Μοντέλα και κόσµοι στους εικονικούς χώρους

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μοντέλα και κόσµοι στους εικονικούς χώρους"

Transcript

1 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Κεντρικές Οµιλίες Μοντέλα και κόσµοι στους εικονικούς χώρους ηµήτρης Ψύλλος Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Περίληψη. Η εργαστηριακή µελέτη των φυσικών φαινοµένων, η κατανόηση των επιστηµονικών µοντέλων και η σύνδεση των φυσικών φαινοµένων µε τα επιστηµονικά µοντέλα αποτελούν βασικό σκοπό της διδασκαλίας και της µάθησης των Φυσικών Επιστηµών. Πολύχρονες έρευνες δείχνουν ότι, στο κλασικό εργαστήριο, το βάρος των δραστηριοτήτων των µαθητών/φοιτητών επικεντρώνεται συχνά στο χειρισµό των οργάνων και των διατάξεων, χωρίς να δίνεται σηµασία στη διαδικασία, µε αποτέλεσµα να παρατηρούνται σηµαντικά εµπόδια στη σύνδεση των φυσικών φαινοµένων µε τις αντίστοιχες επιστηµονικές θεωρίες και µοντέλα. Τα "εικονικά εργαστήρια" (virtual laboratories) προσοµοιώνουν στην οθόνη του υπολογιστή εργαστήρια Φυσικών Επιστηµών, φαινόµενα ή πειράµατα, αξιοποιώντας την τεχνική αλληλεπίδρασης, τον άµεσο χειρισµό των αντικειµένων, την οπτικοποίηση των φυσικών ποσοτήτων και τη δυνατότητα εµφάνισης διασυνδεδεµένων πολλαπλών αναπαραστάσεων και µοντέλων της εξέλιξης ενός φαινοµένου. Στην εργασία παρουσιάζονται χαρακτηριστικά των εικονικών εργαστηρίων και αναλύονται δύο παραδείγµατα εφαρµογής στη περιοχή της Θερµότητας και της Οπτικής, τα οποία έχουµε αναπτύξει µε στόχο να αντιµετωπισθούν τεχνικοί και διδακτικοί περιορισµοί του κλασικού εργαστηρίου, να προωθηθεί η κατανόηση των επιστηµονικών µοντέλων και η δηµιουργία δεσµών µε τα εικονιζόµενα αντικείµενα και φαινόµενα. Αναφέρονται επίσης επιλεγµένα αποτελέσµατα από την αλληλεπίδραση των µαθητών µε τα εικονικά εργαστήρια. Εισαγωγή Στις συζητήσεις της επιστηµονικής και εκπαιδευτικής κοινότητας, η γνώση των επιστηµονικών αναπαραστάσεων του υλικού κόσµου αποτελούσε και αποτελεί αντικείµενο διδασκαλίας των Φυσικών Επιστηµών ώστε οι µαθητές να κατανοήσουν έννοιες, θεωρίες και µοντέλα, όπως και τα κριτήρια επιλογής και εφαρµογής τους στο κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον (Bybee & Champagne 2000, Project 2061). Η επιστήµη όµως δε συγκροτείται µόνο από τις αναπαραστάσεις του υλικού κόσµου αλλά εµπεριέχει και µεθόδους παρέµβασης στον υλικό κόσµο, ειδικά στο εργαστήριο όπου επιδιώκεται από τους επιστήµονες η διερεύνηση και η συµφωνία των πειραµατικών δεδοµένων µε τα αντίστοιχα θεωρητικά µοντέλα. Αυτή η παρεµβατική πρακτική στο εργαστήριο αποτελεί µέρος της επιστηµονικής παράδοσης και ένα ιδιαίτερο γνώρισµα της εσωτερικής λογικής των εργαστηριακών επιστηµών, το οποίο επιτρέπει την αλληλεπίδραση των υλικών οντοτήτων µε τις θεωρητικές προτάσεις και τις διακρίνει από άλλους τοµείς του επιστητού (Τσελφές 2002). H κατανόηση της παρεµβατικής διάστασης της επιστήµης στο εκπαιδευτικό πλαίσιο αποτελεί αντικείµενο συζήτησης στην επιστηµονική και εκπαιδευτική κοινότητα, θέσεων και αντιπαραθέσεων (Psillos & Niedderrer 2002). Στην εργασία αυτή δεχόµαστε ότι µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών οι µαθητές πρέπει να γνωρίσουν, να εξοικειωθούν και να κατανοήσουν όψεις της επιστηµονικής διερεύνησης, χωρίς βέβαια αυτό να σηµαίνει ότι οι µαθητές θα είναι «οι µικροί επιστήµονες», µια θέση η οποία έχει υποστεί σηµαντική κριτική. Ο διερευνητικός χαρακτήρας είναι

2 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ 31 συνυφασµένος αφενός µεν µε την κατανόηση και εφαρµογή επιστηµονικών µοντέλων, αφετέρου δε µε τη χρήση εργαστηριακών πρακτικών µέσα από τις οποίες οι µαθητές εµπλέκονται σε µια ουσιαστική παρατήρηση και παρέµβαση στον υλικό κόσµο, συνδέοντας τα υπό µελέτη φαινόµενα µε τις θεωρητικές τους αναπαραστάσεις. Η ραγδαία ανάπτυξη των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας και οι εφαρµογές τους στη διδασκαλία και τη µάθηση των Φυσικών Επιστηµών δηµιουργούν νέα ισχυρά µαθησιακά περιβάλλοντα, οι δυνατότητες και οι παροχές των οποίων σχετικά µε τη διερεύνηση και κατανόηση των µοντέλων, των διαδικασιών µοντελοποίησης και των εργαστηριακών πρακτικών µελετώνται τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα µας (Ψύλλος & Μπισδικιάν 2004, Webb 2005). Στο πλαίσιο αυτό, στην παρούσα εργασία συζητούµε τις παροχές των εικονικών εργαστηρίων στη διασύνδεση θεωρητικών µοντέλων και υλικού κόσµου από τους µαθητές. Πραγµατικά και Εικονικά Εργαστήρια Πολλές έρευνες έχουν γίνει σχετικά µε την αποτελεσµατικότητα της εργαστηριακής εργασίας, κατά την οποία οι µαθητές αλληλεπιδρούν µε πραγµατικά πειράµατα και εργαστηριακές διατάξεις, διερευνούν φαινόµενα µε στόχο την απόκτηση γνώσεων πάνω σε φυσικές έννοιες, νόµους και φαινόµενα, αλλά και την ανάπτυξη των επιστηµονικών δεξιοτήτων. Πρόσφατες µελέτες δείχνουν ότι συχνά το βάρος των δραστηριοτήτων των µαθητών κατά τη διάρκεια της εργαστηριακής εργασίας επικεντρώνεται στο χειρισµό των οργάνων και των διατάξεων. Ως αποτέλεσµα δηµιουργούνται σηµαντικά εµπόδια στη σύνδεση των φυσικών φαινοµένων µε τις αντίστοιχες επιστηµονικές θεωρίες και µοντέλα και µειώνεται η αποτελεσµατικότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας εις όφελος µιας µηχανιστικής προσέγγισης στις επιστηµονικές γνώσεις και µεθοδολογίες (Niedderer et. al. 2003). Η διεθνής εµπειρία και έρευνα έχει δείξει ότι η προσέγγιση της µελέτης ενός θέµατος µε τη βοήθεια υπολογιστή και εφαρµογών πολυµέσων µπορεί να ξεπεράσει, ως ένα βαθµό, τεχνικούς και διδακτικούς περιορισµούς του πραγµατικού εργαστηρίου (Sassi 2001). Τα "εικονικά εργαστήρια" (virtual laboratories), όπως αποκαλούνται, προσοµοιώνουν, µε εικονικό και λειτουργικό τρόπο, εργαστήρια Φυσικών Επιστηµών, οντότητες και διαδικασίες, αντικείµενα, όργανα και πειράµατα, στην οθόνη του υπολογιστή (Ψύλλος & Μπισδικιάν 2004, Kocijancic & O Sullivan 2004 ). Τα "Εικονικά Εργαστήρια" αποτελούν µικρόκοσµους µε: αντικείµενα που µπορούν να αλληλεπιδρούν εικονικά όργανα - συσκευές για τη µέτρηση και καταγραφή των αποτελεσµάτων των εικονικών πειραµάτων. Τα εικονικά εργαστήρια αξιοποιούν τη δυναµική που παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία πολυµέσων µε βασικό χαρακτηριστικό την τεχνική αλληλεπίδρασης και τον άµεσο και αληθοφανή χειρισµό των αντικειµένων και παραµέτρων. Παράδειγµα ολοκληρωµένου εικονικού εργαστηρίου, το οποίο χρησιµοποιείται στα σχολεία, είναι το λογισµικό «Σ.Ε.Π.». Αυτό εµπεριέχει δύο εργαστήρια της «Θερµότητας» και της «Θερµοδυναµικής» για την υποστήριξη της εργαστηριακής διδασκαλίας των θερµικών φαινοµένων. Αντιπροσωπευτική οθόνη του εργαστηρίου Θερµότητας παρουσιάζεται στο Σχήµα 1. Ο σχεδιασµός και τα χαρακτηριστικά του Σ.Ε.Π. έχουν παρουσιαστεί αναλυτικά σε άλλες εργασίες (Ψύλλος κ.ά. 2000, Λεύκος κ.ά. 2005). Στο πλαίσιο αυτής της εργασίας είναι ενδιαφέρον να συζητηθούν οι αντιδράσεις των µαθητών σε ορισµένες παροχές του εργαστηρίου οι οποίες ενεργούν ως διευκολυντές στην αποκατάσταση δεσµών µεταξύ των µοντέλων και των φαινοµένων. Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ

3 32 ΗΜΗΤΡΗΣ ΨΥΛΛΟΣ Σχήµα 1: Το εικονικό εργαστήριο Θερµότητας του Σ.Ε.Π. Ένα από τα στοιχεία των εικονικών εργαστηρίων που συντελεί στην κατανόηση από τους µαθητές των φαινοµένων είναι η αληθοφάνεια τόσο του χώρου και των οργάνων όσο και των χειρισµών και διαδικασιών. Στην περίπτωση του εργαστηρίου Θερµότητας, αληθοφάνεια υπάρχει στην αναπαράσταση τόσο του χώρου του εργαστηρίου (υπάρχει ο πάγκος εργασίας, τα αποθηκευτικά ντουλάπια, η µπάρα εργαλείων) όσο και των οργάνων (γκαζάκι, φλόγα, θερµόµετρο, δοχεία). Οι διαδικασίες για το στήσιµο της πειραµατικής διάταξης είναι ανάλογες µε τις πραγµατικές. Για παράδειγµα, για να ανάψεις το γκαζάκι πρέπει να πατήσεις ένα κουµπί, για να βάλεις το θερµόµετρο µέσα στο δοχείο πρέπει να το σηκώσεις και να το σύρεις µέχρι το δοχείο. Μαθητές Γυµνασίου, όπως παρατηρήθηκε στις εφαρµογές, δεν είχαν κανένα πρόβληµα να χειριστούν το Εικονικό Εργαστήριο από την πρώτη τους επαφή (Αντωνιάδου κ.ά. 2002). Η αληθοφάνεια φάνηκε ότι διευκόλυνε τους µαθητές στην εύκολη προσαρµογή τους στο εικονικό εργαστηριακό περιβάλλον. Στα εικονικά εργαστήρια ενσωµατώνονται κατά κανόνα ως ειδικά µέσα µετάδοσης πληροφοριών, κατά τη µελέτη των φυσικών φαινοµένων, οι διασυνδεδεµένες πολλαπλές αναπαραστάσεις της εξέλιξης ενός φαινοµένου και οι συµβολικές γραφικές παραστάσεις των µεταβολών στα µεγέθη (Kocijancic & O Sullivan 2004). Τη χρονική εξέλιξη ενός φαινοµένου µπορούµε να την αντιληφθούµε µέσα από τα ορατά αποτελέσµατά του. Για παράδειγµα στην περιοχή της µηχανικής, η κίνηση των σωµάτων είναι ορατή και έτσι και η χρονική εξέλιξη του πειράµατος γίνεται εύκολα αντιληπτή. Στην περιοχή της θερµότητας, οι αλλαγές στη φυσική κατάσταση των σωµάτων, η διαστολή των σωµάτων ή η ερυθροπύρωση του σιδήρου κατά τη θέρµανση, είναι παραδείγµατα όπου τα αποτελέσµατα της χρονικής εξέλιξης των φαινοµένων είναι ορατά. Στη διδασκαλία πολλών θερµικών φαινοµένων και νόµων, όπως π.χ. του νόµου της θερµιδοµετρίας, µέσω της θέρµανσης των σωµάτων αναδεικνύονται οι παράγοντες που υπεισέρχονται στη σχέση, δεν υπάρχουν ορατές ενδείξεις κατά τη χρονική εξέλιξη του φαινοµένου παρά µόνο θερµοκρασιακές αλλαγές. Αποτελέσµατα από τη συστηµατική παρατήρηση των µαθητών στην τάξη έδειξαν ότι µπορούσαν να αντιληφθούν την άνοδο της θερµοκρασίας του σώµατος που θερµαινόταν από την ψηφιακή ένδειξη του θερµοµέτρου, την κίνηση του υδραργύρου στο θερµόµετρο και την κατασκευή της γραφικής παράστασης της θερµοκρασίας σε σχέση µε το χρόνο (Petridou et al. 2005). Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ KAI

4 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ 33 Σχήµα 2: υνατότητες του εικονικού εργαστηρίου: δύο δοχεία αλληλεπιδρούν θερµικά µεταξύ τους. Απεικονίζεται συγχρονικά, σε ανεξάρτητα παράθυρα, η µεταβολή στη θερµοκρασία και οι µεταβολές στη θερµότητα που ανταλλάσσεται. Κατά τη µελέτη της θερµικής ισορροπίας στο εργαστήριο Θερµότητας, τα ερευνητικά αποτελέσµατα δείχνουν ότι οι µαθητές παρακολουθούσαν συνέχεια κατά τη διάρκεια της θέρµανσης των σωµάτων τη γραφική παράσταση. Αυτό επιτυγχάνεται και µε την ενασχόληση των µαθητών µε τη γραφική παράσταση της θερµοκρασίας σε σχέση µε τον χρόνο, όπου παίρνουν τιµές θερµοκρασίας για διάφορα χρονικά διαστήµατα Η κατασκευή της γραφικής παράστασης ταυτόχρονα µε τη χρονική εξέλιξη του πειράµατος έδινε στους µαθητές την εικόνα της χρονικής εξέλιξης του φαινοµένου της θέρµανσης. Με τη συγχρονική γραφική απεικόνιση σε ανεξάρτητο παράθυρο, ο µαθητής µπορεί να αντιληφθεί καλύτερα τη χρονική εξέλιξη των µεγεθών του πειράµατος και έτσι να διευκολυνθεί η σύνδεση ανάµεσα στη θεωρία και στο φαινόµενο (Σχήµα 2). Ένα ενδογενές χαρακτηριστικό του πραγµατικού εργαστηρίου είναι η περιορισµένη δυνατότητα δηµιουργίας δυναµικών καταστάσεων, µέσω των οποίων είναι δυνατός ο ευέλικτος συνδυασµός πολλών µεταβλητών, έτσι ώστε οι µαθητές να µπορούν να διερευνήσουν τις φυσικές ποσότητες που επηρεάζουν την εξέλιξη των υπό µελέτη φαινοµένων. Στα εικονικά εργαστήρια η τεχνική αλληλεπίδρασης επεκτείνεται περιλαµβάνοντας τη δυνατότητα παραµετροποίησης των φυσικών µεγεθών. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι αλληλεπιδραστικές προσοµοιώσεις φαινοµένων βοηθούν τους µαθητές να χειριστούν τις συνθήκες εξέλιξης ενός φαινοµένου, να µεταβάλλουν τις µεταβλητές που το επηρεάζουν και να παρατηρήσουν τα αποτελέσµατα αυτών των χειρισµών (Jimogiannis & Komis 2001). Κατά τη µελέτη της Θερµιδοµετρίας στο εργαστήριο Θερµότητας, οι µαθητές µπόρεσαν να διερευνήσουν τη θέρµανση ως προς τις παραµέτρους της µεταβολής της θερµοκρασίας, της µάζας και του υλικού. Το στοιχείο της παραµετροποίησης έδωσε τη δυνατότητα να µελετηθούν µαζί και οι τρεις παράγοντες που υπεισέρχονται στη σχέση της θερµιδοµετρίας, µε αποτέλεσµα την απόκτηση ολοκληρωµένης εικόνας από τον µαθητή (Petridou et al. 2005). Η ολιστική αφενός και η τοπική αφετέρου αντίληψη των φαινοµένων και των θεωρητικών µοντέλων διευκολύνονται από τη δυνατότητα χρονικής διαχείρισης της εξέλιξης των εικονικών πειραµάτων σε τρεις τουλάχιστον κατευθύνσεις. Κατ αρχήν το στοιχείο της επιτάχυνσης του χρόνου στο ασφυκτικό πλαίσιο του σχολικού χρόνου δίνει τη δυνατότητα απόκτησης ολοκληρωµένης εικόνας των φαινοµένων. Επιπλέον η χρονική διαχείριση Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ

5 34 ΗΜΗΤΡΗΣ ΨΥΛΛΟΣ συνεπάγεται και την εύχρηστη δυνατότητα επανάληψης µέρους ή όλου του πειράµατος. Στην περίπτωση του εργαστηρίου Θερµότητας συνδυάζεται το «πάγωµα» της χρονικής εξέλιξης του πειράµατος µε την επανεκκίνησή του. Για παράδειγµα, σε φύλλο εργασίας σχετικό µε τη θερµιδοµετρία υπάρχουν κρίσιµα σηµεία όπου ζητείται από τους µαθητές να σταµατήσουν προσωρινά το πείραµα για να πάρουν τιµές από τη γραφική παράσταση και να αναλογιστούν τι και γιατί συµβαίνει. Ένα παράδειγµα κρίσιµου σηµείου είναι η χρονική στιγµή οπότε ένα από δύο δοχεία που περιέχουν διαφορετικό υγρό, καθώς αυτά θερµαίνονται, φτάνει στην ζητούµενη θερµοκρασία πρώτο. Έτσι οι µαθητές βλέπουν καθαρά ότι τα υγρά δεν χρειάζονται τον ίδιο χρόνο για να φτάσουν στην ίδια θερµοκρασία και έχουν τη δυνατότητα µε την προτροπή του εκπαιδευτικού να στοχάζονται σχετικά µε αυτό το δεδοµένο τη στιγµή που συµβαίνει στο πείραµα. Αυτό το «ξάφνιασµα» κατά τη διάρκεια του πειράµατος φάνηκε από τις παρατηρήσεις στην τάξη ότι παίζει σηµαντικό ρόλο στη διαδικασία µάθησης. Το σταµάτηµα του χρόνου ωστόσο δεν θα ήταν από µόνο του τόσο δυνατό στοιχείο, γιατί δεν θα µπορούσε ο µαθητής να έχει πρόσβαση στη χρονική εξέλιξη του πειράµατος µέχρι εκείνη τη στιγµή αν δεν υπήρχε η παροχή της επανεκκίνησης και της συγχρονικής καταγραφής. Συνδέοντας τα µοντέλα µε τους εικονικούς κόσµους Πρόσφατα υπάρχει µεγάλο ενδιαφέρον στην επιστηµονική και εκπαιδευτική κοινότητα για τη χρήση των µοντέλων και της µοντελοποίησης, ιδιαίτερα µε την εφαρµογή των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη διδασκαλία και τη µάθηση των Φυσικών Επιστηµών (Cullin & Crawford 2003, Crawford & Cullin 2004,). Σύµφωνα µε τους Gilbert & Boulter (1998), µοντέλο είναι µια αναπαράσταση µιας ιδέας, ενός αντικειµένου, ενός γεγονότος, µιας διαδικασίας ή ενός συστήµατος. Τα µοντέλα αποτελούν βασικό στοιχείο της αναπαραστασιακής διάστασης της επιστήµης, και είναι ένα κύριο µεθοδολογικό εργαλείο της επιστηµονικής έρευνας. Όλες οι έρευνες τονίζουν τη σπουδαιότητα των µοντέλων ως διδακτικά εργαλεία και την ικανότητά τους, αν αξιοποιούνται, να συµβάλλουν στη γνωστική εξέλιξη του µαθητή. Τα µοντέλα και οι εξωτερικές αναπαραστάσεις µπορεί να χρησιµοποιηθούν για να αποσαφηνίσουν πτυχές µιας επιστηµονικής εξήγησης, οι οποίες δεν είναι φανερές όταν η εξήγηση δίνεται µε γραπτό η προφορικό λόγο ή µαθηµατικούς τύπους. Οι οπτικές ιδιότητες ενός µοντέλου είναι χρήσιµες για την κατανόηση µιας επιστηµονικής ερµηνείας, αποµνηµονεύονται δε πιο εύκολα (Vosniadou et al. 2001). Η εκµάθηση των µοντέλων και η εφαρµογή τους συνιστούν µια ουσιαστική διαδικασία µάθησης. ιδακτικές προσεγγίσεις που βασίζονται σε µάθηση για τα µοντέλα ή µε τα µοντέλα εµπλέκουν τους µαθητές σε αυθεντικές πρακτικές χρήσης των µοντέλων ως εργαλεία για την περιγραφή, την ερµηνεία, τη διερεύνηση, την πρόβλεψη και εν τέλει την εποικοδόµηση της γνώσης. Η χρήση των µοντέλων µπορεί να δηµιουργεί «σκαλωσιές» στους µαθητές για να κατανοήσουν τα φυσικά φαινόµενα ή τα σύνθετα συστήµατα αλλά επίσης διευκολύνει και την κατανόηση στοιχείων της φύσης της επιστήµης. ιδασκαλία βασισµένη στα µοντέλα είναι αυτή που προωθεί την αξιοποίηση και αναθεώρηση των νοητικών µοντέλων των µαθητών για τα φαινόµενα και στην οποία η ανάπτυξη ενός αποδεκτού επιστηµονικού µοντέλου γίνεται µε την ενοποίηση πληροφοριών για τη δοµή, τη λειτουργία και τον αιτιολογικό µηχανισµό του φαινοµένου. Μερικοί ερευνητές έχουν εστιάσει το ενδιαφέρον τους στις ιδέες που έχουν οι µαθητές για την έννοια και τη χρήση των µοντέλων (Grosslight et al. 1991, Treagust et al. 2002). Άλλοι έχουν ως στόχο να µάθουν οι µαθητές µια συγκεκριµένη θεµατική ενότητα µε χρήση µοντέλων, ή να µάθουν για την έννοια και φύση των µοντέλων (Saari & Viiri 2001) και προτείνουν ότι ο µαθητής από την αρχή της µάθησής του θα πρέπει να µαθαίνει για τα µοντέλα. Ιδιαίτερο είναι το ενδιαφέρον των ερευνητών στο σχεδιασµό και την εφαρµογή µιας Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ KAI

6 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ 35 διδασκαλίας βασισµένη στα µοντέλα. Στη µάθηση µε µοντελοποίηση, οι µαθητές χρειάζεται να κατασκευάσουν ένα µοντέλο του οποίου η λειτουργία είναι παρόµοια µε το υπό µελέτη πραγµατικό σύστηµα. Πολλά λογισµικά έχουν αναπτυχθεί µε τα οποία οι µαθητές εµπλέκονται σε διαδικασίες κατασκευής κυρίως ποιοτικών µοντέλων ( ηµητρακοπούλου 2004). Εκτός από την οικοδόµηση των µοντέλων, υπάρχει η µάθηση από τα µοντέλα η οποία βασίζεται στις αλληλεπιδράσεις των µαθητών µε αυτά. Κατά τη διάρκεια της µαθησιακής διαδικασίας, οι µαθητές διερευνούν αλλαγές στα µοντέλα ή αντιστοιχούν αλλαγές στα φαινόµενα µε τις αλλαγές στα µοντέλα όταν αλλάζουν οι µεταβλητές που υπεισέρχονται και επηρεάζουν το φαινόµενο, όπως η απόσταση αντικειµένου φακού. Η µοντελοποίηση προϋποθέτει τη δηµιουργία ενός νοητικού πλαισίου που θα επιτρέψει στον εκπαιδευόµενο να συνειδητοποιήσει τη διαφορά ανάµεσα στην πραγµατικότητα και το µοντέλο. Ένα σηµαντικό όµως εύρηµα των ερευνών είναι ότι µαθητές αλλά και οι φοιτητές θεωρούν ότι το µοντέλο είναι πιστή αναπαράσταση αντικειµένων ή ότι είναι τα βήµατα που ακολουθεί ένας ερευνητής ή µια µέθοδος διδασκαλίας ή ένα πρότυπο µιας διαδικασίας (Grosslight et al. 1991, Windschitl & Thompson 2006). Η τάση αυτή φαίνεται ότι ενισχύεται και από την παρουσίαση των µοντέλων στα εκπαιδευτικά υλικά. Ανάλυση των εικονοποιήσεων σε βιβλία και λογισµικά αναδείχνει ότι οι υπάρχουσες αναπαραστάσεις φαινοµένων απεικονίζουν συνήθως ένα υβριδικό χώρο, όπου συνυπάρχει η εικονοποίηση των πραγµατικών αντικειµένων µαζί µε τις συµβολικές τους αναπαραστάσεις. Για παράδειγµα, τα σχολικά βιβλία ή τα λογισµικά που αναφέρονται στο κεφάλαιο της Γεωµετρικής Οπτικής, απεικονίζουν συνήθως ένα υβριδικό χώρο, όπου συνυπάρχει η εικονοποίηση των πραγµατικών αντικειµένων µαζί µε τα µοντέλα των ακτίνων και των παραγόµενων ειδώλων (Ηatzikarniotis et al. 2007). Ο αναγνώστης του βιβλίου ή ο παρατηρητής της οθόνης µπορεί να «δει» τα πραγµατικά αντικείµενα, τα είδωλά τους (ως «καθρέπτης»), τις αχτίνες ακόµη και τα φανταστικά είδωλα. Θεωρούµε ότι οι επιλογές αυτές έχουν συµβάλει στη δηµιουργία ισχυρών παρανοήσεων από τους µαθητές σχετικά µε τη φύση του φωτός και τα φαινόµενα οπτικής, οι οποίες αναφέρονται αναλυτικά στη βιβλιογραφία (Mίχας 2005). Ο καθορισµός συστηµατικών αντιστοιχίσεων µεταξύ του πραγµατικού συστήµατος και του µοντέλου που επιχειρεί να αναπαραστήσει το σύστηµα αποτελεί στοιχείο της µάθησης από τα µοντέλα και σύνδεσης των επιστηµονικών αναπαραστάσεων µε τον πραγµατικό κόσµο. Αυτές οι διασυνδέσεις προβάλλονται ως εκπαιδευτικός στόχος και αποτελούν αντικείµενο µελέτης των ερευνητών της ιδακτικής των ΦΕ και των πληροφορικών. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάστηκε και αναπτύσσεται το εικονικό εργαστήριο Γεωµετρικής Οπτικής. Βασική επιλογή, κατά το σχεδιασµό του λογισµικού, είναι ο διαχωρισµός του εικονικού εργαστηρίου, που αποδίδει µε αληθοφάνεια τα αντικείµενα και τα φαινόµενα, από τη συµβολική τους αναπαράσταση. Ταυτόχρονα υπάρχει ένας συζευγµένος µεν αλλά διακριτός συµβολικός χώρος, όπου αναπαρίστανται, σύµφωνα µε τα ισχύοντα επιστηµονικά µοντέλα, οι ακτίνες φωτός και η διάδοσή τους σε οπτικά µέσα, η εστίασή τους και ο σχηµατισµός των ειδώλων. Στο Σχήµα 3 απεικονίζονται οι βασικές σχεδιαστικές δοµές του εργαστηρίου Γεωµετρικής Οπτικής. Το καινοτοµικό στοιχείο είναι η διάκριση αλλά και η σύζευξη των εικονοποιήσεων των αντικειµένων και φαινοµένων του πραγµατικού κόσµου µε τις συµβολικές αναπαραστάσεις τους και οι ιδιαίτεροι χώροι επεξεργασίας των δεδοµένων. Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ

7 36 ΗΜΗΤΡΗΣ ΨΥΛΛΟΣ Συµβολικός χώρος (Μοντελοχώρος) Εικονικό εργαστήριο εδοµένα (Κάµερα) Εργαλεία Χώρος µελέτης Report Σχήµα 3. Οι διακριτοί και συζευγµένοι χώροι στο Εικονικό Εργαστήριο Οπτικής. Το εικονικό εργαστήριο Οπτικής είναι σε εξέλιξη και αναπτύσσεται ως µέρος ενός σύνθετου ανοικτού µαθησιακού περιβάλλοντος του «Α.ΜΑ.Π.» (Ανοικτό Μαθησιακό Περιβάλλον, όπως έχουµε παρουσιάσει σε άλλες εργασίες (Μπισδικιάν κ.ά. 2006, Hatzikraniotis et al. 2007). Το "Εικονικό Εργαστήριο Γεωµετρικής Οπτικής" του έργου Α.ΜΑ.Π. - όπως είχαν αναπτυχθεί και τα εργαστήρια στο Σ.Ε.Π. - αποτελεί ένα µικρόκοσµο µε: αντικείµενα που µπορούν να αλληλεπιδρούν οπτικά: φωτεινές πηγές µέσα διάδοσης, ενεργά στοιχεία (φακοί - κάτοπτρα - φίλτρα ), και εικονικά όργανα-συσκευές για τη µέτρηση και καταγραφή των εικονικών πειραµάτων. Ως επέκταση του έργου Σ.Ε.Π., στο έργο ΑΜ.Α.Π. εισάγουµε ενισχυµένη την οπτική απεικόνιση του κάθε εργαστηρίου. Στο πλαίσιο αυτής της εργασίας, µας ενδιαφέρει ότι υιοθετώντας τη γλώσσα java3d, τα εργαστήρια οµοιάζουν οπτικά µε πραγµατικά: τόσο το εργαστήριο ως σύνολο όσο και τα αντικείµενα στο κάθε εργαστήριο έχουν περισσότερο έντονη την τρισδιάστατη υφή. Το λογισµικό περιλαµβάνει πολλαπλούς χώρους και αντίστοιχα παράθυρα εργασίας για την πολύπλευρη προσέγγιση και µελέτη των οπτικών φαινοµένων, όπως φαίνεται στο Σχήµα 3 και όπως έχουµε αναπτύξει σε προηγούµενες εργασίες. Ο χρήστης, σε άµεση αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον, µπορεί να συνθέτει, να παρακολουθεί και να κατευθύνει την εκτέλεση ενός εικονικού πειράµατος, να πραγµατοποιεί µετρήσεις µε εικονικά όργανα κ.λπ. Το πρώτο βασικό στοιχείο του λογισµικού είναι το εικονικό εργαστήριο Κόσµος. Ο «Κόσµος» επικοινωνεί µε άλλα παράλληλα περιβάλλοντα συµβολικής απεικόνισης και χώρου ανάλυσης και επεξεργασίας δεδοµένων. Κάθε παράθυρο µπορεί να αποκρύπτεται ή να εµφανίζεται σε προκαθορισµένα µεγέθη. Στο παράθυρο του «Κόσµου» πραγµατοποιείται η σύνθεση και ρύθµιση των πειραµατικών διατάξεων. Το περιβάλλον είναι ανοικτό. Για το σκοπό αυτό διατίθεται αποθήκη εικονικών αντικειµένων, οργάνων και συσκευών. Από τη στιγµή της επιλογής, της εισόδου και της µετακίνησής τους (drug) στον εργαστηριακό πάγκο και µε την ενεργοποίηση µιας φωτεινής πηγής ή άλλου οργάνου, η φυσική συµπεριφορά (λειτουργία) των αντικειµένων θα είναι συνεχής. Η µορφή των αντικειµένων και η εµφάνιση των φαινοµένων είναι αληθοφανής και τρισδιάστατη όπως φαίνεται στο Σχήµα 4. Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ KAI

8 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ 37 Σχήµα 3. Ο εργαστηριακός πάγκος της Γεωµετρικής Οπτικής. Το δεύτερο βασικό στοιχείο του λογισµικού είναι ο Μοντελοχώρος όπου εµφανίζεται η σχηµατική αναπαράσταση της πειραµατικής διάταξης (µοντέλο του πειράµατος). Το µοντέλο του πειράµατος δεν αποτελεί στατική εικόνα, αλλά είναι δυναµικά συνδεδεµένο µε το πείραµα (κοινή µαθηµατική µηχανή). Αυτό που ενδιαφέρει στην εργασία είναι ότι η απεικόνιση µεταβάλλεται δυναµικά, καθώς ο χρήστης συνθέτει, τροποποιεί ή αναπροσαρµόζει την πειραµατική διάταξη. Η µεταβολή αυτή γίνεται σε πραγµατικό χρόνο. Ο Μοντελοχώρος επεκτείνεται και συσχετίζεται µε applet, το οποίο µπορεί να «εξάγεται» από τη µαθηµατική µηχανή του εργαστηρίου, µε απλούστερα 2D γραφικά. Τα applet µπορούν να λειτουργούν αυτοτελώς, ως διερευνήσεις σε προκαθορισµένη εργαστηριακή διάταξη, απλοποιηµένη ως προς τα γραφικά του εργαστηρίου. Μπορεί όµως να αποτελεί τη βάση ώστε ο µαθητής να επεκτείνει τη µελέτη του σε καταστάσεις που δεν θα ήταν ρεαλιστικές ως χειρισµοί σ ένα πραγµατικό εργαστηριακό «χώρο», όπως π.χ. τι θα γίνει αν µεταβάλλω συνεχώς, ως ένα όριο, το πάχος ενός η περισσότερων από τους φακούς. Στο Σχήµα 5 απεικονίζονται οθόνες από όλο το περιβάλλον του εικονικού εργαστηρίου Γεωµετρικής Οπτικής. Στο αριστερό µέρος δείχνεται ο εργαστηριακός πάγκος ο οποίος περιλαµβάνει πολλαπλές φωτεινές πηγές λάσερ που µπορεί να αναβοσβήνουν διαδοχικά, καθώς και γωνιοµετρικό δίσκο στον οποίο στερεώνεται κάτοπτρο. Ο δίσκος µπορεί να περιστρέφεται ώστε να αλλάζει η γωνία πρόσπτωσης. Στο δεξί µέρος της εικόνας απεικονίζεται ο διακριτός αλλά και διασυνδεµένος Μοντελοχώρος, στον οποίο τα αντικείµενα απεικονίζονται συµβολικά. Σηµαντική παροχή του λογισµικού είναι ότι ο Μοντελοχώρος µπορεί να εξάγει το σχετικό applet, όπως απεικονίζεται στο δεξί κάτω µέρος του σχήµατος. Αξιοποιώντας τις σχετικές δυνατότητες της Java, προσφέρουµε στο µαθητή τη δυνατότητα να εκτελέσει διερευνητική εργασία όχι µόνο στο εικονιζόµενο πραγµατικό κόσµο αλλά και στον χώρο των µοντέλων, δηλαδή να αλληλεπιδράσει και να µάθει από τα µοντέλα της Γεωµετρικής Οπτικής.. Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ

9 38 ΗΜΗΤΡΗΣ ΨΥΛΛΟΣ Ο Μοντελοχώρος Το εικονικό εργαστήριο Το Applet της Οπτικής Σχήµα 5. ιασύνδεση κόσµου και µοντέλων στη µελέτη της ανάκλασης. Οι µαθητές µπορεί να αλλάζουν κάτοπτρα, να τα τοποθετούν στο γωνιοµετρικό δίσκο, να αλλάζουν την απόσταση των πηγών από το κάτοπτρο και να παρατηρούν συγχρονικά αυτές τις αλλαγές στο Μοντελοχώρο, όπου µπορούν να πάρουν µετρήσεις γωνιών και αποστάσεων. Η απεικόνιση του εργαστηριακού πειράµατος ως µοντέλο βοηθά τους µαθητές να συνδέσουν την εικόνα ενός «ρεαλιστικού κόσµου» (εργαστήριο) µε τα επιστηµονικά µοντέλα και τις σχηµατικές αναπαραστάσεις τους, αλλά και να παρατηρήσουν τις διαφορές του πραγµατικού από το µοντέλο του, δηλαδή να µη ταυτίσουν το µοντέλο µε τον υλικό κόσµο. Συµπεράσµατα Στην εργασία αυτή υποστηρίχθηκε ότι στα εικονικά εργαστήρια οι µαθητευόµενοι έχουν τη δυνατότητα να προσοµειώνουν µε αληθοφάνεια αντικείµενα, φαινόµενα και την εξέλιξή τους, καθώς και πειραµατικές διαδικασίες. Στα εικονικά εργαστήρια, τα µεγέθη απεικονίζονται µε πολλαπλούς τρόπους, ενώ υπάρχει η δυνατότητα να διασυνδεθούν συµβολικές αναπαραστάσεις και µοντέλα των υπό µελέτη φαινοµένων. Στο εργαστήριο Σ.Ε.Π. η έµφαση είναι στη χρονική εξέλιξη και στις αντίστοιχες γραφικές παραστάσεις λόγω της φύσης των θερµικών φαινοµένων. Στο εργαστήριο της Γεωµετρικής Οπτικής υπάρχει διακριτός Μοντελοχώρος. Λόγω της φύσης του αντικειµένου, η έµφαση είναι στις χωρικές µεταβολές των φαινοµένων. Αποδίδουµε στο "εικονικό εργαστήριο" ένα χαρακτήρα συµπληρωµατικό των κλασικών πρακτικών µελέτης του πραγµατικού κόσµου, από τον οποίο προέρχονται οι εµπειρίες των µαθητών και η αίσθηση των φαινοµένων, µε στόχο την αντιµετώπιση των περιορισµών των κλασικών εργαστηριακών πρακτικών, την ακριβή αναπαράσταση και την ενίσχυση της παραµετρικής προσέγγισης των εννοιών και των φαινοµένων. Στο εικονικό εργαστήριο, η εξέλιξη των φαινοµένων και η αντίστοιχη εξέλιξη των θεωρητικών αναπαραστάσεων δηµιουργούν ένα τεχνολογικά εµπλουτισµένο περιβάλλον, το οποίο υποστηρίζει τη διασύνδεση των υπό µελέτη φυσικών φαινοµένων µε τα επιστηµονικά µοντέλα. Οι συγχρονικές αναπαραστάσεις είτε γραφηµάτων είτε χωρικών µεταβολών φαίνεται ότι ενεργούν ως σκαλωσιές στους µαθητές για την ερµηνεία των δεδοµένων και των ποιοτικών µεταβολών (Vreman & de Jong 2004). Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ KAI

10 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ 39 Στο εικονικό εργαστήριο οι µαθητές έχουν δυνατότητες ευκολότερης συλλογής και καταγραφής δεδοµένων ή εκτέλεσης άλλων µηχανιστικών διαδικασιών. Το βάρος εποµένως της διδακτικής διαδικασίας µετατοπίζεται, εν δυνάµει, προς την πλευρά της παρατήρησης, της ερµηνείας και της συζήτησης µεταξύ των µαθητών, µε αποτέλεσµα να αναπτύσσονται οι διερευνητικές και αναλυτικές τους ικανότητες (Linn 2003). Εκτός από τις µελέτες µας στην περιοχή της θερµότητας που αναφέραµε παραπάνω, άλλοι ερευνητές διαπιστώνουν ότι όταν οι µαθητές εργάζονται µε προσοµειωµένα µοντέλα τότε συνδέουν τα παρατηρούµενα αντικείµενα µε τη σχετική θεωρία (Buty et al. 2004). Πρόσφατα διενεργούνται έρευνες στις οποίες συγκρίνονται αποτελέσµατα σχετικά µε την κατανόηση των γνώσεων σε περιοχές όπως η θερµότητα και ο ηλεκτρισµός, καθώς και πειραµατικών διαδικασιών από µαθητές οι οποίοι έχουν συµµετάσχει σε εργαστηριακές διδασκαλίες µε πραγµατικά και εικονικά εργαστήρια. Φαίνεται ότι τα γνωστικά ή ακόµα και τα διαδικαστικά αποτελέσµατα των συµµετεχόντων µαθητών σε εικονική πειραµατική εργασία δεν υστερούν από την πραγµατική και µάλιστα σε ορισµένες περιπτώσεις συγκριτικά υπερτερούν (Triona & Klahr 2003, Finkelstein et al. 2005, Zacharia & Evagorou 2005, Ολυµπίου κ.ά. 200,). Βέβαια δεν είναι µόνο το µαθησιακό περιβάλλον που επηρεάζει τα αποτελέσµατα αλλά και η ένταξή τους στις κατάλληλες διδακτικές διαδικασίες. Επισηµαίνουµε τέλος ότι είναι δύσκολη η κατανόηση ότι το επιστηµονικό µοντέλο είναι αναπαράσταση ενός αντικειµένου, ενός φαινοµένου, µιας διαδικασίας, ενός συστήµατος ή θεωριών (Gilbert et al. 2000) και ότι είναι ισχυρό εργαλείο για τον έλεγχο υποθέσεων. Επίσης είναι δύσκολη η συσχέτιση των αναπαραστάσεων µε την πραγµατικότητα και η δηµιουργία των κατάλληλων δεσµών (Balachef 2004). Θεωρούµε ότι αποτελεί ένα βασικό σκοπό της διδασκαλίας των Φυσικών Επιστηµών σύµφωνο µε τη φύση τους, ο οποίος αποκτά νέα δυναµική µε τη χρήση των πλούσιων µαθησιακών περιβαλλόντων που αναλύσαµε στην εργασία και αποτελούν αντικείµενο έρευνας και ανάπτυξης. Ευχαριστίες Ο συγγραφέας εκφράζει τις ευχαριστίες του στην υποστήριξη του ΙΤΥ για την ανάπτυξη του «Ανοικτού Μαθησιακού Περιβάλλοντος» (Α.ΜΑ.Π.) στο πλαίσιο του έργου «Χρυσαλλίδες», όπως και κατά το παρελθόν κατά τη διαδικασία ανάπτυξης του έργου Σ.Ε.Π. Παραποµπές ηµητρακοπούλου, A. (2004). Τρέχουσες και νέες τάσεις στις εφαρµογές των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών για τη διδασκαλία των φυσικών επιστηµών. Στο Ι. Κεκές (επιµ.), Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση, Ζητήµατα Σχεδιασµού και Εφαρµογών, Φιλοσοφικές-Κοινωνικές Προεκτάσεις, Ειδική Έκδοση Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, Εκδόσεις Ατραπός, σσ Λεύκος, Ι., Ψύλλος,., Χατζηκρανιώτης, Ε., Παπαδόπουλος, Α. (2005), Μια πρόταση για την εργαστηριακή υποστήριξη της διδασκαλίας της Θερµικής Ακτινοβολίας µε συνδυασµένη χρήση εργαλείων ΤΠΕ, Γιαλαµά Α. Τζιµόπουλος Ν., Χλωρίδου Α. (επιµ.), Πρακτικά του 3ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ιδακτική Πράξη», Σύρος, σσ Μίχας Π. (2005). Η διδακτική της Οπτικής µέσα από µια διαχρονική µατιά. Εκδόσεις «Τυπωθήτω», Γ. αρδάνος, Αθήνα. Μπισδικιάν, Γκ., Ψύλλος,., Χατζηκρανιώτης Ε., & Μπάρµπας, Α. (2006). Ένα Ανοικτό Μαθησιακό Περιβάλλον (Α.ΜΑ.Π) στην περιοχή της Οπτικής. Στο. Ψύλλος και Β. αγδιλέλης (επιµ.), 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Επιστηµονικής Ένωσης Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (Ε.Τ.Π.Ε.) «Οι Τεχνολογίες Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ

11 40 ΗΜΗΤΡΗΣ ΨΥΛΛΟΣ της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση», σελ Θεσσαλονίκη: Μηχανισµός Εκδόσεων Πανεπιστηµίου Μακεδονίας. Ολυµπίου Γ., Ζαχαρία Ζ., Παπαευριπίδου Μ. (2007). ιερεύνηση της βελτίωσης της εννοιολογικής κατανόησης προπτυχιακών φοιτητών για τη θερµότητα και τη θερµοκρασία µέσα από εικονικά και πραγµατικά περιβάλλοντα πειραµατισµού. Στο Κατσίκης Α., Κώτσης Κ., Μικρόπουλος Α., Τσαπαρλής Γ. (επιµ.), 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ιδακτικής Φυσικών Επιστηµών και Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2003). ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.). Ιστοσελίδα Π.Ι. (pi-schools.gr). Τσελφές, Β. (2002). οκιµή και πλάνη: Το εργαστήριο στη διδασκαλία των ΦΕ, Αθήνα: Νήσος. Ψύλλος, Αργυράκης Π, Βλαχάβας Ι, Χατζηκρανιώτης Ε, Μπισδικιάν Γκ, Ρεφανίδης Ι, Λεύκος Ι, Κοροµπίλης Κ, Βράκας, Γάλλος Λ, Πετρίδου Ε, Νικολαϊδης Ι, (2000). Σύνθετο Εικονικό Περιβάλλον για τη διδασκαλία Θερµότητας Θερµοδυναµικής, Πρακτικά 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Πάτρα σσ Ψύλλος,., Μπισδικιάν, Γκ. (2004). "Τεχνολογίες Πληροφόρησης στο διερευνητικό εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών" στο Βλαχάβας, Ι., αγδιλέλης Β., Ευαγγελίδης Γ., Παπαδόπουλος Γ., Σατρατζέµη Μ., Ψύλλος. (επιµ.), Οι Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην Ελληνική Εκπαίδευση: Απολογισµός και Προοπτικές. Εκδόσεις Πανεπιστηµίου Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη. Βalacheff, N (2004). Knowledge the keystone of TELdesign, in Grioriadoy M. et al. (eds.) Proceedings of 4rth Panhellenic Conference ICT in Education, pp, Buty, C. (2002). Modelling in geometrical optics using a microcomputer. In D. Psillos and H. Niedderer (eds.), Teaching and learning in the science laboratory. Kluwer Dordrecht, pp Bybee, R. & Champangne, A. (2000). The National Science Education Standards. Science Teacher, 67(1), Crawford, B. A., & Cullin, M. J. (2004). Supporting prospective teachers conceptions of modeling in science. International Journal of Science Education, 26 (11), Cullin, M., & Crawford, B. A. (2003). Using technology to support prospective science teachers in learning and teaching about scientific models. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 2 (4), de Jong T. et al. (1999). The integration of computer simulation and learning support: an example from the physics domain of collisions, Journal of Research in Science Teaching, 36, Finkelstein N. D., Adams W. K., Keller C. J., Kohl P. B., Perkins K. K., Podolefsky N. S., Reid S., & LeMaster R. (2005). When learning about the real world is better done virtually: A study of substituting computer simulations for laboratory equipment. Phys. Rev. ST Phys. Educ. Res. 1, Gilbert, K. J., Boulter, J. C, & Elmer, R. (2000). Positioning models in science education and in design and technology education. Ιn J. K. Gilbert & C. J. Boulter (eds.), Developing models in science education, Kluwer Academic Publishers, pp Grosslight, L., Unger, C., & Jay, E. (1991). Understanding models and their use in science: conceptions of middle and high school students and experts. Journal of Research in Science Teaching, 28, Jimoyiannis. A. & Komis V. (2001). Computer simulations in physics teaching and learning: a case study on students understanding of trajectory motion. Computers & Education, 36, Justi, S. R., & Van Driel J. H. (2005). The development of science teachers knowledge on models and modelling: promoting, characterizing and understanding the process. International Journal of Science Education, 27, Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ KAI

12 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ 41 Hatzikraniotis, E., Bisdikian, G., Barbas, A., & Psillos, D (2007). Οptilab: design and development of an integrated virtual laboratory for teaching optics, Computer Based Learning in Science Conference, Crete. Justi, S. R., & Van Driel J. H. (2005). The development of science teachers knowledge on models and modeling: promoting, characterizing and understanding the process. International Journal of Science Education,2 7, Kocijancic, S., & O Sullivan, C. (2004). Real or virtual laboratories in science education: Is it really a dilemma? Informatics in Education 3, 2, Linn M., C., (2003). Technology and science education: Starting points, research programs, and trends. International Journal of Science Education, 25, Niedderer, H., Sander, F., Goldberg, F., Otero, V., Jorde, D., Slotta, J., Stroemme, A., Fisher, H.E., Hucke, L., Tiberghien, A., & Vince, J. (2003). Research about the use of information technology in science education. In: Psillos, D., Kariotoglou, P., Tselfes, V., Hatzikraniotis, E., Fassoulopoulos, G., Kallery, M. (eds.), Science Education Research in the Knowledge Based Society. Dordrecht Kluwer Academic Publishers, pp Petridou, E., Psillos, D., Lefkos, I., Fourlari, S., & Hatzikraniotis, E. (2005). Investigating the use of simulated laboratory for teaching aspects of calorimetry to secondary education students, CBLIS 2005, Slovakia. PROJECT American Association for the Advancement of Science (AAAS). project2061.org. Psillos, D., & Niedderer, H. (2002) (eds.). Teaching and learning in the science laboratory, Kluwer Academic Publishers, The Netherlands. Saari, H., & Viiri, J. (2003). A research-based teaching sequence for teaching the concept of modelling to seventh-grade students. International Journal of Science Education, 25, Sassi, E, (2001). Computer supported lab-work in physics education:advantages and problems, in R. Pinto & S. Surinach (eds): Proceedings of the International Conference Physics Teacher Education Beyond 2000, CD Production Calidos, Barcelona. Treagust, D. F., Chittleborough, G., & Mamiala, L. T. (2002). Students understanding of the role of scientific models in learning science. International Journal of Science Education, 24, Triona, L. and Klahr, D. (2003). Point and click or grab and heft: Comparing the influence of physical and virtual instructional materials on elementary school students ability to design experiments. Cognition and Instruction, 21, Vosniadou S., Ioannides C., Dimitrakopoulou A., & Papademetriou E. (2001). Designing learning environment to promote conceptual change in science. Learning and Instruction, 11, Vreman-de Olde, C. & de Jong T. (2004). Student-generated assignments about electrical circuits in a computer simulation. International Journal of Science Education, 26, Zacharia, Z., C., & Evagorou, M. (2005). Comparing the impact of virtual and real experiments on undergraduate student s conceptual understanding in physics. Presented in ESERA 2005 Conference Contributions of research to enhancing students interest in learning science. Webb, M.E. (2005). Affordances οf ICT In science learning; implications for an integrated pedagogy. International Journal of Science Education, 27, Windschitl, M., & Thompson, J. (2006). Transcending simple forms of school science investigation: The impact of preservice instruction on teachers understandings of modelbased inquiry. American Educational Research Journal, 43, Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 180 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Αλέκος Μπάρµπας ευτεροβάθµια Εκπαίδευση albarbas@otenet.gr ηµήτρης Ψύλλος

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία ηλεκτρικών κυκλωμάτων με το εικονικό εργαστήριο και τα applets του Ανοικτού Μαθησιακού Περιβάλλοντος (ΑΜΑΠ)

Διδασκαλία ηλεκτρικών κυκλωμάτων με το εικονικό εργαστήριο και τα applets του Ανοικτού Μαθησιακού Περιβάλλοντος (ΑΜΑΠ) Διδασκαλία ηλεκτρικών κυκλωμάτων με το εικονικό εργαστήριο και τα applets του Ανοικτού Μαθησιακού Περιβάλλοντος (ΑΜΑΠ) Α. Ταραμόπουλος 1, Δ. Ψύλλος 1, Ε. Χατζηκρανιώτης 2 ttar@sch.gr, psillos@eled.auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση αντιλήψεων μαθητών/τριών Γυμνασίου για τα μοντέλα από τη συμμετοχή τους σε διδακτική παρέμβαση βασισμένη στα μοντέλα

Διερεύνηση αντιλήψεων μαθητών/τριών Γυμνασίου για τα μοντέλα από τη συμμετοχή τους σε διδακτική παρέμβαση βασισμένη στα μοντέλα Διερεύνηση αντιλήψεων μαθητών/τριών Γυμνασίου για τα μοντέλα από τη συμμετοχή τους σε διδακτική παρέμβαση βασισμένη στα μοντέλα Ελένη Πετρίδου 1, Ιωάννης Σούλιος 2, Δημήτρης Ψύλλος 3 epet@eled.auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Φως και χρώματα: μία διδακτική πρόταση με τη βοήθεια ΤΠΕ

Φως και χρώματα: μία διδακτική πρόταση με τη βοήθεια ΤΠΕ Φως και χρώματα: μία διδακτική πρόταση με τη βοήθεια ΤΠΕ Ψυκαράκη Χριστίνα 1, Ζαράνης Νικόλαος 2 kristinec86@gmail.com, nzaranis@edc.uoc.gr 1 Εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης 2 Επίκουρος Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά αντικείµενα (1/2)

Μαθησιακά αντικείµενα (1/2) Το αποθετήριο µαθησιακών αντικειµένων για το ηµοτικό και το Γυµνάσιο: Προτάσεις διδακτικής αξιοποίησης στην πράξη Π. Τουκίλογλου, Α. Πέτσος, Π. Τσάκωνας, Α. Σαριδάκη, Α. Παλιούρας, Ε. Χριστοπούλου, Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Φυσική στο φωτόδεντρο: θεωρητική προσέγγιση, μεθοδολογία, τεχνολογίες

Η Φυσική στο φωτόδεντρο: θεωρητική προσέγγιση, μεθοδολογία, τεχνολογίες Η Φυσική στο φωτόδεντρο: θεωρητική προσέγγιση, μεθοδολογία, τεχνολογίες Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Συνεργάτης ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και εφαρμογή μιας Διδακτικής-Μαθησιακής Ακολουθίας για τη προσέγγιση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαφορετικά περιβάλλοντα

Ανάπτυξη και εφαρμογή μιας Διδακτικής-Μαθησιακής Ακολουθίας για τη προσέγγιση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε διαφορετικά περιβάλλοντα ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Διδασκαλία και μάθηση των δυναμικών αλληλεπιδράσεων σε φοιτητές/τριες παιδαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 176 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Σωτηρόπουλος Παναγιώτης 1 -

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθετο Εικονικό Περιβάλλον για τη διδασκαλία Θερµότητας- Θερµοδυναµικής

Σύνθετο Εικονικό Περιβάλλον για τη διδασκαλία Θερµότητας- Θερµοδυναµικής 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 331 Σύνθετο Εικονικό Περιβάλλον για τη διδασκαλία Θερµότητας- Θερµοδυναµικής.Ψύλλος 1, Π.Αργυράκης 2, Ι.Βλαχάβας 3, Ε.Χατζηκρανιώτης 2, Γ.Μπισδικιάν 1, Ι.Ρεφανίδης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Σχεδίαση µικρών εξειδικευµένων προγραµµάτων, νόµοι κίνησης, Φύλλα εργασίας.

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Σχεδίαση µικρών εξειδικευµένων προγραµµάτων, νόµοι κίνησης, Φύλλα εργασίας. Το «εικονικό εργαστήριο» για τη µελέτη των νόµων του Νεύτωνα σε τρία διαφορετικά περιβάλλοντα: Modellus, Interactive Physics, Microworlds Pro Ρόδος, 26 29 Σεπτεµβρίου 2002 Νίκος απόντες, Θανάσης Γεράγγελος,

Διαβάστε περισσότερα

"Η Θερµική Ισορροπία" στο ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών

Η Θερµική Ισορροπία στο ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Το ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες ηµοτικού) τάξεις Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ηλεκτροµαγνητισµός (ηλεκτρισµός και µαγνήτες)» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Ευρυπίδης Χατζηκρανιώτης, λεκτ. Τμήμα Φυσικής, ΑΠΘ, evris@physics.auth.gr Γκαραμπέτ Μπισδικιάν, υπ. Διδ. ΠΤΔΕ, ΑΠΘ, Garo@vergina.eng.auth.gr Δημήτρης Ψύλλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αναπνευστικό σύστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας. Όραμα και στόχοι του τμήματος 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διδασκαλία-μάθηση των Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας

Πειραματική διδασκαλία-μάθηση των Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας Πειραματική διδασκαλία-μάθηση των Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας Πατσαδάκης Μανώλης Σχολικός Σύμβουλος 5 ης Περιφέρειας Δημοτικής Εκπ/σης Λάρισας empat@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικά και εργονοµικά χαρακτηριστικά των σχολικών εργαστηρίων Πληροφορικής. Μία µελέτη περίπτωσης.

Τεχνικά και εργονοµικά χαρακτηριστικά των σχολικών εργαστηρίων Πληροφορικής. Μία µελέτη περίπτωσης. 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 145 Τεχνικά και εργονοµικά χαρακτηριστικά των σχολικών εργαστηρίων Πληροφορικής. Μία µελέτη περίπτωσης. Αθανάσιος Τζιµογιάννης 1 & Ευάγγελος Θεοδώρου 2 1 ιδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Τα εµπλουτισµένα ηλεκτρονικά βιβλία Πληροφορικής Γυµνασίου και η ένταξή τους στην εκπαιδευτική πρακτική

Τα εµπλουτισµένα ηλεκτρονικά βιβλία Πληροφορικής Γυµνασίου και η ένταξή τους στην εκπαιδευτική πρακτική Τα εµπλουτισµένα ηλεκτρονικά βιβλία Πληροφορικής Γυµνασίου και η ένταξή τους στην εκπαιδευτική πρακτική Α. Σαριδάκη, Π. Τσάκωνας, Α. Παλιούρας, Ε. Χριστοπούλου, Α. Πέτσος, Π. Τουκίλογλου, Α. Τζιµογιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ευάγγελος Κολτσάκης, ΠΕ0401 ΣΧΟΛΕΙΟ Καλλιτεχνικό Σχολείο Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκη, 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογική Παιδαγωγική Γνώση Περιεχομένου για τις Φυσικές Επιστήμες: Μια εφαρμογή στην επιμόρφωση επιμορφωτών εκπαιδευτικών

Η Τεχνολογική Παιδαγωγική Γνώση Περιεχομένου για τις Φυσικές Επιστήμες: Μια εφαρμογή στην επιμόρφωση επιμορφωτών εκπαιδευτικών Η Τεχνολογική Παιδαγωγική Γνώση Περιεχομένου για τις Φυσικές Επιστήμες: Μια εφαρμογή στην επιμόρφωση επιμορφωτών εκπαιδευτικών Αθανάσιος Τζιμογιάννης ajimoyia@uop.gr Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 475 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ Μαστρογιάννης Αθανάσιος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Θεματική ενότητα: Σχεδίαση πολυμεσικών εφαρμογών Ενδεικτικό Θέμα: Θέμα 1. Τα πολυμέσα στην εκπαίδευση: Σχεδίαση πολυμεσικής εφαρμογής για την διδασκαλία ενός σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της κίνησης με χρήση βίντεο-μετρήσεων και του διαδικτύου: Μία εναλλακτική μέθοδος εισαγωγής των ΤΠΕ στη διδασκαλία της Φυσικής

Μελέτη της κίνησης με χρήση βίντεο-μετρήσεων και του διαδικτύου: Μία εναλλακτική μέθοδος εισαγωγής των ΤΠΕ στη διδασκαλία της Φυσικής Μελέτη της κίνησης με χρήση βίντεο-μετρήσεων και του διαδικτύου: Μία εναλλακτική μέθοδος εισαγωγής των ΤΠΕ στη διδασκαλία της Φυσικής Μαρία Τσακίρη 1,2, Ευριπίδης Χατζηκρανιώτης 2 mtsakiri@auth.gr, evris@physics.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Σωματιδιακά μοντέλα και μικρόκοσμος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Εισαγωγή. ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Σωματιδιακά μοντέλα και μικρόκοσμος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Σωματιδιακά μοντέλα και μικρόκοσμος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Το Πρότυπο του Μικρόκοσμου

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Ηρακλείου amargariti@sch.gr 3 Υπεύθυνος Εργαστηρίου Φ.Ε. στο 9 ο Δ.Σ. Ρεθύμνου, ntsag@edc.uoc.gr

Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Ηρακλείου amargariti@sch.gr 3 Υπεύθυνος Εργαστηρίου Φ.Ε. στο 9 ο Δ.Σ. Ρεθύμνου, ntsag@edc.uoc.gr Εργαστήριο 1: Καινοτόμες Πειραματικές Προσεγγίσεις στη Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών ΟΡΓΑΝΩΣΗ - ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Σταύρου Δημήτρης, Καλαϊτζιδάκη Μαριάννα, Μιχαηλίδης Γ. Παναγιώτης Εργαστήριο Διδακτικής Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη και Πραγµατοποίηση Απλών Αντιδράσεων Οξειδοαναγωγής µε τη Χρήση Applets και Εφαρµογή στο Σχολικό Εργαστήριο

Πρόβλεψη και Πραγµατοποίηση Απλών Αντιδράσεων Οξειδοαναγωγής µε τη Χρήση Applets και Εφαρµογή στο Σχολικό Εργαστήριο Πρόβλεψη και Πραγµατοποίηση Απλών Αντιδράσεων Οξειδοαναγωγής µε τη Χρήση Applets και Εφαρµογή στο Σχολικό Εργαστήριο Παπανούσκας Μιχάλης Καθηγητής Χηµείας, 1 ο Γενικό Λύκειο Καρδίτσας papanouskas@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET

Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET 1 Επιχειρήματα υπέρ της ένταξης της τεχνολογίας στη διδασκαλία Έχει εισβάλει σε όλες τις πτυχές της ζωής μας Είναι μέσο για οικονομική ανάπτυξη: αναπτύσσει δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός από Ιανουάριο 2007 έως Ιούνιο 2007

Προγραµµατισµός από Ιανουάριο 2007 έως Ιούνιο 2007 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ2006-07 Σ Ε ΛΑΡΙΣΑΣ Προγραµµατισµός από Ιανουάριο 2007 έως Ιούνιο 2007 β επίπεδο Επιστηµονικός Γραµµατισµός Υπεύθυνος καθηγητής: Αβραάµ Κοέν Θέµα - άξονες ανάπτυξης Στοχοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Απόψεις EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy Γιατίοιορισμοίενόςκλάδουείναισημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

επιμόρφωση των εκπαιδευτικών από το

επιμόρφωση των εκπαιδευτικών από το Η χρήση του ΕΛ/ΛΑΚ στην εκπαίδευση: Εμπειρίες και καλές πρακτικές Ηχρήση της πλατφόρμας moodle στη διαδικτυακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών από το Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας της Ελλάδος Ιωάννα Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 225 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ Σοφία Σωτηρίου Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Θεμιστοκλέους 88, Αθήνα 10681 E-Mail: ssot@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η κατασκευή Poster ως Οπτικό Εργαλείο Σκέψης στη ιδασκαλία: Η χρήση του καινοτόµου λογισµικού PosterGenius στην εκπαιδευτική διαδικασία

Η κατασκευή Poster ως Οπτικό Εργαλείο Σκέψης στη ιδασκαλία: Η χρήση του καινοτόµου λογισµικού PosterGenius στην εκπαιδευτική διαδικασία Η κατασκευή Poster ως Οπτικό Εργαλείο Σκέψης στη ιδασκαλία: Η χρήση του καινοτόµου λογισµικού PosterGenius στην εκπαιδευτική διαδικασία Μουστακίδης Θεόφιλος 1, Βαρδής Φοίβος 2 1 Μαθητής Ε 1 Τάξης, 2 ο

Διαβάστε περισσότερα