ΦΩΤΟΜΕΤΡIA ΕΝΟΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ SALSA J.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΩΤΟΜΕΤΡIA ΕΝΟΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ SALSA J."

Transcript

1 Photometry of star clusters with SalsaJ Authors: Daniel Duggan & Sarah Roberts Translation: Ioanna Ioannidou ΦΩΤΟΜΕΤΡIA ΕΝΟΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ SALSA J. Λύκειο Αγίου Ιωάννη Ονόματα συμμετεχόντων μαθητών: Αλκιβιάδους Ευρούλα, Α 9 Καφά Αντρούλα, Α 10 Πίτσιλλου Δέσπω, Α 4 Στυλιανίδης Άριστος, Α 8 Χρίστου Χρύσανθος, Α 1 Συντονίστρια εκπαιδευτικός: Ιωάννα Ιωαννίδου 1

2 Ι. Φωτομετρία 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Φωτομετρία είναι η μέτρηση της έντασης του φωτός ή της φωτεινότητας ενός αστρικού αντικειμένου, όπως ενός άστρου ή ενός γαλαξία προσθέτοντας μαζί το σύνολο του φωτός από το αντικείμενο. Για παράδειγμα, ένα αστέρι μοιάζει με ένα σημείο φωτός στον ουρανό, όταν το κοιτάζουμε με γυμνό μάτι. Παρατηρώντας το αστέρι με ένα τηλεσκόπιο η ατμόσφαιρα της γης το κάνει να φαίνεται σαν ένα στρογγυλό αντικείμενο λόγω της διασποράς που εισάγεται. Για να μετρήσουμε το συνολικό φως που προέρχεται από ένα αστέρι, πρέπει να προσθέσουμε το σύνολο του φωτός της περιοχής του. Η Φωτομετρία χρησιμοποιείται γενικά για τη δημιουργία γραφικών παραστάσεων της φωτεινότητας αντικειμένων όπως οι μεταβλητοί και οι υπερκαινοφανείς αστέρες, όπου το ενδιαφέρον είναι η διακύμανση της συνολικής φωτεινής ενέργειας που καταγράφεται με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την ανακάλυψη κάποιου εξωπλανήτη (πλανήτη που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από άστρο εκτός του πλανητικού μας συστήματος), μετρώντας την ένταση του φωτός σε μια περιοχή για μια χρονική περίοδο. Αν παρουσιαστούν αποκλίσεις στην καταγραφή της φωτεινότητας μπορεί να υποδεικνύουν αντικείμενα σε τροχιά γύρω από το αστέρι. Οι οδηγίες που ακολουθούν εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο η φωτομετρία μπορεί να πραγματοποιηθεί σε εικόνες από ανοικτά αστρικά σμήνη οι οποίες λαμβάνονται με διαφορετικά φίλτρα, προκειμένου να σχεδιαστεί ένα Διάγραμμα Χρώματος - Μεγέθους. ΙΙ. Ανοικτά αστρικά σμήνη Τα ανοικτά αστρικά σμήνη είναι συστάδες αστεριών οι οποίες ποικίλουν από συγκεντρώσεις μερικών δεκάδων ήλιων, ως νέφη χιλιάδων αστέρων. Συχνότερα καλούνται απλώς αστρικά σμήνη ενώ μερικές φορές καλούνται γαλαξιακά αστρικά σμήνη. Οι συστάδες αυτές από αστέρια σχηματίστηκαν από το ίδιο νέφος 2

3 διαστρικής ύλης (κυρίως υδρογόνο και σκόνη). Όταν τα αστρικά σμήνη είναι νεαρά (μερικών εκατομμυρίων ή δεκάδων εκατομμυρίων ετών) περιέχουν μεγάλους φωτεινούς αστέρες (αστέρες τύπου Ο ή Β). Τα πολύ νεαρά αστρικά σμήνη (ηλικίας μικρότερης από 10 εκατομμύρια έτη) περιέχουν ακόμη υπολείμματα του νέφους από το οποίο σχηματίστηκαν αυτό φαίνεται ως νέφωση. Η μελέτη ενός αστρικού σμήνους είναι χρήσιμη γιατί τα άστρα αυτά σχηματίστηκαν από το ίδιο γιγαντιαίο νέφος (έτσι έχουν την ίδια χημική σύσταση) και βρίσκονται περίπου στην ίδια απόσταση από τη γη (χιλιάδες έτη φωτός μακριά!). Παρατηρώντας έτσι ένα αστρικό σμήνος μπορούμε να υποθέσουμε, κάνοντας έτσι μια πρώτη προσέγγιση, ότι όλα τα αστέρια στο σμήνος αποτελούνται από το ίδιο υλικό και έχουν όλα την ίδια απόσταση από τη γη. Οποιαδήποτε διαφορά παρουσιάζουν έτσι, οφείλεται στη διαφορετική τους μάζα. Στην άσκηση που ακολουθεί θα παρουσιάσουμε πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στοιχεία από τα τηλεσκόπια Faulkes για να μετρηθεί η ένταση του φωτός των άστρων ενός σμήνους (μια διαδικασία γνωστή ως φωτομέτρηση), μέσω διαφορετικών φίλτρων και να αποτυπωθούν τα χρώματα των αστεριών σε ένα «διάγραμμα χρώμα-μέγεθος». Φωτομετρώντας έτσι ένα αστρικό σμήνος παίρνουμε πληροφορίες για τη μάζα των αστεριών του, αφού αυτή έχει άμεση σχέση με το χρώμα τους. Τα αστέρια με μεγάλη μάζα είναι συνήθως μπλε (πολύ θερμά), μεσαίας μάζας αστέρια όπως ο ήλιος είναι κίτρινα και μικρής μάζας αστέρια είναι κόκκινα (κρύα). ΙΙI. Ο κύκλος ζωής των αστεριών- Διάγραμμα Hertzsprung-Russell (HR) Στις αρχές του 20ου αιώνα οι επιστήμονες διερεύνησαν το πως επιδρά η θερμοκρασία ενός αντικειμένου στο χρώμα της ακτινοβολίας του και κατέληξαν ότι πρέπει να υπάρχει σχέση μεταξύ της θερμοκρασία ενός άστρου και της φωτεινότητάς του. Αν όλα τα αστέρια είναι ομοειδή, εκείνα με την ίδια φωτεινότητα θα πρέπει να έχουν την ίδια θερμοκρασία, ενώ τα θερμά αστέρια είναι φωτεινότερα από τα πιο κρύα. Στα άστρα υπάρχει μια συνεχής και ανταγωνιστική σχέση μεταξύ της βαρύτητας η οποία τείνει να συνθλίψει το αστέρι και της πίεσης στο εσωτερικό του αστεριού λόγω των πυρηνικών αντιδράσεων που λαμβάνουν χώρα. Όσο μεγαλύτερη είναι η μάζα του αστεριού, τόσο πιο έντονες είναι οι πυρηνικές αντιδράσεις προκειμένου να εξισορροπηθεί το βάρος. Σε αυτή την άνιση μάχη μεταξύ αυτών των δυνάμεων, η βαρύτητα έχει το πλεονέκτημα επειδή το υλικό των πυρηνικών αντιδράσεων σιγά σιγά μεταστοιχειώνεται σε βαρύτερα και αδρανή υλικά. Στα αρχικά στάδια της ζωής ενός αστεριού, όπου οι πυρηνικές αντιδράσεις είναι πιο έντονες, η πίεση στο εσωτερικό του αστεριού είναι μεγαλύτερη και υπερνικά τις δυνάμεις της βαρύτητας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι διαστάσεις του αστεριού να αυξάνονται. Καθώς όμως το πυρηνικό υλικό εξαντλείται, οι βαρυτικές δυνάμεις υπερνικούν και το άστρο μπαίνει σε μια διαδικασία συρρίκνωσης. Έτσι το μέλλον του 3

4 Φωτεινότητα (L) Σκοτεινά Φωτεινά αστεριού είναι προδιαγεγραμμένο αναλόγως της μάζας του. Αστέρια μικρότερης μάζας καταλήγουν ως ερυθροί γίγαντες, αστέρια μεγαλύτερης μάζας γίνονται λευκοί νάνοι ενώ εάν η μάζα του αστεριού είναι αρκετά μεγάλη τότε το αστέρι εκρήγνυται δημιουργώντας ένα υπερκαινοφανή αστέρα (supernova). Το δικό μας αστέρι, ο ήλιος, θα ακολουθήσει την ίδια πορεία και στο τέλος θα καταλήξει ένας ερυθρός γίγαντας. Έτσι μπορούμε να πούμε ότι τα αστέρια πεθαίνουν επειδή επιμένουν αν λάμπουν!!! Το εσωτερικό των αστεριών είναι ένα εργοστάσιο παραγωγής χημικών στοιχείων. Δηλαδή οι πυρηνικές συντήξεις στο εσωτερικό των αστεριών οδηγούν στο σχηματισμό άλλων βαρύτερων στοιχείων (Ήλιο, Άνθρακας, Σίδηρος κ.α.) από το αρχικό υλικό που είναι το Υδρογόνο. Κατά την έκρηξη του υπερκαινοφανούς αστέρα τα υλικά αυτά εκτοξεύονται στο διάστημα εμπλουτίζοντας το με αυτά τα χημικά στοιχεία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ακόμα και ο άνθρωπος περιέχει μέσα στο σώμα του, έχει ενώσει άνθρακα, σιδήρο κ.α., υλικά τα οποία δημιουργήθηκαν στον πυρήνα ενός αστεριού, μπορούμε να πούμε ότι ο κάθε άνθρωπος έχει ένα κομμάτι αστέρι μέσα του!!! Το 1911 ο Δανός Ejnar Hertzsprung, σχεδίασε ένα διάγραμμα που αφορά το μέγεθος των αστεριών σε σχέση με το χρώμα τους. Ανεξάρτητα το 1913 ο Αμερικανός Henry Russell σχεδίασε και πάλι ένα διάγραμμα που αφορά το μέγεθος των αστεριών σε σχέση με τον τύπο του φάσματος που αντιστοιχεί στα μήκη κύματος του φωτός που εκπέμπουν, επιβεβαιώνοντας ότι υπάρχει κάποια σχέση ανάμεσα στη φωτεινότητα ενός άστρου και της θερμοκρασία του. Το διάγραμμα έτσι αυτού του τύπου αργότερα ονομάστηκε διάγραμμα Hertzsprung-Russell ή HR διάγραμμα. Ένα αστέρι πάνω στο διάγραμμα παρουσιάζεται σαν ένα σημείο. Πολλά σημεία στο διάγραμμα αντιπροσωπεύουν έτσι πολλά αστέρια όπως στο διάγραμμα που ακολουθεί. Ο κατακόρυφος άξονας y αντιπροσωπεύει τη φωτεινότητα του αστεριού και ο οριζόντιος άξονας x αντιπροσωπεύει τη θερμοκρασία του αστεριού. Μπλε γίγαντες Κόκκινοι υπεργίγαντες Κύρια ακολουθία Ήλιος Κόκκινοι γίγαντες Λευκοί νάνοι Κύρια ακολουθία 4 Ζεστά Θερμοκρασία (Κ) Κρύα

5 Στο πιο πάνω διάγραμμα φαίνονται οι κύριες περιοχές αστεριών σε σχέση με τη μάζα του Ήλιου. Κύρια ακολουθία (Main sequence) Η κύρια ακολουθία είναι μια ζώνη η οποία εκτείνεται από το κάτω δεξιά μέρος του διαγράμματος, περιοχή με τα λιγότερο φωτεινά κρύα αστέρια μέχρι το πάνω αριστερά μέρος του διαγράμματος, περιοχή με τα λαμπρότερα θερμότερα αστέρια. Τα περισσότερα αστέρια συμπεριλαμβανομένου και του Ήλιου μας, περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στη ζώνη της κύριας ακολουθίας. Το καιγόμενο Υδρογόνο μετατρέπεται σε καιγόμενο Ήλιο στον πυρήνα του αστεριού. Περιοχή των Κόκκινων Γιγάντων (Red Giants) Η θερμότητα στον πυρήνα του αστεριού δημιουργεί σύντηξη του υδρογόνου σε ήλιο. Όταν όλο το υδρογόνο του πυρήνα εξαντληθεί ο αστέρας γίνεται κόκκινος γίγαντας μεταπηδώντας έτσι από την περιοχή της κύριας ακολουθίας στην περιοχή των κόκκινων γιγάντων ( οι αστρονόμοι αποκαλούν την περιοχή αυτή Red Giant branch or RGB). Στο σημείο αυτό ο πυρήνας καίει το υδρογόνο της εξωτερικής του ατμόσφαιρας παράγοντας έτσι ακόμα περισσότερο ήλιο. Περιοχή των Κόκκινων Υπεργιγάντων (Red Supergiants) Όταν όλο το υδρογόνο της εξωτερικής ατμόσφαιρας καεί αρχίζει η σύντηξη του ηλίου σε βαρύτερα στοιχεία όπως ο άνθρακας και το οξυγόνο. Ο αστέρας έτσι μεταπηδά από την περιοχή των κόκκινων γιγάντων στην περιοχή των κόκκινων υπεργιγάντων. Λευκοί νάνοι Όταν όλο το ήλιο έχει συγχωνευθεί (μεταστοιχειωθεί) σε άλλα στοιχεία, τα εξωτερικά στρώματα του αστεριού εκτινάσσονται προς τα έξω (απομακρύνονται στο διάστημα) όπου και δημιουργούν ένα πλανητικό νεφέλωμα.τελικά όταν εξαντληθεί το ήλιο ο πυρήνας συρρικνώνεται σε ένα θερμό, πυκνό λευκό νάνο. Στο πέρασμα του χρόνου οι λευκοί νάνοι θα εξαντλήσουν την υπολειπόμενη ενέργειά τους και θα γίνουν ψυχρότεροι και θαμπότεροι. Η μετάβαση του αστέρα από την περιοχή των κόκκινων υπεργιγάντων στην περιοχή των λευκών νάνων γίνεται πολύ γρήγορα σε σχέση με το χρονικό διάστημα που το αστέρι βρισκόταν στην περιοχή της κύριας ακολουθίας. Διαγράμματα Χρώμα - Μέγεθος (Colour-Magnitude Diagrams - CMDs) Για να σχεδιάσετε ένα διάγραμμα HR, θα πρέπει να γνωρίζετε τη θερμοκρασία και τη φωτεινότητα των αστεριών. Η πιο απλή ένδειξη της θερμοκρασίας ενός αστέρα είναι το χρώμα του. Το χρώμα του αστεριού είναι απλά η μέτρηση της ποσότητας του φωτός που εκπέμπει ένα αστέρι και καταγράφεται με τη χρήση δύο διαφορετικών φίλτρων. Συνήθως μετρούμε το μέγεθος του αντικειμένου με το φίλτρο Β και αφαιρούμε το μέγεθος του αντικειμένου με το φίλτρο V. 5

6 Ακολουθούν παραδείγματα διαγραμμάτων τόσο για ανοικτό όσο και για σφαιρικό αστρικό σμήνος. Ανοικτό αστρικό σμήνος Σφαιρικό αστρικό σμήνος Τα σφαιρικά αστρικά σμήνη είναι ομάδες από δεκάδες χιλιάδες έως εκατομμύρια ηλικιωμένων αστεριών (12-20 δισεκατομμύρια χρόνια!) τα οποία συγκρατούνται μεταξύ τους με δυνάμεις βαρύτητας. Τα ανοικτά αστρικά σμήνη είναι ολιγομελή και χαλαρά εξαιτίας του ότι τα βαρυτικά τους πεδία είναι εξαιρετικά αδύναμα για να συγκρατήσουν τα αστέρια που τα αποτελούν κοντά. Στα διαγράμματα Χρώμα - Μέγεθος (CMDs) των ανοικτών αστρικών σμηνών, φαίνεται σαφώς η κύρια ακολουθία σε αντίθεση με τα σφαιρικά αστρικά σμήνη τα οποία περιλαμβάνουν μεγαλύτερα σε ηλικία αστέρια τα οποία μεταπήδησαν από την κύρια ακολουθία στην περιοχή των κόκκινων γιγάντων. Εάν η κύρια ακολουθία ορίζεται καλά τότε αυτό σημαίνει ότι τα αστέρια στο σμήνος έχουν περίπου την ίδια ηλικία δεδομένου ότι τα μεγαλύτερης μάζας αστέρια με τη μακρύτερη κύρια ακολουθία δεν μετακινήθηκαν στην περιοχή των γιγάντων. 6

7 2. ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ SALSA J Το λογισμικό Salsa J σχεδιάστηκε για το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Hands On Universe ( Eu-hou ) και προσφέρεται σε διάφορες γλώσσες δωρεάν μέσα από την ιστοσελίδα του προγράμματος. Είναι εύχρηστο και προσφέρεται για χρήση από μαθητές γυμνασίων, λυκείων αλλά και φοιτητές πανεπιστημίων. Με τη χρήση του λογισμικού δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να επεξεργαστούν και να αναλύσουν πραγματικά αστρονομικά δεδομένα στην τάξη. Περιγράφεται στη συνέχεια η διαδικασία εγκατάστασης του λογισμικού και η εφαρμογή του στη συγκεκριμένη άσκηση. Ι. Εγκατάσταση του λογισμικού: Βήμα 1 ο : Ανοίξετε την ιστοσελίδα του προγράμματος: Στην κύρια σελίδα φαίνονται διάφορα εικονίδια επιλογών όπως: Τι είναι το EU-HOU? (What is EU-HOU?) Ασκήσεις (Exercises) Λογισμικό (Software) Νέα (News) Σημαντικές ημερομηνίες (Important dates) Συζήτηση (Forum) Βήμα 2 ο : Επιλέξετε το εικονίδιο με την ένδειξη Λογισμικό Ανοίγει τότε ένα παράθυρο διαλόγου με τις επιλογές: Εγκατάσταση (Download) Εγχειρίδιο (Manual) Συζήτηση (F.A.Q) Βήμα 3 ο : Επιλέξετε την εντολή Εγκατάσταση (Download) Με την εγκατάσταση του λογισμικού στον υπολογιστή σας εμφανίζεται το εικονίδιο Salsa J στην αρχική οθόνη του υπολογιστή σας γραφείο εργασίας (Desktop) ΙΙ. Άνοιγμα του λογισμικού: Για να ανοίξετε το λογισμικό Salsa J διπλοπατήστε πάνω στο εικονίδιο Salsa J στην αρχική σελίδα του υπολογιστή σας. Εμφανίζονται έτσι: Η ράβδος εργαλείων του προγράμματος: Η οθόνη εντολών. Την οθόνη εντολών δεν πρέπει να την κλείσετε γιατί θα χάσετε δεδομένα τα οποία δεν έχετε σώσει στον υπολογιστή σας. Η οθόνη αυτή θα πρέπει να παραμείνει στην επιφάνεια εργασίας ή να ελαχιστοποιηθεί ( επιλογή minimize). 7

8 3. ΑΣΚΗΣΗ : Ο ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΑΣ HR ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Ι. Λήψη αρχείων αναγκαίων για την άσκηση: Βήμα 1 ο : Ανοίξετε την ιστοσελίδα του προγράμματος: Στην κύρια σελίδα φαίνονται διάφορα εικονίδια επιλογών όπως: Τι είναι το EU-HOU? (What is EU-HOU?) Ασκήσεις (Exercises) Λογισμικό (Software) Νέα (News) Σημαντικές ημερομηνίες (Important dates) Συζήτηση (Forum) Βήμα 2 ο : Επιλέξετε το εικονίδιο με την ένδειξη Ασκήσεις Ανοίγει τότε ένα παράθυρο διαλόγου με τις πιο κάτω ασκήσεις: Ο Μικρόκοσμος (The Microscopic World) Μετρώντας τον Κόσμο γύρω μας (Measuring the World around us) Η Γη από το Διάστημα (Our planet) Το Ηλιακό μας Σύστημα (Our solar system) Ο γαλαξίας μας ( Our galaxy ) Άλλοι γαλαξίες (Other galaxies) Το σύμπαν (The Universe) Βήμα 3 ο : Επιλέξετε Ο γαλαξίας μας ( Our galaxy ) Βήμα 4 ο : Επιλέξετε την άσκηση Ο κύκλος ζωής των αστεριών Σχεδιάστε το δικό σας HR διάγραμμα (Life Cycle of stars Plotting your own HR diagram!) Βήμα 5 ο :Λήψη αρχείων: Κάντε δεξί κλικ πάνω στα αρχεία που ακολουθούν και σώστε τα στον υπολογιστή σας. (right click on the link and select 'Save As...'.) Αρχείο 1 ο Αρχείο 2 ο Αρχείο 3 ο CMD Plotter (.xls) NGC 957 B data file (.fits) NGC 957 V data file (.fits) Το πρώτο αρχείο είναι ένα λογιστικό φύλλο του Excel το οποίο χρησιμοποιείται για να υπολογίσει το μέγεθος των αστεριών σε ένα ανοικτό αστρικό σμήνος λαμβάνοντας υπόψη τη φωτεινότητά του, προκειμένου να σχεδιαστεί ένα διάγραμμα Χρώματος - Μεγέθους. 8

9 ΙΙ. Υπολογισμός της ιδανικής ακτίνας για φωτομετρία Άνοιγμα του λογισμικού: Για να ανοίξετε το λογισμικό Salsa J διπλοπατήστε πάνω στο εικονίδιο Salsa J στην αρχική σελίδα του υπολογιστή σας. Εμφανίζονται έτσι: Η ράβδος εργαλείων του προγράμματος: Η οθόνη εντολών. Την οθόνη εντολών δεν πρέπει να την κλείσετε γιατί θα χάσετε δεδομένα τα οποία δεν έχετε σώσει στον υπολογιστή σας. Η οθόνη αυτή θα πρέπει να παραμείνει στην επιφάνεια εργασίας ή να ελαχιστοποιηθεί (επιλογή minimize). Εισαγωγή αρχείου: Η εισαγωγή αρχείου γίνεται από τη ράβδο εργαλείων επιλέγοντας: File / Open Ανοίγω το αρχείο: NGC 957 B data file (.fits) το οποίο έλαβα και αποθήκευσα προηγουμένως. Ρύθμιση φωτεινότητας της εικόνας που έκανα εισαγωγή: Παρατηρώ ότι η εικόνα που έκανα εισαγωγή είναι σκοτεινή και δε φαίνονται καθαρά τα αστέρια σε αυτή. Για να φαίνονται τα αστέρια πιο φωτεινά επιλέγω το εικονίδιο Brightness & Contrast από τη ράβδο εργαλείων. Επιλέγω την αυτόματη ρύθμιση της φωτεινότητας της εικόνας Auto. Υπολογισμός της ιδανικής ακτίνας για φωτομετρία: Από τη ράβδο εργαλείων επιλέγω Analyze / Photometry settings. Ανοίγει έτσι ένα κουτί διαλόγου το οποίο αφορά τις ρυθμίσεις φωτομέτρησης. Στις επιλογές ακτίνα αστεριού επιλέγω Forced Radius και δίνω αρχικά την τιμή 6. Από τη ράβδο εργαλείων επιλέγω Analyze / Photometry. Επιλέγω ένα αστέρι από την εικόνα κάνοντας κλικ με το ποντίκι πάνω του. Γύρω από το αστέρι εμφανίζεται ένας κύκλος ο οποίος αντιστοιχεί στην περιοχή του αστεριού την οποία φωτομετρώ. Η φωτεινότητα του αστεριού υπολογίζεται με την πρόσθεση όλων των pixels που αντιστοιχούν μέσα στην περιοχή της επιλεγμένης ακτίνας για φωτομετρία. 9

10 Στο παράθυρο διαλόγου Photometry εμφανίζεται μια πρώτη γραμμή με τιμές που αφορούν την επιλεγμένη ακτίνα 6. Από τη ράβδο εργαλείων επιλέγω Analyze / Photometry settings. Στις επιλογές ακτίνα αστεριού επιλέγω Forced Radius και δίνω την τιμή 8. Επιλέγω το ίδιο αστέρι από την εικόνα κάνοντας κλικ με το ποντίκι πάνω του. Εμφανίζεται έτσι στο παράθυρο διαλόγου μια δεύτερη γραμμή με τιμές που αφορούν την επιλεγμένη ακτίνα 8. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται για διαφορετικές ακτίνες αυξάνοντας την τιμή της ακτίνας ανά δύο μέχρι την τιμή 20 και στη συνέχεια αυξάνω ανά πέντε μέχρι την τιμή 40. Στο παράθυρο διαλόγου Photometry έχω 12 γραμμές που αφορούν τις πιο κάτω προεπιλεγμένες ακτίνες φωτομέτρησης: 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 25, 30, 35, 40. Τα αποτελέσματα της οθόνης Photometry μεταφέρονται στο πρόγραμμα Excel σε δύο στήλες ως εξής: 10

11 Για τις στήλες αυτές σχεδιάστε γράφημα του οποίου ο οριζόντιος άξονας θα είναι οι ακτίνες φωτομέτρησης και ο κάθετος άξονας η ένταση του φωτός. Το γράφημα αυτό θα είναι σαν και αυτό που ακολουθεί : Από το πιο πάνω γράφημα παρατηρούμε ότι η καμπύλη τείνει να γίνει οριζόντια γραμμή από την τιμή ακτίνας 15 και μετά. Η ακτίνα 15 έτσι είναι η ιδανική ακτίνα για φωτομετρία του συγκεκριμένου αστεριού. Αν χρησιμοποιήσω ακτίνα μικρότερη από 15 δε θα φωτομετρήσω όλη τη φωτεινή περιοχή του αστεριού αλλά μέρος της. Αν χρησιμοποιήσω ακτίνα μεγαλύτερη από 15 θα λάβω υπόψη μου και την σκοτεινή περιοχή γύρω από το αστέρι. Η ακτίνα 15 θα χρησιμοποιηθεί σαν προεπιλεγμένη ακτίνα για φωτομετρία, για όλα τα αστέρια ενός ανοικτού αστρικού σμήνους της ίδιας εικόνας. Αν πρόκειται να επεξεργαστούμε άλλη εικόνα θα πρέπει να ακολουθήσουμε την ίδια διαδικασία ξανά. III. Σχεδιασμός διαγράμματος HR για τα αστέρια ενός ανοικτού σμήνους. Εισαγωγή αρχείου: Η εισαγωγή αρχείου γίνεται από τη ράβδο εργαλείων επιλέγοντας: File / Open Ανοίγω έτσι τα αρχεία: NGC 957 B data file (.fits) NGC 957 V data file (.fits) τα οποία έλαβα και αποθήκευσα προηγουμένως. 11

12 Φωτομετρία αστεριών του σμήνους: Στις εικόνες που άνοιξα φαίνεται ένα ανοικτό αστρικό σμήνος. Η διαφορά των δύο εικόνων είναι στο γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε διαφορετικό φίλτρο στο τηλεσκόπιο για τη λήψη της κάθε εικόνας. Τοποθετήστε τη μια εικόνα δίπλα στην άλλη. Στην προηγούμενη άσκηση ερευνήσαμε την ιδανική ακτίνα για φωτομετρία για ένα αστέρι του σμήνους. Η ακτίνα 15 θα χρησιμοποιηθεί σαν προεπιλεγμένη ακτίνα για φωτομετρία για όλα τα αστέρια του ίδιου ανοικτού αστρικού σμήνους και για τις δύο εικόνες αφού το μόνο που άλλαξε είναι το φίλτρο που χρησιμοποιήθηκε στο τηλεσκόπιο. (NGC 957 B B band image, NGC 957 V V band image) Έτσι και για τις δύο εικόνες επιλέγω από τη ράβδο εργαλείων Analyze / Photometry settings και στις επιλογές ακτίνα αστεριού επιλέγω Forced Radius και δίνω την τιμή

13 Από τη ράβδο εργαλείων επιλέγω Analyze / Photometry. Επιλέγω ένα αστέρι από την εικόνα στα αριστερά (NGC 957 B B band image) κάνοντας κλικ με το ποντίκι πάνω του. Γύρω από το αστέρι εμφανίζεται ένας κύκλος ο οποίος αντιστοιχεί στην περιοχή του αστεριού όπου γίνεται η φωτομετρία και στο παράθυρο διαλόγου Photometry εμφανίζεται μια πρώτη γραμμή με τιμές που αφορούν το συγκεκριμένο αστέρι με την προεπιλεγμένη ακτίνα 15. Επιλέγω το ίδιο αστέρι από την εικόνα στα δεξιά (NGC 957 V V band image). Εμφανίζεται έτσι μια δεύτερη γραμμή στο παράθυρο διαλόγου Photometry. Συνεχίζω την ίδια διαδικασία για όλα τα αστέρια της εικόνας προσέχοντας πάντα να επιλέγω από τις δύο εικόνες το ίδιο ακριβώς αστέρι. Όσα περισσότερα αστέρια χρησιμοποιήσετε στην ανάλυσή σας τόσο το καλύτερο. Αποφεύγω την επιλογή αστεριών τα οποία βρίσκονται περιμετρικά στην άκρη της εικόνας (αστέρι Α) και αστέρια γύρω από τα οποία υπάρχει έντονη λάμψη (αστέρι Β). Αστέρι Α Αστέρι Β 13

14 Ανάλυση αποτελεσμάτων: Έγινε φωτομετρία έτσι 50 αστεριών από το σμήνος και καταγράφηκαν 100 γραμμές δεδομένων στο παράθυρο διαλόγου Photometry. (50 από B band image και 50 από V band image) Χρησιμοποιώ το πρόγραμμα Excel για την ανάλυση των δεδομένων που έχω συλλέξει στο παράθυρο διαλόγου Photometry. Ανοίγω το αρχείο CMD Plotter (.xls) το οποίο αποθήκευσα προηγουμένως. Στις στήλες V intensity και B intensity καταγράφω τις τιμές που έχω στο παράθυρο διαλόγου Photometry. Στις στήλες Exposure Time καταγράφω την τιμή 10 δευτερόλεπτα η οποία είναι ο χρόνος έκθεσης που χρησιμοποιήθηκε για τη λήψη και των δύο εικόνων. Οι στήλες B magnitude και V magnitude υπολογίζονται αυτόματα αφού στο λογιστικό φύλλο του Excel δόθηκαν οι ακόλουθοι τύποι συναρτήσεων: B magnitude= -2.5*log (B intensity/exposure time) V magnitude = -2.5*log(V intensity/exposure time) Η τελευταία στήλη B V υπολογίζεται αυτόματα στο λογιστικό φύλλο από την αφαίρεση των τιμών της στήλης V magnitude από τις τιμές της στήλης B magnitude. Η τιμή B V αποτελεσματικά δίνει το χρώμα του αστεριού. Όσο πιο μεγάλη είναι η τιμή (B V) τόσο πιο κόκκινο είναι το αστέρι.. Όσο πιο μικρή είναι η τιμή (B V) τόσο πιο μπλε είναι το αστέρι. 14

15 Σχεδιασμός γραφήματος: Στη συνέχεια σχεδιάστε γράφημα με άξονες: Οριζόντιος άξονας: οι τιμές B V Κάθετος άξονας: οι τιμές V. Ρυθμίστε τον κάθετο άξονα ώστε η μεγαλύτερη αρνητική τιμή να είναι πάνω και η μικρότερη αρνητική κάτω έτσι ώστε τα φωτεινά αστέρια να βρίσκονται ψηλά στη γραφική παράσταση.( Όσο πιο μικρή είναι η τιμή V magnitude τόσο πιο φωτεινό είναι το αστέρι). Το γράφημα που προκύπτει: Φωτομετρώντας έτσι ένα αστρικό σμήνος παίρνουμε πληροφορίες για τη μάζα των αστεριών του, αφού αυτή έχει άμεση σχέση με το χρώμα τους. Τα αστέρια με μεγάλη μάζα είναι συνήθως μπλε (πολύ θερμά), μεσαίας μάζας αστέρια όπως ο ήλιος είναι κίτρινα και μικρής μάζας αστέρια είναι κόκκινα (κρύα). 15

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 Φ230: Αστροφυσική Ι Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 1. Ο Σείριος Α, έχει φαινόμενο οπτικό μέγεθος mv - 1.47 και ακτίνα R1.7𝑅 και αποτελεί το κύριο αστέρι ενός διπλού συστήματος σε απόσταση 8.6

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Σωτήρης Τσαντίλας (PhD, MSc), Μαθηματικός Αστροφυσικός Σύντομη περιγραφή: Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων

Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ 28 Νοεµβρίου 2009 Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων 18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον χάρακα και το κομπιουτεράκι

Διαβάστε περισσότερα

2.2.1. Ανοίξτε την εικόνα Hel_MDSGEO και δημιουργήστε δύο έγχρωμα σύνθετα ένα σε πραγματικό χρώμα (True color) και ένα σε ψευδοέχρωμο υπέρυθρο (CIR)

2.2.1. Ανοίξτε την εικόνα Hel_MDSGEO και δημιουργήστε δύο έγχρωμα σύνθετα ένα σε πραγματικό χρώμα (True color) και ένα σε ψευδοέχρωμο υπέρυθρο (CIR) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ο : Φασματικές υπογραφές 2.1. Επανάληψη από τα προηγούμενα 2.2.1. Ανοίξτε την εικόνα Hel_MDSGEO και δημιουργήστε δύο έγχρωμα σύνθετα ένα σε πραγματικό χρώμα (True color) και ένα σε ψευδοέχρωμο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Θεόφιλος Στεργίου Αστρονομική Εταιρία ΩΡΙΩΝ Είδη Ερασιτεχνικής αστρονομίας (Δεν είναι αστροφυσική) Αστρονόμος του καναπέ Παρατηρησιακός αστρονόμος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 Αστρονομία στο Υπέρυθρο - Ένας Αθέατος Κόσμος Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΥΘΡΟ 2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ 3. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών.

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Υπολογισμός σταθεράς Hubble Εργαστήριο 2008 Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Εισαγωγή Το 1929, ο Edwin Hubble (με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση εικόνων DSLR με το πρόγραμμα IRIS

Ανάλυση εικόνων DSLR με το πρόγραμμα IRIS Δεκέμβριος 2014: Θεματικός Μήνας Μεταβλητών Άστρων Μαραβέλιας Γρηγόρης Ανάλυση εικόνων DSLR με το πρόγραμμα IRIS v1.0 Πηγές Το υλικό προέρχεται από τις ακόλουθες πηγές (τις οποίες μπορείτε να συμβουλευτείτε

Διαβάστε περισσότερα

SPSS Statistical Package for the Social Sciences

SPSS Statistical Package for the Social Sciences SPSS Statistical Package for the Social Sciences Ξεκινώντας την εφαρμογή Εισαγωγή εδομένων Ορισμός Μεταβλητών Εισαγωγή περίπτωσης και μεταβλητής ιαγραφή περιπτώσεων ή και μεταβλητών ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Αθανάσιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 -

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 - ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ H Γη είναι ένας πλανήτης από τους οκτώ συνολικά του ηλιακού μας συστήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστρικά συστήματα του Γαλαξία μας, ο οποίος με την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

POWERPOINT 2003. Είναι το δημοφιλέστερο πρόγραμμα παρουσιάσεων.

POWERPOINT 2003. Είναι το δημοφιλέστερο πρόγραμμα παρουσιάσεων. POWERPOINT 2003 1. Τι είναι το PowerPoint (ppt)? Είναι το δημοφιλέστερο πρόγραμμα παρουσιάσεων. 2. Τι δυνατότητες έχει? Δημιουργία παρουσίασης. Μορφοποίηση παρουσίασης. Δημιουργία γραφικών. Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Η ενέργεια στον Ήλιο (και στα άλλα αστέρια της Κύριας Ακολουθίας ) παράγεταi μέσω αντιδράσεων σύντηξης. Σύντηξη: πυρηνική αντίδραση μέσω της οποίας βαρείς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5)

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5) ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ Τοποθετώ μια δισκέτα στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή. Τοποθετώ τη δισκέτα που έχει το αρχείο μου στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου O πύραυλος Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί Στόχοι Οι

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Γαλαξιακές συγκρούσεις και αστρικά πυροτεχνήματα Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Download PDF Πρόσφατα, δόθηκε στη δημοσιότητα η μεγαλύτερη συλλογή εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται 75% από το Ευρωπαϊκό κοινωνικό ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους.

Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται 75% από το Ευρωπαϊκό κοινωνικό ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους. Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται 75% από το Ευρωπαϊκό κοινωνικό ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους. ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ, ΧΗΜΕΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ORIGIN ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονομία και Παρατήρηση (Observational Astronomy)

Αστρονομία και Παρατήρηση (Observational Astronomy) Αστρονομία και Παρατήρηση (Observational Astronomy) Στέλιος Τσαγγαρίδης (Ph.D. Astrophysics) Υπεύθυνος Τμήματος Φυσικής (G C School of Careers) Μέλος ΔΣ Αστρονομικής Εταιρείας Κύπρου Περιεχόμενα Θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Γαλαξίας(Milky way)& Star trail ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ Α ΜΕΡΟΣ Τι είναι ο Γαλαξίας. Πως εντοπίζουμε τον Γαλαξία. Ποιες μέρες και ώρες μπορούμε να φωτογραφίσουμε. Τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 130 Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. α, β 2. γ 3. ε 4. β, δ 5. γ 6. α, β, γ, ε Β. Απαντήσεις στις ερωτήσεις συµπλήρωσης κενού 1. η αρχαιότερη

Διαβάστε περισσότερα

O Θάνατος των άστρων

O Θάνατος των άστρων O Θάνατος των άστρων Μονοπάτια της αστρικής εξέλιξης Μικρής μάζας αστέρες περνούν από το στάδιο του Ερυθρού Γίγαντα Πότε; Ερυθρός γίγαντας όταν αρχίζει καύση Η σε κέλυφος αστέρας του οριζόντιου κλάδου(ηβ)

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

Stellarium Εγχειρίδιο Οδηγιών

Stellarium Εγχειρίδιο Οδηγιών Προϋποθέσεις συστήματος: Windows (XP, Vista, 7) με DirectX 9.x και τελευταίες ServicePack ή MacOS X 10.3.x (ή υψηλότερη), κάρτα γραφικών 3D με υποστήριξη OpenGL, ελάχ. 512 MB RAM, 1 GB διαθέσιμος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές από τις προτεινόµενες απαντήσεις. 1. Το φαινόµενο µέγεθος ενός

Διαβάστε περισσότερα

Vodafone Business Connect

Vodafone Business Connect Vodafone Business Connect Vodafone Business WebHosting Αναλυτικός Οδηγός Χρήσης Photo Album Αναλυτικός οδηγός χρήσης: Photo Album Vodafone Business Connect - Υπηρεσίες φιλοξενίας εταιρικού e-mail & web

Διαβάστε περισσότερα

ΜΜΚ 105: Πειραματική και Στατιστική Ανάλυση Δημιουργία Πινάκων και Γραφικών Παραστάσεων στην Excel 18/09/14

ΜΜΚ 105: Πειραματική και Στατιστική Ανάλυση Δημιουργία Πινάκων και Γραφικών Παραστάσεων στην Excel 18/09/14 ΜΜΚ 105: Πειραματική και Στατιστική Ανάλυση Δημιουργία Πινάκων και Γραφικών Παραστάσεων στην Excel 18/09/14 1. Δημιουργία Πίνακα 1.1 Εισαγωγή μετρήσεων και υπολογισμός πράξεων Έστω ότι χρειάζεται να υπολογιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Computing and Information Systems Service. Windows XP

Computing and Information Systems Service. Windows XP Windows XP Όλοι οι υπολογιστές ανοικτής πρόσβασης στο Frederick χρησιµοποιούν Windows (2000 και XP), ένα λειτουργικό σύστηµα µε Γραφικό Περιβάλλον Εργασίας (Graphical User Interface), το οποίο χρησιµοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήστη. Ιούνιος 2009. Σελίδα - 1 -

Εγχειρίδιο Χρήστη. Ιούνιος 2009. Σελίδα - 1 - Εγχειρίδιο Χρήστη Ιούνιος 2009 Σελίδα - 1 - 1 Γενικά Η εφαρμογή Intelsoft Hotel (IS HOTEL) αφορά τη διαχείριση μίας μικρής ξενοδοχειακής μονάδας και επιτρέπει τη διαχείριση : των δωματίων και των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

QS-LIS 2011 www.qslis-software.com

QS-LIS 2011 www.qslis-software.com QS-LIS 2011 www.qslis-software.com ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΧΕΔΙΟΥ Το περιεχόμενο του παρόντος τεύχους αποτελεί έργο επιστημονικού και πνευματικού μόχθου και πνευματικήν ιδιοκτησία του Γιάννη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Παναγιώτης Χάντζιος, Μάρτιος 2003

Δρ. Παναγιώτης Χάντζιος, Μάρτιος 2003 Τα Άστρα και η Εξέλιξή τους Δρ. Παναγιώτης Χάντζιος, Μάρτιος 2003 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ 3. Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ 4. ΑΣΤΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι:

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 IOYNIOY 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη Εκκίνηση. Όταν ξεκινήσετε το GeoGebra, εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο:

Γρήγορη Εκκίνηση. Όταν ξεκινήσετε το GeoGebra, εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο: Τι είναι το GeoGebra; Γρήγορη Εκκίνηση Λογισμικό Δυναμικών Μαθηματικών σε ένα - απλό στη χρήση - πακέτο Για την εκμάθηση και τη διδασκαλία σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης Συνδυάζει διαδραστικά γεωμετρία,

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Invest i. Εγχειρίδιο Invest

Εγχειρίδιο Invest i. Εγχειρίδιο Invest i Εγχειρίδιο Invest ii Copyright 2004, 2005 Raphael Slinckx Copyright 2007 Terrence Hall Δίνεται άδεια για αντιγραφή, διανομή και/ή τροποποίηση του εγγράφου υπό τους ""όρους της Ελεύθερης Άδειας Τεκμηρίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ

ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ 49 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τηλέφωνα 210-2284300 210-2116901 2102116740 Fax:210-2284300 Email: mail@49lyk-athin.att.sch.gr ΑΧΑΡΝΩΝ 413-415 & ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ 19,11143 ΑΘΗΝΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ( PROJECT)

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

19 ο ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1-3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΘΗΣΕΙΟ

19 ο ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1-3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΘΗΣΕΙΟ ΔΕΥΤΈΡΑ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΘΗΣΕΙΟ 18.30 Εγγραφή στον προαύλιο χώρο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Θησείο (απέναντι από την Ακρόπολη). * 18.45 19:30 «Κηφέας, Κασσιόπη, Ανδρομέδα: από τον μύθο στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Φύλλα εργασίας MicroWorlds Pro Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πληροφορικής Φλώρινας 2 «Σχεδίαση και ανάπτυξη δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ. OpenOffice 3.x Calc

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ. OpenOffice 3.x Calc ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ OpenOffice 3.x Calc Στόχοι: Με τη βοήθεια του οδηγού αυτού ο εκπαιδευόμενος θα μπορεί να: χρησιμοποιεί τα βασικά εργαλεία του Calc κατασκευάζει πίνακες δημιουργεί φόρμουλες υπολογισμού κατασκευάζει

Διαβάστε περισσότερα

d = 10(m-M+5)/5 pc. (m-m distance modulus)

d = 10(m-M+5)/5 pc. (m-m distance modulus) Παρατηρησιακά χαρακτηριστικά αστέρων Α. Πόσο μακρυά βρίσκονται τα αστέρια; Μέση απόσταση Γης-'Ηλιου=1AU=149597870,7 km Απόσταση αστέρα: 206264 d= AU ή p'' d= 1 pc, p' ' όπου p είναι η παράλλαξη του αστέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα βρίσκεται στην ομώνυμη κορυφή του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη στην κεντρική Κρήτη, σε υψόμετρο 1750 μ., σε απευθείας απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ MICROSOFT EXCEL 2003

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ MICROSOFT EXCEL 2003 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ MICROSOFT EXCEL 2003 Μία από τις βασικές λειτουργίες του Excel είναι και η παραγωγή γραφημάτων για την απεικόνιση επεξεργασμένων αριθμητικών δεδομένων στα φύλλα εργασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων

Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟ ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ Για να αναζητήσετε Μαθησιακά Αντικείμενα στο Φωτόδεντρο χρησιμοποιείστε το πεδίο εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Το Microsoft Excel 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης. Προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕXCEL

ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕXCEL ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕXCEL 1. Εισαγωγή δεδομένων σε φύλλο εργασίας του Microsoft Excel Για να τοποθετήσουμε τις μετρήσεις μας σε ένα φύλλο Excel, κάνουμε κλικ στο κελί στο οποίο θέλουμε να τοποθετήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος Γ Λυκείου 7 Μαρτίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε χαρτί Α4 ή σε τετράδιο που θα σας δοθεί (το οποίο θα παραδώσετε στο τέλος της εξέτασης). Εκεί θα σχεδιάσετε και όσα γραφήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ;

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; Α) Ακτίνα αστέρων (Όγκος). Στον Ήλιο, και τον Betelgeuse, μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας τη γωνιακή διαμέτρο, α, των αστεριών. Αν γνωρίζουμε αυτή τη γωνία, τότε: R ( ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ DOCUMENT DESIGNER

Ο ΗΓΙΕΣ DOCUMENT DESIGNER Ο ΗΓΙΕΣ DOCUMENT DESIGNER ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εάν δεν επιθυµείτε να χρησιµοποιείτε τις προσχεδιασµένες φόρµες εντύπων της Singular, η εργασία αυτή σας δίνει τη δυνατότητα να σχεδιάζετε φόρµες µε βάση τις οποίες επιθυµείτε

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Το διαστημόπλοιο Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ευ ομή. Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp

Ευ ομή. Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp Ευ ομή Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp Περιεχόμενα 1. Χειρισμός του περιβάλλοντος LT125-dp Εγκατάσταση & Τρέξιμο Χειρισμός της ψηφιακής εφαρμογής Πλοήγηση στο περιεχόμενο Αλλαγή του μεγέθους

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας. Σκιά και παρασκιά

Φύλλο Εργασίας. Σκιά και παρασκιά Φύλλο Εργασίας Σκιά και παρασκιά Η ώρα της πρόβλεψης Στη μοναδική και ιστορική αυτή φωτογραφία, που πάρθηκε από τον δορυφορικό σταθμό ΜΙR, στις 11 Αυγούστου 1999, φαίνεται η Γη κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης

Διαβάστε περισσότερα

1. Πειραματική διάταξη

1. Πειραματική διάταξη 1. Πειραματική διάταξη 1.1 Περιγραφή της διάταξης Η διάταξη του πειράματος αποτελείται από έναν αερόδρομο και ένα ή δύο κινητά τα οποία είναι συζευγμένα μέσω ελατήριου. Η κίνηση των ταλαντωτών καταγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Η φυσική υψηλών ενεργειών µελετά το µικρόκοσµο, αλλά συνδέεται άµεσα µε το µακρόκοσµο Κοσµολογία - Μελέτη της δηµιουργίας και εξέλιξης του

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ Φυσικά φαινόμενα και τεχνολογία Το λευκό φως Το ουράνιο τόξο Το πολικό σέλας Το χρώμα του ουρανού Το ηλιοβασίλεμα Οι επιγραφές ΝΕΟΝ Το χρώμα στους υπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Η φωτεινότητα των διπλών εκλειπτικών συστημάτων

Η φωτεινότητα των διπλών εκλειπτικών συστημάτων Ονοματεπώνυμο: Μελέτη Διπλών εκλειπτικών συστημάτων Κέντρο μάζας: Βρίσκεται πάντα στην ευθεία που ενώνει τις δύο μάζες και πλησιέστερα στην μεγαλύτερη. m 1 / m 2 =r 2 / r 1 x cm = m 1 x 1 + m 2 x 2 + m

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση 457 ΟΠΣ Πολιτικής Προστασίας. Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής Γεωγραφικής Απεικόνισης (Version: 1.0)

Σύμβαση 457 ΟΠΣ Πολιτικής Προστασίας. Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής Γεωγραφικής Απεικόνισης (Version: 1.0) Σύμβαση 457 ΟΠΣ Πολιτικής Προστασίας Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής Γεωγραφικής Απεικόνισης (Version: 1.0) ΑΝΑΔΟΧΟΣ : SPACE COM A.E. INTRACOM IT SERVICES - QUALITY & RELIABILITY A.E. ΑΘΗΝΑ Ιούνιος 2008 Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Το Microsoft Word 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης. Γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Απλή αρμονική ταλάντωση με χρήση Multilog

Απλή αρμονική ταλάντωση με χρήση Multilog 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Φυσική Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Απλή αρμονική ταλάντωση με χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Singular Report Generator. Σχ 1 ηµιουργία Καταστάσεων SRG

Singular Report Generator. Σχ 1 ηµιουργία Καταστάσεων SRG Μια από τις πιο σηµαντικές ανάγκες που αντιµετωπίζει µια επιχείρηση κατά την εγκατάσταση ενός λογισµικού «πακέτου» (Οικονοµικής & Εµπορικής ιαχείρισης), είναι ο τρόπος µε τον οποίο πρέπει να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Παράδειγμα 1o

Γενικά. Παράδειγμα 1o Γενικά Τα γραφήματα προσελκύουν την προσοχή και διευκολύνουν την προβολή συγκρίσεων, τάσεων σε δεδομένα. Για παράδειγμα, αντί να κάνει κανείς ανάλυση σε πολλές στήλες με αριθμούς στο φύλλο εργασίας μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ Το Gimp είναι η πιο γνωστή εφαρμογή επεξεργασίας εικόνας που διατίθεται εντελώς δωρεάν ως λογισμικό ανοιχτού κώδικα. http://www.gimp.org Λήψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ 682 ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Παπαχρήστου Βασίλειος Χημικός, MSc στη διδακτική της Χημείας vasipa@in.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν CD-Rom αποτελείται από τέσσερις ενότητες: Η πρώτη ενότητα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς εισάγουμε μια νέα έννοια χρησιμοποιώντας το εργαλείο Create

Πώς εισάγουμε μια νέα έννοια χρησιμοποιώντας το εργαλείο Create Inspiration 8 IE Β ήμα προς Βήμα Για μαθητές Έναρξη Προγράμματος Inspiration 1. Κάνουμε κλικ στο κουμπί Start, επιλέγουμε Programs και κάνουμε κλικ στο Inspiration 8 IE. 2. Στην αρχική οθόνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για τον Ήλιο:

Πληροφορίες για τον Ήλιο: Πληροφορίες για τον Ήλιο: 1) Ηλιακή σταθερά: F ʘ =1.37 kw m -2 =1.37 10 6 erg sec -1 cm -2 2) Απόσταση Γης Ήλιου: 1AU (~150 10 6 km) 3) L ʘ = 3.839 10 26 W = 3.839 10 33 erg sec -1 4) Διαστάσεις: Η διάμετρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

To Microsoft Excel XP

To Microsoft Excel XP To Microsoft Excel XP ΚΑΡΤΕΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Το Microsoft Excel XP είναι ένα πρόγραμμα που μπορεί να σε βοηθήσει να φτιάξεις μεγάλους πίνακες, να κάνεις μαθηματικές πράξεις με αριθμούς, ακόμα και να φτιάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Διδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνα Χρωματικά μοντέλα: Munsell, HSB/HSV, CIE-LAB Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνες Η βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

1.Puzzle. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΛΩΣΤΡΑΚΗ Σελίδα 1

1.Puzzle. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΛΩΣΤΡΑΚΗ Σελίδα 1 1.Puzzle Μόλις ανοίξω το πρόγραμμα επιλέγω την εντολή Browse. Στη συνέχεια αναζητώ την εικόνα που έχω αποθηκεύσει σε ένα φάκελο (στην επιφάνεια εργασίας ή στα έγγραφά μου ή στο σκληρό μου δίσκο). Αφού

Διαβάστε περισσότερα

Microsoft PowerPoint 2007

Microsoft PowerPoint 2007 Information Technology Services and Solutions Σύμβουλοι Μηχανογράφησης και Εκπαίδευσης Στεφ. Σκουλούδη 27, Καλλίπολη, Πειραιάς 210 45 38 177 http://www.itss.gr/ Microsoft PowerPoint 2007 Κωνσταντίνος Κωβαίος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Συμπλήρωσης της Έκθεσης Ολοκλήρωσης

Οδηγίες Συμπλήρωσης της Έκθεσης Ολοκλήρωσης -0 Οδηγίες Συμπλήρωσης της Έκθεσης Ολοκλήρωσης H διαδικασία συνοπτικά Κάθε επιχείρηση της οποίας η πρόταση βρίσκεται σε κατάσταση «Σε υλοποίηση», έχει το δικαίωμα να υποβάλει ηλεκτρονικά Έκθεση ολοκλήρωσης.

Διαβάστε περισσότερα

Μενού Προβολή. Προβολές εγγράφου

Μενού Προβολή. Προβολές εγγράφου Μενού Προβολή Προβολές εγγράφου Το Word παρέχει πέντε διαφορετικού είδους προβολές στον χρήστη, οι οποίες και βρίσκονται στο μενού Προβολή (View). Εναλλακτικά μπορούμε να επιλέξουμε το είδος προβολής που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ RA DEC MAG ΕΙΔΟΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΕ Ε.Φ. ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Mizar / Alcor 13.23.9 +54.56 2.1/4.0 Τριπλό 78 ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1. άστρο ξ UMa 11.18.2 +31.32 4.3/4.8 Διπλό 27

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Pixinsight 1.8 Ripley οδηγός επεξεργασίας

Pixinsight 1.8 Ripley οδηγός επεξεργασίας Pixinsight 1.8 Ripley οδηγός επεξεργασίας ΜΕΡΟΣ2: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ LINEAR STAGE Σε αυτό τον οδηγό θα σας δείξω τη μεθοδολογία που ακολουθώ για να δημιουργήσω το τελικό HaLRGB αποτέλεσμα. Ο στόχος μας αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog Μετρήσεις του Ρυθµού Φωτοσύνθεσης του φυτού Elodea Ernstiae Εισαγωγή Η φωτοσύνθεση είναι η διαδικασία κατά την οποία οργανικά υλικά (υδρογονάνθρακες) παράγονται από ανόργανες πρώτες ύλες (διοξείδιο του

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

ZTrade One version 1.1

ZTrade One version 1.1 ZTrade One version 1.1 Περιεχόμενα 1. Πλοήγηση 2. Κατάσταση Εφαρμογής 3. Λίστα Μετοχών 4. Χαρτοφυλάκια 5. Ξένοι Δείκτες 6. Τεχνική Ανάλυση 7. Ειδοποιήσεις 8. Ρυθμίσεις 1. Πλοήγηση Η εφαρμογή οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 18: Ραβδογράμματα Πληθυσμού

Σενάριο 18: Ραβδογράμματα Πληθυσμού Σενάριο 18: Ραβδογράμματα Πληθυσμού Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Ραβδογράμματα Πληθυσμού Γνωστικό Αντικείμενο: Εφαρμογές Πληροφορικής-Υπολογιστών Διδακτική Ενότητα: Διερευνώ - Δημιουργώ Ανακαλύπτω, Συνθετικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ. OpenOffice 3.x Impress

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ. OpenOffice 3.x Impress ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ OpenOffice 3.x Impress Στόχοι: Με τη βοήθεια του οδηγού αυτού ο εκπαιδευόμενος θα μπορεί να: χρησιμοποιεί τα εργαλεία του Impress για δημιουργία παρουσιάσεων εμπλουτίζει τις παρουσιάσεις με

Διαβάστε περισσότερα