Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας"

Transcript

1 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΕΡΕΥΝΑ_ Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation) Κοκκίνη-Πάσχου Κωνσταντίνα 1, Παππά Μαρσίντα 2, Στεριούλα Ζωή 3 1. Επισκέπτρια Υγείας, MSc Προαγωγή & Αγωγή Υγείας 2. Επισκέπτρια Υγείας, MSc Δημόσια Υγεία 3. Επισκέπτρια Υγείας Φορέας: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Προαγωγής & Αγωγής Υγείας της Ιατρικής Σχολής και του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σε σύμπραξη με τα Τμήματα Επισκεπτών/τριών Υγείας και Δημόσιας Υγιεινής του ΤΕΙ Αθηνών. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κάπνισμα είναι η πρώτη προλήψιμη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως. Οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να συμβάλλουν στον έλεγχο της επιδημίας του καπνίσματος εφαρμόζοντας σύντομη συμβουλευτική στην κλινική πρακτική. Σκοπός: Το πρόγραμμα Β.Ο.Α.Τ υλοποιήθηκε με στόχο την αύξηση των γνώσεων και τη θετικοποίηση των στάσεων των επαγγελματιών υγείας σχετικά με τη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος. Σκοπός της παρέμβασης είναι η ενίσχυση της πρόθεσης των συμμετεχόντων για εφαρμογή της συμβουλευτικής. Υλικό και Μέθοδος: Το ερευνητικό σχέδιο είναι ημιπειραματικό ισοδύναμων ομάδων με μετρήσεις πριν και μετά την παρέμβαση. Το δείγμα αποτέλεσαν 33 επαγγελματίες υγείας διάφορων ειδικοτήτων. Η παρέμβαση αφορούσε ένα δίωρο εκπαιδευτικό σεμινάριο και διανομή έντυπου υλικού και βασίστηκε στη θεωρία της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς. Μετρήθηκαν οι στάσεις, ο υποκειμενικός κανόνας, ο αντιλαμβανόμενος έλεγχος και η πρόθεση των επαγγελματιών υγείας για εφαρμογή συμβουλευτικής για διακοπή καπνίσματος. Αποτελέσματα: Η στατιστική ανάλυση έδειξε αύξηση του αντιλαμβανόμενου ελέγχου στην ομάδα παρέμβασης (p=0,031) και αύξηση της πρόθεσή της για εφαρμογή συμβουλευτικής σε σχέση με την ομάδα σύγκρισης (p=0,003). Στις μεταβλητές των στάσεων και του υποκειμενικού κανόνα δεν υπήρξε καμία διαφορά μεταξύ και εντός των ομάδων, πριν και μετά την παρέμβαση. Η αξιολόγηση κατέδειξε επίσης αύξηση των γνώσεων στην πειραματική ομάδα. Συμπέρασμα: Η παρούσα μελέτη ενισχύει την υπάρχουσα βιβλιογραφία που υποστηρίζει ότι προγράμματα κατάρτισης επαγγελματιών υγείας σε θέματα συμβουλευτικής για διακοπή καπνίσματος μπορούν να είναι αποτελεσματικά. Σημαντικό αποδεικνύεται το θεωρητικό υπόβαθρο. Μελλοντικά θα πρέπει να επενδυθούν περισσότεροι πόροι και χρόνος για την αύξηση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας αντίστοιχων προγραμμάτων. Λέξεις Κλειδιά: Κάπνισμα, συμβουλευτική, επαγγελματίες υγείας, Θεωρία Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς. Υπεύθυνος αλληλογραφίας: Κοκκίνη-Πάσχου Κωνσταντίνα, Επισκέπτρια Υγείας MSc, Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας, Αντικάλαμος Μεσσηνίας TK και Rostrum of Asclepius - To Vima tou Asklipiou Journal Volume 12, Issue 1 (January March 2014) ORIGINAL PAPER Intervention to assess and improve the knowledge and attitudes of health professionals in brief counseling for smoking cessation: The B.O.A.T program (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation) Kokkini-Paschou Konstantina, 1 Pappa Marsinta, 2 Sterioula Zoi 3 1. Health Visitor,MSc in Health Promotion & Health Education Σελίδα 82 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

2 2. Health Visitor, MSc in Public Health 3. Health Visitor ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) MSc Health Promotion and Health Education- Medical School and Department of Philosophy, Pedagogy and Psychology of National Kapodistrian University of Athens in collaboration with the Health Visitors and Public Hygiene Department of Technological Institution of Athens. ABSTRACT Smoking is the leading preventable cause of morbidity and mortality worldwide. Health care professionals can contribute to controlling the epidemic of smoking by applying brief counseling for smoking cessation in clinical practice. Purpose: The program B.O.A.T was implemented to increase knowledge and enhance health professionals attitudes on the brief counseling for smoking cessation. The purpose of the intervention was to enforce participants' intention to implement counseling. Material and Method: The research project was a pretest-posttest equivalent groups design. The sample consisted of 33 health professionals of various specialties. The intervention consisted of a two-hour training course and distribution of printed material. Attitudes, subjective norm, perceived control and intention of health professionals were measured, regarding the counseling in smoking cessation. Results: Statistical analysis showed an increase of perceived control in the experimental group (p = 0.031) and increase of its intention to implement smoking cessation counseling compared to the comparison group (p = 0.003). There was no difference between and within groups before and after the intervention for the variables of attitudes and subjective norm. The evaluation also showed an increase of knowledge in the experimental group. Conclusion: This study reinforces the current literature which supports that training health professionals on smoking cessation counseling can be effective. The theoretical background turns out to be important. In the future more time and resources should be invested to increase effectiveness and efficiency of such programs. Keywords: Smoking, counseling, health professionals, theory of Planned Behavior. Corresponding Author: Kokkini-Paschou Konstantina, Health Visitor MSc, General Hospital of Kalamata, Antikalamos Messinias, 24100, Kalamata, Phone number: , and ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τ ο κάπνισμα είναι η πρώτη προλήψιμη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας στον κόσμο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι το 1/3 του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού, δηλ. 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι, είναι καπνιστές. 1 Στην Ευρώπη, ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το 12,3% των Χρόνων Ζωής Απαλλαγμένων από Ανικανότητα (DALYs) που χάνονται κάθε χρόνο οφείλονται στο κάπνισμα. 2 Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι 3,8 εκατομμύρια είναι περίπου ο συνολικός αριθμός των καπνιστών, ενώ Ελληνίδες και Έλληνες κάθε χρόνο πεθαίνουν από αιτίες αποδιδόμενες στο κάπνισμα. 2 Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες για την προαγωγή της διακοπής του καπνίσματος εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1996 από το Υπουργείο Υγείας & Ανθρώπινων Υπηρεσιών των ΗΠΑ και ανανεώθηκαν τελευταία το Πρωταρχικός στόχος αυτών των συστάσεων είναι όλοι οι επαγγελματίες υγείας να συνιστούν τη χρήση αποτελεσματικών θεραπειών (φαρμακευτικών και συμπεριφορικών) για την απεξάρτηση από το κάπνισμα στους καπνιστές ασθενείς. Ο ορισμός που δίνει το Cochrane Tobacco Addiction Group για τη σύντομη συμβουλευτική είναι «Λεκτικές οδηγίες για τη Σελίδα 83 ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ 2014

3 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας διακοπή καπνίσματος με ή χωρίς πρόσθετες πληροφορίες για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος». 4 Ο απαιτούμενος χρόνος είναι περίπου 3 λεπτά για μια απλή συμβουλή, έως 5 λεπτά για μια σύντομη παρέμβαση (σε κάθε περίπτωση λιγότερο από 10 λεπτά) και μπορεί να περιλαμβάνει: απλές περιστασιακές συμβουλές για διακοπή καπνίσματος, αξιολόγηση της δέσμευσης του ασθενούς για διακοπή, προσφορά φαρμακευτικής θεραπείας ή συμπεριφορικής υποστήριξης, παροχή υλικού αυτοβοήθειας και παραπομπή σε εντατικότερη υποστήριξη, όπως για παράδειγμα εξειδικευμένα ιατρεία διακοπής καπνίσματος. 5 Αν και οι Κατευθυντήριες Οδηγίες εδώ και μια δεκαετία περίπου έχουν διαμορφώσει κλινικές συστάσεις, οι επαγγελματίες υγείας υστερούν εμφανώς στην εφαρμογή τους. Πλήθος ερευνών αποδεικνύει ότι οι επαγγελματίες υγείας δεν ασκούν συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος. 6,7 Από τις βασικές αιτίες θεωρούνται η έλλειψη γνώσεων και εξοικείωσης με το θέμα Πολλοί επαγγελματίες υγείας πιστεύουν ότι η συζήτηση για το κάπνισμα με τους ασθενείς είναι αναποτελεσματική 12 και ότι το πρωτόκολλο για τη διακοπή καπνίσματος είναι πολύπλοκο. 13 Ως εμπόδια, στη βιβλιογραφία αναφέρονται επίσης η αρνητική στάση των επαγγελματιών υγείας απέναντι στη συμβουλευτική και η δυσφορία τους για την εφαρμογή της (για παράδειγμα νιώθουν άβολα να κάνουν ερωτήσεις στους ασθενείς), 6,14,15 η άποψη ότι είναι μια δυσάρεστη διαδικασία ή ότι υπάρχει έλλειψη ενθουσιασμού από τους ασθενείς, 12 η έλλειψη χρόνου, 16 ο όγκος της δουλειάς 17 και πολλά άλλα Το θεωρητικό πλαίσιο που επιλέχθηκε για το παρόν πρόγραμμα περιλαμβάνει τη Θεωρία της Έλλογης Δράσης/ Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς (Theory of Reasoned Action/Planned Behavior- ΤΡΒ). 23 Η θεωρία προσπαθεί να εξηγήσει και να προβλέψει εάν θα εκδηλώσει το άτομο την αντίστοιχη προς τη δηλωμένη στάση συμπεριφορά και υποστηρίζει ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά επηρεάζεται από την πρόθεση (intention) του ατόμου να εκδηλώσει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά. Η πρόθεση, επηρεάζεται από τρεις δομές: 1) τη στάση του ατόμου απέναντι στη συμπεριφορά (attitude towards the behaviour) και πώς την αξιολογεί, θετικά ή αρνητικά 2) τον υποκειμενικό κανόνα (subjective norms) ο οποίος αφορά στην προσλαμβανόμενη κοινωνική πίεση που δέχεται το άτομο από σημαντικά για εκείνο πρόσωπα ως προς την εκδήλωση της συμπεριφοράς 3) τον αντιλαμβανόμενο έλεγχο που έχει το άτομο πάνω στη συμπεριφορά (perceived behavioral control) ο οποίος αφορά στην αντιλαμβανόμενη ικανότητα του ατόμου να εφαρμόσει τη Σελίδα 84 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

4 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) συμπεριφορά και να ελέγξει τους παράγοντες αντιλαμβανόμενης ικανότητάς τους για που το διευκολύνουν ή το εμποδίζουν στην υιοθέτησή της. Σύμφωνα με βιβλιογραφική παροχή συμβουλευτικής και η ενίσχυση της πρόθεσής τους να εφαρμόσουν ανασκόπηση των Godin και συν., 24 είναι η συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος θεωρία που χρησιμοποιείται συχνότερα σε στην κλινική πρακτική. θέματα που αφορούν τη συμπεριφορά επαγγελματιών υγείας. Υλικό- Μέθοδος Για τη μελέτη επιλέχτηκε ημιπειραματικό Σκοπός σχέδιο, δηλαδή μη τυχαιοποιημένη μελέτη Το πρόγραμμα Β.Ο.Α.Τ (Brief Opportunistic Advice Training program for Smoking Cessation) είναι ένα πρωτότυπο πρόγραμμα παρέμβασης. Το ακρωνύμιο δόθηκε από την ομάδα που δημιούργησε και υλοποίησε το πρόγραμμα, σε μια προσπάθεια να τονιστεί ο όρος «σύντομη ευκαιριακή συμβουλευτική», που αποτελεί σημαντική συνιστώσα των Κατευθυντήριων Οδηγιών. Απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας που εργάζονται σε υπηρεσίες υγείας, ώστε να εκτιμηθούν και να βελτιωθούν οι γνώσεις και οι στάσεις τους για τη σύντομη συμβουλευτική στη διακοπή καπνίσματος και να αυξηθεί η πρόθεσή τους να την εφαρμόσουν. Επιμέρους στόχοι του προγράμματος ήταν να αυξηθούν οι γνώσεις σε ότι αφορά το κάπνισμα και τη διακοπή του. (πειραματική και ομάδα σύγκρισης), με μέτρηση πριν και μετά την παρέμβαση. Οι ομάδες της μελέτης συγκροτήθηκαν με δειγματοληψία ευκολίας (convenience sampling), η οποία επιτρέπει τη χρησιμοποίηση οποιασδήποτε διαθέσιμης ομάδας μελών του πληθυσμού μιας έρευνας. Η δειγματοληψία έγινε από δύο διαφορετικά νοσοκομεία (επαρχία και Αθήνα). Στο νοσοκομείο της επαρχίας, οι επαγγελματίες υγείας ενημερώθηκαν για την υλοποίηση του σεμιναρίου και όσοι ενδιαφέρονταν να το παρακολουθήσουν δήλωναν συμμετοχή, συγκροτώντας έτσι την ομάδα παρέμβασης. Στο νοσοκομείο της Αθήνας, η ομάδα σύγκρισης συγκροτήθηκε μετά από ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας για τη Επιπλέον, η αλλαγή των στάσεων και διεξαγωγή έρευνας σχετικά με τη σύντομη υιοθέτηση θετικών πεποιθήσεων αναφορικά με το ρόλο των επαγγελματιών υγείας, τη σπουδαιότητά του και τις κοινωνικές σχετικά με το τι επιθυμούν οι «σημαντικοί άλλοι» των επαγγελματιών υγείας. Τέλος, στόχο συμβουλευτική στη διακοπή καπνίσματος. Στην ομάδα παρέμβασης, εφαρμόστηκαν δύο στρατηγικές, διανομή έντυπου υλικού και δίωρη διάλεξη, ενώ στην ομάδα σύγκρισης, δεν εφαρμόστηκε τίποτα από τα δύο. αποτέλεσε η βελτίωση της αυτό- ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 85

5 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Το δείγμα αποτέλεσαν συνολικά 33 επαγγελματίες υγείας διάφορων ειδικοτήτων, 16 στην πειραματική ομάδα και 17 στην ομάδα σύγκρισης. Η επιλογή του έγινε από τμήματα των νοσοκομείων, στα οποία οι επαγγελματίες υγείας έρχονται σε επαφή με ασθενείς. Το περιεχόμενο τόσο των διαλέξεων όσο και του φυλλαδίου βασίστηκε στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την σύντομη συμβουλευτική διακοπής καπνίσματος, 3 στα Ευρωπαϊκά Προγράμματα Εκπαίδευσης στη Διακοπή Καπνίσματος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Νοσοκομείων Προαγωγής Υγείας, 25 σε εγχειρίδιο του ΠΟΥ για την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, 26 αλλά και στο υλικό του πρότυπου προγράμματος Rx for Change. 27 Το ερευνητικό εργαλείο της μελέτης B.O.A.T αποτέλεσε ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς το οποίο δημιουργήθηκε από τρία επιμέρους ερωτηματολόγια 21,28,29 η άδεια χρήσης των οποίων εξασφαλίστηκε από τους ερευνητές μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Το νέο ερωτηματολόγιο που δημιουργήθηκε, αποτελούνταν από τρία μέρη: Τα δημογραφικά στοιχεία, τη μέτρηση των μεταβλητών του μοντέλου της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς και τη μέτρηση των γνώσεων σχετικά με το κάπνισμα και τη διακοπή του. Οι ερωτήσεις των γνώσεων χωρίζονταν σε δύο ενότητες. Η πρώτη αποτελούνταν από 7 προτάσειςδηλώσεις, με τις οποίες οι επαγγελματίες υγείας καλούνταν να απαντήσουν εάν συμφωνούν, διαφωνούν ή δε γνωρίζουν (πχ τα «ελαφριά» τσιγάρα είναι μια ασφαλής εναλλακτική για τη διακοπή του καπνίσματος). Η δεύτερη ενότητα αποτελούνταν από 17 ασθένειες ή παθολογικές καταστάσεις, όπου οι συμμετέχοντες καλούνταν να απαντήσουν, εάν το κάπνισμα σχετίζεται με κάποια από αυτές, σημειώνοντας πάλι μία από τις απαντήσεις «συμφωνώ», «διαφωνώ» και «δε γνωρίζω». Στη συνέχεια έγινε πιλοτική δοκιμή του ερωτηματολογίου σε δείγμα ευκολίας και στη συνέχεια έγινε ο έλεγχος αξιοπιστίας του (στάσεις: Cronbach s alpha=0,89, υποκειμενικός κανόνας: Cronbach s alpha=0,795, αντιλαμβανόμενος έλεγχος: Cronbach s alpha=0,913, πρόθεση: Cronbach s alpha=0,854). Στατιστική ανάλυση Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα PASW statistics 18/SPSS v18.0. Οι μέσες τιμές (mean) και οι τυπικές αποκλίσεις (Standard Deviation) χρησιμοποιήθηκαν για την περιγραφή των ποσοτικών μεταβλητών. Οι απόλυτες (Ν) και οι σχετικές (%) συχνότητες χρησιμοποιήθηκαν για την περιγραφή των ποιοτικών μεταβλητών. Τα επίπεδα σημαντικότητας είναι αμφίπλευρα και η στατιστική σημαντικότητα τέθηκε στο 0,05. Ο έλεγχος της κανονικότητας της κατανομής Σελίδα 86 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

6 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) των μετρήσεων έγινε χρησιμοποιώντας το νοσηλευτές/τριες, με μέσο όρο προϋπηρεσίας Kolmogorov-Smirnov test. Όπου δεν ικανοποιούνταν οι προϋποθέσεις κανονικής κατανομής των δεδομένων, έγιναν μη παραμετρικοί έλεγχοι. Συγκρίσεις κατηγορικών μεταβλητών μεταξύ των ομάδων καθώς και συγκρίσεις ποσοστών, πραγματοποιήθηκαν με τη στατιστική δοκιμασία chi-square (χ 2 ). Για τη σύγκριση ποσοτικών μεταβλητών μεταξύ δυο ομάδων χρησιμοποιήθηκε το Student s t-test ή το Mann-Whitney U test. Για τη σύγκριση μεταβολών πριν και μετά την παρέμβαση εντός των ομάδων χρησιμοποιήθηκε το κριτήριο Wilcoxon signed rank tests. Τέλος, τα έτη και οι περισσότεροι ήταν κάτοχοι του βασικού πτυχίου σπουδών τους. Όσον αφορά την καπνιστική κατάσταση των επαγγελματιών υγείας, τη συχνότητα άσκησης συμβουλευτικής και τη γνώση των Κατευθυντήριων Οδηγιών (Πίνακας 2), οι δύο ομάδες επίσης δε διαφέρανε στατιστικά σημαντικά, με την πλειοψηφία των συμμετεχόντων να είναι μη καπνιστές, να αναφέρουν ότι συμβουλεύουν πάντα, ή σχεδόν πάντα τους ασθενείς να διακόψουν το κάπνισμα και να μη γνωρίζουν τις Κατευθυντήριες Οδηγίες. Στους πίνακες 3,4 και 5, παρουσιάζονται τα εξαιτίας της μη κανονικής κατανομής των αποτελέσματα της σύγκρισης των μεταβλητών, χρησιμοποιήθηκαν λογαριθμικοί μετασχηματισμοί των μεταβλητών του μεταβλητών της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς. Όπως παρατηρούμε στον μοντέλου της Προσχεδιασμένης πίνακα 3, υπάρχει στατιστικά σημαντική Συμπεριφοράς στην ανάλυση διακύμανσης δύο κατευθύνσεων (2 way-anova), διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ως προς τη μεταβλητή της πρόθεσης μετά την παρέμβαση προκειμένου να ελεγχθεί εάν ο βαθμός (p=0,003). Δηλαδή μετά την παρέμβαση η μεταβολής στο χρόνο των υπό μελέτη παραμέτρων ήταν διαφορετικός μεταξύ δυο ομάδων. πειραματική ομάδα αύξησε σημαντικά την πρόθεσή της για άσκηση συμβουλευτικής. Για τις υπόλοιπες μεταβλητές του μοντέλου της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς δεν υπάρχει Αποτελέσματα Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται τα κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά του στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων. Στον πίνακα 4 που αφορά στον έλεγχο εντός των ομάδων, παρατηρούμε ότι δείγματος ανά ομάδα. Οι δύο ομάδες ήταν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά μετά παρόμοιες, καθώς και στις δυο οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν γυναίκες, μέσης ηλικίας έτη, οι περισσότεροι ήταν την παρέμβαση στην πειραματική ομάδα στις μεταβλητές του αντιλαμβανόμενου ελέγχου (p=0,03) και της πρόθεσης (p=0,04). Στην ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 87

7 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας ομάδα σύγκρισης αντίθετα, δεν παρατηρείται σε καμία μεταβλητή στατιστικά σημαντική διαφορά μετά την παρέμβαση. Τέλος, στον πίνακα 5, σύμφωνα με την εφαρμογή του κριτηρίου της ανάλυσης διακύμανσης κατά δύο παράγοντες (2-way ANOVA) για τον έλεγχο της αλληλεπίδρασης μεταξύ του χρόνου και της ομάδας για τις μεταβλητές της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς, παρατηρούμε ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων ως προς τη μεταβλητή της πρόθεσης για άσκηση συμβουλευτικής, με p=0,015. Αυτό σημαίνει ότι η πρόθεση μεταβλήθηκε ανάμεσα στις δύο χρονικές στιγμές με διαφορετικό τρόπο στις δύο ομάδες και αυξήθηκε σημαντικά στην ομάδα παρέμβασης. Τα αποτελέσματα που αφορούν τα δύο τμήματα των γνώσεων, παρουσιάζονται στους πίνακες 6 και 7. Στον πίνακα 6 παρουσιάζονται οι απαντήσεις των συμμετεχόντων σε επτά δηλώσεις για το κάπνισμα και τη διακοπή του. Όπως παρατηρούμε, υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων μετά την παρέμβαση στη δήλωση 6 (Η θεραπεία με υποκατάστατα νικοτίνης, μπορεί να αυξήσει το ποσοστό διακοπής του καπνίσματος) με p=0,008 και στη δήλωση 7 (Η σύντομη συμβουλευτική (πχ 3 λεπτά) από επαγγελματίες υγείας για να βοηθήσουν τους ασθενείς να διακόψουν το κάπνισμα, είναι αποτελεσματική) με p=0,001. Στις δηλώσεις αυτές τα άτομα στην πειραματική ομάδα που έδωσαν σωστές απαντήσεις είναι σημαντικά περισσότερα από τα αντίστοιχα της ομάδας σύγκρισης. Για όλες τις υπόλοιπες δηλώσεις δεν παρατηρείται στατιστικά σημαντική διαφορά. Στο δεύτερο τμήμα των γνώσεων οι συμμετέχοντες καλούνται να απαντήσουν εάν υπάρχει συσχέτιση του καπνίσματος με 17 ασθένειες-παθολογικές καταστάσεις. Αυτές παρουσιάζονται στον πίνακα 7 όπου παρατηρούμε ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων μετά την παρέμβαση στην ερώτηση 5 (Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ καπνίσματος και αυξημένου κινδύνου για καρκίνο οισοφάγου;) με p=0,038, την ερώτηση 6 ( μεταξύ καπνίσματος και αυξημένου κινδύνου για καρκίνο νεφρών;) με p=0,001, την ερώτηση 8 ( μεταξύ καπνίσματος και αυξημένου κινδύνου για εγκεφαλικό;) με p=0,015, την ερώτηση 12 ( μεταξύ καπνίσματος και αυξημένου κινδύνου για σεξουαλική ανικανότητα;) με p=0,001, την ερώτηση 16 ( μεταξύ καπνίσματος και αυξημένου κινδύνου για περιοδοντικές παθήσεις;) με p=0,004 και την ερώτηση 17 ( μεταξύ καπνίσματος και αυξημένου κινδύνου για νεογνικό θάνατο;) με p=0,002. Στην ερώτηση 4 ( μεταξύ καπνίσματος και αυξημένου κινδύνου για καρκίνο θυρεοειδούς;) Σελίδα 88 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

8 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική είδος εκπαίδευσης για τη διακοπή διαφορά με p= 0,001. Όμως επειδή στη καπνίσματος, αύξησαν όχι μόνο τις γνώσεις συγκεκριμένη ερώτηση υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά και πριν την παρέμβαση μεταξύ των ομάδων (p=0,049) δε μπορεί να ληφθεί υπόψην και δε μπορεί να αξιολογηθεί. Στις υπόλοιπες ερωτήσεις δεν παρατηρείται καμία διαφορά πριν και μετά την παρέμβαση. τους, αλλά και την εφαρμογή παρεμβάσεων και συμβουλευτικής Είναι ενδεικτικό ότι οι δύο δηλώσεις στις οποίες βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων («Η θεραπεία με υποκατάστατα νικοτίνης, μπορεί να αυξήσει το ποσοστό διακοπής του καπνίσματος» και «Η σύντομη Συζήτηση Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι μετά από ένα δίωρο σεμινάριο και διανομή έντυπου υλικού σχετικά με τη σύντομη συμβουλευτική στη διακοπή καπνίσματος, οι συμμετέχοντες της ομάδας παρέμβασης αύξησαν κάποιες συγκεκριμένες γνώσεις, και την πρόθεσή τους να εφαρμόσουν τη συγκεκριμένη συμβουλευτική σε σχέση με την ομάδα σύγκρισης μετά την παρέμβαση. Επιπλέον, η πειραματική ομάδα μετά την παρέμβαση παρουσίασε στατιστικά σημαντική διαφορά σε σύγκριση με τις μετρήσεις πριν από την παρέμβαση στον συμβουλευτική (πχ 3 λεπτά) από επαγγελματίες υγείας για να βοηθήσουν τους ασθενείς να διακόψουν το κάπνισμα, είναι αποτελεσματική») αφορούν πιο εξειδικευμένα θέματα στη διακοπή καπνίσματος και τη σύντομη συμβουλευτική, τα οποία πιθανώς μετά τη δίωρη εκπαίδευση στην ομάδα παρέμβασης αποσαφηνίστηκαν και έγιναν πιο ξεκάθαρα για τους συμμετέχοντες. Στο δεύτερο μέρος των γνώσεων η ομάδα παρέμβασης φάνηκε επίσης να έχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για το ποιες ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις συσχετίζονται με το κάπνισμα, σε σχέση με την ομάδα σύγκρισης. αντιλαμβανόμενο έλεγχο. Όσον αφορά την Αυτό αντικατοπτρίζεται στην στατιστικά αλλαγή των στάσεων, του υποκειμενικού κανόνα και του αντιλαμβανόμενου ελέγχου μεταξύ των ομάδων, δεν παρατηρήθηκε καμία μεταβολή μετά την παρέμβαση. Η αύξηση των γνώσεων, που παρατηρήθηκε στη μελέτη B.O.A.T. είναι εύρημα των περισσοτέρων ερευνών. Σε διάφορες συστηματικές ανασκοπήσεις, αναφέρεται ότι οι επαγγελματίες υγείας που έλαβαν κάποιο σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων σε 6 από τις 17 ερωτήσεις αυτού του τμήματος του ερωτηματολογίου. Η αύξηση της πρόθεσης της ομάδας παρέμβασης για εφαρμογή συμβουλευτικής είναι ένα σημαντικό αποτέλεσμα που επέφερε η εκπαίδευση των συμμετεχόντων. Οι πιο πολλές μελέτες όμως που χρησιμοποιούν το μοντέλο της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς, ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 89

9 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας στοχεύουν κυρίως στον καθορισμό των παραγόντων που επεξηγούν την πρόθεση και όχι στην ενίσχυσή της μέσω των επιμέρους μεταβλητών Σε κάποιες από αυτές τις μελέτες έχει βρεθεί ο υποκειμενικός κανόνας ως ο καλύτερος προβλεπτικός παράγοντας για την πρόθεση και τη συμπεριφορά, 34,35 ενώ σε άλλες ο αντιλαμβανόμενος έλεγχος Μια πιθανή ερμηνεία για την αύξηση της πρόθεσης, θα μπορούσε να είναι η αύξηση που παρατηρήθηκε στον αντιλαμβανόμενο έλεγχο των ατόμων της πειραματικής ομάδας μετά την παρέμβαση. Πιθανώς η μεθοδευμένη στόχευση μέσω βέλτιστων πρακτικών και εργαλείων, όπως είναι ο αλγόριθμος των 5Α (Πρωτόκολλο σύντομης συμβουλευτικής για τη διακοπή καπνίσματος: Ask-Advice-Access- Assist-Arrange) και η συνέντευξη κινήτρων (Motivational Interviewing) για την αλλαγή/ενίσχυση του αντιλαμβανόμενου ελέγχου των ατόμων της πειραματικής ομάδας, να επέφερε και την αύξησή του. Μέσω αυτού, βάσει της θεωρίας, ενισχύθηκε και η πρόθεση της ομάδας να εφαρμόσει συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος. Εξάλλου, σύμφωνα με το θεωρητικό πλαίσιο, είναι δυνατόν να υπάρχει απευθείας σύνδεση ανάμεσα στον αντιλαμβανόμενο έλεγχο και την πρόθεση για εφαρμογή της συμπεριφοράς. 40 Αν και η παρέμβαση προσπάθησε να στοχεύσει στην αλλαγή των στάσεων, του υποκειμενικού κανόνα και του αντιλαμβανόμενου ελέγχου, δεν παρατηρήθηκε καμία μεταβολή στις μεταβλητές αυτές μεταξύ των ομάδων μετά την παρέμβαση, σε αντίθεση με άλλες έρευνες. 34, 41 Οι περισσότερες μελέτες ωστόσο δεν χρησιμοποιούν ομάδα ελέγχου, κάτι που καθιστά δύσκολη τη σύγκριση. Κάτι τελευταίο που αξίζει να αναφερθεί, είναι πως δεν βρέθηκε να υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ της καπνιστικής κατάστασης των συμμετεχόντων και της συχνότητας άσκησης συμβουλευτικής, σε αντίθεση με τις περισσότερες μελέτες οι οποίες υποστηρίζουν ότι οι επαγγελματίες υγείας που καπνίζουν, είναι λιγότερο πιθανό να ασκήσουν συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος στους καπνιστές ασθενείς. 7,19 Πιθανώς αυτό να οφείλεται στο γεγονός ότι το δείγμα της μελέτης ήταν μικρό και κατά συνέπεια δεν καθίσταται ικανό να ανιχνεύσει σημαντικές διαφορές. Το πρόγραμμα ΒΟΑΤ στηρίχθηκε βιβλιογραφικά σε στοιχεία και τεκμήρια που αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα αντίστοιχων προγραμμάτων και χρησιμοποίησε θεωρητικό πλαίσιο που είναι κατάλληλο για επίτευξη αλλαγής στον κλάδο των επαγγελματιών υγείας. Αυτές οι δύο παράμετροι συνιστούν βέλτιστη πρακτική υλοποίησης των παρεμβάσεων. Το περιεχόμενο της διάλεξης και του φυλλαδίου, Σελίδα 90 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

10 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) βασίστηκε στις Κατευθυντήριες Οδηγίες, αλλά χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη, αν και και στο περιεχόμενο άλλων πετυχημένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, γεγονός που συνέβαλε στην καλή δόμησή τους. Αν και η μεταφράστηκε (Forward/Back Translation), δεν σταθμίστηκε στην ελληνική γλώσσα λόγω των περιορισμένων πόρων. ξενόγλωσση βιβλιογραφία είναι ιδιαίτερα πλούσια, στην Ελλάδα δεν έχει εφαρμοστεί κάποιο αντίστοιχο πρόγραμμα το οποίο να βασίζεται στη θεωρία της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς. Αυτό μπορεί να αποτελεί καινοτομία, ωστόσο καθιστά και αδύνατη τη σύγκριση με αντίστοιχες ελληνικές μελέτες. Ακόμη, το γεγονός ότι οι δύο ομάδες συγκροτήθηκαν από δύο διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, αποκλείει το ενδεχόμενο διάχυσης πληροφοριών μεταξύ των ομάδων. Αφετέρου δε, τίθεται θέμα ισοδυναμίας των ομάδων, καθώς ανεξάρτητα από την ομοιότητά τους στα Συμπεράσματα Το θέμα της διακοπής του καπνίσματος και της κατάρτισης των επαγγελματιών υγείας έχει απασχολήσει πολλούς ερευνητές και μετρά πολλά άρθρα στη βιβλιογραφία. Το παρόν παρεμβατικό πρόγραμμα έρχεται να επιβεβαιώσει τα περισσότερα από αυτά, που υποστηρίζουν ότι ακόμα και μία ώρα εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας, μπορεί να επιφέρει κάποια αποτελέσματα. Η αύξηση της πρόθεσης των επαγγελματιών υγείας να ασκήσουν συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος είναι το ενθαρρυντικό κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά, δεδομένο που προκύπτει υπογραμμίζοντας πιθανώς να υπάρχουν διαφορές ως προς το κοινωνικό και εργασιακό τους περιβάλλον, οι οποίες μπορεί να αποτελούν συγχυτικούς παράγοντες, επηρεάζοντας έτσι τα την αποτελεσματικότητα των καλών πρακτικών στα προγράμματα προαγωγής υγείας. Αναμφίβολα, τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι πιο ενθαρρυντικά, εάν στο αποτελέσματα. Οι διαφορές αυτές δυστυχώς πρόγραμμα συμπεριλαμβάνονταν είναι δύσκολο να ανιχνευτούν σε προγράμματα με περιορισμένους πόρους. Βασικός περιορισμός της μελέτης είναι το μικρό δείγμα που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων και μειώνει την ισχύ τους. Επιπλέον, δεν υπήρξε τυχαιοποίηση του δείγματος καθώς οι ομάδες συστάθηκαν από συγκεκριμένα νοσηλευτικά ιδρύματα. Το ερωτηματολόγιο που παρεμβάσεις και στο κοινοτικό επίπεδο, ξεκινώντας από την οργανωτική πολιτική του νοσοκομείου η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στην υιοθέτηση καλών πρακτικών και εφαρμογής των Κατευθυντήριων Οδηγιών. Ένα οργανωμένο σύστημα καταγραφής της καπνιστικής κατάστασης του ασθενούς, υπενθυμίσεις για τους επαγγελματίες υγείας, κίνητρα και επανατροφοδότηση για την ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 91

11 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας εφαρμογή των Κατευθυντήριων Οδηγιών, μέριμνα για την εκπαίδευση και κατάρτισή τους πάνω στην σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος, είναι μερικές μόνο από τις στρατηγικές που οι νοσοκομειακές μονάδες θα μπορούσαν να υιοθετήσουν ώστε να συμβάλουν στον έλεγχο της επιδημίας του καπνίσματος. Μελλοντικά προγράμματα, θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους παραπάνω παράγοντες, για μια πιο ολοκληρωμένη και αποτελεσματική προσέγγιση στο θέμα της προαγωγής της διακοπής του καπνίσματος από τους επαγγελματίες υγείας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. World Health Organization (WHO). Report on the Global Tobacco Epidemic. Implementing smoke-free environments. Geneva: WHO World Health Organization (WHO). Report on the Global Tobacco Epidemic. Warning about the dangers of tobacco. Geneva: WHO Fiore C M, Carlos RJ, Baker TB, Bailey WC, Benowitz NL, Curry SJ et al. Clinical Practice Guideline. Treating Tobacco Use and Dependence: 2008 Update. U.S. Department of Health and Human Services. Public Health Service Coleman Τ. Use of simple advice and behavioral support. ABC of smoking cessation. BMJ 2004; 328(14): National Institute for Health and Clinical Excellence. NICE public health intervention guidance Brief interventions and referral for smoking cessation in primary care and other settings Issued: March 2006; Manchester. 6. Coleman T, Wilson A. Anti-smoking advice in general practice consultations: general practitioners attitudes, reported practice and perceived problems. Br J Gen Pract1996;46(403): Sarna L, Bialous A S, Rice HV, Wewers M E. Promoting tobacco dependence treatment in nursing education. Drug and Alcohol Review 2009; 28(5): Helgason R A, Lund E K. General practitioners perceived barriers to smoking cessation - results from four Nordic countries. Scand J Public Health 2002;30(2): Sotiropoulos A, Gikas A, Spanou E, Dimitrelos D, Karakostas F, Skliros E et al. Smoking habits and associated factors among Greek physicians. Public Health 2007; 121(5): Coulter A, Schofield T. Prevention in general practice: the views of doctors in the Oxford region. Br J Gen Pract 1991; 41(345): Roddy E, Rubin P, Britton J. The Tobacco Advisory Group of the Royal College of Physicians. A study of smoking and Σελίδα 92 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

12 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) smoking cessation on the curricula of UK clinical practice: the views of general medical schools. Tob Control 2004; 13(1): Vogt F, Hall S, Marteau M T. General practitioners and family physicians negative beliefs and attitudes towards discussing smoking cessation with patients: a systematic review. Society for the Study of Addiction 2005;100(10): Bolman C, De Vries H, Mesters I. Factors determining cardiac nurses intentions to continue using a smoking cessation protocol. Heart Lung 2002; 31(1): Stead M, Angus K, Holme I, Cohen D, Tait G, the PESCE European Research Team. practitioners in Europe. Preventive Medicine 2005; 40(5): Berlin I. Physicians perceived barriers to promoting smoking cessation. Journal of Smoking Cessation 2008; 3(2): Kawakami M, Nakamura S, Fumimoto H, Takizawa J, Baba M. Relation between Smoking Status of Physicians and Their Enthusiasm to Offer Smoking Cessation. Advice Internal Medicine 1997; 36 (3): Applegate WB, Sheffer EC, Crews MK, Payne JT, Smith OP. A survey of tobaccorelated knowledge, attitudes and behaviours of primary care providers in Factors influencing European GPs Mississippi. Journal of Evaluation in engagement in smoking cessation: a multicountry literature review. Br J Gen Pract 2009; 59(566): Ward MM, Vaughn ET, Uden-Holma T, Clinical Practice 2008; 14(4): Vogt F, McEwen A, Michie S. What general practitioners can do to deliver more brief stop-smoking interventions: An Doebbeling NB, Clarke RW, Woolson FR. exploratory study. Journal of Smoking Physician knowledge, attitudes and practices regarding a widely implemented guideline. Journal of Evaluation in Clinical Practice 2002; 8 (2): Pizzo AM, Chellini E, Grazzini G, Cardone A, Badellino F. Italian general practitioners and smoking cessation strategies. Tumori 2003; 89(3): Brotons C, Bjfrkelund C, Bulc M, Ciurana R, Godycki-Cwirko M, Jurgova E et al Cessation 2008; 3(2): Centers for Disease Control and Prevention (CDC). A Practical Guide to Working with Health-Care Systems on Tobacco-Use Treatment. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health Prevention and health promotion in ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 93

13 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας 23. Ajzen I. The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes 1991; 50(2): Godin G, Bélanger-Gravel A, Eccles M, Grimshaw J. Healthcare professionals' intentions and behaviours: A systematic review of studies based on social cognitive theories. Implementation Science 2008; 3:36:1-12 doi: / Gunning M. Smoking Cessation Training Programmes Available within Europe. European Smoke-free Hospital Network 2007; 11th issue: Pip M. Helping Smokers Change: A resource pack for training health professionals. WHO Regional Office for Europe, Copenhagen The Regents of the University of California. The Rx For Change: Clinician-assisted tobacco cessation Johnston MJ, Chan SCS, Chan KKS, Lam TH, Chi I, Leung MG. Training nurses and social workers in smoking cessation counseling: a population needs assessment in Hong Kong. Preventive Medicine 2005; 40(4): Chan SCS, Sarna L, Wong CND, Lam TH. Nurses Tobacco-Related Knowledge, Attitudes and Practice in Four Major Cities in China. Journal Of Nursing Scholarship 2007; 39(1): Lancaster T, Fowler G. Training health professionals in smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2000; 3 : doi: / CD Freund M, Campbell E, Paul C, Sakrouge R, McElduff P, Walsh A Raoul et al. Increasing smoking cessation care provision in hospitals: A meta-analysis of intervention effect. Nicotine & Tobacco Research 2009; 11(6): Silagy C, Lancaster T, Gray S, Fowler G. Effectiveness of training health professionals to provide smoking cessation interventions: systematic review of randomised controlled trials. Quality in Health Care 1994; 3(4): Godin G, Beaulieu D, Touchette JS, Lambert LD, Dodin S. Intention to Encourage Complementary and Alternative Medicine Among General Practitioners and Medical Students. Behavioral Medicine 2007; 33(2): Limbert C, Lamb R. Doctors use of clinical guidelines: two applications of the Theory of Planned Behaviour. Psychology, health & medicine 2002; 7(3): Sable RM, Schwartz RL, Kelly JP, Lisbon E, Hall AM. Using the Theory of Reasoned Action to Explain Physician Intention to Prescribe Emergency Contraception. Σελίδα 94 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

14 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) Perspectives on Sexual and Reproductive Science 2010; 5:51: 1-20 doi: Health 2006; 38(1): / Ajzen I, Driver BL. Application of the theory of planned behavior to leisure choice. Journal of Leisure Research 1992; 24(3): Watson PWB, Myers LB. Which cognitive factors predict clinical glove use amongst nurses? Psychology, Health and Medicine 2001; 6(4): Puffer S, Rashidian A. Practice nurses intentions to use clinical guidelines. Journal of Advanced Nursing 2004; 47(5): Rashidian A, Russell I. General Practitioners Intentions and Prescribing for Asthma: Using the Theory of Planned Behavior to Explain Guideline Implementation. International Journal of Preventive Medicine 2011; 3(1): McKenzie J, Neiger B, Thackeray R. Κεφ.7: στο Planning, Implementing and Evaluating Health Promotion Programs, 5th ed. USA, San Francisco Pearson Benjamin Cummings Publications Kortteisto Τ, Kaila Μ, Komulainen J, Mantyranta T, Rissanen P. Healthcare professionals' intentions to use clinical guidelines: a survey using the theory of planned behavior. Implementation ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 95

15 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Πίνακας 1: Κατανομή κοινωνικοδημογραφικών χαρακτηριστικών του δείγματος. Μεταβλητή p Ν(%) Ν(%) (x 2 test) Φύλο Άντρες 2 (6,1) 4 (12,1) Γυναίκες 14 (42,4) 13 (39,4) 0,412 Ηλικία Μέσος Όρος (Τυπική Απόκλιση) 40,94 (6,56) 41,82 (9,48) 0,759* Επισκέπτες/τριες Υγείας 1 (3) Νοσηλευτές/τριες 7 (21,2) 16 (48,5) Φυσικοθεραπευτές/τριες 1 (3,0) Ειδικότητα Κοινωνικοί λειτουργοί 3 (9,1) Τεχνολόγοι Ιατρικών 1 (3) 0,057 Μορφωτικό Υπόβαθρο Έτη υπηρεσίας *student s t-test Εργαστηρίων Μαίες 2 (6,1) Διαιτολόγος 1 (3) Γιατρός 1 (3) Βασικό πτυχίο 15 (45,5) 14 (42,4) Μεταπτυχιακό 0(0) 2 (6,1) Βασικό & άλλο πτυχίο 1 (3) 1 (3) 0,367 Μέσος Όρος (Τυπική Απόκλιση) 15,75 (7,83) 17,41 (11,09) 0,625* Πίνακας 2: Κατανομή των δύο ομάδων ως προς την καπνιστική κατάσταση, την άσκηση συμβουλευτικής και τη γνώση των Κατευθυντήριων Οδηγιών. Ν(%) Ν(%) Καπνιστική κατάσταση Καπνιστής 7 (21,2) 3 (9,1) Μη καπνιστής 9 (27,3) 14 (42,4) Άσκηση συμβουλευτικής Πάντα- Σχεδόν πάντα 13(39,4) 10(30,3) Μερικές φορές - Σπάνια 3 (9,1) 7 (21,2) Γνώση Κατευθυντήριων Οδηγιών Ναι 1( 3) 3 (9,1) Όχι 15 (45,5) 14 (42,4) *x 2 test p * 0,103 0,161 0,316 Σελίδα 96 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

16 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) Πίνακας 3: Σύγκριση μεταξύ των ομάδων ως προς τις μεταβλητές της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς πριν και μετά την παρέμβαση. Μεταβλητές Μοντέλου Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς Στάσεις Υποκειμενικός Κανόνας Αντιλαμβανόμενος Έλεγχος Πρόθεση Μέτρηση πριν την παρέμβαση Μέτρηση μετά την παρέμβαση Μ. Όρος (ΤA) p value * Μ. Όρος(TA) p value * 4,3(0,58) 4,38 (0,48) 3,94(0,95) 0,236 3,92 (0,86) 0,067 3,81(0,75) 3,55 (0,89) 4,03 (0,64) 5,52 (7,64) 4,22 (0,82) 3,9 (1,06) 0,495 4,2 (0,64) 3,78 (0,68) 0,544 4,4 (0,63) 3,72 (0,56) 0,451 0,096 0,005 4,53 (0,61) 3,57 (0,94) 0,003 *Mann Whitney U- test Πίνακας 4: Σύγκριση εντός των ομάδων ως προς τις μεταβλητές της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς πριν και μετά την παρέμβαση. Στάσεις Υποκειμενικός Κανόνας Αντιλαμβανόμενος Έλεγχος Πρόθεση *Wilcoxon Signed Ranks Test Πριν την παρέμβαση Μ.Ο (Τ.Α) 4,3(0,58) 3,94(0,95) 3,81(0,75) 3,55 (0,89) 4,03 (0,64) 5,52 (7,64) 4,22 (0,82) 3,9 (1,06) Μετά την παρέμβαση Μ.Ο (Τ.Α) 4,38 (0,48) 3,92 (0,86) 4,2 (0,64) 3,78 (0,68) 4,4 (0,63) 3,72 (0,56) 4,53 (0,61) 3,57 (0,94) p value * 0,60 0,68 0,05 0,17 0,03 0,6 0,04 0,17 ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 97

17 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Πίνακας 5: Έλεγχος αλληλεπίδρασης χρόνου- ομάδας ως προς τις μεταβλητές της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς. Πριν την παρέμβαση Μετά την παρέμβαση p value* Μ.Ο (Τ.Α) Μ.Ο (Τ.Α) Στάσεις Υποκειμενικός Κανόνας Αντιλαμβαν Έλεγχος Πρόθεση *2-way ANOVA 4,3(0,58) 3,94(0,95) 3,81(0,75) 3,55 (0,89) 4,03 (0,64) 5,52 (7,64) 4,22 (0,82) 3,9 (1,06) 4,38 (0,48) 3,92 (0,86) 0,64 4,2 (0,64) 3,78 (0,68) 0,43 4,4 (0,63) 3,72 (0,56) 0,28 4,53 (0,61) 3,57 (0,94) 0,015 Πίνακας 6: Σύγκριση των ομάδων πριν και μετά την παρέμβαση ως προς τις σωστές και λάθος απαντήσεις στις επτά δηλώσεις για το κάπνισμα και τη διακοπή του. Δηλώσεις για το κάπνισμα και τη διακοπή του Εάν οι καπνιστές συνεχίσουν να καπνίζουν, ο 1 στους 2 θα πεθάνει τελικά εξαιτίας του καπνίσματος Το κάπνισμα είναι η Νο1 προλήψιμη αιτία θανάτου Εάν ένας καπνιστής καπνίζει πολύ καιρό (π.χ 10 χρόνια) δεν έχει νόημα πια να διακόψει το κάπνισμα Τα «ελαφριά» τσιγάρα είναι μια ασφαλής εναλλακτική για τη διακοπή του καπνίσματος. Η νικοτίνη που βρίσκεται στα τσιγάρα, μπορεί να προκαλέσει εθισμό. Η θεραπεία με υποκατάστατα νικοτίνης, μπορεί να αυξήσει το ποσοστό διακοπής του καπνίσματος Η σύντομη συμβουλευτική από τους επαγγελματίες υγείας για να βοηθήσουν τους ασθενείς να διακόψουν το κάπνισμα, είναι αποτελεσματική Πριν την παρέμβαση Μετά την παρέμβαση Πειρ Σωσ. 12 (36,4) 10 (30,3) 16 (48,5) 15 (45,5) 15 (45,5) 7 (21,2) 8 (24,2) Ν(%) Λάθ. 4 (12,1) 6 (18,2) 1 (3) 1 (3) 9 (27,3) 8 (24,2) Σύγκ Σωσ. 14 (42,4) 8 (24,2) 17 (51,5) 15 (45,5) 15 (45,5) 4 (12,1) 6 (18,2) Ν(%) Λάθ. 3 (9,1) 9 (27,3) 2 (6,1) 2 (6,1) 13 (39,4) 11 (33,3) p value 0,606 0,373-0,582 0,582 0,218 0,393 Πειρ. Σωσ. 16 (48,5) 15 (45,5) 16 (48,5) 16 (48,5) 16 (48,5) 13(39,4) 16(48,5) Ν(%) Λάθ. 1 (3) 3 (9,1) Σύγκ Σωσ. 15 (45,5) 15 (45,5) 17 (51,5) 15 (45,5) 17 (51,5) 6 (18,2) 5 (15,2) Ν(%) Λάθ. 2 (6,1) 2 (6,1) 2 (6,1) 11 (33,3) 12 (36,4) p value 0,157 0,582-0,157-0,008 0,001 Σελίδα 98 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

18 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) Πίνακας 7: Σύγκριση των ομάδων πριν και μετά την παρέμβαση ως προς τις σωστές και λάθος απαντήσεις στις 17 ασθένειες- παθολογικές περιπτώσεις σχετικά με το κάπνισμα. Συσχέτιση ασθενειώνπαθολογικών περιπτώσεων με το κάπνισμα κινδύνου για καρκίνο πνεύμονα; κινδύνου για καρκίνο λάρυγγα; κινδύνου για καρκίνο στόματος; Πριν την παρέμβαση Πειρ. Σύγκ. Ν(%) Ν(%) 16 (48,5) 16 (48,5) 16 (48,5) 17 (51,5) 16 (48,5) 15 (45,5) 2 (6,1) x 2 p value - 16 (48,5) 0, (48,5) 0, (48,5) Μετά την παρέμβαση Πειρ. Σύγκ. x 2 Ν(%) Ν(%) p value 17 (51,5) 16 (48,5) 1 (3) 15 (45,5) 2 (6,1) - 0,325 0,175 κινδύνου για καρκίνο θυρεοειδούς; 13 (39,4) 4(12,1) 3 (9,1) 14 (42,4) 0, (48,5) 7 (21,2) 10 (30,3) 0,001* κινδύνου για καρκίνο οισοφάγου; 8 (24,2) 8 (24,2) 10 (30,3) 7 (21,2) 0, (48,5) 13 (39,4) 4 (12,1) 0,038 κινδύνου για καρκίνο νεφρών 4 (12,5) 11 (34,4) 3 (9,1) 14 (42,4) 0, (40,6) 2 (6,3) 3 (9,4) 14 (43,8) 0,001 Σελίδα 99 ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ 2014

19 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας κινδύνου για στεφανιαία νόσο; 16 (48,5) 16 (48,5) 0, (48,5) 14 (42,4) 3 (9,1) 0,078 κινδύνου για εγκεφαλικό; 13 (40,6) 2 (6,3) 3 (9,1) 14 (42,4) 0, (48,5) 11 (34,4) 5 (15,6) 0,015 κινδύνου για περιφερική αγγειακή νόσο; 15 (45,5) 2(6,1) 1(3) 15 (45,5) 0, (48,5) 16 (48,5) 1 (3) 0,325 κινδύνου για εμφύσημα; 11 (33,3) 5(15,2) 15 (45,5) 2 (6,1) 0,171 14(42,4) 2(6,1) 13(39,4) 4(12,1) 0,412 κινδύνου για χρόνια βρογχίτιδα; 16 (48,5) 17 (51,5) - 16 (48,5) 0(0) 16 (48,5) 1(3) 0,325 κινδύνου για σεξ. ανικανότητα; 9(27,3) 7(21,2) 5(15,2) 12 (36,4) 0, (48,5) 0(0) 5(15,2) 12 (36,4) 0,001 κινδύνου για αποβολή εμβρύου; 14 (42,4) 3 (9,1) 12(36,4) 5(15,2) 0, (42,4) 2(6,1) 13 (39,4) 4(12,1) 0,412 Σελίδα 100 Παρέμβαση για την εκτίμηση και τη βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας στη σύντομη συμβουλευτική για διακοπή καπνίσματος: Το πρόγραμμα B.O.A.T (Brief Opportunistic Advice Training Program for smoking cessation)

20 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 1 (Ιανουάριος - Μάρτιος 2014) κινδύνου για χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά; 15 (45,5) 2(6,1) 15 (45,5) 2(6,1) 0, (48,5) 0(0) 15 (45,5) 2(6,1) 0,157 κινδύνου για οφθαλμικό καταρράκτη; 1(3) 15 (45,5) 2(6,1) 15 (45,5) 0,582 4 (12,5) 11 (34,4) 2 (6,3) 15 (46,9) 0,281 κινδύνου για περιοδοντικές παθήσεις; 10 (30,3) 7 (21,2) 12 (36,4) 5 (15,2) 0, (48,5) 0(0) 10 (30,3) 7 (21,2) 0,004 κινδύνου για νεογνικό θάνατο; 6 (18,2) 10 (30,3) 5 (15,2) 12 (36,4) 0, (42,4) 2(6,1) 2(6,1) 11 (33,3) *Δεν λαμβάνεται υπόψην καθώς υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά και πριν την παρέμβαση. 0,002 ISSN: Περιοδικό το ΒΗΜΑ του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σελίδα 101

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Ονοματεπώνυμο:Σταματιάδη Φραγκίτσα Σειρά:9 η Επιβλέπον καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Ονοματεπώνυμο: Πατεράκη Σοφία Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα. Άννα Ζαρκάδα Δεκέμβριος 2011 Περιεχόμενα Βιβλιογραφία Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Τα λάθη στο δείγµα και τη στατιστική ανάλυση Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου Πανεπιστήµιο Κρήτης, Τµήµα Ιατρικής Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΒΤΣΙΝΙΚΟΒΑ ΞΕΝΙΑ ΝΟΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 Μεταβλητές...5 Πληθυσμός, δείγμα...7 Το ευρύτερο γραμμικό μοντέλο...8 Αναφορές στη βιβλιογραφία... 11 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 Περίληψη... 13 Εισαγωγή... 13 Με μια ματιά...

Διαβάστε περισσότερα

ORIGINAL PAPER ... Δ. Τσορομώκος, 1 Π. Πρεζεράκος, 2 Σ. Τζιαφέρη, 2 Α. Λαζακίδου 2

ORIGINAL PAPER ... Δ. Τσορομώκος, 1 Π. Πρεζεράκος, 2 Σ. Τζιαφέρη, 2 Α. Λαζακίδου 2 ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2014, 31(6):702-717 Διερεύνηση των γνώσεων και των στάσεων των επαγγελματιών υγείας σχετικά με τη χρήση υπολογιστών με τη βοήθεια ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου στο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Πρωτότυπη Εργασία Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Γεώργιος-Μάριος Παντσίδης 1, Δήμητρα-Ιωσηφίνα Παπαγεωργίου 2, Δημοσθένης Μπούρος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Να δοθούν οι βασικές αρχές των µη παραµετρικών ελέγχων (non-parametric tests). Να παρουσιασθούν και να αναλυθούν οι γνωστότεροι µη παραµετρικοί έλεγχοι Να αναπτυχθεί η µεθοδολογία των

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη Π.Μ.Σ. ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

και επιχειρήσεις Μελέτη περίπτωσης : PriceWaterHouseCoopers»

και επιχειρήσεις Μελέτη περίπτωσης : PriceWaterHouseCoopers» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗ : ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ε-Learning και επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθένας στο αντικείμενο του επιστημονικού του ενδιαφέροντος

Ο καθένας στο αντικείμενο του επιστημονικού του ενδιαφέροντος «Κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες: από την Ανάπτυξη έως την Εφαρμογή» Ομάδα Ανάπτυξης Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών (ΟΑΚΚΟ) Τομέα Επείγουσας και Εντατικής Νοσηλευτικής του Εθνικού Συνδέσμου Νοσηλευτών

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : Επιλογή θέματος Unsolicited review γενικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Οι διαιτολόγοι, ως μέλη ολοκληρωμένων διεπιστημονικών και πολυεπιστημονικών ομάδων, διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση (+ εργαστήριο)

Διάρθρωση (+ εργαστήριο) Ιατρική πληροφορία Ευαγγελία Ντζάνη Επίκουρη Καθηγήτρια Υγιεινής με έμφαση στην Επιδημιολογία Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Οκτώβριος 2010 Διάρθρωση (+ εργαστήριο)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Συµµαχία για την υγεία:διατροφη Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Χασαπίδου Μαρία Καθηγήτρια Διατροφής ΑΤΕΙΘ -. Σχέδιο δράσης για την εφαρµογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη και τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες Το παρακάτω κείμενο περιέχει οδηγίες, παραδείγματα και διευκρινήσεις σχετικά με το τι θεωρείται Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη, με έμφαση σε βιομηχανικές δραστηριότητες. Βασίζεται στο εγχειρίδιο Frascati

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] Διδάσκων: Ευστράτιος Παπάνης - Αντικείμενο του μαθήματος Ο κύριος σκοπός του μαθήματος είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Πρόγραμμα Διδακτορικών Σπουδών ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Πρόγραμμα Διδακτορικών Σπουδών ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Πρόγραμμα Διδακτορικών Σπουδών ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Προχωρημένη Στατιστική 2. ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βάλια Τσοπόκη, Φωτεινή Τολίκα Γενική ΕΞΥΠΠ Προστασία Α.Ε. Νοσηλεύτριες Επαγγελματικής υγείας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Νοσηλευτική επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ. 1 Για ποιο λόγο χάθηκε ξαφνικά ο φίλος/συγγενής/γείτονας που «δεν είχε πρόβλημα»; Απροσδόκητες απώλειες Ο Μπάμπης Ακτσόγλου δεν υπάρχει πια. Η οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΜΕΤΡΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ & ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ SPSS

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα με έγκριση ποιότητας από την ΕΑΙΠ. Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Κοινωνικών Επιστημών και Νομικής

Προγράμματα με έγκριση ποιότητας από την ΕΑΙΠ. Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Κοινωνικών Επιστημών και Νομικής Ενημέρωση: 11 Μαρτίου, 2015 Διευκρινίζεται ότι τα ΙΠ με «Άδεια Λειτουργίας» δικαιούνται να προσφέρουν προγράμματα, τα οποία αυτόματα αναγνωρίζονται από το κράτος, χωρίς να τα υποβάλουν στην αυστηρή διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μη Παραµετρικά Κριτήρια. Παραµετρικά Κριτήρια

Μη Παραµετρικά Κριτήρια. Παραµετρικά Κριτήρια Κεφάλαιο 7 Μη Παραµετρικά Κριτήρια Παραµετρικά Κριτήρια Τα παραµετρικά κριτήρια είναι στατιστικά κριτήρια που απαιτούν την ικανοποίηση συγκεκριµένων προϋποθέσεων είτε αναφορικά µε συγκεκριµένες παραµέτρους

Διαβάστε περισσότερα

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομαδα Εργασίας Διακοπής Καπνίσματος και Προαγωγης Υγείας Υποτροπή Ορισμοί συχνότητα Παράγοντες κινδύνου Εργαλεία πρόβλεψης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου :67323/2012

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου :67323/2012 ANAΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ : Β43046ΨΖ2Ν-Ζ6Γ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου :67323/2012 Αθήνα,22/10/2012 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Οόρος«μεταφραστική επιστήμη» νωρίς δεκαετία 1990 αφορούσε προσπάθειες για την ανεύρεση νέων αντικαρκινικών γονιδίων Karp

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας

Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Πρακτική στους διαγωνισμούς προμήθειας υλικών στις Ευρωπαϊκές χώρες Χριστόφορος. Ολύμπιος Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ Πρακτική

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221. Ψυχιατρική 2012, 23:221 230

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221. Ψυχιατρική 2012, 23:221 230 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221 Ερευνητική εργασία Research article Λ. Κωνσταντινίδης, 1 Π. Γκόγκα, 2 Γ. Σίμος, 3 Β. Μαυρέας 1 1 Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα, 2 Εταιρεία Ψυχικής Υγείας και

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: Μπελλάλη ΟΝΟΜΑ: Θάλεια ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΣ: Χριστόφορος ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: 17/02/73 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Έγγαμη ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Ροδοπόλεως 7, Καλαμαριά, ΤΚ 55133

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΣΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.): ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΣΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.): ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΣΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.): ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ Σελίδα 1 από 28 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ"

OΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ OΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ" Εμπειρική διερεύνηση αγοραστικής πρόθεσης καταναλωτών σε προωθητικές ενέργειες για διαρκή προϊόντα ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Exercise for people with disabilities Poster Presentations of the 18

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ) Κατερίνα Μάσχα Λέκτορας Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Τμήμα Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης kmascha@psy.soc.uoc.gr ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Post graduate studies in the primary production sector

Post graduate studies in the primary production sector Post graduate studies in the primary production sector Prof. Dr Constantin VAMVAKAS Faculty of Bioscience Engineering - Dpt. of Animal Production Laboratory of Aquaculture & Artemia Reference Center University

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Εισαγωγικά Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας οργανώνει για το ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων. Το εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Επιμέλεια : Αγαγιώτου Σμαρώ Επιβλέποντες καθηγητές : Μ. Πλατσίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

«Ηλεκτρονικό Εμπόριο και Διαδικτυακή Συμπεριφορά Καταναλωτή» Ονοματεπώνυμο: Ελένη Σ. Γυμνοπούλου Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Π.

«Ηλεκτρονικό Εμπόριο και Διαδικτυακή Συμπεριφορά Καταναλωτή» Ονοματεπώνυμο: Ελένη Σ. Γυμνοπούλου Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Π. «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και Διαδικτυακή Συμπεριφορά Καταναλωτή» Ονοματεπώνυμο: Ελένη Σ. Γυμνοπούλου Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Π. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 e-business Τεχνολογική σύγκλιση Click

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου Ποσοτική έρευνα Γιώτα Παπαγεωργίου (Babbie, κεφ. 1,2 Bryman, kef. 1,2 Κυριαζή, κεφ. 2,3 Κατσίλλης, κεφ. 1 Martin, κεφ. 1 Mertens, κεφ. 11 Robson, κεφ. 4 de Vaus, kef. I). Σκοπός: Η κατανόηση και εξοικείωση

Διαβάστε περισσότερα