Η προγνωστική αξία της κυκλίνης D1 και του ρ16 στις δεύτερες πρωτοπαθείς βλάβες του ακανθοκυτταρικού καρκίνου του στόµατος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η προγνωστική αξία της κυκλίνης D1 και του ρ16 στις δεύτερες πρωτοπαθείς βλάβες του ακανθοκυτταρικού καρκίνου του στόµατος"

Transcript

1 ρχεία Ελληνικής Στοµατικής και ναθοπροσωπικής Χειρουργικής (), - Hellenic Archives of Oral & axillofacial Surgery (), - Η προγνωστική αξία της κυκλίνης D και του ρ στις δεύτερες πρωτοπαθείς βλάβες του ακανθοκυτταρικού καρκίνου του στόµατος Χρήστος ΜΟΠΟΥΛΟΣ, Θεοδώρα ΚΤΟΠΩ Η, Φώτης ΙΟΡ ΝΙ ΗΣ, εωργία ΘΕΟΧΡΗ, λέξανδρος ΛΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ, Ιωάννης ΗΜΗΤΡΚΟΠΟΥΛΟΣ Τµήµα Στοµατικής και ναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Οδοντιατρική Σχολή ΠΘ. Τµήµα Παθολογικής νατοµικής, Ν «. Παπανικολάου». Τµήµα Βιολογίας, Ιατρική Σχολή ΠΘ Prognostic value of cyclin-d and p in second primary oral squamous cell carcinoma Christos AGOPOULOS, Theodora KATOPODI, otis IORDANIDIS, Geogia THEOHARI, Alexandros LABROPOULOS, Ioannis DIITRAKOPOULOS Department of Oral and axillofacial Surgery, Aristotle University, Dental School, Thessaloniki, Greece. Department of Pathology, G Papanikolaou Hospital, Thessaloniki, Greece. Department of General Biology and Genetics, Aristotle University, edical School, Thessaloniki, Greece. Ερευνητική εργασία Research paper Επιµελητής ΣΠΧ ΣΝΕ Βιολόγος, Ιατρική Σχολή ΠΘ Επιµελητής Β, Παθολογοανατόµος Νοσοκ. Παπανικολάου Μαθηµατικός-στατιστικολόγος, ΠΘ ναπλ. Καθηγητής, Ιατρική Σχολή ΠΘ Καθηγητής ΣΠΧ, ΠΘ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Σκοπός: Η µελέτη της προγνωστικής αξίας της πρωτεϊνικής έκφρασης της κυκλίνης D- και του ρ καθώς και άλλων κλινικοπαθολογικών παραγόντων στην αξιολόγηση του κλινικού και γενετικού προφίλ των ΠΟ. Υλικό και µέθοδοι: Έγινε ανοσοϊστοχη- µική ανάλυση ιστικών δειγµάτων παραφίνης ασθενών µε συνολικά ΠΟ. ποτελέσµατα: Η πολυπαραγοντική ανάλυση κατέδειξε στατιστικά σηµαντική θετική συσχέτιση της επιβίωσης ελεύθερης νόσου (ΕΕΝ) µε την υπερέκφραση της κυκλίνης D-(P=.). Η συνεργική δράση της κυκλίνης D- και του ρ απέτυχε να καταδείξει στατιστική συσχέτιση µε την ΕΕΝ ή µε την ολική επιβίωση (ΟΕ) σε όλους τους συνδυασµούς έκφρασης. ιαπιστώθηκε επίσης διαφορετικό µοντέλο έκφρασης της κυκλίνης D- και του ρ µεταξύ του αρχικού όγκου και του πρώτου ΠΟ (P<.). Συµπεράσµατα: Οι ασθενείς µε ΠΟ φαίνεται να αποτελούν µία διαφορετική νοσολογική οντότητα µε ξεχωριστό κλινικοπαθολογικό και γενετικό προφίλ. Επιπλέον, η διαφορετική προγνωστική αξία της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- και της απώλειας του ρ στους ασθενείς µε ΠΟ ενισχύουν την υπόθεση αυτή. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ Ι: εύτεροι πρωτοπαθείς όγκοι, κυκλίνη D-, p. SUARY: Aim: To examine the prognostic value of cyclin-d, p protein expression and other clinicopathological parameters in the evaluation of the clinical outcome and genetic profile of SPTs. aterials and methods: Immunohistochemical staining was performed in paraffin embedded specimens that were obtained from patients with second primary Oral Squamous Cell Carcinomas (OSCC). Results: ultivariate analysis revealed statistically significant positive relation of disease free survival (DS) with cyclin- D overexpression (P=.). Overall survival (OS) was not correlated significantly to none of the clinical and IHC parameters investigated. Synergistic action of cyclin-d with p failed to reach statistical significant relation with either DS or OS in all fashions of expression. Different mode of expression was identified between the index and the first SPTs concerning both cyclin-d and p (P<.). Conclusions: Patients with SPTs seem to outline a distinct entity in terms of clinicopathological behavior and genetic profile of the tumor cells. oreover, the different prognostic value of cyclin-d overexpression and p loss of function in patients with SPTs makes our verification more potent. KEY WORDS: Second primary tumors, cyclin-d, p. Παρελήφθη: // - Έγινε δεκτή: // Paper received: // - Accepted: // Τόµος, Νο, /Vol, No,

2 Μαγόπουλος Χ. και συν./agopoulos C. et al. ΕΙΣΩΗ Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωµα της στοµατικής κοιλότητας αντιπροσωπεύει περίπου το % των καρκινωµάτων της κεφαλής και του τραχήλου και παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τις τελευταίες δεκαετίες τόσο στη διάγνωση και στις χειρουργικές τεχνικές όσο και στην ακτινοθεραπεία και χηµειοθεραπεία, η πρόγνωση παραµένει φτωχή (Greenlee και συν. ). Οι δεύτεροι πρωτοπαθείς όγκοι ( ΠΟ) έχει αναφερθεί ότι αποτελούν περίπου το 9 έως % όλων των καρκινω- µάτων της κεφαλής και του τραχήλου και ότι επηρεάζουν σηµαντικά την πρόγνωση, ιδιαίτερα σε ασθενείς µε καρκίνο της στοµατικής κοιλότητας (Braakhuis και συν. ). Πρώτος ο Slaughter και συν. το 9 καθόρισε τον όρο δεύτεροι πρωτοπαθείς όγκοι (second primary tumors - SPTs) εισάγοντας την έννοια της καρκινογένεσης πεδίου (field cancerisation) βασιζόµενος στην παρατήρηση ότι µία ευρεία περιοχή επιθηλίου γύρω από τον αρχικό όγκο εµφάνιζε ιστολογικές µεταβολές µε πιθανότητα εµφάνισης δεύτερων ανεξάρτητων εστιών ακανθοκυτταρικού καρκίνου σε ολόκληρη την ανώτερη αεροπεπτική οδό (Slaughter και συν. 9). Οι ΠΟ σε ασθενείς µε ακανθοκυτταρικό καρκίνο κεφαλής και τραχήλου καθορίζονται από τους περισσότερους ερευνητές µε βάση τα κριτήρια των Warren and Gates ως εξής:. Κάθε ένας από τους όγκους να είναι κακοήθης,. Όλοι οι όγκοι να είναι ξεχωριστοί µεταξύ τους,. Κανένας όγκος να µην είναι µεταστατικός. Επίσης στις κακοήθεις βλάβες του στο- µατικού βλεννογόνου, η απόσταση µεταξύ τους πρέπει να είναι τουλάχιστον cm ενώ ορισµένοι ερευνητές προσθέτουν ως κριτήριο το ελάχιστο χρονικό διάστη- µα που παρεµβάλλεται από την εµφάνιση της πρώτης µέχρι εκείνη της δεύτερης βλάβης να είναι έτη (Warren και Gates, 9, Hong και συν. 99, Leong και συν. 99). Σήµερα γίνεται προσπάθεια µε µοριακές και ανοσοϊστοχηµικές µεθόδους ανάλυσης συγκεκριµένων δεικτών που ρυθµίζουν την λειτουργία του καρκινικού κυττάρου σε όλες τις φάσεις του κυτταρικού κύκλου, να διερευνηθεί όλη η διαδικασία της καρκινογένεσης πεδίου η οποία χαρακτηρίζεται από την συσσώρευση χρω- µοσωµικών µεταλλάξεων και γενετικών ανωµαλιών (Califano και συν. 99, Pateromichelakis και συν. ). Το κυτταρικό µονοπάτι κυκλίνη D-/p/ φωσφορυλιωµένο ρετινιβλάστωµα, παίζει σηµαντικό ρόλο στη ρύθµιση της κυτταρικής αντίδρασης σε εξωκυττάρια ερεθίσµατα, ενώ φαίνεται να είναι ουσιώδους σηµασίας στη λειτουργία του σηµείου ελέγχου G/S του κυτταρικού κύκλου. Η ενεργοποιηµένη κυκλίνη D- συνδέεται µε τις κυκλινοεξαρτώµενες κινάσες και (cdk and cdk) δηµιουργώντας συµπλέγµατα cdk/cyclin-d και cdk/cyclin-d, τα οποία φωσφορυλιώνουν την πρωτεΐνη του ρετινοβλαστώµατος (prb). INTRODUCTION Squamous cell carcinoma of the oral cavity (OSCC) represents nearly % of all head and neck tumors and despite advances in diagnosis, surgical techniques, radiotherapy and chemotherapy, prognosis remains poor over the last decades (Greenlee et al. ). Second primary tumors (SPTs) are reported to constitute 9- % of all head and neck squamous cell carcinomas (HNSCC) and to have a significant impact on prognosis especially in patients with oral sqamous cell carcinoma (OSCC) (Braakhuis et al. ). Slaughter et all in 9 first defined second primary tumors by initiating the concept of field cancerisation based on the observation that a large area of epithelium surrounding the primary tumor possessed histologic changes with the possibility of developing new independent foci of squamous cell carcinoma in the upper aerodigestive tract (Slaughter et al. 9). In clinicopathological terms, SPTs in patients with HNSCC are defined by most investigators with the criteria of Warren and Gates (9):.Each of the tumors must present a definite picture of malignancy,. Each must be distinct and. The probability of one being a metastasis of the other must be excluded. or malignancies confined in the oral cavity the distance of cm should lay between the tumors whereas, a -year interval between first and second tumor is added by some researchers to the criteria that define a SPT (Warren and Gates, 9, Hong et al. 99, Leong et al. 99). To date, molecular and immunohistochemical analysis of specific markers that regulate cell cycle control, try to elucidate the multistep process of field cancerization, that is characterized by the accumulation of chromosome alterations and several aberrant genetic events (Califano et al. 99, Pateromichelakis et al. ). The cyclin-d/p/phosphorylated Rb pathway plays an important role in modulating the response to extracellular stimuli and is believed to be essential G/S checkpoint of the cell cycle. Activated cyclin-d binds to cyclin dependent kinase and (cdk and cdk) to create cdk/cyclin-d and cdk/cyclin-d complexes that phosphorylate the Rb protein (prb), thereby releasing E transcription factor family. E facilitates entry into and progression through the S phase, initiating the transcription of genes that regulate DNA synthesis. In contrast, p protein as a cdk family inhibitor outgrowth, specifically inhibits cdk and cdk by disrupting active kinase complexes with cyclin-d, and prevents phosphorylation of Rb and therefore passage through the G/S checkpoint. utations of the cyclin-d/p/rb pathway are quite common in OSCC. Overexpression of cyclin-d is linked to tumor aggressiveness, decreased disease free ρχεία Ελληνικής Στοµατικής & ναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and axillofacial Surgery

3 Προγνωστική αξία κυκλίνης D και ρ/prognostic value of cyclin-d and p πό τη διαδικασία αυτή ενεργοποιούνται οι µεταγραφικοί παράγοντες E οι οποίοι διευκολύνουν τη µετάβαση στην S φάση του κυτταρικού κύκλου κατά την οποία γίνεται η µεταγραφή του DNA. Η πρωτεΐνη p ως αναστολέας των κυκλινοεξαρτώµενων κινασών (cdk inhibitor), αναστέλλει τις cdk και cdk διασπώντας τα συµπλέγµατα µε την κυκλίνη D- εµποδίζοντας τη φωσφορυλίωση του ρετινοβλαστώµατος και κατά συνέπεια τη µετάβαση από το σηµείο ελέγχου G/S του κυτταρικού κύκλου. Μεταλλάξεις του συστήµατος cyclin-d/p/rb είναι ιδιαίτερα συχνές στον ακανθοκυτταρικό καρκίνο του στόµατος. Υπερέκφραση της κυκλίνης D- έχει συνδεθεί µε αυξηµένη επιθετικότητα του όγκου, µειωµένη ολική επιβίωση και µειωµένη επιβίωση ελεύθερης νόσου (Namazie και συν., iyamoto και συν., Uzawa και συν. 7), ενώ η απώλεια της λειτουργικότητας του ρ έχει συνδεθεί µε φτωχή πρόγνωση σε ασθενείς µε καρκίνο του στόµατος (Bova και συν. 999). Παρά το γεγονός ότι ανωµαλίες στο συγκεκριµένο κυτταρικό µονοπάτι εµφανίζονται σε ποσοστό µεγαλύτερο του % των ασθενών, η προγνωστική αξία των δύο αυτών δεικτών δεν έχει µελετηθεί σε ασθενείς µε ΠΟ (ichailides και συν. ). Η πιθανότητα διαφορετικής πορείας των ΠΟ σε κλινικό, ιστοπαθολογικό και κυτταρικό επίπεδο καθιστά την µελέτη των δεικτών αυτών ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η µελέτη της προγνωστικής αξίας της κυκλίνης D, του ρ και άλλων κλινικοπαθολογικών παραγόντων σε ασθενείς µε συνολικά βλάβες ακανθοκυτταρικού καρκίνου της στοµατικής κοιλότητας, δηλαδή σε ασθενείς µε ΠΟ. Μελετήθηκε επίσης ο ρόλος της κυκλίνης D και του ρ στον έλεγχο του κυτταρικού κύκλου καθώς και η πιθανή κλωνικότητα των ΠΟ. ΥΛΙΚ ΚΙ ΜΕΘΟ ΟΙ σθενείς Μελετήθηκαν οι πρωτοπαθείς βλάβες των ασθενών οι οποίοι εµφάνισαν έναν ή περισσότερους ΠΟ κατά το χρονικό διάστηµα από το 99 έως το 9. Οι ΠΟ καθορίστηκαν σύµφωνα µε τα κριτήρια των Warren και Gates (9), εµφανίστηκαν δηλαδή τουλάχιστον έτη αργότερα και σε απόσταση µεγαλύτερη των cm από την αρχική βλάβη. Όλοι οι ασθενείς της µελέτης ήταν σταδίου Ι ή ΙΙ κατά την πρώτη διάγνωση και υποβλήθηκαν σε χειρουργική αφαίρεση του όγκου ως πρώτη θεραπευτική µέθοδο. Μελετήθηκε η ηλικία των ασθενών κατά την πρώτη διάγνωση, το φύλο, η εντόπιση της πρώτης βλάβης, ο αριθµός των ΠΟ, καθώς και η ανοσοϊστοχηµική ανάλυση της κυκλίνης D- και του ρ σε σχέση µε την ολική επιβίωση και την επιβίωση ελεύθερης νόσου. Επίσης µελετήθηκε η συσχέτιση της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- και της survival (DS) and overall survival (OS) (Namazie et al., iyamoto et al., Uzawa et al. 7), whereas loss of p function is correlated with poor prognosis in oral cancer patients (Bova et al. 999). Although overall aberrations in this pathway occur in >% of OSCC, the prognostic value of these markers hasn t been quite clear in patients with SPTs (ichailides et al. ). The hints of specific and distinct clinical, pathological and genetical process of second primary tumors of the oral cavity, makes the detection of these markers quite attractive. The aim of this study is to investigate the prognostic value of cyclin- D, p and other clinicopathological parameters in patients with second primary oral squamous cell carcinomas. The correlation of cyclin-d to p in the cell cycle control is also studied, while it is pointed out the possible clonal relation between the index and the second primary tumors in these patients. ATERIALS AND ETHODS Patients Eighty tissue samples were analyzed, obtained from patients with OSCC that presented one or more SPTs and were treated between 99 and. SPTs were defined according to the criteria of Warren and Gates (9) and had occurred at least years after diagnosis of the primary tumor with a distance of cm of normal mucosa lying in between. All patients with SPTs were included in a cohord of 7 consecutive patients with OSCC treated during the same period in our Department. All patients included in this study received surgery as their primary therapeutic method and all had stage I or II disease (T or T N ) according to the guidelines established by the American Joint Com - mittee on Cancer Staging in 9. Patient age at diagnosis, sex, tumor location, number of SPTs, cyclin-d and p protein immunohistochemical expression were analyzed with respect to two outcome parameters: DS and OS. DS was estimated from the time of initial examination to the time of the first SPT occurrence. OS was estimated from the time of initial examination to the time of death or the time of last followup. In addition, cyclin-d overexpression was correlated to p loss of expression. oreover, the relation between cyclin-d/ p expression status of the index tumors and the first SPTs was analysed. IHC staining and grading of cyclin-d and p Immunoperoxidase staining was done on -µm cut tissue sections using the same system and following the manufacturer s instructions (DAKO LSAB horseradish peroxidase System, DAKO Corp, Carpinteria, CA). onoclonal antibody against cyclin D (:, clone DCS-, Dako Corporation, Golstrup, Denmark) and Τόµος, Νο, /Vol, No,

4 Μαγόπουλος Χ. και συν./agopoulos C. et al. απώλειας της έκφρασης του ρ, καθώς και συσχέτιση της έκφρασης της κυκλίνης D- και του ρ µεταξύ του πρωτοπαθούς όγκου και του πρώτου ΠΟ. Ως ολική επιβίωση (ΟΕ) καθορίστηκε το χρονικό διάστη- µα από την αρχική διάγνωση έως το θάνατο του ασθενούς ή την ηµέρα της τελευταίας εξέτασης, ενώ ως επιβίωση ελεύθερης νόσου (ΕΕΝ) καθορίστηκε το χρονικό διάστηµα από την αρχική διάγνωση έως την διάγνωση του πρώτου ΠΟ. Η παρακολούθηση των ασθενών κυµάνθηκε από έως µήνες. νοσοϊστοχηµική ανάλυση της κυκλίνης D- και του ρ ιενεργήθηκε βαφή ανοσοπεροξειδάσης σε τµήµατα ιστών µ χρησιµοποιώντας συγκεκριµένο σύστηµα σύµφωνα µε τις οδηγίες του κατασκευαστή (horseradish peroxidase System, DAKO Corp, Carpinteria, CA). Χρησιµοποιήθηκαν µονοκλωνικά αντισώµατα της κυκλίνης D- (:, clone DCS-, Dako Corporation, Golstrup, Denmark) και του ρ (:, Novacastra Labs, Ltd, United Kingdom). ια την κυκλίνη D- τα ιστικά τεµάχια τοποθετήθηκαν σε EDTA (ph =., m) και θερµάνθηκαν στους 9 C για. ια το ρ τα ιστικά τεµάχια τοποθετήθηκαν σε citrate buffer (ph =., m) και κατόπιν σε µικροκλίβανο φορές για η κάθε µία. Όλες οι ανοσοϊστοχηµικές βαφές εξετάστηκαν χρησιµοποιώντας κοινό µικροσκόπιο. Ως θετικό αποτέλεσµα µεταφράστηκε η ευδιάκριτη πυρηνική βαφή καφέ χρώµατος τόσο για την κυκλίνη D- (Εικ. ) όσο και για το ρ. (Εικ. ). Τα ιστικά δείγµατα µε περισσότερο του % των καρκινικών κυττάρων µε θετική πυρηνική χρώση θεωρήθηκαν ως θετικά στην παρούσα µελέτη. Ως θετικά δείγµατα ελέγχου χρησι- µοποιήθηκαν ιστικά τεµάχια mantle cell λεµφώµατος τα οποία εµφάνισαν ισχυρή θετικότητα στη χρώση της κυκλίνης D-, καθώς και ιστικά τεµάχια ακανθοκυτταρικού καρκίνου του τραχήλου της µήτρας µε ισχυρή θετικότητα στη χρώση του ρ. Ως αρνητικά δείγµατα ελέγχου χρησιµοποιήθηκαν τα θετικά δείγµατα ελέγχου, αντικαθιστώντας τα αρχικά αντισώµατα µε διάλυ- µα buffer. Στατιστική ανάλυση Η στατιστική ανάλυση της µελέτης πραγµατοποιήθηκε µε το στατιστικό πακέτο SPSS. Χρησιµοποιήθηκαν οι στατιστικές µέθοδοι x test, independent samples t-test και Pearson correlation coefficient για την σύγκριση των αποτελεσµάτων της παρούσης µελέτης. Οι καµπύλες επιβίωσης για την επιβίωση ελεύθερης νόσου και την ολική επιβίωση υπολογίστηκαν µε τη µέθοδο Kaplan-eier. Επίσης, επιλέχθηκε το µοντέλο Cox regression για την αναγνώριση των µεταβλητών µε τη µεγαλύτερη προγνωστική αξία. Σε όλες τις περιπτώσεις η µεταβλητή P value µικρότερη του, θεωρήθηκε σηµαντική. p (:, Novacastra Labs, Ltd, United Kingdom) were used. Antigen retrieval was done. or cyclin D, the sections were placed in EDTA (ph =., m) in a steamer for at 9 C. or p, the sections were placed in citrate buffer (ph =., m) and microwaved times for each. The immunohistochemical stains were examined using a light microscope. A positive result was rendered for cells showing distinct brown staining of nucleus for p (ig. ) and for cyclin D (ig. ). Samples with more than % of the cells containing nuclear staining were considered positive in the present study. As positive controls, we used sections of a mantle cell lymphoma that were strongly positive for cyclin-d and a squamous cell carcinoma of the cervix with known positive staining for p. As negative controls, the same sections, which were used as positive controls were used, replacing the primary antibody with buffer solution. Statistical analysis Statistical analysis was performed using the SPSS statistical package. The x test, independent samples t-test and the Pearson correlation coefficient were used for Εικ. : νοσοϊστοχηµική εικόνα της κυκλίνης D- (x) στο ακανθοκυτταρικό καρκίνωµα του στόµατος. ig. : Immunohistochemical staining for cyclin D (x ) in OSCC. Εικ. : νοσοϊστοχηµική εικόνα του ρ (x) στο ακανθοκυτταρικό καρκίνωµα του στόµατος. ig. : Immunohistochemical staining for p (x ) in OSCC. ρχεία Ελληνικής Στοµατικής & ναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and axillofacial Surgery

5 Προγνωστική αξία κυκλίνης D και ρ/prognostic value of cyclin-d and p ΠΟΤΕΛΕΣΜΤ νοσοϊστοχηµική ανάλυση της έκφρασης της κυκλίνης D- και του ρ Η κατανοµή των θετικών κυττάρων βρέθηκε ετερογενής στις καρκινικές φωλεές. εκαπέντε ασθενείς (%) εµφάνισαν υπερέκφραση της κυκλίνης D-, ενώ ασθενείς (%) εµφάνισαν απώλεια της έκφρασης του ρ. Επιπλέον, ασθενείς (%) βρέθηκαν να εµφανίζουν ταυτόχρονα υπερέκφραση της κυκλίνης D- και απώλεια της έκφρασης του ρ. Κλινικές παράµετροι Η µέση ηλικία των ασθενών ήταν έτη (κλιµακούµενη από έως 7 έτη) κατά την πρώτη εξέταση και η αναλογία φύλου ήταν./ γυναίκες προς άνδρες. Η θέση του πρωτοπαθούς και των ΠΟ φαίνονται στους Πίνακες και, ενώ ο αριθµός των ΠΟ κυµάνθηκε από έως 9 για τους ασθενείς. Η περίοδος επανεξετάσεων των ασθενών κυµάνθηκε από έως µήνες (Πίνακας ). Συσχέτιση της ΕΕΝ και ΟΕ µε ανοσοϊστοχηµικές και κλινικές παραµέτρους εν βρέθηκε στατιστικά σηµαντική συσχέτιση µεταξύ της επιβίωσης ελεύθερης νόσου (ΕΕΝ) και του φύλου, της ηλικίας, του αριθµού των ΠΟ και της απώλειας της έκφρασης του ρ. Η πολυπαραγοντική ανάλυση the comparison of the results of our study. Survival curves for overall and disease-free survival were estimated by the Kaplan-eier method. Cox regression model was selected in order to identify the variables with the greatest prognostic value. In all cases P values less than. were considered significant. RESULTS IHC analysis of cyclin-d and p expression Immunohistochemical staining of both cyclin-d and p was nuclear. Distribution of positive cells was heterogenous in cancer nests. ifteen patients (%) had cyclin-d overexpression in the index tumor, while patients (%) had loss of p expression. oreover, patients (%) were found to have cyclin-d overexpression and p loss of expression. Clinical outcome The mean age of the patients was years (ranging from to 7 years) at the time of presentation and the sex ratio was. :, females to males ( females and males). The location of the index and second primary tumors are seen in Tables and, while the number of the SPTs ranged from to 9 for the patients. The follow-up period ranged from to months (Table ). Πίνακας Τοπογραφία και συχνότητα των αρχικών βλαβών Τοπογραφία Συχνότητα Ποσοστό % Table Location and frequency of the index tumors Location requency Percent % Valid Παρειά Ουλικός βλεννογ. λώσσα Έδαφος στόµατος Οπισθογόµφιο τρίγωνο Σύνολο 7,,,,,, Valid Cheek Gingiva Tongue O RetroT Total 7,,,,,, O: floor of mouth, RetroT: retromolar trigone Πίνακας Τοπογραφία και συχνότητα των ΔΠΟ Τοπογραφία Συχνότητα Ποσοστό % Table Location and frequency of the second primary tumors Location requency Percent % Valid Παρειά Ουλικός βλεννογ λώσσα Εδαφος στόµατος Οπισθογόµφιο τρίγωνο Κάτω χείλος Σύνολο 9,,,,, 9, Valid Cheek Gingiva Tongue O RetroT Lip Total 9,,,,, 9, O: floor of mouth, RetroT: retromolar trigone Τόµος, Νο, /Vol, No,

6 Μαγόπουλος Χ. και συν./agopoulos C. et al. Πίνακας Κλινικές και ανοσοϊστοχηµικές παράµετροι των ασθενών Νο ασθενών Φύλο Ηλικία ΕΕΝ (µήνες) ΟΕ (µήνες) p (%) D (%) Νο ασθενών Φύλο Ηλικία ΕΕΝ (µήνες) ΟΕ (µήνες) p (%) D (%) µ µ 7µ µ µ µ µ µ µ µ µ 9 µ µ (απεβ) µ (απεβ) 7µ µ (απεβ) µ µ µ (απεβ) 7µ (απεβ) µ (απεβ) 9µ µ µ µ (απεβ) µ µ µ µ µ µ µ 7µ µ 7µ µ (απεβ) µ µ µ 9µ µ µ (απεβ) P%: ποσοστό % των θετικών στο p καρκινικών κυττάρων. D %: ποσοστό% των θετικών στη κυκλίνη D καρκινικών κυττάρων. ΕΕΝ: επιβίωση ελεύθερης νόσου. ΟΕ: ολική επιβίωση. πεβ: απεβίωσε µ µ µ 9µ - (multivariate analysis) ανέδειξε στατιστικά σηµαντική θετική συσχέτιση µεταξύ της ΕΕΝ και της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- (Cox regression model p=.). ντίθετα η ολική επιβίωση (ΟΕ) δεν συσχετίστηκε σηµαντικά µε καµία από τις κλινικές και ανοσοϊστοχηµικές παραµέτρους που µελετήθηκαν. Επιπλέον, η συνεργική δράση της κυκλίνης D- και του ρ, απέτυχε να εµφανίσει στατιστικά θετική συσχέτιση µε την ΕΕΝ και µε την ΟΕ, σε όλους τους δυνατούς συνδυασµούς ανοσοϊστοχηµικής έκφρασης (οµάδα : υπερέκφραση κυκλίνης D- και απώλεια της έκφρασης του ρ, οµάδα : αρνητική έκφραση της κυκλίνης D- Correlation of DS and OS to clinical and IHC parameters Disease free survival (DS) was not correlated significantly to age, sex, tumor location, number of SPTs and p loss of expression. ultivariate analysis revealed statistically significant positive relation of DS with cyclin-d overexpression (Cox regression model p=.). Conversely overall survival (OS) was not correlated significantly to none of the clinical and IHC parameters investigated. oreover, synergistic action of cyclin-d with p failed to reach statistical significant relation with either DS or OS in all fashions of expres- ρχεία Ελληνικής Στοµατικής & ναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and axillofacial Surgery

7 Προγνωστική αξία κυκλίνης D και ρ/prognostic value of cyclin-d and p 7 Table Clinical and immunohistochemical patient data Number of patient DS Sex Age (months) OS (months) p (%) D (%) Number of patient DS Sex Age (months) OS (months) p (%) D (%) m m 7m m m m m m m m m 9 m m (died) m (died) 7m m (died) m m m (died) 7m (died) m (died) 9m m m m (died) m m m m m m m 7m m 7m m (died) m m m 9m m m (died) m m P%: percentage of p positive cancer cells. D%: % percentage of cyclin D positive cancer cells. DS: disease free survival OS: overall survival m 9m - και απώλεια της έκφρασης του ρ, οµάδα : υπερέκφραση κυκλίνης D- και έκφραση του ρ, οµάδα : αρνητική έκφραση της κυκλίνης D- και έκφραση του ρ). Οι καµπύλες επιβίωσης Kaplan eier για την ΕΕΝ (Εικ. ) και ΟΕ (Εικ. ) καταδεικνύουν την στατιστικά θετική συσχέτιση της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- και της ΕΕΝ (p<. log rank test). Συσχέτιση της υπερέκφρασης της κυκλίνης D-µε την απώλεια έκφρασης του ρ Παρόλο που η αυξανόµενη έκφραση της κυκλίνης D- φαίνεται να συνδέεται µε µειούµενη έκφραση του sion (group : cyclin-d overexpression with p loss of expression, group : cyclin-d negative for expression with p loss of expression, group : cyclin-d overexpression with p expression, and group : cyclin-d negative for expression with p expression). Kaplan eier survival curves for DS and OS (ig., respectively) demonstrate the positive relation of cyclin- D overexpression with DS (p<. log rank test). Relation between cyclin-d overexpression and p loss of expression Although increasing expression of p is related to Τόµος, Νο, /Vol, No,

8 Μαγόπουλος Χ. και συν./agopoulos C. et al. Survival probadility (%) D Survival probadility (%) REC P synergistic action: Survival probadility (%) REC SIN Time Time Εικ. : Επιβίωση ελεύθερης νόσου (ΕΕΝ) για τους ασθενείς µε ΠΟ σε σχέση µε την ανοσοϊστοχηµική (IHC) κατάσταση της κυκλίνης D- και του ρ. :αρνητική IHC, : θετική IHC. () Καµπύλη Kaplan-eier για την ΕΕΝ σε σχέση µε την κυκλίνη D-. (Β) Καµπύλη Kaplan-eier για την ΕΕΝ σε σχέση µε το ρ. () Καµπύλη Kaplan-eier για την ΕΕΝ σε σχέση µε την συνεργική δράση της κυκλίνης D- και του ρ. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε υποοµάδες ανάλογα µε τη θετικότητα ή αρνητικότητα των βλαβών στην υπερέκφραση της Time p>. log rank test :p= and D= :p= and D= :p= and D= :p= and D= κυκλίνης D- και στην απώλεια του ρ: :p= and D=, :p= and D=, :p= and D=, :p= and D=. ig. : Disease-free survival of patients with second primary oral squamous cell carcinomas according to cyclin D and p status. : negative IHC, : positive IHC. (A) Kaplan-eier curve for disease-free survival according to cyclin-d status. (B) Kaplan-eier curve for disease-free survival according to p status. (C) Kaplan-eier curve for disease-free survival according to synergistic action of cyclin-d and p status. Patients were divided to subgroups based on whether they had tumors that were positive or negative for cyclin-d overexpression and p deletion. :p= and D=, :p= and D=, :p= and D=, :p= and D=. Survival probadility (%) D Survival probadility (%) P Survival probadility (%) SIN Time Time Time Εικ. : Ολική επιβίωση (ΟΕ) για τους ασθενείς µε ΠΟ σε σχέση µε την ανοσοϊστοχηµική (IHC) κατάσταση της κυκλίνης D- και του ρ. () Καµπύλη Kaplan-eier για την ΟΕ σε σχέση µε την κυκλίνη D-. (Β) Καµπύλη Kaplan-eier για την ΟΕ σε σχέση µε το ρ. () Καµπύλη Kaplan-eier για την ΟΕ σε σχέση µε την συνεργική δράση της κυκλίνης D- και του ρ. ig. : Overall survival of patients with second primary oral squamous cell carcinomas according to cyclin D and p status. (A) Kaplan- eier curve for disease-free survival according to cyclin-d status. (B) Kaplan-eier curve for disease-free survival according to p status. (C) Kaplan-eier curve for disease-free survival according to synergistic action of cyclin-d and p status. Immunohistochemical expression status and patient subgroup division are described in figure. ρ, η συσχέτιση αυτή απέτυχε τα εµφανιστεί στατιστικά σηµαντική (Speraman s rank test p>.). Συσχέτιση της έκφρασης της κυκλίνης D- και του ρ µεταξύ των πρωτοπαθών και των ΠΟ Βρέθηκε διαφορετικό µοντέλο έκφρασης τόσο της κυκλίνης D- όσο και του ρ µεταξύ των πρωτοπαθών και των ΠΟ (Chi-square test x, p<.). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ο ρόλος της κυκλίνης D- ως ογκογονίδιο έχει καθιερωθεί από την ιδιότητά του να συνεργάζεται µε άλλα ογκογονίδια µε σκοπό την απορύθµιση του κυτταρικού κύκλου κατά τη διαδικασία της καρκινογένεσης. Η υπερέκφραση της κυκλίνης D- η οποία προκαλείται από γονιδιακή ενίσχυση, από χρωµοσωµική µετατόπιση ή cyclin-d decreasing expression, the relation failed to reach statistical significance (Speraman s rank test p>.). Relation between cyclin-d and p expression status of the index tumors and the first SPTs Different mode of expression was identified between the index and the first SPTs concerning both cyclin-d and p (Chi-square test x, p<.). DISCUSSION Cyclin-D s role as an oncogene has been established by its ability to cooperate with other oncogenes in cell cycle dysregulation during multistep carcinogenesis. Overexpression of cyclin-d caused by gene amplification, chromosomal translocation or mitogenic stimula- ρχεία Ελληνικής Στοµατικής & ναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and axillofacial Surgery

9 Προγνωστική αξία κυκλίνης D και ρ/prognostic value of cyclin-d and p 9 και από µιτογενετική διέγερση κατά την γονιδιακή µεταγραφή, έχει ενοχοποιηθεί για αρκετούς καρκίνους στον άνθρωπο, όπως του µαστού, του πνεύµονα, του οισοφάγου και της στοµατικής κοιλότητας (Hinds και συν. 99, Sicinski και συν. 99). ρκετές αναφορές έχουν δείξει ότι η γονιδιακή ενίσχυση ή η υπερέκφραση της κυκλίνης D- -που έχει ταυτοποιηθεί σε περίπου % του καρκίνου του στόµατος- αποτελεί σηµαντικό προγνωστικό παράγοντα του καρκίνου του στό- µατος, ως υπεύθυνη για φτωχή πρόγνωση, αυξηµένη επιθετικότητα του όγκου, καθώς και µειωµένη ολική επιβίωση και επιβίωση ελεύθερης νόσου (Ballacosa και συν. 99, Kyomoto και συν. 997, Akervall και συν. 997). Κατά παρόµοιο τρόπο, η απώλεια της έκφρασης της πρωτεΐνης ρ -που βρίσκεται σε περίπου % των ασθενών µε στοµατικό καρκίνο- ως µέλος των κυκλινοεξαρτώµενων κινασών (CDKis), πολύ συχνά παρατηρείται σε διάφορους τύπους καρκίνου (Papadimi - trakopoulou και συν. 997). Η ρύθµιση της µειωµένης έκφρασης της πρωτεΐνης ρ από χρωµοσωµική διαγραφή, σηµειακή µετάλλαξη ή υπερµεθυλίωση βάσεων φαίνεται να αποτελεί πρώιµο γεγονός στη διαδικασία των πολλαπλών σταδίων της καρκινογένεσης (Sanchez- Cespedes και συν. ). πώλεια της έκφρασης του ρ έχει βρεθεί ακόµα και σε υπερπλασίες ή και δυσπλασίες (Rosin και συν. ) και έχει συνδεθεί µε κακή πρόγνωση (Sakagushi και συν. 99, El-Nagger και συν. 999). Παρόλα αυτά παραµένει η συζήτηση σχετικά µε την προγνωστική σηµασία του ρ για τον ακανθοκυτταρικό καρκίνο της στοµατικής κοιλότητας. ρκετές αναφορές καταδεικνύουν την σηµαντική σχέση της διαγραφής του ρ µε αποµακρυσµένες µεταστάσεις και χαµηλότερα επίπεδα κυτταρικής διαφοροποίησης, ενώ άλλοι ερευνητές απέτυχαν να αναδείξουν σηµαντική σχέση µεταξύ του ρ και της ΕΕΝ και ΟΕ (Namazie και συν., Uzawa και συν. 7). ντίθετα, η συνεργική δράση µεταξύ της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- και της απώλειας του ρ, έχει βρεθεί να επηρεάζει ισχυρότερα την µείωση τόσο της ΕΕΝ όσο και της ΟΕ, από ότι µόνες τους η κυκλίνη D- και το ρ. Εργαστηριακές µελέτες έχουν δείξει ότι η ενίσχυση της κυκλίνης D- και η απενεργοποίηση του ρ µπορούν να επιταχύνουν την G- φάση του κυτταρικού κύκλου, καθώς και ότι η συνεργική δράση τους συνδέεται µε φτωχή πρόγνωση στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου (Lukas και συν. 99, Jadayel και συν. 997). Στην παρούσα µελέτη ερευνήθηκε ο ρόλος της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- και της απώλειας της έκφρασης του ρ σε συνδυασµό µε άλλες κλινικοπαθολογικές παραµέτρους, σε σχέση µε την επιβίωση ελεύθερης νόσου (ΕΕΝ) και την ολική επιβίωση (ΟΕ) σε ασθενείς µε συνολικά ΠΟ σταδίου Ι και ΙΙ. Το µη αναµενόµενο αποτέλεσµα της παρούσας µελέτης αφορά στην στατιστικά σηµαντική σχέση της υπε- tion of gene transcription has been implicated in several human cancers including breast carcinoma, lung carcinoma, esophagus carcinoma and HNSCC especially oral cancer (Hinds et al. 99, Sicinski et al. 99). any reports have indicated gene amplification or overexpression of cyclin-d found in almost % of invasive OSCC- to be a potent prognostic factor in oral carcinomas, responsible for poor prognosis, tumor aggressiveness and reduced DS and OS (Ballacosa et al. 99, Kyomoto et al. 997, Akervall et al. 997). Similarly, loss of p protein expression -found in almost % of invasive OSCC- as a member of cyclin depended kinase inhibitors (CDKis), is frequently observed in a variety of human cancers (Papadim - itrakopoulou et al. 997). Down-regulation of p protein expression caused by chromosomal deletion, point mutation or promoter hypermethylation (Sanchez- Cespedes et al. ) is believed to constitute an early event in multistep carcinogenesis found in squamous hyperplasia and dysplasia (Rosin et al. ) and is correlated with poor prognosis (Sakagushi et al. 99, El- Nagger et al. 999). However, debate still remains regarding the prognostic significance of p. any reports postulate p deletion to have a significant association with distant metastasis and cellular differentiation, whereas other researchers failed to prove significant correlation of p to DS and OS (Namazie et al., Uzawa et al. 7). Reversely, synergistic action of cyclin-d overexpression and p deletion is found to have a more potent impact on reduced DS and OS in OSCC than cyclin-d or p alone. In vitro studies have indicated that amplification of cyclin-d and inactivation of p can accelerate G phase of the cell cycle, whereas other studies postulate that synergistic action of cyclin-d amplification and p deletion correlate with poor prognosis in HNSCC (Lukas et al. 99, Jadayel et al. 997). In the present study we investigated the role of cyclin- D overexpression and p loss of expression in addition to other clinicopathological data with respect to two outcome parameters: DS and OS, in patients with stage I and II second primary oral SCC. The unexpected outcome of our study was the significant correlation of cyclin-d overexpression with improved DS and the failure to associate with reduced OS. In addition, cyclin-d overexpression was proved to be irrelevant to p loss of function, whereas in doubly mutated cells synergistic action of cyclin-d and p in all modes of expression seemed to have no impact on clinical outcome in patients with SPTs. Although almost all previous reports have demonstrated that elevated expression of cyclin-d provides a proliferate advantage to the tumor cells, second primary tumor cells in patients with OSCC could have a different clinical outcome, following distinct molecular Τόµος, Νο, /Vol, No,

10 Μαγόπουλος Χ. και συν./agopoulos C. et al. ρέκφρασης της κυκλίνης D- µε την αύξηση της ΕΕΝ και την αποτυχία να συνδεθεί σηµαντικά µε µείωση της ΟΕ. Ταυτόχρονα η υπερέκφραση της κυκλίνης D- βρέθηκε να µην επηρεάζει την απώλεια λειτουργίας του ρ, ενώ και σε κύτταρα µε διπλή µετάλλαξη, η συνεργική δράση της κυκλίνης D- και του ρ σε όλους τους συνδυασµούς πρωτεϊνικής έκφρασης δεν φάνηκε να επηρεάζει το κλινικό αποτέλεσµα στους ασθενείς µε δεύτερο πρωτοπαθή όγκο ( ΠΟ). Σε αντίθεση µε σχεδόν όλες τις προηγούµενες αναφορές, οι οποίες καταδεικνύουν ότι η αυξηµένη έκφραση της κυκλίνης D- εξασφαλίζει πλεονέκτηµα κυτταρικού πολλαπλασιασµού στα καρκινικά κύτταρα, τα κύτταρα των ΠΟ σε ασθενείς µε καρκίνο του στόµατος πιθανόν προσδίδουν διαφορετική κλινική εικόνα ακολουθώντας ένα ξεχωριστό µοριακό µονοπάτι κατά τη διάρκεια της G- φάσης του κυτταρικού κύκλου. Οι Gillett και συν. (99) έδειξαν ότι ανώµαλη συσσώρευση της κυκλίνης D- συνδέεται µε βελτιωµένο κλινικό αποτέλεσµα στον καρκίνο του µαστού, ενώ άλλοι ερευνητές δεν κατάφεραν να αποδείξουν την προγνωστική αξία της ενίσχυσης του συγκεκριµένου γονιδίου (q amplification) (Peters και συν. 99). Μία πιθανή ερµηνεία αυτής της αντίστροφης δράσης της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- θα µπορούσε να είναι η απώλεια της λειτουργικότητας του ρετινοβλαστώµατος λόγω κάποιας µετάλλαξης που οδηγεί σε αποσταθεροποίηση της κυκλίνης D σε κύτταρα αρνητικά στο Rb, καθιστώντας την ανίκανη να συνδεθεί µε τις cdk/ (Bates και συν. 99, Tam και συν. 99). Κύτταρα χωρίς λειτουργικό Rb εµφανίζουν υψηλά επίπεδα ρ, µε αποτέλεσµα οι κινάσες cdk και cdk να αποµονώνονται σε ανενεργά συµπλέγµατα (Parry και συν. 99, Pande και συν. 99). Επιπλέον, άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ταυτοποίηση αλλοιωµένης έκφρασης της πρωτεΐνης cdk σε κυτταρικές σειρές ακανθοκυτταρικού καρκινώµατος του στόµατος πιθανότατα ευθύνεται για αυτό το διαφορετικό µοριακό µονοπάτι. Μία τέτοια υπερλειτουργία σε έδαφος απουσίας της κυκλίνης D- πιθανότατα ενισχύει τον κυτταρικό πολλαπλασιασµό µέσω της γρήγορης µετάβασης από το σηµείο G/S του κυτταρικού κύκλου (Timmermann και συν. 997). Βέβαια, απαιτείται περαιτέρω έρευνα προκειµένου να αποκαλυφθεί πλήρως αυτό το ενδιαφέρον µονοπάτι και να αποσαφηνίσει τον ακριβή ρόλο της κυκλίνης D- στην G- φάση του κυτταρικού κύκλου. Ένα ακόµη ενδιαφέρον αποτέλεσµα της παρούσας προγνωστικής µελέτης αποτέλεσε η µικρότερη ηλικιακή κατανοµή (µέση ηλικία έτη), καθώς και η προτί- µηση στο γυναικείο φύλο (,/ γυναίκες προς άνδρες) στους ασθενείς µε ΠΟ σε σύγκριση µε τα. έτη µέσης ηλικίας και µε καθαρή προτίµηση στους άνδρες (,/ άνδρες προς γυναίκες) στο σύνολο των ασθενών µε καρκίνο του στόµατος. Επιπλέον η pathway during the G phase of the cell cycle. Gillett et al. (99) indicated that aberrant accumulation of cyclin-d is associated with improved clinical outcome in human breast cancer, whereas other researchers failed to provide a consistent message about the prognostic value of q amplification (Peters et al. 99). A possible explanation of this reverse action of cyclin- D overexpression could be loss of Rb function caused by mutation, resulting in D-type cyclin destabilization in Rb-negative cells, becoming unable to associate with cdk/ (Bates et al. 99, Tam et al. 99). Cells that lack functional prb express high levels of p, so that cdk and cdk become sequestered in inactive complexes (Parry et al. 99, Pande et al. 99). oreover, other researchers point out the altered cdk expression detected in OSCC cell lines as the possible reason of this different molecular pathway. A specific hyperactivity in the absence of cyclin-d overexpression may enhance cell proliferation promoting G/S pathway (Timmermann et al. 997). Of course, further research will be required in order to unravel this intriguing pathway and clarify the exact role of cyclin-d in the G phase of the cell cycle. Another interesting result of the present prognostic study was the younger age of the patients with SPTs (mean years) and a female predilection (.: females to males) compared to. years mean age and a clear male predilection (.: males to females) in the cohort of patients with OSCC. oreover, the statistical significant altered expression of both p and cyclin-d between the index and the first SPT could be indicative of multiclonal origin of such tumors despite new theories of common clonal origin for the paired tumors (Ha and Califano, ). Early genetic events especially p mutation shared by second primary tumors are suggested to be the result of the submucosal migration of transformed daughter cells (Braakhuis et al. ). However, the clonality of multiple tumors is still controversial as other researchers detected discordant genetic alterations between paired tumors (Van Oijen et al., Jang et al. ). The implications in the present study of different genetic profile of the SPTs to the index tumors regarding p and cyclin-d expression possibly enhances this controversy. CONCLUSIONS Patients with SPTs seem to outline a distinct entity in terms of clinicopathological behavior and genetic profile of the tumor cells. Younger patient age, female predilection and implications for multiclonality of the SPTs, give rise to this possible modification. oreover, the different prognostic value of cyclin-d overexpression and p loss of function in patients with SPTs ρχεία Ελληνικής Στοµατικής & ναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and axillofacial Surgery

11 Προγνωστική αξία κυκλίνης D και ρ/prognostic value of cyclin-d and p στατιστικά σηµαντική διαφορετική έκφραση της κυκλίνης D- και του ρ µεταξύ του πρωτοπαθούς όγκου και του πρώτου ΠΟ είναι ενδεικτική πολυκλωνικής προέλευσης των όγκων αυτών παρά τις πρόσφατες αναφορές για πιθανή µονοκλωνική αρχή των ΠΟ (Ha και Califano, ). Πρώιµα γενετικά γεγονότα όπως η µετάλλαξη του ρ σε όλους τους ΠΟ πιθανολογήθηκε ως αποτέλεσµα µίας υποβλεννογόνιας µετανάστευσης µεταλλαγµένων θυγατρικών κυττάρων (daughter cells) (Braakhuis και συν. ). Παρόλα αυτά η κλωνικότητα των πολλαπλών όγκων παραµένει αµφιλεγόµενη καθώς άλλοι ερευνητές ανίχνευσαν διαφορετικές γενετικές αλλοιώσεις στις δεύτερες πρωτοπαθείς βλάβες (Van Oijen και συν., Jang και συν. ). Οι αναφορές στην παρούσα µελέτη για πιθανό διαφορετικό γενετικό προφίλ των ΠΟ ως προς την έκφραση της κυκλίνης D- και του ρ ενισχύουν αυτή την αµφισβήτηση. makes our verification more potent. This of course needs to be further clarified by other researchers possibly with a larger series of patients with paired tumors, or with molecular analysis of other markers in order to establish accurate prognosis and new treatment proposals for these patients. Πηγές χρηµατοδότησης: Υπουργείο Παιδείας ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων, Πρόγραµµα: «Πυθαγόρας ΙΙ» The paper is supported: inistry of Education, Lifelong Learning and Religious Affairs, Program: «Πυθαγόρας ΙΙ» ΣΥΜΠΕΡΣΜΤ Οι ασθενείς µε ΠΟ φαίνεται να συνιστούν µία διαφορετική γενετική και κλινικοπαθολογική οντότητα. Η µικρότερη ηλικία εµφάνισης, η προτίµηση στο γυναικείο φύλο και οι υπαινιγµοί πολυκλωνικότητας των όγκων αυτών ενισχύουν αυτή την πιθανή διαφοροποίηση. Επιπλέον, η διαφορετική προγνωστική αξία της υπερέκφρασης της κυκλίνης D- και της απώλειας της λειτουργικότητας του ρ σε ασθενείς µε ΠΟ ισχυροποιούν αυτή τη διαπίστωση. Είναι όµως απαραίτητη περαιτέρω έρευνα ενδεχοµένως µε µεγαλύτερο δείγµα ασθενών µε ΠΟ ή µε µοριακή ανάλυση και άλλων δεικτών προκειµένου να επαληθευτούν νέες διαγνωστικές µέθοδοι και καινούρια θεραπευτικά πρωτόκολλα για τους ασθενείς αυτούς. ΒΙΒΛΙΟΡΦΙ/REERENCES Akervall JA, ichalides RJ, ineta H: Amplification of cyclin D in squamous cell carcinoma of the head and neck and the prognostic value of chromosomal abnormalities and cyclin D overexpression. Cancer 79: 9, 997 Ballacosa A, Almadori G, Cavallo S: Cyclin D gene amplification in human laryngeal squamous cell carcinomas: prognostic significance and clinical implications. Clin Cancer Res :7, 99 Bates S, Parry D, Bonetta L, Vousden K, Dickson C, Peters G: Absence of cyclin D/cdk complexes in cells lacking functional retinoblastoma protein. Oncogene 9: -, 99 Bova RJ, Quinn DI, Nankervis JS, Cole IE, Sheridan B, Jensen J: Cyclin D and p INKA expression predict reduced survival in carcinoma of the anterior tongue. Clin Cancer Res :-9, 999 Braakhuis BJ, Leemans CR, Brakenhoff RH: A genetic progression model of oral cancer: current evidence and clinical implications. J Oral Pathol ed : 7-, Braakhuis BJ, Tabor P, Leemans CR, Van Der Waal I, Snow GB, Brakenhoff RH: Second primary tumors and field cancerization in oral and oropharyngeal cancer: molecular techniques provide new insights and definitions. Head Neck :9, Califano J, Van Der Riet P, Westra W, Nawroz H, Clayman G, Plantadosi S: Genetic progression model for head and neck cancer: implications for field cancerization. Cancer Res : 9, 99 El-Nagger AK, Lai S, Clayman GL: Expression of p, Rb, and cyclin D gene products in oral and laryngeal squamous carcinoma: biological and clinical implications. Hum Pathol :, 999 Gillett C, Smith P, Gregory W, Richards, illis R, Peters G, Barnes D: Cyclin d and prognosis in human breast cancer Int J Cancer (Pred Oncol) 9: 9-99, 99 Greenlee RT, Hill-Harmon B, urrary T, Thun : Cancer statistics,. CA Cancer J Clin :, Ha PK, Califano J: The molecular biology of mucosal field cancerization of the head and neck. Crit Rev Oral Biol ed (): - 9, Hinds PW, Dowdy S, Eaton EN, Arnold A, Weinberg RA: unction Τόµος, Νο, /Vol, No,

12 Μαγόπουλος Χ. και συν./agopoulos C. et al. of a human cyclin gene as an oncogene. Proc Natl Acad Sci USA 9:79-7, 99 Hong WK, Lippman S, Itri L: Prevention of second primary tumors with isotretinoinin in squamous cell carcinoma of the head and neck. N Engl J ed :79-, 99 Jadayel D, Lukas J, Nacheva E: Potential role for concurrent abnormalities of the cyclin D, pcdkn and pcdknb genes in certain B cell non-hodgkin s lymphoma: functional studies in a cell line (Grant 9). Leukemia : 7, 997 Jang SJ, Chiba I, Hirai A, Hong WK, ao L: ultiple oral squamous epithelial lesions: are they genetically related? Oncogene :, Kyomoto R, Kumazawa H, Toda Y: Cyclin D gene amplification is a more potent prognostic factor than its protein overexpresion in human head and neck squamous cell carcinoma. Int J Cancer 7:7, 997 Leong PP, Rezai B, Koch W: Distinguishing second primary tumors from lung metastasis in patients with head and neck squamous cell carcinoma. J Natl Cancer Inst 9: , 99 Lukas J, Aagaard L, Strauss, Bartek J: Oncogenic aberrations of pink/cdkn and cyclin D cooperate to deregulate G control. Cancer Res :, 99 ichailides RJ, Van De Brekel, Balm : Defects in G-S cell cycle control in head and neck cancer: a review. Head Neck :9 7, iyamoto R, Uzawa N, Nagaoka S: Prognostic significance of cyclin D amplification and overexpression in oral squamous cell carcinomas. Oral Oncol 9:, Namazie A, Alavi S, Olopade OI, Pauletti G, Aghamohamadi N, Aghamohamadi : Cyclin D amplification and P (TS/CDKI) deletion correlate with poor prognosis in head and neck tumors. Laryngoscope :7, Pande P, athur, Shukla NK, Ralhan R: PRb and p protein alterations in human oral tumorigenesis. Oral Oncol :9-, 99 Papadimitrakopoulou V, Izzo J, Lippman S: requent inactivation of pinka in oral premalignant lesions. Oncogene :799, 997 Parry D, Bates S, ann DJ, Peters G: Lack of cyclin D-Cdk corn lexes in Rb-negative cells correlates with high levels of pink/tsp tumour suppressor gene product. EBO I : -, 99 Pateromichelakis S, arahini, Phillips E, Partridge : olecular analysis of paired tumours: Time to start treating the field. Oral Oncol :9 9, Peters G, antl V, Smith R, Brookes S, Dickson C: Chromosome llq markers and D-type cyclins in breast cancer. Breast Cancer Res Treat :-, 99 Rosin P, Cheng X, Poh C: Use of allelic loss to predict malignant risk for low-grade oral epithelial dysplasia. Clin Cancer Res :7, Sakagushi, uji Y, Hirabayashi H: Inverse correlated expression of p and Rb protein in non-small cell lung cancers: an immunohistochemical study. Int J Cancer :, 99 Sanchez-Cespedes, Esteller, Wu L, Nawroz-Danish H, Yoo GH, Koch W: Gene promoter hypermethylation in tumors and serum of head and neck cancer patients. Cancer Res :9-9, Sicinski P, Donaher JL, Parker SB, Li T, azeli A, Gardner H: Cyclin D provides a link between development and oncogenesis in the retina and breast. Cell :-, 99 Slaughter DP, Southwick HW: ield cancerization in oral stratified squamous epithelium. Clinical implications of multicentric origin. Cancer :9, 9 Tam SW, Theodoras A, Shay JW, Draetta G, Pagano : Differential expression and regulation of cyclin D protein in normal and tumor cells: association with Cdk is required for cyclin D function in G, progression. Oncogene 9: -7, 99 Timmermann S, Hinds P, unger K: Elevated activity of cyclindependent kinase in human squamous cell carcinoma lines. Cell Growth Diff :-7, 997 Uzawa N, Sonoda I, yo K, Takahashi K, iyamoto R, Amagasa T: luorescence in Situ Hybridization for Detecting Genomic Alterations of Cyclin D and p in Oral Squamous Cell Carcinomas. Cancer (): -9, 7 Van Oijen G, Slootweg PJ: Oral field cancerization: carcinogeninduced independent events or micrometastatic deposits? Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 9:9, Warren S, Gates O: ultiple primary malignant tumors. A survey of the literature and a statistical study. Am J Cancer : -, 9 ιεύθυνση επικοινωνίας: Μαγόπουλος Χρήστος Καλλιπάτειρας Πυλαία Θεσσαλονίκη Tηλ.: Address: agopoulos Christos Kallipatiras Thessaloniki - Greece Τel.: ρχεία Ελληνικής Στοµατικής & ναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and axillofacial Surgery

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Σύγκρουση συµφερόντων Καµία Ca ΝΕΦΡΟΥ & ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Λεµφογενώς

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου

Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ HPV (+) ΚΑΡΚΙΝΟ ΚΕΦΑΛΗΣ - ΤΡΑΧΗΛΟΥ Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου ΔΗΛΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

HPV παθήσεις στοματοφάρυγγα και ανώτερου αναπνευστικού. Α. Πρίντζα Επικ. Καθηγήτρια Ωτορινολαρυγγολογίας Α.Π.Θ.

HPV παθήσεις στοματοφάρυγγα και ανώτερου αναπνευστικού. Α. Πρίντζα Επικ. Καθηγήτρια Ωτορινολαρυγγολογίας Α.Π.Θ. HPV παθήσεις στοματοφάρυγγα και ανώτερου αναπνευστικού Α. Πρίντζα Επικ. Καθηγήτρια Ωτορινολαρυγγολογίας Α.Π.Θ. Οι HPVs σχετίζονται με διάφορους καλοήθεις και κακοήθεις όγκους του ανώτερου αναπνευστικού

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Καταφεύγουµε στις µοριακές τεχνικές Συλλέγουµε το δείγµα για µοριακές τεχνικές ιάσπαση ιστικών δοµών ιαχωρισµός των κυττάρων ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 LEGISLATIVE FRAMEWORK Regulation 1083/2006 (general provisions for ERDF). Regulation 1080/2006 (ERDF) Regulation 1028/2006 (Implementing

Διαβάστε περισσότερα

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro of Chemical Inventory Management Using CISPro by Darryl Braaksma Sr. Business and Financial Consultant, ChemSW, Inc. of Chemical Inventory Management Using CISPro Table of Contents Introduction 3 About

Διαβάστε περισσότερα

Disturbances of retinoblastoma protein (prb) expression and correlation with cell proliferation in laryngeal cancer.

Disturbances of retinoblastoma protein (prb) expression and correlation with cell proliferation in laryngeal cancer. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 44, April - June - July 11, pages 28-32 ORIGINAL ARTICLE Disturbances of retinoblastoma protein (prb) expression and correlation with cell proliferation

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ- TABLE ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΓΙΑ ΠΟΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ; ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ

ΠΙΝΑΚΑΣ- TABLE ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΓΙΑ ΠΟΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ; ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗ, PhD ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α., Π.Θ. Π.Μ.Σ. ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ΒΑΣΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΠΛΟΤΗΤΑ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ Μάριος Βασιλείου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment Integrated surveillance and control programme for West Nile virus and malaria in Greece (MIS 365280) Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΠΑΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΠΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΠΑΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΠΑΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΠΑ A.A. Σπαντίδοο 1 2, Μ. Χατζηπαναγιώτου 1 2, Β. Ζουμπουρλής 1 2 1. Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΤΣΕΖΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Βασίλης, PhD Λάρισα, 2012 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Αποτελεί την πιο κοινή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology Setting the Standard since 1977 Quality and Timely Reports Med-Legal Evaluations Newton s Pyramid of Success AME SAMPLE REPORT Locations: Oakland & Sacramento SCHEDULING DEPARTMENT Ph: 510-208-4700 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Monday 26 January2015

Monday 26 January2015 Πρόγραμμα Monday 26 January2015 09:30 10:00 Arrival of participants, Registration 10:00 10:30 Welcome and Introduction: Presentation of the Institution and group activities V. Georgoulias, D. Mavroudis

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά»

Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά» ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά» Ιστολογικοί τύποι καρκίνου του πνεύμονα Πλακώδες (20-30%) Αδενοκαρκίνωμα (30 40%) Εκ

Διαβάστε περισσότερα

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες Intellectual Capital for Communities A. Bounfour & L. Edvinsson, Elsevier, 2005 Μεταπτυχιακό Σεµινάριο ιδακτορικών 23 Νοεµβρίου 2007 ιανοητικό κεφάλαιο για

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

HPV λοίμωξη & Υπογονιμότητα. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

HPV λοίμωξη & Υπογονιμότητα. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών HPV λοίμωξη & Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Δεν υπάρχει οποιαδήποτε σύγκρουση συμφερόντων. 2 ΓΥΝΑΙΚΕΣ & ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO

JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO 2014 UNITED NATIONS DEVELOPMENT PROGRAMME Pristina UNITED NATIONS OFFICE ON DRUGS AND CRIME Vienna JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO 1 ASSESSMENT REPORT 2 ACKNOWLEDGMENTS Jason

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ Η συµβολή της µοριακής ανάλυσης Eλισάβετ Οικονοµάκη Βιολόγος Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο ΠΓΝΑ > ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ (Μη µορφολογικές) Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυµεράσης

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Γρηγοριάδης Ν. Αν. Καθηγητής Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δαρδιώτης Ε. Λέκτορας Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Cell growth, proliferation and cancer

Cell growth, proliferation and cancer Cell growth, proliferation and cancer US Mortality, 2006 Rank Cause of Death No. of deaths % of all deaths 1. Heart Diseases 631,636 26.0 2. Cancer 559,888 23.1 3. Cerebrovascular diseases 137,119 5.7

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΤΣΗΣ ΙΑΤΡΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 3 Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Expression of phospho-p44/42mapk in oral squamous cell carcinoma

Expression of phospho-p44/42mapk in oral squamous cell carcinoma Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής (2010) 3, 121-128 Hellenic Archives of Oral & Maxillofacial Surgery (2010) 3, 121-128 121 Invited Author Έκφραση του p44/42 ΜΑΡΚ στο ακανθοκυτταρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Να δοθούν οι βασικές αρχές των µη παραµετρικών ελέγχων (non-parametric tests). Να παρουσιασθούν και να αναλυθούν οι γνωστότεροι µη παραµετρικοί έλεγχοι Να αναπτυχθεί η µεθοδολογία των

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Τα λάθη στο δείγµα και τη στατιστική ανάλυση Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου Πανεπιστήµιο Κρήτης, Τµήµα Ιατρικής Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Dr. Γιώργος ΜΙΧΑΗΛ BSCCP/RCOG DT Diploma in Colposcopy Ο Ο τραχηλικός καρκίνος αποτελεί μια πολύ σπάνια συνέπεια μιας ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Μου δίνεται η ευκαιρία με την περάτωση της παρούσης διδακτορικής διατριβής να σημειώσω ότι, είναι ιδιαίτερα δύσκολο και κοπιαστικό να ολοκληρώσεις το έργο που ξεκινάς κάποια στιγμή έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

γηγενών στην αγορά εργασίας

γηγενών στην αγορά εργασίας Οι μετανάστες και η θέση των γηγενών στην αγορά εργασίας Ημερίδα Τράπεζας της Ελλάδος με θέμα: Η ελληνική αγορά εργασίας: χαρακτηριστικά, εξελίξεις και προκλήσεις Αθήνα,, 22 Μαρτίου 2010 Κώστας Ν. Κανελλόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνη D και καρκίνος

Βιταμίνη D και καρκίνος Βιταμίνη D και καρκίνος Αντώνης Πολυμέρης Ενδοκρινολόγος Επιμελητής Α Β Ενδοκρινολογικό Τμήμα ΓΝΑ «Αλεξάνδρα» Ιστορικό Αυξημένη επίπτωση καρκίνου παχέος εντέρου στον Βορρά σε σχέση με τον Νότο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ Π ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝ ΝΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΕΛΕΝΗ ΣΥΝΑΙΝΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade Για να ελέγξετε το λογισμικό που έχει τώρα η συσκευή κάντε κλικ Menu > Options > Device > About Device Versions. Στο πιο κάτω παράδειγμα η συσκευή έχει έκδοση λογισμικού 6.0.0.546 με πλατφόρμα 6.6.0.207.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 153, 2Ο2 ΟΟ ΚΙΑΤΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, ΤΗΛ: 2742 Ο 22 554 FAX: 2742 Ο 22 545, E-MAIL: info@cadmion.gr, www.cadmion.gr 153, ETHNIKIS ANTISTASEOS STR., 2O2 OO KIATO KORINTHIA, GREECE, TEL: +3O

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ ΟΜΗ ΙΩΝ HPV Κυκλικό δίκλωνο DNA µήκους 8Kb Εικοσαεδρικό πρωτεϊνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS

INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS Spiros Kostopoulos 1, George Xenogiannopoulos 1, Dimitris Glotsos

Διαβάστε περισσότερα

SOAP API. https://bulksmsn.gr. Table of Contents

SOAP API. https://bulksmsn.gr. Table of Contents SOAP API https://bulksmsn.gr Table of Contents Send SMS...2 Query SMS...3 Multiple Query SMS...4 Credits...5 Save Contact...5 Delete Contact...7 Delete Message...8 Email: sales@bulksmsn.gr, Τηλ: 211 850

Διαβάστε περισσότερα

Risk! " #$%&'() *!'+,'''## -. / # $

Risk!  #$%&'() *!'+,'''## -. / # $ Risk! " #$%&'(!'+,'''## -. / 0! " # $ +/ #%&''&(+(( &'',$ #-&''&$ #(./0&'',$( ( (! #( &''/$ #$ 3 #4&'',$ #- &'',$ #5&''6(&''&7&'',$ / ( /8 9 :&' " 4; < # $ 3 " ( #$ = = #$ #$ ( 3 - > # $ 3 = = " 3 3, 6?3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Καρκινογόνα Κυρίως τρεις τύποι: Χηµικά (µόλυνση, κάπνισµα, αµίαντος) Φυσικά (ιονίζουσα ακτινοβολία, µή- ιονίζουσα???) Βιολογικά (ιοί π.χ.. HPV) Καρκίνος παχέος εντέρου ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 153, 2Ο2 ΟΟ ΚΙΑΤΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, ΤΗΛ: 2742 Ο 22 554 FAX: 2742 Ο 22 545, E-MAIL: info@cadmion.gr, www.cadmion.gr 153, ETHNIKIS ANTISTASEOS STR., 2O2 OO KIATO KORINTHIA, GREECE, TEL: +3O

Διαβάστε περισσότερα

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ / DEMOKRITOS NATIONAL CENTER FOR SCIENTIFIC RESEARCH ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΚΙΜΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LABORATORY OF TESTIN SOLAR & OTHER ENERY

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες ένταξης σήματος D U N S Registered στην ιστοσελίδα σας και χρήσης του στην ηλεκτρονική σας επικοινωνία Για οποιαδήποτε ερώτηση, σας παρακαλούμε επικοινωνήστε

Διαβάστε περισσότερα