατός, ο οποίος επεδίωκε να αποκτήσει τον έλεγχο της περιοχής. Μάλιστα, η ιδιαιτερότητα των συνθηκών του βάλτου αλλά και το έντονα ανθυγιεινό κλίμα επέβαλαν την τακτική αναγκαστική αλλαγή των καπεταναίων (Πυρίλη, 2008: 17). «Ο Βάλτος ήταν γεμάτος νησίδες και πυκνό ψηλό καλάμι. Οι κομιτατζήδες είχαν βρει καταφύγιο εκεί και από αυτό το ασφαλές ορμητήριο δυνάστευαν τα γύρω χωριά και έλεγχαν τους δρόμους. Είχαν κάνει κατοχή σε ορισμένες καλύβες ψαράδων και αργότερα κατασκεύασαν και άλλες δικές τους, ιδιαίτερα στα δυτικά της λίμνης. Η συγκοινωνία γινόταν με πλάβες (ξύλινες βάρκες χωρίς καρίνα). Στην άκρη του Βάλτου υπήρχαν σκάλες που συνέδεαν τη λίμνη με τα γύρω χωριά». Μαζαράκης- Αινιάν (Μαυροκεφαλίδου, 2011: 7). Η πόλη των Γιαννιτσών εφόσον βρισκόταν κοντά στην ομώνυμη λίμνη βοήθησε πάρα πολύ καθ όλη τη διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα, χάνοντας πολλούς στρατιώτες. Οι ντόπιοι κάτοικοι συμμετείχαν ως στρατιώτες, οδηγοί, μεταφορείς, πράκτορες, καπετάνιοι, αγγελιοφόροι, ταχυδρόμοι, τροφοδότες, μεταφορείς όπλων και διαταγών, ράφτες στολών. Η πιο σημαντική αρμοδιότητα που είχαν αναλάβει όλοι μηδενός εξαιρουμένου ήταν να εμψυχώνουν τους πολεμιστές (Χατζής, 2002: 92-93). Σε όλη την ένοπλη φάση του Μακεδονικού αγώνα όλοι οι μητροπολίτες του Οικουμενικού Πατριαρχείου φρόντισαν ώστε να διατηρηθεί αλώβητη η Ορθοδοξία και να μεταλαμπαδευτεί ο ελληνικός πολιτισμός. Ορισμένοι οπλαρχηγοί που συνέβαλαν στο Μακεδονικό αγώνα ήταν ο Παύλος Μελάς, ο καπετάν Γκόνος, ο Παναγιώτης Παπατζανετέας, ο Ιωάννης Δεμέστιχας, ο Χρήστος Χατζηδημητρίου, ο Αθανάσιος Οικονόμου, ο Χρήστος Διδασκάλου. Πολλοί δρόμοι της πόλης έχουν λάβει το όνομά τους από κάποιον οπλαρχηγό (Χατζής, 2003: 103). 21

21 Η λίμνη και η συμβολική της αξία δε σταματά στο Μακεδονικό αγώνα. Η επιτακτική ανάγκη να βρεθεί μέρος για την αποκατάσταση των προσφύγων και να παρθούν μέτρα για την προστασία των καλλιεργήσιμων εδαφών από τις πλημμύρες είναι δύο βασικές αιτίες για τα εγγειοβελτιωτικά έργα που γίνονται στην περιοχή (Χατζής, 2003: 154). Στις 7 Σεπτεμβρίου του 1925 η Ελληνική Κυβέρνηση και η ανώνυμη Αμερικανική Εταιρία Foundation Company αναλαμβάνουν τη μελέτη, την κατασκευή και τη συντήρηση υδραυλικών έργων με σκοπό την αποξήρανση της λίμνης (Μαυροκεφαλίδου, 2007: 13). Στην εθνική και λαϊκή αντίσταση κατά των Γερμανών κατακτητών η πόλη των Γιαννιτσών κατέχει μία ιδιαίτερα σημαντική θέση τόσο σε αγωνιστική προσφορά όσο και σε θυσίες. Ήταν αρχές Απριλίου του 1941 όταν οι πρώτοι Γερμανοί εμφανίστηκαν στην πόλη. Ο κόσμος φοβήθηκε και κλείστηκε στα σπίτια του και η πόλη ερήμωσε. Οι κατακτητές δεν διστάζουν να επιτάξουν σπίτια, ενώ οργανώνουν το στρατόπεδό στους στο Α Δημοτικό Γιαννιτσών. Οι κάτοικοι μετά τις πρώτες μέρες της παραμονής των Γερμανών στα Γιαννιτσά συνεχίζουν ανενόχλητοι τις ασχολίες τους. Ως γεωργική πόλη, δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο πρόβλημα με τη σίτιση. Ο κρυφός τους φόβος ήταν μήπως επιστρέψουν οι Βούλγαροι διότι οι Γερμανοί σε γενικές γραμμές δεν πείραζαν τους κατοίκους. Δύο χρόνια μετά όμως οι κάτοικοι κουράζονται από τη συμπεριφορά των Γερμανών και ανεξαιρέτως κοινωνικού στρώματος επιλέγουν να συμμετάσχουν σε συλλαλητήρια και διαδηλώσεις. Πολλοί κάτοικοι προκειμένου να αποφύγουν τους Γερμανούς βρίσκουν καταφύγιο στα χωράφια του Λουδία. Όσοι παραμένουν στην πόλη, μόλις βγαίνει ο ήλιος κλείνονται μέσα στα σπίτια τους και κρεμούν κουβέρτες στα παράθυρα. Ο κόσμος τρέφεται με βλαστάρια και χορτάρια, ενώ πλένουν τα ρούχα τους με στάχτη για να διώξουν τις ψείρες (Δήμος Γιαννιτσών, 2004α: 12). Τα Γιαννιτσά βρίσκονται υπό Γερμανική Κατοχή έως το 1944, οπότε και απελευθερώνονται τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου. Λίγο πριν την απελευθέρωση της πόλης στις 14 του Σεπτεμβρίου οι Γερμανοί εκτελούν πάνω από 100 αθώες ψυχές (Χατζής, 2003: ). 2.2 Το όνομα της πόλης των Γιαννιτσών Ο Παπαδόπουλος αναφέρεται στα Γιαννιτσά λέγοντας πως ήταν η περισσότερο τούρκικη πόλη της Μακεδονίας (Παπαδόπουλος, 1970: 73). Σύμφωνα με τον Αναγνώστη τα Γιαννιτσά αναφέρονται ως πόλη πρώτη φορά το 1430, όταν και ο Σουλτάνος Μουράτ ο Β μετέφερε 1000 οικογένειες χριστιανών και μουσουλμάνων από τα Γιαννιτσά στη Θεσσαλονίκη. Η πόλη αποκτά τη σημερινή της ονομασία από τους Οθωμανούς το Η ονομασία της προέρχεται από την τούρκικη λέξη Γενιτζέ που σημαίνει «Νέα Πόλη» (Τιμοθεάδης, 1998: 9). Ο Γερμανός ιστορικός Χάμερ υποστηρίζει πως ο Τούρκος στρατηγός Εβρενός Μπέη έχτισε πάνω στο ερειπωμένο κάστρο του Βαρδαρίου μία νέα τουρκική πόλη, το «Γενιτζέ Βαρδάρ». Τα Γιαννιτσά για αυτόν το λόγο θεωρούνταν από τους μουσουλμάνους ιερή πόλη, διότι εκεί ταξίδεψαν ο Τούρκος στρατηγός Γαζής Εβρενός μπέης και οι απόγονοί του, καθώς 22

22 και ο Ιλαχή. Οι πηγές σχετικά με την πόλη των Γιαννιτσών είναι ελλιπείς και αυτός είναι ο βασικός λόγος που πολλοί ιστορικοί αναγνωρίζουν τον Γαζή Εβρενό ως ιδρυτή της πόλης. Εκείνη την εποχή άλλωστε είχε καταλάβει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της Μακεδονίας, ολόκληρη τη Θράκη και ευελπιστούσε να φθάσει μέχρι τη Βέροια. Εδώ θα ήταν χρήσιμο να προσθέσουμε πως οι απόψεις διίστανται όσον αφορά στην προέλευση του ονόματος της πόλης συνεπώς και της ίδρυσής της. Σύμφωνα με τον Έλληνα γλωσσολόγο Γεώργιο Χατζηδάκη, η προέλευση του τοπωνυμίου είναι καθαρά ελληνική και προέρχεται από γνωστό ανδρικό όνομα Γιάννης (Γιάννης- Γιαννιτσάς -Γιαννιτσά) όπως ήταν συνήθεια στα ύστερα βυζαντινά χρόνια. Ακόμη, αναφέρει πως οι Τούρκοι τον πρώτο καιρό των κατακτήσεων τους, δεν είχαν το δικαίωμα να βαπτίζουν ή να μεταβαπτίζουν πόλεις. Συμπεραίνει λοιπόν, πως δεν επινόησαν οι Τούρκοι την ονομασία της πόλης απλώς, σύμφωνα με τους φωνητικούς ήχους της γλώσσας τους, πρόφεραν την πόλη Γενιτζέ. Από την άλλη μεριά ο Μυστριώτης καταγράφει την παρακάτω ιστορία: ο τουρκικός στρατός, αφού κατέλαβε την Πέλλα, παρομοίασε τους κατοίκους της με τους Ίωνες της Μικράς Ασίας και τους ονόμασε Γιουνάνηδες. Η ονομασία Γιαννιτσά είναι συγκεκομένη της λέξης Γιουνανιτσά. Ο Οικονόμου αντιτίθεται στις δύο παραπάνω απόψεις. Θεωρεί πως η τοπωνυμία έχει τη βάση της καθαρά στην τουρκική γλώσσα και αιτιολογεί την άποψή του λέγοντας πως οι Τούρκοι είχαν ονομάσει τη μητρόπολη των Γιαννιτσών Εσκιτζέ, δηλαδή παλιά πόλη σε αντίθεση με τη νέα πόλη την οποία ονομάζουν Γενιτζέ (Χατζής, 2002: 24-26). Ο Εβλιγιά Τσελεμπή περιηγητής του 17ου αιώνα, ο οποίος το 1650 βρέθηκε στην πόλη των Γιαννιτσών, θεωρεί ιδρυτές της πόλης δύο μυθικούς βασιλιάδες, τον Virbene και τον Bikari. Σύμφωνα με τον Τσελεμπή ο κάθε βασιλιάς διέμενε στο δικό του κάστρο, τα κάστρα αυτά αργότερα μεταβιβάστηκαν σε πολλούς βασιλιάδες. Όταν έγινε η κατάληψη της πόλης από τον Γαζή Εβρενός οι Τούρκοι γκρέμισαν τα κάστρα για να μην τα διεκδικήσουν οι Ρωμιοί. Ωστόσο, αυτή η μαρτυρία αμφισβητείται από πολλούς (Μαυροκεφαλίδου, 2007: 5). Προς το παρόν πάντως δεν έχει διεξαχθεί κάποια έρευνα που να φανερώνει την πραγματική προέλευση του ονόματος της πόλης παρά μόνο ο Χατζηδάκης υποστηρίζει την άποψή του με τεκμήρια (Δήμος Γιαννιτσών, 2001: 12). Δεδομένου όλων αυτών των αναταραχών, η πόλη των Γιαννιτσών δέχεται αρκετές αυξομειώσεις στον πληθυσμό της. Επί Τουρκοκρατίας ο κάθε νομός ονομαζόταν σαντζάκι. Το σαντζάκι στην πόλη των Γιαννιτσών, υποδιαιρούνταν σε 13 καζάδες. Καζά ονόμαζαν οι Τούρκοι κάθε διοικητική περιφέρεια η οποία αποτελούνταν από μία πόλη και τα γύρω χωριά της. Ο καζάς Γιαννιτσών λοιπόν ανήκε στο σαντζάκι της Θεσσαλονίκης. Κατά τον 19ο αιώνα κατοικούν στον καζά Γιαννιτσών κοντά στους κατοίκους. Από αυτούς οι μισοί και παραπάνω είναι μουσουλμάνοι (7.500 κάτοικοι) και οι υπόλοιποι χριστιανοί (5.600 κάτοικοι). Μουσουλμάνοι πρόσφυγες έρχονται και εγκαθίστανται στον καζά Γιαννιτσών στα τέλη του αιώνα. Εκείνη την περίοδο υπάρχουν στην πόλη 11 μουσουλμανικές και 5 χριστιανικές συνοικίες. Το 1839 ένα μεγάλο ποσοστό του τουρκικού πληθυσμού 23

23 πεθαίνει από την ασθένεια της χολέρας που απλώνεται σε όλη την περιοχή και έτσι ο πληθυσμός τους μειώνεται δραματικά (Μαυροκεφαλίδου, 2011: 6-7). Σύμφωνα με τον Παπαδόπουλο στα τέλη του 19ου αιώνα οι Τούρκοι που κατοικούν στα Γιαννιτσά λογίζονται στους 6.000, ενώ οι χριστιανοί στους (Παπαδόπουλος, 1970: 73). Στις αρχές του 20ού αιώνα ο τουρκικός χαρακτήρας της πόλης εξασθενίζει. Ο τουρκικός πληθυσμός μειώνεται αισθητά, ενώ παρατηρείται αύξηση του χριστιανικού πληθυσμού. Σε αυτό συμβάλλει πολύ η απελευθέρωση της πόλης το Πολλοί από τους τουρκικούς συνοικισμούς καταστρέφονται ολοσχερώς από φωτιά που ανάβει ο ελληνικός στρατός, στο Νότιο μέρος της πόλης, όπου ήταν τοποθετημένοι (Μαυροκεφαλίδου, 2007: 53). Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και τη συνθήκη περί ανταλλαγής πληθυσμών, τα Γιαννιτσά γεμίζουν από κόσμο με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν νέοι συνοικισμοί. Οι πρώτοι πρόσφυγες εμφανίζονται στα Γιαννιτσά το 1914, προέρχονται από τη Μάδυτο και τη Στράντζα και εγκαθίστανται στους κατεστραμμένους από τη φωτιά τουρκομαχαλάδες (Μαυροκεφαλίδου, 2007: 53). Στη συνέχεια έρχονται και κατοικούν στα Γιαννιτσά άτομα από τις Καρυές της Ανατολικής Ρωμυλίας, από την Αρσού της Ανατολικής Θράκης, από την Τραπεζούντα και την Πάφρα του Πόντου, από την Καππαδοκία και από άλλες περιοχές της Μ. Ασίας (Χατζής, 2003: ). Σύμφωνα με την Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή εγκαθίστανται στα Γιαννιτσά αγροτικές οικογένειες, οι οποίες παίρνουν χωράφια στον καινούριο κάμπο της πόλης (Πυρίλη, 2008: 30). «Η προσφυγιά σφηνώθηκε πάνω στη Γή της Ελλάδας κι άρχισε να μαλάζεται με τη ζωή της και να αράζει αποφασιστικά την εξέλιξη της. Είδε και έπαθε να απαλλαγεί ο πρόσφυγας απ το λαχταριστό όνειρο του γυρισμού. Έγιναν οι πρόσφυγες και οι συνοικισμοί τους μία καινούρια ανανεωτική δύναμη για την Ελλάδα: Προζύμι της προκοπής» (Σωτηρίου, 1975: 22). Εκείνα τα χρόνια η προσωρινή Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης, (του Ελευθερίου Βενιζέλου) ιδρύει, το 1917, τον νομό Πέλλας με έδρα τα Γιαννιτσά διαχωρίζοντάς την με αυτόν τον τρόπο, από το νομό Θεσσαλονίκης. Ένα χρόνο μετά όμως η πόλη λόγω της μείωσης του πληθυσμού που είχε προηγηθεί (η οποία προκαλείται κατά κύριο λόγο από τις επιδημίες) εντάσσεται στη Γενική Διοίκηση της Θεσσαλονίκης και κατατάσσεται ως «Κοινότης Γενιτσών». Κατά τη διάρκεια της δεύτερης δεκαετίας του 20ού αιώνα η συνεχής προσέλευση και εγκατάσταση των προσφύγων αυξάνει τον πληθυσμό ο οποίος φθάνει στους κατοίκους. Με αυτά τα δεδομένα η πόλη αναγνωρίζεται ως Δήμος Γενιτσών, ενώ το 1926 τα Γενιτσά μετονομάζονται σε Γιαννιτσά. Το 1927 καταργείται ο όρος υποδιοίκηση και αντικαθίσταται από τον όρο επαρχία. Η επαρχία Γιαννιτσών αποτελείται από ένα Δήμο, 23 Κοινότητες, 54 οικισμούς και ο πληθυσμός της αγγίζει τους κατοίκους. 24

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο;

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Ένας σύντομος οδηγός για να σας διευκολύνει στη λήψη αποφάσεων για τη διάθεση του αρχείου σας σε αποθετήριο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ WΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Υπεύθυνη Ομίλου: Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος 1ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Φλώρινας, Μέλος ΕΠ.Ε.Σ. Πρότυπου Πειραματικού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Θεματικά Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΤΟΠΙΚΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΘΝΙΚΑ ΔΙΕΘΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Φοιτητές και φοιτήτριες Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ:2015-2016 Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: ΑΓΚΑΓΗ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΘΗΝΑ ΑΦΑΛΩΝΙΑΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12: Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ Το μάθημα συνδυάζει τη διδασκαλία δύο κειμένων διαφορετικής εποχής που διδάσκονται στη Γ Γυμνασίου. (Αυτοβιογραφία, Ελισάβετ Μουτζάν- Μαρτινέγκου, Η μεταμφίεση, Ρέα Γαλανάκη)

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Το σενάριο αυτό επιδιώκει να υπηρετήσει τους παρακάτω γενικούς διδακτικούς σκοπούς. Να αποκτήσει το παιδί γενικές γνώσεις και προσλαμβάνουσες παραστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΚΑΡΠΑΤΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 1 ο Δημοτικό Σχολείο Αμπελοκήπων Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Α φάσης Η βασισμένη στον τόπο εκπαίδευση, έχει ως αντικείμενο μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Γύζης, "Ιστορία" (1892)

Νικόλαος Γύζης, Ιστορία (1892) Νικόλαος Γύζης, "Ιστορία" (1892) ΠΑΝΤΟΥ: ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΜΙΛΑΜΕ ΣΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΟΥ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΣΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ ΣΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ Α Γυμνασίου Β Γυμνασίου Γ Γυμνασίου ΙΣΤΟΡΙΑ 2 περίοδοι (αντί 3) 2 περίοδοι 3 περίοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Δομή παρουσίασης Θεωρητική παρουσίαση της Μεθόδου Project Εφαρμογές της μεθόδου Project Στάδια-σταθμοί υλοποίησης project Θεωρητική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Κατηγορίες ιστορικών πηγών Όταν μιλάμε για πηγές στην ιστορία, εννοούμε όλα εκείνα τα στοιχεία που μας παρέχουν πληροφορίες για την ανάλυση και την κατανόηση του παρελθόντος.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΝΟΜΟΣ: 3028/2002 ΦΕΚ: Α 153/28.06.2002 ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΘΡΟ 1: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 1. Στην προστασία που παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία Βασίλης Α. Φούκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Ευχαριστίες Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αποδώσω τις ευχαριστίες μου σε όσους βοήθησαν με τον τρόπο τους στην εκπόνηση αυτής της εργασίας. Αρχικά, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ- ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (κωδ. 001) Γενικά στοιχεία προγράμματος : Ονομασία προγράμματος : Ελληνικός Πολιτισμός/ Hellenic Culture Οι Επιστημονικά υπεύθυνοι του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση Πρόταση για το νέο Γυμνάσιο Συντάκτες: Παναγιώτης Ε. Καταγής Θανάσης Ι. Νικολόπουλος Νίκος Ι. Παρίκος Γυμνάσιο Κατευθύνσεις 1. Γενική 2. Τεχνολογική 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας Γραφείο Διασύνδεσης ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα