Διαγνωστική Υστεροσκόπηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαγνωστική Υστεροσκόπηση"

Transcript

1 Ποικίλα άρθρα Διαγνωστική Υστεροσκόπηση Μ. Πασχόπουλος, Ε. Παρασκευαιδης Π. Λοιζου, Δ. Λώλης Μαιευτική/Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Υστεροσκόπηση είναι η άμεση επισκόπηση της ενδομητρικής κοιλότητας με ειδικά οπτικά όργανα. Ξεκίνησε το 1869 από τον Pantaleoni, αλλά μόλις μετά το 1971 αξιοποιήθηκε από τον Lindemann ως διαγνωστική μέθοδος εκλογής για τις διάφορες παθολογικές καταστάσεις της ενδοτραχηλικής και ενδομητρικής κοιλότητας. Η υστεροσκόπηση της δεκαετίας του '80 σαν επίτευγμα μπορεί να συγκριθεί με τη λαπαροσκόπηση της δεκαετίας του '70. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας και την απόκτηση κλινικής πείρας η υστεροσκόπηση καθιερώθηκε ως μια πρακτική μέθοδος με νέες εφαρμογές (Ι 2). ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Τα τεχνικά μέσα που απαιτούνται για να γίνει μια υστεροσκόπηση είναι το ενδοσκόπιο με κλινικούς φακούς. η φωτιστική πηγή και το μηχάνημα παροχής υγρού ή αερίου μέσου για τη διάταση της ενδομητρικής κοιλότητας. Τα ενδοσκόπια τα οποία χρησιμοποιούν σήμερα οι υστεροσκόποι. είναι ευρυγώνια με μεγάλη οπτική γωνία, που διευκολύνει την επισκόπηση, καθώς και τη φωτογράφιση ή μαγνητοσκόπηση των ευρημάτων. Χρησιμοποιούνται τρία είδη οπτικών συστημάτων (Hopkins, Lumina και Olympus). Διακρίνονται δε σε άκαμπτα, οπτικής γωνίας 00_300, και εύκαμπτα, οπτικής γωνίας , τα οποία δέχονται εξαρτήματα για λήψη βιοψίας ή μικροεπεμβάσεων. Κυρίως χρησιμοποιούνται τα άκαμπτα. επειδή τα εύκαμπτα, παρά το πλεονέκτημα της μεγάλης οπτικής γωνίας (> ), μειονεκτούν σε ποιότητα εικόνας, είναι βασικά διαγνωστικά και παρουσιάζουν δυσκολία στο να εισέλθουν στην ενδομητρική κοιλότητα, όταν η μήτρα είναι σε υπέρκαμψη. Επιπλέον είναι εξαιρετικά ευαίσθητα, όχι προσιτά στην τιμή και ενδείκνυνται κυρίως για σαλπιγγοσκόπηση (3). Η διάμετρος του διαγνωστικού υστεροσκοπίου είναι 4-5mm. Χρησιμοποιείται χωρίς γενική αναισθησία και διαστολή του τραχηλικού στομίου. Αυτός ο τύπος του υστεροσκοπίου επιτρέπει μόνο την παρατήρηση και την εμφύσηση με CO, της ενδομητρικής κοιλότητας (3,4). Πρόσφατα (1980) ο Γάλλος καθηγητής J. Hamou σε συνεργασία με την εταιρεία Storz κατασκεύασε το μικροκολποϋστεροσκόπιο, είδος ενδοσκόπιου, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα πανοραμικής και μικροσκοπικι1ς παρατήρησης. Αποτελείται από δύο οπτικούς ιι::ακούς που επιτυγχάνουν μεγεθύνσεις από 1 έως 60χ και από 20 έως 150χ αντίστοιχα. Τα δύο οπτικά συστήματα επιτρέπουν μεγεθύνσεις Ι χ για πανοραμική επισκόπηση, 20χ για λεπτομερή παρατήρηση. όπως στην κολποσκόπηση και 60χ για εξ' επαφής μικροσκόπηση των ιστών, και παρατήρηση των κυττάρων, όπου φαίνονται ο πυρήνας και το κυτταρόπλασμά τους (4, 5, 6, 7). Η φωτιστική πηγή που χρησιμοποιείται σήμερα στις υστεροσκοπήσεις είναι ψυχρού φωτισμού και ο αγωγός μετάδοσης του φωτός αποτελείται από οπτικές ίνες. Χρησιμοποιούνται λαμπτήρες από 100 έως 300 W, καθώς και φωτισμός αλογόνου για καλύτερα αποτελέσματα και μαγνητοσκόπηση. Τέλος απαιτείται μηχάνημα παροχής υγρού ή αερίου μέσου για τη διάταση της ενδομητρικής κοιλότητας. Από το 1971 καθιερώθηκε από τον Lindemann το CO" το οποίο αποτελεί ικανό αέριο 59

2 μέσο για τη διάταση της ενδομητρικής κοιλότητας. Το 1981 ο ίδιος εισήγαγε προς χρήση ένα μηχάνημα παροχής C02 με αυτόματη ρύθμιση της πιέσεως αυτού. Με πίεση παροχής mmhg η ενδομήτρια πίεση παραμένει μεταξύ 40 και 80 mmhg. Αυτό επιτρέπει τη σταθερή διάταση της ενδομήτριας κοιλότητας και μείωση του κινδύνου εμβολής από CO, για την ασθενή. Πράγματι, όταν η ενδομήτρια πίεση υπερβεί τα 150 mmhg η ροή αυτόματα μηδενίζεται (4, 7). Ο ταυτόχρονος έλεγχος πίεσης και ροής είναι το καλύτερο σύστημα ασφαλείας. Τα πιο συνήθη υγρά μέσα διάτασης της ενδομητρικής κοιλότητας είναι η δεξτράνη 32% (Hyskon ) καθώς και οι δεξτράνες 5% και 10%, οι οποίες χρησιμοποιούνται κυρίως για επεμβατικούς σκοπούς (8). Υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα όσον αφορά τη χρήση των υγρών και του CO, για τη διάταση της ενδομήτριας κοιλότητας. Το C02 πλεονεκτεί, διότι δεν αλλοιώνει τις εικόνες. αλλά απαιτεί ειδικά μηχανήματα για τον έλεγχο της ροής του και τη ρύθμιση της ενδομήτριας πίεσης. Η δεξτράνη πλεονεκτεί, διότι είναι εύκολη στη χρήση, καλός αγωγός του φωτός, δεν προκαλεί βλάβες στο περιτόναιο, είναι χαμηλού κόστους και απορροφάται αργά. Μειονεκτεί όμως λόγω του υψηλού της ιξώδους, κρυσταλλοποιείται με αποτέλεσμα να προκαλεί βλάβες στα ενδοσκόπια. Επιπλέον προκαλεί αλλεργία στην ασθενή και απαιτεί υψηλή πίεση παροχής. Επίσης η ανάμιξη της δεξτράνης με το αίμα δημιουργεί προβλήματα στην ευκρίνεια. Τέλος η δεξτρόζη (δεξτράνη 5%), αν και χαμηλού κόστους, κρίνεται ανεπαρκής για διάταση, λόγω της εύκολης διαφυγής της μέσω των ωαγωγών και του τραχηλικού στομίου (9. 10). ΤΕΧΝΙΚΗ Αφού ξεπεράστηκαν τα προβλήματα του εξοπλισμού επανήλθε και το ενδιαφέρον για τη μέθοδο της υστεροσκόπησης, το οποίο είχε ατονίσει στη δεκαετία του '70. Η μέθοδος υστεροσκόπησης κατά Siegler περιλαμβάνει τοποθέτηση της γυναίκας στο γυναικολογικό τραπέζι (διευκολύνει η ανύψωση των γλουτών κατά 5 ), αφού προηγουμένως της έχει επιβληθεί ενούρηση και στη συνέχεια γίνεται γυναικολογική εξέταση και αντισηπτική προετοιμασία του αιδοίου και του κόλπου χωρίς γενική νάρκωση ή τοπική αναισθησία. Στη συνέχεια τοποθετείται μητροσκόπιο τύπου Collin στον κόλπο, έτσι ώστε το πρόσθιο χείλος των σκελών του, χωρίς υπερπαραγω- γή, να εφάπτεται με τους κολπικούς θόλους και ο τράχηλος της μήτρας να βρίσκεται ανάμεσα στο άνοιγμά τους. Στη συνέχεια ετοιμάζεται το υστεροσκόπιο, τοποθετείται μέσα στο μεταλλικό του περίβλημα και συνδέεται με το μηχάνημα, που διοχετεύει το CO, και με τη φωτεινή πηγή. Έπειτα το υστεροσκόπιο προωθείται μέσω του έξω τραχηλικού στομίου, χωρίς να τοποθετηθεί μέσα σε μεταλλική κάψα συγκράτησης του τραχήλου της μήτρας και χωρίς διαστολή του τραχηλικού στομίου. Σε περιπτώσεις που απαιτηθεί η διαστολή του τραχηλικού στομίου, γίνεται τοπική αναισθησία και ακολουθεί διαστολή με κηρία Hegar ή εύκαμπτα κηρία Dalsace. Αφού ξεπεραστεί το εμπόδιο του έσω τραχηλικού στομίου, περιμένει ο χειριστής μερικά δευτερόλεπτα για να διαταθεί η κοιλότητα της μήτρας και ακολουθεί η επισκόπησή της. Προτιμάται η είσοδος του υστεροσκοπίου στην κοιλότητα να γίνεται κάτω από άμεσο οπτικό έλεγχο. Η επισκόπηση αρχίζει από την ενδοτραχηλική κοιλότητα, προχωρεί στο έσω τραχηλικό στόμιο, τον ισθμό και την κυρίως ενδομητρική κοιλότητα μέχρι τον πυθμένα της μήτρας. Έπειτα ελέγχονται στα πλάγια τα δύο σαλπιγγικά στόμια, τα δύο τοιχώματα και οι δύο πλάγιες επιφάνειες της κοιλότητας. Ακολουθεί έξοδος του υστεροσκοπίου, αντισηψία του τραχήλου και κόλπου και αφu.,>}εση του μητροσκοπίου. Η διάρκεια της εξέτασης δεν υπερβαίνει τα 3-4 min για έναν έμπειρο υστεροσκόπο (4,5,11,12). Πριν την εξέταση μπορεί να δοθεί στη γυναίκα θείίκή ατροπίνη (Atropine Sulfate ), διαζεπάμη lomg (Valium ), μεπεριδίνη (πεθιδίνη υδροχλωρική) 50mg ή βουτυλοβρωμιούχος υοσκίνη (Buscopan ), τα οποία αποβλέπουν στην ηρεμία και αναλγησία της ασθενούς. Μετά την εξέταση δίνεται προφυλακτική αντιβίωση για δύο ημέρες και της γίνεται σύσταση αποφυγής σεξουαλικών σχέσεων για 48 ώρες (2). Μερικές φορές όμως, ακόμη και η διαγνωστική υστεροσκόπηση απαιτεί τοπική αναισθησία, όπως προτιμάται και από τον Hamou (4, 13). Η τοπική αναισθησία γίνεται από τον ίδιο τον υστεροσκόπο. Είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις ισθμικής στένωσης, πολυπόδων διαμέτρου μεγαλύτερης από 1cm και συμφύσεων. Απαιτεί οι ασθενείς να είναι σε καλή γενική κατάσταση και να μην παρουσίασαν στο παρελθόν αλλεργία σε τοπικά αναισθητικά. Χρησιμοποιείται κυρίως ξυλοκαινη 2% (xylocaine ), που ενίεται παρατραχηλικά. Ένας άλλος τρόπος έχει προταθεί από τον Dargent (4) και χρησιμοποιείται κυρίως στην επεμβατική υστεροσκόπηση. Ενίεται 60

3 στην περιοχή του ισθμού και σε 15ιηιη βάθους στο μυομήτριο ξυλοκαίνη και οξυτοκίνη σε 7ιηΙ δόσεις των Τέλος υπενθυμίζεται, για αποφυγή επιπλοκών, η προσοχή που πρέπει να δίνεται στη λήψη του ιστορικού της ασθενούς και στον προγραμματισμό της εξέτασης. Η επιλογή του χρόνου, που θα γίνει η υστεροσκόπηση, είναι σημαντική. Σε γυναίκες παραγωγικής ηλικίας το πρώτο ήμισυ του κύκλου είναι ο καλύτερος χρόνος και κυρίως μεταξύ 6ης και 1Οης ημέρας του κύκλου. Και αυτό γιατί το έσω τραχηλικό στόμιο είναι υποτονικό και η διάβαση του υστεροσκοπίου είναι πιο εύκολη. Το ενδομήτριο στην παραγωγική φάση παρατηρείται καλύτερα υστεροσκοπικά απ' ότι στην εκκριτική. Και αυτό γιατί στην εκκριτική φάση οι μορφολογικές αλλαγές, οι ενδομήτριες εκκρίσεις και η παρουσία τραχηλικής βλέννης εμποδίζουν την υστεροσκόπηση. Επίσης μειώνεται και ο κίνδυνος να βρεθούμε μπροστά σε μια απρόσμενη εγκυμοσύνη. Σε επείγουσες περιπτώσεις και σε ασθενείς που κάνουν χρήση ορμονικών αντισυλληπτικών τα παραπάνω δεν ισχύουν. Η επισκόπηση του τραχηλικού πόρου θα πρέπει να γίνεται πριν την ωορρηξία, ενώ η διαφορική διάγνωση των υπερπλασιών του ενδομητρίου θα πρέπει να γίνεται στην εκκριτική φάση (14, 15, 16, 22). ΜΕΘΟΔΟΙΥΣΤΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ Υπάρχουν μέθοδοι υστεροσκόπησης, παγκόσμια αποδεκτοί και μη. Η κλασσική πανοραμική υστεροσκόπηση είναι η πλέον αποδεκτή. Μπορεί να είναι διαγνωστική και επεμβατική. Η εξ επαφής υστεροσκόπηση παρουσιάσθηκε το 1966 από τον Marleschki στην Ανατολική Γερμανία. Σύμφωνα μ' αυτήν τη μέθοδο δεν γίνεται διάταση της ενδομητρικής κοιλότητας. Ο ίδιος είχε δηλώσει ότι έχει καλά αποτελέσματα, αλλά η μέθοδός του δεν διαδόθηκε (17). Η υστεροενδομητροσκόπηση (Ohkawa 1980) χρησιμοποιεί ένα πανενδοσκόπιο 8mm. Απαραίτητη είναι η διαστολή του τραχηλικού στομίου υπό συνθήκες γενικής αναισθησίας. Γίνονται δύο παρατηρήσεις πρόσθια και πλάγια. Επειδή επιτυγχάνονται εκπληκτικές μεγεθύνσεις, γι' αυτό ονομάζεται και υστεροενδομικροσκόπηση. Με τη χρησιμοποίηση χρωστικών κατορθώνεται η παρατηρηση παθολογικών κυττάρων. Η μέθοδος δεν διαδόθηκε στην Ευρώπη και η χρήση της περιορίσθηκε μόνο στην Ιαπωνία (17). Η μικροκολποϋστεροσκόπηση παρουσιάστηκε από το Γάλλο Harnou το 1980 (18). Είναι πλέον μια διαδεδομένη μέθοδος για την εξέταση του τραχήλου, ενδοτραχήλου και ενδομητρίου. Χρησιμοποιεί υστεροσκόπιο μήκους 25cm και διαμέτρου 4ιηιη που πετυχαίνει μεγεθύνσεις από 1χ έως 150χ. Αποτελεί συνδυασμό κλασικής και εξ επαφής υστεροσκόπησης και επιτρέπει την εξέταση των αγγείων και κυττάρων του ενδοτραχήλου και ενδομητρίου. Επίσης διαμέσου ζωϊκής χρώσης, παράλληλα με την κολποσκόπηση, επιτρέπει την εξέταση της ζώνης μετάπλασης, όταν αυτή βρίσκεται εντός του ενδοτραχήλου (18,19). ΠΙΝΑΚΑΣΙ ΜΕΘΟΔΟΙΥΣΤΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗ πανοραμική υστεροσκόπηση (1,3) ΕΞ' ΕΠΑΦΗΣ υστεροσκόπηση: ΥΣΤΕΡΟΕΝΔΟΜΗΤΡΟΣΚΟΠΗΣΗ: ΜΙΚΡΟΚΟΛποΥΣΤΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 1966 Mαrleschki (17) 1980 Ohkαwα (17) 1980 Hαmou (4,5,6, 7) Οι ασθένειες στις οποίες ενδείκνυται η υστεροσκόπηση είναι σήμερα πλέον γνωστές και αποδεδειγμένες. Οι περισσότερες παθολογικές καταστάσεις της ενδομητρικής κοιλότητας είναι δυνατόν σημερα να διαγνωστούν με την υστεροσκόπηση σε ποσοστό κυμαινόμενο από 28,9% έως 70%, σύμφωνα με τα κριτήρια. τα οποία χρησιμοποιούνται για την επιλογή των ασθενών. Απαιραίτητη όμως θεωρείται για τη σωστή διάγνωση η παράλληλη ιστολογική επιβεβαίωση. Επίσης οι ανωμαλίες οι οποίες διαφεύγουν από τη διαγνωστική απόξεση του ενδομητρίου και τον ακτινολογικό έλεγχο (υπέρηχοι, υστεροσαλπιγγογραφία) διαγιγνώσκονται με μεγαλύτερη προσέγγιση με την υστεροσκόπηση. Πρέπει να σημειωθeί ότι η μέθοδος αυτή δεν μειώνει, ούτε αντικαθιστά οποιαδήποτε άλλη μέθοδο στη γυναικολογία (20). Οι κυριότερες διαγνωστικές δυνατότητες της υστεροσκόπησης φαίνονται στον Πίνακα ΙΙ (21, 22). Το γεγονός ότι η υστεροσκόπηση είναι απλή σαν μέθοδος, επεκτείνει το φάσμα της εφαρμογής της καθώς και της διαγνωστικής της χρησης. 61

4 ΠΙΝΑΚΑΣ 11 ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΔΙΑΓΝΩΠΙΚΗΣ γπεροσκοπησησ ΑΝΩΜΑΛΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ (AUB: Abnormal Uterin Bleeding) ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ (DUB: Disfuctional Uterin Bleeding) ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ - ΣΤΕΙΡΩΣΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ενδομητρίου ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ ενδομητρίου ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ενδομητρίου καρκινώματος Για την αρτιότερη εξέταση μέσω του υστεροσκοπίου του γεννητικού συστήματος της γυναίκας, χωρίζεται αυτό σε τρία μέρη; Ι. Τράχηλος και κολπικοί θόλοι Εδώ η υστεροσκόπηση σε χαμηλές μεγεθύνσεις συγκρίνεται με την κολποσκόπηση. Παρ' όλα αυτά η κολποσκόπηση πλεονεκτεί λόγω δυνατότητας καλύτερης εξέτασης του τραχήλου. Η εξέταση του τραχήλου μέσω του υστεροσκοπίου επηρεάζεται λόγω του οπτικού του συστήματος που παρατηρεί υπό γωνία 300. Η εξ' επαφής μικροκολποϋστεροσκόπηση όμως με μεγεθύνσεις χ 60 και χ 150 παρέχει μοναδικές εικόνες του τραχήλου και.του ενδοτραχήλου. Μετά δε από ζω'ίκή χρώση με Lugol και Κυανού του Watteπnann γίνεται και παρατήρηση των επιθηλίων. 2. Ενδοτράχηλος Ελέγχεται με την πανοραμική υστεροσκοπική εξέταση. Χρησιμοποιώντας.δε οξεικό οξύ παρατηρούμε τη ζώνη μετάπλασης όταν αυτή βρίσκεται στον ενδοτράχηλο. Με μεγαλύτερες μεγεθύνσεις στην εξ' επαφής εξέταση καθορίζουμε πόσα χιλιοστά εισέρχεται στον ενδο.τράχηλο η ζώνη μετάπλασης. σκόπηση. Πράγματι το 33 % των επισκέψεων σε γυναικολόγο έχουν αιτία μια ανώμαλη ενδομήτρια αιμορραγία. Το ποσοστό δε γίνεται 70% όταν οι γυναίκες βρίσκονται σε εμμηνόπαυση (9). Ο αιτιολογικός διαχωρισμός μιας ενδομήτριας αιμορραγίας είναι κλινικά δύσκολος, λόγω του ότι η αιμορραγία μπορεί να οφείλεται σε οργανικό ή δυσλειτουργικό αίτιο. Η ανώμαλη ενδομήτρια αιμορραγία είναι η πιο συχνή ένδειξη υστεροσκόπησης σε ποσοστό 20% έως και 80% ανάλογα με τους πιο γνωστούς υστεροσκόπους (Hamou, Siegler, Mencaglia, Scίaπa Barbot, Corson) (7, 22). Οργανικά αίτια ανώμαλης ενδομήτριας αιμορραγίας είναι οι ενδομήτριοι πολύποδες, τα υποβλεννογόνια ινομυώματα ή υπερπλασία του ενδομητρίου. Είναι ευρήματα σε ποσοστό 50% έως 70% κυρίως σε επαναλαμβανόμενες μητρορραγίες, που δεν γνωρίζουμε το αίτιο. Η υστεροσκοπική προσέγγιση αυτών των μητρορραγιών καθορίζει το αίτιο και τη θεραπεία. Έτσι αποφεύγονται επαναλαμβανόμενες αποξέσεις που δεν δίνουν ουσιαστική λύση στο πρόβλημα (23). Στο παρελθόν μοναδική διαθέσιμη μέθοδος ήταν η διαγνωστική απόξεση. Είχαμε ιστολογική διάγνωση, αλλά απαιτούσε αναισθησία και νοσηλεία της ασθενούς. Επίσης η διαγνωστική απόξεση είναι «τυφλή» μέθοδος με αποτέλεσμα να διαφεύγουν όχι μόνο οι εστιακές βλάβες, αλλά και οι εκτεταμένες ενδομήτριες βλάβες, όπως πολύποδες, ινομυώματα, νεοπλασίες. Στα στοιχεία της συγκεκριμένης βιβλιογραφίας αναφέρεται ότι οι λανθασμένες διαγνώσεις μετά από απόξεση του ενδομητρίου κυμαίνονται μεταξύ 10% και 25%. Παρ' όλα αυτά πρέπει να αναφερθεί ότι η υστεροσκοπική διάγνωση υπερπλασίας ενδομητρίου, πολύποδος, νεοπλασίας, πρέπει πάντα να επιβεβαιώνεται και ιστολογικά. Η εγκυρότητα της υστεροσκόπησης, ως διαγνωστικής μεθόδου, σε περιπτώσεις ενδομήτριου καρκινώματος είναι 100%. Σε ενδομήτρια υπερπλασία, υψηλού κινδύνου 87,5% και σε χαμηλού κινδύνου 65,2%. 3. Ενδομήτρια κοιλότητα Εδώ η πανοραμική εξέταση (ΧΙ και Χ20) καθορίζει οποιαδήποτε ενδομήτρια παθολογία. Η μικροσκοπική εξ' επαφής παρατήρηση εδώ γίνεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις λόγω του ότι απαιτεί χρόνο (6-7 min) και πιθανά ενοχλεί την εξεταζόμενη. Ανώμαλη ενδομήτρια αιμορραγία (AUB) Η πάθηση αυτή κυρίως ελέγχεται με την υστερο- Υπογονιμότητα-στείρωση Σε περιπτώσεις επίσης υπογονιμότητας-στείρωσης ενδείκνυται συχνά η υστεροσκόπηση. Βέβαια καθιερωμένες διαγνωστικές μέθοδοι, όπως η υστεροσαλπιγγογραφία (ΥΣΓ) και η ενδομήτρια βιοψία, βοηθούν στη διερεύνηση του υπογόνιμου ζευγαριού. Όμως, όταν υποψιαζόμαστε ενδομήτρια παθολογία, η απ' ευθείας οπτική εξέταση της ενδομήτριας κοιλότητας δίνει περισσότερες και καλύτερες πληρο- 62

5 φορίες για σωστή και έγκαιρη δάγνωση. Σήμερα στη διερεύνηση του μητριαίου παράγοντα η υστεροσκόπηση αποτελεί την κύρια εξέταση (24). Αν και μερικοί πιστεύουν στην ΥΣΓ ως πρώτη διαγνωστική μέθοδο, η άποψη σήμερα είναι ότι η υστεροσκόπηση έχει μεγαλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα στις περιπτώσεις ενδομήτριας παθολογίας. Σήμερα δε με την εφαρμογή της διατραχηλικής σαλπιγγοσκόπησης προσφέρει σημαντικές πληροφορίες και όσον αφορά το σαλπιγγικό παράγοντα (29). Σε σύγκριση με την ΥΣΓ η υστεροσκόπηση πλεονεκτεί, γιατί με την επισκόπηση της ενδομήτριας κοιλότητας καθορίζεται επακριβώς η παθολογία και αποφασίζεται η θεραπεία, όπως σε περίπτωση ενδομητρικών συμφύσεων. Σε 40% των περιπτώσεων διερεύνησης στειρότητας μόνο με ΥΣΓ το αποτέλεσμα ήταν ανεπαρκές, ως προς τον πλήρη καθορισμό της ενδομήτριας παθολογίας. Η υστεροσκοπική δε εξέταση των σαλπιγγικών στομίων και η σωστή λειτουργία του μητριαίου τμήματος της σάλπιγγας αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα. Με την αύξηση της ενδομήτριας πίεσης παρατηρούνται περισταλτικές κινήσεις στα σωστά λειτουργούντα σαλπιγγικά στόμια (26). Σημαντική είναι η προσφορά της υστεροσκόπησης και στις καθ' έξιν αποβολές. Η περιορισμένη σε αριθμό εργασία του Mencaglia (27) σε 24 περιπτώσεις καθ' έξιν αποβολών μόνο 9 ασθενείς είχαν φυσιολογική ενδομήτρια κοιλότητα. Η παθολογία, που συναντάται, είναι συμφύσεις, ινομυώματα, πολύποδες, υπερπλασίες και ανωμαλίες διάπλασης της μήτρας. Υπερπλασία και νεοπλασία ενδομητρίου Η υστεροσκοπική προσέγγιση των υπερπλασιών του ενδομητρίου γίνεται για να είναι δυνατόν να ταξινομηθούν σε «χαμηλού» 1'1 «υψηλού» κινδύνου, όσον αφορά τη νεοπλαστική εξέλιξή τους. Όσο δε αφορά το αδενοκαρκίνωμα του ενδομητρίου τα προγράμματα μαζικού ελέγχου, διαμέσου του υστεροσκοπίου, στοχεύουν στην έγκαιρη ανακάλυψη των προδιηθητικών αλλοιώσεων (28). Σταδιοποίηση του ενδομήτριου καρκινώματος Μέχρι σήμερα η κλασματική απόξεση αποτελούσε το μοναδικό μέσο για να σταδιοποιηθεί και ελεγχθεί η τραχηλική επέκταση του ενδομήτριου καρκινώματος. Η δυνατότητα που δίνει η υστεροσκόπηση στην απ' ευθείας εξέταση του ενδοτραχήλου και της ενδομήτριας κοιλότητας επέκτεινε τη χρήση της και στον ογκολογικό τομέα. Η αιμορραγία, καθώς και η δυσκολία αναγνώρισης του ισθμικού τμήματος σε ύπαρξη καρκινώματος του ενδομητρίου, περιορίζει τη χρήση της υστεροσκόπησης στον ογκολογικό τομέα μόνο σε πολύ έμπειρους υστεροσκόπους. Οι υστεροσκόποι θα πρέπει να ακολουθούν συγκεκριμένη τεχνική για να κάνουν σωστά την «ενδοσκοπική σταδιοποίηση» της νεοπλασίας. Με τη συγκεκριμένη αυτή σταδιοποίηση επιτυγχάνεται: α. Ανακάλυψη της νεοπλασματικής μάζας, καθορισμός των ορίων της και της μακροσκοπικής υφής της. β. Αναγνώριση του ισθμικού τμήματος και λεπτομερής υστεροσκοπική εξέταση για πιθανή επέκταση της νεοπλασίας σε αυτό το τμήμα. γ. Λήψη ικανού αριθμού κατευθυνόμενων βιοψιών, ακόμα και από τα τμήματα που η υστεροσκόπηση είναι αρνητική (29). ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ-ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Η υστεροσκόπηση είναι μια τεχνική σχετικά σίγουρη. Πλεονεκτεί δε ως μέθοδος, γιατί έχει μικρή συχνότητα επιπλοκών και είναι «χαμηλού κινδύνου» διαγνωστική ή επεμβατική μέθοδος για την ασθενή. Η επεμβατική υστεροσκόπηση παρουσιάζει βέβαια επιπλοκές, που δημιουργούνται ανάλογα με το είδος επέμβασης, που χρησιμοποιείται. Σε οποιαδήποτε στιγμή της υστεροσκόπησης μπορεί να παρουσιαστούν επιπλοκές. Και στην κλινική πράξη ο κίνδυνος είναι αντιστρόφως ανάλογος της εμπειρίας του υστεροσκόπου (30). Α ντενδείξεις Υπάρχουν απόλυτες αντενδείξεις της υστεροσκόπησης. Αυτές σταδιακά μειώνονται λόγω της απλοποιημένη ς τεχνικής. Σημαντικό είναι πριν από μια υστεροσκόπηση η λήψη λεπτομερούς ιστορικού της ασθενούς επειδή δίνει τη δυνατότητα έγκαιρου ελέγχου μιας αρχόμενης εγκυμοσύνης ή μιας πυελικής φλεγμονής σε εξέλιξη ή λανθάνουσας, που αποτελούν απόλυτες αντενδείξεις της εξέτασης (31. 32, 33). Σε περίπτωση πυελικής φλεγμονής η υστεροσκόπηση ευνοεί την εξάπλωσή της στην περιτονα'ίκή κοιλότητα, εάν δε η φλεγμονή είναι λανθάνουσα υποβηθεί την αναζωπύρωσή της. Όσον αφορά την ύπαρξη εγκυμοσύνης, που δεν 63

6 γνωρίζουμε, η υστεροσκόπηση γίνεται επικίνδυνη. Σήμερα βέβαια γίνεται διατραχηλική λήψη τροφοβλάστης και η υστεροσκόπηση δεν αποτελεί πλέον αντένδειξη. Σχετικές αντενδείξεις αποτελούν οι προηγηθείσες επεμβάσεις στη μήτρα, όπως καισαρική τομή, ινομυωματεκτομή, μητροπλαστική, ικανός αριθμός διαγνωστικών ή θεραπευτικών αποξέσεων, καθ' ότι «αδυνατίζουν» το τοίχωμα της μήτρας και μειώνεται η αντίσταση από το μυομήτριο. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο κίνδυνος διάτρησης της μήτρας είναι μεγαλύτερος και γι' αυτό η υστεροσκόπηση πρέπει να εκτελείται προσεκτικά, και όχι να αποκλείεται (34), (35). Στον Πίνακα ΠΙ φαίνονται οι σχετικές και απόλυτες αντενδείξεις της υστεροσκόπησης. ΑΠΟΛΥΤΕΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΙ ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΥΣΓΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΠΥΕΛΙΚΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ* Ακατάλληλος Εξοπλισμός Μη έμπειρος υστεροσκόπος ΣΧΕΤΙΚΕΣ Αιμορραγία από τη μήτρα σε εξέλιξη** Προηγηθείσες επεμβάσεις στη μήτρα Ευαισθησία στο μέσο διάτασης και στο αναισθητικό ΓΥΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ (ενδομητρίουτραχήλου-ωαγωγού-ωοθήκης) *** * Εξαιρούνται οι περιπτώσεις δια τραχηλικής λήψεως τροφοβλάστης ** Δυσχεραίνει την εικόνα *** Θεωρητικός κίνδυνος διαφυγής καρκινικών κυττάρων στην περιτοναϊκή κοιλότητα Πιθανά συμπτώματα, μετά από υστεροσκόπηση μπορεί να είναι ελαφρύ κοιλιακό, πυελικό άλγος, άλγος στην ωμοπλάτη και νευροσυμπαθητικές διαταραχές. Χαρακτηρίζονται από την ασθενή σαν ένα αίσθημα δυσφορίας, δυσανεξίας. Το κοιλιακό, πυελικό άλγος διαρκεί λίγα λεπτά και παρομοιάζεται ως άλγος προ της εμμήνου ρύσεως. Ο πόνος στην ωμοπλάτη παρουσιάζεται στο 6% των υστεροσκοπήσεων και οφείλεται στη διαφυγή του αερίου μέσω των ωαγωγών, στη συλλογή του αερίου υποδιαφραγματικά, όπου βρίσκονται οι νευρικές απολήξεις του δεξιού φρενικού νεύρου, και στο σύστοιχο ερεθισμό του βραχιονίου πλέγματος. Νευροσυμπαθητικές διαταραχές είναι, η ζάλη, τάση προς εμετό, εφίδρωση, ταχυκαρδία και οφείλονται σε αρχική έκφραση ερεθισμού του πνευμονογαστρικού. Επιπλοκές Υστεροσκοπικές επιπλοκές υπάρχουν τόσο στη διαγνωστική όσο και στην επεμβατική υστεροσκόπηση. Ο Πίνακας Ιv δείχνει ποιές είναι και πού παρουσιάζονται. Ι. Τραυματισμός ενδοτραχήλου ή/και μήτρας Η δυνατότητα εισόδου του υστεροσκοπίου υπό άμεση όραση μειώνει στο ελάχιστο τον κίνδυνο τραυματισμού του ενδοτραχήλου ή της ενδομητρικής κοιλότητας. Παρόλα αυτά, σε πιθανή διάτρηση της μήτρας διαχωρίζουμε τις διατρήσεις στη μέση γραμμή, από τις διατρήσεις των πλαγίων τοιχωμάτων. Ενώ η πρώτη απαιτεί προφυλακτική αντιβιοτική θεραπεία και παρακολούθηση της ασθενούς, η διάτρηση πλαγίου τοιχώματος λόγω του ότι η αιμάτωση είναι πλούσια, απαιτεί λαπαροσκόπηση για έλεγχο της ανατομικής βλάβης και πιθανώς χειρουργική αποκατάσταση της βλάβης (36, 37). Τα συμπτώματα του τραυματισμού μπορεί να είναι: - Άλγος - Ερεθισμός πνευμονογαστρικού - Πυελική φλεγμονή - Αιμορραγία (κολπική ή/και ενδοπεριτονα'ίκή) - Αιμορραγία ή αιμάτωμα του πλατέος συνδέσμου - Οξεία κοιλία Σε σπάνιες περιπτώσεις έχει αναφερθεί θάνατος της ασθενούς ως αποτέλεσμα τραυματισμού από το υστεροσκόπιο. 2. Ερεθισμός πνευμονογαστρικού Μπορεί να παρουσιασθεί ως λιποθυμία, καρδιακή αρρυθμία ως και καρδιακή ανακοπή. Είναι αποτέλεσμα του ερεθισμού των νευρικών απολήξεων του πνευμονογαστρικού που οφείλονται τόσο στη διαφυγή C02, όσο και στο ίδιο το υστεροσκόπιο κατά τη δίοδό του από τον ισθμό ή λόγω ερεθισμού στον πυθμένα της μήτρας (34). 64

7 3. Ανεξέλεγκτη υπερβολική εμφύσηση CO, Ο Lindemann πριν από την εφαρμογή και πρόταση του CO, ως μέσου διάτασης της ενδομήτριας κοιλότητας, απέδειξε με μελέτες την ασφάλεια της χρήσης του. Μετά από εμφύσηση CO, στη μηριαια φλέβα σκύλων και μετρήσεων στις.διακυμάνσεις των ηλεκτρολυτών, ΗΚΓ και του ρη ευρέθη ότι με ασφάλεια το CO, μπορ ει να χρησιμοποιηθει μέχρι looml/min (34). Σημαντικές όμως αλλοιώσεις των παραπάνω παραμέτρων υπάρχουν, όταν η εμφύσηση γινεται σε τιμές από ml/min (33). Σήμερα δεν έχουμε καμμια επιπλοκή όταν η ενδομήτρια πιεση δεν υπερβαινει τα 150 mmhg. Σε θερμοκρασια σώματος και ατμοσφαιρική πιεση, 54.1ml CO, απορροφούνται σε 100 ml αιματος, χωρις να δημιουργήσουν ιδιαίτερο πρόβλημα. Η διαφυγή του CO, στην κυκλοφορία, δημιουργει προβλήματα, όπως αρρυθμια, αλλά και καρδιακή ανακοπή. Στην ύπαρξη δε τοπικής παθολογιας, όπως υποπλασία μήτρας, κατάλοιπα φλεγμονών, όγκοι, στενώσεις ωαγωγών, που εμποδιζουν την έκπτυση της ενδομήτριας κοιλότητας, συχνά παρατηρούνται οι παραπάνω επιπλοκές. Σήμερα με τη χρήση τεχνολογιας, που ηλεκτρονικά ρυθμίζει τη ροή του CO, και την ενδομήτρια πιεση, αποφεύγονται τέτοιου ειδους επιπλοκές (38, 39). 4. Υπερβολική διαφυγή υγρού μέσου διάτασης στην κυκλοφορία Αναφέρονται στη βιβλιογραφια αναφυλλακτικό shock μετά από χρήση δεξτράνης 32 %, και υπερφόρτωση του καρδιοκυκλοφορικού συστήματος λόγω χρήσης υγρών, όπως γλυκινη και γλυκίνησορβιτόλη. Τέτοιες επιπλοκές παρουσιάζονται μετά από αλόγιστη χρήση αυτών των υγρών (> lolt ). 5. Πυελική φλεγμονή Όλοι οι ενδομήτριοι χειρισμοί μπορεί να προκαλέσουν πυελική φλεγμονή. Λανθάνουσα ενδομητριτιδα ή σαλπιγγιτιδα υστεροσκόπηση. μπορεί να οξυνθούν μετά από Η χρήση δε υγρών μέσων διάτασης, που είναι ιδανικοί φορείς μικροβιων. δημιουργεί μεγαλύτερους κινδύνους μόλυνσης και διασποράς απ' ό,τι η χρήση CO, (40). Εάν λάβουμε υπ' όψη τη σιγουρη μόλυνση του υστεροσκοπίου από το κολπικό περιβάλλον, καθώς και την αδυναμια αποστειρωσης του για τις διαδοχικές υστεροσκοπήσεις, η ελάχιστη συχνότητα πυελικών φλεγμονών, αποτελεί σιγουρα ιδιαιτερότητα. Μια ενδιαφέρουσα μελέτη του Salat Baroux και συνεργατών (40) απέδειξε τη μόλυνση του υστεροσκοπίου από το κολπικό περιβάλλον, καθώς και την ανεπάρκεια αποστειρωσης της οπτικής με εμβάπτιση της για 10 min σε ενεργοποιημένο υδατικό διάλυμα γλουταραλδεύδης (Cidex ή Evirox ή αλκοόλ. 6. Διασπορά νεοπλαστικών κυττάρων Θεωρητικά ειναι πιθανή. Σε μελέτες όμως του Mencaglia και άλλων συγγραφέων δεν υπάρχει αύξηση των μεταστάσεων σε ασθενεις με ενδομητρικό καρκινωμα, που υποβλήθηκαν σε υστεροσκόπηση (41). Σε συγκριτική μελέτη ασθενών με ενδομήτριο καρκινο που σταδιοποιήθηκαν προεγχειρητικά με υστεροσκόπηση και ΥΣΓ, και σε άλλες που δεν έγιναν οι παραπάνω εξετάσεις, αλλά αντιμετωπισθηκαν το ίδιο χειρουργικά, παρατηρήθηκε ότι η 5ετής επιβιωση της ασθενούς και η συχνότητα περιτονα'ίκών μεταστάσεων ήταν η ιδια (42). 7. Αναισθησία γενική, τοπική Συνήθως απαιτειται τοπική αναισθησία σε ποσοστό 3 % και σε περιπτώσεις τραχηλικής στένωσης ή άλγους μη υποφερτού από την ασθενή. Η γενική αναισθησια παρουσιάζει επιπλοκές, όταν συνδυάζεται με παχυσαρκία, καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια. Οι επιπλοκές της τοπικής αναισθησιας συνδυάζονται με αλλεργία στο αναισθητικό μέσο, καθώς και αρρυθμία ή καρδιακή ανακοπή, εάν το τοπικό αναισθητικό περάσει την κυκλοφορια. ΘΑΝΑΤΟΣ Πολύ σπάνια αναφέρθηκαν θάνατοι οφειλόμενοι σε υστεροσκόπηση. Οφειλεται σε καρδιακή ανακοπή λόγω ερεθισμού του πνευμονογαστρικού νεύρου, απόρροια υπερβολικής και αρρύθμιστης ροής CO,. Ο θάνατος αποτελεί τη θνητότητα της μεθόδου και όχι νοσηρότητα όπως οι επιπλοκές. Θάνατος μπορ ει να συμβεί τόσο στη διαγνωστική όσο και στην επεμβατική υστεροσκόπηση. 65

8 ΠΙΝΑΚΑΣΙV ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΥΣΓΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΟΣΚΟΠΗΣΗ - Τραυματισμός - Ερεθισμός Πνευμονογαστρικού - Υπερβολική, αρρύθμιστη εμφύσηση C02 - Διαφυγή υγρού μέσου διάτασης στην κυκλοφορία - Πυελική φλεγμονή - Διασπορά νεοπλαστικών κυττάρων - Επιπλοκές αναισθησίας - Επιπλοκές χρήσεως οργάνων ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ι. BAGGISH M.S.: L' endoscopie ginacologica ed ίl suo atrumentaήo, La clinica ostetήca e Genecologica νοl. Χ-Ν.4 pag Gynecologic History, examination and Diagnostic Procedures. CURRENC. OBST. and GYNECOLOGY pag MENCAGLIA, SCARSELLI, PERINO, CITTADINI, QUARTARARO, CATlNELLA: "L' isteroscopia oggi: tecniche e strumentazione". BOU. AIPEG Sup. νοl. 12 η. 3 Contract Fertil. Sessua1 η. 11. maggio HAMOU: ''Hysteroscopie et Microcolpohysteroscopie-Atlas et traite". Cofere ed. Endoscopie Ginec. 2ιΕ Simposio Ιηι Οιι ' HAMOU: ''Hysteroscopie et Microcolpohysteroscopie avec υη instrument nouveau: le microhysteroscope". Endoscopie Ginec. Αιιί 2ιΕ Simposio Ιηι Οιι '80 Cofere ed. ( ). 6. HAMOU-TAYLOR: "Panoramic, contact, and microcolpohysteroscopy ίη gynecologic practice". Current Problems ίη Obs. and Gynecol. νοl.6, η. 2, Οιι '82 (32). 7. SCARSELLI-MENCAGLIA-HAMOU: Attante di microisteroscopie" Corefe ed GORDON A.G., LEWIS Β.ν.: Endoscopia Ginecologica, USES Isteroscopia pag DEXEUS, LABASTlDA, SERRAT. 'Ύalue of hysteroscopy ίη the gynecologica1 practice". Endoscopia Gine. ΑΙιί 2ιΕ Simposio Ιηι. Ott. ' MACH: ''Hysteroscopy as aid Ιο diagnosis ίη female ίη fertility". Clin. Obst. Gynec. 26(2) June '83 ( ). 11. ΠΡΕΒΕΔΟΥΡΑΚΗΣ ΚΜ.: Διαγνωστική υστεροσκόπηση στο Ιατρείο. Εφηβ. Γυν. Αναπ. Εμμην. 1989,3: SIEGLER Α.Μ.: Isteroscopia Panoramica con C02. La clίnica οstetήca e Ginecologica. νοl. Χ-Ν.4 pag WAMSTEΚER C.: ''Hysteroscopy surgery" Hysteroscopy ΜΤΡ Press lίmited 1983 ( ). 14. GUBBINI, GUERRA, NASEELTI, MANCINI, MIRRA. ΟΟΝΑΤΙ Isteroscopia nello studio della steήιίta" BOLL. ALPEG Sup. νοl. 12 η.3 Contr. Fertil. Sess. η." mag. '85 ( ). 15. MENGAGLIA, PERINO. QUARTARARO, CATINELLA: "Compicazioni e ήschί ίη microisteroscopia" BOLL. ALPEG. Sup. νοl. 12 η.3 Conrt. Fertil. Sess. η.11 mag. ' PAPALARDO, MARGELLI, VENTURINI. ΤΑΝΤΙΝΙ SCARSELLI: 'Έffetί collaterali, complίcazioni e rischi della microisteroscopia". BOLL. ALPEG Sup. νοl. 12 η.3 Contr. Fert. Sess. η. II mag. '85 ( ). 17. BAGGISHI M.S.: L' isteroscopia per contatto. La clinica οstetήca e Gynecologica. νοl. Χ-Ν.4 pag ΗΑΜου J.E.: Microisteroscopia. La clinica ostetrica e Gynecologica. νοl. Χ-Ν.4 pag MENCAGLIA L., COLAFRANCESCHI Μ.. ΗΑΜου J., GILARDI G.: Testo Atlante di microcolposcopia e patologia cerνicale. Ed. ΡΟΖΙ 1992 pag SIEGLER Α.Μ.: Isteroscopia. Panoramica con C02. La clinica οstetήca e Gynecologica νοl. Χ-Ν.4 pag Therapeutic gynecologic Procedures Chapter 43. Cuπeηt Obst. and Gynecology pag MENCAGLIA L.. PERINO Α., GILARDI G.: Testo atlante di isteroscopia diagnostica Ed. POLLI pag απαοινι Ε., ALLEGRA Α., PERINO Α.: L' endoscopia ginecologica. Palermo, COFESE publisher, VALLE R.F.: Hysteroscopy ίη the eva1uation of fema1e infertility. Amer J. Obstet. Gynecol. 137:425, MARANA Ρ., MUZZII L. ed al.: Salpingoscopy: a new diagnostic Procedure ίη the Evaluation of Tubal Infertίlίty, Italiana Joumal ofobst/gyn: νοl. 4-Ν03, 1992, pag LINDEMANN H.J.: The use of C02 ίη the uteήηe cavity for hysteroscopy. Ιηι J. Fertil. 17:221, SCARSELLI G., MENCAGLIA L., ΗΑΜου J.: Atlante di microcolpoisteroscopia. Palermo, COFESE Publίsher,

9 28. RUBIN I.C.: Uteήηe endoscopy, endometroscopy with the aid of uteήηe ίnsufflation. Amer. J. Obstet. GynecoI. 10:313, MENCAGLIA L., PERINO Α., GILARDI G.: Testo Atlante di Isteroscopia dίagnostica ed oρeratorre, Edizione ΡΟΖΙ, CIΠΑDΙΝΙ Ε., ALLEGRA Α., PERINO Α.: L' endoscopia ginecologica. Palermo, COFESE publisher, SCIARRA J.J., VALLE R.F.: Hysteroscopy: a clinical eχρeήeηce with 320 patients. Amer. J. Obstet. GynecoI. 127:340, SIEGLER Α.Μ., ΚΕΜΜΑΝΝ Ε.Κ., GENTILE G.P.: Hysteroscopic procedures ίη 257 patients. Fertil. SteήΙ 25:12647, VALLE R.F.: Hysteroscopy: diagnostic and therapeutic applications. J. Reprod. Med. 20:115, 1978, 34. MENCAGLIA L., PERINO Α., QUARTARARO Ρ., CATINELLA Ε.: Conplicazioni e ήschί ίη microisteroscopia. ΒοlΙ Ass. It. Endos. Ginecol. 11:115, PARENT Β., BARBOT Β., DOEUFLEU Β.: Histeroscopie de contact. Documentation scientifique. Paήs, Labοratοήes Roland Maήe S.A. Publisher, MARCH C.M., ISRAEL R., MARCH A.D.: Hysteroscopic management of uteήηe adhesions. Amer. J. Obstet. GynecoI. 130:63, LINDEMANN H.J.: C02 hysteroscopy today. Endoscopy 11:94, SCARSELLI G., MENCAGLIA L., ΗΑΜου J.: Atlante di microcolpoisteroscopia. Palermo COFESE Publisher, TAYLOR P.J., CUMMING D.C.: Hysteroscopy ίη 100 patients. Fertil. SteήΙ 31:301, SALAT BAROUX J.: Complications ίη hysteroscopie et microcolpohysteroscopie. ίη 'ΉΥsterΟSCΟΡίe et Microcolpohysteroscopie. Atlas et Traite", Edited by J. Hamou, Palermo. COFESE Publisher, 1984, ρ GILARDI G., MENCAGLIA L.; PERINO Α.: n carcinoma endometήale ed ί suoi Ρrecursοή. Palermo, COFESE Publisher, JOHNSSON J.E.: Hysterography and diagnostic curettage ίη carcinoma of the uteήηe body. Acta Radiol. (Diagn.) 326: Ι, Διεύθυνση Αλληλογραφίας ΠΑΣΧΟΠΟΥΛΟΣ ΜΗΝΑΣ Πουτέτση Ιωάννινα Τηλ. (0651)

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες: Κλινική εμπειρία την τελευταία δεκαετία Ν. Μακρής, Ε. Βομβολάκη, Α. Αντσακλής

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων

H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων 21(4):323-327, 2009 Ανασκοπήσεις H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων Σ.Μ. Στασινού Μ. Λιτός Β. Μπασιώτου Ε. Λιάπης Στ. Αντωνίου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η υστεροσκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο:

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο: Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Β. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ Yπό την αιγίδα της EYPΩΠAΪKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ (ESGE) και της EΛΛHNIKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα O ρόλος της Υστεροσκόπησης στην ανεξήγητη υπογονιμότητα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ» 3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γυναικολογικής ενδοσκόπησης. Θεσσαλονίκη 24/05/2008

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ 1 NOVA T Ενδομήτρια Συσκευή Περιέχουσα Χαλκό ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ NOVA T Όνομα ασθενούς: Ημερομηνία τοποθέτησης: Τοποθετήθηκε από: Πρώτη επίσκεψη παρακολούθησης: Επόμενες επισκέψεις: 1. 2. 3. 4.

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΟΜΑΔΑ: Replete ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ & ΙΑΤΡΙΚΗ Στον τομέα της ιατρική η ρομποτική παίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος της ενδοουρολογίας.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος της ενδοουρολογίας. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος της ενδοουρολογίας. Η ενδοουρολογία αποτελεί μία υποειδικότητα της ουρολογίας με ιδιαίτερες ικανότητες διαγνωστικής και θεραπευτικής

Διαβάστε περισσότερα

12. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΑ

12. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΑ 12. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΑ Τα ενδομήτρια σπειράματα (Intra-Uterine Devices IUD), είναι συσκευές που τοποθετούνται στην ενδομητρική κοιλότητα και παρέχουν ασφαλή, μακροχρόνια και πλήρως αναστρέψιμη αντισύλληψη.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Γυναικολογική Νοσηλευτική Φροντίδα Κωδικός Μαθήματος: MA0321 ΜΑ0322 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Περιεγχειριτική Νοσηλευτική στη Μαιευτική Γυναικολογία Κωδικός Μαθήματος: MA0551 ΜΑ0552

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2008-2009 Αριθμ. 2179 Η ΧΡΗΣΗ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Επίπτωση παγκοσμίως 89/100.000 γυναίκες, 800.000 νέα περιστατικά ετησίως. U.S.A. 250.000 νέα περιστατικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση 22(1):47-51, 2010 Ανασκοπήσεις Γ. Πάντος 1,2 Κ. Αλμαλόγλου 2 Μ. Φράγκος 1 Α. Σόρτσης 1 Β. Ταρλατζής 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ύπαρξη σημαντικών μειονεκτημάτων που συνοδεύουν τη διαγνωστική λαπαροσκόπηση, η οποία βεβαίως

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2008

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2008 i Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 2008 iii Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ - ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Ειδική έκδοση αναλυτικών πρακτικών του

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 001 - Υγεία και Τεχνολογία. Φως και Ίνες (Οπτικές Ίνες, Ενδοσκόπηση, Λαπαροσκόπηση)

ΗΜΥ 001 - Υγεία και Τεχνολογία. Φως και Ίνες (Οπτικές Ίνες, Ενδοσκόπηση, Λαπαροσκόπηση) ΗΜΥ 001 - Υγεία και Τεχνολογία Φως και Ίνες (Οπτικές Ίνες, Ενδοσκόπηση, Λαπαροσκόπηση) Και η ιστορία της Κ.Μ. συνεχίζεται Και ενώ όλα πήγαιναν καλά για την επίδοξη τραγουδίστρια, η Κ.Μ. άρχισε να νοιώθει

Διαβάστε περισσότερα

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ 1 KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ Η μήτρα, ο κόλπος και οι ωοθήκες είναι απαραίτητα όργανα για την αναπαραγωγή της γυναίκας. Ένα στα 4.000 κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί τα έσω του σπλήνα Τα επινεφρίδια είναι άνω, πρόσθια και

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2009

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2009 i Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 2009 iii Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ - ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Ειδική έκδοση του 5ου Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΞΩ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΞΩ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 1. Κύστη Βαρθολίνειου αδένα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΞΩ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Οφείλεται στην απόφραξη των εκφορητικών πόρων Συμπτωματολογία: ευαισθησία της αντίστοιχης περιοχής, αυτόματο άλγος, δυσπαρευνία και πυρετική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ι. ΔΑΠΟΝΤΕ M.D., Dr Med (LMU Munich) F.C.O.G. (S.A.) Αν. Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας

Διευθυντής: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ι. ΔΑΠΟΝΤΕ M.D., Dr Med (LMU Munich) F.C.O.G. (S.A.) Αν. Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ MAIΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Πιστοποιημένο Ευρωπαϊκό Κέντρο Εκπαίδευσης στη Μαιευτική και Γυναικολογία από το Ευρωπαϊκό Κολλέγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα