Η Κατάθλιψη ως Προγνωστικός Παράγοντας Επαναπρόσληψης Βάρους σε Πρόγραµµα Πρόληψης για το Σακχαρώδη ιαβήτη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Κατάθλιψη ως Προγνωστικός Παράγοντας Επαναπρόσληψης Βάρους σε Πρόγραµµα Πρόληψης για το Σακχαρώδη ιαβήτη"

Transcript

1 Diabetes Care 36: , 2013 Η Κατάθλιψη ως Προγνωστικός Παράγοντας Επαναπρόσληψης Βάρους σε Πρόγραµµα Πρόληψης για το Σακχαρώδη ιαβήτη David W. Price 1, 2, Yong Ma 3, Richard R. Rubin 4, 5, Leigh Perreualt 6, George A. Bray 7, David Marrero 8, William C. Knowler 9, Elizabeth Barrett-Connor 1 0, D. Yvette La Coursiere 1 1 for the Diabetes Prevention Program Research Group 1Institute for Health Research, Kaiser Permanente Colorado, Denver, Colorado, 2Department of Family Medicine, University of Colorado Anschutz Medical Campus, Aurora, Colorado, 3 Biostatistics Center, George Washington University, Rockville, Maryland, 4 Department of Medicine, Johns Hopkins University School of Medicine, Baltimore, Maryland, 5 Department of Pediatrics, Johns Hopkins University School of Medicine, Baltimore, Maryland, 6 Department of Endocrinology, University of Colorado University of Colorado Anschutz Medical Campus, Aurora, Colorado, 7 Pennington Biomedical Research Center, Baton Rouge, Louisiana; the 8Department of Medicine, Indiana University School of Medicine, Indianapolis, Indiana, 9 National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, Phoenix, Arizona, 10 Department of Family and Preventative Medicine, University of California, San Diego, La Jolla, California, 11 Department of Reproductive Medicine, University of California, San Diego, La Jolla, California. Υπεύθυνος αλληλογραφίας: David W. Price, or DOI: /dc Clinical trial reg. nos. NCT and NCT , clinicaltrials.gov. ΣΚΟΠΟΣ Να καθοριστεί εάν τα συµπτώµατα κατάθλιψης, ή η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων προβλέπουν την ανάκτηση του σωµατικού βάρους για υπέρβαρα άτοµα µε διαταραγµένη ανοχή στη γλυκόζη (IGT), τα οποία κατάφεραν επιτυχώς να χάσουν το αρχικό τους βάρος. ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στη µελέτη συµµετείχαν άτοµα που κατάφεραν να χάσουν τουλάχιστον το 3% του αρχικού σωµατικού βάρους τους µετά από 12 µήνες συµµετοχής στο τυχαιοποιηµένο ελεγχόµενο Πρόγραµµα Πρόληψης ιαβήτη (DPP) συνέχισαν σε ειδική οµάδα θεραπείας (µετφορµίνη, εντατικός τρόπος ζωής ή εικονικό φάρµακο) και παρακολουθούνταν σύµφωνα µε τη Μελέτη Έκβασης Αποτελεσµάτων του Προγράµµατος Πρόληψης ιαβήτη (DPPOS). Ως ανάκτηση βάρους ορίσθηκε η επιστροφή στο σωµατικό βάρος αναφοράς του DPP. Το σωµατικό βάρος των συµµετεχόντων και η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων αξιολογούνταν κάθε 6 µήνες. Τα συµπτώµατα κατάθλιψης (βαθµολογία στην Κλίµακα Κατάθλιψης Beck [BDI] 11) αξιολογούνταν κάθε 12 µήνες. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μόνο το 2,7% της συνολικής κοόρτης είχε στην αρχή µέτρια έως σοβαρά συµπτώµατα κατάθλιψης, ενώ οι περισσότεροι από τους συµµετέχοντες µε BDI βαθµολογία 11 παρουσίασαν ήπια συµπτώµατα κατά τη διάρκεια της περιόδου παρατήρησης. Σε µη προσαρµοσµένες αναλύσεις, τόσο τα συµπτώµατα της κατάθλιψης (αναλογία κινδύνου 1,31 [95% CI ], P=0,03) όσο και η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων, είτε κατά την προηγούµενη επίσκεψη (1,72 [1,37-2,15], Ρ=0,0001) ή αθροιστικά ως ποσοστό των επισκέψεων (1,005 [1,002-1,008], Ρ=0,0003) αποτέλεσαν παράγοντα πρόβλεψης της µετέπειτα επαναπρόσληψης βάρους. Μετά την προσαρµογή πολλαπλές συµµεταβλητές, η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων παρέµεινε σηµαντικός παράγοντας πρόβλεψης της επαναπρόσληψης βάρους (Ρ<0,0001 για την προηγούµενη επίσκεψη µελέτης, Ρ=0,0005 για την αθροιστική µέτρηση), αντίθετα µε τα συµπτώµατα κατάθλιψης. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Για τα άτοµα µε IGT που δεν πάσχουν από σοβαρή κατάθλιψη και τα οποία αρχικά χάνουν βάρος, η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο επαναπρόσληψης βάρους. Τόµος 6 - Τεύχος 3 [23]

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ H κατάθλιψη είναι κοινή σε παχύσαρκα άτοµα (1-4) και είναι % πιο διαδεδοµένη σε άτοµα µε σακχαρώδη διαβήτη συγκριτικά µε το γενικό πληθυσµό (3,4). Τα συµπτώµατα της κατάθλιψης σχετίζονται µε τον αυξηµένο κίνδυνο εµφάνισης διαβήτη τύπου 2 (5,6) και η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων µπορεί επίσης να συνδέεται µε την ανάπτυξη του διαβήτη σε άτοµα υψηλού κινδύνου (7-9). Τα συµπτώµατα κατάθλιψης και τα αντικαταθλιπτικά φάρµακα έχουν συσχετιστεί µε το υπερβολικό βάρος/παχυσαρκία των ατόµων µε ή σε αυξηµένο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2 (7,10). Η κατάθλιψη είναι γνωστό ότι µειώνει την τήρηση των συστάσεων θεραπείας σε διάφορες χρόνιες ασθένειες, συµπεριλαµβανοµένου του διαβήτη (11,12). Το γεγονός αυτό αυξάνει τις πιθανότητες για τα προβλήµατα που σχετίζονται µε τα κίνητρα και τη συγκέντρωση, δύο από τα πιο κύρια συµπτώµατα της κατάθλιψης, να επηρεάσουν τελικά αρνητικά τις προσπάθειες απώλειας βάρους, όπως εκείνες που πιθανόν να µειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 στο DPP (13) και στη Φινλανδική Μελέτη Πρόληψης ιαβήτη (14). Σύµφωνα µε την ανάλυση ενός υποσυνόλου των συµµετεχόντων στο DPP, τα υψηλότερα επίπεδα των συµπτωµάτων κατάθλιψης κατά την έναρξη, συσχετίστηκαν µε τα ηπιότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας κατά την έναρξη (15). Σύµφωνα µε άλλη ανάλυση από την αρχική κοόρτη του DPP, τα συµπτώµατα κατάθλιψης κατά την έναρξη δεν επηρέασαν αρνητικά τις πιθανότητες επιτυχούς αρχικά απώλειας βάρους µεταξύ των συµµετεχόντων που τυχαιοποιήθηκαν ανάλογα µε την εντατικότητα του τρόπου ζωής τους (16). εν έχει εξακριβωθεί εάν τα συµπτώµατα της κατάθλιψης κατά την έναρξη, επηρέασαν το βάρος σε σχέση µε τη µετφορµίνη, ή το εικονικό φάρµακο της κλινικής δοκιµής του DPP. Η επαναπρόσληψη βάρους είναι κοινή µετά την επιτυχή απώλεια βάρους. Σύµφωνα µε όσα είναι γνωστά ως σήµερα, καµιά µελέτη δεν έχει εξετάσει τη διάθεση, ή τη χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων ως παράγοντες πρόβλεψης της ανάκτησης βάρους σε άτοµα µε προδιαβήτη ή διαβήτη, τα οποία είχαν προηγουµένως καταφέρει να χάσουν βάρος. Σε αυτή τη µελέτη, διερευνήσαµε τη σχέση µεταξύ σωµατικού βάρους και συµπτω- µάτων κατάθλιψης ή χρήσης αντικαταθλιπτικών σε συµ- µετέχοντες που έχασαν επιτυχώς τουλάχιστον το 3% του αρχικού σωµατικού βάρους τους µετά από 1 χρόνο στο DPP. Εξετάσαµε τη σχέση µεταξύ των συµπτωµάτων της κατάθλιψης ή της χρήσης αντικαταθλιπτικών και την ανάκτηση βάρους για το χρονικό διάστηµα των 6 µηνών. Επίσης, µελετήσαµε τη σχέση µεταξύ των συµπτωµάτων κατάθλιψης αθροιστικά ή της χρήσης αντικαταθλιπτικών κατά τη διάρκεια της DPPOS και της επαναπρόσληψης βάρους. Υποθέσαµε ότι τα συµπτώµατα κατάθλιψης θα προέβλεπαν την επαναπρόσληψη βάρους και ότι η χρήση αντικαταθλιπτικών θα προέβλεπε οµοίως την επαναπρόσληψη βάρους. Οι συσχετισµοί αυτοί θα επιδείκνυαν τη σηµασία της τακτικής παρακολούθησης για κατάθλιψη στους συµµετέχοντες που κατάφεραν να χάσουν βάρος, προκειµένου να παρέµβουµε νωρίς για να µειωθεί ο κίνδυνος της επαναπρόσληψης βάρους, καθώς και τη στενή παρακολούθηση για την ανάκτηση βάρους σε άτοµα που λαµβάνουν αντικαταθλιπτικά. ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Το πρόγραµµα DPP είναι µια τυχαιοποιηµένη ελεγχό- µενη κλινική µελέτη που σχεδιάστηκε για να συγκρίνει τα αποτελέσµατα της αλλαγής του τρόπου ζωής (επίτευξη 150 λεπτών άσκησης ανά εβδοµάδα και 7% απώλειας βάρους) ή µετφορµίνη στην καθυστέρηση της εκδήλωσης του διαβήτη τύπου 2 σε υπέρβαρους, ή παχύσαρκους ενήλικες που είχαν διαταραγµένη ανοχή στη γλυκόζη και διαταραγµένη γλυκόζη νηστείας (IFG) (17,18). Οι συµµετέχοντες µε σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές, καθώς και εκείνοι που λάµβαναν δοσολογία αντικαταθλιπτικών άνω της µετρίας αποκλείστηκαν (19). Η πρώτη φάση της µελέτης DPP, µετά από µια µέση παρακολούθηση 2,8 ετών, κατέληξε στο συµπέρασµα ότι τόσο ο τρόπος ζωής όσο και η θεραπεία µε µετφορµίνη είχε ως αποτέλεσµα τη σηµαντική µείωση του κινδύνου εξέλιξης σε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση µε το εικονικό φάρµακο (13). Στη συνέχεια, η µελέτη εξακολούθησε κατά το 2001 ως Μελέτη Έκβασης Αποτελεσµάτων της DPP (DPPOS), µε σκοπό την αξιολόγηση των επιδράσεων του τρόπου ζωής ή της µετφορµίνης στην πρόληψη των µακροπρόθεσµων µακρο και µικροαγγειακών επιπλοκών στο διαβήτη. Στη DPPOS, οι συµ- µετέχοντες συνέχισαν στη θεραπευτική οµάδα του DPP που είχαν περιληφθεί: µετφορµίνης, προσαρµογής εντατικού τρόπου ζωής ή εικονικού φαρµάκου. Παρά το γεγονός ότι δεν ήταν ο στόχος η ίδια η απώλεια βάρους για τους συµµετέχοντες στην οµάδα µετφορµίνης ή στην οµάδα του εικονικού φαρµάκου, και οι τρεις θεραπευτικές οµάδες στην DPPOS έλαβαν συµβουλές για σωµατική άσκηση και απώλεια βάρους και είχαν το δικαίω- µα να συµµετάσχουν σε τριµηνιαίες συνεδρίες εκπαίδευσης για τον τρόπο ζωής που ακολουθούσαν. Στους συµµετέχοντες που παρέβησαν στον τρόπο ζωής τους προσφέρθηκαν επίσης πρόσθετες εξαµηνιαίες παρεµβάσεις για απώλεια βάρους. Ενώ ο µηχανισµός απώλειας βάρους στην οµάδα µετφορµίνης µπορεί να διέφερε από τις υπόλοιπες οµάδες, περιλαµβάνονται και οι τρεις θεραπευτικές οµάδες στην παρούσα ανάλυση επειδή στόχος ήταν να δούµε ποιες είναι οι επιδράσεις των συµπτωµάτων κατάθλιψης στον κίνδυνο επαναπρόσληψης βάρους µεταξύ εκείνων που κατάφεραν να χάσουν βάρος, ανεξάρτητα από την παρέµβαση ή το µηχανισµό. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν σε όλη τη διάρκεια του DPP/ DPPOS. Η µέτρηση του βάρους των συµµετεχόντων γινόταν κάθε 6 µήνες, τόσο στο DPP, όσο και στη DPPOS µέχρι τον Οκτώβριο του εδοµένου ότι η επαναπρόσληψη βάρους συνέβη σε όλη τη διάρκεια της µελέ- Τόµος 6 - Τεύχος 3 [25]

3 της, το αποτέλεσµα της επαναπρόσληψης βάρους ορίστηκε ως µεταβλητή χρόνου-γεγονότος στο επίπεδο του υποκειµένου. Στο DPP/ DPPOS τα δεδοµένα των φαρ- µάκων ταυτόχρονης χορήγησης συλλέγονταν κάθε 6 µήνες. Τα δεδοµένα διατροφής συλλέχθηκαν στο DPP κατά την έναρξη και το έτος 1, ενώ στη DPPOS στα έτη 1, 2 και 5. Ψυχολογικά και συµπεριφορικά ερωτηµατολόγια παρέχονταν ετησίως τόσο στο DPP όσο και στη DPPOS (17, 18). Οι αναλύσεις σε αυτή τη δηµοσίευση περιορίζονται σε αυτούς που κατάφεραν να χάσουν βάρος, οι οποίοι ορίσθηκαν ως οι συµµετέχοντες που τυχαιοποιήθηκαν στο κοµµάτι του τρόπου ζωής, της µετφορ- µίνης ή του εικονικού φαρµάκου που πέτυχαν τουλάχιστον τη µέση ή µεγαλύτερη απώλεια βάρους (3% του αρχικού σωµατικού βάρους) κατά την 12µηνη επίσκεψη µετά την τυχαιοποίηση. Το κύριο αποτέλεσµα αυτής της ανάλυσης ήταν η επαναπρόσληψη βάρους (δηλαδή, η αποτυχία να διατηρήσει την απώλεια βάρους), που ορίστηκε ως ο χρόνος της πρώτης µέτρησης από την εµφάνιση την ανάκτηση του αρχικού σωµατικού βάρους στο DPP. Χρησιµοποιήσαµε µια προοπτική µε επίκεντρο τον συµµετέχοντα στην επιλογή επιστροφής στο αρχικό βάρος και όχι το σύνολο των χιλιόγραµµων, για την ανάκτηση του βάρους, καθώς πιστεύουµε ότι οι παλαιότερες προσεγγίσεις αφορούσαν περισσότερο τις αντανακλώµενες ανησυχίες για το πώς τα άτοµα που προσπαθούν να χάσουν βάρος και οι θεραπευτές εκτι- µούσαν την επιτυχία των προσπαθειών τους στο περιβάλλον της καθηµερινότητας. Η συλλογή δεδοµένων σε αυτή την ανάλυση που καλύπτει το DPP και την DPPOS, συνεχίστηκε κατά µέσο όρο για 10 έτη. Τα δεδοµένα των συµµετεχόντων ελέγχθηκαν στο σηµείο της επαναπρόσληψης βάρους. Το µοντέλο αναλογικού κινδύνου του Cox χρησιµοποιήθηκε για την εξέταση της συσχέτισης µεταξύ των βασικών παραγόντων πρόβλεψης (συµπτώµατα κατάθλιψης και χρήση αντικαταθλιπτικών) και του κύριου αποτελέσµατος της επαναπρόσληψης βάρους. Πραγµατοποιήθηκε η υπόθεση ότι και οι δύο µεταβλητές προβλέπουν την επαναπρόσληψη βάρους. Τα «συµπτώµατα κατάθλιψης» ορίστηκαν κατηγορηµατικά σύµφωνα µε το ερωτηµατολόγιο κατάθλιψης του Beck (BDI) για βαθµολογία 11. Το BDI είναι ένα ερωτηµατολόγιο 21 σηµείων, το οποίο χρησιµοποιείται ευρέως κλινικά και στον τοµέα της έρευνας, ενώ έχει αποδειχθεί αξιόπιστο για τον προσδιορισµό ήπιου ή σοβαρού επιπέδου κατάθλιψηςα το σηµείο τοµής της βαθµολογίας 11 δηλώνει τουλάχιστον ήπια συµπτώµατα κατάθλιψης (19). Η παρουσία ή η απουσία χρήσης αντικαταθλιπτικών (εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, σεροτονίνη/ αναστολείς επαναπρόσληψης νορεπινεφρίνης και αγωνιστές της ντοπαµίνης) προήλθε από τα δεδοµένα της ταυτόχρονης φαρµακευτικής αγωγής. Λόγω του ότι τα συµπτώµατα της κατάθλιψης και η χρήση αντικαταθλιπτικών ελέγχονταν κατ επανάληψη σε όλη τη διάρκεια της µελέτης, χρησιµοποιήσαµε χρονικά εξαρτώµενη συµµεταβλητή ανάλυσης για να δηµιουργήσουµε το µοντέλο σχέσης µεταξύ κατάθλιψης και επαναπρόσληψης βάρους. Οι παράγοντες πρόβλεψης περιελάµβαναν τα συµπτώµατα κατάθλιψης 6 µήνες πριν από την αξιολόγηση της ανάκτησης βάρους, ποσοστό του χρόνου ύπαρξης των συµπτωµάτων κατάθλιψης σε προηγούµενες DPP/ DPPOS επισκέψεις, λαµβάνοντας ένα αντικαταθλιπτικό φάρµακο 6 µήνες νωρίτερα, καθώς και το ποσοστό του χρόνου λήψης ενός αντικαταθλιπτικού σε προηγούµενες DPP/ DPPOS επισκέψεις. Για τις µεταβλητές που ελέγχονταν µόνο κατά τις ετήσιες επισκέψεις, όπως η βαθµολόγηση για την κατάθλιψη, οι τιµές που απουσίαζαν κατά τις εξαµηνιαίες επισκέψεις καταλογίστηκαν χρησιµοποιώντας τα στοιχεία των προηγούµενων ετήσιων επισκέψεων. Οι µη δοµηµένες τιµές που έλλειπαν ήταν σποραδικές και καταλογίστηκαν χρησιµοποιώντας την προσέγγιση της τελευταίας τιµής (lastvalue-carried-forward). Για ακόµη µια φορά, χρησιµοποιώντας την ανάλυση χρόνου-γεγονότος αξιολογήσαµε ακολούθως διαδοχικά την επίδραση των διαφόρων συµ- µεταβλητών που πιθανώς σχετίζονταν µε την επαναπρόσληψη βάρους συµπεριλαµβανοµένων 1) η θεραπευτική οµάδα αναφοράς (τρόπος ζωής, µετφορµίνη και εικονικό φάρµακο), 2) της ηλικίας του φύλλου και της εθνικότητας, 3) της οικογενειακής κατάστασης, του επιπέδου εισοδήµατος και του επιπέδου εκπαίδευσης, 4) του ΜΣ κατά την τυχαιοποίηση και του ποσοστού απώλειας βάρους κατά την 12µηνη DPP επίσκεψη, 5) της δραστηριότητας κατά την έναρξη και της πρόσληψης θρεπτικών ουσιών κατά την είσοδο στο DPP και την είσοδο στην ανάλυση και την εξαρτώµενη από το χρόνο ψυχαγωγική δραστηριότητα, 6) της ιατρικής συννοσηρότητας (εκτιµάται από τον αριθµό της πρόσληψης χρόνιων φαρµάκων κατά την επίσκεψη πριν από την επαναπρόσληψη βάρους), του συνολικού αριθµού των σοβαρών ανεπιθύµητων γεγονότων πριν την ανάκτηση βάρους, της διάγνωσης διαβήτη και της έναρξης άλλων διαβητικών φαρµάκων, πλην της µετφορµίνης, κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, 7) της κατάστασης του διαβήτη και της χρήσης αντιγλυκαιµικών φαρµάκων, 8) της µέτριας ψυχαγωγικής δραστηριότητας καθ όλη τη διάρκεια της µελέτης και 9) της αυτοαξιολόγησης της γενικής υγείας του συµµετέχοντα κατά την έναρξη του DPP, χρησιµοποιώντας τις ερωτήσεις της Γενικής και Σωµατικής Λειτουργικότητας του SF-36 και τα ήπια ή σοβαρότερα επίπεδα άγχους. Τα σοβαρά ανεπιθύµητα ιατρικά περιστατικά περιλαµβάνουν συνθήκες που καταλήγουν σε νοσηλεία για >24 ώρες, παράταση της τρέχουσας νοσηλείας, µόνιµη ή σοβαρή αναπηρία, θάνατο ή συγγενή ανωµαλία κατά την εγκυµοσύνη, απειλή για τη ζωή ή σε µια τυχαία ή σκόπιµη υπερδοσολογία φαρµάκων. Το άγχος αξιολογήθηκε σύµφωνα µε την Κλίµακα Κατάθλιψης Beck, ένα ερωτηµατολόγιο 21 σηµείων, το οποίο φαίνεται να ανιχνεύει αξιόπιστα τα ήπια επίπεδα άγχους [26] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήµης

4 σε µια βαθµολογία 8 (20). Οι συµµετέχοντες δεν ρωτήθηκαν για την ένδειξη χρήσης αντικαταθλιπτικών (κατάθλιψη έναντι άγχους) κατά τις επισκέψεις στην DPPOSα ωστόσο, µόνο το 16% των συµµετεχόντων είχαν ήπια ή υψηλότερα επίπεδα άγχους, ενώ τα συµπτώµατα κατάθλιψης και άγχους αποτελούν συχνά συνυπάρχουσα διαταραχή (21). Για να εξεταστεί η δυνατότητα συσχέτισης των συµπτωµάτων κατάθλιψης ή της χρήσης αντικαταθλιπτικών και της επαναπρόσληψης βάρους ανάλογα µε την αρχική απώλεια βάρους, εξετάσαµε την αλληλεπίδραση µεταξύ του ποσοστού της αρχικής απώλειας (3-7%, ή περίπου 3-7 κιλά, έναντι 7%) και των µεταβλητών κατάθλιψης. Χρησιµοποιήθηκε το λογισµικό SAS για όλες τις αναλύσεις (version 9.3, Institute SAS, Cary, NC). Πίνακας 1 - Σύγκριση µεταξύ των συµµετεχόντων που έχασαν έναντι αυτών που δεν έχασαν το 3% του σωµατικού βάρους αναφοράς Απώλεια βάρους στο DPP κατά την επίσκεψη 1 του έτους Χαρακτηριστικά αναφοράς στο DPP <3% (n=1.782) 3% (n=1.452) Θεραπευτικές Οµάδες* Εντατικός τρόπος ζωής 312 (28,9) 767 (71,1) Μετφορµίνη 618 (57,6) 455 (42,4) Εικονικό φάρµακο 852 (78,7) 230 (21,3) Ηλικία κατά την τυχαιοποίηση (έτη)* 49,1 (42,5-56,7) 50,9 (43,8-59,0) Φύλο Γυναίκα (55,6) 972 (44,4) Άνδρας 563 (54,0) 480 (46,0) Φυλή/ Εθνικότητα Καυκάσιος 930 (52,6) 838 (47,4) Αφροαµερικανικός 392 (60,8) 253 (39,2) Ισπανόφωνος 282 (55,5) 226 (44,5) Ινδιάνος/Αυτόχθον 98 (57,3) 73 (42,7) Ασιάτης 80 (56,3) 62 (43,7) Έγγαµος # Ναι (53,6) 986 (46,4) Όχι 644 (58,0) 466 (42,0) Εκπαίδευση (έτη) (56,1) 366 (43,9) (53,5) 723 (46,5) (57,0) 363 (43,0) ΜΣ (kg/ m 2 )& 33,2 (29,1-37,9) 32,4 (28,8-36,7) Ψυχαγωγική δραστηριότητα (ΜΕΤ ώρα/ εβδοµάδα) 10,0 (4,1-20,5) 9,6 (3,7-20,7) Πρόσληψη θερµίδων (kcal) ( ) ( ) Συµπτώµατα κατάθλιψης (BDI 8) Ναι 186 (56,7) 142 (43,3) Όχι (54,7) (45,3) Συµπτώµατα άγχους (ΒΑΙ 8) Ναι 286 (55,2) 232 (44,8) Όχι (54,8) (45,2) Χρήση αντικαταθλιπτικών Ναι 92 (56,8) 70 (43,2) Όχι (55,0) (45,0) Τα δεδοµένα είναι n (%) ή µέσες τιµές (διατεταρτηµοριακό εύρος). BAI Κλίµακα Άγχους του Beck (Beck Anxiety Inventory). *P < 0,0001. & P < 0,01. #P < 0,05. Τόµος 6 - Τεύχος 3 [27]

5 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά των συµ- µετεχόντων στο πρόγραµµα DPP κατά την αναφορά που έχασαν 3% του αρχικού σωµατικού βάρους τους κατά την 12µηνη επίσκεψη στο DPP και αυτών που δεν το έχασαν. Από τον αρχικό αριθµό των συµµετεχόντων, οι (44,9%) είχαν χάσει τουλάχιστον το 3% του αρχικού σωµατικού βάρους τους κατά την 12µηνη επίσκεψη στο DPP, που αποτελούσε το µέγιστο σηµείο απώλειας βάρους για τους περισσότερους συµµετέχοντες. Το 71% των συµµετεχόντων στον τρόπο ζωής του προγράµµατος DPP κατάφεραν να χάσουν 3% βάρος, συγκριτικά µε το 42% των συµµετεχόντων που τυχαιοποιήθηκαν στη µετφορµίνη και το 21% των συµµετεχόντων που τυχαιοποιήθηκαν στο εικονικό φάρµακο (Ρ<0,001). Οι συµµετέχοντες που έχασαν 3% του βάρους τους ήταν µεγαλύτεροι σε ηλικία κατά την αναφορά (50,9 σε σύγκριση µε 49,1 ετών, Ρ < 0,0001) και είχαν µικρότερο ΜΣ κατά την αναφορά (32,4 έναντι 33,2 kg/m2, Ρ = 0,0028). Οι µη Ισπανόφωνοι λευκοί συµµετέχοντες κατάφεραν µε µεγαλύτερη, κατά κάποιο τρόπο, επιτυχία να χάσουν το 3% του αρχικού τους βάρους συγκριτικά µε τους συµµετέχοντες άλλων εθνικοτήτων (Ρ < 0,01), ενώ οι έγγαµοι συµµετέχοντες το κατάφεραν µε µικρή διαφορά συγκριτικά µε τους µη έγγαµους (Ρ<0,005). Η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων κατά την έναρξη, τα συµπτώµατα κατάθλιψης, τα συµπτώµατα άγχους, η πρόσληψη θερµίδων και η ψυχαγωγική δραστηριότητα δεν διέφεραν µεταξύ των συµµετεχόντων που έχασαν βάρος και αυτών που δεν έχασαν. έκα από τους συµµετέχοντες δεν πραγµατοποίησαν επόµενες επισκέψεις και εξαιρέθηκαν από περαιτέρω ανάλυση. Ως εκ τούτου, συµµετέχοντες συµπεριλήφθηκαν σε αυτή την ανάλυση: 762 (52,8%) από αυτούς που έχασαν επιτυχώς βάρος ήταν οι συµµετέχοντες στην οµάδα αλλαγής του τρόπου ζωής, 452 (31,4%) ήταν οι συµµετέχοντες στη µετφορµίνη και 228 (15,8%) συµµετείχαν στην οµάδα του εικονικού φαρµάκου. Η µέση απώλεια βάρους στις τρεις οµάδες ήταν 8,5% (25ο 75ο εκατοστηµόριο 6,1-12,0), 6,0% (4,3-8,9) και 5,7% (4,1-8,1) αντιστοίχως. Ανάµεσα στους συµµετέχοντες της µελέτης που έχασαν 3% του αρχικού σωµατικού βάρους τους κατά τη 12µηνη επίσκεψη του DPP, οι 826 (57%) ανέκτησαν το αρχικό βάρος τους, γεγονός που συνέβη, κατά µέσο όρο, µετά από 5,1 έτη παρακολούθησης. Η ανάκτηση βάρους συνέβη σε 124 (55,6%) συµµετέχοντες στον τρόπο ζωής, σε 245 (54,2%) συµµετέχοντες στη µετφορµίνη και σε 157 (68,9%) συµµετέχοντες στο εικονικό φάρµακο. Το γενικό ποσοστό επίπτωσης της επαναπρόσληψης βάρους στην έναρξη και στις τρεις οµάδες ήταν 10,3 ανά 100 ανθρωποέτη για την οµάδα αλλαγής τρόπου ζωής, 10,3 για τη µετφορµίνη και 17,9 για την οµάδα του εικονικού φαρµάκου (Ρ < 0,0001). Όπως παρουσιάζεται και στον Πίνακα 1, η διαφορά ανάµεσα στο εικονικό φάρµακο και τις άλλες δύο οµάδες ήταν σηµαντική (Ρ < 0,0001), ξεκινώντας κατά την 6η µηνιαία επίσκεψη µετά από την έναρξη της µελέτης. Η θεραπευτική οµάδα και η απώλεια βάρους κατά τον πρώτο χρόνο ήταν ανεξάρτητες από την επαναπρόσληψη βάρους (τα δεδοµένα δεν παρουσιάζονται). Συνολικά, το 25,6% της κοόρτης σε αυτή την ανάλυση εµφάνισαν αυξηµένα συµπτώµατα κατάθλιψης και το 23,4% ανέφερε χρήση αντικαταθλιπτικών τουλάχιστον µια φορά κατά τη διάρκεια της περιόδου αξιολόγησης. Η πλειονότητα των συµµετεχόντων µε κατάθλιψη είχαν ήπια συµπτώ- µατα (BDI 11-15)α µόνο το 36% των συµµετεχόντων µε συµπτώµατα κατάθλιψης (2,7% της συνολικής κοόρτης) είχαν πιο σοβαρά συµπτώµατα κατάθλιψης (βαθµολόγηση στο BDI 16) περιορίζοντας τις δυνατότητές µας για τη διεξαγωγή υποανάλυσης σχετικά µε τους συµµετέχοντες µε οξεία κατάθλιψη. Το ποσοστό των συµµετεχόντων µε συµπτώµατα κατάθλιψης που ορίστηκαν κατηγορηµατικά σε ένα συγκεκριµένο σηµείο αξιολόγησης στη µελέτη σηµείωσε διακυµάνσεις σε όλη τη διάρκεια της µελέτης, ενώ το ποσοστό των συµµετεχόντων που λάµβαναν αντικαταθλιπτική αγωγή σε ένα συγκεκριµένο σηµείο αξιολόγησης στη µελέτη κινήθηκε ανοδικά, στο 11-12% (Σχή- µα 2) αποτέλεσµα το οποίο συνάδει µε τον κοινωνικό επιπολασµό και τις τάσεις (22). Λιγότερο από το 7,4% των συµµετεχόντων ανέφερε ταυτόχρονα συµπτώµατα κατάθλιψης και χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων σε κάποια επίσκεψη κατά τη διάρκεια της περιόδου αξιολόγησης. Στα µη προσαρµοσµένα µοντέλα, τόσο τα συµπτώµατα κατάθλιψης (αναλογία κινδύνου 1,31 [95% CI 1,03-1,67], Ρ=0,03) όσο και η χρήση αντικαταθλιπτικών που σηµειώθηκε κατά την επίσκεψη της µελέτης 6 µήνες νωρίτερα (1,72 [1,37-2,15], Ρ < 0,0001) αποτέλεσαν παράγοντες πρόβλεψης για την επαναπρόσληψη βάρους. Η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων αθροιστικά που υπολογίστηκε ως ποσοστό όλων των προηγούµενων επισκέψεων διαπιστώθηκε οµοίως ότι αποτελεί παράγοντα πρόβλεψης της επαναπρόσληψης βάρους (1,005 [1,002-1,008], Ρ=0,0003), ενώ τα συµπτώµατα κατάθλιψης αθροιστικά που υπολογίστηκαν ως ποσοστό όλων των προηγούµενων επισκέψεων της µελέτης δεν αποτέλεσαν παράγοντα πρόβλεψης (1,003 [1,000-1,006], Ρ=0,09). εν σηµειώθηκαν σηµαντικές αλληλεπιδράσεις µεταξύ των συµπτωµάτων κατάθλιψης και της θεραπευτικής οµάδας. Μετά την προσαρ- µογή όλων των συµµεταβλητών, τα συµπτώµατα κατάθλιψης κατά την προηγούµενη επίσκεψη δεν αποτελούσαν πια παράγοντα πρόβλεψης για την επαναπρόσληψη βάρους. Ωστόσο, η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων είτε κατά την προηγούµενη επίσκεψη (1,735 [1,338-2,250], Ρ<0,0001) ή σε οποιαδήποτε προηγούµενη επίσκεψη της µελέτης ως ένα ποσοστό (1,006 [1,002-1,009], Ρ=0,0005) παρέ- µεινε σηµαντικός παράγοντας πρόβλεψης για την επαναπρόσληψη βάρους. Ο συσχετισµός της χρήσης αντικαταθλιπτικών και της επακόλουθης επαναπρόσληψης βάρους σηµειώθηκε επίσης στην υποοµάδα των συµµετεχόντων µε εκλεκτικό αναστολέα επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI) (1,92 [1,43-2,58], Ρ<0,0001 για την προηγούµενη επίσκεψη, 1,006 [1,003-1,01] για οποιαδήποτε προηγού- µενη επίσκεψη της µελέτης, προσαρµοσµένα για τις ίδιες συµµεταβλητές όπως και στο αντικαταθλιπτικό µοντέλο). Στην πραγµατικότητα, η αντικαταθλιπτική επίδραση απο- [28] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήµης

6 δίδεται κυρίως στους χρήστες µε SSRI. Για τον καθορισµό της σχέσης ανάµεσα στα συµπτώµατα κατάθλιψης ή στη χρήση αντικαταθλιπτικών και στην επαναπρόσληψη βάρους και αν η σχέση αυτή διαφέρει ανάλογα µε τα άτο- µα που έχασαν µέτριο ή πολύ µεγάλο σωµατικό βάρος αναφοράς, πραγµατοποιήσαµε ανάλυση ευαισθησίας προκειµένου να αναζητηθεί µια σηµαντική αλληλεπίδραση µεταξύ της κατηγορικής µεταβλητής της απώλειας βάρους (3-7 έναντι 7% απώλεια βάρους) και των τεσσάρων µετρήσεων κατάθλιψης. εν διαπιστώθηκε καµιά αλληλεπίδραση, γι αυτό και δεν διεξήχθη περαιτέρω ανάλυση της υποοµάδας. Αθροιστικός κίνδυνος Έτος από την επιτυχή απώλεια βάρους στο έτος 1 του DPP Θεραπευτική οµάδα Τρόπος ζωής Μετφορµίνη Εικονικό φάρµακο Σχήµα 1 - Αθροιστική επίπτωση επαναπρόσληψης βάρους κατά θεραπευτική οµάδα DPP Ποσοστό Έτος από την επιτυχή απώλεια βάρους στο έτος 1 του DPP Σύµπτωµα κατάθλιψης (BDI>=11) Λήψη ADM Σχήµα 2 - Τα συµπτώµατα κατάθλιψης και η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων (ADM) για µεγάλο χρονικό διάστηµα από τους συµµετέχοντες που κατάφεραν να χάσουν τουλάχιστον το 3% του σωµατικού βάρους τους Τόµος 6 - Τεύχος 3 [29]

7 ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το 55% των ατόµων που έχασαν επιτυχώς σωµατικό βάρος ( 3% από την έναρξη και 1 έτος µετά από το DPP) ανέκτησαν το βάρος που είχαν αρχικά χάσει µετά από κατά µέσο όρο 5,1 έτη. Το 43% των ατόµων που έχασαν επιτυχώς σωµατικό βάρος κατάφεραν να διατηρήσουν ένα ποσοστό του βάρους που έχασαν. Τα ευρήµατα αυτά δεν αποτελούν έκπληξη, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα άλλων µελετών που τεκµηριώνουν τις δυσκολίες διατήρησης της αρχικής απώλειας βάρους µακροπρόθεσµα (23). Οι συµ- µετέχοντες στις ενεργές θεραπευτικές οµάδες του DPP (τρόπος ζωής και µετφορµίνη) κατάφεραν κατά κάποιον τρόπο να διατηρήσουν µε µεγαλύτερη επιτυχία το βάρος που έχασαν σε σύγκριση µε τους συµµετέχοντες στην οµάδα του εικονικού φαρµάκου (µε τις διαφορές να γίνονται εµφανείς στις αρχές της περιόδου παρακολούθησης), παρότι αρκετοί συµµετέχοντες των ενεργών οµάδων ανέκτησαν οµοίως βάρος. Οι οµοιότητες ανάκτησης βάρους µεταξύ των οµάδων µετφορµίνης και τρόπου ζωής σε αυτή την ανάλυση παραλληλίζονται µε αυτές που διαπιστώνονται σε ολόκληρη την κοόρτη του DPP και εν µέρει αντανακλούν το γεγονός ότι ορισµένα στοιχεία του τρόπου ζωής προσφέρθηκαν στους συµµετέχοντες στην οµάδα µετφορ- µίνης και η παρέµβαση της οµάδας του τρόπου ζωής έγινε κάπως λιγότερο έντονη µετά την ολοκλήρωση της αρχικής µελέτης του DPP (24). Στα µη προσαρµοσµένα µοντέλα, τόσο τα συµπτώµατα κατάθλιψης όσο και η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων - είτε κατά την προηγούµενη επίσκεψη του DPP είτε στις αθροιστικές µετρήσεις - συνδέονταν µε την επαναπρόσληψη βάρους. Μετά από την προσαρµογή πολλαπλών παραγόντων που συνδέονταν δυνητικά µε την επαναπρόσληψη βάρους, τη χρήση αντικαταθλιπτικών, χωρίς όµως συµπτώµατα κατάθλιψης, εξακολούθησε η σύνδεση µε τον κίνδυνο ανάκτησης βάρους από τους συγκεκριµένους συµ- µετέχοντες. Ο κίνδυνος επαναπρόσληψης βάρους ήταν 72% µεγαλύτερος για τους συµµετέχοντες που έκαναν χρήση αντικαταθλιπτικών στην επίσκεψη 6 µήνες πριν συγκριτικά µε τα άτοµα που δεν έκαναν χρήση αντικαταθλιπτικών. Η σχέση αυτή διατηρήθηκε όταν η ανάλυση περιορίστηκε από τους χρήστες αντικαταθλιπτικών µε SSRI. Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης αποτελούν το πιο διαδεδοµένο (78%) αντικαταθλιπτικό µεταξύ των συµµετεχόντων του DPP (25). Παρά το γεγονός ότι οι SSRI σχετίζονται παραδοσιακά µε τη λιγότερη επαναπρόσληψη βάρους σε σύγκριση µε άλλα παλαιότερα αντικαταθλιπτικά, πρόσφατοι έλεγχοι (26) υποδεικνύουν την τάση κάποιοι χρήστες SSRI να ανακτούν βάρος µακροπρόθεσµα ένα εύρηµα το οποίο συνάδει και µε άλλες αναλύσεις DPP (7). Είναι, λοιπόν, πιθανό η επαναπρόσληψη βάρους που διαπιστώνεται στους δικούς µας συµµετέχοντες να οφείλεται σε παρενέργειες του αντικαταθλιπτικού. Ο µικρός αριθµός των συµµετεχόντων που λαµβάνουν µη SSRI αντικαταθλιπτικά απέκλεισε τη σύγκριση του κινδύνου επαναπρόσληψης βάρους από την τάξη των αντικαταθλιπτικών. Υπάρχουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις για το γεγονός ότι τα συµπτώµατα κατάθλιψης αποτυγχάνουν να προβλέψουν την αύξηση βάρους στην κοόρτη. Παρότι η αύξηση του σωµατικού βάρους αποτελεί χαρακτηριστικό ορισµένων µορφών κατάθλιψης, δεν είναι τόσο διαδεδοµένη όσο η απώλεια βάρους (27). Άλλοι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι ο επιπολασµός της παχυσαρκίας σχετίζεται µε τη σοβαρότητα της κατάθλιψης (1,2). Τα άτοµα που πάσχουν από πιο σοβαρή µορφή κατάθλιψης αποκλείστηκαν από το DPP - µόνο το 2,7% έπασχε από µέτρια ή σοβαρότερη κατάθλιψη κατά το χρόνο της αρχικής εγγραφής (18) - και οι περισσότεροι από τους συµµετέχοντες που συγκέντρωναν βαθµολογία στο BDI 11 κατά την περίοδο της παρατήρησης είχαν µόνο ήπια συµπτώµατα. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό ότι τα πιο σοβαρά, αλλά όχι τα πιο ήπια, συµπτώ- µατα κατάθλιψης συνδέονται µε την ανάκτηση βάρους, αν και δεν είχαµε τη δυνατότητα να εντοπίσουµε τη σύνδεση. Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει τη σύνδεση µεταξύ της χρήσης αντικαταθλιπτικού φαρµάκου και της επαναπρόσληψης βάρους. Τα συµπτώµατα κατάθλιψης αξιολογούνταν ετησίως κατά τη διάρκεια της παρατήρησης, ενώ για τη χρήση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων γινόταν εκτίµηση κάθε 6 µήνες. Έτσι, είναι πιθανό ότι, οµοίως µε την αρχική κοόρτη του DPP, τα συµπτώµατα κατάθλιψης των συµµετεχόντων µας ήταν µικρής διάρκειας και µπορεί να έχουν αναλυθεί µέχρι τη στιγµή της αξιολόγησης της παρακολούθησης (25). Η τακτική προσοχή που έλαβαν οι συµµετέχοντες στο DPP στη διάρκεια της µελέτης πιθανόν να συνέβαλε στην ανάλυση των συµπτωµάτων σε κάποιους συµµετέχοντες µε ηπιότερα συµπτώµατα κατάθλιψης. Επίσης, ενδέχεται τα αντικαταθλιπτικά να είναι αποτελεσµατικά στη θεραπεία των ήπιων συµπτωµάτων κατάθλιψης του πληθυσµού µας που οδηγούν σε υποχώρηση των συµπτωµάτων, ενώ διατηρήθηκε η χρήση αντικαταθλιπτικών. Παρόλο που το DPP και η DPPOS δεν σχεδιάστηκαν για να διαπιστωθεί κάτι τέτοιο, σύµφωνα µε µια πρόσφατη ανάλυση (26) διαπιστώνεται ότι οι οριακές διαφορές µεταξύ των αντικαταθλιπτικών και του εικονικού φαρµάκου για τους συµµετέχοντες µε ήπια συµπτώµατα κατάθλιψης µειώνουν αυτή τη δυνατότητα. Εποµένως, δεν µπορεί να υπάρξει διαφοροποίηση στην αυτόµατη ανάλυση των συµπτωµάτων κατάθλιψης της κοόρτης, η οποία ενισχύεται από τα αντικαταθλιπτικά και είναι υποβοηθούµενη από την ψυχοκοινωνική στήριξη. Όλες αυτές οι δυνατότητες θα µπορούσαν να οδηγήσουν σε µια αποτυχία της διαπίστωσης εάν υπάρχει σύνδεση µεταξύ των συµπτωµάτων κατάθλιψης ως προγνωστικός παράγοντας για την επαναπρόσληψη βάρους. Η δική µας ανάλυση ήταν επίσης περιορισµένη από τον µικρό αριθµό συµµετεχόντων (7,4%) που δήλωναν ταυτόχρονα συµπτώµατα κατάθλιψης και χρήση αντικαταθλιπτικών. Ο χαµηλότερος από τον αναµενόµενο επιπολασµό της κατάθλιψης στο δείγµα µας ενδέχεται να είναι το αποτέλεσµα των κριτηρίων επιλογής της µελέτης DPP (εξαιρέθηκαν τα άτοµα που λάµβαναν παραπάνω δοσολογία αντικαταθλιπτικών από την αρχική φυσιολογική) και των [30] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήµης

8 σφαλµάτων συµµετοχής (τα άτοµα που πάσχουν από κατάθλιψη είναι λιγότερο πιθανό να προσφερθούν εθελοντικά σε µια µακρόχρονη και εντατική µελέτη). Η συντριπτική πλειονότητα των συµµετεχόντων της κοόρτης είχαν τόσο ήπια συµπτώµατα κατάθλιψης που δεν φαίνεται να άγγιζαν το όριο για µείζονα καταθλιπτική διαταραχή, γεγονός που πιθανόν εξηγεί γιατί πολλοί από τους συµµετέχοντες µε συµπτώµατα κατάθλιψης δεν ανέφεραν χρήση αντικαταθλιπτικών. Για το λόγο αυτό, δεν ήταν δυνατή η µελέτη των διαφορών µεταξύ των συµµετεχόντων µε συµπτώµατα κατάθλιψης και χρήση αντικαταθλιπτικών και των συµ- µετεχόντων που είχαν µόνο συµπτώµατα κατάθλιψης ή έκαναν µόνο χρήση αντικαταθλιπτικών. Επιπλέον, η ήπια φύση των συµπτωµάτων κατάθλιψης στην κοόρτη µας ενδέχεται να περιορίζει τη γενίκευση των ευρηµάτων µας σε άλλους πληθυσµούς ατόµων που κινδυνεύουν από διαβήτη µε πιο σοβαρή κατάθλιψη. Στη δική µας µελέτη των ατόµων που έχασαν αρχικά βάρος, µετά την προσαρµογή πολλαπλών σχετικών συµ- µεταβλητών, η χρήση αντικαταθλιπτικών στην προηγού- µενη (6µηνη) επίσκεψη του DPP αποτέλεσε παράγοντα πρόβλεψης για την επαναπρόσληψη βάρους κατά την παρακολούθηση. Αυτό αποδεικνύει ότι τα υπέρβαρα άτοµα µε διαταραχή ανοχής στη γλυκόζη, τα οποία καταφέρνουν να χάσουν βάρος και είναι πρόσφατοι χρήστες αντικαταθλιπτικών φαρµάκων, ενδεχοµένως να διατρέχουν µεγαλύτερο κίνδυνο για επαναπρόσληψη βάρους σε σχέση µε τα άτοµα που έχουν διαταραχή ανοχής στη γλυκόζη αλλά δεν είναι χρήστες αντικαταθλιπτικών. Η διατήρηση της στρατηγικής της αρχικής απώλειας βάρους µακροπρόθεσµα µπορεί να είναι δύσκολη (23). Τα άτοµα αυτά που διατρέχουν κίνδυνο ίσως ωφεληθούν από τη διαρκή υποστήριξη µέσω µιας τακτικά δοµηµένης κατεύθυνσης και ενίσχυσης για να µπορέσουν να διατηρήσουν την επιτυχηµένη στρατηγική απώλειας βάρους και να εξειδικευθούν στις νέες ή απροσδόκητες αλλαγές για τη διατήρηση των αλλαγών στη συµπεριφορά. Η έγκαιρη διαπίστωση επαναπρόσληψης βάρους θα µπορούσε να οδηγήσει στην εντατικοποίηση της στρατηγικής απώλειας βάρους ή και στην προσθήκη νέων στρατηγικών για την ελαχιστοποίηση του ανακτηµένου βάρους. Οι µελλοντικές µελέτες πιθανόν να σχεδιάσουν και να αποσαφηνίσουν πρακτικές και αποτελεσµατικές στρατηγικές για την καθηµερινή ζωή που θα βοηθήσουν τα άτοµα αυτά που διατρέχουν κίνδυνο να διατηρήσουν την επιτυχή απώλεια βάρους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Strine TW, Mokdad AH, Dube SR, et al. The association of depression and anxietywith obesity and unhealthy behaviors among community-dwelling US adults. Gen Hosp Psychiatry 2008;30: Simon GE, Ludman EJ, Linde JA, et al. Association between obesity and depression in middle-aged women. Gen Hosp Psychiatry 2008;30: Everson SA, Maty SC, Lynch JW, Kaplan GA. Epidemiologic evidence for the relation between socioeconomic status and depression, obesity, and diabetes. J Psychosom Res 2002;53: Blazer DG, Moody-Ayers S, Craft-Morgan J, Burchett B. Depression in diabetes andobesity: racial/ethnic/gender issues in older adults. J Psychosom Res 2002;53: Mezuk B, EatonWW, Albrecht S, Golden SH. Depression and type 2 diabetes over the lifespan: a meta-analysis. Diabetes Care 2008;31: Knol MJ, Twisk JWR, Beekman ATF, Heine RJ, Snoek FJ, Pouwer F. Depression as a risk factor for the onset of type 2 diabetes mellitus. A meta-analysis. Diabetologia 2006;49: Rubin RR, Ma Y, Marrero DG, et al.; Diabetes Prevention Program Research Group. Elevated depression symptoms, antidepressant medicine use, and risk of developing diabetes during the diabetes prevention program. Diabetes Care 2008;31: Kivimäki M, Tab_ak AG, Lawlor DA, et al. Antidepressant use before and after the diagnosis of type 2 diabetes: a longitudinal modeling study. Diabetes Care 2010;33: Rubin RR, Ma Y, Peyrot M, et al.; Diabetes Prevention Program Research Group. Antidepressant medicine use and risk of developing diabetes during the diabetesprevention program and diabetes prevention program outcomes study. Diabetes Care 2010;33: Rubin RR, Gaussoin SA, Peyrot M, et al. Knowler WC for the Look AHEAD Research Group. Cardiovascular disease risk factors, depression symptoms and antidepressant medicine use in the Look AHEAD (Action for Health in Diabetes) clinical trial of weight loss in diabetes. Diabetologia 2010;55: Lin EH, Katon W, Von Korff M, et al. Relationship of depression and diabetes selfcare, medication adherence, and preventive care. Diabetes Care 2004;27: Ciechanowski PS, Katon WJ, Russo JE, Hirsch IB. The relationship of depressive symptoms to symptom reporting, selfcare and glucose control in diabetes. Gen Hosp Psychiatry 2003;25: Knowler WC, Barrett-Connor E, Fowler SE, et al.; Diabetes Prevention Program Research Group. Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. N Engl J Med 2002;346: Tuomilehto J, Lindström J, Eriksson JG, et al.; Finnish Diabetes Prevention Study Group. Prevention of type 2 diabetes mellitus by changes in lifestyle among subjects with impaired glucose tolerance. N Engl J Med 2001;344: Delahanty LM, Conroy MB, Nathan DM; Diabetes Prevention Program Research Group. Psychological predictors of physical activity in the diabetes prevention program. J Am Diet Assoc 2006;106: Wing RR, Hamman RF, Bray GA, et al.; Diabetes Prevention Program ResearchGroup. Achieving weight and activity goals among diabetes prevention program lifestyle participants. Obes Res 2004;12: The Diabetes Prevention Program Research Group. The Diabetes Prevention Program. Design and methods for a clinical trial in the prevention of type 2 diabetes. Diabetes Care 1999;22: Rubin RR, Fujimoto WY, Marrero DG, et al.; DPP Research Group. The Diabetes Prevention Program: recruitment methods and results. Control Clin Trials 2002;23: Beck AT, Steers RA. Manual of the Beck Depression Inventory. San Antonio, TX, Psychological Corp., Beck AT, Epstein N, Brown G, Steer RA. An inventory for measuring clinical anxiety: psychometric properties. J Consult Clin Psychol 1988;56: Beck AT, Epstein N, Brown G, Steer RA. An inventory for measuring clinical anxiety:psychometric properties. J Consult Clin Psychol 1988;56: Gaynes BN, Rush AJ, Trivedi MH, Wisniewski SR, Balasubramani GK, Spencer DC. Major depression symptoms in primary care and psychiatric care settings: a cross-sectional analysis. Ann Fam Med 2007;5: Pratt LA, Brody DJ, Gu Q. Antidepressant use in persons aged 12 and over: United States NCHS data brief, no. 76. Hyattsville, MD, National Center for Health Statistics, TurkMW, Yang K, HravnakM, SereikaSM, Ewing LJ, Burke LE. Randomized clinical trials of weight loss maintenance: a review. J Cardiovasc Nurs 2009;24: Knowler WC, Fowler SE, Hamman RF, et al.; Diabetes Prevention Program Research Group. 10-year follow-up of diabetes incidence and weight loss in the Diabetes Prevention Program Outcomes Study. Lancet 2009;374: Rubin RR, Knowler WC, Ma Y, et al.; Diabetes Prevention Program Research Group. Depression symptoms and antidepressant medicine use in Diabetes Prevention Program participants. Diabetes Care 2005;28: Gartlehner G, Hansen RA, Thieda P, et al. Comparative effectiveness of secondgeneration antidepressants in the pharmacologic treatment of adult depression. Comparative effectiveness rev. no. 7 [article online], Rockville, MD, Agency for Healthcare Research and Quality. Available from Accessed on 27 December Thase ME. Recognition and diagnosis of atypical depression. J Clin Psychiatry 2007;68(Suppl. 8):11 16 Τόµος 6 - Τεύχος 3 [31]

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Τ2 σακχαρώδη διαβήτη. Δρ. Δημήτρης Δημητρίου Παθολόγος-Διαβητολόγος Λεμεσός

Πρόληψη Τ2 σακχαρώδη διαβήτη. Δρ. Δημήτρης Δημητρίου Παθολόγος-Διαβητολόγος Λεμεσός Πρόληψη Τ2 σακχαρώδη διαβήτη Δρ. Δημήτρης Δημητρίου Παθολόγος-Διαβητολόγος Λεμεσός Εξέλιξη σακχαρώδη διαβήτη Το 50% των ΝΕΟΔΙΑΓΝΩΣΘΕΝΤΩΝ ασθενών έχουν εγκατεστημένες επιπλοκές Μίκρο - αγγειακές Μάκρο

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Συµµαχία για την υγεία:διατροφη Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Χασαπίδου Μαρία Καθηγήτρια Διατροφής ΑΤΕΙΘ -. Σχέδιο δράσης για την εφαρµογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη και τον

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015 Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Σακχαρώδης διαβήτης Ε. Κουτρούμπα-Μαρκέτου Δρ. Διευθύντρια Βιοχημικού Εργαστηρίου ΓΝΑ ΚΑΤ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Τ. ιδάγγελος 1, Η. Ευθυμίου 2, Κ. Kαζάκος 3, Χ. Μανές 4, Ε. Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com Αγαπητοί φίλοι, Το να σας μιλάει κάποιος στο χώρο των ιατρικών συνεδρίων με την επισήμανση «για πρώτη φορά» θέλει πολύ κουράγιο. Κι αυτό το έχουμε. Έτσι λοιπόν σας απευθύνω την πρόσκληση της συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Μέτρα σχέσης Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Στο τέλος...(learning outcomes) Να γνωρίζετε τα κυριότερα μέτρα σχέσης που χρησιμοποιούνται για μετρήσουμε μια συσχέτηση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Κλινικές Μελέτες Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Janice Abbott, PhD Καθηγήτρια Ψυχολογικής Υγείας Σχολή Επιστημών Υγείας University of Central Lancashire

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική 110 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 14 (2), 2003 Ερευνητική εργασία Research paper Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική Β. Μποζίκας, 1 Β. Τσιπροπούλου, 1 Χ. εσερή, 1 Μ. Κοσµίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ Ως χρόνιος κνησμός, ορίζεται ένας κνησμός ο οποίος διαρκεί περισσότερο από 6 εβδομάδες. Ο επιπολασμός του χρονίου κνησμού στο γενικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Το ερωτηµατολόγιο του Beck (B.D.I.). ερωτηµατολόγιο τύπου Α, ανδρική µορφή.

Το ερωτηµατολόγιο του Beck (B.D.I.). ερωτηµατολόγιο τύπου Α, ανδρική µορφή. Το ερωτηµατολόγιο του Beck (B.D.I.). ερωτηµατολόγιο τύπου Α, ανδρική µορφή. Α. Συναίσθηµα 0. δεν αισθάνοµαι λυπηµένος 1. αισθάνοµαι λυπηµένος ή µελαγχολικός 2. είµαι λυπηµένος ή µελαγχολικός συνεχώς και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική ηµερίδα: Τεχνολογικές εξελίξεις στην αντιµετώπιση του διαβήτη

Επιστηµονική ηµερίδα: Τεχνολογικές εξελίξεις στην αντιµετώπιση του διαβήτη Επιστηµονική ηµερίδα: Τεχνολογικές εξελίξεις στην αντιµετώπιση του διαβήτη ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - 12 Νοεµβρίου 2011 Αγαπητοί συνάδελφοι, Από την ανακάλυψη και χρήση της ινσουλίνης πριν από 90 χρόνια έως σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf]

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf] Σχεδιασμός Μελέτης Φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη Ξεχωριστές μελέτες επαγωγής ύφεσης και συντήρησης Διενεργήθηκε σε 211 ιατρικά κέντρα σε 34 χώρες από το 2008-2012

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος 7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος polly.michaelidou@gmail.com 1 ΘΕΜΑΤΑ Η σημασία της ιατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α)

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης και η διαχειρισή του στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Σκούτας Δ,Ρηγάδη Ε,Κόκκαλη Α,Μικούδη Κ,Μανιώτα Π, Φλουδάρας Ι, Κωλέτσας Ν,Σιώμος Κ, Μυροφορίδης Α, Μούζα Ε. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας

Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας UNESCO Chair in Adolescent Medicine and Health Care Φλώρα Μπακοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Αναλογία Λόγος Πηλίκο Αναλογία Proportion Αναλογία (Proportion) Ο αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Σελίδα 1/5 Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Τρόπος Zωής & Xρόνια Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο στα παιδιά και τους έφηβους Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Nοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφικές και ημιπειραματικές μελέτες. Γεωργία Σαλαντή gsalanti@cc.uoi.gr

Περιγραφικές και ημιπειραματικές μελέτες. Γεωργία Σαλαντή gsalanti@cc.uoi.gr Περιγραφικές και ημιπειραματικές μελέτες Γεωργία Σαλαντή gsalanti@cc.uoi.gr Έρευνα Αιφνίδιος θάνατος στα μωρά (παράγοντες που σχετίζονται) Λιπαρά ψαριά (omega 3 fats) και πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Αγγελή, Κ., Ευθυµίου, Κ., Χαρίλα,, Ν., Καλπάκογλου,, Θ., Βλάχου, Μ., & Καλαντζή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες;

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος Διευθυντής ΕΣΥ Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Π.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Νέα ταξινόμηση Σακχαρώδη Διαβήτη Σακχ. Διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων

Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων Κώστας Αθανασάκης BScHS, BScEcon, MSc, PhD, PD Επιστημονικός Συνεργάτης, Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικοί παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες κινδύνου (άγχος, κατάθλιψη, κοινωνική τάξη, συμπεριφορά τύπου Α). Ψυχιατρικές διαταραχές Ψυχοκοινωνικά προβλήματα (ψυχολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα