6 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "6 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας"

Transcript

1

2

3 6 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι για διευκόλυνση του αναγνωστικού κοινού τύποι που σε άλλες γραμματικές ή τα σχολικά εγχειρίδια δίνονται εν συντομία (π.χ. κλίση αντωνυμιών), εδώ τα παραθέτουμε αναλυτικά. Ακόμη επιχειρήσαμε να δώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο παραστατικά και κατάλληλα παραδείγματα κυρίως στο τυπολογικό και το συντακτικό, ούτως ώστε να μην υποβάλλονται οι χρήστες σε καμία σύγχυση. Στο τέλος του βιβλίου παραθέτουμε ένα Παράρτημα, το οποίο περιλαμβάνει: α) έναν κατάλογο ανωμάλων ρημάτων και β) κείμενα προς εξάσκηση από διάφορους Λατίνους συγγραφείς. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να ευχαριστήσω κάποιους ανθρώπους που είτε στήριξαν την προσπάθειά μου είτε με βοήθησαν ηθικά και υλικά. Πρώτα πρώτα πρέπει να ευχαριστήσω την κ. Ρ. Παπαδάτου, φιλόλογο Μέσης Εκπαίδευσης, η οποία μ εφοδίασε με τις πρώτες και βασικές γνώσεις αλλά κυρίως με την αγάπη για αυτή τη γλώσσα. Ύστερα, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Ε. Καρακάση, Λέκτορα της Λατινικής Φιλολογίας στο Α.Π.Θ., ο οποίος με μύησε ακόμη βαθύτερα στην ομορφιά των λατινικών γραμμάτων. Αισθάνομαι ακόμη υπόχρεος απέναντι στους κ.κ. Δ. Κ. Ράιο, Καθηγητή Κλασικής Φιλολογίας στο Παν/μιο Ιωαννίνων, απ τον οποίο διδάχθηκα αρκετά ειδικά σημεία της Λατινικής Γραμματικής και χάρη σ αυτόν αυτό το εγχειρίδιο απέφυγε αρκετά λάθη, Ε. Χουλιαρά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παπυρολογίας στο Παν/μιο Ιωαννίνων, Ε. Γκαστή, Επίκουρο Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας στο Παν/μιο Ιωαννίνων, και Μ. Παπαδημητρίου, Επίκουρο Καθηγήτρια Λατινικής Φιλολογίας. Όλοι οι προαναφερθέντες υπήρξαν σημαντικές επιδράσεις στη ζωή μου και σίγουρα με βοήθησαν να αγαπήσω ακόμη περισσότερο αυτή την υπέροχη λογοτεχνία, η οποία έχει τόσα πολλά να προσφέρει στην ανθρωπότητα. Δε θα μπορούσα όμως να κλείσω αυτόν τον Πρόλογο δίχως να ευχαριστήσω την οικογένειά μου για την υλική της συμπαράσταση όλα αυτά τα χρόνια καθώς και τον εκδοτικό οίκο Ζήτη, ο οποίος ανέλαβε την έκδοση του παρόντος εγχειριδίου. Τέλος, θα ήταν μεγάλη μου παράλειψη αν δεν ευχαριστούσα τις συναδέλφους και φίλες, Ι. Περαματζή και Δ. Ε. Παπακωνσταντίνου καθώς και τους φίλους μου κ.κ. Σ. Κ. Πέτσιο και Π. Κατσουλάκη για υλικοτεχνικές συμβουλές στη συγγραφή. Η σημαντικότερη ωστόσο βοήθεια των παραπάνω φίλων ήταν η πίστη τους στο εγχείρημά μου, η οποία με βοήθησε σε καιρούς που ήμουν στα πρόθυρα να σταματήσω την παρούσα εργασία. Πρέπει να σημειώσουμε ακόμη ότι μεγάλη οφειλή χρωστούμε στον αείμνηστο καθηγητή Θ. Α. Κακριδή, του οποίου η

4 Πρόλογος 7 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσης (Βιβλιοπωλείο της Εστίας, Αθήνα χχ) υπήρξε βασικός αρωγός και πολύτιμος σύμβουλος, αφού μέχρι σήμερα είναι ο μόνος αξιόπιστος και πλήρης οδηγός για τη Λατινική γλώσσα στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να εκφράσω την ευχή μου αυτό το βιβλίο να καταστεί ένα κατάλληλο βοήθημα για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Ελπίζω να διαβαστεί και να κριθεί ούτως ώστε να μπορέσει να διορθωθεί, όπου αυτό είναι αναγκαίο. Σε κάθε περίπτωση την ολοκληρωτική ευθύνη για οποιοδήποτε λάθος ή παράλειψη τη φέρει ο συγγραφέας. Το παρόν εγχειρίδιο αφιερώνεται ολόψυχα σε όλους αυτούς που στήριξαν τις Λατινικές σπουδές και σ αυτούς που με πίστεψαν. Ελπίζω να μην τους απογοητεύσω. Πύργος Ηλείας Ανδρέας Γ. Πανουτσόπουλος

5

6 10 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας Β. Παραθετικά επιρρημάτων Κεφάλαιο ΙΒ : Οι αντωνυμίες Η προσωπική αντωνυμία Οι κτητικές αντωνυμίες Οι δεικτικές αντωνυμίες Οι οριστικές αντωνυμίες Οι αναφορικές αντωνυμίες Οι ερωτηματικές αντωνυμίες Οι αόριστες αντωνυμίες Ι. Οι αόριστες ουσιαστικές αντωνυμίες II. Οι αόριστες επιθετικές αντωνυμίες Κεφάλαιο ΙΓ : Τα αριθμητικά Κεφάλαιο ΙΔ : Το ρήμα Εισαγωγικά στο ρήμα Ρήματα α συζυγίας Ρήματα β συζυγίας Ρήματα γ συζυγίας Ρήματα δ συζυγίας Ονοματικοί και ρηματικοί τύποι α. Το απαρέμφατο β. Η μετοχή γ. Το σουπίνο δ. Το γερούνδιο ε. Το γερουνδιακό Κεφάλαιο ΙΕ : Ρήματα με ιδιαιτερότητες στην κλίση τους Το ρήμα sum Το ρήμα possum Το ρήμα eo Το ρήμα fio Το ρήμα fero Τα εις io ρήματα (e.g. facio) Ημιαποθετικά ρήματα Αποθετικά ρήματα Το ρήμα volo

7 Περιεχόμενα Το ρήμα nolo Το ρήμα malo Το ρήμα edo Ελλειπτικά ρήματα Απρόσωπα ρήματα Η περιφραστική συζυγία Κεφάλαιο ΙΣΤ : Τα άκλιτα μέρη του λόγου Επιρρήματα Προθέσεις Σύνδεσμοι Επιφωνήματα Μέρος ΙΙΙ: Συντακτικό Κεφάλαιο ΙΖ : Η πρόταση και οι όροι της Κεφάλαιο ΙΗ : Οι ονοματικοί προσδιορισμοί Κεφάλαιο ΙΘ : Η χρήση των πτώσεων Α. Οι ορθές πτώσεις Η ονομαστική Η κλητική Β. Οι πλάγιες πτώσεις Η γενική Η δοτική Η αιτιατική Η αφαιρετική Κεφάλαιο Κ : Η εκφορά των διαφόρων προσδιορισμών Η συνοδεία Η ύλη Η καταγωγή Το έγκλημα και η ποινή Η αξία Ο σκοπός Η αναφορά

8 12 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας 8. Ο τρόπος Το όργανο και το μέσο Η σύγκριση Η αιτία Ο τόπος Ο χρόνος Κεφάλαιο ΚΑ : Η χρήση των αντωνυμιών Οι προσωπικές αντωνυμίες Οι δεικτικές αντωνυμίες Οι κτητικές αντωνυμίες Κεφάλαιο ΚΒ : Το ρήμα Διαθέσεις Οι χρόνοι Οι εγκλίσεις Κεφάλαιο ΚΓ : Η σύνταξη του ρήματος α. Ενεργητικά ρήματα β. Μέσα ρήματα γ. Παθητικά, αποθετικά και ουδέτερα ρήματα Κεφάλαιο ΚΔ : Η σημασία των χρόνων και των εγκλίσεων του ρήματος Οι χρόνοι της οριστικής στις ανεξάρτητες προτάσεις Οι χρόνοι της οριστικής στις εξαρτημένες προτάσεις Οι εγκλίσεις Κεφάλαιο ΚΕ : Η σύνδεση των προτάσεων Κεφάλαιο ΚΣΤ : Οι δευτερεύουσες προτάσεις Οι συμπερασματικές προτάσεις Οι βουλητικές προτάσεις Οι παραβολικές προτάσεις Ι. Απλές παραβολικές προτάσεις ΙΙ. Υποθετικές παραβολικές προτάσεις Οι υποθετικές προτάσεις Οι εναντιωματικές προτάσεις Οι παραχωρητικές προτάσεις Οι χρονικές προτάσεις

9 Περιεχόμενα Οι αιτιολογικές προτάσεις Οι τελικές προτάσεις Οι προτάσεις του quominus και του quin Οι ενδοιαστικές προτάσεις Ευθείες ερωτηματικές προτάσεις (ή ευθείες ερωτήσεις) Πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις (ή πλάγιες ερωτήσεις) Αναφορικές προτάσεις Ι. Αναφορικές επιθετικές προτάσεις ΙΙ. Αναφορικές επιρρηματικές προτάσεις ΙΙΙ. Αναφορικές ουσιαστικές προτάσεις Κεφάλαιο ΚΖ : Οι ονοματικοί / ρηματικοί τύποι Το απαρέμφατο Η μετοχή Ι. Τα είδη των μετοχών Α. Η επιθετική μετοχή Β. Η κατηγορηματική μετοχή Γ. Η επιρρηματική μετοχή ΙΙ. Ανάλυση μετοχής σε δευτερεύουσα πρόταση Το γερούνδιο Το γερουνδιακό Το σουπίνο Κεφάλαιο ΚΗ : Ο πλάγιος λόγος Κεφάλαιο ΚΘ : Πλαγιασμένοι υποθετικοί λόγοι Κεφάλαιο Λ : Φαινόμενα της λατινικής γλώσσας (λατινισμοί) Η αφαιρετική απόλυτος (χρονική μετοχή) Ι. Γνήσια και νόθος αφαιρετική απόλυτος χρονική μετοχή ΙΙ. Ιδιόμορφη (ή ιδιάζουσα ή ατελής) αφαιρετική απόλυτος χρονική μετοχή Η χρήση του cum I. cum και υποτακτική (cum ο περιστασιακός) ΙΙ. cum και οριστική (cum ο χρονικός) Η αλληλοπάθεια Η αυτοπάθεια

10 14 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας Κεφάλαιο ΛΑ : Οι προθέσεις Μέρος IV: Ετυμολογικό Κεφάλαιο ΛΒ : Παραγωγή Παράγωγα ουσιαστικά Παράγωγα επίθετα Παράγωγα ρήματα Κεφάλαιο ΛΓ : Σύνθεση Παράρτημα 1. Κατάλογος ανωμάλων ρημάτων Συμφωνία της δεικτικής και της αναφορικής αντωνυμίας με το ουσιαστικό προς το οποίο αναφέρονται Ασκήσεις Βιβλιογραφία

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ευκαιρία που μάς δίνεται να παρουσιάσουμε τη Γραμματική της Λατινικής γλώσσας στο παρόν εγχειρίδιο, θελήσαμε να δώσουμε και μία Εισαγωγή με συνοπτικά στοιχεία γι αυτή τη λογοτεχνία, της οποίας όργανο υπήρξε η συγκεκριμένη γλώσσα. Κατ αρχήν με τον όρο Λατινική γλώσσα εννοούμε τη γλώσσα που μιλούσαν οι κάτοικοι της περιοχής του Λατίου. Είναι μάλιστα απορίας άξιον ότι ενώ, για να δηλώσουν την εθνικότητά τους, χρησιμοποιούσαν το επίθετο Ρωμαίος, για τη γλώσσα τους διατήρησαν το επίθετο Λατινική 1. Αυτή η γλώσσα 2, όπως και οι κάτοικοι που τη μιλούσαν, πέρασε από διάφορα στάδια, καθώς έπρεπε να αντιμετωπίσει και άλλες τοπικές ιταλικές γλώσσες 3. Όμως, η Ρωμαϊκή γλώσσα ήταν αυτή που επικράτησε, παρ όλη την αρχική της βαρβαρότητα 4, κυρίως εξαιτίας των κατακτήσεων της Ρώμης. Έτσι, σε σύντομο χρονικό διάστημα η Λατινική Ρωμαϊκή γλώσσα ήταν η επιβληθείσα σε όλους τους κατεκτημένους πληθυσμούς πλην του ελληνικού ή των εξελληνισμένων 5, αφού Ελληνική και Λατινική πάντα συμβάδιζαν ακόμη και στα χρόνια που η Λατινική είχε την πρώτη θέση. 1. Σχετικά με το θέμα αυτό βλ. L. Bieler, Ιστορία της Ρωμαϊκής Λογοτεχνίας, μτφρ. Ἀ. Σκιαδᾶς, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα , σελ. 19 κ. εξ. βλ. ακόμη H. J. Rose, Ιστορία της Λατινικής Λογοτεχνίας, Α : Από τις ρίζες ώς την ποίηση του Αυγούστου, μτφρ. Κ. Χ. Γρόλλιος, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα , σελ Σχετικά με την ιστορία της Λατινικής γλώσσας βλ. J. Kramer, Ιστορία της Λατινικής Γλώσσας, στο Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία (γεν. εκδ. F. Graf), μτφρ. Δ. Ζ. Νικήτας, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα ( ), σελ Ίσως θα έπρεπε να μιλήσουμε με τον όρο διαλέκτους. Όμως δε μιλούμε για το ίδιο φαινόμενο, που παρατηρήθηκε στην Ελλάδα, όπου υπήρξαν τέσσερις διάλεκτοι, αλλά όλες ήταν η ίδια γλώσσα. Νομίζω λοιπόν ότι για την Ιταλία μπορούμε να μιλούμε για ιταλικές γλώσσες. 4. Ο Rose, ό. π. σελ. 16, σημειώνει: Πιθανόν όμως, αν έναν παρατηρητή του έτους 500 π.χ. ή κάπου εκεί γύρω τον ρωτούσε κανείς, ποια από αυτές νόμιζε πως ήταν λιγότερο πιθανό ότι θα μπορούσε να συναγωνιστεί κάποτε την ελληνική ως όργανο πολιτισμένου διαλόγου και ευγλωττίας, θα έλεγε τη Λατινική. 5. Δηλ. η Λατινική επιβλήθηκε σε όλη τη σημερινή Δυτική Ευρώπη με εξαίρεση κάποιες περιοχές, στις οποίες παραμένουν κάποια υπολείμματα των Κελτών και των Βάσκων. Επίσης, η Λατινική υπέκυψε και στις χώρες της Αφρικής όχι όμως από αυτές που προϋπήρχαν αυτής, αλλά κυρίως από γλώσσες νέες, κυρίως εισαγόμενες από τους Μωαμεθανούς. Πρβλ. H. J. Rose, ό. π., σελ. 17.

12 16 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας Η Λατινική ήταν η γλώσσα μιας μικρής περιοχής, του Λατίου, και είχε προέλθει από την ανάμειξη της σαβινικής (παραλλαγή της οσκικής) με μία άλλη γλώσσα συγγενική της, η οποία μιλιόταν από βάρβαρους προελληνικούς ιθαγενείς της Σικελίας. Έτσι, η Λατινική, ευρισκόμενη τόσο κοντά στην ελληνική, είχε τη δυνατότητα να εκπολιτισθεί και το κατόρθωσε 6. Πέρασε από ένα διάστημα γρήγορων αλλαγών, πράγμα αρκετά σύνηθες σε βάρβαρες γλώσσες. Οι μελετητές της θεωρούν ότι όταν έφθασε σε σημείο άξιο να μελετηθεί (από φιλολογική άποψη) είχε ήδη χάσει αρκετά στοιχεία από το τυπολογικό της, όπως κάποιες κλίσεις, καταλήξεις ρηματικών τύπων, αλλοιώσεις στις διφθόγγους της καθώς κι εκπτώσεις στις εγκλίσεις της. Παρ όλα αυτά, από τα στοιχεία που έχουν φθάσει ώς εμάς μπορούμε να εξαγάγουμε κάποια συμπεράσματα, τα οποία μας πιστοποιούν την πολύ μεγάλη σχέση μεταξύ Ελληνικής και Λατινικής 7. Πολύ μεγάλη σχέση παρατηρούμε σε δύο ακόμη σημεία που προσωπικά τα θεωρώ πολύ σημαντικά για την σύγκριση δύο γλωσσών: την προσωδία και τα μετρικά συστήματα. Ο τονισμός της Λατινικής είναι και αυτός μουσικός και όχι δυναμικός, όπως είναι π.χ. ο νεοελληνικός 8. Επίσης, τα μέτρα που χρησιμοποίησε η λατινική ήταν τα ίδια με την ελληνική και μάλιστα γνωρίζουμε ότι συγκεκριμένοι ποιητές προσπάθησαν πάρα πολύ ώστε έφθασαν σε σημείο τα ίδια λογοτεχνικά είδη να προσπαθούν να τα αποδώσουν με το ίδιο μέτρο. Π.χ. θυμίζουμε τον Οράτιο, ο οποίος στη λυρική ποίηση δημιούργησε την αλκαϊκή και σαπφική στροφή (μιμούμενος τον Αλκαίο και τη Σαπφώ). Είπαμε πριν ότι η Λατινική ήταν γλώσσα ακαλλιέργητη (lingua rustica), αυτό όμως δε σημαίνει ότι δεν είχε γραπτά μνημεία και πριν να εκλεπτυνθεί. Το πρώτο της μέτρο 6. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο τα σύμβολα του Λατινικού αλφαβήτου δεν ακολουθούν ηχητικά την ίδια σειρά με αυτά του ελληνικού αλφαβήτου, καθώς το λατινικό αλφάβητο έγινε με βάση το ελληνικό της Κύμης (Κάτω Ιταλία), ενώ το ελληνικό ακολούθησε την αττικοϊωνική διάλεκτο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι το Χ στα λατινικά δεν είναι [χ] αλλά [ξ]. Βλ. παρακ. Φθογγολογικό: Το Λατινικό Αλφάβητο. 7. Εξάλλου η Λατινική όπως και η Ελληνική, η Οσκική, η Ομβρική κ.ά. γλώσσες ανήκει στην Ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια. 8. Ο Rose, ό. π. σελ , υποστηρίζει ότι ο λατινικός τονισμός ήταν δυναμικός, όπως και ο αγγλικός, και ο μεταφραστής σημειώνει (ως δυναμικό) και το νεοελληνικό. Η υπόθεση αυτή μου φαίνεται επιπόλαια, καθώς αν ήταν δυναμικός δε θα υπήρχε θέμα μακρότητας και βραχύτητας, και κατ επέκταση θα χρειαζόμασταν άμεσα τα τονικά σημεία, πράγμα που δεν υφίσταται. Επιπλέον, γνωρίζουμε ότι στη Λατινική γλώσσα θεωρείται απαραίτητη η γνώση της ποσότητας των συλλαβών, αφού από την ποσότητα της παραλήγουσας κρίνεται και ο τονισμός της λέξης. Εξάλλου θεωρώ ότι και η αγγλική γλώσσα, ακόμη και αν δε μπορούμε να την αποκαλέσουμε μουσική, σίγουρα δυναμική δεν είναι. Αρκεί να θυμηθούμε τη λέξη father, όπου το [a] είναι μακρό και η ορθή προφορά είναι [φααδερ], ή ακόμη τη λέξη download, όπου είναι ως να ακούμε δύο τόνους στη λέξη [ντάουνλόουντ].

13 Μέρος Ι: Φθογγολογικό 17 υπήρξε ο σατούρνιος στίχος 9, και αυτό συγκρινόμενο με τον δακτυλικό εξάμετρο του Ομήρου μάς επιβεβαιώνει απλά ότι εμείς είχαμε την τύχη να μάς διασωθεί ένα μνημείο γραπτού λόγου στο τέλος μιας παράδοσης (γι αυτό και είναι τέλειο) και συγχρόνως την ατυχία να μην έχουμε στα χέρια μας κάποιο ιδιαίτερα αρχαϊκό και πρωτόγονο μνημείο, το οποίο θα ήταν πιθανώς η αρχή της παράδοσης 10. Η Λατινική γλώσσα καλλιεργήθηκε, εκλεπτύνθηκε και σύντομα, όπως δηλώσαμε, έφθασε σε σημείο να ανταγωνισθεί την Ελληνική. Δεν επρόκειτο σε καμία περίπτωση για δουλική μίμηση αλλά μόνο για δημιουργική πρόσληψη και ανταγωνισμό. Έτσι, παράλληλα με την άνθιση των litterarum latinarum γνώρισε νέα άνθιση και η ελληνική λογοτεχνία. Εξάλλου, όπως σημειώνει πολύ εύστοχα ο Κοϊντιλιανός (Inst. Orat. 10, 1, 93): Satura tota nostra est. Εκτός όμως από την ποιητική Ρωμαϊκή σάτιρα, υπάρχουν κι άλλα λογοτεχνικά είδη που μπορεί η ονομασία τους να είναι ίδια, αλλά το περιεχόμενο του είδους έχει αλλάξει ριζικά ή δεν έχει και καμία σχέση με το αντίστοιχο ελληνικό π.χ. η ρωμαϊκή ερωτική ελεγεία του Προπερτίου δεν έχει καμία σχέση με την ελεγεία του Σόλωνος. Οι συνθήκες ζωής έχουν αλλάξει και τα ιδεώδη επίσης, και αυτό ακριβώς είναι που κάνει τον Προπέρτιο μεγάλο ελεγειακό, ειδάλλως θα ήταν απλός μιμητής του Σόλωνος. Είναι γεγονός βέβαια ότι η Ρωμαϊκή λογοτεχνία δεν έχει να αναδείξει τα μεγάλα ονόματα της αρχαίας Ελληνικής, ας μην ξεχνούμε όμως ότι μόλις στον 18 ο αι. θεσμοθετήθηκε ο όρος πρωτότυπο ως κριτήριο ενός έργου. Από την άλλη όλα τα ρεύματα έχουν αρχή και τέλος. Η αττική τραγωδία δε μπορούσε να διατηρηθεί άλλο μετά τον Ευριπίδη και σίγουρα ο Σενέκας θα είχε αποτύχει εντελώς αν προσπαθούσε να μιμηθεί τον Αισχύλο, τον Σοφοκλή ή τον Ευριπίδη, το ίδιο και ο Shakespeare αν είχε προσπαθήσει να μιμηθεί τον Σενέκα. Κλείνοντας αυτή την Εισαγωγή θα θέλαμε να σημειώσουμε δυο πράγματα ακόμη: είδαμε ότι οι Ρωμαίοι, ο populus Romanus, μιλούσε Λατινικά, η λογοτεχνία του όμως ήταν κι έμεινε Ρωμαϊκή. Ήταν μια λογοτεχνία που μπορεί να μην είχε τα λαμπρά ελληνικά ονόματα, ήταν όμως οικουμενική. Γεννήθηκε με τη γένεση του Imperium Romanum, έφθινε μαζί του, για να σημειωθεί η πλήρης πτώση της με την πτώση του. Είχε μία κοινή γλώσσα για όλα τα λογοτεχνικά της είδη, ερχόμενη 9. Ο Rose, ό. π. σελ , βασίζεται στον σατούρνιο στίχο για να αποδείξει την τονικότητα της λατινικής γλώσσας, γεγονός που δε νομίζω ότι μπορεί να μάς προσφέρει σταθερό έδαφος. 10. Δε μπορούμε να συμπεριλάβουμε στα λογοτεχνικά μνημεία τις πινακίδες της Γραμμικής Β Γραφής, καθώς δεν πρόκειται για λογοτεχνικά κείμενα, αλλά περισσότερο [πρόκειται] για διοικητικά έγγραφα.

14 18 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας σε φανερή αντίθεση με την ελληνική. Από κάποιους μελετητές (πρβλ. H. J. Rose, ό. π. σελ. 20) υποστηρίχθηκε ότι η λογοτεχνία των Ρωμαίων δεν ήταν Ρωμαϊκή, αλλά όπως κάθε μεγάλο πνευματικό κέντρο (Αθήνα, Αλεξάνδρεια, Λονδίνο) συγκεντρώνει μεγάλα ταλέντα, έτσι συγκέντρωσε και η Ρώμη μη Ρωμαίους, όπως ο Κάτουλλος, ο Βιργίλιος, ο Κικέρων, ο Έννιος, κ.ά., οι οποίοι δημιούργησαν τη λατινική γλώσσα, όπως την παραλάβαμε αργότερα. Παρ όλα αυτά όμως η λογοτεχνία οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι ήταν Ρωμαϊκή πέρα για πέρα, διότι η Ρώμη ήταν αυτή που έθεσε τις βάσεις και δημιούργησε τις κατάλληλες προϋποθέσεις για τη δημιουργία αυτής της λογοτεχνίας. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο Πρατίνας, ο πατέρας του σατυρικού δράματος, ήταν Σπαρτιάτης, το σατυρικό δράμα όμως, όπως και η τραγωδία και η κωμωδία, ήταν αθηναϊκά βλαστάρια. Ο Shakespeare δεν ήταν Άγγλος, αλλά η σαιξπηρική τραγωδία μόνο στο Λονδίνο άνθησε. Η Ρωμαϊκή λογοτεχνία είναι αυτή που ανέλαβε να μεταδώσει στην Δυτική Ευρώπη τον ελληνικό λόγο και αυτή που ουσιαστικά έθεσε τις βάσεις για ολόκληρο τον σύγχρονο δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό, καθώς είναι μαθηματικώς βέβαιον πως οι σύγχρονες ρωμανικές γλώσσες 11 δε θα είχαν να επιδείξουν τίποτα σπουδαίο σήμερα χωρίς τη μητέρα γλώσσα τους. Ακόμη λοιπόν και αν παραβλέψουμε όλα τα άλλα ηθικά-παιδαγωγικά νοήματα αυτής της λογοτεχνίας, που ούτως ή άλλως έχει να μάς δώσει και μάλιστα οὐκ ὀλίγα αξίζει να την μελετούμε μόνο και μόνο για το γεγονός ότι χωρίς αυτήν οι ανθρωπιστικές σπουδές (humanismus, humanitas) στις μέρες μας θα ήταν μία ουτοπία και ο άνθρωπος θα ήταν ανύπαρκτη ύλη. 11. Με τον όρο ρωμανικές γλώσσες (linguae romanae) εννοούμε τις σύγχρονες γλώσσες των χωρών της Δυτικής Ευρώπης (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία, Αγγλία η τελευταία όχι κατ ευθείαν από τα Λατινικά αλλά μέσω της Γερμανικής), οι οποίες προήλθαν από την ομιλουμένη δημώδη λατινική (lingua Romana rustica).

15

16

17 Α ΤΟ ΛΑΤΙΝΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ 1 Το λατινικό αλφάβητο στην τελική του διαμόρφωση αποτελείται από τα εξής 25 γράμματα: ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΝΟΜΑΣΙΑ A, a α N, n εν B, b μπε O, o ο C, c κε P, p πε D, d ντε Q, q κου E, e ε R, r ερ F, f 1 εφ S, s ες G, g 2 γκε T, t τε H, h (χ) α U, u ου I, i ι V, v βε J, j γιωτ X, x εξ K, k κα Y, y 3 υ γκραίκουμ L, l ελ Z, z 4 ζήτα M, m εμ 1. Οι J. B. Greenough, G. L., Kittredge, A. A. Howard & B. L. D ooge, New Latin Grammar, College Classical Series (published by Aristide Caratzas), New Rochelle, New York 1983 αναφέρουν ότι το γράμμα F χρησιμοποιείτο για τον ήχο του αγγλικού w. Όταν το F άρχισε να χρησιμοποιείται για να αποδώσει τη φωνητική αξία του f, το V ήρθε να χρησιμοποιηθεί τόσο για το σύμφωνο w όσο και για το φωνήεν u. 2. Το γράμμα G (βλ. και σημείωση 5, επόμενη σελίδα) καθώς και το Y δεν υπήρχαν αρχικά στο λατινικό αλφάβητο. Αυτό (δηλ. το αλφάβητο) το δανείστηκαν οι Λατίνοι από τους Έλληνες της Κάτω Ιταλίας (Κύμη). Γι αυτό και οι φθόγγοι που αντιστοιχούν με τους κλασικούς ελληνικούς δεν ακολουθούν την ίδια σειρά, επειδή δηλ. εμείς ακολουθούμε το αλφάβητο της ηπειρωτικής Ελλάδος, ενώ αυτοί ακολούθησαν το αλφάβητο της Κύμης. 3. Το γράμμα Y χρησιμοποιήθηκε στα Λατινικά κατά τους χρόνους του Κικέρωνα, για να αποδώσει λέξεις που είχαν ληφθεί από τα ελληνικά και γράφονταν με υ, απ όπου και η ονομασία του: y graecum, δηλ. ύψιλον ελληνικό. 4. Το γράμμα Z χρησιμοποιήθηκε (και αυτό στους χρόνους του Κικέρωνα) μαζί με το Υ για να αποδώσει το ζ στις λέξεις που οι Λατίνοι τις πήραν από τα ελληνικά (ό. π.). Γι αυτό και τοποθετήθηκε μαζί με το Υ στο τέλος του αλφαβήτου. Οι J. B. Greenough, G. L., Kittredge, A. A. Howard & B. L. D ooge, New Latin Grammar, College Classical Series (published by Aristide Caratzas), New Rochelle & New York 1983 αναφέρουν σχετικά με το ζ: This (i. e. G) took the alphabetic place formerly occupied by Z, which had gone out of use.

18 22 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας Όπως προαναφέραμε, το λατινικό αλφάβητο που παρουσιάζουμε είναι το διαμορφωμένο πια και όχι το αρχικό. Επειδή πέρασε από διάφορα στάδια η λατινική γλώσσα συνέβησαν και στο αλφάβητό της διάφορες αλλαγές 5. 2 Από τα 25 γράμματα του λατινικού αλφαβήτου: 1) Φωνήεντα (litterae vocales ή απλώς vocales) είναι τα εξής: a, e, i, o, u, y, τα οποία προφέρονται όπως τα ελληνικά: α, ε/η, ι, ο/ω, ου, υ. 2) Σύμφωνα (litterae consonantes ή απλώς consonantes) είναι τα εξής: b, c (k), d, f, g, l, m, n, p, q, r, s, t, u (v), x, z. 3 Τα σύμφωνα c, f6, l, m, n, p, r, s, t, u, x προφέρονται όπως τα αντίστοιχα ελληνικά κ, φ, λ, μ, ν, π, ρ, σ, τ, β, ξ. Το b προφέρεται όπως το ελληνικό μπ στη λέξη μπιφτέκι, e.g. uerbum, -i. To d προφέρεται όπως το ελληνικό ντ στη λέξη ντουλάπα, e.g. dens, dentis. Το g προφέρεται όπως το ελληνικό γκ στη λέξη έγκυος, e.g. gaudeo. Το gu μετά από ένρινο n και πριν από φωνήεν προφέρεται σχεδόν ως γκβ σε μία συλλαβή μαζί με το ακόλουθο φωνήεν, e.g. sanguis, -inis. Το j προφέρεται ως ελληνικό γι στη λέξη γεια, e.g. ianua. 5. Πιο συγκεκριμένα, το γράμμα C στην αρχή είχε τη φωνητική σημασία [γκ] και όχι [κ]. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο στα αρχαϊκά λατινικά το όνομα Gaius συναντάται ως Caius. Εκείνη την περίοδο τη φωνητική αξία του [κ] είχε το γράμμα Κ. Μετά όμως το Κ εξαφανίστηκε (παρέμεινε μόνο σε ορισμένες λέξεις, όπως Kalendae) και την αξία του [γκ] την πήρε το σύμβολο G, ενώ την αξία του [κ] το γράμμα C. Τον 17 ο αιώνα, για λόγους εκπαιδευτικούς, κάποιος Γάλλος γραμματικός προχώρησε σε μία ακόμη αλλαγή: το λατινικό αλφάβητο χρησιμοποιούσε το γράμμα V, του οποίου το μικρό ήταν το u (όχι το v), τόσο για να αποδώσει τη συμφωνική φωνητική αξία [v] αλλά και τη φωνηεντική φωνητική αξία [u]. Τότε λοιπόν χωρίστηκαν και δημιουργήθηκαν τα γράμματα U, u (φωνήεν) και V, v (σύμφωνο). Κανονικά όμως στα αρχαϊκά Λατινικά το γράμμα ήταν ένα: V, u. Γι αυτό το λόγο έχουμε σε καλές κριτικές εκδόσεις TIBVLLVS και Tibullus. Ο ίδιος γραμματικός επινόησε άλλο ένα γράμμα, το J, j, για τις λέξεις εκείνες που στα αρχαϊκά λατινικά δέχονταν εμπρός από το φωνήεν ένα i, και είχαν συμφωνική αξία. Δηλ. το i έμπαινε εμπρός από φωνήεντα και ως φωνηεντικός και ως συμφωνικός φθόγγος. Εμπρός από φωνήεντα διατηρήθηκε το i, ενώ μπροστά από σύμφωνα αντικαταστάθηκε με το j. Για μία πλήρη αναλυτική παρουσίαση βλ. J. B. Greenough, G. L., Kittredge, A. A. Howard & B. L. D ooge, New Latin Grammar, College Classical Series (published by Aristide Caratzas), New Rochelle, New York 1983, σελ. 1 Ε. Α. Σκάσσης,, Ιστορική Γραμματική της Λατινικής Γλώσσης (μετά διαγράμματος της ιστορίας των λατινικών ερευνών), τόμος Α, Αθήνα 1969, σελ Το γράμμα f χρησιμοποιείται στα λατινικά (όπως και στις λατινογενείς γλώσσες) μόνο σε λέξεις δικές τους. Όταν μία λέξη είναι ελληνική, τότε στη θέση του f έχουμε το γράμμα p μαζί με δασύ φθόγγο (ph), ακριβώς επειδή στην ελληνική γλώσσα ουσιαστικά το φ ήταν δασύς φθόγγος με π, e.g. Σοφοκλῆς (Sophocles).

19 Μέρος Ι: Φθογγολογικό 23 Σημείωση: Το ένα s στη μέση λέξης μεταξύ δύο φωνηέντων προφέρεται συνήθως ως ζ, e.g. musa [: μούζα], Caesar [: καίζαρ], causa [: κάουζα]. Όμως τα δυο ss στην μέση λέξης και ανάμεσα σε δυο φωνήεντα προφέρονται σαν σ, e.g. assideo [: ασίντεο]. 4 Η λατινική γλώσσα έχει μακρούς φθόγγους: ā, ē, ī, ō, ū, ȳ και βραχείς: ă, ĕ, ĭ, ŏ, ŭ, y. Δηλαδή τα φωνήεντα στην λατινική είναι δίχρονα. Άλλοτε είναι μακρά και άλλοτε βραχέα. 5 Δίφθογγοι: Οι δίφθογγοι στην λατινική γλώσσα είναι οι εξής: 1. Η ae, η οποία αντιστοιχεί προς την ελληνική αι και προφέρεται όπως και εκείνη: e.g. musae, Aegyptus. 2. Η au, η οποία αντιστοιχεί προς την ελληνική αυ, αλλά προφέρεται έτσι ώστε να ακούγονται και οι δύο φθόγγοι au σε μία όμως συλλαβή 7, e.g. nau-ta [: νάουτα]. 3. Η eu, η οποία αντιστοιχεί προς την ελληνική ευ, αλλά προφέρεται έτσι ώστε να ακούονται αμφότεροι οι φθόγγοι eu σε μία μόνο συλλαβή, e.g. Eu-ro-pa. 4. Η oe, η οποία αντιστοιχεί προς τις ελληνικές οι και ῳ, αλλά προφέρεται σχεδόν ως ε μακρό (πρόκειται για έναν φθόγγο ανάμεσα στο ο και το ε): e.g. Boeotia, comoedia. Σημείωση: Οι δίφθογγοι: ae, au, oe, eu δεν είναι δίφθογγοι στις παρακάτω περιπτώσεις: α) Σε εκείνες τις λέξεις που έχουν παρθεί από την ελληνική γλώσσα, οι οποίες ούτε στην ελληνική έχουν αντίστοιχη δίφθογγο: e.g. a-e-r, Pha-e-thon, cho-e-phori. β) Το ae στις λέξεις a-e-nus, a-e-neus, a-e-nipes, a-e-nobarbus, οι οποίες γράφονται και ως εξής: ahenus, aheneus, ahenipes, ahenobarbus. γ) Το oe στα σύνθετα από την πρόθεση cum, η οποία σε σύνθεση και πριν από φωνήεν γίνεται: co-: co-eo, co-erceo. δ) Το eu στα εις e-us και e-um λήγοντα ονόματα και στους εις eunt λήγοντες ρηματικούς tύπους, όπου το u ανήκει στην κατάληξη: e.g. aure-us, horre-um, -eunt, ad-eunt, neque-eunt. 7. Στη μεταγενέστερη λατινική γλώσσα πολλές φορές είναι δυνατόν οι δύο αυτοί φθόγγοι να ενωθούν σε έναν (έτσι κυρίως διαφοροποιείται η δημώδης από τη λόγια γλώσσα), e.g. caupo, -onis & cōpo, -onis.

20 24 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας Β ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΣΥΜΦΩΝΩΝ 6 Τα σύμφωνα και στην λατινική γλώσσα διαιρούνται σε: α) Άφωνα (mutae): b, c, d, g, p, q, t. β) Υγρά (liquidae): l, r. γ) Έρρινα (nasales): m, n. δ) Συριστικά ή ηχηρά (sibilantes ή spirantes): f, j, s, v. ε) Διπλά (duplices): x, z. t Τα άφωνα υποδιαιρούνται επίσης σε: α) Ουρανικόφωνα (gutulares): c, g, q. β) Χειλόφωνα (labiales): b, p. γ) Οδοντόφωνα (dentales): d, t. Σημειώσεις: α) Τα ελληνικά δασέα θ, φ και χ, στην λατινική γλώσσα στις λέξεις που οι Λατίνοι τις πήραν από την ελληνική αποδίδονταν με τα: th, ph, ch, τα οποία πρέπει να προφέρονται ως t, p, c και δασύ πνεύμα: e.g. Athēnae, Philochorus 8. β) Το αρκτικό ῥ της ελληνικής στην λατινική αποδιδόταν με το rh: e.g. Rhodus, rhetor και στην μέση της λέξης τα ρρ με τα: -rrh: e.g. Pyrrhus. Κανόνες συλλαβισμού της λατινικής γλώσσας 9 1. Ένα ή περισσότερα σύμφωνα, όταν είναι στην αρχή της λέξης συλλαβίζονται με το ακόλουθο φωνήεν (ή δίφθογγο), e.g. fi-li-us. 2. Ένα μόνο σύμφωνο ανάμεσα σε δυο φωνήεντα (ή διφθόγγους) συλλαβίζεται με το ακόλουθο φωνήεν (ή δίφθογγο), e.g. A-ri-sti-des. 3. Δύο σύμφωνα ανάμεσα σε δυο φωνήεντα (ή διφθόγγους) συλλαβίζονται με το ακόλουθο φωνήεν (ή δίφθογγο), όταν αρχίζει από αυτά (λατινική) λέξη, αλλιώς χωρίζονται, e.g. pa-ter-nus. 8. Το αρχαίο ελληνικό φ προφερόταν άλλοτε σαν π μετά από δασύ πνεύμα, ως πh, όχι όπως προφέρουμε αυτό οι νεώτεροι Έλληνες. γι αυτόν τον λόγο και η λατινική γλώσσα δεν απέδιδε αυτό με το f, αλλά με το ph. Το ίδιο συμβαίνει και με τις λατινογενείς γλώσσες σήμερα, πρβλ. αγγλ. phone και όχι fone. 9. Βλ. Κ. Οικονόμου, Γραμματική της Αρχαίας Ελληνικής, ΑΠΘ, Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη 1971, σελ

21 Μέρος Ι: Φθογγολογικό Τρία σύμφωνα ανάμεσα σε δυο φωνήεντα (ή διφθόγγους) συλλαβίζονται με το ακόλουθο φωνήεν ή δίφθογγο, όταν και από τα τρία αυτά σύμφωνα ή από τα δυο πρώτα αρχίζει (λατινική) λέξη. Σε διαφορετική περίπτωση χωρίζονται και το πρώτο από αυτά συλλαβίζεται με το προηγούμενο φωνήεν ή την προηγούμενη δίφθογγο. 5. Οι σύνθετες λέξεις χωρίζονται στα συνθετικά τους μέρη, αν κατά την σύνθεση δεν έχει αποβληθεί το τελικό φωνήεν του θέματος του α συνθετικού. Σε διαφορετική περίπτωση συλλαβίζονται σαν απλές λέξεις. Γ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΣΥΛΛΑΒΩΝ 7 Στη λατινική γλώσσα, επειδή τα φωνήεντα είναι όλα δίχρονα, θα πρέπει να γνωρίζουμε την ποσότητά τους, ιδιαιτέρως της παραλήγουσας, διότι από αυτήν κρίνεται ο τονισμός της εκάστης λέξεως. Οι παρακάτω γενικοί κανόνες είναι αρκετά βασικά εργαλεία στον τονισμό: 1. Φωνήεν προ άλλου φωνήεντος ή προ του h, του οποίου ακολουθεί και άλλο ένα είναι σχεδόν πάντα βραχύ 10 : e.g. filius, contraho. 2. Οι λέξεις, που έχουν ληφθεί από την ελληνική και δεν έχουν εντελώς εκλατινισθεί, τηρούν στην λατινική την ίδια ποσότητα των συλλαβών, που έχουν και στην ελληνική. Τονίζονται όμως σύμφωνα με τους κανόνες της λατινικής: e.g. Me-ne-la-us, Me-de-a, So-cra-tes. Σημείωση: Αντί των: α, ι, υ, ε, ο της ελληνικής, η λατινική έχει τα εξής: ă, ĭ, y /ŭ, ĕ, ŏ και αντί των ελληνικών: α, ι, υ, η, ω, ου, η λατινική έχει: ā, ī, ȳ/ū, ē, ō, ū. Η λατινική αντί του ῳ έχει ō ή oe: e.g. ode, αντί του ει έχει προ συμφώνου πάντοτε ī και προ φωνήεντος ē ή ī: e.g. Aristīdes, Aenēas. 3. Οι δίφθογγοι και στην λατινική γλώσσα είναι πάντα μακρές. 4. Κάθε φωνήεν προερχόμενο από συναίρεση δύο άλλων φωνηέντων είναι μακρό: e.g. cum + ago (= coago Ε cōgo). 5. Επίσης μακρό είναι και το φωνήεν με το οποίο έγινε έκπτωση συμφώνου (αναπληρωματική έκταση / αντέκταση): e.g. sīdo. 10. Vocalis ante vocalem corripitur (= φωνήεν προ φωνήεντος βραχύνεται).

22 26 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας 8 Όπως στην αρχαία ελληνική, έτσι και στην λατινική, μια συλλαβή είναι: 1. Βραχεία (syllăba brevis), αν έχει βραχύ φωνήεν πριν από άλλο φωνήεν ή πριν από το h ή πριν από απλό σύμφωνο ή είναι στο τέλος της λέξης. 2. Φύσει μακρά (syllăba natūrā longa), αν έχει μακρό φωνήεν ή δίφθογγο. 3. Θέσει μακρά (syllăba positiōne longa), αν έχει βραχύ φωνήεν πριν από δύο ή τρία σύμφωνα ή πριν από ένα διπλό. Σημείωση: Η συλλαβή που έχει βραχύ φωνήεν πριν από δυο σύμφωνα, από τα οποία το πρώτο είναι άφωνο και το δεύτερο υγρό, λαμβάνεται κανονικά ως βραχεία. Δ ΤΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 9 Στις λέξεις της λατινικής γλώσσας δεν τίθεται τόνος. Για να τονίζουμε, λοιπόν, σωστά τις λέξεις, πρέπει να γνωρίζουμε τους εξής κανόνες: 1. Όλες οι δισύλλαβες λέξεις τονίζονται στην παραλήγουσα: e.g. páter, máter, cáusa. 2. Όλες οι πολυσύλλαβες λέξεις τονίζονται στην παραλήγουσα, αν αυτή είναι μακρά φύσει ή θέσει: e.g. corō na, regī na, puélla, patérnus. Αν όμως η παραλήγουσα είναι βραχεία, τότε τονίζονται στην προπαραλήγουσα: e.g. fémĭna, pópŭlus. 10 Όταν στο τέλος κάποιας λέξης προπαροξύτονης ή παροξύτονης μετά από μακρά λήγουσα, προστεθεί μια από τις παρακάτω εγκλιτικές λέξεις: -que, -ve, -ne, -met, ο τόνος της εγκλιτικής αυτής λέξης αναβιβάζεται στην λήγουσα της προηγούμενης λέξης, η οποία διατηρεί και τον δικό της: e.g. ómnia, ómniáque, múltus, múltásque. Αν, όμως, η προηγούμενη λέξη είναι παροξύτονη και έχει την λήγουσα βραχεία, ακόμη και μετά την προσάρτηση της εγκλιτικής λέξης, ο τόνος της εγκλιτικής αποβάλλεται: e.g. músa, músaque, meliōŕăve, égŏ, égŏne, égŏmet. 11 Αντί της ψιλής ( ) της ελληνικής γλώσσας η λατινική δεν έχει κανένα σημείο: e.g. Alcibiades, aer, αντί όμως για δασεία έχει το γράμμα h: e.g. Helena, heros.

23 Μέρος Ι: Φθογγολογικό 27 Ε ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΜΕΤΡΙΚΗ 12 Επειδή στην λατινική γλώσσα, όπως και στην αρχαία ελληνική, ο ρυθμός στα ποιήματα (μετρικός ρυθμός) έχει ως βάση την ποσότητα των συλλαβών, πρέπει δηλαδή να γνωρίζουμε, όσο είναι σε μας δυνατόν, ποιες συλλαβές είναι μακρές και ποιες βραχείες. 13 Δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες που να αφορούν σε όλες τις λέξεις της λατινικής γλώσσας. Γι αυτό είναι ανάγκη να γνωρίζουμε την ποσότητα των συλλαβών κάθε λέξεως από την χρήση τους. Υπάρχουν όμως κάποιοι λίγοι κανόνες που μας διευκολύνουν πολύ στην γνώση της ποσότητας πολλών τάξεων συλλαβών. Οι κανόνες αυτοί είναι οι εξής: 1. Η συλλαβή που έχει δίφθογγο ή φωνήεν μακρό είναι φύσει μακρά (syllaba naturā longa): au-rum, be-ā-tus, rēgīna. Το φωνήεν που προκύπτει από την συναίρεση δυο φωνηέντων είναι μακρό: (nihil) nīl, (coago) cōgo, (tibiicen) tibīcen. Επίσης μακρό είναι και το φωνήεν με το οποίο εξέπεσε κάποιο σύμφωνο (αναπληρωματική έκταση): (sisdo) sīdo, (nisdus) nīdus, (sexni) sēni, (texlum) tēlum. 2. Θέσει μακρά συλλαβή (syllaba positione longa) είναι αυτή που έχει βραχύ φωνήεν, μετά το οποίο ακολουθούν δύο ή τρία σύμφωνα ή ένα διπλό: e.g. stella, ve-strum, intellexi. Σημείωση: Αν τα μετά το βραχύ φωνήεν δύο ακολουθούντα σύμφωνα είναι το πρώτο άφωνο και το δεύτερο υγρό l ή r, η συλλαβή αυτή λαμβάνεται και ως βραχεία και ως μακρά στο μέτρο (στον τονισμό πάντοτε ως βραχεία): e.g. et pri-mo simi-lis volŭ-cri post-vera vo-lūcris 3. Οι λέξεις τις οποίες η λατινική γλώσσα παρέλαβε από την ελληνική, διατηρούν την ίδια ποσότητα των συλλαβών (πλην ενίοτε της λήγουσας) και στην λατινική: ĕpĭtŏmē, Aenēas, Agēsīlāus, ăēr, rhētor. 4. Συλλαβή έχουσα φωνήεν μετά το οποίο ακολουθεί άλλη συλλαβή, που ξεκινά από φωνήεν ή h, είναι κανονικά βραχεία (vocalis ante vocalem corripitur): dĕ-us, con-tră-ho. Σημείωση: Εξαίρεση από αυτόν τον κανόνα αποτελούν τα εξής: α) Η κατάληξη ā-i της γενικής ενικού της α κλίσεως: e.g. terrāi, aulāi και της κλητικής του ενικού της β κλίσης: e.g. Gāi. β) Η κατάληξη ē-i της γενικής και της κλητικής β κλίσεως: e.g. Pompei και της γενικής και της δοτικής της ε κλίσεως, όταν προ αυτής είναι φωνήεν i: e.g. diēi, faciēi.

24 28 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας γ) Η κατάληξη ius της γενικής ενικού κάποιων επιθέτων και αντωνυμιών: e.g. solīus, totīus, illius. Στο μέτρο οι ποιητές επιτρέπουν και τα unĭus, illĭus, alterĭus. δ) Το ρήμα fīo, όπου έχει την συλλαβή fi- μακρά και προ φωνήεντος, εκτός από τον τύπο fĭt και στους τύπους μετά την συλλαβή fi- ακολουθεί er-, e.g. fiĕri, fĭerem, fiĕres. 5. Το τελικό a είναι βραχύ στα ονόματα (πλην της αφαιρετικής του ενικού της α κλίσης): e.g. mensā, donă, nomină, maioră, plură. Επίσης στο επίρρημα ita και στον σύνδεσμο quia. Σε κάθε άλλη λέξη είναι μακρό, π.χ. στις προστακτικές της α συζυγίας: e.g. amā, laudā, dā, στα αριθμητικά, e.g. trigintā, quadragintā και στα άλλα μόρια: e.g. posteā, contrā. 6. Το τελικό e είναι βραχύ: e.g. patrĕ, regĕ, gravĕ, tenetĕ, tegitĕ, amatĕ, essĕ, legerĕ, amarĕ. Σημείωση: Μακρό είναι στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) Στην αφαιρετική των ονομάτων της πέμπτης κλίσεως, e.g. rē, diē. β) Στα δευτερόκλιτα επίθετα που παράγονται από επιρρήματα, e.g. pulchrē, rectē. Εξαιρείται το benĕ και το malĕ. γ) Στο β ενικό πρόσωπο της ενεργητικής προστακτικής των ρημάτων της β συζυγίας, e.g. habē, tenē, monē, αλλά cavĕ και cavē, valē και valĕ, vidĕ και vidē. δ) Στην αφαιρετική famē και στα επιρρήματα ferē, fermē και στο επιφώνημα ohē. 7. Το τελικό i είναι μακρό, e.g. dominī, regī, legī, amarī. Βραχύ είναι μόνο στο nisĭ, quasĭ, cuĭ. Τα παρακάτω συναντώνται και ως μακρά και ως βραχέα: mihi, tibi, sibi, ibi, ubi. Στα παρακάτω είναι μακρά: ibīdem, ibīque, ubīque. 8. Το τελικό o είναι μακρό: dominō, amō, legiō, sermō, serō. Βραχύ είναι μόνο στις εξής λέξεις: egŏ, octŏ, ambŏ, citŏ, subitŏ, quandŏ, ilicŏ, modŏ. Κάποιες φορές το ο είναι βραχύ και στην ονομαστική των ονομάτων της γ κλίσεως (sermŏ, legiŏ) και στο α ενικό πρόσωπο των ρημάτων (amŏ, amabŏ). 9. Το τελικό u είναι πάντοτε μακρό, e.g. manū, cornū. 10. Οι τελικές συλλαβές των δισύλλαβων και πολυσύλλαβων λέξεων που λήγουν σε ένα μόνο σύμφωνο (εκτός από s και x) είναι βραχείες, e.g. amăt, monĕt, audĭt, illŭd, donĕc, oratŏr, animăl. 11. Οι λέξεις που λήγουν στο σύμφωνο s είναι: α. Η συλλαβή as μακρά, e.g. mensās, bonās, Arpinās, Maecenās, amās (εκτός από το anăs). Σημείωση: Στις λέξεις Iliăs, lampadăs, Cyclopăs είναι βραχεία, γιατί ελήφθησαν από την ελληνική γλώσσα. β. Η συλλαβή es είναι μακρά, e.g. nubēs, parēs, amēs, docēs. Βραχεία είναι μόνο στην ονομαστική και κλητική των ονομάτων της γ κλίσης σε es, -

25 Μέρος Ι: Φθογγολογικό 29 itis ή ĕtis, -ĭdis, e.g. milĕs (militis), pedĕs, sagĕs (sagĕtis), obsĕs (obsidis). Εξαιρούνται τα εις ies: ariēs (ariĕtis), pariēs (pariĕtis), abiēs (abiĕtis). γ. Η συλλαβή is είναι βραχεία, e.g. civĭs (ονομαστική, κλητική), patrĭs, consulĭs, legĭs. Μακρά είναι στις ακόλουθες περιπτώσεις: i) Στις πτώσεις του πληθυντικού (δοτική, αιτιατική και αφαιρετική), e.g. mensīs (δοτική και αφαιρετική), donīs, vobīs, omnīs (αιτιατική), civīs (αιτιατική). ii) Στο β ενικό πρόσωπο του ενεστώτα της οριστικής των ρημάτων της δ συζυγίας, e.g. audīs, venīs και στους τύπους: sīs, possīs, velīs, malīs, nolīs και στα vīs και malīs. Σημείωση: Στους τύπους του παρακειμένου και του συντελεσμένου μέλλοντος είναι και μακρά και βραχεία, e.g. fueris, fueritis, amaveris. iii) Στην ονομαστική των εις is, -itis των εθνικών ονομάτων, e.g. Quirīs, Samnīs. δ. η συλλαβή os είναι μακρά, e.g. puerōs, bonōs, custōs. Βραχεία είναι μόνο στα επίθετα compŏs και impŏs. ε. η συλλαβή us είναι βραχεία, e.g. clarŭs, manŭs (ονομαστική ενικού), tempŭs, pecŭs, omnibŭs, funditŭs (επίρρημα). Μακρά είναι μόνο στην γενική του ενικού και στην αιτιατική του πληθυντικού των εις us ονομάτων της τέταρτης κλίσεως, e.g. manūs, cornūs. Επίσης και στην ονομαστική των εις ūs, γεν. ūtis ή ūdis ονομάτων της γ κλίσεως, e.g. virtūs (virtūtis), iuventūs, palūs (palūdis). 12. Οι μονοσύλλαβες λέξεις που λήγουν σε φωνήεν είναι γενικά μακρές, e.g. ā, dē, mē, tē, sē, nē, prō. Βραχείες είναι μόνο οι εγκλιτικές λέξεις: -cĕ (hicĕ, hic), -nĕ (egonĕ), -que (populusquĕ), -te (tutĕ), -pse (i-psĕ), -pte (meoptĕ), -ve (quid-vĕ), οι οποίες δεν απαντούν ποτέ στον λόγο μόνες τους αλλά πάντοτε συνημμένες με άλλες λέξεις ως εγκλιτικές τους. 13. Οι μονοσύλλαβες λέξεις, οι οποίες λήγουν σε ένα απλό σύμφωνο, έχουν το φωνήεν: α. μακρό μεν, αν είναι ουσιαστικά, e.g. sōl, sāl, vēr, iūs, ōs (oris), mōs, flōs, bōs, pēs καθώς και τα επίθετα pār (impar) και το plūs. Εξαιρούνται μόνο τα cŏr, fĕl, mĕl, vĭr και ŏs (ossis). β. Βραχύ δε, αν είναι ονομαστικές ενικού αντωνυμιών ή αν είναι άκλιτα μέρη, e.g. ĭs, ĭd, quĭd, quŏt, ăb, ăd, ŏb, ĕt, pĕr. Σημειώσεις: α) Εξαιρούνται τα επιρρήματα: hīc, hūc, crās, nōn, ēn, cūr, sīc, quīn και οι αντωνυμίες bīc (ενίοτε και hīc) και hōc.

26 30 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας β) Οι εμφανιζόμενοι τύποι στην κλίση των ονομάτων ή στον σχηματισμό των ρημάτων ακολουθούν τους κανόνες που ισχύουν για τις δισύλλαβες ή πολυσύλλαβες λέξεις, e.g. μακροί: hīs, hās, hōs, quōs, quās, flēs, dās, scīs. βραχείες: dăt, flĕt, scĭt. γ) Οι προστακτικές dīc και dūc είναι μακρές, διότι και τα ρήματα dīco και dūco έχουν τις συλλαβές dī-, dū- μακρές οι προστακτικές όμως făc και fĕr είναι βραχείες, διότι και τα ρήματα făcio και fĕro έχουν τις συλλαβές fă και fĕ βραχείες. 14 Όταν οι μονοσύλλαβες προθέσεις συντεθούν με άλλη λέξη που αρχίζει από σύμφωνο, κανονικά τηρούν την μακρά τους ποσότητα, e.g. āmitto, dēmitto, ēduco, prōmitto. Σημείωση: Η πρόθεση pro- πολλές φορές βραχύνεται, μάλιστα αν συντεθεί με λέξη που αρχίζει από -f-, e.g. prŏ-nepos, prŏ-pago, prŏ-fugus, prŏ-fiteor. 15 Όταν όμως συντεθούν (εννοείται, οι μονοσύλλαβες προθέσεις) με λέξη, η οποία αρχίζει από φωνήεν ή -h- κανονικά βραχύνονται, e.g. dĕ-ambulo, dĕ-hortor, dĕ-icio, prŏ-hibeo, ακόμη έχουμε και praĕ-acutus, praĕ-ustus. 16 Τα αχώριστα μόρια dī-, sē και vē- είναι μακρά, e.g. dī-mitto, sē-pono, vē-sanus. 17 Το αχώριστο μόριο re- ή red- είναι βραχύ, e.g. rĕmitto, rĕdeo. 18 Οι Ρωμαίοι ποιητές μεταχειρίσθηκαν τους ίδιους πόδες και τα ίδια μέτρα, τα οποία είχαν μεταχειρισθεί και οι αρχαίοι Έλληνες. π.χ. ο Οβίδιος στις Μεταμορφώσεις και ο Βιργίλιος στην Αινειάδα μεταχειρίσθηκαν τον δακτυλικό εξάμετρο στίχο, τον οποίο είχε μεταχειρισθεί και ο Όμηρος στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια: ˉˉ, ˉˉ, ˉˉ, ˉˉ, ˉˉ, ˉ π.χ. ἄνδρα μοι ἔνεπε Μοῦσα πο λύτροπον ὃς μάλα πολλὰ (Ομήρου, Οδύσσεια) e.g. Αrma vi rumque ca nō Trō jae qui primus ab oris (Βιργιλίου, Αινειάδα) e.g. In nova fert ani mus mu tatas dicere formas (Οβιδίου, Μεταμορφώσεις) Και ο Οράτιος στις Ωδές μεταχειρίσθηκε μέτρα των Ελλήνων λυρικών ποιητών, Σαπφούς, Αλκαίου, Ανακρέοντος, κ.ά.

27 Μέρος Ι: Φθογγολογικό Διαφορά λατινικής από την ελληνική: Αν κάποια λέξη λήγει σε φωνήεν ή στο σύμφωνο m, η επόμενη λέξη (του ιδίου στίχου, αλλά μερικές φορές και του επομένου) ξεκινά από φωνήεν ή από το γράμμα h, τότε στην μέτρηση του στίχου αποσιωπάται (εκθλίβεται) το τελικό φωνήεν ή το σύμφωνο m μαζί με το φωνήεν που βρίσκεται πριν από αυτό. e.g. Nec quic quam nisi pondus i ners con gestaqu(e) e odem (Ovid. Metam. 1, 8) e.g. Quae post qu(am) evol vit cae coqu(e) e xemit a cervo (Ovid. Metam. 1, 24) e.g. ventu r(um) excidi o Liby ae; cic volvere Parcas (Verg. Aen. 1, 22) e.g. necd(um) eti am cau s(ae) ira rum sae vique do lores (Verg. Aen. 1, 25) e.g. O et prae sidi (um) et dulce de cus me um (Horat. Carm. 1, 1) e.g. sunt quos curricu lo pulver(em) o lympi cum (Hor. Carm. 1, 2-3) Σημειώσεις: α) Δεν αποσιωπάται (ενν. το τελικό φωνήεν ή το σύμφωνο m) μόνον όταν η προηγούμενη λέξη είναι μονοσύλλαβο επιφώνημα (όπως παραπάνω o et praesidium ), αλλά και όταν μεταξύ των δυο λέξεων μεσολαβεί στίξη ή η κυρία τομή του στίχου: e.g. Concili(a) Elysi umque colo Huc casta Si bylla (Verg. Aen. 5, 735) e.g. Quid struit aut qua spe ini mic(a) in gente mo ratur (Verg. Aen. 4, 235) β) Αν τυχόν η επόμενη λέξη είναι το es ή est, τότε μένει το φωνήεν της προηγούμενης λέξεως και αποσιωπάται το e του es ή est, e.g. homo (e)s, homo (e)st. Το ίδιο ισχύει και για την φράση dicendum (e)st.

28 32 Γραμματική της Λατινικής Γλώσσας ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΙΞΗΣ 20 Τα σημεία στίξης που χρησιμοποιούσαν οι Λατίνοι είναι τα εξής: 1. Η τελεία στιγμή (punctum) [.] 2. Το κώλο (colon) [:] 3. Το ημίκωλο (punctum et comma ή semicōlon) [;] 4. Το κόμμα (comma ή virgŭla) [,] 5. Το ερωτηματικό (signum interrogationis) [?] 6. Το επιφωνηματικό (signum exclamationis) [!] 7. Η παρένθεση (parenthĕsis) [( )] 8. Η παράγραφος (paragraphus) [ ]

Με την ευκαιρία που μάς δίνεται να παρουσιάσουμε τη Γραμματική της Λατινικής

Με την ευκαιρία που μάς δίνεται να παρουσιάσουμε τη Γραμματική της Λατινικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ευκαιρία που μάς δίνεται να παρουσιάσουμε τη Γραμματική της Λατινικής γλώσσας στο παρόν εγχειρίδιο, θελήσαμε να δώσουμε και μία Εισαγωγή με συνοπτικά στοιχεία γι αυτή τη λογοτεχνία, της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14. Διαίρεση (diaeresis) ονομάζεται το φαινόμενο, κατά το οποίο το τέλος της λέξης πέφτει σε στοιχείο που αποτελεί και τέλος μέτρου ή ποδός.

Κεφάλαιο 14. Διαίρεση (diaeresis) ονομάζεται το φαινόμενο, κατά το οποίο το τέλος της λέξης πέφτει σε στοιχείο που αποτελεί και τέλος μέτρου ή ποδός. Κεφάλαιο 14 Σύνοψη Επίμετρο: Λατινική Μετρική - Λυρικά μέτρα Προαπαιτούμενη γνώση Δεν χρειάζεται. 1. Γενικές έννοιες Πους είναι η μικρότερη ενότητα προσωδιακών στοιχείων, η οποία επαναλαμβάνεται και δημιουργεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 21 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ Λέγεται το αίτιο που εντοπίζεται σε εξωτερικές καταστάσεις, όχι σε ψυχικές συγκινήσεις και συναισθήματα. Εκφράζεται: α.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

accedo spolio, vaco utor, potior

accedo spolio, vaco utor, potior Θ.Α. ΑΜΕΛΙ ΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Π Ι Ν Α Κ Ε Σ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ 1. Υποκείµενο Κατηγορούµενο - Αντικείµενο 3 2. Προσδιορισµοί 7 3. Χρήση των πτώσεων (Ονοµαστική - Γενική οτική Αιτιατική 9 Αφαιρετική)

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Γ Τμήμα: Γ θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 27 Β ΟΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ Εκφέρεται είτε με απλή αφαιρετική είτε με το σύνδεσμο quam και ομοιόπτωτα ή ομοιότροπα (όταν ο α όρος δεν κλίνεται, είναι δηλαδή επίρρημα

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Περιεχομένου Α.Π. Λατινικών Β Λυκείου

Περίγραμμα Περιεχομένου Α.Π. Λατινικών Β Λυκείου Περίγραμμα Περιεχομένου Α.Π. Λατινικών Β Λυκείου Οι μαθητές/τριες, σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα και τους Δείκτες Επιτυχίας Δείκτες Επάρκειας, επεξεργάζονται γλωσσικά διασκευασμένα κείμενα της λατινικής

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Το γερουνδιακό είναι ρηματικό επίθετο παθητικής διάθεσης (διαθέτουν, δηλαδή, όλα τα ρήματα στην παθητική φωνή καθώς και τα αποθετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η γλώσσα μας αποτελείται από λέξεις. Λέξεις μικρές ή και μεγάλες, συνηθισμένες ή ασυνήθιστες. Ο αριθμός των λέξεων της γλώσσας μας είναι τεράστιος. Η ελληνική γλώσσα είναι η πλουσιότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική προέλευση(κίνηση από τόπο) Ιδιότητα. Σημείο εκκίνησης για εκτίμηση ή κρίση Αιτία Διαιρεμένο όλο

Τοπική προέλευση(κίνηση από τόπο) Ιδιότητα. Σημείο εκκίνησης για εκτίμηση ή κρίση Αιτία Διαιρεμένο όλο ΚΕΙΜΕΝΟ 31 ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΗ Η αφαιρετική διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: α. Κυρίως αφαιρετική (αντιστοιχεί β. Οργανική αφαιρετική στη γενική της αρχαίας ελληνικής) (αντιστοιχεί στη δοτική της αρχαίας ελληνικής)

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Τα ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών.τα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Οι τελικές προτάσεις εκφέρονται πάντα με υποτακτική γιατί ο σκοπός στα Λατινικά θεωρείται υποκειμενική κατάσταση.

Οι τελικές προτάσεις εκφέρονται πάντα με υποτακτική γιατί ο σκοπός στα Λατινικά θεωρείται υποκειμενική κατάσταση. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ (κειμ.=21, 24, 25, 30, 34, 41, 46, 49) quod, quia, quoniam, quando α.με οριστική όταν η αιτιολογία είναι αντικειμενικά αποδεκτή. β.με υποτακτική: όταν η αιτιολογία είναι υποκειμενική.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Tu hominem investiga, quaeso, summaque

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Το 1991 εισήχθη στο Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

Λατινική Γραμματική ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ Α ΚΛΙΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ

Λατινική Γραμματική ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ Α ΚΛΙΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ Λατινική Γραμματική Α ΚΛΙΣΗ 1. Η πρώτη κλίση περιλαμβάνει ουσιαστικά κυρίως θηλυκού γένους και σπανιοτερα αρσενικού, τα οποία λήγουν σε -a (γεν. εν. - ae) 2. Αρσενικά είναι όσα δηλώνουν: ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός Δείγμα εξέτασης Ο νέος σχεδιασμός Περιεχόμενα I. Εισαγωγή και γενικές οδηγίες II. Προετοιμασία: θεματικές ενότητες, λεξιλόγιο και Γραμματική 1. Δομή της γραπτής εξέτασης 1.1 Κατανόηση γραπτού λόγου 1.2

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Tam prope a muris habemus hostem! Itaque cavete periculum, tutamini patriam. Opibus urbis nolite confidere. Fiduciam, quae

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΓΙΑ ΑΝΕΡΓΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝO 24 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Μετά από ρήματα που δηλώνουν ψυχικό πάθος, π.χ. gaudeo, queror, indignor κ.ά., ακολουθούν ουσιαστικές αιτιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Προμηθευτής: Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου Προσβασιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φιλολόγων Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φιλολόγων Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Ομάδα Φιλολόγων Ώθησης 1 Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΤΙΝΙΚΑ A1. ΚΕΙΜΕΝΟ Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Omnia sunt misera in bellis

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Ο. ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΝΟΥ

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Ο. ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΝΟΥ Περίοδος ονομάζεται το κομμάτι του λόγου που αρχίζει και τελειώνει σε ισχυρό σημείο στίξης (τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό). Όταν στην αρχή ή στο τέλος έχουμε άνω τελεία, μιλάμε τώρα πια για ημιπερίοδο.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ. Αρκτικοί χρόνοι στα λατινικά θεωρούνται: ο Ενεστώτας, ο Μέλλοντας, ο Παρακείµενος µε σηµασία ενεστώτα και ο Συντελεσµένος Μέλλοντας.

ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ. Αρκτικοί χρόνοι στα λατινικά θεωρούνται: ο Ενεστώτας, ο Μέλλοντας, ο Παρακείµενος µε σηµασία ενεστώτα και ο Συντελεσµένος Μέλλοντας. Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΙΣ ΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΟΙ ΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ Αρκτικοί χρόνοι στα λατινικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 03-04 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα Α. Κείμενο Θυσία για την πατρίδα ½ Εκμάθηση λεξιλογίου: εὐδαίμων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ενδεικτικές απαντήσεις Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις:

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ενδεικτικές απαντήσεις Β1: Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231 e-mail: p-e-f@otenet.gr http://www.p-e-f.gr Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των Λατινικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 013-014 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΔΙΔΑΚΤΕΣ Δειγματικές ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ δραστηριότητες ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. Ως προς το περιεχόμενό τους 1) κρίσεως ο ομιλητής θέλει να πληροφορήσει, να δηλώσει

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο γραπτός λόγος είναι μια βασική μορφή επικοινωνίας του ανθρώπου που τον βοηθά να αντλήσει, αλλά και να μεταδώσει γνώσεις και πληροφορίες. Απαραίτητη για το σκοπό αυτό είναι η κατάκτηση των δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου Πώς τροποποιούµε το µήνυµα: 1. Έγκλιση (σελ. 1) 2. Άποψη - Ποιόν Ενεργείας (σελ. 7) 3. Άρνηση - Ερώτηση (σελ. ) 4. Τροπικά (σελ. 13). Επιτονισµός και τόνος (σελ. 13) 1 1. Έγκλιση: Οριστική (+/-) Απαρέµφατο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

filiam : τη γενική ενικού annos : την αφαιρετική ενικού mendacium : τη γενική πληθυντικού quid : την ονομαστική ενικού του θηλυκού γένους istae : την

filiam : τη γενική ενικού annos : την αφαιρετική ενικού mendacium : τη γενική πληθυντικού quid : την ονομαστική ενικού του θηλυκού γένους istae : την ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΜΑÏΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα:

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα: ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα: Paucis post diebus cum Ennius ad Nasicam venisset et eum a ianua quaereret, exclamavit Nasica se domi non esse, etsi

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ ΤΩΝ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ Β ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Ο. Ε.. Β. Σηµείωση: Από το ΥΠ.Ε.Π.Θ. για το σχολικό έτος 2004 2005 σε ό,τι αφορά την ύλη

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης.

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 18 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου 2015 Διάρκεια προγράμματος: έξι (6) εβδομάδες Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. συγκεκριμένος σχεδιασμός διδακτέας και εξεταστέας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ: Περιφραστική συζυγία (Coniugatio Periphrastica) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ: Περιφραστική συζυγία (Coniugatio Periphrastica) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ: Περιφραστική συζυγία (Coniugatio Periphrastica) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Εκτός από τους συνηθισμένους περιφραστικούς τύπους των ρημάτων των 4 συζυγιών (υποτακτική Μέλλοντα, απαρέμφατο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. (Κειμ.21-27) Α ΚΕΙΜΕΝΟ

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. (Κειμ.21-27) Α ΚΕΙΜΕΝΟ ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Κειμ.21-27) Α ΚΕΙΜΕΝΟ Α1. Να μεταφράσετε στην κόλλα σας τα αποσπάσματα Β, Γ και Δ. Α.Brenno duce Galli, apud Aliam flumen deletis legionibus Romanorum, everterunt

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτικό. χρόνου. Απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις Προσοχή ουσιαστ.(σε ονομαστ.)+ἐστί ουδέτερο επιθέτου+ἐστί(π.χ. ἄξιον ἐστί) ουδέτερο μτχ.

Συντακτικό. χρόνου. Απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις Προσοχή ουσιαστ.(σε ονομαστ.)+ἐστί ουδέτερο επιθέτου+ἐστί(π.χ. ἄξιον ἐστί) ουδέτερο μτχ. Συντακτικό Υποκείμενο -οτιδήποτε έχει άρθρο -εμπρόθετος προσδιορισμός(ἀμφί+αιτ.=ποσό κατά προσέγγιση) -Υποκ.απαρεμφάτου(ταυτοπροσωπία-ετεροπροσωπία) -Υποκ.μετοχής=ίδια πτώση,γένος,αριθμό με τη μετοχή (εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑÏΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑÏΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑÏΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσµατα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Omnia sunt misera in bellis civilibus, sed nihil quam ipsa victoria:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΘΕΜΑΤΑ (ΚΕΦ )

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΘΕΜΑΤΑ (ΚΕΦ ) ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΘΕΜΑΤΑ (ΚΕΦ. 21-28) Α1. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα: Huic Arria funus ita paravit, ut ignoraretur a marito; quin immo cum illa cubiculum mariti

Διαβάστε περισσότερα

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός Δείγμα εξέτασης Ο νέος σχεδιασμός Περιεχόμενα I. Εισαγωγή και γενικές οδηγίες II. Προετοιμασία: θεματικές ενότητες, λεξιλόγιο και Γραμματική 1. Δομή της γραπτής εξέτασης 1.1 Κατανόηση γραπτού λόγου 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:

Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσµατα:

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσµατα: ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσµατα: Tyrannis omnia semper suspecta atque sollicita sunt; nullus locus amicitiae eis est.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ και Βιβλίο Γραμματικής σελ

ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ και Βιβλίο Γραμματικής σελ ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ. 32-37 και Βιβλίο Γραμματικής σελ. 146-148 Tι πρέπει να γνωρίζω: Oνοματικές και επιρρηματικές προτάσεις (σελ. 32-34) Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α. Να µεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσµατα: Qui potuisti populari hanc terram, quae te genuit atque te aluit? Non tibi ingredienti fines patriae ira cecidi? Quamvis

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 1 ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ KEIMENO Cum Octavianus post victoriam Actiacam Romam rediret, homo quidam ei occurrit corvum tenens; eum instituerat haec dicere: «Ave, Caesar,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΛΥΤΗ ΜΕΤΟΧΗ (Ablativus absolutus)

ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΛΥΤΗ ΜΕΤΟΧΗ (Ablativus absolutus) ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΛΥΤΗ ΜΕΤΟΧΗ (Ablativus absolutus) Απόλυτη είναι η μετοχή της οποίας το υποκείμενο δεν έχει καμία σχέση με τους όρους του ρήματος της πρότασης. Στα λατινικά η μετοχή αυτή, καθώς και το υποκείμενό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Στ Δημοτικού Στ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 13η Τρόποι ζωής και επαγγέλματα νησί,

Διαβάστε περισσότερα

clara voce: clariorum vocum incredibile: incredibili, incredibilium fines: finis, finium infestο animo: infestis animis domus: domui, domo penates:

clara voce: clariorum vocum incredibile: incredibili, incredibilium fines: finis, finium infestο animo: infestis animis domus: domui, domo penates: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/04-2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α. Τότε ο Σκιπίωνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ A N A K O I N Ω Σ Η

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ A N A K O I N Ω Σ Η ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ A N A K O I N Ω Σ Η Δεκτοί με κατατακτήριες εξετάσεις στο Τμήμα Φιλολογίας γίνονται μόνο με εξετάσεις. Ο αριθμός των εισακτέων για το 2015-2016 ορίζεται στους 40

Διαβάστε περισσότερα

Το αντικείμενο [τα βασικά]

Το αντικείμενο [τα βασικά] Το αντικείμενο [τα βασικά] Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με το αντικείμενο στα αρχαία ελληνικά. Παράλληλα θα δίνονται παραδείγματα και στα Νέα Ελληνικά (ΝΕ) Τι είναι το αντικείμενο; Αντικείμενο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1. Όταν οι δολοφόνοι του Καλιγούλα τον έδιωξαν (από το παλάτι), αποσύρθηκε σε μια θερινή κατοικία που το όνομά της είναι Ερμαίο. Λίγο αργότερα,

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 40. Β. Παρατηρήσεις

Μονάδες 40. Β. Παρατηρήσεις ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 27 ΜΑÏΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα:

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα: Cum Africanus in Literno esset, complures praedonum duces forte salutatum ad eum venerunt. Tum Scipio, cum se ipsum captum venisse

Διαβάστε περισσότερα

Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) :

Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) : Α. ΓΕΝΙΚΑ Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) : 1. «Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής» Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, 1998

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική, ΟΕΔΒ, εκδ. ΙΗ, σελ. 19

Γραμματική, ΟΕΔΒ, εκδ. ΙΗ, σελ. 19 Α1. 1 Όταν οι δολοφόνοι του Καλιγούλα τον έδιωξαν (από το Παλάτι), αποσύρθηκε σε μια θερινή κατοικία, που ονομάζεται Έρμαιο. Λίγο αργότερα, τρομοκρατημένος από τα νέα της σφαγής, σύρθηκε προς το λιακωτό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσµατα: Cum omnes recentem esse dixissent, «Atqui ante tertium diem» inquit «scitote

Διαβάστε περισσότερα

Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:

Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες απαντήσεις Πανελλαδικές εξετάσεις 2015 στα λατινικά

Προτεινόμενες απαντήσεις Πανελλαδικές εξετάσεις 2015 στα λατινικά Προτεινόμενες απαντήσεις Πανελλαδικές εξετάσεις 2015 στα λατινικά Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παραπάνω αποσπάσματα. (τη μετάφραση των αποσπασμάτων δεν είναι δύσκολο να τη βρει κανείς) Μ. 40

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Tyrannis omnia semper suspecta atque sollicita sunt; nullus locus amicitiae eis est. Nescio enim quis

Διαβάστε περισσότερα

Στο ρόµο Για Τις Πανελλαδικές

Στο ρόµο Για Τις Πανελλαδικές Στο ρόµο Για Τις Πανελλαδικές Η εφηµερίδα µας σε συνεργασία µε το Φροντιστήριο «ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ» από την Πέµπτη 19/2/2004 και κάθε Πέµπτη θα δηµοσιεύει προτεινόµενα θέµατα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις µε

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 40. Β. Παρατηρήσεις

Μονάδες 40. Β. Παρατηρήσεις ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑÏΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΤΙΝΙΚΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΤΙΝΙΚΑ Τετάρτη, 27 Μα ου 2009 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΤΙΝΙΚΑ A ΚΕΙΜΕΝΟ Cum omnes recentem esse dixissent, «Atqui ante tertium diem» inquit «scitote decerptam esse Carthagine. Tam prope a muris habemus

Διαβάστε περισσότερα

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών. Τα ουδέτερα ανισοσύλλαβα

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23/11/2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΓΚΥΡΤΗ ΜΑΡΙΑ ΦΡΑΓΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23/11/2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΓΚΥΡΤΗ ΜΑΡΙΑ ΦΡΑΓΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23/11/2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΓΚΥΡΤΗ ΜΑΡΙΑ ΦΡΑΓΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 1) Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται (όλα τα ουσιαστικά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ Ελληνική και Λατινική: τα θεµέλια της Ευρώπης. Κλασικές σπουδές 1. Ποιες ήταν οι κυρίαρχες γλώσσες µέσα στην απέραντη ρωµαϊκή αυτοκρατορία και ποιος

Διαβάστε περισσότερα

1.β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεµιά από τις

1.β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεµιά από τις ΤΕΤΑΡΤΗ 27 ΜΑÏΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσµατα: Cum omnes recentem esse dixissent, «Atqui ante tertium diem» inquit

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Α1. Να μεταφράσετε

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

PROF. GEORGE Th. PAVLIDIS

PROF. GEORGE Th. PAVLIDIS PROF. GEORGE Th. PAVLIDIS ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΥΠΕΠΘ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ, Σ & ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ 30-11-2015 ΠΙΝΑΚΑΣ - ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΥΠΕΠΘ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ Σ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 31 Μαΐου 2008 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΤΙΝΙΚΑ

Σάββατο, 31 Μαΐου 2008 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΤΙΝΙΚΑ Σάββατο, 31 Μαΐου 2008 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΤΙΝΙΚΑ A ΚΕΙΙΜΕΝΟ Quas ego, cupidus bene gerendi et administrandi rem publicam, semper mihi proponebam. Colendo et cogitando homines excellentes

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Α1. Να μεταφράσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ 20-01- 14 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231 e-mail: p-e-f@otenet.gr http://www.p-e-f.

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231 e-mail: p-e-f@otenet.gr http://www.p-e-f. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Πολυτεχνείου 6, 10433 Αθήνα τηλ.: 210-5243434, fax: 210-5228231 e-mail: p-e-f@otenet.gr http://www.p-e-f.gr Οι απόψεις της ΠΕΦ για τα θέματα εξετάσεων στο μάθημα των Λατινικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Το παράδειγμα αυτό παρακίνησε κάποιον παπουτσή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A. Να μεταφράσετε το παρακάτω κείμενο: Nam in sacello quodam nocte cum sororis filia persedebat expectabatque dum aliqua vox congruens proposito audiretur. Tandem puella,

Διαβάστε περισσότερα