Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας"

Transcript

1 Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας Σε αυτή τη δραστηριότητα οι μαθητές φτιάχνουν έναν «ηλιακό αποστακτήρα» και πειραματίζονται με την αποτελεσματικότητα του. Συγκριμένα, μέσα από μια διαδικασία ελεγχόμενης εξάτμισης και συμπύκνωσης πειραματίζονται με την αέρια και την υγρή φάση του νερού καθώς και διαπιστώνουν επίσης ότι μέσα από την απόσταξη το νερό μπορεί να καθαριστεί. Το μοντέλο και η φωτογραφία του πιο αποτελεσματικού αποστακτήρα που θα κατασκευάσουν οι μαθητές θα σταλεί στη Βάση Δεδομένων του Παγκόσμιου Πειράματος (Global Experiment Database) μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία. Περιεχόμενα Η πρόκληση του ηλιακού αποστακτήρα (οδηγίες για το μαθητή) 3 Φύλλο εργασίας 5 Σημειώσεις για τον εκπαιδευτικό 7 Οδηγίες για τη δραστηριότητα 7 Πως λειτουργεί η συσκευή 9 Φύλλο Εργασίας Συμπληρωμένο 11 Ηλιακός αποστακτήρας με χρήση εργαστηριακού εξοπλισμού 13 Υποβάλλοντας τα αποτελέσματα στην παγκόσμια Βάση Δεδομένων Τα παρακάτω χρειάζεται να υποβληθούν στη βάση δεδομένων στο διαδικτυο σε ευρέως χρησιμοποιούμενη γλώσσα (π.χ. αγγλικά γαλλικά). Αν οι πληροφορίες για το σχολείο και την περιοχή έχουν ήδη υποβληθεί στη βάση από κάποια άλλη από τις δραστηριότητες, τότε τα αποτελέσματα θα πρέπει να συνδεθούν με την προηγούμενη υποβολή. Ημερομηνία δειγματοληψίας Είδος του νερού: (θαλασσινό, βρύσης, κλπ.) Τίτλος του αρχείου του μοντέλου: Τίτλος του αρχείου της φωτογραφίας: Αποτελεσματικότητα του αποστακτήρα: Αριθμός μαθητών Αριθμός εγγραφής του σχολείου/τάξης σ ε λ 1

2 Οι δραστηριότητες για το Παγκόσμιο Πείραμα έχουν σχεδιαστεί από την Ομάδα Χημείας για το Παγκόσμιο Πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας. Αυτές οι δραστηριότητες είναι διαθέσιμες με άδεια της Creative Commons Attribution-NonCommercial- ShareAlike license (CC BY-NC-SA). Αυτή η άδεια επιτρέπει σε άλλους να διαμορφώσουν ξανά, να περικόψουν, και να προσθέσουν δικές τους εργασίες μη-εμπορικές, εφ' όσον περιέχουν το λογότυπο του Διεθνούς Έτους Χημείας που χορηγεί την άδεια για τις νέες δημιουργίες υπό τους ίδιους όρους. Αυτές οι δραστηριότητες έχουν μεταφραστεί από το πρωτότυπο και έχουν προσαρμοστεί για μαθητές του Ελληνικού Εκπαιδευτικού συστήματος Το τελικό κείμενο διαμορφώθηκε μετά τα σχόλια των εκπαιδευτικών που παρακολούθησαν την Ημερίδα για το Παγκόσμιο Πείραμα στα γραφεία του MIO-ECSDE στις 10/10/2011. σ ε λ 2

3 Η πρόκληση του ηλιακού αποστακτήρα Η πρόκληση Σε αυτή τη δραστηριότητα θα κατασκευάσουμε ένα μοντέλο ηλιακού αποστακτήρα και θα διαπιστώσουμε πως μπορεί να καθαρίζει το νερό. Για το σκοπό αυτό θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε τις γνώσεις σας ώστε να κατασκευάσετε το πιο αποτελεσματικό μοντέλο. Το νερό καλύπτει περίπου το 70% της επιφάνειας της Γης από το οποίο σχεδόν όλο (95%) είναι αλμυρό νερό (θάλασσες και ωκεανοί). Επίσης το περισσότερο νερό στο έδαφος περιέχει άλατα και γενικότερα, δεν είναι κατάλληλο για χρήση. Η ανάγκη για ανεύρεση τρόπων καθαρισμού του νερού ολοένα αυξάνεται με την αύξηση του πληθυσμού. Ο ηλιακός αποστακτήρας είναι μια συσκευή που χρησιμοποιεί την ηλιακή ενέργεια για να καθαρίσει το νερό. Διάφορες εκδοχές του μοντέλου αυτού του ηλιακού αποστακτήρα χρησιμοποιούνται π.χ. για την αφαλάτωση του θαλασσινού νερού για οικιακή χρήση, κ.λπ. Εξοπλισμός Μεγάλο μεταλλικό ή πλαστικό μπολ (π.χ. το δοχείο του kit) Μικρό διαφανές πιατάκι ή τρυβλίο (υπάρχει στο kit) Ογκομετρικός κύλινδρος Σύριγγα (υπάρχει στο kit) Διαφανής μεμβράνη Μικρή πέτρα (χαλίκι) (υπάρχει στο kit) Ζεστό νερό Χρώμα ζαχαροπλαστικής Αλάτι (υπάρχει στο kit) Πορεία (A) Κατασκευάζοντας έναν ηλιακό αποστακτήρα 1. Μέτρησε συγκεκριμένη ποσότητα ζεστού νερού και πρόσθεσέ την στο μπολ με τη βοήθεια ενός ογκομετρικού κυλίνδρου (να έχει βάθος περίπου 1 cm). 2. Πρόσθεσε στο νερό λίγη χρωστική ζαχαροπλαστικής και περίπου μια κουταλιά αλάτι. 3. Άφησε το μπολ σε ένα ηλιόλουστο μέρος για μία ώρα. 4. Τοποθέτησε το πιατάκι στη μέση του μπολ προσέχοντας να μην πιτσιλίσει καθόλου νερό. 5. Κάλυψε το μπολ τη μεμβράνη (μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα λαστιχάκι ή ταινία για καλύτερη εφαρμογή της μεμβράνης). 6. Τοποθέτησε μια μικρή πέτρα στο κέντρο της μεμβράνης. 7. Άφησε τα για κάποιες ώρες. μεμβράνη νερό με χρωστική και αλάτι πέτρα πιατάκι δοχείο σ ε λ 3

4 8. Παρατήρησε το νερό που περιέχεται στο πιατάκι. 9. Αφαίρεσε τη μεμβράνη και το πιατάκι από το μπολ προσεκτικά, χωρίς να χυθεί νερό από το πιατάκι. 10. Μέτρησε την ποσότητα του νερού στο πιατάκι (με τον ογκ. κύλινδρο ή τη σύριγγα). Παρατήρησε το χρώμα του. Είναι αλμυρό; 11. Μέτρησε το ποσοστό του νερού που «καθαρίστηκε» με αυτό τον τρόπο, χρησιμοποιώντας την ακόλουθη εξίσωση Ποσοστό καθαρισμού του νερού (%) = όγκος νερού στο πιατάκι (ml) / αρχικός όγκος νερού στο μπολ Το ποσοστό αυτό εκφράζει την απόδοση που έχει η συσκευή στο να καθαρίζει το νερό. Από τι καθαρίστηκε το νερό; Τι μπορεί να παριστάνει το αλάτι και τι η χρωστική; (B) Σχεδιάζοντας τον πιο αποτελεσματικό αποστακτήρα Μπορείς να αλλάξεις κάποια στοιχεία στον αποστακτήρα που κατασκεύασες ώστε να γίνει πιο αποτελεσματικός 12. Μπορείς να σκεφτείς τρόπους με τους οποίους να βελτιώσεις τη συσκευή; Π.χ. αν χρησιμοποιείς διαφορετικό χρώμα του πλαστικού μπολ κάθε φορά, θα βρεις με πιο απορροφάται καλύτερα το ηλιακό φως. Συζητείστε τις ιδέες σας σε ομάδες. 13. Παρουσιάστε τις προτάσεις σας στον εκπαιδευτικό και την ολομέλεια. Κάθε ομάδα μπορεί να πειραματιστεί με την αλλαγή στον αποστακτήρα που έχει προτείνει (σε συμφωνία με τον εκπαιδευτικό). 14. Επαναλαμβάνετε την πορεία που ακολουθήσατε αρχικά (Α). 15. Υπολογίστε το ποσοστό του νερού που «καθαρίστηκε» και σημειώστε το στο Φύλλο Εργασίας. Είναι μεγαλύτερο από αυτό που υπολογίσατε στην αρχική συσκευή; Αν ναι, τότε όντως η δεύτερη συσκευή είναι πιο αποτελεσματική. 16. Σχεδιάστε τη συσκευή με την οποία δουλέψατε επισημαίνοντας στο σκίτσο τα σημεία που τροποποιήσατε και τη βελτίωσαν. Τραβήξτε φωτογραφίες. σ ε λ 4

5 Φύλλο Εργασίας Συσκευή (A) Σύμφωνα με τις οδηγίες Ώρα έναρξης πειράματος Ώρα λήξης πειράματος Αρχικός όγκος νερού (ml) Όγκος νερού στο πιατάκι (ml) % Ποσοστό Καθαρισμού του νερού (απόδοση συσκευής) (B1) Συσκευή αλλάζοντας (Β2) Συσκευή αλλάζοντας. (Β3) Συσκευή αλλάζοντας. Μέρος Α 1. Εξηγήστε με ποιο τρόπο δουλεύει η συσκευή του αποστακτήρα. 2. Προτείνετε ένα τρόπο με τον οποίο θα βελτιώσετε τη συσκευή σας. σ ε λ 5

6 Μέρος B 3. Με ποιους τρόπους θα βελτιώσετε τη συσκευή; (σε ομάδες) Εξηγείστε. 4. Σχεδιάστε τη βελτιωμένη συσκευή σας 5. Εδώ κολλήστε τη φωτογραφία της συσκευής. σ ε λ 6

7 Σημειώσεις για τον εκπαιδευτικό Οδηγίες για τη δραστηριότητα Παρακάτω παρουσιάζονται δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τη δραστηριότητα: η πρώτη είναι κατάλληλη για όλους τους μαθητές, χρησιμοποιεί απλό εξοπλισμό και είναι εύκολη στην υλοποίηση. Η δεύτερη προσέγγιση είναι κατάλληλη για τους μεγαλύτερους μαθητές και απαιτεί πρόσβαση σε εργαστηριακό εξοπλισμό και υλικά. Ασφάλεια Η επικινδυνότητα της δραστηριότητας είναι πολύ μικρή. Βέβαια, υπενθυμίζουμε ότι απαγορεύεται οι μαθητές να δοκιμάζουν και να μυρίζουν τις χημικές ουσίες και τα προϊόντα των δραστηριοτήτων. Προτείνεται να εργαστούν οι μαθητές σε ομάδες (4-5 ατόμων). Στο μέρος (A) οι μαθητές κατασκευάζουν μια απλή συσκευή για να καθαρίσουν το νερό. Χρειάζεται να γίνει μια συζήτηση στην τάξη έτσι ώστε να γίνει κατανοητή η επιστημονική εξήγηση για τη λειτουργία της συσκευής. Στη συνέχεια, μέρος (B) οι μαθητές καλούνται να βελτιώσουν τη συσκευή ή τον τρόπο χρήσης της ώστε να αυξήσουν το ποσοστό του νερού που καθαρίζεται. Ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να παροτρύνει τους μαθητές να σκεφτούν τρόπους μέσα από παραδείγματα. Στη συνέχεια, θα επιβεβαιώσει αν οι προτάσεις τους είναι ασφαλείς και υλοποιήσιμες. Αφού δοκιμαστούν οι βελτιωμένες συσκευές υπολογίζεται το ποσοστό καθαρισμού του νερού με αυτές, που αποτελεί μέτρο της αποτελεσματικότητάς τους. Φτιάχνουν το σκίτσο της συσκευής και μπορούν να τραβήξουν φωτογραφίες. Στο τέλος, ο εκπαιδευτικός συλλέγει τα αποτελέσματα από τις εργασίες όλων των ομάδων και σε συνεργασία με τους μαθητές επιλέγεται η πιο αποτελεσματική συσκευή. Το σκίτσο και η φωτογραφία του πιο αποτελεσµατικού αποστακτήρα θα σταλούν στην Τράπεζα Αποτελεσµάτων του Παγκόσµιου Πειράµατος. σ ε λ 7

8 Στόχοι Οι μαθητές αναμένεται: Να κατανοήσουν τις διαδικασίες της εξάτμισης και συμπύκνωσης. Να διαπιστώσουν το ρόλο των διαδικασιών εξάτμιση-συμπύκνωση στον καθαρισμό του νερού. Να δώσουν την επιστημονική εξήγηση του τρόπου καθαρισμού του νερού που προτείνεται στη δραστηριότητα. Να εφαρμόσουν τις σχετικές γνώσεις για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα της προτεινόμενης συσκευής καθαρισμού του νερού. Οδηγίες για το A μέρος: Αν η μέρα είναι συννεφιασμένη υλοποιήστε τη δραστηριότητα κατά προτίμηση μετά το μεσημέρι. Χρησιμοποιώντας θερμό νερό η διαδικασία της εξάτμισης επιταχύνεται. Η συσκευή πρέπει να είναι καλά κλεισμένη με τη μεμβράνη ώστε να αποφευχθεί η απώλεια νερού. Η χρήση του αλμυρού και χρωματισμένου νερού προτείνεται για να μπορεί να ελεγχθεί η σωστή λειτουργία της συσκευής. Σε περίπτωση που χρησιμοποιηθεί δείγμα νερού από κάποια φυσική πηγή (ποτάμι, ρυάκι, λίμνη, κ.λπ) που ενδεχομένως να περιέχει σκόνη, πετραδάκια, κ.λπ. οι μαθητές μπορούν να δουν ακόμα πιο έντονα τον καθαρισμό του νερού με αυτό τον τρόπο. Με μεγαλύτερους μαθητές μπορεί να υπολογιστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η απόδοση της συσκευής λαμβάνοντας υπόψιν το νερό που έχει παραμείνει στο μπολ, σε περίπτωση που δεν έχει εξατμιστεί όλο. Έτσι η τελική απόδοση (%) της συσκευής θα είναι: Απόδοση (%) = Όγκος νερού στο πιατάκι (ml) / (Αρχικός όγκος Τελικός όγκος νερού στο μπολ) Οδηγίες για το B μέρος: Το μέρος Β προσφέρει την ευκαιρία ώστε οι μαθητές να διαπιστώσουν εφαρμογές της επιστημονικής γνώσης στην τεχνολογία. Τα κριτήρια απόδοσης των «βελτιωμένων» συσκευών θα πρέπει να εξηγηθούν από τις ομάδες σωστά και ικανοποιητικά. Η απόδοση που εκφράζεται με το (%) ποσοστό καθαρισμού του νερού είναι ικανοποιητική για τους μαθητές του Δημοτικού. Βέβαια, οι μεγαλύτεροι μαθητές θα πρέπει να αναδείξουν και άλλα κριτήρια όπως π.χ. ο χρόνος που απαιτείται για τη συλλογή της ποσότητας του καθαρού νερού. Γενικά, παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση της συσκευής (και με τους οποίους οι μαθητές μπορούν να πειραματιστούν) είναι: Ο χρόνος για τη συλλογή του καθαρισμένου νερού. Το είδος του δοχείου: υλικό, χρώμα, μέγεθος. Η ποσότητα του νερού. Το σχήμα της συσκευής. Ο τρόπος συλλογής του καθαρισμένου νερού κ.ό.κ. σ ε λ 8

9 Πως λειτουργεί η συσκευή Καθώς το νερό στο μπολ θερμαίνεται, συνεχώς αυξανόμενη ποσότητα εξατμίζεται. Οι υδρατμοί αυτοί συμπυκνώνονται σε δροσερές επιφάνειες όπως είναι η μεμβράνη και μετατρέπονται πάλι σε υγρό νερό. Το νερό αυτό σχηματίζει πάνω στη μεμβράνη μικρές σταγόνες που κινούνται προς την πέτρα και μετά, κάτω, στο πιατάκι. Τόσο το αλάτι όσο και το χρώμα δεν εξατμίζεται και έτσι, το νερό καθαρίζεται από αυτά. Ένα περαιτέρω επίπεδο ερμηνείας για μαθητές που έχουν διδαχθεί σχετική ύλη είναι σχετικό με τη σωματιδιακή φύση της ύλης και την ενέργεια: Τα μόρια και τα ιόντα απορροφούν την ηλιακή ενέργεια. Όταν τα μόρια του νερού απορροφήσουν αρκετή ενέργεια περνούν από την υγρή στην αέρια φάση. Μερικά από αυτά τα μόρια συγκρούονται στη μεμβράνη, χάνουν ενέργεια, και παραμένουν στην ταινία. Εκεί τα μόρια του νερού χάνουν και άλλη ενέργεια με αποτέλεσμα να ενώνοντα και να περνούν στην υγρή φάση, σχηματίζοντας σταγονίδια καθαρού - από το αλάτι και το χρώμα - νερού που πέφτουν στο κύπελλο. Βασικές πληροφορίες Η δραστηριότητα χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του καθαρισμού του νερού, όμως οι μαθητές πρέπει να αντιληφθούν ότι τα φαινόμενα της εξάτμισης και της συμπύκνωσης ισχύουν για όλα τα σώματα και αποτελούν το κλειδί για την κατανόηση μιας τεράστιας ποικιλίας καθημερινών διαδικασιών από π.χ. το γιατί αισθανόμαστε «δροσιά» όταν στεκόμαστε στον άνεμο και το πώς λειτουργεί το ψυγείο μέχρι τον κύκλο του νερού στη φύση. Εξάτμιση υγρό νερό αέριο νερό Συμπύκνωση Κεντρική ιδέα για την κατανόηση της διαδικασίας είναι το ποσό της ενέργειας που απαιτείται για την εξάτμιση και που απελευθερώνεται με τη συμπύκνωση. Στην περίπτωση π.χ. που νιώθουμε δροσερά όταν φυσάει, με τη βοήθεια του ανέμου εξατμίζεται η υγρασία που υπάρχει στο δέρμα, η ενέργεια απορροφάται από το σώμα μας και μας κάνει να νιώθουμε κρύο. Στην περίπτωση του ηλιακού αποστακτήρα, η ενέργεια που απαιτείται για να εξατμιστεί το νερό έρχεται από τον ήλιο (φως). Η κατανόηση της διαδικασίας της εξάτμισης και της συμπύκνωσης επιτρέπει στους μαθητές να αναλύσουν το σχεδιασμό του ηλιακού αποστακτήρα και να σκεφτούν ιδέες για το πώς μπορεί να βελτιωθεί. Ωστόσο, δεν παρέχει την εξήγηση για τον καθαρισμό του νερού με αυτό τον τρόπο. Ο καθαρισμός του νερού με τη συσκευή γίνεται επειδή ορισμένες ουσίες εξατμίζονται πιο εύκολα από άλλες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το αλάτι και οι χρωστικές τροφίμων (που συμβολίζουν διάφορους ρύπους που είναι διαλυμένοι στο νερό) είναι σχεδόν αδύνατο να εξατμιστούν σε αυτές τις συνθήκες (ωστόσο, άλλες ουσίες που προστίθενται συχνά στο νερό, όπως το αλκοόλ, εξατμίζονται εύκολα και απαιτείται πολύ προσεκτικά σχεδιασμένη απόσταξη για το διαχωρισμό του αλκοόλ από το νερό.) Η πτητικότητα χρησιμοποιείται για να περιγράψει πόσο εύκολα εξατμίζεται μία ουσία, π.χ. το αλάτι και οι χρωστικές των τροφίμων που χρησιμοποιούμε στο πείραμα δεν είναι πτητικές ουσίες, ενώ το αλκοόλ και το νερό είναι πολύ πτητικές. Ο λόγος για αυτές τις διαφορετικές συμπεριφορές βρίσκεται στο μοριακό επίπεδο συμπεριφοράς των ουσιών. Έτσι, σε μοριακό επίπεδο, τα άλατα αποτελούνται από ιόντα και είναι πολύ σ ε λ 9

10 μεγάλα τα ποσά ενέργειας που απαιτούνται για το διαχωρισμό τους, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την εξάτμιση. Στην περίπτωση της χρωστικής τροφίμων, τα μόρια είναι μεγάλα και ιοντικά και έτσι απαιτείται ακόμα μεγαλύτερη ενέργεια για την εξάτμιση. Το νερό έχει μικρότερη πτητικότητα σε σχέση με το αλκοόλ (αιθανόλη), το οποίο φαίνεται περίεργο, επειδή τα μόρια του νερού είναι λιγότερο ογκώδη από τα μόρια του αλκοόλ. Ωστόσο, τα μόρια του νερού είναι ενωμένα σε περίπλοκες δομές με το λεγόμενο δεσμό υδρογόνου, που είναι υπεύθυνος για πολλές από τις σημαντικές ιδιότητες του νερού. Η αποτελεσματικότητα (απόδοση) της συσκευής εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Το χρονικό διάστημα στο οποίο αφήνουμε τη συσκευή στον ήλιο είναι σημαντικό. Έτσι αν οι μαθητές μελετήσουν άλλους παράγοντες θα πρέπει όλες οι ομάδες να την αφήσουν στον ήλιο για το ίδιο διάστημα, π.χ. 3-4 ώρες. Άλλοι παράγοντες είναι π.χ. κατασκευαστικά στοιχεία της συσκευής, έτσι ώστε η εξάτμιση και η συμπύκνωση να πραγματοποιούνται σε διαφορετικά μέρη της αποστακτήρα. Κάτι ακόμα που θα πρέπει να επισημάνουμε είναι ότι το νερό που καθαρίζεται με αυτό τον τρόπο δεν είναι κατάλληλο για πόση: θα χρειαστεί να απολυμανθεί κατάλληλα για να εξοντωθούν οι μικροοργανισμοί. σ ε λ 10

11 Φύλλο Εργασίας Συσκευή (A) Σύμφωνα με τις οδηγίες (B1) Συσκευή αλλάζοντας τον όγκο του αρχικού δείγματος (Β2) Συσκευή αλλάζοντας την ώρα έκθεσης (Β3) Συσκευή αλλάζοντας Το χρώμα του μπολ (μαύρο) Ώρα έναρξης πειράματος Ώρα λήξης πειράματος Αρχικός όγκος νερού (ml) Όγκος νερού στο πιατάκι (ml) % Ποσοστό Καθαρισμού του νερού (απόδοση συσκευής) % % % % Ερωτήσεις Μέρος Α 1. Εξηγήστε με ποιο τρόπο δουλεύει η συσκευή του αποστακτήρα. Η συσκευή δουλεύει με τη χρήση της ηλιακής ενέργειας. Το νερό εξατμίζεται απορροφώντας ενέργεια από το φως. Οι υδρατμοί που φτάνουν στην κρύα επιφάνεια της μεμβράνης συμπυκνώνονται (μικρά σταγονίδια) και επιστρέφουν κάτω. Το αλάτι που προσθέσαμε παριστάνει το αλάτι που περιέχεται στο θαλασσινό νερό ενώ η χρωστική παριστάνει τους διάφορους ρύπους που είναι διαλυμένοι στο νερό αλλά δεν εξατμίζονται σε αυτές τις συνθήκες, και έτσι, το νερό καθαρίζεται από αυτούς. 2. Προτείνετε ένα τρόπο με τον οποίο θα βελτιώσετε τη συσκευή σας. Μπορούμε να κάνουμε τη συσκευή να δουλέψει καλύτερα ξεκινώντας με μικρότερη ποσότητα νερού. Χρειάστηκε περισσότερος χρόνος για να σχηματιστούν τα σταγονίδια του νερού γιατί η μέρα ήταν συννεφιασμένη. Μικρότερη ποσότητα νερού εξατμίζεται πιο γρήγορα. σ ε λ 11

12 Μέρος B 3. Με ποιους τρόπους θα βελτιώσετε τη συσκευή; (σε ομάδες) Εξηγείστε. Προσπαθήσαμε να κάνουμε τη συσκευή πιο αποτελεσματική χρησιμοποιώντας λιγότερο νερό (το οποίο θερμάνθηκε γρηγορότερα) και το νερό που χρησιμοποιήσαμε ήταν αρκετά ζεστό. Οι αλλαγές αυτές βοήθησαν αρκετά. Επίσης «χτυπούσαμε» μαλακά με το δάχτυλο τη μεμβράνη σε τακτικά διαστήματα ώστε να πέσουν όσο το δυνατόν περισσότερα σταγονίδια στο πιατάκι. Στη συνέχεια κάναμε μια τρύπα στον πυθμένα του δοχείου (παγωτού) και βάλαμε ένα κομμάτι λάστιχου στην τρύπα. Μονώσαμε την ένωση του λάστιχου με το δοχείο για να μην έχουμε διαρροή. Συγκεντρώσαμε το νερό σε ένα φλιτζάνι (το οποίο βρισκόταν στη σκιά του δοχείου). Στη συνέχεια, μπορέσαμε να συλλέξουμε περισσότερο από το μισό από το νερό με το οποίο ξεκινήσαμε. 4. Σχεδιάστε τη βελτιωμένη συσκευή σας Βάλαμε το σωλήνα ανάμεσα σε δύο καρέκλες και στερεώσαμε το φλιτζάνι πάνω σε βιβλία. 5. Εδώ κολλήστε τη φωτογραφία της συσκευής. σ ε λ 12

13 Ηλιακός αποστακτήρας με χρήση εργαστηριακού εξοπλισμού Εδώ προτείνεται ένα αντίστοιχο πείραμα σε περίπτωση που υπάρχει διαθέσιμος εργαστηριακός εξοπλισμός και υλικά. Συγκεκριμένα χρησιμοποιείται ένα μεγάλο χωνί και ένα μεγάλο τρυβλίο Petri. Αυτή η μέθοδος αντικαθιστά το Μέρος Α που περιγράφεται παραπάνω. Επίσης, αυτός ο αποστακτήρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τον προσδιορισμό της αλατότητας (βλ. Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό). Όργανα Γυάλινο διαφανές πιάτο (τριβλίο), διαμ.15 cm. Γυάλινο χωνί,διαμ.15 cm. Πλαστικός σωλήνας, διαμ.2 cm, μήκους 50 cm. Μονωτική ταινία. Μονωτικό πλαστικό Ογκ. κύλινδρος. Πορεία 1. Μόνωσε την άκρη του χωνιού με το πλαστικό. 2. Κάνε μια τομή κατά μήκος του πλαστικού σωλήνα από άκρη σε άκρη. 3. Τοποθέτησε τον σωλήνα γύρω από το χωνί. 4. Πρόσθεσε περίπου 100 ml νερού στο τρυβλίο. 5. Κάλυψε το τρυβλίο με το χωνί αναποδογυρισμένο και «σφράγισε» το στόμιο με μονωτική ταινία. 6. Τοποθέτησε τη συσκευή πάνω σε μαύρο χαρτόνι/πλαστικό σε ένα ηλιόλουστο μέρος. 7. Όταν η στάθμη του νερού έχει αλλάξει αρκετά απομάκρυνε προσεκτικά το χωνί και αφαίρεσε το σωλήνα (πάνω στον οποίο συμπυκνώθηκαν οι υδρατμοί). 8. Μετέφερε το καθαρό νερό σε ένα ποτήρι ζέσης ή κύλινδρο και μέτρησε τον όγκο του. 9. Υπολόγισε το ποσοστό καθαρισμού του νερού. σ ε λ 13

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Στην εικόνα α φαίνεται ένας «αποστακτήρας» που χρησιμοποιείται σε βιοτεχνίες για το διαχωρισμό του αλκοόλ ή

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο της διαπνοής

Το φαινόμενο της διαπνοής Το φαινόμενο της διαπνοής Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 3 Ενότητα 3.2 Σελ. 61 Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο 1 Ενότητα 1.1 Σελ. 18 1 Εισαγωγή Επιστροφή του Η2Ο στην ατμόσφαιρα Μέσω των φυτών: Διαπνοή είναι η διεργασία μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων.

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. Εισηγητές, οι συνεργάτες του ΕΚΦΕ : Γαβρίλης Ηλίας, Χημικός Βράκα Ελένη, Φυσικός Α. ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. 2. Σύσταση του ατμοσφαιρικού αέρα Σκοπός Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ (DNA ΚΑΙ RNA AΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές Ενότητα Ροή γενετικής πληροφορίας Φύλλο εργασίας 2 Απομόνωση νουκλεϊκών οξέων από φυτικά κύτταρα Βιολογία Γ Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Τα νουκλεϊκά οξέα, όπως και οι πρωτεΐνες, είναι μακρομοριακές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 13 η ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΦΕ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ & ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία 13 Δεκεμβρίου2014 Ονοματεπώνυμο μαθητών

Εισαγωγή. 13 η ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΦΕ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ & ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία 13 Δεκεμβρίου2014 Ονοματεπώνυμο μαθητών α. β. γ. 13 η ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΦΕ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ & ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία 13 Δεκεμβρίου2014 Ονοματεπώνυμο μαθητών Σχολείο Εισαγωγή Το χλωρικό κάλιο είναι ένα λευκό κρυσταλλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ (4 η εργαστηριακή άσκηση Β Γυμνασίου)

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ (4 η εργαστηριακή άσκηση Β Γυμνασίου) 2 ο ΕΚΦΕ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Επιμέλεια: Ορφανάκη Πόπη Χημικός Φωτογραφίες: Κωτίτσας Αριστοτέλης Βιολόγος ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ (4 η εργαστηριακή άσκηση Β Γυμνασίου) 1. Διαχωρισμός μίγματος με διήθηση Με τη μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Στόχοι των δραστηριοτήτων. Οι μαθητές θα πρέπει να είναι σε θέση να: αναφέρουν διάφορους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να αυξήσουμε τη θερμοκρασία διαπιστώσουν πειραματικά ότι

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα.

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:....

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Εργαστήριο

Εισαγωγή στο Εργαστήριο Εισαγωγή στο Εργαστήριο ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Οι κανόνες εργαστηριακής άσκησης αποβλέπουν στη σωστή λειτουργία του εργαστηρίου και κυρίως εξασφαλίζουν την ασφάλεια των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα:

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα: 2 ος Εργαστηριακός Διαγωνισμός των Γυμνασίων ΕΚΦΕ Ν.Ιωνίας στις Φυσικές Επιστήμες Σχολείο: Γυμνάσιο Ονοματεπώνυμα: 1 2 3 1 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Πείραμα 1 ο : Α. Θεωρητικό μέρος Το κιτρικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΜΒΑΔΟΥ. Σχεδιασμός - Περιγραφή

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΜΒΑΔΟΥ. Σχεδιασμός - Περιγραφή ΕΚΦΕ Α Αν. Αττικής - Υπεύθυνος Κ. Παπαμιχάλης Εργαστηριακές ασκήσεις Φυσικής Β ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΜΒΑΔΟΥ Η εικόνα έχει ληφθεί από τον ιστότοπο: http://www.vbhelper.co/vbgptoc.ht Πώς θα μετρήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ (ΠΕ) ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΗ (ΝΑΙ/ΟΧΙ) ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ (ΦΟΡΕΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ Δημοτικού Πηγή:

ΣΤ Δημοτικού Πηγή: Πηγή: http://micro-kosmos.uoa.gr/gr/announcments/diagonismoi_fysikon_dimotikou.htm. Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα: α. Αναγνώρισε τις μορφές ενέργειας στις περιοχές ή στα σώματα όπου υπάρχουν οι αριθμοί.

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή;

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή; ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ PH ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ» 1 Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ- ΒΑΣΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ 1.1 ΣΤΟΧΟΙ 1. Να διαπιστώσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μέρος Ι: Μέτρηση του ΡΗ της βροχής από τρεις διαφορετικές περιοχές (βιομηχανική περιοχή, κέντρο αστικής πόλης, βουνό) και επίδραση των νερών αυτών σε μάρμαρο και μέταλλο.

Διαβάστε περισσότερα

Από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό Μια Ηλεκτρική (ιδιο-)γεννήτρια

Από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό Μια Ηλεκτρική (ιδιο-)γεννήτρια Από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό Μια Ηλεκτρική (ιδιο-)γεννήτρια α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι (Και) Αυτή η μαθηματική εξίσωση διδάσκεται στο πανεπιστήμιο. Στο δημοτικό σχολείο την έχετε εκφράσει

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Δραστηριότητας για την ομάδα του Γκρίζου νερού

Φύλλο Δραστηριότητας για την ομάδα του Γκρίζου νερού Φύλλο Δραστηριότητας για την ομάδα του Γκρίζου νερού Τίτλος δραστηριότητας: «Αφαιρώντας» το σαπούνι από το νερό Όνομα: Επώνυμο: Τμήμα: Ημερομηνία: Στόχοι δραστηριότητας Να κατανοήσετε ότι τα υπολείμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΗΛΙΑΚΟ ΛΕΒΗΤΑ

ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΗΛΙΑΚΟ ΛΕΒΗΤΑ ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΗΛΙΑΚΟ ΛΕΒΗΤΑ Στόχος(οι): Να κατανοήσουν οι μαθητές τη φύση και τις δυνατότητες μιας ανανεώσιμης ενεργειακής τεχνολογίας. Γενική περιγραφή της δραστηριότητας: Μια ομάδα μαθητών θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 1 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Απριλίου, 2005 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θεµάτων. 2) Απαντήστε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία: Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Σε πολλές ορεινές χώρες με συχνές χιονοπτώσεις ή βροχοπτώσεις έχουν κατασκευαστεί σε μεγάλα υψόμετρα φράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση χημείας Η μελέτη της διαστολής του νερού

Εργαστηριακή άσκηση χημείας Η μελέτη της διαστολής του νερού ΕΚΦΕ ωδεκανήσου Εργαστηριακή άσκηση χημείας Η μελέτη της διαστολής του νερού Β.Βελεχέρης ΕΚΦΕ ωδεκανήσου Γυμνάσιο Ιαλυσού ΣΤΑ ΙΟ Ι Εισαγωγή Τάξη Β Εργαστηριακή άσκηση χημείας Η μελέτη της διαστολής του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:05/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗ:... /65 ΦΥΣΙΚΑ:.. /100 ΦΥΣΙΚΑ: /20 ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ: ΤΑΞΗ: Β Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...Τμήμα:... Αρ...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...Τμήμα:... Αρ... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 9 / 6 / 2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες (Φυσική / Χημεία) ΒΑΘΜΟΣ: Αριθμητικώς:....

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 2 (ΕΝΟΤΗΤΕΣ: ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΡΙΒΗ - ΠΙΕΣΗ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ) ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΚΟΥΜΙΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΔΥΝΑΜΕΙΣ - ΤΡΙΒΗ ΠΕΙΡΑΜΑ 1: Νομός του Hooke Υλικά: Ορθοστάτη και σφιγκτήρα,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία»

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο δημοτικό σχολείο έχεις μάθει ότι τα υλικά σώματα, είτε βρίσκονται στη στερεή είτε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ - Ρ/Η ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΕΦΕ 2 ου ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος

ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος 4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1 ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος Το νερό βράζει στο καζάνι και μετατρέπεται σε υδρατμούς. Το νερό εξατμίζεται από την επιφάνεια της λίμνης και του

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα.

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Δείκτες Επιτυχίας για το 3 ο Μάθημα της Ενότητας «Νίκησε την πλημμύρα»

Στόχοι και Δείκτες Επιτυχίας για το 3 ο Μάθημα της Ενότητας «Νίκησε την πλημμύρα» Στόχοι και Δείκτες Επιτυχίας για το 3 ο Μάθημα της Ενότητας «Νίκησε την πλημμύρα» Μ ά θ η μ α Στόχοι Κλίμακας και Δείκτες Επιτυχίας Περίληψη του μαθήματος 3 ο (45 ) Α. Θεματική Ενότητα: Τεχνολογία Υλικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Γενικά Οδηγίες για τον εκπαιδευτικό Η Χημεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη της σύστασης των ουσιών καθώς και με τις μεταβολές τους κατά

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Οι μαθητές ενός σχολείου της χώρας μας πειραματίζονται για να διαπιστώσουν και να επιβεβαιώσουν ή όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από επτά (7) θέματα. 2) Να απαντήσετε σε όλα τα θέματα. 3)

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή νάυλον 6-10 από το διχλωρίδιο του δεκανοδιικού οξέος και την εξαμεθυλενοδιαμίνη. Σύγκριση του νάυλον με φυσικές υφάνσιμες ίνες όπως το μαλλί και το βαμβάκι. Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Ενότητα 4 η : Θερμικά φαινόμενα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο βιβλίο των φυσικών του δημοτικού σχολείου της Ε τάξης υπάρχει η παρακάτω αναφορά στη Θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Προτεινόμενες Λύσεις θεμα - 1 (5 μον.) Στον πίνακα υπάρχουν δύο στήλες με ασυμπλήρωτες προτάσεις. Στο τετράδιο των απαντήσεών

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει Ψυχρά και Θερμά Χρώματα Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε τη διπλανή εικόνα και γράψε σε ποια σημεία προτιμούν οι άνθρωποι να κάθονται στην παραλία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Click to edit Master subtitle style Τιμπαλέξης Βασίλης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΦΟΡΜΗΣΗΣ Αρχικά, επιδιώκουμε να ερευνήσουμε τις γνώσεις των παιδιών γύρω από το νερό, τον όγκο που καταλαμβάνει στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα.

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο Κύκλος του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα. Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα. Αναγνώρισε τα φαινόμενα που σχετίζονται με το νερό και ονόμασέ

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Το δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες και περιλαμβάνει τρία μέρη Α, Β και Γ. Να απαντήσετε σε όλα τα μέρη σύμφωνα με τις οδηγίες.

Το δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες και περιλαμβάνει τρία μέρη Α, Β και Γ. Να απαντήσετε σε όλα τα μέρη σύμφωνα με τις οδηγίες. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Τάξη: B Μάθημα: Φυσική Βαθμός: Ολογράφως:. Ημερομηνία: 08/06/2015 Διάρκεια: 2 Ώρες (Φυσική και Χημεία) Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (Ε.Κ.Φ.Ε.) ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΛΟΓΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ελένη Γ. Παλούμπα,

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία και οδοντόκρεµες* * Βασισµένο στη πειραµατική δραστηριότητα #47, Brushing up on chemistry, Journal of. Περιγραφή της άσκησης.

Χηµεία και οδοντόκρεµες* * Βασισµένο στη πειραµατική δραστηριότητα #47, Brushing up on chemistry, Journal of. Περιγραφή της άσκησης. Για τους µαθητές Χηµεία και οδοντόκρεµες* * Βασισµένο στη πειραµατική δραστηριότητα #47, Brushing up on chemistry, Journal of Chemical Education, 2002, 79, 1168A-1168B. Περιγραφή της άσκησης ουλεύοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/ 06/ Ονοματεπώνυμο Μαθητή/ τριας:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/ 06/ Ονοματεπώνυμο Μαθητή/ τριας: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/ 06/ 2015 ΧΡΟΝΟΣ: 7:45 9:15 ΦΥΣΙΚΑ ΟΛΙΚΟΣ ΒΑΘΜΟΣ: Ολογράφως: Υπογραφή:.. Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟΜΗΧΑΝΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ & ΣΥΝΤΑΓΗ. Κωδικός προϊόντος: /

ΦΥΛΛΟΜΗΧΑΝΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ & ΣΥΝΤΑΓΗ. Κωδικός προϊόντος: / ΦΥΛΛΟΜΗΧΑΝΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ & ΣΥΝΤΑΓΗ Κωδικός προϊόντος: 107-48590 / 107-48593 Ο ΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 1. Αυτή η συσκευή έχει σχεδιαστεί ΜΟΝΟ για οικιακή χρήση. Καµία ευθύνη δεν φέρει ο κατασκευαστής για βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΛΕΒΗΤΑ ΧΟΡΤΟΥ

ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΛΕΒΗΤΑ ΧΟΡΤΟΥ ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΛΕΒΗΤΑ ΧΟΡΤΟΥ Στόχος(οι): Μέσω της κατασκευής του δικού τους στοιχειώδους λέβητα χόρτου, οι μαθητές θα διαπιστώσουν το πλήρες δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτό μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο»

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Οήχος«ταξιδεύει» με κύματα. Μπορούμε να αναπαραστήσουμε τα πυκνώματα και τα αραιώματα των κυμάτων με ένα πλαστικό παιχνίδιελατήριο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Ο άνθρωπος πάντοτε αισθανόταν εγκλωβισμένος στη γη από μια δύναμη που τον κρατά κοντά της, ακόμη και τώρα που κάποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαυρομμάτη Ειρήνη - ΠΕ0401 3ο Γ/σιο Τρικάλων Σχολικό Έτος: 2014-2015 1ο ΠΕΙΡΑΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ Κατασκευές στο εργαστήριο, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης

Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης Εργαοιηριακήβ άσκηση Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης Σιόχοί ίου πειράμαιοε Το πείραμα αυτό στοχεύει να σε φέρει σε επαφή με την εργαστηριακή μέθοδο μικροβιακών καλλιεργειών. Επίσης θα διαπιστώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015 ΧΗΜΕΙΑ 6 - Δεκεμβρίου - 2014 Ερρίκος Γιακουμάκης Χημικός 2 1 η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανίχνευση κατιόντων ή ανιόντων που υπάρχουν σε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο I. Τι είναι η επιστήμη; A. Ο στόχος της επιστήμης είναι να διερευνήσει και να κατανοήσει τον φυσικό κόσμο, για να εξηγήσει τα γεγονότα στο φυσικό κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Έρευνα για την αλατότητα του νερού

Θέμα: Έρευνα για την αλατότητα του νερού Τίτλος: Έρευνα για την αλατότητα του νερού Θέμα: Έρευνα για την αλατότητα του νερού Χρόνος: 90 λεπτά (2 μαθήματα) Ηλικία: μαθητές 14 15 χρονών Διαφοροποίηση: Οι χαρισματικοί μαθητές καλούνται να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή μίγματος σιδήρου θείου και στη συνέχεια παρασκευή της χημικής ένωσης θειούχου σιδήρου από τα στοιχεία της, με σκοπό να διαπιστώσουμε τις διαφορές μεταξύ μίγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010-2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 Τάξη: B Βαθμός: Μάθημα: Φυσικά (Φυσική και Χημεία) Ολογράφως:.. Ημερομηνία: 02/06/2011 Διάρκεια: 2 Ώρες Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» 2016 Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής α φάση Ε Ε

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» 2016 Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής α φάση Ε Ε Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Οι μαθητές ενός δημοτικού σχολείου σχεδίασαν την ηλεκτρική εγκατάσταση της τάξης τους, όπως φαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΛΑΤΣΟΣ ΠΕ04 ΦΥΣΙΚΟΣ Msc

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΛΑΤΣΟΣ ΠΕ04 ΦΥΣΙΚΟΣ Msc 4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1 1 ο φύλλο αξιολόγησης 1. Κάντε τη διάκριση μεταξύ δύναμης και πίεσης. 2. Γιατί οι δεξαμενές που τροφοδοτούν με νερό τους οικισμούς βρίσκονται ψηλά; 3. Ποια σχέση έχει ο όγκος ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ονοματεπώνυμο μαθητή: Ημερομηνία:.. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός του πειράματος αυτού είναι να καταδείξει μέσω ενός απλού μοντέλου τον τρόπο κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΦΕ ΚΕΝΤΡΟΥ & ΤΟΥΜΠΑΣ ΕΚΦΕ ΕΥΟΣΜΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΠΕ04 ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΦΕ ΚΕΝΤΡΟΥ & ΤΟΥΜΠΑΣ ΕΚΦΕ ΕΥΟΣΜΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΠΕ04 ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΚΦΕ ΚΕΝΤΡΟΥ & ΤΟΥΜΠΑΣ ΕΚΦΕ ΕΥΟΣΜΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΠΕ04 ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παίζοντας με τις Φυσικές Επιστήμες

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΧΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ Ουτοπία ή πραγματικότητα; Κορακάκη Ελένη Γενικό Λύκειο Γαζίου Ηράκλειο Κρήτης 2013-2014

ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ Ουτοπία ή πραγματικότητα; Κορακάκη Ελένη Γενικό Λύκειο Γαζίου Ηράκλειο Κρήτης 2013-2014 ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ Ουτοπία ή πραγματικότητα; Κορακάκη Ελένη Γενικό Λύκειο Γαζίου Ηράκλειο Κρήτης 2013-2014 Πως εφάρμοσα την μέθοδο αυτή στην τάξη: Το θέμα που επέλεξα ήταν «ΑΟΡΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

5. Διάλυμα NaOH 1Μ 3. Προπανόλη-2 Απαιτούμενα όργανα αντιδραστήρια για την αντίδραση με ΚΙ και χλωρίνη

5. Διάλυμα NaOH 1Μ 3. Προπανόλη-2 Απαιτούμενα όργανα αντιδραστήρια για την αντίδραση με ΚΙ και χλωρίνη 1 Παπαδημητρόπουλος Νικόλαος-Χημικός Μ.Sc. Γαβρίλης Ηλίας-Χημικός M.Sc. ΑΛΟΓΟΝΟΦΟΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Παρακάτω δίνονται οδηγίες για την εκτέλεση της αλογονοφορμικής αντίδρασης με πέντε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΩ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ Για τον καθηγητή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στόχοι - Να εξοικειωθούν οι μαθητές στην χρήση των αισθητήρων για την μέτρηση φυσικών μεγεθών. - Να διαπιστώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015 14 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2016 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 05/12/2015 Σύνολο μορίων:..... Α. Δράση των ενζύμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα Διαγωνιζόμενων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. A Γυμνασίου 29 Μαρτίου 2014 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:... Σχολείο:... Τάξη/Τμήμα:. Εξεταστικό Κέντρο:. Πειραματικό Μέρος Θέμα 1 ο H μέτρηση του μήκους γίνεται, συνήθως, με μετροταινία

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Φως και χρώματα

Φύλλο εργασίας. Φως και χρώματα Φως και χρώματα 26 1. Ο Χρήστος μια ηλιόλουστη μέρα συζητά με τον αδελφό του για τα χρώματα. Τότε ο μικρός λέει στον Χρήστο ότι το φως του Ηλίου είναι το πιο βασικό χρώμα, και αυτό συμβαίνει γιατί δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ indb 69 25/2/2013 3:34:20 μμ

ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ indb 69 25/2/2013 3:34:20 μμ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ 10-0133.indb 69 25/2/2013 3:34:20 μμ 70 ΦΕ1: ΤΟ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΟ Πολλές φορές εκτιμάμε τη θερμοκρασία με τις αισθήσεις μας. Ακουμπάμε κάποιον στο μέτωπο, για να καταλάβουμε αν έχει πυρετό. Πλησιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ Εργαστηριακές Ασκήσεις Βιολογίας Χατζηνικόλας Μιχαήλ ΠΕ04 Βιολόγος ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ Ηλιακή ακτινοβολία Διοξείδιο του άνθρακα Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.1 Σελ. 39-40 Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχή διατήρησης της ύλης

Η αρχή διατήρησης της ύλης To νερό Η αρχή διατήρησης της ύλης Η ΥΛΗ ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ: Η συνολική μάζα των διαφορετικών υλικών που παίρνουν μέρος σε φυσικές ή χημικές μεταβολές διατηρείται πάντοτε σταθερή. Τα παιδιά θεωρούν ότι υλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:.

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Τάξη: B Βαθμός: Μάθημα: Φυσικά (Φυσική και Χημεία) Ημερομηνία: 10/06/2014 Διάρκεια: 2 Ώρες Ολογράφως:.. Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία»

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο δημοτικό σχολείο έχεις μάθει ότι τα υλικά σώματα, είτε βρίσκονται στη στερεή είτε στην

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω

Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω Η Μαρία και ο Γιάννης είναι μέλη ερευνητικής ομάδας που υποστηρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Θερμοκρασία

Κεφάλαιο 7. Θερμοκρασία Κεφάλαιο 7 Θερμοκρασία Θερμοδυναμική Η θερμοδυναμική περιλαμβάνει περιπτώσεις όπου η θερμοκρασία ή η κατάσταση ενός συστήματος μεταβάλλονται λόγω μεταφοράς ενέργειας. Η θερμοδυναμική ερμηνεύει με επιτυχία

Διαβάστε περισσότερα