Η ΕΜΠΕΙΡΊΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΉ ΣΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ ΩΣ ΕΦΟΔΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΜΠΕΙΡΊΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΉ ΣΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ ΩΣ ΕΦΟΔΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ"

Transcript

1 Εισήγηση Αικατερίνης Χιωτέλλη στο ΙΓ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο Στελεχών Ιερών Μητροπόλεων της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος Τήνος, Σεπτεμβρίου 2011 Η ΕΜΠΕΙΡΊΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΉ ΣΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ ΩΣ ΕΦΟΔΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Πριν προχωρήσω στο κυρίως θέμα μου, ας μου επιτραπεί να εκφράσω, όσο γίνεται πιο σύντομα, μερικές σκέψεις πάνω σε ορισμένα πορίσματα των ένδεκα (από τα δώδεκα) προηγούμενων Πανελλήνιων Λειτουργικών Συμποσίων, οργανωμένων από την Ειδική Συνοδική Επιτροπή Λειτουργικής Αναγεννήσεως, πορίσματα που η σεβαστή Επιτροπή είχε την καλοσύνη να θέσει στη διάθεσή μου. Η παρούσα πραγματοποίηση του ΙΓ Πανελλήνιου Λειτουργικού Συμποσίου αποτελεί σαφή ένδειξη της φροντίδας της σεβαστής Ιεραρχίας για τον λαό του Θεού, του οποίου λαού, όπως ακούμε αρκετές δεκαετίες τώρα, έργο είναι η Λειτουργία: λαού το έργον. Έστω κι αν αυτό επαληθεύεται ή όχι από την πραγματικότητα. Ήδη από το Β Λειτουργικό Συμπόσιο, το έτος 2000, με θέμα: Το αίτημα της λειτουργικής ανανεώσεως στην ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα η ειδική αυτή Επιτροπή θέτει μεταξύ των σκοπών του Συμποσίου και την προσπάθεια να καταστεί σαφής η σημασία του όρου λειτουργική αναγέννησις. Με τον όρο, λοιπόν, αυτόν σημαίνεται η συνειδητή συμμετοχή στη θεία λατρεία και η ανάπτυξη λειτουργικής αγωγής του πληρώματος της Εκκλησίας, ώστε οι πιστοί να μην είναι παθητικοί θεατές και ξένοι προς τα τελούμενα. Σημαίνεται ακόμα η κατανόηση των λόγων, των τύπων και των συμβόλων που χρησιμοποιούνται κατά τη θεία λατρεία, εφόσον αυτή χαρακτηρίζεται ως λογική λατρεία. Η αποσαφήνιση αυτή αποτελεί ταυτόχρονα και μια διαπίστωση παρουσίας προβλημάτων στον καίριο αυτόν τομέα που αφορά τη Λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Το γεγονός μάλιστα ότι η τακτική ετήσια σύγκλιση του Λειτουργικού Συμποσίου με πανελλήνια συμμετοχή έχει γίνει θεσμός δείχνει τη σοβαρότητα με την οποίαν αντιμετωπίζονται τα προβλήματα αυτά.

2 Από τα πορίσματα αυτών των συμποσίων γίνεται εμφανής η μέριμνα για την: ακόμα μεγαλύτερη κατανόηση του λατρευτικού πλούτου της Εκκλησίας μας και την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή του λαού μας στην αγιάζουσα λατρευτική ζωή της μέσα στις σύγχρονες ανάγκες των χριστιανών και ιδιαίτερα στις νέες συνθήκες ζωής που προέκυψαν για τον αστικό πληθυσμό της Εκκλησίας μας. Προτείνεται μάλιστα η μετατροπή των λειτουργικών βιβλίων σε ηλεκτρονική μορφή, ώστε η προσβασιμότητά τους μέσω διαδικτύου να συνεισφέρει στη λειτουργική αγωγή των πιστών. Δεν γνωρίζω αν αυτή η τόσο σημαντική πρόταση πραγματοποιήθηκε. Πολύ ενδιαφέρουσα επίσης η προτροπή για ανάδειξη του κοινοτικού χαρακτήρα της Θείας Λειτουργίας, για συμμετοχή των πιστών στην ψαλμωδία, για ανάγνωση των ιερατικών ευχών εις επήκοον όλων και για επίτευξη του διαλογικού τρόπου εκφοράς της ευχαριστιακής αναφοράς. Επιχειρήθηκε άραγε έστω και πειραματική πραγματοποίηση των προτροπών αυτών, σε ποια κλίμακα και με ποια συμπεράσματα; Δεν το γνωρίζω. Ανάμεσα στις προτάσεις του συμποσίου με θέμα το Άγιο Βάπτισμα, εντύπωση προκαλεί η πρόταση για προκήρυξη πανελλήνιου θεολογικού-λογοτεχνικού διαγωνισμού συγγραφής νέων βοηθημάτων κατάλληλων για τη βαπτισματική και γενικώς τη λειτουργική αγωγή των πιστών όλων των ηλικιών. Αυτό από το Ο διαγωνισμός αυτός πραγματοποιήθηκε; Και απέδωσε; Μεταξύ των μέσων για την επίτευξη της συμμετοχής του λαού στη λατρεία αναφέρεται, από το Β ήδη Συμπόσιο, και η λειτουργική γλώσσα. Αυτό είναι, νομίζω, πολύ σημαντικό, γιατί με τον τρόπο αυτόν, το θέμα της γλώσσας που μας απασχολεί εδώ δεν τίθεται μεμονωμένα ούτε ως αίτημα ανεύθυνων ίσως εκσυγχρονιστικών τάσεων, αλλά εντάσσεται στην ευρύτερη ποιμαντική μέριμνα για την ενεργό και συνειδητή συμμετοχή του λαού στην τέλεση της Θείας Λειτουργίας. Θα μπορούσε εύλογα να διερωτηθεί κανείς αν και σε πόσες από τις διαπιστώσεις παθογένειας στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας σήμερα και στις αντίστοιχες προτάσεις αντιμετώπισής τους, σε πόσα από τα πορίσματα των συμποσίων που αναφέρθηκαν πιο πάνω θα συμφωνούσαν όχι μόνο οι ευκαιριακά ή σπάνια εκκλησιαζόμενοι, αλλά και μεγάλο μέρος των τακτικά εκκλησιαζομένων, ακόμα και μέρος του κλήρου. Και θα ευχόταν κανείς να επρόκειτο απλώς για μια αποδοχή ή όχι, πολύ περισσότερο για διάθεση περισσότερης πληροφόρησης και διερεύνησης ορισμένων προτάσεων, που είναι αναμφισβήτητα καρπός μελέτης και έρευνας

3 κληρικών και λαϊκών μελετητών υψηλού θεολογικού επιπέδου και αποδεδειγμένου κύρους. Η ασυμφωνία σε τέτοια θέματα παίρνει δυστυχώς, πολύ συχνά, τη μορφή αντίστασης, παθητικής ή και ενεργητικής, με εμφανή σημεία εμπάθειας και φανατισμού. Αλλά είναι καιρός ν ασχοληθούμε με το θέμα μας. Να δούμε τι μπορεί ν αποκομίσει κανείς από μια συμμετοχή σε μετάφραση της Αγίας Γραφής, ποιες οι δυσκολίες και ποιοι οι καρποί μιας τέτοιας προσπάθειας. Ποια τα κοινά στοιχεία και ποιες οι διαφορές μεταξύ μεταφρασμένων αγιογραφικών και λειτουργικών κειμένων. Ποιοι πρόσθετοι παράγοντες συντελούν στις συγκεκριμένες δυσκολίες, προκειμένου να προταθούν προς χρήση μεταφρασμένα τα λειτουργικά κείμενα, πως και με ποια κριτήρια θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες αυτές, και πού θα μπορούσαν να στοχεύουν ενδεχόμενες προτάσεις. Θα πρέπει από την αρχή να διευκρινιστεί, για όσους δεν έτυχε ίσως να το γνωρίζουν, πως η μετάφραση της Αγίας Γραφής στη νεοελληνική γλώσσα, που εκδόθηκε από την Ελληνική Βιβλική Εταιρεία το 1997, είναι καρπός μιας εικοσάχρονης κοινής προσπάθειας των καθηγητών της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης των Πανεπιστημίων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αρκετοί από τους οποίους δεν βρίσκονται πια ανάμεσά μας. Δεν αγνοήθηκαν βέβαια προηγούμενες ανολοκλήρωτες ανάλογες προσπάθειες ούτε η συσσωρευμένη μεταφραστική πείρα μιας εταιρείας γνωστής ακριβώς για την παγκόσμια προσφορά της στη μετάφραση της Αγίας Γραφής. Από αυτήν ακριβώς την πείρα προέκυψε μια μέθοδος εργασίας, η οποία συνοπτικά έχει ως εξής: κατανομή των επί μέρους Βιβλίων της Καινής και της Παλαιάς Διαθήκης στους μεταφραστές, ανάλογα με την εξειδίκευση και την επιλογή του καθενός, ανταλλαγή ανά δύο των μεταφράσεών τους για παρατηρήσεις και αντιπροτάσεις, υποβολή των κοινής μεταξύ τους αποδοχής μεταφρασμένων κειμένων σε ομάδα αναθεωρητών και στη συνέχεια σε έναν αριθμό αναγνωστών. Το τελικό κείμενο, μετά την αποδοχή ή όχι από μέρους του πρώτου μεταφραστή των υποδείξεων από τα ενδιάμεσα στάδια, καταλήγει για γλωσσική και υφολογική επεξεργασία, εκείνο που αγγλικά λέγεται rewriting, σε κάποιον stylist (αγγλ.) ή styliste (γαλλ.), αφού η λέξη υφολόγος δεν έχει καθιερωθεί στα ελληνικά. Ενώ υπάρχει η λέξη υφολογία που είναι κλάδος της γλωσσολογίας και της θεωρίας της λογοτεχνίας, και έχει ως αντικείμενο τη μελέτη του γλωσσικού ύφους στον λόγο, ιδιαίτερα στα λογοτεχνικά κείμενα. Δεδομένου, στην προκειμένη περίπτωση, του

4 σχετικά μεγάλου αριθμού των μεταφραστών, στο έργο αυτού του υφολόγου θα εντασσόταν και μια σχετική ενοποίηση της γλώσσας και του ύφους των μεταφρασμένων από τους ειδικούς κειμένων. Ιδιαίτερα μάλιστα τα ποιητικά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης θα έπρεπε να τυχαίνουν εξαιρετικής προσοχής ώστε, ακόμα κι αν δεν θα μπορούσε να διασωθεί κάτι από την ποίηση του πρωτότυπου, τουλάχιστον το αποτέλεσμα να μην έπασχε από αφόρητη πεζότητα. Το σπουδαιότερο όμως ήταν ότι δεν επρόκειτο για ένα οποιοδήποτε, όσο κι αν ήταν σημαντικό, βιβλίο, αλλά για τον λόγο του Θεού, και όλοι ξέρουμε το δέος που εμπνέει ένας τέτοιος λόγος. Ποιες ήταν οι δυσκολίες εκείνου που θα καταπιανόταν μ αυτή την ειδική πτυχή στη διαδικασία της συγκεκριμένης μετάφρασης; Πρώτα η επισήμανση των σημείων που απαιτούν μια επέμβαση. Αυτό προϋποθέτει μια γλωσσική ιδιαιτερότητα, ένα είδος λαμπτήρα που ανάβει όταν κάτι στο μεταφρασμένο κείμενο δεν πάει καλά. Μπορεί αυτό το κάτι να αφορά το νόημα, πράγμα πολύ συνηθισμένο στις μεταφράσεις. Ο λόγος είναι απλός: ο μεταφραστής γνωρίζει περί τίνος πρόκειται, γιατί έχει μπροστά του το πρωτότυπο. Ο αναγνώστης όμως της μετάφρασης, προσπαθώντας να βγάλει νόημα μόνο από το μεταφρασμένο κείμενο, συμβαίνει κάποτε να διαπιστώνει ότι δεν μπορεί, κι άλλοτε πάλι καταλήγει σε λάθος νόημα. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ξέρουμε πως μια λέξη μπορεί να ορίζει ένα σημασιολογικό πεδίο, έναν αριθμό δηλαδή όρων που περιλαμβάνονται στην έννοια αυτής της λέξης, αλλά με την ιδιαίτερη ο καθένας τους σημασία. Στη μετάφραση, ο όρος που θα επιλεγεί πρέπει να λειτουργεί με τρόπο που ν αντιστοιχεί στη λειτουργία του όρου στο πρωτότυπο 1. Άλλοτε πάλι μπορεί να πρόκειται για λέξεις ηχητικά παρόμοιες που συχνά οδηγούν σε παρελκυστικές επιλογές, ή ακόμα λέξεις που χρησιμοποιούνται και στη σύγχρονη γλώσσα, με διαφορετική όμως τώρα σημασία 2. Σε τέτοιες περιπτώσεις, συνιστάται επιστροφή στο πρωτότυπο, και αναζήτηση μιας λύσης που να μπορεί να γίνει αποδεκτή από τον μεταφραστή ή να γίνει αντικείμενο περιορισμένης ή ευρύτερης συζήτησης 3. 1.Μικρές παρεκκλίσεις στο θέμα αυτό μπορεί να οδηγήσουν όχι μόνο σε ατυχή, αλλά και σε παρερμηνευτικά, κάποτε και σε φαιδρά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, το ουσιαστικό περίπατος, ενώ ανήκει αδιαμφισβήτητα στο σημασιολογικό πεδίο του ρήματος περιπατώ, θα αλλοίωνε ουσιαστικά την εικόνα του Ιησού που βαδίζει πάνω στ αγριεμένα κύματα της λίμνης (Ματθ.14,22). 2. Η λέξη χειμών π.χ. άλλοτε αντιστοιχεί στην ίδια λέξη της νεοελληνικής χειμώνας, άλλοτε όμως σημαίνει κακοκαιρία. 3.Κίνδυνοι παρερμηνείας μπορεί να ελλοχεύουν και στη δομή καθαυτή της φράσης που μπορεί να διατηρεί την αμφισημία της και να προσφέρεται σε πολλαπλές ερμηνείες, για παράδειγμα το Ιω.1,9.

5 Υπάρχουν πάλι περιπτώσεις που χρειάζεται επέμβαση για λόγους αισθητικούς. Κάποιος κακόηχος συνδυασμός συμφώνων ή φωνηέντων, ένας τονισμός που κάνει τη φράση ν αγκομαχάει, χασμωδίες, πολυσύλλαβες λέξεις που αλλοιώνουν τον ρυθμό, στοιχείο απαραίτητο ακόμα και σ ένα κείμενο πεζό, η στίξη που μπορεί ν αλλάζει το νόημα. Κι ακόμα η απόδοση των μεταφορών και άλλων σχημάτων του λόγου, που πρέπει να επισημαίνονται, να αξιολογείται ο ρόλος τους μέσα στο πρωτότυπο κείμενο, και ή να παραμένουν, αν αυτό είναι συμβατό με τη νεοελληνική ή, αν όχι, ν αποδίδονται με τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται το αντίστοιχο αποτέλεσμα. Μέσα από όλες αυτές τις λεπτομέρειες εκείνο που επιδιώκεται είναι ν αποδίδεται στο ακέραιο ο Θείος λόγος, χωρίς να κακοποιείται η σύγχρονη γλώσσα ή να ασκείται βία πάνω της. Αντίθετα, να διερευνώνται και να αναδεικνύονται όλες οι πολλαπλές δυνατότητές της. Να μπορεί ο αναγνώστης ν ακούει τον λόγο του Θεού στη μητρική του γλώσσα, στη γλώσσα που έδωσε υπόσταση στα πρόσωπα και στα πράγματα γύρω του, στην ύπαρξή του, στη σκέψη και στην προσευχή του. Στη γλώσσα που πέρασε μέσα από γενιές ανθρώπων, που λειάνθηκε και πλουτίστηκε τόσο από την έμφυτη λαϊκή σοφία και το λαϊκό αισθητήριο, όσο και από τη γραφίδα χαρισματικών εργατών του λόγου, που τη σεβάστηκαν, τη δούλεψαν και την παρέδωσαν στις κατοπινές γενιές. Και ας μου επιτραπεί εδώ μια παρένθεση, για να θυμίσω πως τη γλώσσα που μιλάμε δεν την επέβαλε κανένα κίνημα δημοτικιστών με καμιά πολιτική ή άλλη χροιά. Η γλώσσα που μιλάμε είναι το ζωντανό προϊόν μιας φυσικής εξέλιξης της γλώσσας μας μέσα από τα Ακριτικά έπη και το Δημοτικό τραγούδι στα μεταβυζαντινά χρόνια και, στη συνέχεια, μέσα από την έκρηξη της Κρητικής Αναγέννησης με τους θαυμαστούς καρπούς της, που οι χυμοί τους, έστω και μέσα από την προσφυγιά, έθρεψαν το γλωσσικό αισθητήριο του Σολωμού και της Επτανησιακής Σχολής. Και δεν ξέρουμε πώς θα είχε εξελιχθεί αυτή η γλώσσα, αν δεν μεσολαβούσε ο Κοραής με την κατασκευασμένη στο Παρίσι καθαρεύουσά του, η κυριαρχία της Αθηναϊκής Σχολής που φίμωσε τον Σολωμό, και τέλος οι αιματηρές γλωσσικές έριδες που οι συνέπειές τους είναι ακόμα απτές στη γλωσσική μας, και όχι μόνο, σύγχυση. Κλείνουμε την απαραίτητη αυτή νομίζω παρένθεση, για να συνεχίσουμε με την αναζήτηση των καρπών που απέφερε η προσπάθεια αυτή. Ποια ήταν δηλαδή η αποδοχή από μέρους των πιστών αυτής της καινούργιας δυνατότητας που τους

6 προσφερόταν. Οι πρώτες αρνητικές αντιδράσεις πρέπει να πούμε ότι προέρχονταν κυρίως από τις προκαταλήψεις που συνόδευαν το όνομα της εκδότριας εταιρίας. Όταν ορισμένες Μητροπόλεις πρόσθεσαν στο εξώφυλλο το όνομα και το κύρος τους, η μεταφρασμένη Καινή Διαθήκη γνώρισε μια αποδοχή άνευ όρων. Δεν ήταν σπάνιο ν ακούς ανθρώπους, άλλους αρκετά εξοικειωμένους με το πρωτότυπο κι άλλους όχι, να καταθέτουν ότι είχαν την αίσθηση πως διάβαζαν τα Βιβλία της Καινής Διαθήκης για πρώτη φορά, πως άκουγαν στη γλώσσα τους τον λόγο του Θεού, μια εμπειρία Πεντηκοστής. Όσο για την Παλαιά Διαθήκη που κυκλοφόρησε αργότερα, μεταφρασμένη από το εβραϊκό πρωτότυπο, άγνωστη κατά το μεγαλύτερο μέρος της στους ορθόδοξους αναγνώστες, έτυχε, σύμφωνα με αξιόπιστες προσωπικές μαρτυρίες, ενθουσιαστικής υποδοχής 1. Σε ό,τι αφορά την αποδοχή της μεταφρασμένης Αγίας Γραφής στον λειτουργικό χώρο και χρόνο, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν το ίδιο θετικά. Για την ιστορία, πρέπει ν αναφέρουμε τα εξής: Στα πορίσματα του Ε Πανελλήνιου Λειτουργικού Συμποσίου το 2003 με θέμα Η Αγία Γραφή στην Ορθόδοξη Λατρεία αναφερόταν μεταξύ άλλων και η ανάγκη χρήσης δόκιμων μεταφράσεων των βιβλικών κειμένων κατά τη διάρκεια της λατρείας, προ, εντός ή αντί του κηρύγματος. Τον ίδιο χρόνο, με εισήγηση της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Λειτουργικής Αναγεννήσεως, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος ενέκρινε την έκδοση από την Αποστολική Διακονία, σε συνεργασία με την Ελληνική Βιβλική Εταιρεία, του Εκλογαδίου, με το κείμενο των αποστολικών και ευαγγελικών αναγνωσμάτων των Κυριακών και των σπουδαιότερων εορτών, και αντικριστά τη νεοελληνική μετάφραση. Δεν διαθέτω ακριβείς ημερομηνίες για το πότε άρχισε το πειραματικό στάδιο ανάγνωσης της μετάφρασης μετά το αποστολικό και μετά το ευαγγελικό ανάγνωσμα αντίστοιχα, ούτε για το πόσο κράτησε. Θυμάμαι όμως τον τρόπο ανάγνωσης της μετάφρασης από τον αναγνώστη και τον διάκονο ή τον ιερέα. Ήταν φανερό ότι δεν υπήρχε καμιά προετοιμασία, καμιά συναίσθηση ότι αυτή η δεύτερη ανάγνωση είχε 1.Ένα από τα ποιητικά της Βιβλία, το Άσμα Ασμάτων, χρησιμοποιήθηκε από τον γνωστό σκηνοθέτη Δήμο Αβδελιώδη για τη δημιουργία χοροδράματος που ανεβάστηκε στη σκηνή με πολλή επιτυχία. Έτυχε επίσης σε μια θεατρική παράσταση να αναγνωρίσω στίχους παρμένους από κάποιο Βιβλίο της συγκεκριμένης μετάφρασης της Π.Δ., πράγμα που παραδέχτηκε ο σκηνοθέτης όταν τον ρώτησα, με κάποια συστολή μάλιστα επειδή δεν είχε ζητήσει την άδεια από τους εκδότες.

7 κάτι να προσφέρει. Ήταν ένα διάβασμα με λάθη, άτονο και βιαστικό, σαν ένα βαρετό επί πλέον καθήκον, χωρίς την αίσθηση ότι με τον τρόπο αυτόν βοηθείται το εκκλησίασμα στην κατανόηση των αναγνωσμάτων. Το οποίο εκκλησίασμα, από την πλευρά του, μάταια προσπαθούσε, αν προσπαθούσε, να καταλάβει, όχι βέβαια το αποστολικό ή το ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτά δεν είναι για να τα καταλαβαίνουμε, είναι τα γράμματα του παπά και του ψάλτη που δουλειά τους είναι να τα πουν- αλλά να καταλάβει τη χρησιμότητα μιας τέτοιας καινοτομίας που άλλο δεν έκανε παρά να επιμηκύνει τον χρόνο της λειτουργίας. Αυτά ως κατάθεση μιας προσωπικής μαρτυρίας από μία ή δύο ενορίες. Υπήρξαν όμως και άλλες επιβεβαιώσεις, όπως π.χ. ότι ενώ το εκκλησίασμα ήταν όρθιο κατά την εμμελή ανάγνωση του ευαγγελικού αναγνώσματος από το πρωτότυπο, όταν άρχιζε η ανάγνωση της μετάφρασης κάθονταν. Ήταν φανερό ότι δεν είχε προηγηθεί καμιά προεργασία αρκετά πειστική κλήρου και λαού για τη χρησιμότητα αυτής της προσθήκης 1. Αντίθετα, όσες φορές άκουσα να διαβάζεται η ίδια αυτή μετάφραση ως κήρυγμα, το αποτέλεσμα ήταν εντελώς διαφορετικό. Ο λόγος είναι προφανής: η γλώσσα του κηρύγματος ήταν πάντα, εκτός εξαιρέσεων, η γλώσσα που μιλάμε. Έτσι και η γλώσσα της μετάφρασης τοποθετημένη στο κήρυγμα γινόταν αποδεκτή. Ήταν η γλώσσα του ιερέα κήρυκα, όχι του ιερέα λειτουργού. Πέντε χρόνια αργότερα, το 2008, κυκλοφόρησε το Προφητολόγιον, με τα λειτουργικά αναγνώσματα από την Παλαιά Διαθήκη, εκτός των Ψαλμών, μεταφρασμένα στα νέα ελληνικά, αυτή τη φορά από το κείμενο των Ο, με τυπωμένα αντικριστά κείμενο και μετάφραση και με άφθονες διευκρινιστικές υποσημειώσεις. Τα κείμενα αυτά διαβάζονται συνήθως στους εσπερινούς μεγάλων εορτών, στο πρωτότυπο, από ψάλτες χωρίς καμιά προετοιμασία, χωρίς γνώση της σημασίας τους, βιαστικά και λανθασμένα, προς ένα εκκλησίασμα παντελώς αμέτοχο και αδιάφορο. Οι λίγες ηρωικές προσπάθειες από μέρους εμπνευσμένων ιεραρχών να διαβαστούν τα κείμενα αυτά σε γλώσσα κατανοητή, έγιναν αντικείμενο, αν κρίνω από ένα video που έλαβα και που απαθανατίζει μια τέτοια απόπειρα, φανατικών φωνητικών αντιθέσεων μιας ομάδας παρόντων, με την πρόκληση απαράδεκτης για τον χώρο και για τον 1. Το πιο ανακόλουθο ήταν ότι, ενώ το προφορικό ανάγνωσμα ακολουθούσε την έκδοση του Εκλογαδίου με την τελευταία μετάφραση τη Βιβλικής Εταιρείας, στο φυλλάδιο Φωνή Κυρίου, η μετάφραση ακολουθούσε προηγούμενη ημιτελή προσπάθεια, γνωστή ως μετάφραση των τεσσάρων Καθηγητών.

8 χρόνο οχλαγωγίας. Δεν ξέρω αν σε άλλες περιπτώσεις η δεκτικότητα υπήρξε διαφορετική. Οι διαπιστώσεις αυτές επισημαίνουν μια λειτουργική πραγματικότητα ριζωμένη για αιώνες τώρα στην ελλαδική ορθοδοξία, σε ένα σχήμα όπου μουσική και λόγος συμπλέκονται με κατά κανόνα σαφή υπεροχή της πρώτης (όποιας ποιότητας) έναντι του δεύτερου, και όπου ο ακατανόητος, αποσιωπημένος ή και αλλοιωμένος λόγος είναι περισσότερο αποδεκτός από οποιαδήποτε προσπάθεια κατανόησης και συμμετοχής. Με δεδομένη αυτή τη θλιβερή πραγματικότητα, που συντηρείται και διαφυλάσσεται συνειδητά ή υποσυνείδητα, και που αποτελεί μόνιμη τροχοπέδη σε κάθε προσπάθεια Λειτουργικής Αναγέννησης, διερωτάται κανείς πόση μελέτη και πόση προσοχή απαιτείται για την αντιμετώπισή της. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον λειτουργικό λόγο, οι διαπιστώσεις αυτές επισημαίνουν και τους ειδικούς παράγοντες που προκαλούν πρόσθετες δυσκολίες στην προοπτική μιας μεταφρασμένης Θείας Λειτουργίας. Ανάμεσα στους παράγοντες αυτούς, θα μπορούσε κανείς να αναφέρει τουλάχιστον τρεις, χωρίς ν αποκλείεται η προσθήκη και άλλων, επίσης σημαντικών. Ο πρώτος είναι η δύναμη της συνήθειας, που εμφανίζει ως απειλητικό και τραυματικό στοιχείο οτιδήποτε διαφορετικό προς μια καθησυχαστική ψευδαίσθηση ισορροπίας και σιγουριάς. Ο δεύτερος, το αίσθημα του φόβου μπροστά σ έναν κίνδυνο παρέκκλισης, που προκαλεί σύγχυση ανάμεσα στα ουσιώδη και στα δευτερεύοντα. Ο τρίτος, η άγνοια που αλλοιώνει τις αληθινές διαστάσεις των πραγμάτων, και που, όχι σπάνια, δίνει στον εαυτό της το ρόλο του θεματοφύλακα. Έχω την εντύπωση πως αυτοί και άλλοι παρόμοιοι παράγοντες αποτελούν τη γενεσιουργό αιτία αντιστάσεων ετερόκλιτων προελεύσεων. Το παράδοξο είναι ότι αντιστάσεις προβάλλονται ακόμα και από άτομα ή περιβάλλοντα εντελώς αδιάφορα περί την πίστη και την Εκκλησία, που όμως αρνούνται ν ακούσουν οτιδήποτε μπορεί να νομίσουν ότι θίγει τα κατ αυτούς παραδεδομένα. Ειδικά μάλιστα προκειμένου για τη γλώσσα, το φόβητρο που ευρέως επισείουν είναι ο κίνδυνος του αφελληνισμού. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικές είναι οι αντιστάσεις ορισμένων διανοουμένων. Ενώ οι ίδιοι, προκειμένου να υποστηρίξουν την υπεροχή της αρχαίας γλώσσας, προβάλλουν αυτάρεσκα ειρμούς κανόνων σπανίου κάλλους αλλά και δυσκολίας, για παράδειγμα: Χέρσον αβυσσοτόκον πέδον Ηλιος επεπόλευσέ ποτε, αδιαφορούν για τους άλλους, τους βαφτισμένους ωστόσο χριστιανούς, που τέτοιες ή παρόμοιες, ακατανόητες γι

9 αυτούς, φράσεις παραμένουν, στις καλύτερες περιπτώσεις, μαγευτικά αινιγματικές ή, για την ανυπόμονη νεότητα, απωθητικές προς κάθε σχετικό με τον χώρο της σωτηρίας τους. Φτάνουν μάλιστα κάποτε οι διανοούμενοι αυτοί σε απαράδεκτα ελιτίστικες θεωρίες, πως τάχα η Εκκλησία δεν είναι για τους πολλούς, πως όσοι πραγματικά θέλουν μπορούν να μάθουν αρχαία ελληνικά, που, κατ αυτούς, δεν είναι καθόλου νεκρή γλώσσα αλλά ζωντανή (!)1, πως αγράμματοι καλόγεροι πιστεύουν πολύ περισσότερο από μορφωμένους, και άλλες παρόμοιες εύκολες και αβασάνιστες απαντήσεις, που καθόλου δεν ανταποκρίνονται στα ζωτικά και για καιρό παραμελημένα πραγματικά προβλήματα του χριστεπώνυμου λαού μας. Τι προοπτικές μπορούν, λοιπόν, να έχουν οι προσπάθειες για μια Λειτουργική Αναγέννηση μπροστά σε τόσες και τέτοιες αντιστάσεις; Είναι προφανές ότι θα χρειαστεί ένα στάδιο συστηματικής προετοιμασίας του εκκλησιάσματος, κυρίως από μέρους του κλήρου, κατάλληλα προπαιδευμένου και εφοδιασμένου με το ανάλογο έντυπο υλικό. Αυτή η προετοιμασία, με κριτήρια εκκλησιολογικά, θα αποβλέπει στη σταδιακή ενημέρωση του λαού του Θεού για την ανάγκη συμμετοχής του στη λατρεία. Ας μην ξεχνάμε ότι σ αυτήν ακριβώς τη γενικότερη και ουσιαστική ανάγκη συμμετοχής των πιστών στη λατρεία και ιδιαίτερα στη Θεία Λειτουργία είχε ενταχθεί και το θέμα της λειτουργικής γλώσσας. Οι προσπάθειες αυτές νομίζω πως θα πρέπει, εκτός από τους εκκλησιαζόμενους, να στοχεύουν και στους άλλους εκείνους συνανθρώπους μας που, καταστάσεις όπως αυτές που προαναφέρθηκαν, τους κρατούν μακριά από κάθε εκκλησιαστική εκδήλωση. Και δεν είναι ν απορεί κανείς γιατί, αφού ο βαφτισμένος ως νήπιο χριστιανός, αν δεν έτυχε να έχει τον κατάλληλο ανάδοχο και αν το οικογενειακό περιβάλλον δεν ήταν σε θέση να τον κατηχήσει έστω και στοιχειωδώς, οι πιθανότητες να εξελιχθεί σε συνειδητό χριστιανό είναι ανθρωπίνως μηδενικές. Δεν αποκλείεται όμως, για διάφορους λόγους, έστω και μόνο κοινωνικούς, να βρεθεί στο εκκλησιαστικό περιβάλλον. Εκεί ο ρόλος του κλήρου είναι καίριος. Αν πρόκειται για το μυστήριο του Βαπτίσματος ή του Γάμου, ή για τη νεκρώσιμη Ακολουθία, 1. Χωρίς να διακρίνουν πως άλλο πράγμα είναι η συνέχεια της γλώσσας (το γεγονός ότι έχουμε και στη σύγχρονη γλώσσα λέξεις και τύπους της αρχαίας), και άλλο η εξέλιξη της γλώσσας μέσα στους αιώνες και η συνεχής αναδημιουργία της. Χαρακτηριστικό το απόσπασμα από τον Διάλογο του Σολωμού ανάμεσα στον Ποιητή και στον Σοφιολογιώτατο σχετικά με τον παράγοντα του χρόνου πάνω στη γλώσσα. Αυτός άλλωστε ο παράγοντας κάνει και τις μεταφράσεις να χρειάζονται αναθεώρηση ύστερα από ορισμένες δεκαετίες, όπως αυτή που γίνεται τώρα από τη Βιβλική Εταιρεία στην μετάφραση της Καινής Διαθήκης. Πρόκειται για μια ευκαιρία ανανέωσης της γλώσσας, αλλά και για την επισήμανση παροραμάτων που είχαν πιθανώς διαφύγει, όπως είναι φυσικό σε όλα τα ανθρώπινα έργα.

10 μπορεί και μόνο η σωστή τους τέλεση ν αποτελέσει ευκαιρία κατήχησης. Πολύ περισσότερο αν υπάρχει το κατάλληλο έντυπο υλικό, έτσι τυπωμένο που να δείχνει τους σταθμούς στην πορεία των τελουμένων, να εξηγείται η σημασία τους και να δίνεται το κείμενο της Ακολουθίας στο πρωτότυπο και σε μετάφραση. Στις Ακολουθίες αυτές, πολλές ευχές μπορούν να λέγονται μεταφρασμένες, αλλά με τον κατάλληλο, επικοινωνιακά σωστό, τρόπο ανάγνωσης, και ίσως ύστερα από συνεννόηση με τους ενδιαφερόμενους. Κάτι ανάλογο θα μπορούσε να προταθεί στους κληρικούς και για τη Θεία Λειτουργία. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να δοκιμαστεί ένα είδος κατατόπισης του εκκλησιάσματος από τον ιερέα, σταδιακά, στα κυριότερα σημεία της πορείας της Λειτουργίας, και με την ευκαιρία αυτή να εξηγεί τον ρόλο και των λαϊκών στα τελούμενα, πως είναι δηλαδή και αυτοί που, μαζί με τον κλήρο, προσφέρουν ως μέλη ζωντανά της Εκκλησίας τη Θεία Ευχαριστία. Αυτό μπορεί σε πολλούς να δημιουργεί αισθήματα ευθύνης στην οποία δεν μπορούν ή δεν θέλουν ν ανταποκριθούν. Είναι όμως μια ευκαιρία μοναδική για τους εκκλησιαζόμενους να μάθουν τι νόημα έχει η παρουσία τους εκεί. Μπορεί επίσης ο ιερέας να διευκρινίζει στο εκκλησίασμα σε ποια σημεία μπορούν οι πιστοί να συμμετέχουν, ψάλλοντας ή διαλεγόμενοι με τον λειτουργό. Συχνά ακούει κανείς φιλακόλουθους λαϊκούς να ψέλνουν αδιακρίτως μέρη του ψάλτη και εκφωνήσεις του ιερέα ή του διακόνου, που δεν τα ξεχωρίζουν, αφού όλα λέγονται ψαλτά. Και μέσα στη γενική σύγχυση, αντί συμμετοχής, ακούγεται τα τελευταία χρόνια εκείνο το προσκοπικό όλοι μαζί, που πολλοί ιεροψάλτες με πολύ ζήλο το τηρούν, που όμως είναι σαν να επιτάσσει τη συμμετοχή των λαϊκών σε ένα ή δύο μόνο σημεία της Λειτουργίας, αποκλείοντάς την από τα υπόλοιπα. Ουσιαστικός όμως ακρωτηριασμός της Λειτουργίας παραμένει η σιωπηρή και πίσω από το βήλο της Ωραίας Πύλης ανάγνωση των ιερατικών ευχών. Τι νόημα μπορεί να βρει ακόμα και ο πιο καλόπιστος εκκλησιαζόμενος σε εκφωνήσεις δευτερευουσών προτάσεων, ανεξάρτητων μεταξύ τους και άσχετων προς τα προηγούμενα και τα επόμενα. Ακόμα και στις ελάχιστες εξαιρέσεις όπου ο λειτουργός απαγγέλλει τις ευχές αυτές με σχετικά ακουστή φωνή, έρχεται ο φωνητικός ζήλος των ψαλτών να επισκιάσει κάθε ίχνος νοήματος που θα έδιναν οι ευχές αυτές σε ένα μικρό έστω ποσοστό πολύ προσεκτικών και με οξεία ακοή εκκλησιαζομένων, που βέβαια θα ήταν και σε θέση να καταλάβουν το νόημά τους. Αντίθετα, η εναλλαγή των ευχών από μέρους του λειτουργού και των ύμνων από μέρους των ψαλτών, και όχι η επικάλυψή τους, θα ήταν κάτι πολύ εύλογο και καθόλου δύσκολο να επιτευχθεί. Εκτός από την αίσθηση

11 της συνέχειας που θα δινόταν έτσι στη λειτουργία, θα μετείχε το εκκλησίασμα και σε όλο το νόημα της Θείας Οικονομίας και της εσχατολογικής διάστασης της Θείας Ευχαριστίας. Αυτές οι ευχές είναι μάλιστα το μέρος εκείνο της λειτουργίας που θα προσφερόταν ανώδυνα σε μετάφραση, χωρίς να προσκρούει σε μια διαφορετική συνήθεια, αφού το αυτί δεν είναι σχεδόν καθόλου συνηθισμένο σ αυτές. Παρ όλο το πλήθος των σημείων που δείχνουν πως ίσως δεν είναι ακόμα καιρός για μια γενικευμένη Λειτουργία σε μετάφραση, η ποιμαντική επαγρύπνηση και η πρόνοια για τις επόμενες γενεές υπαγορεύει ασφαλώς τη σοβαρή ενασχόληση με το θέμα αυτό. Θα μπορούσαν για παράδειγμα ν αποτελέσουν τέτοιες μεταφρασμένες, εν μέρει ή εν όλω, Λειτουργίες, πειραματικές εμπειρίες μεταξύ νέων, με απλουστευμένη ή προτεινόμενη από τους ίδιους μουσική, και σε κατάλληλες για την περίπτωση ώρες. Δεδομένων μάλιστα των δυσκολιών που εμφανίζει από τη φύση του ένα λειτουργικό μεταφραστικό εγχείρημα, και της ταχύτητας με την οποία η τεχνολογία δημιουργεί για τις νέες γενιές καινούργιες απρόβλεπτες προοπτικές, η εργασία αυτή δεν θα πρέπει πια ν αναβάλλεται. Σε κάποια στάδια, το προϊόν αυτής της μεταφραστικής προσπάθειας μπορεί να τίθεται στην κρίση ομάδων νέων και να συζητούνται οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις τους. Η συμμετοχή τους σ ένα τέτοιο έργο θα γίνει γι αυτούς μια αφορμή κατήχησης και εισόδου, με τρόπο δημιουργικό και όχι παθητικό, στη ζωή της Εκκλησίας. Ας το ευχηθούμε.

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

«Η εκμάθηση της Ψαλτικής ως παράγοντας ενεργού συμμετοχής στη λατρεία»

«Η εκμάθηση της Ψαλτικής ως παράγοντας ενεργού συμμετοχής στη λατρεία» ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β ΗΜΕΡΙΔΑ ΨΑΛΤΙΚΗΣ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΨΑΛΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ» «Η εκμάθηση της Ψαλτικής ως παράγοντας ενεργού συμμετοχής στη λατρεία» - Δώρα Καρδαμάκη

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18232 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14-12-2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Άννα Αδάμ Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου Α. Nα αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο (80-100 λέξεις). Οι κοινωνικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ 10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ Συντονιστής: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βολιώτης, Θεολόγος Νομικός, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Φανουρίου Ιλίου 11. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ Σ Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκκλησιαστικής Μουσικής και Ψαλτικής Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 201..-1

Πρόγραμμα Εκκλησιαστικής Μουσικής και Ψαλτικής Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 201..-1 Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 20..- Θεωρία και Πράξη Βυζαντινής Μουσικής(άσκηση στο σύντομο Αναστασιματάριο του Ιωάννου) 2 Εισαγωγή στην Ευρωπαϊκή Μουσική(ασκήσεις σολφέζ) 3 Υμνολογία(φιλολογική και θεολογική ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΡΔΙΑ ΑΙΘΟΤΑ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΡΔΙΑ ΑΙΘΟΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Εξομοίωσης 2/6/2014 Δευτέρα Αγιολογία - Κρητική Αγιολογία Α 3/6/2014 Σρίτη 4/6/2014 Σετάρτη Βιοηθική Α 5/6/2014 Πέμπτη Οικουμενικό Πατριαρχείο: Ιστορία, Κοινωνία, Πολιτισμός /Άγιοι & Όσιοι..(Ε)

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου Το ερωτηματολόγιο είναι απλώς ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 4 Ο ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑ Ι ΞΕΝΙΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΗΧΟΛΗΨΙΑ 1.1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1. Προϋπόθεση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών.

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών. 1 από 10 Sudoku. Αν κάποιος ασχοληθεί με ένα λαό το σίγουρο είναι πως θα βρει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα, χαρακτηριστικά του τρόπου σκέψης - και της στάσης ζωής γενικότερα - του λαού αυτού, και πιθανόν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 4: Οι υποψήφιοι

Εργαστήρι 4: Οι υποψήφιοι Εργαστήρι 4: Οι υποψήφιοι Σε αυτό το εργαστήρι οι μαθητές καλούνται να καταγράψουν τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουν τους αντιπροσώπους τους στα μαθητικά συμβούλια και να συζητήσουν κατά πόσο τα κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα