Η δημιουργία δημόσιας ταυτότητας των Ευαγγελικών στην Ελλάδα μέσω της παιδείας από το 1821 και μετά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η δημιουργία δημόσιας ταυτότητας των Ευαγγελικών στην Ελλάδα μέσω της παιδείας από το 1821 και μετά"

Transcript

1 Η δημιουργία δημόσιας ταυτότητας των Ευαγγελικών στην Ελλάδα μέσω της παιδείας από το 1821 και μετά Η Εκπαιδευτική και εκδοτική δραστηριότητα των Διαμαρτυρομένων στην Ελλάδα Σιδερής Παχουνδάκης Η σηµασία της εκπαίδευσης και των εκδόσεων στους Διαµαρτυρόµενους 1 Η σηµασία που προσέδωσε η προτεσταντική µεταρρύθµιση στη γνώση, µέσω της εκπαίδευσης, των µεταφράσεων και των εκδόσεων, αποτελούν ενδεχοµένως συστατικά στοιχεία του προτεσταντικού δόγµατος και των προτεσταντικών εκκλησιών. Η γνώση θεωρήθηκε από τους προτεστάντες το κλειδί που θα οδηγούσε, ατοµικά αλλά και συλλογικά, τον άνθρωπο και την κοινωνία στην αναµόρφωσή τους, µία αναµόρφωση πρώτιστα θρησκευτική αλλά ταυτόχρονα πολιτική, οικονοµική και ιδεολογική. Μέσα στην ιστορία, η µεταρρύθµιση εκφράζει την αµφισβήτηση εκείνων των στρωµάτων που ήταν υπό την εξουσία του Πάπα, των αριστοκρατών και των αυτοκρατόρων. Η ανερχόµενη αστική τάξη, οι τοπικοί ηγεµόνες και ο λαός φαίνεται να βρίσκουν στη µεταρρύθµιση την πίστη που τους εκφράζει κι ενδεχοµένως την κοινωνική, οικονοµική και πολιτική ελπίδα αλλαγής της κατεστηµένης κυρίαρχης ιδεολογίας. Σκοπός του Λούθηρου είναι ο Λόγος του Θεού να φθάσει στα λαϊκά στρώµατα, να γίνει κατανοητός στη γλώσσα τους µέσω της κηρυκτικής Λατρείας και της µετάφρασης της Αγίας Γραφής. Μέχρι και την αντιµεταρρύθµιση, η καθολική εκκλησία επέµενε να χρησιµοποιεί τη λατινική γλώσσα στη λατρεία, χωρίς να την ενδιαφέρει ενδεχοµένως και σκόπιµα- εάν γίνεται κατανοητή από τους πιστούς. Με αυτό τον τρόπο ήλεγχε το λαό πολιτικά, οικονοµικά και ιδεολογικά, διότι το απελευθερωτικό, κατά τους προτεστάντες, µήνυµα της Αγίας Γραφής, δεν µπορούσε να κατανοηθεί και να εσωτερικευθεί από τον πιστό. Το να µένει ο λαός αµόρφωτος και υπό την εξουσία της διαµεσολάβησης του ιερέα, εξυπηρετούσε το γενικότερο πολιτικό σκηνικό της καθολικής εκκλησίας. Ο Λούθηρος µε τη διδασκαλία του δίνει το έναυσµα στις µάζες να αµφισβητήσουν κάθε µορφή αυθεντίας, να αντιληφθούν ότι ο Λόγος του Θεού είναι προσιτός και σ αυτές και άρα απελευθερωτικός. Από την επισκοποκεντρική και εκκλησιολογική διδασκαλία της καθολικής εκκλησίας, περνάµε στη χριστοκεντρική διδασκαλία του

2 2 Λούθηρου, καθώς ο Χριστός προτυπώνει τον κοινωνικό επαναστάτη που αµφισβήτησε την εποχή του. Έτσι και η µεταρρύθµιση αµφισβητεί την εποχή της, τοποθετώντας το Χριστό ως κυρίαρχο πρόσωπο που αναγεννά και απελευθερώνει από το Νόµο. Η µεταρρύθµιση δεν κάνει λόγω για µία θρησκευτική εµπειρική και µεταφυσική εσωτερική γνώση αλλά για την κοσµική γνώση, η οποία θα δώσει τα κατάλληλα επιστηµονικά εργαλεία για την κατανόηση και εσωτερίκευση του Λόγου του Θεού. Η µόρφωση γίνεται αξία µε την µεταρρύθµιση και ταυτόχρονα φαίνεται να αποτελεί βασικό συστατικό της πίστης και της διδασκαλίας της.οι πόλεις, που αρχίζουν να µετασχηµατίζονται σε αστικά κέντρα τα οποία θα φιλοξενήσουν τις πρώτες βιοµηχανίες, θα αποτελέσουν έναν χώρο θρησκευτικής και ιδεολογικής διείσδυσης των προτεσταντών, οι οποίοι θα αναπτύξουν το εκπαιδευτικό και εκδοτικό τους έργο µέσα σ αυτές 1. Με τη βιοµηχανική επανάσταση άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο της ανθρώπινης ιστορίας, σχετιζόµενο άµεσα µε το διαφωτισµό και τη µεταρρύθµιση. Μετά τις πρώτες εγκαταστάσεις πληθυσµών στις πόλεις για µισθωτή εργασία σε βιοµηχανίες και µεταποιητικές επιχειρήσεις, άρχισαν από την τότε αναδυόµενη αστική τάξη να επικρατούν και σταδιακά να γίνονται κυρίαρχες αντιλήψεις σχετικά µε την ανωτερότητα της πόλης έναντι της υπαίθρου, τις οποίες σε σηµαντικό βαθµό καθόρισαν όχι µόνο η καπιταλιστική οικονοµία, αλλά και οι ιδέες της µεταρρύθµισης και του διαφωτισµού, που είχαν ως κοινή συνισταµένη τον ουµανισµό. Πρακτικές και αντιλήψεις που χαρακτηρίζουν σ ένα µεγάλο βαθµό την κοινωνία της πόλης είναι η καπιταλιστική οικονοµία, η ορθολογική συστηµατική εργασία, ο «χριστιανικός προτεσταντισµός» της, η «ευσέβεια», η «ατοµικότητα» και το αξίωµα της µόρφωσης, σε αντίθεση µε τις κοινωνίες της υπαίθρου, που βασίζονται περισσότερο στη γεωργική οικονοµία, η οποία συνδέονταν µε δεισιδαιµονικές αντιλήψεις για τη φύση, για τη µη ορθολογική εργασία, τη συλλογική συνείδησή τους, τις ελάχιστες ή ανύπαρκτες ευκαιρίες µόρφωσης. Η µεταρρύθµιση ιστορικά ταυτίστηκε και στήριξε το νέο status quo των εθνικών κρατών και υπήρξε η αφορµή για να αµφισβητήσει η αναδυόµενη αστική τάξη τη µοναρχική, φεουδαρχική και παπική εξουσία. Η ανακάλυψη της τυπογραφίας και η εκµηχάνηση της αναπαραγωγής των βιβλίων ωφέλησε περισσότερο το µεταρρυθ- 1 Weber M., Η προτεσταντική ηθική και το πνεύµα του καπιταλισµού, Αθήνα, Gutenberg, 2000.

3 3 µιστικό κίνηµα, σχεδόν ταυτίστηκε µαζί του, διότι µία απ τις αρχές των Προτεσταντών ήταν να φθάσει το Ευαγγέλιο στις ευρύτερες µάζες και στη γλώσσα τους. Από τις βασικότερες προϋποθέσεις επιτυχίας του κινήµατος του Λούθηρου υπήρξε η αναµόρφωση του λαού. Η αυθεντία και η εξουσία του Πάπα έπρεπε να σταµατήσει και τη θέση της να πάρει η αυθεντία και η εξουσία κάθε αναγεννηµένου πιστού. Για να πραγµατωθεί αυτό, έπρεπε να συντρέξουν οι προαναφερθέντες λόγοι. Ο καπιταλισµός είναι τρόπος και σύστηµα παραγωγής που συνεχώς ελίσσεται και µπορεί να εκµεταλλεύεται κάθε νέο δεδοµένο που του προσφέρεται. Χρησιµοποίησε την τυπογραφία µε σκοπό το κέρδος. Μέσα από την ιστορία φαίνεται πως ο καπιταλισµός διεύρυνε τις εµπορικές του δραστηριότητες στο χώρο των εκδόσεων σε ευρύ πλέον αγοραστικό κοινό και σε γλώσσες κατανοητές προς αυτό. Η µεταρρύθµιση ως κίνηµα µετέφρασε και συνεχίζει να µεταφράζει την Αγία Γραφή στις γλώσσες του λαού. Αυτό ενδεχοµένως µάς δείχνει ότι επεδίωκε να γίνει µαζικό κίνηµα, αντιστεκόµενο στην εξουσία της καθολικής εκκλησίας, η οποία εξακολουθούσε να χρησιµοποιεί τη λατινική γλώσσα στη µελέτη της Αγίας Γραφής και στη Λατρεία. Η φιλολαϊκή στάση των διαµαρτυροµένων ενίσχυσε την κοινωνική αµφισβήτηση ενάντια στις µεγάλες αυτοκρατορίες της εποχής. Τοπικοί ηγεµόνες και φεουδάρχες, στην προσπάθειά τους να απεξαρτηθούν από την παπική ηγεµονία και τους αυτοκράτορες, χρησιµοποίησαν τις µεταφράσεις της Αγίας Γραφής σε τοπικές διαλέκτους και καθοµιλούµενες γλώσσες κυρίως ως πολιτικό κείµενο. Η αναζήτηση µιας νέας πίστης που θα βρισκόταν κοντά στα πολιτικά αιτήµατά τους, για να προσεταιριστούν το λαό και να διεκδικήσουν την υποστήριξή του εναντίον της καθολικής εκκλησίας και των ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών, βρήκε στο χώρο του προτεσταντισµού ένα πρόσφορο έδαφος. Η αυτονοµία της πολιτικής εξουσίας έναντι της θρησκευτικής και η υποταγή της θρησκείας στο κράτος προέβαλε ως πολιτικο θρησκευτική ιδεολογία του προτεσταντισµού. Το πρώτο ενδιαφέρον των Διαµαρτυροµένων για την Ορθόδοξη Ανατολή (17 ος αιώνας) Το ενδιαφέρον των Διαµαρτυροµένων για την «υπόδουλη» Ορθόδοξη Ανατολή αρχίζει σχεδόν από την εµφάνιση της προτεσταντικής εκκλησίας στη Δύση. Προ-

4 4 τεστάντες και Καθολικοί επιθυµούν τη προσέγγιση µε την Ορθόδοξη εκκλησία, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Σε κάθε περίπτωση η προσέλκυση του Ορθόδοξου κόσµου ως συµµάχου των προτεσταντών ή των καθολικών, είχε ως απώτερο σκοπό την ένταξή του στη µεταξύ τους διαµάχη που είχε ξεσπάσει από τον 16 ο αιώνα και είχε πάρει διαστάσεις πολεµικών συρράξεων ανάµεσα σε φέουδα, τοπικούς ηγεµόνες και αυτοκρατορίες. Την εποχή εκείνη στο Οικουµενικό Πατριαρχείο και στα πρεσβυγενή πατριαρχεία µεταξύ των Επισκόπων, λογίων Ιερέων και Καθηγητών υπήρχαν δυο µεγάλες τάσεις, η φιλοκαθολική και η φιλοπροτεσταντική. Η πρώτη επίσηµη επικοινωνία Ορθοδόξων Προτεσταντών ήταν επί πατριαρχείας Κύριλλου Λούκαρι το 17 ο αιώνα όπου Ολλανδοί, Σουηδοί και Γερ- µανοί διπλωµάτες προθυµοποιούνται να προσφέρουν υποστήριξη στον Λούκαρι εναντίον των Καθολικών και Μουσουλµάνων. Εκείνη την περίοδο ήδη Ολλανδοί προτεστάντες στηρίζουν τον ορθόδοξο Πατριάρχη Ιεροσολύµων Θεοφάνη κατά Καθολικών και Μουσουλµάνων, στη µεγάλη διαµάχη που είχε ξεσπάσει στα Ιεροσόλυµα για τον έλεγχο της περιοχής. Ο Λούκαρις υπήρξε, σύµφωνα µε τις ιστορικές πηγές, φίλα προσκείµενος στον προτεσταντισµό. Οι Ολλανδοί καλβινιστές Κορνήλιος Haga και Αντώνιος Leger, είναι αυτοί που έρχονται σε συνεννοήσεις µε τον Πατριάρχη Λούκαρι, µε αποκορύφωµα αυτής της επικοινωνίας την καλβινιστική οµολογία του Πατριάρχη το Ο Λούκαρις σπουδάζει στο Παν/µιο της Πάντοβας, σ ένα κοσµοπολίτικο περιβάλλον κι έρχεται σ επαφή µε τις ιδέες του ουµανισµού. Στην Πάντοβα έζησε για έξι χρόνια. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του αναλαµβάνει έξαρχος του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στην Πολωνία από το 1596 και µέχρι και το 1601, όταν η ορθόδοξη εκκλησία εκεί αντιµετώπιζε σοβαρά προβλήµατα µε την καθολική εκκλησία. Οι Ορθόδοξοι της Πολωνίας, µε προτροπή του Βασιλιά Σιγισµούνδου του Γ, δήλωσαν υπακοή στον Πάπα της Ρώµης. Ενδεχοµένως το γεγονός αυτό να επηρέασε αρνητικά τις αντιλήψεις του Λούκαρι για τη Ρώµη. Ο Λούκαρις διαπίστωσε ότι το βασικό µειονέκτηµα της Ορθόδοξης Εκκλησίας ήταν το χαµηλό µορφωτικό επίπεδο κλήρου και λαού και ίσως να το θεωρούσε µιά από τις αιτίες που οδήγησε ένα µεγάλο µέρος της Ορθόδοξης Πολωνίας στο να προσχωρήσει στην καθολική εκκλησία, λόγω του ότι οι Ιησουίτες µοναχοί είχαν 2 Γριτσόπουλος Τ., Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, τ.α, Εν Αθήναις 1966

5 5 δραστηριοποιηθεί έντονα στον εκπαιδευτικό και εκδοτικό χώρο. Ο Λούκαρις κατα τη διαµονή του στην Πολωνία, στην προσπάθεια του να περισώσει την Ορθόδοξη Εκκλησία, αυξάνει τα ορθόδοξα σχολεία και ιδρύει ένα τυπογραφείο. Η τυπογραφία και η µετάφραση της Αγίας Γραφής αποτέλεσαν δυο από τους καθοριστικούς παράγοντες επικράτησης της µεταρρύθµισης στη Δύση. Ο Λούκαρις φαίνεται να γνωρίζει καλά τις ιδέες και πρακτικές των διαµαρτυροµένων για τον τρόπο που µπορούν να αντιµετωπιστούν οι καθολικοί, ενώ και εκείνος θεωρεί ότι οι εκδόσεις και η µόρφωση θα αποτελέσουν το ανάχωµα στους σκοπούς των καθολικών. Ο Λούκαρις αντιλαµβάνονταν ότι οι Ορθόδοξοι πληθυσµοί είχαν άγνοια της Γραφής και του νοήµατος του Ευαγγελίου, κάτι που φαίνεται να τον δυσαρεστεί, καθώς γράφει στις 10 Οκτωβρίου του 1613 στον Uyttenbogaert: «είµαι εχθρός της αµάθειας. Μεγάλη απογοήτευση µού προκαλεί το γεγονός ότι οι Ιερείς µας είναι βυθισµένοι στην αµάθεια» 3. Σ ένα γράµµα του ο Λούκαρις στις 6 Σεπτεµβρίου, το οποίο στέλνει προς τον Μάρκο Αντώνιο de Dominis, πρώην Καθολικό Αρχιεπίσκοπο, εκθέτει όλες του τις απόψεις για τα Χριστιανικά δόγµατα, θεωρώντας ότι τα δόγµατα των διαµαρτυροµένων είναι σωστότερα από εκείνα των ρωµαιοκαθολικών 4. Όταν ο Λούκαρις έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, είχε ήδη ιδρυθεί σχολείο στην Κωνσταντινούπολη. Τότε ο Λούκαρις κάλεσε για διευθυντή του σχολείου τον Θεόφιλο Κορυδαλλέα, διευθυντή σχολείου στη Ζάκυνθο, ο οποίος, φαίνεται, να είναι διαποτισµένος από τις αρχές της µεταρρύθµισης. Το γεγονός αυτό µάς δείχνει ενδεχοµένως ότι ο Λούκαρις επιθυµούσε την αναµόρφωση της ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, µέσω της εκπαίδευσης των νέων Ορθοδόξων, µε µέθοδο, αλλά και θεωρητικό υπόβαθρο εκείνο των προτεσταντών. Ιδρύει και ενισχύει το τυπογραφείο του µοναχού Νικόδηµου Μεταξά, το οποίο έφερε από το Λονδίνο, για να στηριχθεί εκδοτικά η Ορθόδοξη Εκκλησία.Το πρώτο βιβλίο που εκδίδεται σ αυτό το τυπογραφείο είναι του Μελέτιου Πηγά, το οποίο πραγµατευόταν την άρνηση, στην αξίωση του Πάπα να είναι κεφαλή της Εκκλησίας 5. Πολύ αργότερα ο Λούκαρις καταπιάνεται µε την Οµολογία της Πίστης, στην οποία εκθέτει το λουθηροκαλβινιστικό του πιστεύω. Η Οµολογία της Πίστης του Λούκαρι εκδόθηκε το Οι αντιδράσεις από την πλευρά των φιλοκαθολικών 3 Χατζηαντωνίου Γ., Η θρησκευτική µεταρρύθµιση του 16 ου αιώνα, s.l., Λόγος, ό.π. 5 ό.π.

6 6 ορθοδόξων, καθώς και των καθολικών, µε αφορµή ότι συνεργαζόταν µε τους Ρώσους εναντίον της Υψηλής Πύλης, τον οδήγησαν τελικά το 1638 στο θάνατο. Διαπιστώνουµε πως οι µεταρρυθµιστικές προσπάθειες του Λούκαρι δεν άσκησαν καµία επιρροή στον ορθόδοξο λαό και κλήρο, παρά µόνο σε µεµονωµένες περιπτώσεις που κι αυτές συνδέονταν, άµεσα ή έµµεσα, µε τον κύκλο του Λούκαρι. Μοναδική του επιτυχία ίσως αποτέλεσε η µετάφραση της Καινής Διαθήκης, όπου, σύµφωνα µε τις ιστορικές µαρτυρίες, τουλάχιστον σαράντα χρόνια µετά το θάνατο του Λούκαρι, διαβαζόταν στη δηµόσια Λατρεία 6. Εκείνη την εποχή, άλλη µια προσωπικότητα του αναµορφωτικού κινήµατος στην Ελλάδα ήταν ο Ζαχαρίας Γεργανός, σύγχρονος του Λούκαρι, από µεγάλη οικογένεια της Ηπείρου. Ο Γεργανός ξεκίνησε το 1616 για σπουδές στη Ρώµη, αλλά για λόγους που δεν γνωρίζουµε, δεν έφτασε ποτέ εκεί. Το Γεργανό τον ξαναβρίσκουµε, όπως ο ίδιος αφηγείται, στη Σαξονία, στο πανεπιστήµιο της Βυττεµβέργης και συγκεκριµένα αναφέρει : «ο Θεός έστρεψε τα βήµατά µου αντί για τη Ρώµη στη Σαξονία». Στη Βυττεµβέργη έµεινε µέχρι το 1622 σπουδάζοντας θεολογία, µε την οικονοµική και ηθική φροντίδα του ηγεµόνα της Σαξονίας Ιωάννη Γεωργίου 7. Ο Γεργανός ταξίδεψε πάρα πολύ στην Ευρώπη και ήρθε σε επαφή µε τις µεταρρυθµιστικές ιδέες. Τα ταξίδια του τα έκανε µαζί µε το Μητροφάνη Κριτόπουλο, ο οποίος ήταν προστατευόµενος του Λούκαρι και χάριν της συνδροµής του σπούδασε στην Οξφόρδη και σε άλλα σηµαντικά πανεπιστήµια της Ευρώπης. Ενδιαφέρον είναι ότι οι σπουδές του είχαν ως σκοπό την µάθηση στις διδασκαλίες της µεταρρύθµισης. Αργότερα, ο Μητροφάνης Κριτόπουλος έγινε Πατριάρχης Αλεξανδρείας. Ο Ζαχαρίας Γεργανός άφησε πίσω του την επιµέλεια της έντυπης Καινής Διαθήκης, µε σκοπό να µοιραστεί όσο γινόταν περισσότερο στον «υπόδουλο» ελληνικό λαό, κάτι το οποίο όµως δεν πραγµατοποιήθηκε.το δεύτερο έργο του ήταν η ερµηνεία και µετάφραση της Αποκάλυψης του Ιωάννη, το οποίο δεν εκδόθηκε ποτέ 8. Το τρίτο του έργο ήταν η συγγραφή µιας προτεσταντικής κατήχησης, η οποία επέφερε πολλές αντιδράσεις στους φιλοκαθολικούς κύκλους της Ορθόδοξης Εκκλησίας κι αυτό ενδεχοµένως φαίνεται από το γεγονός ότι ο Μητροπολίτης Ικονίου Ματθαίος Καρυόφιλλος συγγράφει αναίρεση της κατήχησης του Γεργανού και το βιβλίο του τυπώνεται το 1631 στη Ρώµη και αφιερώνεται στον Πάπα Ουρβανό τον Η. Το ό.π. 7 ό.π., ο Γεργανός κατάγονταν από πλούσια οικογένεια της Ηπείρου, η οποία συνδεόταν µε βασιλικούς και αριστοκρατικούς οίκους της Ευρώπης. 8 ό.π.

7 7 ο Γεργανός γίνεται Μητροπολίτης Άρτας και Ναυπάκτου, χωρίς όµως να µείνει πολύ καιρό στη θέση του. Για την επικράτηση της µεταρρύθµισης το 16 ο αιώνα, όπως προαναφέραµε, σηµαντικό ρόλο διαδραµάτισαν διάφοροι παράγοντες, οι οποίοι «συνεργάστηκαν» και πριν και µετά την εµφάνισή της. Εµείς θα ξεχωρίζαµε, για την παρούσα µελέτη, τον µορφωτικό παράγοντα. Αυτό που θα θέλαµε να επισηµάνουµε είναι ότι οι µεταφράσεις στις καθοµιλούµενες γλώσσες και οι εκδόσεις της Αγίας Γραφής και άλλων βιβλίων για τις ευρύτερες µάζες, καθώς και η ανακάλυψη της τυπογραφίας, µε τη µαζική παραγωγή βιβλίων, φαίνεται να έδωσαν ώθηση στο να γίνει η µεταρρύθµιση αρχικά ένα λαϊκό κίνηµα, που θα αµφισβητούσε πολιτικά, θρησκευτικά, κοινωνικά και ιδεολογικά την εποχή του. Στον ελληνικό χώρο, η πρώτη έκδοση και µετάφραση της Καινής Διαθήκης στη γλώσσα του λαού ξεκίνησε από τον Κύριλλο Λούκαρι, τοποθετώντας, απ οτι φαίνεται, τις βάσεις για τη διαµόρφωση µιας νέας πραγµατικότητας στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο Λούκαρις και οι άλλοι φιλοπροτεστάντες ορθόδοξοι φαίνεται να θεωρούν ότι η ορθόδοξη εκκλησία, λόγω της µακραίωνης «υποδούλωσής» της από ετερόθρησκους παρήκµασε, µε αποτέλεσµα να απαρτίζεται στην πλειοψηφία της από αµόρφωτο κλήρο και λαό. Ο Λούκαρις και οι φιλοπροτεστάντες ορθόδοξοι εκτίµησαν ότι µε αφορµή τη µεταρρύθµιση στη Δύση θα αποτελούσε µοναδικό ίσως γεγονός η υϊοθέτηση των αντιλήψεών της και η εφαρµογή τους στην ορθόδοξη Ανατολή 9. Από τον 9 ο αιώνα, τότε που αρχίζουν οι πρώτες ρίξεις µεταξύ ανατολικής και δυτικής εκκλησίας, µέχρι και το σχίσµα του 1054, ήδη οι εκκλησίες φαίνεται να έχουν διαµορφώσει διαφορετικές προσεγγίσεις σε ζητήµατα δογµατικά, κοινωνικά, πολιτικά και ιδεολογικά. Η δύση φαίνεται να επηρεάζεται βαθιά από τον Αυγουστίνο και την έλλογη σκέψη του και ίσως αυτό να αποτέλεσε σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης του δυτικού ορθολογισµού, της επιστήµης και εν γένει της έφεσης της Δύσης προς τη µόρφωση ως αξία. Η Ανατολή, ενδεχοµένως βασιζόµενη στις παραδόσεις των νηπτικών Πατέρων της Εκκλησίας, φαίνεται να απορρίπτει το µοντέλο της Δύσης 9 Υποθέτουµε, µέσα από τις ιστορικές πηγές που µάς δίνονται, ότι οι λεγόµενοι αναµορφωτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας επεδίωκαν την πνευµατική και θρησκευτική αναγέννηση της εκκλησίας, η οποία µε τη σειρά της θα αφύπνιζε το υπόδουλο έθνος.

8 περί της χρησιµότητας της κοσµικής παιδείας για την κατανόηση του Θείου και στρέφεται προς µια µυστική και τελετουργική κατανόησή Του, µε βάση τη θρησκευτική και εµπειρική µυστική γνώση. Εξαιτίας αυτής της παράδοσης, καθώς και της µακραίωνης δουλείας, καθορίστηκε ενδεχοµένως µια παγιωµένη κατάσταση αδιαφορίας προς τη γνώση και τη µάθηση, αλλά και αντικειµενικές συνθήκες που δεν επέτρεψαν την ανάπτυξη της µόρφωσης και της παιδείας. Το Εκπαιδευτικό, εκδοτικό και µεταφραστικό έργο των Διαµαρτυροµένων στην Ελλάδα τον 19 ο και 20 ο αιώνα, οι αντιλήψεις και οι πρακτικές τους 8 Παρατηρούµε ότι µε την έναρξη της επανάστασης στην Ελλάδα αναζωπυρώνεται το ενδιαφέρον του προτεσταντικού κόσµου για τους Έλληνες, αυτή τη φορά όχι από την Ευρώπη, αλλά από την Αµερική, η οποία είχε µόλις ανεξαρτητοποιηθεί από τη βρετανική κυριαρχία κι εποµένως είχε κάθε λόγο να βλέπει µε συµπάθεια τους επαναστατηµένους Έλληνες. Επίσης, την ενδιέφερε να δηµιουργήσει τις προϋποθέσεις εκείνες που θα της επέτρεπαν να έχει λόγο στη διπλωµατία και το εµπόριο της περιοχής. Οι ιεραπόστολοι ήταν µια καλή αφορµή για την επίτευξη των σκοπών της. Το εµπόριο θεωρείται ως παράγοντας διάδοσης του πολιτισµού. Ο Μοντεσκιέ υποστηρίζει ότι οι λαοί που έχουν αναπτύξει τις εµπορικές τους δραστηριότητες, δύνανται να είναι πιο εξευγενισµένοι σε όλους τους τοµείς της ζωής, ακόµη και στη θρησκεία, σε σχέση µε εκείνους τους λαούς που δεν έχουν αναπτύξει το εµπόριό τους 10. Η δραστηριότητα των ιεραποστόλων, σε συνδυασµό µε τις εµπορικές δραστηριότητες της Αµερικής, θα άνοιγε το δρόµο στους Έλληνες για την εθνική, οικονοµική, πολιτική και θρησκευτική αφύπνισή τους. Ο αµερικανικός λαός έδειξε τη συµπάθειά του για τους επαναστατηµένους Έλληνες, θεωρώντας ότι πρέπει να τους βοηθήσει κι έµπρακτα : οικονοµικά, πολιτικά, κοινωνικά και θρησκευτικά.όλη αυτή τη βοήθεια θα µπορούσαν να παράσχουν οι διαµαρτυρόµενοι ιεραπόστολοι. Ήδη πριν από την επανάσταση του 1821 δηµιουργούνται στις ΗΠΑ φιλελληνικοί πυρήνες, οι οποίοι φτάνουν µέχρι και τα υψηλά αξιώµατα και στρώµατα της αµερικανικής κοινωνίας. Το 1785, ο πρόεδρος των ΗΠΑ 10 Μοντεσκιέ, Το πνεύµα των νόµων, s.l. et a., Αναγνωστίδης.

9 9 Τόµας Τζέφερσον εκφράζει την ελπίδα του για την απελευθέρωση των Ελλήνων. Επίσης, ο Ισαάκ Χάµιλτον, πολιτικός του οµοσπονδιακού κράτους, θυµίζει στο ακροατήριό του την ανάγκη για βοήθεια στον ελληνικό λαό 11. Οι φιλελληνικές ενέργειες των Αµερικανών δε σταµατούν µόνο σε λόγους υποστήριξης αλλά, όπως διαπιστώνουµε ιστορικά, οι Έλληνες υποστηρίζονται από τον αµερικανικό τύπο, από στρατιώτες εθελοντές, ενώ εισάγονται τα κείµενα του Κοραή στην Αµερική. Με την έλευση των πρώτων ιεραποστόλων στον ελληνικό χώρο και οι ίδιοι, ιδρύουν τα εκπαιδευτήρια, παρέχεται οικονοµική ενίσχυση στους Έλληνες ενώ δραστηριοποιούνται στις εκδόσεις και µεταφράσεις. Οι αντιλήψεις που καθόρισαν και τις πρακτικές των Αµερικανών ιεραποστόλων για την Ελλάδα, ήταν το ότι είχαν να αντιµετωπίσουν µία παρηκµασµένη ελληνική κοινωνία και πολιτεία, λόγω της µακρόχρονης κατοχής της από την Οθωµανική αυτοκρατορία. Η διάδοση του λόγου του Θεού σχετίζονταν άµεσα µε την πνευµατική και κοινωνική αναβάθµιση ολόκληρης της νεοελληνικής κοινωνίας.το διαφωτιστικό πρόταγµα των διαµαρτυροµένων ιεραποστόλων ήταν και παραµένει η διαφώτιση του κόσµου, ο εκσυγχρονισµός των παραδοσιακών κοινωνιών στο όνοµα της ελευθερίας, της παιδείας και της αυτοδιάθεσης των λαών 12. Ο ελληνικός χώρος αποτελούσε για τους προτεστάντες και µια προσπάθεια για τον εκχριστιανισµό των Μουσουλµάνων και Εβραίων, αφού πρώτα, απελευθερώνονταν η Ορθόδοξη Εκκλησία από τα δεισιδαιµονικά και ειδωλολατρικά της στοιχεία.το όραµα που φαίνεται να είχαν, ήταν η πνευµατική αναγέννηση των χριστιανών της Ανατολής, απορρίπτοντας την εξουσία και διαµεσολάβηση του ιερέα προς το Θεό, µέσα από µια ατοµική και προσωπική σχέση του πιστού στο Θεό. Ταυτόχρονα, η πνευµατική - θρησκευτική αναγέννηση θα επέφερε την εθνική και πολιτική αναγέννηση της χριστιανικής Ανατολής, αποτινάσσοντας το ζυγό της Οθωµανικής αυτοκρατορίας. Οι προτεστάντες θεωρούσαν και θεωρούν ότι η Ορθόδοξη εκκλησία βρισκόταν και βρίσκεται σε µία διαρκή κατάπτωση και διαφθορά, χάριν της εµµονής της σε ειδωλολατρικά στοιχεία όπως οι δεισιδαιµονίες, οι τελετουργικοί θεατρινισµοί, η λατρεία των εικόνων και η χρησιµοποίηση µιας ακατάληπτης από το λαό γλώσσας. Σκοπός τους λοιπόν ήταν η απαλλαγή της Ορθόδοξης Εκκλησίας από όλα αυτά τα στοιχεία και η αναµόρφωσή της. 11 Παπαγεωργίου Σ., Αµερικανοί ιεραπόστολοι στην Ελλάδα, Αθήνα Γιάννινα, Δωδώνη, ό.π.

10 10 Η στρατηγική που έπρεπε να ακολουθηθεί από τους Αµερικανούς προτεστάντες, ήταν ότι µέσω της εκπαίδευσης των παιδιών και ιδιαίτερα των κοριτσιών, σύµφωνα µε τις τότε σύγχρονες αντιλήψεις του διαφωτισµού και του Ευαγγελίου, θα µπορούσε να δηµιουργηθεί κατάλληλος πυρήνας αναµόρφωσης της ελληνικής κοινωνίας, µε αποτελέσµατα θρησκευτικά, πολιτικά και οικονοµικά, τα οποία θα φαίνονταν στο µέλλον. Οι προτεστάντες επικέντρωσαν την εκπαιδευτική τους δραστηριότητα κυρίως στα κορίτσια και στους δασκάλους.τα σχολεία τα οποία ιδρύθηκαν σε όλο τον ελληνικό χώρο δεν ήταν µόνο νηπιαγωγεία, δηµοτικά και γυµνάσια, αλλά και σχολές διδασκαλισσών. Οι διαµαρτυρόµενοι ιστορικά φαίνεται να ταυτίζονται µε τις αρχές του διαφωτισµού και της διαµορφούµενης νεωτερικότητας για την θέση της γυναίκας στην κοινωνία, αλλά και µε την αντίληψη ότι η γυναίκα ως µητέρα θα αποτελούσε σηµαντικό παράγοντα στην πορεία της αναµόρφωσης, αναθρέφοντας τα παιδιά της µε τα νάµατα του διαφωτισµού και του Ευαγγελίου, που διδάσκονταν στα σχολεία τους. Ο δεύτερος στρατηγικός παράγοντας ήταν η ίδρυση τυπογραφείων, µε εκδόσεις ευαγγελικού περιεχοµένου και όχι µόνο, που θα βοηθούσαν το λαό να έρθει σε επαφή µε τη γνώση, η οποία θα αναµόρφωνε την ελληνική κοινωνία. Η τυπογραφία θα βοηθούσε την εύκολη διάδοση της γνώσης στις ευρύτερες µάζες, µέσω της παρουσίας του βιβλίου στο οποίο ωστόσο θα έπρεπε να εθιστεί η νεοελληνική κοινωνία. Ο τρίτος στρατηγικός παράγοντας ήταν το έργο των µεταφράσεων. Πρώτος στόχος ήταν η µετάφραση της Αγίας Γραφής στην απλή ελληνική και η κατανόηση του λόγου του Θεού από το λαό, ο οποίος, µε τη σωστή ερµηνεία της από τους ιεραποστόλους, θα αναγεννιόταν. Οι προτεστάντες ιεραπόστολοι ωστόσο δεν δραστηριοποιούνται στην νεοελληνική κοινωνία ανεξάρτητα από την επιθυµία του νεοελληνικού κράτους.το νεοϊδρυµένο ελληνικό κράτος εκείνη την περίοδο δείχνει να έχει ανάγκη από τη βοήθειά τους. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης, η Μεσσηνιακή Γερουσία κάνει έκκληση βοηθείας προς το λαό των ΗΠΑ, για να απαλλαγούν οι Έλληνες από το βάρβαρο δεσποτισµό 13. Παράλληλα, ο ίδιος ο Κοραής στέλνει επιστολή προς την κυβέρνηση των ΗΠΑ, για βοήθεια του δοκιµαζόµενου λαού. 13 ό.π.

11 11 Με την έλευση του Καποδίστρια ως κυβερνήτη της χώρας τίθενται τα µεγάλα ζητήµατα οργάνωσης και διοίκησης του ελληνικού κράτους. Ο Καποδίστριας, παρ ότι εµφανίζεται ρωσόφιλος, οραµατίζεται την Ελλάδα ανάµεσα στα εκσυγχρονισµένα κράτη της Δύσης. Θεωρεί ότι οι προτεστάντες ιεραπόστολοι και µπορεί να συµβάλουν στην πορεία της Ελλάδας προς τη Δύση. Πουθενά δε φαίνεται ότι οι ρωσοφιλικές τάσεις του Καποδίστρια εµπόδισαν τη δραστηριότητα των ιεραποστόλων και την έλευση της Ελλάδος στο δυτικό κόσµο, καθώς και οι ίδιοι οι Ρώσοι επιθυµούσαν το ίδιο για τον εαυτό τους. Ο Καποδίστριας, καθώς και οι λόγιοι και πολιτικοί της εποχής, θεωρούσαν πρωταρχικό καθήκον του ελληνικού κράτους την εκπαίδευση, οραµατιζόµενοι απ ότι φαίνεται ένα κράτος αντάξιο της πολιτισµικής του κληρονοµιάς, εφάµιλλο των πολιτισµένων κρατών της Δύσης και απαλλαγµένο από τη διαφθορά και τις επιβιώσεις της Ανατολής 14. Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και ο Κοραής, θεωρώντας ότι ο φωτισµός του Γένους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή αξιοποίηση της ελευθερίας. Αλλά και η Πελοποννησιακή Γερουσία, στις 27 Απριλίου του 1822 είπε : «έχοµεν ανάγκην των φώτων» 15. Οι ιεραπόστολοι επιχείρησαν να καλύψουν την ανεπάρκεια της ελληνικής κυβέρνησης σε θέµατα οργάνωσης της εκπαίδευσης. Η αλληλογραφία µεταξύ του Καποδίστρια και των προτεσταντών, δείχνει το ενδιαφέρον αµφότερων για την ίδρυση σχολείων όλων των βαθµίδων στο ελληνικό κράτος. Από αυτή την επικοινωνία, που γίνεται µέσα σε φιλοφρονήσεις και εγκαρδιότητες, φαίνεται ότι ενδεχοµένως ο Καποδίστριας δεν επιζητούσε µόνο µία πρόσκαιρη συνεργασία µαζί τους, αλλά θεωρούσε κιόλας ότι η προτεσταντική εκκλησία ήταν το όχηµα για τον εκδυτικισµό της Ελλάδος, είτε εκπροτεσταντίζοντας την Ελλάδα, είτε αναµορφώνοντας την Ορθόδοξη Εκκλησία. Σε επιστολή του ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Κωνστάντιος ο Α προς τον Καποδίστρια, εναντιώνεται στη δράση των προτεσταντών και του έργου τους καλώντας τον να λάβει µέτρα. Σε απάντηση ο Καποδίστριας διατηρεί ουδέτερη στάση, κάτι που δυσαρεστεί τον Πατριάρχη. Τα πολιτικά κόµµατα, παρόλο που διαφωνούσαν µεταξύ τους για τη δράση των ξένων ιεραποστόλων, αναγνώριζαν όλα τον ευεργετικό τους ρόλο στην ελληνική κοινωνία. Παρατηρούµε και διαπιστώνουµε µια γενικότερη υπερασπιστική γραµµή του ελληνικού κράτους προς τους προτεστάντες, έναντι ορισµένων εφηµερίδων, κάποιων 14 ό.π. 15 ό.π.

12 12 µεµονωµένων ατόµων και ορισµένων από την εκκλησία, διότι αξίζει να σηµειώσουµε ότι πολλές φορές η εκκλησία συµπορεύεται µε το εκπαιδευτικό έργο των ιεραποστόλων. Στις αρχές του 19 ου αιώνα ιδρύονται δύο ιεραποστολικές εταιρείες στις ΗΠΑ, η A.B.C.F.M. των πρεσβυτεριανών και η M.S.P.E.C. των επισκοπελιανών, µε σκοπό την πνευµατική αναγέννηση και τη διάδοση του Ευαγγελίου σε όλο τον κόσµο. Στον ελληνικό χώρο δραστηριοποιήθηκαν και οι δύο εταιρείες, ιδρύοντας σχολεία και τυπογραφεία.παράλληλα µε τους πρεσβυτεριανούς κι επισκοπελιανούς, έχουµε αναφορές για δραστηριότητα βαπτιστών και µεθοδιστών 16, σε µικρότερη κλίµακα κι όχι για πολλά χρόνια. Αυτό όµως που κάνει εντύπωση είναι το γεγονός ότι αρχικά οι ιεραπόστολοι λειτουργούν διερευνητικά στην Ελλάδα προκειµένου να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τη νεοελληνική κοινωνία. Το 1827, πριν ακόµα την αναγνώριση του ελληνικού κράτους, ιδρύεται το πρώτο σχολείο θηλέων διαµαρτυροµένων επισκοπελιανών στη Σύρο, µε διευθυντή τον Ch. L.Korck και αργότερα τον F.Hildner 17. Οι προτεστάντες, ύστερα από τη συλλογή πληροφοριών την οποία είχαν κάνει, κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι τα σχολεία τους θα έπρεπε να ιδρυθούν στα αστικά κέντρα και κυρίως στη νησιωτική Ελλάδα, διότι θεωρούσαν ότι οι νησιώτες ήταν περισσότερο προοδευτικοί από τους ηπειρώτες και κατά συνέπεια το έργο τους θα επέφερε περισσότερα αποτελέσµατα.το 1829 ιδρύεται σχολείο θηλέων στην Τήνο από τους πρεσβυτεριανούς J. Brewer και J. King. Το ίδιο έτος αρχίζει να λειτουργεί σχολείο καις τον Πόρο. Το 1830, το ζεύγος Dixon ιδρύει σχολείο θηλέων στη γυναικεία Μονή του Αγίου Ανδρέα Μηλαπιδιάς στην Κεφαλλονιά 18.Το 1831 ιδρύονται τέσσερα σχολεία σε διάφορες περιοχές της Κέρκυρας, στα Κύθηρα, τη Ζάκυνθο και την Ιθάκη. Το 1834 οι Riggs και Benjamin ιδρύουν σχολή θηλέων στο Άργος. Το 1837 ιδρύεται σχολείο στα Χανιά, µε διευθυντή τον Benson. Η έξαρση της ιδρύσεως των προτεσταντικών σχολείων που παρατηρείται, τον 19 ο αιώνα οφείλεται στην υποστήριξη των επιφανών Ελλήνων εµπόρων, πολιτικών και εκκλησιαστικών αξιωµατούχων, οι οποίοι, απ ότι φαίνεται, έχουν εµπιστοσύνη στους προτεστάντες, ενώ στέλνουν τα παιδιά τους να φοιτήσουν στα σχολεία τους. Μάλιστα ο Benson προσκαλείται από τους Έλληνες του Ηρακλείου να ιδρύσει 16 ό.π. 17 Ανδρέου Α., Ιδιωτική εκπαίδευση, προσανατολισµός, διάρκειες και τιµές (ιστορική προσέγγιση), περιοδικό Θέσεις. 18 ό.π.

13 13 αντίστοιχο σχολείο κι εκεί. Επίσης ο µανιάτης προύχοντας Πετρόµπεης, δίδει τους ιεραποστόλους Houston και Leyburn συστατικές επιστολές, για να διευκολυνθεί το έργο τους στη Μάνη. Ιστορικά διαπιστώνουµε ότι τα σχολεία των διαµαρτυροµένων δε λειτουργούσαν µόνο για τους πλούσιους Έλληνες, αλλά κυρίως για τους άπορους και τα χα- µηλά οικονοµικά και κοινωνικά στρώµατα των Ελλήνων. Ορισµένα παιδιά, των οποίων οι γονείς ήταν φτωχοί, διέµεναν εντός του σχολείου και µετά το πέρας των ηµερήσιων µαθηµάτων, ενώ τους προσφέρονταν τροφή και στέγη. Τα χρήµατα για τις υποτροφίες αυτές προέρχονταν από συλλόγους των ΗΠΑ, που στήριζαν τις ιεραποστολές. Εκείνη την περίοδο οι ιεραπόστολοι είχαν καταφέρει να γίνουν αποδεκτοί από την ελληνική κοινωνία, ιδίως οι επισκοπελιανοί, διότι, όπως φαίνεται, δεν είχαν ως πρωταρχικό σκοπό τον προσηλυτισµό των Ορθοδόξων στην εκκλησία τους. Αυτό όµως δε σηµαίνει ότι δεν επεδίωκαν τη θρησκευτική αναµόρφωση των Ελλήνων µέσω των δραστηριοτήτων τους. Αντίθετα οι πρεσβυτεριανοί επιθυµούσαν τον εκπροτεσταντισµό της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τον προσηλυτισµό των πιστών της. Ήταν πιο επιθετικοί και προκάλεσαν αντιδράσεις µέσα στην κοινωνία. Όσον αφορά στα αναλυτικά προγράµµατα των προτεσταντικών σχολείων παρατηρούµε πως έδειχναν να έχουν έναν ουµανιστικό χαρακτήρα σε συνδυασµό µε µια χριστιανική ηθική. Το αναλυτικό πρόγραµµα των µαθηµάτων διαπιστώνουµε πως διαµορφωνόταν σε τρείς βασικούς άξονες που ενδεχοµένως να είχαν όπως φαίνεται έντονα ιδεολογικό χαρακτήρα και σκοπούς.στον πρώτο άξονα διδάσκονταν την Αρχαία Ελληνική Γραµµατεία όπως, τα Αποµνηµονεύµατα του Ξενοφώντα, την Απολογία του Σωκράτη, τον Κρίτων του Πλάτωνα, µερικούς λόγους του Δηµοσθένη και ως διδακτική υποστήριξη της αρχαίας ελληνικής γραµµατείας δίδονταν τα εγχειρίδια «Στοιχεία της ελληνικής γλώσσης» του Fr.Jacobs και η «Γραµµατική της αρχαίας και της σηµερινής γλώσσας συνταχθείσα δια τους αρχαρίους» του Νεόφυτου Βάµβα.Παράλληλα µε την αρχαία γραµµατεία δίδονταν ιδιαίτερη έµφαση στη νεοελληνική γλώσσα τόσο στη γραµµατική όσο και στην ορθογραφία της. Στον δεύτερο άξονα διδάσκονταν τη Καινή Διαθήκη και τους ψαλµούς µεταφράζοντας τα στα νέα ελληνικά παρέχοντας στους µαθητές τη δυνατότητα µιας ελεύθερης ανάλυσης των χωρίων τους. Τα παρεχόµενα εγχειρίδια στα µαθήµατα των «Θρησκευτικών» ήταν η Σύνοψις της Ιεράς Ιστορίας του Α. Κοραή και η Περίληψις του Ιερού Ευαγγελίου του Ν. Νικητόπουλου. Στον τρίτο άξονα διδάσκονταν οι

14 14 λεγόµενες θετικές επιστήµες όπως η αριθµητική και γεωµετρία. Ουσιαστικά ο πρώτος και τρίτος άξονας λειτουργούσαν ως υποστηρικτικοί του δεύτερου επιδιώκοντας την καλλιέργεια αντιλήψεων και πρακτικών ενός εξορθολογισµένου έµπρακτου χριστιανισµού. Το περιεχόµενο όλων των µαθηµάτων είχε ως σκοπό τη διδασκαλία του ευαγγελίου απαλλαγµένου από τα ανορθολογικά στοιχεία της Ορθοδοξίας και την «αφύπνιση»(δηµιουργία) της εθνικής συνείδησης των ελληνοπαίδων. Στο λεγόµενο µάθηµα των «θρησκευτικών» οι µαθητές διδάσκονταν την προτεσταντική θεολογία δίνοντας έµφαση στις δέκα εντολές, τη σηµασία της αµαρτίας, το θάνατο, την αιωνιότητα και για το πως θα γνωρίσουν προσωπικά το Χριστό. Στη γυναικεία εκπαίδευση προστίθονταν τα εργόχειρα µαθήµατα, όπως κοπτική, ραπτική,πλέξιµο και κέντηµα, αντίληψη που υιοθέτησε και η κυβέρνηση της Αντιβασιλείας για τα δηµοτικά σχολεία προχωρώντας στην έκδοση νοµοθετικού διατάγµατος στο οποίο όπως φαίνεται τα αναλυτικά προγράµµατα διδασκαλίας των ελληνικών σχολείων ήταν αντιγραφή των προτεσταντικών σχολείων 19.Τα εγχειρίδια τα οποία δίδονταν ως βοηθήµατα στους µαθητές των σχολείων, ήταν συγγραφέων φίλα προσκείµενων στον προτεσταντισµό.ενδεχοµένως, όπως φαίνεται µέσα από τα αναλυτικά προγράµµατα διδασκαλίας των προτεσταντικών σχολείων οι επιδιώξεις των προτεσταντών ήταν η δηµιουργία µιας παιδείας σύµφωνα µε τα δυτικά πρότυπα που θα εκπαίδευε µια νέα γενιά ελλήνων, απαλλαγµένη από οποιοδήποτε ανορθολογικό και προνεωτερικό κατάλοιπο του οθωµανικού παρελθόντος της. Τα προτεσταντικά σχολεία άρχισαν να παρακµάζουν ύστερα από οικονοµικά προβλήµατα που παρουσιάστηκαν όταν οι ιεραποστολικές εταιρείες των ΗΠΑ, περιόρισαν την αποστολή χρηµάτων, διότι δεν έβλεπαν άµεσα αποτελέσµατα από το έργο των ιεραποστόλων τους. Παράλληλα, τα έσοδα ήταν πολύ µικρότερα από τα έξοδα σε σχέση µε άλλες ιεραποστολές. Άλλος ένας παράγοντας που, όπως φαίνεται, διαδραµάτισε σηµαντικό ρόλο σ αυτή την παρακµή, ήταν ότι το ελληνικό κράτος άρχισε να αποκτά στοιχειώδη οργάνωση στα θέµατα της εκπαίδευσης κι έτσι δεν χρειάζονταν πλέον τα προτεσταντικά σχολεία. Έτσι µέχρι το 1850 περίπου πολλά προτεσταντικά σχολεία έκλεισαν, άλλα παραχωρήθηκαν στο κράτος κι ένα µικρό κοµµάτι να παρέµεινε στα χέρια των προτεσταντών, όπως η σχολή Hill, που υπάρχει µέχρι και σήµερα. 19 Παπαγεωργίου Σ., Αµερικανοί ιεραπόστολοι στην Ελλάδα, Αθήνα Γιάννινα, Δωδώνη, 2001.

15 15 Η διατήρηση του σχολείου των Hill οφείλεται στις προσπάθειες των ίδιων, αλλά και στο καλό κλίµα, το οποίο είχαν καλλιεργήσει, διότι απ ότι φαίνεται υπήρξαν φιλέλληνες που ήθελαν να βοηθήσουν το ελληνικό κράτος στη µόρφωση και την εκπαίδευση, χωρίς να επιδιώκουν το θρησκευτικό προσηλυτισµό των Ορθοδόξων. Παράλληλα µε τη δραστηριοποίηση των ιεραποστόλων στο ελληνικό κράτος, έχουµε και δραστηριοποίησή τους στους ελληνικούς και αρµενικούς πληθυσµούς της Μικράς Ασίας, Σµύρνη, Κωνσταντινούπολη, Καππαδοκία. Εκεί το έργο των προτεσταντών ακµάζει µέχρι και τη Μικρασιατική καταστροφή. Με την προσάρτηση νέων εδαφών στις αρχές του 20 ου αιώνα, αρχίζει µια νέα σηµαντική ανάπτυξη της εκπαιδευτικής δραστηριότητας των διαµαρτυροµένων. Το κολλέγιο Ανατόλια, που είχε ιδρυθεί το 1886 στη Μερσιφούντα της Μικράς Ασίας, εξ ανάγκης το 1923 µεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη και υφίσταται µέχρι και σήµερα. Ήδη το 1907 µαθαίνουµε για τη λειτουργία αγγλικανικού παρθεναγωγείου, όπως επίσης και της Αµερικάνικης Γεωργικής Σχολής στη Θεσσαλονίκη. Στην Αθήνα ιδρύεται το Αµερικανικό κολλέγιο και τα παραρτήµατά του 20. Γύρω στο 1922 µαθαίνουµε για πρώτη φορά για τη λειτουργία Θεολογικής Σχολής των ευαγγελικών στην Αθήνα, η οποία υποστηριζόταν από το αµερικανικό συµβούλιο των εντεταλµένων για τις ξένες ιεραποστολές. Αρχικά βρισκόταν στην Τουρκία κι εξυπηρετούσε τις σπουδές των ευαγγελικών ιεραποστόλων. Μετά το 1922 µεταφέρθηκε στην Αθήνα και λειτουργούσε στο Παλαιό Φάληρο. Ήταν τετραετούς φοιτήσεως και παρείχε τα τυπικά µαθήµατα µιας Θεολογικής Σχολής, καθώς και µαθήµατα Ιστορίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας. Οι καθηγητές οι οποίοι δίδασκαν ήταν Αµερικανοί και Βρετανοί, από τα πανεπιστήµια της Αγγλίας και από τα αµερικανικά πανεπιστήµια του Όµπερλιν και Κολούµπια 21. Περαιτέρω πληροφορίες για το πότε σταµάτησε η λειτουργία της δε γνωρίζουµε. Σήµερα λειτουργούν σχολεία πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης Αγγλικανών και ξένων Ευαγγελικών, για να εξυπηρετούν κυρίως τα παιδιά των παροικιών τους.τα αµερικάνικα σχολεία που λειτουργούν στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη είναι υπό το νοµικό καθεστώς των ξένων ιδιωτικών σχολείων και εφαρµόζονται σ αυτά διπλά προγράµµατα σπουδών (αµερικάνικο κι ελληνικό), αλλά φαίνεται ότι η αποστολή τους δεν είναι η θρησκευτική διαφώτιση και αναµόρφωση των Ορθόδοξων νέων. Επίσης σήµερα λειτουργούν : (α). η ελληνική Βιβλική Σχολή 20 A Timeline History of Anatolia college, s.l. et a. 21 Ζήκας Φ., Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει, Πειραιάς, Λόγος, 1999.

16 16 στο Πικέρµι Αττικής, τετραετούς φοιτήσεως, η οποία παρέχει πτυχίο ανωτάτου εκπαιδευτικού ιδρύµατος που αναγνωρίζεται µόνο στις ΗΠΑ και την Ευρώπη και ανήκει στην ελληνική ευαγγελική εκκλησία, (β). Η ελληνική Θεολογική Σχολή της Αθήνας, συνεργαζόµενη µε το ICI University of Texas, η οποία παρέχει πτυχίο και µεταπτυχιακά διά αλληλογραφίας και ανήκει στην Αποστολική εκκλησία της Πεντηκοστής, (γ). Το Ινστιτούτο της Βίβλου στην Αθήνα, το οποίο είναι σεµινάριο και υπάγεται στην ελεύθερη Ευαγγελική εκκλησία, (δ). το ινστιτούτο Θεολογίας της εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των τελευταίων ηµερών (Μορµόνοι). Επίσης λειτουργούν και άλλα δύο πεντηκοστιανά θεολογικά σεµινάρια, του Χριστιανικού Κέντρου Αθηνών και της Ελληνικής Χριστιανικής εκκλησίας. Τέλος, οι χριστιανοί µάρτυρες του Ιεχωβά, στα πλαίσια των συνάξεων των αιθουσών βασιλείας, έχουν τη σχολή Θεοκρατικής Διακονίας και θεωρούν βασικό δόγµα της οργάνωσής τους την επιστηµονική µελέτη της Αγίας Γραφής. Η λατρεία τους είναι η συνεχής εκπαίδευση στις Γραφές. Λατρεία θεωρούν την εκπαίδευση. Από αυτές τις σχολές δεν αποκλείονται οι σπουδαστές που ανήκουν σε άλλα δόγµατα, αλλά είναι ανοικτές σε όλους, κυρίως όµως υπάρχουν και λειτουργούν για να εξυπηρετούν τις δικές τους ανάγκες. Όπως φαίνεται, εκεί εκπαιδεύονται τα µέλη τους, για να ενισχύσουν την πίστη τους, να µπορέσουν να χρησιµοποιηθούν µέσα στην εκκλησία και να λάβουν τέτοια κατάρτιση, ώστε να ανταπεξέλθουν στο ιεραποστολικό τους έργο µέσα στην ελληνική κοινωνία. Ουσιαστικά οι σχολές τους εξακολουθούν να έχουν ιεραποστολικό χαρακτήρα. Οι εκδοτικές δραστηριότητες των προτεσταντών στον ελληνικό χώρο αρχικά συνδέθηκαν µε τη µετάφραση των Γραφών, στην απλή ελληνική η οποία βέβαια στη συνέχεια συνδέθηκε µε τους ιδεολογικο πολιτικούς, κοινωνικούς αγώνες του δηµοτικισµού. Η Βρετανική Βιβλική Εταιρεία ενδιαφέρεται στις αρχές του 19 ου αιώνα να µεταφράσει την Αγία Γραφή κι απευθύνεται στον Αδαµάντιο Κοραή. Ο Κοραής απαντά θετικά, αλλά αυτή η µετάφραση δε γίνεται ποτέ. Το 1818 η Βρετανική Βιβλική Εταιρεία, µε εκπρόσωπο τον Τσαρλς Γουίλιαµσον, έρχεται σε επαφή µε το Μητροπολίτη Σινά Ιλαρίωνα, άνθρωπο µε µεγάλη µόρφωση, για την εκτύπωση µιας αναθεωρηµένης µετάφρασης του Λούκαρι.Το 1819 ευοδώθηκε αυτή η έκδοση της µετάφρασης, αλλά έπειτα από έντονες αντιδράσεις, µε πρωτοστάτη τον Κωνσταντίνο Οικονόµο, η Πατριαρχική Σύνοδος του 1823 καταδικάζει τη µετάφραση του Ιλαρίωνα και κάθε άλλη προσπάθεια µετάφρασης. Η Βρετανική Βιβλική Εταιρεία δε σταµατά την προσπάθεια να γίνει µια µετάφραση στη νέα

17 17 ελληνική γλώσσα και ύστερα από πολύχρονες συνεννοήσεις µε το Νεόµφυτο Βάµβα, το 1844 ολοκληρώνεται και εκδίδεται η πρώτη νεοελληνική µετάφραση της Αγίας Γραφής µετά την εποχή του Λούκαρι. Η µετάφραση της Αγίας Γραφής αποτέλεσε και συνέχισε να αποτελεί το σύµβολο συσπείρωσης των δυνάµεων εκείνων, που φαίνεται να είχαν ως πρόταγµα την απελευθέρωση από τις αυθεντίες του Πάπα και των αυτοκρατόρων. Στον ελληνικό χώρο, η µετάφραση ήταν το κριτήριο των ανθρώπων εκείνων που επιθυµούσαν τον εκσυγχρονισµό του τόπου και τη δηµιουργία ενός ελληνικού κράτους, το οποίο θα βάδιζε και θα εξελισσόταν σύµφωνα µε τα δυτικά πρότυπα. Γύρω απ αυτή την τάση συσπειρώθηκαν λαϊκοί και κληρικοί µε φιλοδυτικές τάσεις. Ο Νεόφυτος Βάµβας, ιερέας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, πρώτος πρύτανης του πανεπιστηµίου Αθηνών, υποστηρίζει τη µετάφραση της Αγίας Γραφής και φαίνεται να αµφισβητεί τις δοµές της παραδοσιακής εκκλησίας. Οι καταδίκες της µεταφράσεώς του από την επίσηµη εκκλησία είναι συνεχείς. Ο Κωνσταντίνος Οικονόµος µιλά για χυδαία ελληνικά 22. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Έλληνες διαµαρτυρόµενοι χρησιµοποιούσαν και συνεχίζουν να χρησιµοποιούν τη µετάφραση του Νεόφυτου Βάµβα. Το 1901, η βασίλισσα Όλγα υποστηρίζει µια µετάφραση της Αγίας Γραφής, ενώ µε χρηµατοδότηση του παλατιού, γίνεται η πρώτη έκδοση αντιτύπων και αργότερα δεύτερη αντιτύπων, τα οποία διανέµονται όλα. Η µετάφραση αυτή έγινε αντικείµενο πολιτικής αντιπαράθεσης µεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών δυνάµεων. Στην αντιπαράθεση αυτή αναµίχθηκε και η Ελληνική εκκλησία, αλλά και η ορθόδοξη θεολογική Σχολή του Πανεπιστηµίου Αθηνών, µε απολογισµό 8 νεκρούς και 70 τραυµατίες, την παραίτηση της κυβέρνησης Θεοτόκη και την παύση του Μητροπολίτη Αθηνών Προκοπίου, που υποστήριζαν αυτή την προσπάθεια. Αυτή η περίοδος έµεινε γνωστή στην ιστορία ως περίοδος των «Ευαγγελικών» 23. Το Σύνταγµα του 1911 απαγόρευσε οποιαδήποτε µετάφραση της Αγίας Γραφής, χωρίς προηγούµενη έγκριση των εκκλησιών της Ελλάδος και της Κωνσταντινούπολης. Όπως όµως φάνηκε από την ιστορική πραγµατικότητα, η Αγία Γραφή στη νεοελληνική γλώσσα χρησιµοποιήθηκε κατά κόρον από λαϊκούς και κληρικούς, τόσο της Ορθόδοξης εκκλησίας όσο και των άλλων χριστιανικών δογ- µάτων. Οι δε Έλληνες προτεστάντες µετέφρασαν την Αγία Γραφή και σε τοπικές δια- 22 Παπαγεωργίου Σ., Αµερικανοί ιεραπόστολοι στην Ελλάδα, Αθήνα Γιάννινα, Δωδώνη, Κωνσταντινίδης Εµµ., Τα Ευαγγελικά...

18 18 λέκτους (Ποντιακή), αλλά και σε γλώσσες µειονοτήτων, όπως οι Τούρκοι της Θράκης, καθώς και στις γλώσσες των µεταναστών. Η ελληνική Ορθόδοξη εκκλησία άρχισε σταδιακά, από τη δεκαετία του 1970 και µετά, να αποδέχεται τη µετάφραση της Αγίας Γραφής στη νεοελληνική γλώσσα. Η µετάφραση της Αγίας Γραφής φαίνεται να αποτέλεσε τον πόλο συσπείρωσης των δυνάµεων που επιθυµούσαν την δυτική προοπτική του ελληνικού κράτους και της ελληνικής κοινωνίας, αλλά ταυτόχρονα εξέφραζαν και µια αµφισβήτηση των παραδοσιακών δοµών της Ορθόδοξης Εκκλησίας και των πολιτικών επιλογών των ελληνικών κυβερνήσεων που δεν συµφωνούσαν µε τη δυτική προσέγγιση. Τα «ευαγγελικά» στάθηκαν η αφορµή και η αιτία µιας αντιδυτικής στροφής των ελληνικών κυβερνήσεων. Η εκδοτική δραστηριότητα των Προτεσταντών ήταν εξίσου σηµαντική µε την εκπαιδευτική και µεταφραστική και συνδέονταν και οι τρείς µαζί. Από το 1834 έως και το 1838 το προτεσταντικό τυπογραφείο µε την ονοµασία «Εξ Αµερικής Φιλελληνικόν Τυπογραφείον», εξέδωσε πάνω από πενήντα βιβλία εκπαιδευτικού, λογοτεχνικού, επιστηµονικού και θρησκευτικού περιεχοµένου. Τα βιβλία προορίζονταν για τα σχολεία, τη µόρφωση των Ιερέων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά και το ευρύ κοινό. Οι συγγραφείς των βιβλίων ήταν είτε προτεστάντες, των οποίων τα έργα µεταφράστηκαν, είτε Έλληνες φίλα προσκείµενοι στο προτεσταντικό δόγµα, όπως οι Αδαµάντιος Κοραής και Νεόφυτος Βάµβας. Μεγάλο µέρος αυτών των εκδόσεων αποτελούσαν επίσης σχολικά βιβλία, όπως γραµµατικές της αρχαίας και της νέας ελληνικής, µαθηµατικά και φυσική. Σκοπός των εκδόσεων ήταν να δοθεί βάρος στις επιστήµες, όπως διαµορφώνονταν τότε από τις διαφωτιστικές ιδέες, αλλά και στο Ευαγγέλιο. Οι εκδόσεις φαίνεται να επεδίωκαν τη διαµόρφωση µιας νέας γενιάς Ελλήνων και Ορθόδοξων κληρικών, οι οποίοι θα ενστερνίζονταν τις αντιλήψεις και πρακτικές του Διαφωτισµού, πράγµα που θα είχε ως συνέπεια την πολιτική, κοινωνική, οικονοµική και θρησκευτική αναγέννηση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η εκπαίδευση µε τις νέες µεθόδους, οι µεταφράσεις της Αγίας Γραφής και άλλων κειµένων και οι έντυπες εκδόσεις, οδήγησαν στην αµφισβήτηση της παραδοσιακής εκκλησίας και της ελληνικής κοινωνίας και επεδίωξαν την ανάπτυξη, το διαφωτισµό κι εκσυγχρονισµό τους. Όπως φαίνεται, επιθυµία µιας σηµαντικής µερίδας του πολιτικού κόσµου, των λογίων και των αξιωµατούχων, κληρικών και λαϊκών, ήταν να βρεθεί η Ελλάδα όσο γίνεται πιο κοντά στο µοντέλο των δυτικών εθνών-κρα-

19 τών. Οι πολιτικές που χαράσσονται, από τον Ιωάννη Καποδίστρια και την αντιβασιλεία το 19 ο αιώνα, µέχρι τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον Κωνσταντίνο Καραµανλή, φαίνεται να έχουν έναν σκοπό : η Ελλάδα στη Δύση. Ενδεχοµένως, η Ορθόδοξη Εκκλησία να αποτελούσε -και να συνεχίζει να αποτελεί - µέσα από κατάλοιπα δεσποτισµού και δεισιδαιµονικών αντιλήψεων και πρακτικών που συντηρούνται, πρόσκοµµα στην πορεία της Ελλάδας προς τα σύγχρονα κράτη του δυτικού κόσµου. Οι προσπάθειες της πολιτείας µέσα στην Ιστορία, φαίνεται να επιδιώκουν τον εκσυγχρονισµό της Εκκλησίας και τη δηµιουργία ενός εξορθολογισµένου χριστιανισµού. Συµπερασµατικά, θα λέγαµε πως η επικοινωνία µεταξύ προτεσταντών, ελληνικού κράτους και Ορθόδοξης Εκκλησίας, δηµιούργησε ένα κλίµα αµφισβήτησης των δοµών της παραδοσιακής Ορθόδοξης Εκκλησίας και κοινωνίας, ενώ ανέδειξε ταυτόχρονα τα αδιέξοδα της κυριαρχίας µιας και µοναδικής θρησκείας στη νεοελληνική κοινωνία. Ωστόσο επεξέτεινε το δίληµµα για το άν έπρεπε η Ελλάδα τελικά να ακολουθήσει µια πορεία ενός ανατολικού θρησκευτικού δεσποτισµού η µιας εκδηµοκρατισµένης ευρωπαϊκής προοπτικής. 19 Ενδεικτική Βιβλιογραφία 1. Άντερσον Μπ., Φαντασιακές κοινότητες, στοχασµοί για τις απαρχές και τη διάδοση του εθνικισµού, µτφ. Χαντζαρούλα Π., Αθήνα, Νεφέλη, Ανδρέου Α., Ιδιωτική εκπαίδευση, προσανατολισµός, διάρκειες και τιµές (ιστορική προσέγγιση), περιοδικό Θέσεις. 3. Ένας νέος κόσµος γεννιέται, η εικόνα του ελληνικού πολιτισµού στη γερµανική επιστήµη κατά το 19 ο αιώνα, επιστ. επιµ. Ε.Χρυσός, s.l. et a., Ακρίτας. 4. Γριτσόπουλος Τ., Εκκλησιαστική ιστορία και χριστιανικά µνηµεία Κορινθίας, τ.α, Ιστορία, Αθήναι του ιδίου, Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, τ.α, εν Αθήναις, βιβλιοθήκη της εν Αθήναις φιλεκπαιδευτικής εταιρείας, αριθ. 37, Δετοράκη Θ., Ιστορία της Κρήτης, Αθήνα, Ζήκας Φ., Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει, Πειραιάς, Λόγος, Μοντεσκιέ, Το πνεύµα των νόµων, s.l. et a., Αναγνωστίδης. 9. Νάσιουτζικ Π., Αµερικανικά οράµατα στη Σµύρνη τον 19 ο αιώνα, η συνάντηση της αγγλοσαξωνικήγς σκέψης µε την ελληνική, Αθήνα, Εστία, Παπαγεωργίου Σ., Αµερικανοί ιεραπόστολοι στην Ελλάδα, Αθήνα Γιάννινα, Δωδώνη, Παπαρίζος Α., Θεός, εξουσία και θρησκευτική συνείδηση, Ια, τα γενικά, µετατρεπτικά και ερωτικά ενδιάµεσα και η κοινωνία του ανθρώπου, Αθήνα, Ελληνικά Γράµµατα, Σµυρναίος Α., Η παράδοξη γοητεία της χριστιανικής ειδωλολατρείας : η αµφισβήτηση της ιεραποστολής του Τζον Χιλλ στην Αθήνα το 19 ο αιώνα, Σύναξη, τχ. 81, Ιαν.-Μαρτ του ιδίου, Έλληνες σπουδαστές στο προτεσταντικό κολλέγιο της Μάλτας, 1846-

20 , θέµατα Ιστορίας της Εκπαίδευσης, τχ. 2, Άνοιξη του ιδίου, Έντουαρντ Μάσσον, An Apology for the Greek church (1843) : φιλορθόδοξη έξαρση ή µεταµφιεσµένος καιροσκοπισµός ;, Νέα Εστία, τχ. 1757, Ιούλιος του ιδίου, Παγκοσµιοποίηση και Μεσσιανισµός : η εκπαίδευση ως όχηµα για τη διασπορά του προτεσταντισµού στο ιεραποστολικό κίνηµα του 19 ου αιώνα. 16. Φραντζή Α., Επιστοµή της Ιστορίας της αναγεννηθείσης Ελλάδος, τγ-δ, Αθήναι, Ε.Π.Σ.π, Χατζηαντωνίου Γ., Η θρησκευτική µεταρρύθµιση του 16 ου αιώνα, s.l., Λόγος, Weber M., Η προτεσταντική ηθική και το πνεύµα του καπιταλισµού, Αθήνα, Gutenberg, Κωνσταντινίδης Εµµ., Τα Ευαγγελικά A Timeline History of Anatolia college, s.l. et a. 21.Καλοτεράκης Στ., Ελληνική Βιβλική Εταιρεία, ένα τριπλό θαύµα στην πατρίδα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς

Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς Α. Σύντοµη ιστορική διαδροµή Η ελληνική προσχολική εκπαίδευση γεννιέται και αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Γράφτηκε στην κοινή και δημώδη ελληνική γλώσσα. Φυλάσσεται στην ελληνόφωνη εκκλησία. Χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα στις λατρευτικές συνάξεις.

Γράφτηκε στην κοινή και δημώδη ελληνική γλώσσα. Φυλάσσεται στην ελληνόφωνη εκκλησία. Χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα στις λατρευτικές συνάξεις. 1. ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Γράφτηκε στην κοινή και δημώδη ελληνική γλώσσα. Φυλάσσεται στην ελληνόφωνη εκκλησία. Χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα στις λατρευτικές συνάξεις. Η μόνη διαφοροποίηση είναι ότι τα κεφαλαία

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Κολέγιο Ανατόλια Θεσσαλονίκης

Κολέγιο Ανατόλια Θεσσαλονίκης Κολέγιο Ανατόλια Θεσσαλονίκης Το αμερικάνικο κολέγιο «Ανατόλια» λειτούργησε για πρώτη φορά στη Μερζιφούντα του Πόντου στα τέλη του 19 ου αιώνα. Λίγο πριν από την καταστροφή του 1922 και την αναγκαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, καταπιάνεται µε τη µελέτη του Ισλάµ στον Ελληνικό επιστηµονικό χώρο

Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, καταπιάνεται µε τη µελέτη του Ισλάµ στον Ελληνικό επιστηµονικό χώρο Σιδερής Παχουνδάκης Η διδασκαλία του µαθήµατος του Ισλάµ στις Θεολογικές Σχολές των Πανεπιστηµίων Αθηνών και Θεσσαλονίκης από το 1975 έως σήµερα (Μετάφραση στα Ελληνικά: Χριστίνα Πουλοπούλου) A. Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ Α) Μεταξύ Ελλήνων και ορθοδόξων Χριστιανών Απαιτούνται τα εξής έγγραφα: α) πιστοποιητικό αγαμίας του Γαμπρού, β)πιστοποιητικό αγαμίας της Νύφης το πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΙ ΣΧΟΛΕΣ «ΓΚΑΤΕΝΙΟ» ΚΑΙ «ΤΑΛΜΟΥΝΤ ΤΟΡΑ ΧΑΓΚΑΔΟΛ» ΩΣ ΧΩΡΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Επώνυμο: ΡΕΡΑΚΗΣ Όνομα πατρός: ΜΑΤΘΑΙΟΣ Χρον. γέννησης: 1952 Τόπος γέννησης: ΡΕΘΥΜΝΟ Βαθμίδα: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σχολή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Τμήμα: ΠΟΙΜ. & ΚΟΙΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστήριο: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Τηλ.: 2310

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gdimitrakopoulos.gr

http://www.gdimitrakopoulos.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ

Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΕΠΟ32 ΔΥΟ ΘΕΣΜΟΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2010 1670 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Τον

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ EΠΟ 32 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ EΠΟ 32 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ EΠΟ 32 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Να σκιαγραφήσετε τις παιδαγωγικές αρχές που επικράτησαν στην ευρωπαϊκή ήπειρο το 19ο αιώνα, τους σηµαντικότερους εκπροσώπους τους και τις κοινωνικόοικονοµικές συνθήκες που τις παρήγαγαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA) Master s Degree www.unic.ac.cy Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA) Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας προσφέρει, από τον Σεπτέμβριο του 2015, ολοκληρωμένες Σπουδές Θεολογίας στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος: Η οικονοµική, πολιτική και πολιτισµική κατάσταση του ελληνισµού στην Ο Γ

Α Μέρος: Η οικονοµική, πολιτική και πολιτισµική κατάσταση του ελληνισµού στην Ο Γ Αποτελεί προτεινόµενη ενδεικτική λύση Μελετήστε και δώστε τη δική σας προσωπική µατιά Σε περίπτωση αντιγραφής ή τυπογραφικών λαθών δε φέρουµε καµία ευθύνη. ΕΛΠ 43 Σχεδιάγραµµα δεύτερης γραπτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ- ΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ Χρήσιµες Οδηγίες για την τέλεση του Γάµου Α) ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟ ΟΞΩΝ Όταν και οι δύο Μελλόνυµφοι θέλουν να τελεστεί το Μυστήριον του Γάµου στο Ναό µας,για να εκδοθεί η Άδεια

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Γ Γυμνασίου. Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο

Ιστορία Γ Γυμνασίου. Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο Ιστορία Γ Γυμνασίου Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο Ενότητα 1 1. Να δώσετε σύντομους ορισμούς για τις παρακάτω έννοιες: αγροτική επανάσταση, βιομηχανική επανάσταση, κίνημα του Διαφωτισμού. Αγροτική Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκκλησιαστικής Μουσικής και Ψαλτικής Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 201..-1

Πρόγραμμα Εκκλησιαστικής Μουσικής και Ψαλτικής Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 201..-1 Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 20..- Θεωρία και Πράξη Βυζαντινής Μουσικής(άσκηση στο σύντομο Αναστασιματάριο του Ιωάννου) 2 Εισαγωγή στην Ευρωπαϊκή Μουσική(ασκήσεις σολφέζ) 3 Υμνολογία(φιλολογική και θεολογική ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών»

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών» Προς :Αξιότιµο Υπουργό Οικονοµικών κ. Ιωάννη Στουρνάρα Βιέννη, 14.12.2012 Αρ. πρωτ.: 29/2012 Κοιν.: Αξ.κ Αντώνη Σαµαρά, Πρωθυπουργό της Ελλάδας Αξ.κ. Γιώργο Μαυραγάνη, Υφυπουργό Οικονοµικών Αξ.κ. Κωνσταντίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Θρησκευτική Εκπαίδευση (ΘΕ) και το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΘΜ) στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Θρησκευτική Εκπαίδευση (ΘΕ) και το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΘΜ) στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η Θρησκευτική Εκπαίδευση (ΘΕ) και το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΘΜ) στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόπειρα χαρτογράφησης με βάση στοιχεία του 2007 και 2008) Όλγα Γριζοπούλου Δρ Θεολογίας - εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ - ΑΡΜΕΝΙΚΟΣ ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης 2013-14 Α εξάμηνο Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Υπεύθυνος καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ

Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ http://www.infoplease.com DAVIES, EMILY (Ντέιβις, Έµιλυ) Μ. Βρετανία - Εκπαιδευτικός, εκδότρια, αγωνίστρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΕΖ9-ΔΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΗ

ΑΔΑ: ΒΛΕΖ9-ΔΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΔΑ: ΒΛΕΖ9-ΔΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία : 3/4/2013. Μετάφραση : Βαλέρια Αντωνοπούλου ... [1]

Ημερομηνία : 3/4/2013. Μετάφραση : Βαλέρια Αντωνοπούλου ... [1] Ημερομηνία : 3/4/2013 Μετάφραση : Βαλέρια Αντωνοπούλου Εξώφυλλο Το κράτος τα έκλεισε τα σχολεία, όχι οι Ρωµιοί Πώς πραγµατοποιήθηκε η εθνική εκκαθάριση στην Ίµβρο (İmroz) Η ελληνική εκπαίδευση στην Ίµβρο

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Εισαγωγή Τα παραδείγµατα γυναικών επιστηµόνων, που ακολουθούν, επιλέχθηκαν µετά από έρευνα στο διαδίκτυο. Ο κατάλογος δεν είναι φυσικά πλήρης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ 1 η ΤΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (Παρουσίαση Λογοτεχνικών Κειμένων) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σαρρή, Ζ., Τα στενά παπούτσια ΠΑΤΑΚΗΣ Τριβιζάς, Ε., Το σεντούκι με τις πέντε κλειδαριές ΚΕΔΡΟΣ α. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟ ΟΣ» ΕΣΠΕΡΙ ΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ, 210.9514517 ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ, 210.9355996 www.proodos.gr Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟ ΟΣ» ΕΣΠΕΡΙ ΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ, 210.9514517 ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ, 210.9355996 www.proodos.gr Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟ ΟΣ» ΕΣΠΕΡΙ ΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ, 210.9514517 ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ, 210.9355996 www.proodos.gr 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 6 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και περιεχόμενο

Δομή και περιεχόμενο Δομή και περιεχόμενο Διάλεξη Δεύτερη από την σειρά Το Βιβλίο των Πράξεων Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα το μαθήματος;

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

402 ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ απλή καί ρέουσα καί ευχάριστη στην ανάγνωση ασφαλώς θά έκτιμηθεΐ δεόντως από τούς ερευνητές άλλα καί άπό τούς αναγνώστες. Ό σχολιασμός χορηγεί μιά πρώτη όχι όμως πάντα επαρκή προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία MAJA STOILKOVIC Φιλόλογος του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου ANNA RASLJIC Τελειόφοιτος της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα