NOMOΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "NOMOΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ"

Transcript

1 105 ΚEΦΑΛΑΙΟ 5 NOMOΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

2 106

3 107 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 5.1. Γενικά Εκτός από τους γενικούς όρους και περιορισµούς που επιβάλλονται από τον κοινό νοµοθέτη στην ιδιωτική πρωτοβουλία, προκειµένου να προστατευθεί το περιβάλλον και πέρα από τους ειδικούς όρους που µπορεί να επιβληθούν για συγκεκριµένα αναπτυξιακά έργα, κατά την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων, σοβαροί περιορισµοί προκύπτουν εδώ και αρκετά χρόνια και για δράσεις του δηµοσίου που αποσκοπούν στη στήριξη της οικονοµικής ανάπτυξης και τη δηµιουργία απασχόλησης. Το Συµβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), στα πλαίσια των αρµοδιοτήτων του για έλεγχο πράξεων της εκτελεστικής και της νοµοθετικής εξουσίας, έχει εκδώσει, ιδίως από το 1992 και εντεύθεν, σειρά αποφάσεων ή πράξεων που συνεπάγονται ακύρωση πράξεων ή προθέσεων της δηµόσιας διοίκησης - οι οποίες, κατά τεκµήριο τουλάχιστον, αποβλέπουν στη στήριξη της οικονοµικής ανάπτυξης - µε το αιτιολογικό ότι µπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο περιβάλλον, και ως εκ τούτου είναι αντισυνταγµατικές ή παράνοµες. Με τη διαδικασία δε των έκτακτων µέτρων έχει ανασταλεί από το ΣτΕ η εκτέλεση δηµόσιων έργων, λόγω πιθανολόγησης για βλάβη του περιβάλλοντος. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η αντισυνταγµατικότητα δεν αποτελεί το µόνο λόγο ακύρωσης πράξεων της δηµόσιας διοίκησης από το ΣτΕ. Το νοµικό καθεστώς σε ότι αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, εκτός από την πολυπλοκότητα του, περιλαµβάνει πολλές φορές όρους και προϋποθέσεις, η εκπλήρωση των οποίων αντιµετωπίζει µεγάλες δυσκολίες. Κάτω από την πίεση των πραγµάτων και επειδή οι αναπτυξιακές πρωτοβουλίες δεν είναι δυνατόν να αναβάλλονται επ αόριστον, έως ότου εκπληρωθούν αυτού του είδους οι όροι ή οι προϋποθέσεις, η ίδια η δηµόσια διοίκηση οδηγείται σε αποφάσεις, οι οποίες µε την αυστηρή έννοια του όρου, δεν είναι σύννοµες ή πάσχουν, πράγµα που στη συνέχεια οδηγεί στην ακύρωση ή την ανατροπή τους από το Συµβούλιο της Επικρατείας. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αλλά όχι το µόνο - είναι ο χωροταξικός σχεδιασµός. Όπως έχει παρατηρηθεί «θα µπορούσε να λεχθεί ότι το πεδίο της χωροταξίας αποτελεί προνοµιακό πεδίο για την εφαρµογή της αρχής της βιώσιµης ανάπτυξης από τη νοµολογία του ανωτάτου διοικητικού δικαστηρίου» (Ε, 2/2000, σελ. 597). 107

4 108 Ο χωροταξικός σχεδιασµός, έτσι όπως ορίζεται από την ελληνική νοµοθεσία είναι διαδικασία πολύπλοκη και χρονοβόρα. Εκτός όµως από τις δυσκολίες κατάρτισης και εφαρµογής ενός χωροταξικού σχεδίου υπάρχει και βαθύτερο πρόβληµα. Ο χωροταξικός σχεδιασµός, µε την πολύ φιλόδοξη έννοια που του αποδίδεται, όπως άλλωστε και ο συγκεντρωτικός οικονοµικός σχεδιασµός, οδηγούν σε αδιέξοδα. Η αντίληψη ότι η ανάπτυξη µπορεί και πρέπει να αποτελεί διατεταγµένη διαδικασία και η συναφής αντίληψη ότι το κράτος και οι λειτουργοί του διαθέτουν την παντογνωσία που απαιτείται για να την κατευθύνουν, έχουν αποδειχθεί ανεδαφικές. Είναι πρακτικά αδύνατο για το νοµοθέτη να προνοήσει πως θα εξελίσσονται οι ανάγκες για τις χρήσεις γης και ποιές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες θα προκύψουν και θα χρειαστεί να χωροθετηθούν, ιδιαίτερα για το πολύ µεγάλο εκείνο τµήµα του χώρους µιας χώρας του οποίου δεν γίνεται εντατική χρήση. Για τους λόγους αυτούς πλήρης χωροταξικός σχεδιασµός δεν απαντάται ακόµη και σε χώρες µε πολύ αποτελεσµατικότερη δηµόσια διοίκηση απ ότι η ελληνική. Σίγουρα δε δεν επιχειρήθηκε ούτε στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισµού. Αυτό που στην πράξη συµβαίνει σε όλες τις χώρες είναι η νοµοθέτηση όρων, προϋποθέσεων και περιορισµών στις χρήσεις της γης, κατά περίπτωση, οι οποίοι συχνά δεν προσδιορίζουν εξαντλητικά το τι επιτρέπεται αλλά περιορίζονται στον προσδιορισµό του τι δεν επιτρέπεται, έτσι ώστε να αποθαρρύνεται η µίξη ασύµβατων χρήσεων γης ή χρήσεων για τις οποίες δεν πληρούνται οι αναγκαίες συνθήκες. Οι όροι αυτοί και οι προϋποθέσεις, σε µερικές περιπτώσεις και για ορισµένες περιοχές µε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, είναι τόσο λεπτοµερείς και επακριβώς προσδιορισµένοι, ώστε να προσεγγίζουν τον πλήρη χωροταξικό σχεδιασµό. Έτσι λ.χ., αν πρόκειται για ένα παραδοσιακό οικισµό ο σχεδιασµός µπορεί να είναι πλήρης και εξαντλητικός. Αν κρίνει κανείς από το γεγονός ότι καµιά χώρα δεν διαθέτει γενικό χωροταξικό σχέδιο, που να προσδιορίζει τις χρήσεις γης σε ολόκληρη την επικράτεια της, µε τρόπο που να προκύπτει σαφώς ποιες χρήσεις επιτρέπονται και ποιες απαγορεύονται σε κάθε κοµµάτι γης, η πρακτική που µόλις αναφέρθηκε φαίνεται να είναι η µόνη εφικτή. Παρά ταύτα, κακίζεται από τους περιβαλλοντικά ακραιφνείς ως ανεπαρκές υποκατάστατο της χωροταξίας. Έτσι για τη νοµολογιακή τακτική του ΣτΕ αναφέρεται χαρακτηριστικά. «Με τη σταθερότητα του το δικαστήριο ανάπτυξε τη χωροταξία στην Ελλάδα. Πράγµατι δε µετά την συνταγµατική κατοχύρωση της στο άρθρο 24 του Συντάγµατος και το διαδικαστικό νόµο 370/1976 η χωροταξία έχει περιπέσει σε λήθη. Στη θέση της η ιοίκηση επινόησε τη «σηµειακή» χωροθέτηση έργων και δραστηριοτήτων ή προσωρινά υποκατάστατα χωροταξί- 108

5 109 ας περιορισµένης κλίµακας, όπως οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου, τα Γενικά Πολεοδοµικά Σχέδια κλπ.» ( εκλερής σελ. 547). Αν όµως η χωροταξία µε την έννοια του συνολικού σχεδιασµού για ολόκληρη της επικράτεια δεν είχε περιπέσει σε λήθη και καταρτιζόταν πράγµατι ένα τέτοιο σχέδιο θα προέκυπτε η ανάγκη για µια διαδικασία συνεχούς αναθεώρησης του, προκειµένου να επιλύονται τα συνεχή προβλήµατα που θα εγεννώντο κατά την εφαρµογή του. Και επειδή µια τέτοια διαδικασία θα αναιρούσε στην πράξη την ουσία του συνολικού χωροταξικού σχεδιασµού διατυπώνεται η άποψη ότι «πρόκειται για στρατηγικό σχεδιασµό και η τροποποίηση του επιτρέπεται µόνο µετά την πάροδο εύλογου χρόνου» ( εκλερής σελ. 562). Επειδή για πάρα πολλές περιοχές της χώρας δεν έχει καταρτιστεί χωροταξικό σχέδιο, για λόγους όπως αυτοί που προαναφέρθηκαν ή και άλλους, η χωροθέτηση αναπτυξιακών έργων σ αυτές και γενικότερα ο προσδιορισµός εκ µέρους της πολιτείας ρυθµίσεων που αφορούν στη δόµηση, ακυρούνται ή αναιρούνται από το ΣτΕ ως µη σύννοµες. Χωρίς αµφιβολία η ευθύνη για τη νοµοθέτηση πρακτικά ανεφάρµοστων όρων δεν βαρύνει τα δικαστήρια. Είναι επίσης σίγουρο ότι η µη πλήρωση νοµοθετηµένων όρων ή προϋποθέσεων δεν οφείλεται πάντοτε σε αντικει- µενική αδυναµία εφαρµογής τους αλλά και σε ολιγωρία ή αµέλεια των αρ- µόδιων δηµόσιων αρχών. Η έλλειψη λ.χ. δασολογίου ή κτηµατολογίου δεν είναι αποτέλεσµα αντικειµενικής αδυναµίας κατάρτισης τους. Συνδέεται περισσότερο µε το γεγονός ότι το κράτος δεν έχει ακόµη καταβάλει την αναγκαία προσπάθεια. Οσάκις όµως η δικαστική εξουσία δεν είναι δέσµια, όπως συµβαίνει όταν δεν υφίστανται περιθώρια ερµηνευτικής ευχέρειας, γεννάται το ερώτηµα κατά πόσον, εν ονόµατι της τυπικής νοµιµότητας, είναι σωστό να δηµιουργούνται σοβαρά κωλύµατα στην ανάπτυξη, για την ενθάρρυνση της οποίας το κράτος καταβάλλει µεγάλες προσπάθειες και δαπανά πολύ σοβαρούς πόρους, ιδιαίτερα όταν δεν διακυβεύεται άλλο, αναλόγου σηµασίας προστατευτέο αγαθό. Οι περιορισµοί στην ιδιωτική πρωτοβουλία χάριν της προστασίας του περιβάλλοντος, όπου το αγαθό αυτό αντικρούεται µε άλλα, µπορεί να ευρίσκουν τη δικαιολογία τους στο γεγονός ότι βασικό γνώµονα των δράσεων της αποτελεί το κέρδος ή το ίδιο όφελος, στο οποίο µπορεί να θυσιάζεται το περιβαλλοντικό καλό. Όπως αναφέρθηκε και στο Κεφ. 1, εδώ και αρκετές δεκαετίες έχει επισηµανθεί από την οικονοµική θεωρία το ενδεχόµενο σοβαρών αρνητικών εξωτερικών οικονοµιών (negative externalities) από την άσκηση ιδιωτικών οικονοµικών δραστηριοτήτων, η αδυναµία της ελεύθερης αγοράς να οδηγήσει σε ικανοποιητικές λύσεις στις περιπτώσεις αυτές 109

6 110 και εποµένως η ανάγκη για κρατική ρυθµιστική παρέµβαση. Στην περίπτωση όµως των δηµόσιων υπηρεσιών, και του κράτους γενικότερα, τέτοιου είδους συστηµατικό κίνητρο για περιβαλλοντικά όχι φιλική συµπεριφορά, κατά τεκµήριο τουλάχιστον, δεν υπάρχει. Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι οι πράξεις της διοίκησης δεν πρέπει να ελέγχονται από τη δικαιοσύνη για τη νοµιµότητα τους, ούτε ότι η διοίκηση δεν µπορεί να ενεργεί µερικές φορές παράνοµα είτε από αµέλεια, είτε από κακή εκτίµηση είτε ακόµη και για ιδιοτελείς σκοπούς εκ µέρους των εµπλεκόµενων δηµόσιων λειτουργών ή πολιτικών. Στην περίπτωση όµως της δηµόσιας διοίκησης το ενδεχόµενο µια ενέργεια να ορµάται από την ανάγκη να εκπληρώσει το κράτος άλλες συνταγµατικά επιβαλλόµενες υποχρεώσεις του, πλην της προστασίας του περιβάλλοντος, πρέπει να εξετάζεται σοβαρά και η σηµασία τυχόν άλλων προστατευτέων αγαθών να συσταθµίζεται δεόντως, πριν η ενέργεια κηρυχθεί ακυρωτέα, ως επιβλαβής για το περιβάλλον. Την συστάθµιση αυτή επιβάλλει και το Σύνταγµα. (άρθρο 25, παρ.2). Σκοπός της παρούσας µελέτης - όπως και των άλλων που δηµοσιεύονται στη σειρά αυτή είναι η εξέταση της οικονοµικής κυρίως πλευράς θεµάτων που άπτονται των δραστηριοτήτων παροχής τουριστικών υπηρεσιών και της τουριστικής ανάπτυξης. Η καθαρά νοµική αξιολόγηση της τακτικής που ακολουθεί το ΣΕ εκφεύγει των δυνατοτήτων και των ορίων της παρούσας µελέτης. Από την τακτική όµως αυτή είτε το αντιλαµβάνονται οι αποφασίζοντες είτε όχι -εγείρονται πολύ σοβαρά οικονοµικά θέµατα ως προς την τουριστική ανάπτυξη, τα οποία χρήζουν εξετάσεως Τάσεις κηδεµόνευσης της εκτελεστικής και της νοµοθετικής εξουσίας από το ΣτΕ σε θέµατα προστασίας του περιβάλλοντος Μια πρώτη γενική διαπίστωση είναι ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ υποδηλώνουν µια αποφασιστική αλλαγή τακτικής, ιδίως από το 1992 και εντεύθεν, σε ότι αφορά τη σηµασία που αποδίδεται στο περιβαλλοντικό αγαθό. Στις προ του 1992 αποφάσεις του, το ΣΕ ήταν διστακτικό να ακυρώσει ενέργειες της διοίκησης που κατά τεκµήριο αποσκοπούσαν στην οικονοµική ανάπτυξη, επικαλούµενο λόγους προστασίας του περιβάλλοντος. «Όπως προκύπτει από σχετική στατιστική έρευνα της νοµολογίας, µέχρι το 1992 η συνεκτίµηση οικονοµικών και περιβαλλοντικών συµφερόντων κατέληγε συνηθέστερα υπέρ των πρώτων» (Ε,1/2002, σελ. 115). Από του έτους αυτού και εντεύθεν, µε σηµείο καµπής την απόφαση για την PETROLA, η τακτική µεταβλήθηκε άρδην. Με την απόφαση αυτή ακυρώθηκε πράξη της 110

7 111 διοίκησης, µε την οποίαν δινόταν άδεια εκσυγχρονισµού του διυλιστηρίου πετρελαίου της εν λόγω εταιρίας, µε το αιτιολογικό ότι µε τον εκσυγχρονισµό αυτό θα επιβαρυνόταν το περιβάλλον της περιοχής. Χωρίς καθόλου να σκοπείται η εξέταση της ουσίας αυτής της απόφασης, η οποία δεν συνδέεται µε την τουριστική ανάπτυξη, είναι χρήσιµο να σηµειωθεί ότι το εκσυγχρονισµένο διυλιστήριο θα παρήγε προϊόντα διύλισης περιβαλλοντικά ευνοϊκότερων προδιαγραφών. Για τα έτη µετά την ψήφιση του Συντάγµατος του 2001 µια τέτοια µεταβολή στη νοµολογία του Συµβουλίου Επικρατείας θα µπορούσε να βρει έρεισµα στην αυξηµένη σηµασία η οποία, όπως φαίνεται από το Κεφ. 3, αποδόθηκε στο περιβάλλον από τον συνταγµατικό νοµοθέτη. Για τα προ του 2001 όµως έτη η αλλαγή τακτικής του ΣΕ και η αυξηµένη προθυµία του να ακυρώσει πράξεις της διοίκησης, µε το αιτιολογικό ότι βλάπτουν το περιβάλλον, ήταν αυτόβουλη, αφού το νοµικό καθεστώς δεν είχε µεταβληθεί. Ανάλογα µε την περίπτωση, στον δικαστή παρέχονται κατά κανόνα ευρύτερα ή στενότερα περιθώρια για την ερµηνεία των νόµων, εντός των οποίων η άσκηση διακριτικής ευχέρειας είναι θεµιτή. Στην περίπτωση, όµως, που εξετάζεται εδώ η αλλαγή τακτικής ήταν τόσο αποφασιστική, ώστε, όπως συνάγεται και από τις αναφορές στη νοµική βιβλιογραφία, που ακολουθούν, να αφήνονται περιθώρια για να εµφιλοχωρήσει η σκέψη ότι ενίοτε το ΣΕ έχει αναλάβει, στην ουσία, πολιτική και δικαιοπλαστική πρωτοβουλία και εξουσία, αντί της δικαιοδοτικής που του ανήκει στην ελληνική έννοµη τάξη. Σηµειώνεται σχετικά ότι «το δικαστήριο προσχωρεί στη νεότερη αντίληψη περί σαφούς ηθικής, ιδεολογικής και νοµικής υπεροχής της περιβαλλοντικής προστασίας σε σχέση µε τα υπόλοιπα αγαθά και συµφέροντα. Αποτέλεσµα της επιλογής αυτής είναι η ταύτιση εκ µέρους της ανωτέρω νοµολογίας της αρχής της βιώσιµης ανάπτυξης, η οποία πράγµατι βρίσκει συνταγµατικά ερείσµατα, µε την ειδικότερη αρχή της περιβαλλοντικής αειφορίας, η οποία περιλαµβάνεται πλέον ρητά στο άρθρο 24, παρ. 1 εδ. β του ισχύοντος συντάγµατος και αποτελεί ειδικότερη έκφανση της ανωτέρω γενικής αρχής του συντάγµατος (να συνυπολογίζεται δηλ. µαζί µε την περιβαλλοντική και η οικονοµική και κοινωνική συνιστώσα της βιώσιµης ανάπτυξης). Απώτερες όµως αλλά ορατές συνέπειες της νοµολογιακής αυτής στάσης είναι η εµφάνιση θεσµικών τριβών, η πρόκληση εντάσεων και η επέλευση συγκρούσεων ανάµεσα στη δικαστική από τη µια πλευρά και τη νοµοθετική και εκτελεστική λειτουργία από την άλλη, µε ότι αυτό µπορεί να συνεπάγεται για την οµαλή λειτουργία της αρχής της διάκρισης των 111

8 112 εξουσιών. ηµιουργείται κατά τον τρόπο αυτό µια άτυπη και λανθάνουσα διασταύρωση των λειτουργιών, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε κίνηση διαδικασιών διόρθωσης Το αίτηµα εξ άλλου για δικαστικό αυτοπεριορισµό, το οποίο απορρέει πρωτίστως από τη δηµοκρατική αντίληψη περί µη κηδεµόνευσης του νοµοθέτη προβάλλει εν προκειµένω επιτακτικά» (Ε, 3/2002, σελ ). Σχετικά µε ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ για αναπτυξιακή πρωτοβουλία της διοίκησης για νησιά των Κυκλάδων παρατηρούνται και τα εξής: «Είναι προφανές, ότι στην περίπτωση αυτή το ικαστήριο υποκαθιστά τη ιοίκηση και τον νοµοθέτη στην κρίση τους περί του τι µπορεί να θεωρηθεί βιώσιµη ανάπτυξη στις µικρές νήσους. Έτσι είναι χαρακτηριστικό ότι ο σχετικός (ακυρωτικός;) έλεγχος µε βάση την αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης εισχωρεί ιδιαίτερα βαθειά στο πεδίο των ουσιαστικών εκτιµήσεων της ιοίκησης. Αποτέλεσµα είναι ο έλεγχος των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης να τείνει να καταστεί έλεγχος του περιεχοµένου απλώς της ευχέρειας αυτής, διολισθαίνοντας έτσι από έλεγχο νοµιµότητας σε έλεγχο σκοπιµότητας» (Ε 3/2002 σελ. 596). Σε καυστικότερη διατύπωση αναφέρεται σχετικά. «Από την ίδια τη νο- µολογία προκύπτει ότι η τήρηση της αρχής της βιώσιµης ανάπτυξης δεν διασφαλίζεται µέσω ενός ακυρωτικού ελέγχου κλασσικού τύπου αλλά µέσω ενός αυτοπροσδιορισµού του δικαστικού ρόλου που παραπέµπει µάλλον στον ουσιαστικό έλεγχο των διοικητικών επιλογών... πρόκειται αναµφίβολα για δικαστικό έλεγχο καινοφανούς µορφής» (.Κ.Μέλισσας, 2002, σελ ). Είναι χαρακτηριστικό ότι και το ίδιο το ΣτΕ, σε νηφαλιότερες, ίσως, στιγ- µές του, αντιλαµβανόµενο τον κίνδυνο η νοµολογιακή του τακτική να οδηγεί σε υπέρβαση των εξουσιών του, αναφέρει στο σκεπτικό της αποφάσεως του για την εκτροπή του Αχελώου ότι «η ευθεία αξιολόγηση από µέρους του δικαστηρίου συνεπειών ορισµένου έργου ή δραστηριότητας και η κρίση αν η πραγµατοποίηση του αντίκειται στην αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης εξέρχονται των ορίων του ακυρωτικού ελέγχου διότι προϋποθέτουν διαπίστωση πραγµατικών καταστάσεων, διερεύνηση τεχνικών θεµάτων, ουσιαστικές εκτιµήσεις και στάθµιση στηριζόµενη στις εκτιµήσεις αυτές. Κατ ακολουθίαν παράβαση της αρχής της βιώσιµης ανάπτυξης µπορεί να ελεγχθεί ευθέως από τον ακυρωτικό δικαστή µόνο αν από τα στοιχεία της δικογραφίας και µε βάση τα διδάγµατα της κοινής πείρας προκύπτει ότι η προκαλούµενη από το έργο ή την δραστηριότητα βλάβη για το περιβάλλον είναι µη επανορθώσιµη και έχει τέτοια έκταση και συνέπειες ώστε 112

9 113 προδήλως να αντιστρατεύεται την παραπάνω συνταγµατική αρχή» (Ε, 3/2002 σελ. 596). Και γι αυτήν όµως, την εκ πρώτης όψεως πολύ προσεκτικά διατυπωµένη θέση ως προς το ρόλο του ακυρωτικού δικαστή, έχουν διατυπωθεί σοβαρές αντιρρήσεις. Έτσι, εκφράζεται η άποψη ότι «η νοµολογία περί βιωσίµου αναπτύξεως θέτει έντονα το ζήτηµα των ορίων του ακυρωτικού δικαστή. εδοµένου ότι η αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης είτε απορρέει από τη συνταγµατική διάταξη του άρθρου 24 είτε όχι, αποτελεί έννοια επιστηµονικήτεχνική της οποίας το περιεχόµενο εκφεύγει των ορίων του ακυρωτικού δικαστή είναι παρακινδυνευµένη η άποψη ότι η βιωσιµότητα είναι νοµική έννοια και το ζήτηµα αν ένα ανθρωπογενές σύστηµα µικρό ή µεγάλο είναι βιώσιµο αποτελεί σύνθετη (νοµική και πραγµατική) κρίση περί το αν το επίµαχο σύστηµα προκαλεί µείωση ή υποβάθµιση του φυσικού κεφαλαίου. Η άποψη ότι η κρίση αυτή ανήκει πλήρως στον δικαστή, υποβοηθούµενο από τυχόν υπάρχουσα µελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων αλλά και από όλα τα αποδεικτικά µέσα που αυτός ήθελε κρίνει αναγκαία (λ.χ. αυτοψία πραγµατογνωµοσύνη) δεν πείθει, δεδοµένου ότι για την αξιολόγηση της βιωσιµότητας ή µη ενός έργου η µιας δραστηριότητας δεν αρκούν οι κανόνες της λογικής και τα διδάγµατα της κοινής πείρας Απαιτούνται εξειδικευµένες επιστηµονικές-τεχνικές γνώσεις, η αιτιολόγηση των οποίων δεν µπορεί να εξαντλείται σε αυτοψίες και πραγµατογνωµοσύνες και µάλιστα κατά την απόλυτη κρίση του ακυρωτικού δικαστή, ο οποίος δεν δεσµεύεται δικονοµικά να τις διατάξει. Είναι δε αξιοσηµείωτο ότι, µε µια µόνο εξαίρεση (Petrola), ουδέποτε διατάχθηκε αυτοψία ή πραγµατογνωµοσύνη από το δικαστήριο» (Γ.Π.Σιούτη, 2003, σελ ). Απαξιωτική στάση του ΣτΕ έναντι των αγαθών της οικονοµικής και της κοινωνικής ανάπτυξης όταν αυτά αντικρούονται µε την περιβαλλοντική προστασία Αλλά και όταν οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν συνιστούν υπέρβαση εξουσίας από την πλευρά του, µε την έννοια ότι επιχειρείται η κηδεµόνευση της ιοίκησης και του νοµοθέτη, σοβαρά προβλήµατα προκύπτουν και σε σχέση µε την υποχρέωση του δικαστή να αναζητεί ισορροπία µεταξύ των διακυβευοµένων αγαθών. Όπως παρατηρείται «το σύνταγµα δεν φαίνεται να ιεραρχεί τις εν λόγω αρχές δηλ. την βιώσιµη οικονοµική ανάπτυξη, την βιώσιµη κοινωνική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική αειφορία - που συνθέτουν την ενιαία αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης... Αναζητείται έτσι διαρκώς ένα σηµείο 113

10 114 ισορροπίας µε βάση διαρκείς σταθµίσεις µεταξύ διακυβευοµένων αγαθών, αξιών και συµφερόντων» (Ε, 3/2002 σελ ). Σηµειώνεται επίσης ότι «η αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης µπορεί να δικαιολογήσει περιορισµούς στην ατοµική ελευθερία και στην ιδιωτική οικονοµική πρωτοβουλία ή στην ιδιοκτησία υπό την προϋπόθεση όµως ότι τούτο συνιστά απόρροια της συγκεκριµένης στάθµισης των διακυβευόµενων συµφερόντων και δεν παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας. Στην αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να γίνει δεκτό ότι η ατοµική ελευθερία και η ιδιωτική οικονοµική πρωτοβουλία δεν θεσπίζονται ως συνταγµατικά δικαιώµατα χάριν του φορέα τους αλλά ως λειτουργήµατα χάριν του κοινωνικού συµφέροντος το οποίο στην προκειµένη περίπτωση εµφανίζεται υπό την έκφανση της βιώσιµης ανάπτυξης. Η µετατροπή όµως των ατοµικών δικαιωµάτων σε λειτουργήµατα δεν µπορεί όπως είδαµε να συµβιβαστεί µε τον φιλελεύθερο χαρακτήρα του συντάγµατος και την αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου που αυτό κατοχυρώνει. Επιπλέον στην ίδια δικαιική στάθ- µιση υπόκειται η προστασία του περιβάλλοντος όταν συγκρούεται µε άλλες όψεις του κοινωνικούς συµφέροντος ή µε κοινωνικά δικαιώµατα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η σχετική δικαιική στάθµιση έχει ερµηνευτικό οδηγό τη διάταξη του άρθρου 25 παρ.2 του συντάγµατος, πρέπει δηλ. το αποτέλεσµα της ανωτέρω στάθµισης να αποβλέπει στην πραγµάτωση της κοινωνικής προόδου µέσα σε ελευθερία και δικαιοσύνη» (Ε, 1/2002 σελ ). Τέλος σηµειώνεται ότι «απαιτείται η in concerto στάθµιση των σχετικών διακυβευόµενων αγαθών κατά τρόπον ώστε να επιτευχθεί η µέγιστη δυνατή ισορροπία µεταξύ των τριών διαστάσεων (της βιώσιµης ανάπτυξης, δηλ. της περιβαλλοντικής, της κοινωνικής και της οικονοµικής). Αυτό ακριβώς το σηµείο της συνολικότερης διαδικασίας ελέγχου της συνταγµατικότητας των διοικητικών πράξεων µε βάση την αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης είναι εκείνο που φαίνεται να παραλείπει το δικαστήριο. (Ε, 3/2002 σελ ). Είναι σαφές τόσο από όσα αναφέρθηκαν όσο και από τα επόµενα, ότι το ΣτΕ σε πολλές από τις αποφάσεις του στις οποίες επίδικο θέµα είναι και η προστασία του περιβάλλοντος δεν ακολουθεί την συνταγµατική αρχή της συνεξέτασης όλων των διακυβευόµενων αγαθών ή συµφερόντων και της αναζήτησης της εξισορρόπησης µεταξύ τους κατά τη λήψη των αποφάσεων. Παρατηρείται ότι µετά την απόφαση για την PETROLA «το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο διαµόρφωσε σταθερή και πάγια νοµολογία, θέτοντας συχνά την αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης υπεράνω κάθε άλλης αρχής ή συµφέροντος, οικονοµικού κυρίως χαρακτήρα» (Ε, 1/2002, σελ. 112). 114

11 115 Παρατηρείται, επίσης, ότι «η νοµολογία του ΣτΕ τείνει να ταυτίσει ουσιαστικά τη συνταγµατική αρχή της βιώσιµης ανάπτυξης µε την αρχή της περιβαλλοντικής αειφορίας» και ότι «η λεγόµενη συστηµική σχολή θεωρεί ότι η προστασία του περιβάλλοντος συνιστά υπέρτερο σε σχέση µε τα υπόλοιπα έννοµο αγαθό και συνεπώς βρίσκεται υπεράνω κάθε στάθµισης» (Ε, 3/2002 σελ ). Οι εκτιµήσεις που µόλις αναφέρθηκαν καθόλου δεν φαίνεται να αποτελούν υπερβολή σε ότι αφορά την ανεξήγητη τάση του ΣτΕ να τοποθετεί το περιβαλλοντικό αγαθό υπεράνω κάθε άλλου αγαθού και να λαµβάνει µάλλον περιφρονητική και απαξιωτική στάση για τη σηµασία της οικονοµικής ανάπτυξης και της απασχόλησης. Οι δηµοσιευµένες θέσεις ενός συµβούλου επικρατείας µπορεί να µην αντανακλούν παρά µόνον τις αυστηρά προσωπικές του απόψεις. Όταν όµως πρόκειται για ιδιαιτέρως εξέχουσα προσωπικότητα στο εν λόγω χώρο - πρόκειται για τον ιδρυτή και επί σειρά ετών πρόεδρο του Πέµπτου Τµή- µατος του Συµβουλίου Επικρατείας, στο οποίο παραπέµπονται θέµατα που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος - εύλογα µπορεί κανείς να θεωρήσει ότι οι απόψεις αυτές ασκούν ευρύτερη επιρροή και ίσως εκφράζουν περισσότερους. Σε πρόσφατο δηµοσίευµα (Μ Η. εκλερής, 2000,) αναφέρονται µεταξύ άλλων «η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί τον προέχοντα δηµόσιο σκοπό κατά τη χάραξη και την υλοποίηση οποιασδήποτε δηµόσιας πολιτικής» (σελ ) «κρίσιµη σηµασία έχει η διάσωση του φυσικού κεφαλαίου του οποίου απαγορεύεται απολύτως κατ εφαρµογής της αρχής της βιωσιµότητας οιαδήποτε περαιτέρω µείωση ή υποβάθµιση» (σελ. 151) «κατά βάθος, η βιώσιµη ανάπτυξη είναι διαδικασία εξυγίανσης κράτους και κοινωνίας από όλα εκείνα τα νοµικά και οικονοµικά εµπόδια που διαστρεβλώνουν την πλήρη ταυτότητα συµφερόντων κράτους, κοινωνίας και ατόµου. Υπό την ενεστώσα κατάσταση πραγµάτων, η κακοήθης υπερπλασία της αγοράς, εν συνδυασµώ προς την καχεξία του κράτους φέρνουν συχνά σε αντιπαράθεση το γενικό προς το ιδιωτικό συµφέρον, το οικονοµικό προς το κρατικό και τον πολιτισµό εν γένει προς τη φύση» (σελ. 135) Και περαιτέρω «την τελική ευθύνη για την πραγµάτωση της βιωσίµου αναπτύξεως φέρουν τα δικαστήρια» (σελ. 136) «αποκλείεται εντελώς η ρύπανση και ο ρυπαίνων εξουδετερούται µε το οπλοστάσιο του δικαίου(άρση αδείας και ποινική κύρωση)» (σελ. 137) «η αγορά και οι παράγοντες της δεν έχουν συµπληρωµατικό ρόλο στη βιώσιµη ανάπτυξη... οι παράγοντες της αγοράς µόνο κατ ευφηµισµό αποκαλούνται εταίροι του κράτους στη βιώσιµη ανάπτυξη» (σελ. 134). 115

12 116 Αποτελεί δικαίωµα ενός συγγραφέα να διατυπώνει θέσεις, όσο ακραίες και αν θα µπορούσαν αυτές να χαρακτηριστούν από άλλους. Περισσότερο ανησυχητική είναι η τάση του συγγραφέα να διατυπώνει αφορισµούς σχετικά µε θέµατα που ανήκουν στο γνωστικό πεδίο της οικονοµικής και όχι της νοµικής επιστήµης, οι οποίοι µε βάση τα δεδοµένα της εν λόγω επιστήµης είναι παντελώς αστήρικτοι. Ως παράδειγµα αναφέρονται τα εξής: «η επικράτηση της συστηµικής σχολής της βιωσίµου αναπτύξεως σηµαίνει και το τέλος της κλασικής οικονοµικής επιστήµης» (σελ ) «η ελευθερία του διεθνούς εµπορίου άρχεται µετά τη διασφάλιση των αναγκαίων περιορισµών για την πραγµάτωση των ανωτέρω στόχων του εθνικού στρατηγικού σχεδίου βιωσίµου αναπτύξεως» (σελ. 133) «πρέπει να θεωρηθεί εντελώς απαράδεκτη και ανήθικη η ιδέα της εµπορίας αδειών ρύπανσης» (σελ. 134) Από τη σκοπιά της οικονοµικής ανάλυσης «συστηµική σχολή βιωσίµου αναπτύξεως» δεν έχει αναπτυχθεί ενώ τα περί «τέλους της κλασικής οικονοµικής επιστήµης» µόνον ως παραδοξολογία µπορεί να χαρακτηριστούν. Μια µερίδα της οικονοµικής επιστήµης δέχεται την ανάγκη ορισµένων φραγµών στο ελεύθερο εµπόριο όταν συντρέχουν ορισµένοι όροι και προϋποθέσεις, µεταξύ αυτών όµως, τουλάχιστον σύµφωνα µε τη βιβλιογραφία, δεν περιλαµβάνεται «η πραγµάτωση του εθνικού στρατηγικού σχεδίου βιωσίµου αναπτύξεως». Για την ηθική ή την ανηθικότητα µιας ρύθµισης ο καθένας µπορεί να έχει την άποψη του. Τι νόηµα έχει όµως ο χαρακτηρισµός ως απαράδεκτης µιας ρύθµισης η οποία, όπως εξηγήθηκε στο Κεφ. 1, έχει σαφή οικονοµική λογική και έχει υιοθετηθεί όχι µόνο από πολλές χώρες αλλά και διεθνές επίπεδο ως χρήσιµο εργαλείο επίτευξης περιβαλλοντικών στόχων; Στο σηµείο αυτό είναι χρήσιµο να συγκρίνει κανείς την τακτική του ΣτΕ όπως αυτή προκύπτει από τα προηγούµενα µε τη θέση της ΕΕ. Κατά την EUROSTAT «δεν γνωρίζουµε ακριβώς πως να επιτύχουµε την βιωσιµότητα και ούτε γνωρίζουµε τι είναι µη βιώσιµο. Ως εκ τούτου η προσπάθεια εξασφάλισης της βιωσιµότητας δεν οδεύει ευθέως προς αυτό τον στόχο αλλά συνίσταται στην αποσόβηση της µη βιωσιµότητας». Καθώς οι οικονοµικοί, οι κοινωνικοί και οι περιβαλλοντικοί στόχοι που απαρτίζουν το αναπτυξιακό αίτηµα µερικές φορές αντικρούονται, η ευρωπαϊκή αναπτυξιακή στρατηγική επιδιώκει «την αµοιβαία εξισορρόπηση µεταξύ των τριών διαστάσεων της ανάπτυξης δηλ. της οικονοµικής, της κοινωνικής και της περιβαλλοντικής». (Yearbook, 2004, σελ. 25). Για την παρακολούθηση της αναπτυξιακής πορείας σε ότι αφορά τη βιωσιµότητα της προτείνεται µια σειρά «δεικτών αναπτυξιακής βιωσιµότητας» 116

13 117 ( ΑΒ) ο καθένας από τους οποίους µετρά επιδόσεις σε ότι αφορά µια ή περισσότερες από τις τρείς διαστάσεις της ανάπτυξης (Eurostat, Yearbook, 2004, σελ ). Οι δείκτες αυτοί, που έχουν, ποσοτική διάσταση για να µπορεί να περιοριστεί η έκταση της αυθαιρεσίας κατά τον σχηµατισµό κρίσης και διεπιστηµονική εµβέλεια, είναι κυρίως οι εξής: Ο ρυθµός αύξησης του κατά κεφαλήν εισοδήµατος, διότι µετρά τον δυναµισµό της οικονοµίας και τις δυνατότητες της να συµβάλει στην εξύψωση της ευηµερίας του πληθυσµού και ασκεί επιρροή στη σφαίρα της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισµού, της πληθυσµιακής γήρανσης, της δηµόσιας υγείας και των παραγωγικών και καταναλωτικών προτύπων. Ποσοστό του πληθυσµού εκτεθειµένο στον κίνδυνο της φτώχειας, διότι µετρά την έκταση του προβλήµατος της φτώχειας - που µπορεί να απειλήσει την κοινωνική συνοχή - και επηρεάζει τη σφαίρα της πληθυσµιακής γήρανσης, της δηµόσιας υγείας και των παραγωγικών και καταναλωτικών προτύπων. Τα τρέχοντα και αναµενόµενα ποσοστά των ηλικιωµένων σε σύγκριση µε τον πληθυσµό των ηλικιών 15-64, διότι παρέχουν ένδειξη για τον κίνδυνο οικονοµικού εκτροχιασµού των συστηµάτων κοινωνικής ασφάλισης και κοινωνικής πρόνοιας αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα µέτρα και επηρεάζουν τη σφαίρα της οικονοµικής ανάπτυξης, της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισµού, της δηµόσιας υγείας και των παραγωγικών και καταναλωτικών προτύπων. Το προσδόκιµο ζωής κατά τη γέννηση ή το προσδόκιµο ζωής χωρίς αναπηρία, που αντανακλούν τις επιδόσεις στον τοµέα της δηµόσιας υγείας και συνδέονται µε τη σφαίρα της οικονοµικής ανάπτυξης, της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισµού, της πληθυσµιακής γήρανσης και της διαχείρισης των φυσικών πόρων. Οι εκποµπές αερίων θερµοκηπίου και η ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση ενέργειας, διότι αντανακλούν µερικές από τις περισσότερο βαρύνουσες επιπτώσεις της ανάπτυξης στο περιβάλλον. Η εγχώρια κατανάλωση υλικών σε αντιδιαστολή µε το εγχώριο προϊόν, διότι µετρά την πρόοδο προς την αποσύνδεση της ανάλωσης υλικών από την οικονοµική ανάπτυξη, η οποία αποτελεί προϋπόθεση βιωσιµότητας, µέσα από την εξοικονόµηση, την ανακύκλωση και την επαναχρησιµοποίηση και λόγω της αυξανόµενης σηµασίας των υπηρεσιών. Ο πληθυσµός των άγριων πτηνών ως µια πρώτη ένδειξη για την ποιότητα της διαχείρισης των φυσικών πόρων και για την πρόοδο σχετικά 117

14 118 µε την ανακοπή των τάσεων υποβάθµισης της βιοπικοιλότητας, που αποτελούν προϋποθέσεις για την βιωσιµότητα. Για την παρακολούθηση των εξελίξεων στο πεδίο αυτό πρέπει να συνεχιστεί η προσπάθεια επινόησης κατάλληλων δεικτών. Η κατανάλωση ενέργειας για τις µεταφορές ως µια πρώτη ένδειξη για την αποσύνδεση της οικονοµικής ανάπτυξης από τους µεταφορικούς φόρτους, η οποία αποτελεί βασική συνιστώσα της βιώσιµης ανάπτυξης. Και για το θέµα αυτό η προσπάθεια επινόησης καταλληλότερων δεικτών συνεχίζεται. Οι δείκτες αυτοί και τα πεδία ενδιαφέροντος που επηρεάζουν ή σχετικά µε τα οποία µετρούν τις εξελίξεις, καθιστούν σαφή την ευρωπαϊκή εκτίµηση για τους βασικούς παράγοντες που προσδιορίζουν την ανάπτυξη ή µπορεί να απειλήσουν την βιωσιµότητα της και παρέχουν µια σαφή εικόνα για τη λογική µε βάση την οποίαν επιζητείται µια αµοιβαία εξισορρόπηση µεταξύ των τριών βασικών διαστάσεων της ανάπτυξης. Και η λογική αυτή είναι συνεπής µε την ευρωπαϊκή δικαιική τάξη όπως αναφέρεται στο Κεφ. 2, και εντελώς διαφορετική από εκείνη την οποία, σύµφωνα µε όσα προαναφέρθηκαν, φαίνεται να ασπάζεται το ΣτΕ, το οποίο, ειρήσθω εν παρόδω, σε καµιά από τις αποφάσεις του δεν επικαλείται ούτε ένα ποσοτικό δείκτη. Οικονοµικά αστήρικτη επιχειρηµατολογία σε αποφάσεις του ΣτΕ που αφορούν την περιβαλλοντική προστασία. Εκτός από την απαξιωτική στάση έναντι των οικονοµικών αγαθών για την οποία έγινε λόγος στο προηγούµενο τµήµα, οσάκις γίνεται αναφορά στις οικονοµικές επιπτώσεις ή την οικονοµική σηµασία πράξεων η αποφάσεων της διοίκησης στο σκεπτικό αποφάσεων του ΣτΕ που αφορούν την περιβαλλοντική προστασία, η σχετική επιχειρηµατολογία είναι σε αρκετές περιπτώσεις οικονοµικά αστήρικτη. Η έκταση και η φύση του προβλήµατος µπορεί να καταστούν σαφείς µε την αναφορά σε ένα παράδειγµα. Για την ασφαλέστερη και οικονοµικότερη ηλεκτροδότηση των νήσων Άνδρου, Τήνου, Σύρου και Μυκόνου αποφασίστηκε η διασύνδεση τους µε το δίκτυο υψηλής τάσης µέσω Ευβοίας, όπου υπάρχει και ο ατµοηλεκτρικός σταθµός Αλιβερίου. Κατά το ΣτΕ ένας από τους λόγους ακύρωσης της εν λόγω απόφασης ήταν ότι «η παροχή ηλ. ρεύµατος υψηλής τάσης θα οδηγήσει σε υπέρµετρη τουριστική ανάπτυξη». Η έκταση και ο χαρακτήρας της τουριστικής ανάπτυξης σε µια περιοχή συναρτάται κατά κύριο λόγο µε την κερδοφορία των αντίστοιχων δραστηριοτήτων. Η κερδοφορία δε αυτή είναι συνάρτηση των δαπανών και των εσόδων. Θα έπρεπε λοιπόν 118

15 119 το δικαστήριο, προκειµένου να συναγάγει οποιοδήποτε συµπέρασµα για την επίδραση της παροχής ηλ. ρεύµατος µέσα από δίκτυο υψηλής τάσης στην τουριστική ανάπτυξη, να είχε εξετάσει προηγουµένως την πιθανή επίπτωση της τεχνικής αυτής λύσης στο κόστος λειτουργίας των τουριστικών µονάδων. Και για το σκοπό αυτό θα έπρεπε επίσης, προγενέστερα, το δικαστήριο να είχε εξετάσει τον πιθανό αντίκτυπο της εν λόγω τεχνικής λύσης στο κόστος παραγωγής και διανοµής του ηλ. ρεύµατος εκ µέρους του προµηθευτή καθώς επίσης και την πιθανή σχέση µεταξύ του κόστους του προµηθευτή και της τιµολογιακής του πολιτικής. Μόνο µέσα από µια τέτοια εξέταση θα µπορούσε να συναχθούν βάσιµα συµπεράσµατα για την επίδραση της κρινόµενης λύσης στην τιµή του ηλ. ρεύµατος σε σύγκριση µε την πρότερη κατάσταση και εποµένως και την επίπτωση της στο κόστος λειτουργίας των τουριστικών µονάδων και στην κερδοφορία τους. Αλλά και χωρίς να υπεισέλθει κανείς σε λεπτοµερέστερους υπολογισµούς και µε βάση µόνο στοιχειώδεις γνώσεις για τη σύνθεση των δαπανών των τουριστικών µονάδων θα µπορούσε να καταλήξει σε αρκετά βάσιµα συ- µπεράσµατα. Η δαπάνη για ηλ. ρεύµα αποτελεί πολύ µικρό ποσοστό των συνολικών δαπανών λειτουργίας µιας τουριστικής µονάδας. Ως εκ τούτου µια µεταβολή στην τιµή του και γενικότερα στους τεχνικούς όρους παροχής του δεν θα µπορούσε να επηρεάσει ουσιωδώς την τουριστική κερδοφορία και εποµένως τα κίνητρα για τουριστική ανάπτυξη και την έκταση µιας τέτοιας ανάπτυξης. Σχετικά αξίζει να σηµειωθούν δυο πράγµατα. Πρώτα, ότι η τουριστική ανάπτυξη των νησιών αποτελεί πολιτική του ελληνικού κράτους, η οποία υποστηρίζεται, µεταξύ άλλων, και µε πολύ σοβαρά ποσά µέσω επιδοτήσεων και επιχορηγήσεων µε βάση τον εκάστοτε αναπτυξιακό νόµο καθώς και µε παρεµφερείς ενέργειες που συγχρηµατοδοτούνται από τα διαδοχικά Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης. εύτερο, ότι, αν αρκούσε η παροχή ρεύµατος υψηλής τάσης για να προκληθεί τουριστική ανάπτυξη, και µάλιστα ως εκ περισσού, τότε το κράτος θα µπορούσε να µεταχειριστεί αυτή τη µέθοδο και να εξοικονοµήσει τα µεγάλα ποσά που δαπανά για την ενίσχυση των τουριστικών κινήτρων. Είναι προφανές ότι ο κίνδυνος να προκύψει «αγρία τουριστική ανάπτυξη» ως αποτέλεσµα του τεχνικού τρόπου τροφοδοσίας των νησιών για τα οποία πρόκειται µε ηλ. ρεύµα υπήρχε µόνο στην φαντασία των δικαστών. Χωρίς καµιά αναφορά στο σκεπτικό του στις εµπλεκόµενες οικονοµικές παραµέτρους και µε µόνη την αναφορά σε οικονοµικά εντελώς αστήρικτους δογ- µατισµούς και γενικεύσεις το δικαστήριο κατέληξε σε πλανηµένα συµπε- 119

16 120 ράσµατα ως προς τη σχέση του συστήµατος ηλεκτροδότησης και της τουριστικής ανάπτυξης. Παρεµπόδισε έτσι την βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας της εξυπηρέτησης των νησιών από την άποψη της ηλεκτροδότησης, παρενέβη σε τεχνικά θέµατα εκτός της αρµοδιότητας του και σε σχέση µε τα οποία δεν διαθέτει τις αναγκαίες τεχνικές και οικονοµικές γνώσεις και µε την καλή πρόθεση της προστασίας του περιβάλλοντος προκάλεσε βλάβη άνευ ουσιαστικού αντικρίσµατος. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι όταν η ιοίκηση επανήλθε επιχειρηµατολογώντας ότι οι εναλλακτικές λύσεις ηλεκτροδότησης παρουσίαζαν µεγαλύτερα µειονεκτήµατα, το ικαστήριο επέµεινε και εξέδωσε και δεύτερη ακυρωτική απόφαση σχετικά µε τη Σύρο. Η προσβολή της αισθητικής του νησιωτικού χώρου από τους πυλώνες του δικτύου αποτελούσε ασφαλώς υπαρκτό πρόβληµα. Ενδεχόµενα δε και άλλες πλευρές της απόφασης της ιοίκησης θα µπορούσαν να επανεξεταστούν, έτσι ώστε να εξασφαλιστούν τα πλεονεκτήµατα της λύσης µε ταυτόχρονο περιορισµό των µειονεκτηµάτων της. Όπως όµως εξηγήθηκε, το ικαστήριο σε αρκετές περιπτώσεις δεν ακολουθεί την τακτική της αναζήτησης λύσεων συγκερασµού µε τη συστάθµιση της σηµασίας όλων των εµπλεκόµενων αγαθών και τηρεί περιφρονητική στάση έναντι της οικονο- µικής και της τεχνικής επιχειρηµατολογίας, όταν µε αυτή µπορεί να αποδυναµωθεί η περιβαλλοντική διάσταση του εξεταζόµενου θέµατος Η αρχή της ήπιας ανάπτυξης των ευπαθών οικοσυστηµάτων και η σηµασία της για το νησιωτικό τουρισµό Έννοια κλειδί στη ελληνική νοµοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος, µετά τη δηµοσίευση του Συντάγµατος του 2001 είναι, η αειφορία. Οσάκις προκύπτουν θέµατα συνταγµατικότητας των νόµων, η νοµοθετική εξουσία µπορεί να δίνει αυθεντική ερµηνεία, µέσα από νέο νόµο ή τροποποίηση του προηγούµενου. Όταν όµως πρόκειται για συνταγµατικές διατάξεις, τέτοιου είδους αυθεντική ερµηνεία δεν χωρεί και το Συµβούλιο της Επικρατείας έχει το ερµηνευτικό µονοπώλιο. Με βάση το µονοπώλιο αυτό το δικαστήριο έχει την ευχέρεια να δίνει στην εξαιρετικά γενική και αόριστη αυτή έννοια - για την οποίαν έχει παρατηρηθεί ότι «υφίστανται συχνά σύγχυση ως προς το κανονιστικό περιεχόµενο και της λειτουργία της» (Ε 3/2002 σελ. 584) και σε σχέση µε την οποίαν, όπως φαίνεται από όσα προαναφέρθηκαν, η ΕΕ παραδέχεται ότι οι γνώσεις µας είναι περιορισµένες - ερµηνεία κατα την αποκλειστική του κρίση, θεωρώντας την ως «αυτόνοµη ηθική υπεραξία» (Ε 3/2002 σελ. 583). Το ΣτΕ όµως δεν έχει αρκεστεί σε αυτό. Από την αρχή της αειφορίας και «ως ειδικότερη έκφανση 120

17 121 της» καθιερώνει στην ουσία νοµοθετεί «την αρχή της ήπιας ανάπτυξης των ευπαθών οικοσυστηµάτων» (Ε 3/2002 σελ. 597). Έτσι εκτός από τον γενικό και αόριστο όρο της αειφορίας προστίθενται στην νέα αρχή και άλλοι δυο γενικοί και αόριστοι όροι δηλ. οι όροι ήπιος και ευπαθής. Με τον τρόπο αυτό το ΣτΕ διευρύνει ακόµη περισσότερο τα περιθώρια της ερµηνευτικής του ευχέρειας, αφού αυτό µπορεί να καθορίζει ποιά οικοσυστήµατα είναι ευπαθή και τι συνιστά στην περίπτωση τους ήπια ανάπτυξη. Είναι προφανές ότι ο βαθµός ευπάθειας µπορεί να προσεγγιστεί έγκυρα και χωρίς τον κίνδυνο αυθαιρεσίας µόνο µε βάση την περιβαλλοντική επιστήµη η δε ηπιότητα της ανάπτυξης έχει έντονη την οικονοµική διάσταση και δεν µπορεί, όπως έχει επισηµανθεί πιο πάνω, να προσεγγίζεται µόνο µε βάση την κοινή πείρα. Παρ όλα αυτά το ΣτΕ έχει αποφανθεί, χωρίς από πουθενά να προκύπτει ότι έχει εξετάσει το θέµα µε βάση τα δεδοµένα των επιστη- µών που προαναφέρθηκαν και χωρίς βεβαίως να χρησιµοποιεί κανένα ποσοτικό δείκτη, ότι τα µικρά νησιά αποτελούν ευπαθή οικοσυστήµατα στα οποία επιτρέπεται µόνον ήπια ανάπτυξη. Από τη σκοπιά της οικονοµικής ανάπτυξης των νησιών η θέση αυτή µπορεί να δηµιουργήσει σοβαρότατα προβλήµατα. Η προστασία του περιβάλλοντος ασφαλώς έχει µεγάλη σηµασία. Πολύ µεγάλη όµως σηµασία έχει και η διασφάλιση ενός ελάχιστου ποιότητας ζωής στους πληθυσµούς των νησιών. Η ποιότητα της ζωής του εντόπιου πληθυσµού σε ένα νησί συναρτάται στενά µε τον πληθυσµό του. Το εύρος και η ποιότητα των αγαθών και υπηρεσιών που προσφέρονται, η πυκνότητα των δροµολογίων των µέσων µεταφοράς και η αξιοπιστία τους, η ποιότητα και η γκάµα των ευκαιριών απασχόλησης, το φάσµα των υπηρεσιών εκπαίδευσης και υγείας και των δυνατοτήτων αναψυχής και κοινωνικής ανέλιξης και γενικά τα πλείστα από τα στοιχεία που συνθέτουν την ποιότητα της ζωής κάτω από τις σύγχρονες συνθήκες εξαρτώνται από τον πληθυσµό και την ηλικιακή του σύνθεση αφ ενός και από την κατά κεφαλήν αγοραστική δύναµη αφετέρου. Όσο µικρότερος ο πληθυσµός και όσο περισσότερο γερασµένος τόσο περισσότερες γίνονται οι περιπτώσεις αγαθών ή υπηρεσιών η προσφορά των οποίων παύει να είναι οικονοµικά βιώσιµη και τόσο εντείνονται τα προβλήµατα που συντηρούν τη διαδικασία περαιτέρω συρρίκνωσης του. Και η συρρίκνωση του πληθυσµού ακολουθείται σχεδόν πάντοτε και από αποδυνάµωση της κατά κεφαλήν αγοραστικής δύναµης που καθιστά το πρόβληµα ακόµη εντονότερο. Κάτω από τις σύγχρονες οικονοµικές και τεχνολογικές συνθήκες στην µεγάλη πλειονότητα των ελληνικών νησιών αλλά και σε πολλές από τις 121

18 122 παράκτιες περιοχές της ηπειρωτικής χώρας δυνατότητες ανάπτυξης άλλες από τον τουρισµό ουσιαστικά δεν υπάρχουν. Οι δυνατότητες του πρωτογενή τοµέα να δηµιουργήσει απασχόληση τείνουν σε συνεχή συρρίκνωση ακόµη και στα µεγαλύτερα νησιά ενώ για την ανάπτυξη της µεταποίησης απαιτούνται συγκεντρώσεις πληθυσµού και πόρων που είναι πρακτικά αδύνατες. Για τους λόγους αυτούς για µακρό χρονικό διάστηµα παρατηρήθηκε µια έντονη τάση πληθυσµιακής αποψίλωσης σε όλα σχεδόν τα νησιά, ακόµη και τα µεγαλύτερα. Όπως φαίνεται από τον Πίνακα που ακολουθεί (5.1), ο πληθυσµός του Νοµού Κυκλάδων από 130 περίπου χιλ. κατοίκους το 1940 µειώθηκε σε 86 χιλ. το Αρκετά µεγαλύτερη ήταν η µείωση αν συγκρίνει κανείς το 1971 µε την περίοδο κατά την οποίαν ο πληθυσµός της κάθε επαρχίας του Νοµού είχε φθάσει τη µέγιστη τιµή του στη νεοελληνική ιστορία η οποία για τις περισσότερες επαρχίες τοποθετείται στο δεύτερο ήµισυ του 19ου αιώνα. Η έκταση του φαινοµένου στην περίπτωση αυτή απεικονίζεται και στο ιάγραµµα 5.1. Πίνακας 5.1 Μακροχρόνιες δηµογραφικές εξελίξεις στο Νοµό Κυκλάδων Επαρχία Μέγιστος πληθυσµός Έτος Κάτοικοι Άνδρου Θήρας Κέας Μήλου Νάξου Πάρου Σύρου Τήνου Σύνολο Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστικές Επετηρίδες, Μιχαήλ Χουλιαράκη, Γεωγραφική, ιοικητική και Πληθυσµιακή Εξέλιξη της Ελλάδος, , Τό- µος Α, Μέρος Ι, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, Αθήναι,

19 123 ιάγραµµα 5.1 Μέγιστος Πληθυσµός και Πληθυσµός 1971 Κυκλάδες Όπως φαίνεται από τον Πίνακα 5.2, ανάσχεση στην τάση δηµογραφικής αποδυνάµωσης και σε ορισµένες περιπτώσεις σηµαντική αύξηση του πληθυσµού παρατηρήθηκε στις Κυκλάδες µόνο τις τελευταίες δεκαετίες. Πίνακας 5.2 Ποσοστιαία µεταβολή του πληθυσµού Νησί Μεταβολή % Νησί Μεταβολή % Μύκονος 142,6 Μήλος 5,3 Θήρα 121,5 Φολέγανδρος 4,6 Πάρος 87,4 Αµοργός 1,6 Ίος 46,6 Τήνος -1,4 Κέα 30,1 Κύθνος -3,1 Σίφνος 26,1 Άνδρος -11,2 Νάξος 22,2 Κίµωλος -22,8 Σέριφος 16,5 Ανάφη -22,9 Σύρος 6,2 Ελλάδα 25,1 Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστικές Επετηρίδες και Ιστοσελίδα για το

20 124 Όπως φαίνεται από το πιο πάνω διάγραµµα η έκταση της ανάσχεσης ή της δηµογραφικής αποδυνάµωσης ή ο βαθµός της δηµογραφικής ενδυνά- µωσης, κατά περίπτωση ήταν στενά συνδεδεµένη µε τον βαθµό τουριστικής ανάπτυξης. Αξίζει να σηµειωθεί ότι µε εξαίρεση την Μύκονο, την Θήρα και την Πάρο, όλα τα νησιά των Κυκλάδων εξακολουθούσαν το 2001 να έχουν πληθυσµό µικρότερο απ ότι στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. ιάγραµµα 5.2 Ποσοστιαία Μεταβολή Πληθυσµού Η στενή συσχέτιση των δηµογραφικών εξελίξεων µε την τουριστική ανάπτυξη είναι σαφής και στην περίπτωση της ωδεκανήσου. Όπως φαίνεται από το ιάγραµµα στην περίοδο τα περισσότερα νησιά υπέστησαν έντονη δηµογραφική αποδυνάµωση. Εξαίρεση αποτέλεσαν κυρίως η Ρόδος και η Κως, όπου συγκεντρώνεται το µέγιστο τµήµα της τουριστικής ανάπτυξης στη ωδεκάνησο και σε µικρότερο βαθµό η Λέρος και η Κάλυµνος η κάθε µια από τις οποίες έχει άλλου είδους οικονοµική βάση. Από τις εξελίξεις αυτές γίνεται σαφές ότι, πρακτικά, ο µόνος τρόπος ανάσχεσης της διαδικασίας του φαύλου κύκλου της δηµογραφικής και οικονοµικής αποψίλωσης είναι η τουριστική ανάπτυξη. 124

21 125 ιάγραµµα 5.3 Ποσοστιαία Μεταβολή Πληθυσµού Ακριβώς επειδή κάτω από τις σύγχρονες συνθήκες η τουριστική ανάπτυξη παρουσιάζεται ως η µόνη διέξοδος για τα νησιά, οι δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης και οι τουριστικοί πόροι δεν πρέπει να διακινδυνεύονται µε αναπτυξιακές πρωτοβουλίες που µπορεί µεν να αποδίδουν βραχυχρόνια αλλά πιθανολογείται σοβαρά ότι θα έχουν δυσµενείς επιπτώσεις σε µακροχρονιότερο ορίζοντα. Από την άλλη µεριά δεν πρέπει µε κανένα τρόπο να αποθαρρύνονται αναπτυξιακές πρωτοβουλίες για χάρη δογµατικών ή ακραίων θέσεων οι οποίες δεν στηρίζονται σε πειστική και επιστηµονικά τεκµηριωµένη επιχειρηµατολογία και δεν λαµβάνουν υπόψη όλους τους εµπλεκόµενους παράγοντες και τη σηµασία του καθενός. Είναι απόλυτα σαφές ότι από τη σκοπιά της βιώσιµης ανάπτυξης όπως αυτή γίνεται αντιληπτή από την ΕΕ, σύµφωνα µε τα προαναφερθέντα, για τα ελληνικά νησιά πολλά από τα οποία συγκαταλέγονται µεταξύ των φτωχότερων περιοχών της Ευρώπης η οικονοµική και κοινωνική διάσταση είναι εξαιρετικά ση- µαντικές. Και πριν αυτές θυσιαστούν χάριν του περιβαλλοντικού αγαθού πρέπει να τεκµηριώνεται µε πολύ µεγάλη προσοχή ο περιβαλλοντικός κίνδυνος και η σηµασία του και µόνον όπου συνάγεται ότι αυτός είναι ορατός, µείζων και µη αναστρέψιµος να λαµβάνονται αποφάσεις δυσµενείς για την ανάπτυξη. 125

22 126 Ένα από τα επιχειρήµατα που χρησιµοποιούνται για την παρεµπόδιση της τουριστικής ανάπτυξης µε επιχείρηµα την περιβαλλοντική προστασία είναι ότι η φέρουσα ικανότητα των νησιών είναι περιορισµένη ακριβώς λόγω της ευπάθειας των εκεί περιβαλλοντικών συνθηκών. Ως συνήθως πέρα από τη γενική αυτή δογµατική διατύπωση δεν προσάγονται κανενός είδους περισσότερο συγκεκριµένα επιχειρήµατα ή ποσοτικά στοιχεία. Σχετικά αξίζει να υπενθυµίσει κανείς ότι, όπως ήδη αναφέρθηκε, στο παρελθόν τα ελληνικά νησιά είχαν πολύ µεγαλύτερους πληθυσµούς και εντατικότερες οικονοµικές δραστηριότητες. Για παράδειγµα το Καστελόριζο ένα από τα µικρότερα κατοικηµένα ελληνικά νησιά έκτασης 9 τετρ. χιλιοµέτρων στις αρχές του 20ού αιώνα είχε πληθυσµό άνω των 13 χιλ. κατοίκων (πυκνότητα άνω των 1000 κατοίκων ανά τετρ, χιλιόµετρο) ότι αυτό συνεπαγόταν σε όρους οικονοµικών δραστηριοτήτων, ναυτιλιακών, εµπορικών, βιοτεχνικών, κλπ. χωρίς, σύµφωνα µε όλες τις ενδείξεις, να προκύπτει ότι υπέστη οποιαδήποτε βλάβη η αειφορία του χώρου του από την επί µακρόν εντατική χρήση. Τουναντίον δε οι καλλιέργειες, όπως της αµπέλου, που κοσµούσαν το τοπίο εγκαταλείφθηκαν και από ορισµένες απόψεις δηµιουργήθηκε εικόνα ερήµωσης. Σήµερα το νησί έχει λίγες µόνο εκατοντάδες κατοίκους και µόνη διέξοδο ανάπτυξης τον τουρισµό. Άλλο παράδειγµα είναι η Σύµη η οποία κατά την ακµή της είχε περισσότερους από 14 χιλ. κατοίκους και έντονη ναυπηγική δραστηριότητα. Από ποια εµπειρία και από ποιά δεδοµένα συνάγεται ότι για τα ελληνικά νησιά τα περισσότερα από τα οποία παλαιότερα άκµαζαν και σήµερα τείνουν να εγκαταλειφθούν πρέπει να παρεµβάλλονται εµπόδια στην ανάπτυξη, η οποία ούτως ή άλλως είναι εξαιρετικά ασθενική, για να διατηρηθεί η αειφορία; Προκειµένης της εφαρµογής των νόµων η αξία των συνεξεταζόµενων προστατευτέων αγαθών πρέπει κρίνεται µε τα κριτήρια του µέσου ανθρώπου και να συνάγεται από την συµπεριφορά του. Οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις ή προτιµήσεις ενός καλλιεργηµένου αστού δεν µπορεί να αποτελούν τον γνώµονα ακόµη και αν το άτοµο αυτό είναι περιβαλλοντικά συνεπές στις επιλογές του, κάτι που συχνά δεν συµβαίνει. Η αξία ενός περιβαλλοντικού αγαθού κρίνεται αν όχι αποκλειστικά από τη θυσία στην οποίαν είναι διατεθειµένος να υποβληθεί ο µέσος άνθρωπος για την απόκτηση του τουλάχιστον πάντως µε βασικό γνώµονα τον παράγοντα αυτόν. Έτσι λχ., όπως αναφέρθηκε και στο Κεφ. 1, για την παραµονή σε µια περιοχή όπου το περιβάλλον ανθρωπογενές και φυσικό κρίνεται προτιµότερο τα άτοµα δέχονται να υποβάλλονται στο κόστος µιας µακρότερης διαδροµής από τη δουλειά στο σπίτι, ενός υψηλοτέρου ενοικίου ή τιµήµατος για την 126

23 127 απόκτηση κατοικίας κλπ. Αν κρίνει κανείς από τις τάσεις φυγής ιδίως από τα λιγότερο τουριστικά αναπτυγµένα ελληνικά νησιά η ποιότητα της ζωής των κατοίκων υστερεί. Είναι λογικό να επιβάλλει κανείς στους πληθυσµούς τους οποίους αφορά κυρίως το θέµα τέτοιο κόστος χάριν τεκµαιρόµενου αγαθού περιβάλλοντος το οποίο µπορεί να ευρίσκεται µόνο στη φαντασία ή την προσωπική γνώµη του κρίνοντος; 5.4. Ενδεικτική αναφορά σε αναπτυξιακά έργα ή ρυθµίσεις που απορρίφθηκαν από το ΣτΕ Η πλήρης καταλογογράφηση των αποφάσεων του ΣτΕ που αφορούν το περιβάλλον και έχουν άµεση σηµασία για την τουριστική ανάπτυξη δεν είναι αντικείµενο του παρόντος. Για να αποκοµίσει όµως ο αναγνώστης σαφέστερη εικόνα του πως εκδηλώνεται στην πράξη η στάση του ΣτΕ που εξετάστηκε στα προηγούµενα είναι χρήσιµο να παρατεθούν, ενδεικτικά, αρκετά παραδείγµατα. Σε ότι αφορά την τουριστική ανάπτυξη, τα κυριότερα θέµατα σε σχέση µε τα οποία το ΣτΕ µε µια ή περισσότερες αποφάσεις του έχει λάβει απαγορευτική θέση µπορούν να καταταγούν στις ακόλουθες κατηγορίες Ιδιωτικές Πολεοδομήσεις Με αιτιολογικό που µπορεί σε κάποιο βαθµό να διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση αλλά γενικά συνίσταται στο ότι υπό πολεοδόµηση περιοχή είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητη και ότι εποµένως η χρήση της για σκοπούς οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης θα βλάψει το περιβάλλον, έχουν στα- µατήσει, µεταξύ άλλων, σχέδια ιδιωτικής πολεοδόµησης στις εξής περιοχές: Ιδιωτική πολεοδόµηση στην Κω, έκτασης 360 στρ. µε µέτωπο στη θάλασσα 300 µ. επειδή πρόκειται εν µέρει για γεωργική γη, η οποία κατά το ΣτΕ δεν πρέπει να θυσιάζεται για οικιστική ανάπτυξη και εν µέρει για περιοχή χρήζουσα περιβαλλοντικής προστασίας. Ιδιωτική πολεοδόµηση στο Νοµό Λασιθίου από την ΑΕ «Νέο Περιβάλλον ΑΚΕΤΕ» διότι δεν προηγήθηκε συνολικός χωροταξικός σχεδιασµός ολόκληρου του Νοµού, για να µπορεί να κριθεί αν η υπό πολεοδόµηση περιοχή προορίζεται για οικιστική και τουριστική ανάπτυξη. Ιδιωτική πολεοδόµηση 208 στρ. στη θέση Φανός, Κοινότητας Καλάµου Αττικής, διότι η υπό πολεοδόµηση περιοχή δεν αποτελεί συνέχεια γειτονικών αναπτυγµένων περιοχών. Ιδιωτική Πολεοδόµηση έκτασης 440 στρ. στη θέση Θεοτόκος, Κοινό- 127

24 128 τητας Αποικίων Άνδρου, διότι πρόκειται για καλή γεωργική γη και διότι υπάρχουν πολλά περιθώρια οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης στους ήδη υφιστάµενους οικισµούς του νησιού και δεν χρειάζονται νέοι, η δηµιουργία των οποίων θα ήταν σε βάρος του περιβάλλοντος. Ιδιωτική πολεοδόµηση στην Κοινότητα Σκάρφια του Νοµού Φθιώτιδας Ιδιωτική πολεοδόµηση έκτασης 110 στρ. στη Σέριφο στη θέση Κουτάλα Οικιστική και τουριστική δόμηση Εκτός από την αποθάρρυνση της τουριστικής ανάπτυξης µε την απόρριψη σχεδίων για ιδιωτική πολεοδόµηση ανάλογο είναι και το αποτέλεσµα από ενέργειες του ΣτΕ που αποθαρρύνουν την τουριστική δόµηση µέσα από την απόρριψη προτάσεων για επέκταση σχεδίων πόλεων, µέσα από την άρνηση να επιτραπεί η δόµηση σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου, κλπ. Έτσι είχαµε: Απαγόρευση αναγόρευσης µιας έκτασης στην περιοχή Αλυκών Κω σε ζώνη ήπιας προστασίας, όπου θα επιτρεπόταν η κατοικία, η αναψυχή και άλλες ήπιες χρήσεις µε το αιτιολογικό ότι αυτή είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητη και πρέπει να παραµείνει στη φυσική της κατάσταση. Ακύρωση απόφασης Νοµάρχη για όρια, όρους και περιορισµούς δόµησης στη Σκάλα Πάτµου, διότι το θέµα κρίθηκε ως τόσο σοβαρό ώστε να εκφεύγει των αρµοδιοτήτων του Νοµάρχη. Απαγόρευση δόµησης ξενοδοχείων και τουριστικών εγκαταστάσεων στην περιοχή που θα κάλυπτε η επέκταση του σχεδίου πόλης της Μυκόνου µε το αιτιολογικό ότι η Μύκονος είναι τουριστικά και οικιστικά κορεσµένη περιοχή. Απαγόρευση ορισµού ζώνης οικιστικού ελέγχου στην παραλιακή ζώνη των συνόρων των νοµών Χανίων και Ρεθύµνης, έτσι ώστε να αποκλειστεί η δόµηση που θα επιτρεπόταν σε µια τέτοια περίπτωση διότι η περιοχή κρίνεται ως περιβαλλοντικά ευαίσθητη. Απαγόρευση επέκτασης οικισµού Νάουσας Πάρου, παρά το γεγονός ότι στην περιοχή παρατηρείται µεγάλης έκτασης αυθαίρετη δόµηση Παράκτια έργα για την προστασία των λουομένων, τη μείωση του κυματισμού, την προσάμμωση, κλπ. Απαγόρευση κατασκευής συστήµατος παράκτιων έργων σε µήκος ακτής 2 χλµ. στη Ρόδο (περιοχή Ιξιάς) διότι αυτά θα µπορούσαν να βλάψουν το περιβάλλον. 128

25 129 Απαγόρευση έργων υποδοµής (ηλεκτροδότησης, οδοποιίας, λιµενικά). Απαγόρευση τροφοδότησης µε γραµµή ηλ. ρεύµατος υψηλής τάσης νήσων Άνδρου, Τήνου, Μυκόνου και Σύρου µε το αιτιολογικό ότι αυτή θα µπορούσε να οδηγήσει σε άγρια τουριστική ανάπτυξη σε περιοχές µε ευαίσθητο περιβάλλον. Απαγόρευση εκτέλεσης οδικών έργων στη βόρεια Σύρο διότι η περιοχή είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητη. Απαγόρευση λιµενικού έργου αγκυροβολίας και προστασίας της ακτής όρµου Ορνού Μυκόνου, µε το αιτιολογικό ότι η περιοχή είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητη και φυσικού κάλλους. Απαγόρευση τουριστικών λιµένων Πυθαγορείου Σάµου, Κω, Χίου, Αγ. Νικολάου Κρήτης και Ρεθύµνου Απαγόρευση Τουριστικών έργων Απαγόρευση ανέγερσης ξενοδοχείου στο Πάπιγκο το οποίο είχε τύχει της έγκρισης του ΕΟΤ. Απαγόρευση της κατασκευής Μαρίνας στη Μύκονο Συµπεράσµατα Το πρώτο που πρέπει να τονιστεί µε έµφαση είναι ότι το ΣτΕ έχει αναµφίβολα να διαδραµατίσει κρίσιµο ρόλο στο πεδίο του ελέγχου των πράξεων της ιοίκησης από την άποψη της περιβαλλοντικής προστασίας. Η διοίκηση στη χώρα µας δεν είναι υπεράνω υποψίας και ούτε διαθέτει πάντοτε τις τεχνικές ικανότητες που χρειάζονται, και όταν ακόµη οι προθέσεις είναι αγαθές. Όπου λαµβάνονται αποφάσεις µε περιβαλλοντικές επιπτώσεις οι οποίες είτε κρίνονται απαράδεκτες, είτε είναι τόσο σοβαρές ώστε να µην δικαιολογείται η ανοχή τους χάριν άλλων προστατευτέων αγαθών, το ΣτΕ αποτελεί τον τελευταίο θεµατοφύλακα του δηµοσίου συµφέροντος. Ακριβώς όµως λόγω της κρισιµότητας του ρόλου του είναι ανάγκη να επανεξεταστεί η τακτική του µε την επιβαλλόµενη νηφαλιότητα. Η περιφρόνηση από µέρους του της σηµασίας άλλων προστατευτέων αγαθών και οι τάσεις για περιβαλλοντικό µεσσιανισµό ή περιβαλλοντικό ολοκληρωτισµό κινδυνεύουν να καταστήσουν την απόδοση του οργάνου από την άποψη της προστασίας του δηµόσιου συµφέροντος αρνητική. Από την άποψη της ανάπτυξης η σηµασία της νοµολογίας είναι πολύ µεγαλύτερη από το αντικείµενο των συγκεκριµένων αποφάσεων που την 129

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιασμός απόφασης 893/2004 Ε Τμήμα. Α. Ιστορικό

Σχολιασμός απόφασης 893/2004 Ε Τμήμα. Α. Ιστορικό Α.. Ιστορικό Η σχολιαζόμενη απόφαση του Ε Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας εκδόθηκε μετά από αίτηση ακυρώσεως διαφόρων κοινοτήτων του νομού Κεφαλληνίας, κατά αποφάσεως του Νομάρχη με την οποία χορηγήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ν.Σ.(m) 19. Κατά τη γνώµη του Τµήµατος, την οποία υποστήριξαν η Πρόεδρος, οι Σύµβουλοι Αικ. Σακελλαροπούλου, Μ.-Ε. Κωνσταντινίδου και ο Πάρεδρος. Βασιλειάδης, από τα στοιχεία που συνοδεύουν το σχέδιο και

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Κώστα Σκανδαλίδη 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ Των 1. Δήμου Ικαρίας, όπως εκπροσωπείται από το Δήμαρχο Ικαρίας Χριστόδουλο Σταυρινάδη 2. 3. ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

«Η στάση του Συμβουλίου της Επικρατείας και η φέρουσα ικανότητα» 1

«Η στάση του Συμβουλίου της Επικρατείας και η φέρουσα ικανότητα» 1 1 «Η στάση του Συμβουλίου της Επικρατείας και η φέρουσα ικανότητα» 1 Ήδη στις αρχές του 20 ου αιώνα διατυπώθηκε η άποψη ότι η χρήση των φυσικών οικοσυστημάτων πρέπει να διατηρείται «στα όρια της φέρουσας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Με το παρόν σχέδιο νόμου επιδιώκεται η ουσιαστική αλλαγή των διάσπαρτων κανόνων που ισχύουν μέχρι σήμερα για την άσκηση μιας οικονομικής δραστηριότητας και αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 26-04-2004 ΑΠ: 877 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΘΕΜΑ: Όροι για την νόµιµη επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

Προς: τις Ομοσπονδίες Μέλη της Α.Δ.Ε.Δ.Υ.

Προς: τις Ομοσπονδίες Μέλη της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Αθήνα 17.10.2013 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Αριθμ. Πρωτ.: 392 Προς: τις Ομοσπονδίες Μέλη της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Συνάδελφοι, Σας γνωρίζουμε ότι δημοσιεύτηκε η υπ αριθμ. 3354/2013 απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6 η : Αρχή της αναλογικότητας Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Πληροφορίες: Α. Κωστοπούλου Ταχ. /νση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Το παράρτημα αυτό περιέχει τον κατάλογο των νομικών βάσεων στις οποίες εφαρμόζεται η «συνήθης νομοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Επιστημονικός υπεύθυνος: καθ. Χ. Κοκκώσης Εργαστήριο Περιβάλλοντος και Χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

----------------------------

---------------------------- Προς : 1 Τον Περιφερειάρχη Πελοποννήσου. Πέτρο Τατούλη, 2) Τον Αντιπεριφερειάρχη Αρκαδίας κ. Ευάγγελο Γιαννακούρα, 3) Τους Περιφερειακούς Συμβούλους της Περιφέρειας Πελ/σου, 4) Το Δήμο Βόρειας Κυνουρίας

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1 Περιεχόμενα Τεκμήριο νομιμότητας... 2 Διοικητικός καταναγκασμός... 2 Παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας... 2 Σύνθετη διοικητική ενέργεια:... 3 Αρχή της νομιμότητας της διοίκησης.... 3 Αρχή της υπεροχής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Γιώργου Παπανδρέου 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ.

Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ. MEMO/08/31 Βρυξέλλες, 23 Ιανουαρίου 2008 Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/08/80) Είναι αναγκαία η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12 + Μέγεθος Γραμμάτων - ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Ν 2735/1999: Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (276274) Αρθρο :0 ΦΕΚ Α` ΝΟΜΟΣ ΥΠ` ΑΡΙΘ. 2735 Διεθνής Εμπορική Διαιτησία. Αρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19.6.2014 L 179/17 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 664//2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Δεκεμβρίου 2013 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (EE) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου σήμερα στο Συμβούλιο της Επικρατείας συμβολικά εννέα σύλλογοι οι 101

Δελτίο Τύπου σήμερα στο Συμβούλιο της Επικρατείας συμβολικά εννέα σύλλογοι οι 101 Δελτίο Τύπου Με την αίτηση ακυρώσεως που καταθέσαμε σήμερα 11.8.2016 στο Συμβούλιο της Επικρατείας και υπογράφουμε συμβολικά εμείς οι εννέα σύλλογοι και οι 101 πολίτες της Χίου (σύνολο 110), προσβάλλουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 159 ΚEΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 160 161 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 1. Η τουριστική ανάπτυξη παρουσιάζει αλληλεξάρτηση µε τις περιβαλλοντικές συνθήκες από περισσότερες απόψεις. Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 204-209 ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ P8_TA(206)0260 Επικύρωση και προσχώρηση στο πρωτόκολλο του 200 της σύμβασης επικινδύνων και επιβλαβών ουσιών με εξαίρεση τις πτυχές δικαστικής συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 11 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ... 23 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η έννοια του τοπίου I. Η προέλευση και η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» Όπως αναφέρεται στην από 19 Οκτωβρίου 2010, προς την Βουλή των Ελλήνων, Έκθεση της Ειδικής Μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ. Για τους σκοπούς της παρούσας µελέτης τα πιο σηµαντικά διδάγµατα της περιβαλλοντικής οικονοµικής είναι τα εξής:

ΣΥΝΟΨΗ. Για τους σκοπούς της παρούσας µελέτης τα πιο σηµαντικά διδάγµατα της περιβαλλοντικής οικονοµικής είναι τα εξής: ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΥΝΟΨΗ Βασικό κίνητρο για την εξέταση των αλληλεξαρτήσεων µεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και περιβάλλοντος, η οποία αποτελεί αντικείµενο αυτής της µελέτης,

Διαβάστε περισσότερα

32 η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Επιτροπής Νήσων της CRPM Κύπρος, 5 Νοεµβρίου 2012

32 η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Επιτροπής Νήσων της CRPM Κύπρος, 5 Νοεµβρίου 2012 32 η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Επιτροπής Νήσων της CRPM Κύπρος, 5 Νοεµβρίου 2012 Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι, Αγαπητοί Συνάδελφοι, Θα ήθελα και εγώ µε τη σειρά µου να σας καλωσορίσω στην 32 η Ετήσια Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 2 To πλαίσιο του χωρικού σχεδιασµού στην Ελλάδα Το κανονιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ Το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», το οποίο αποτελεί τη συνέχεια και ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ,

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ, EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ Γνωμοδότηση 08/56 της ΚΕΑ σχετικά με την αναθεωρημένη συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί μεταξύ της Ευρωπόλ και της Eurojust Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ Υ ΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ Υ ΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΤΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Ενέργεια και Περιβάλλον στα νησιά - Πολιτικές για ένα ευφυές ενεργειακά νησί- Αναφορά στην Κρήτη ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΙΤΑΡΙ ΑΚΗΣ ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΕΕ/Τ Κ Ηράκλειο 24-11-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ **************

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ************** ΠΑΝΟ ΕΤΓΟΤΡΖ-ΓΗΚΖΓΟΡΟ ΑΘΖΝΩΝ ΝΟΜΗΚΟ ΤΜΒΟΤΛΟ ΚΔΝΣΡΗΚΖ ΔΝΩΖ ΓΖΜΩΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΟΣΖΣΩΝ ΔΛΛΑΓΟ ΜΠΟΤΜΠΟΤΛΗΝΑ 9-11 (2 ος όροφος) ΑΘΖΝΑ ΣΖΛ:210-8259140-1-FAX: 210-8259235 ΚΗΝ:6977506705 E-mail: pzygouris@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000»

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000» ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000» Συμμετοχή στη στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Πολιτιστικά τοπία σε περιοχές Natura 2000 Προκλήσεις και προοπτικές» 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις. Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Δεύτερη Γραπτή Εργασία. Διοικητικό Δίκαιο. Θέμα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Δεύτερη Γραπτή Εργασία. Διοικητικό Δίκαιο. Θέμα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΕΟ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 10 - Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Ακαδημαϊκό Έτος: 2015/16 Γενικές οδηγίες για την εργασία Δεύτερη Γραπτή Εργασία Διοικητικό

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΙΑΤΑΓΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΜΟΝΗΣ ΑΛΛΟ ΑΠΩΝ

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΙΑΤΑΓΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΜΟΝΗΣ ΑΛΛΟ ΑΠΩΝ Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΙΑΤΑΓΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΜΟΝΗΣ ΑΛΛΟ ΑΠΩΝ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Επιµέλεια εγγράφου: Χάρης Σιµόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας : Ερµηνεία του Άρθρο 78 παρ. 5 του Συντάγµατος (Εξαίρεση από την απαγόρευση της κανονιστικής φορολογικής αρµοδιότητας).

Θέµα εργασίας : Ερµηνεία του Άρθρο 78 παρ. 5 του Συντάγµατος (Εξαίρεση από την απαγόρευση της κανονιστικής φορολογικής αρµοδιότητας). Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 30ής Απριλίου 2010

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 30ής Απριλίου 2010 EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Απριλίου 2010 σχετικά µε σχέδιο νόµου για την αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης και την αντιµετώπιση της φοροδιαφυγής (CON/2010/36) Εισαγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Πανεπιστημίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ. ΑΡΙΘΜ. 703/2008 Τροποποίηση της απόφασης 96/2007 της ΡΑΕ ως προς προσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕ. 1587/2010 Τμήμα Ε Θέμα : Aνακατασκευή κτίσματος στην Ύδρα.

ΣΤΕ. 1587/2010 Τμήμα Ε Θέμα : Aνακατασκευή κτίσματος στην Ύδρα. ΣΤΕ. 1587/2010 Τμήμα Ε Θέμα : Aνακατασκευή κτίσματος στην Ύδρα. Δεν είναι επιτρεπτή η καταστροφή στοιχείων, τα οποία είναι ιδιαιτέρως σημαντικά για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ούτε επέμβαση,

Διαβάστε περισσότερα

CO 2. Προκλήσεις που καλείται να αντιµετωπίσει η Ελληνική Βιοµηχανία. ρ. Κ. Συµεωνίδης

CO 2. Προκλήσεις που καλείται να αντιµετωπίσει η Ελληνική Βιοµηχανία. ρ. Κ. Συµεωνίδης ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ CO 2 Προκλήσεις που καλείται να αντιµετωπίσει η Ελληνική Βιοµηχανία ρ. Κ. Συµεωνίδης σηµεία κλειδιά Οικουµενικότητα του προβλήµατος Ενιαία και διεθνοποιηµένη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση σεναρίου (1) Σενάριο 1: Μη παρέμβασης (do-nothing case)

Αξιολόγηση σεναρίου (1) Σενάριο 1: Μη παρέμβασης (do-nothing case) Αξιολόγηση σεναρίου (1) Σενάριο 1: Μη παρέμβασης (donothing case) Συνάφεια με τις κατευθύνσεις άλλων μορφών στρατηγικού σχεδιασμού Η υπάρχουσα κατάσταση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον κεντρικό αναπτυξιακό

Διαβάστε περισσότερα

Φισκάρδο: προβλήματα ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος σε έναν τουριστικό παραδοσιακό οικισμό

Φισκάρδο: προβλήματα ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος σε έναν τουριστικό παραδοσιακό οικισμό EYNOΪΚΟΙ & ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ Θέμα εργασίας: Φισκάρδο: προβλήματα ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος σε έναν τουριστικό παραδοσιακό οικισμό Μάνια Μπεριάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Εισήγηση : Δημήτριος Ντοκόπουλος, Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος "Από τον Ν.Δ. 17-7-23

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ 568/2011. Για την επιβολή ανώτατων τιµών πώλησης πετρελαιοειδών προϊόντων στον καταναλωτή σε ορισµένους νοµούς της χώρας

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ 568/2011. Για την επιβολή ανώτατων τιµών πώλησης πετρελαιοειδών προϊόντων στον καταναλωτή σε ορισµένους νοµούς της χώρας Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ 568/2011 Για την επιβολή ανώτατων τιµών πώλησης πετρελαιοειδών προϊόντων στον καταναλωτή σε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων»

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Προς Κύριο Γεώργιο Παπανδρέου Πρωθυπουργό Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Οι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 11-11-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7490/11-11-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Αστική ευθύνη Δήμου. Μείωση αξίας ακινήτου από ανέγερση οικοδομής σε επαφή με κοινό όριο

Θέμα : Αστική ευθύνη Δήμου. Μείωση αξίας ακινήτου από ανέγερση οικοδομής σε επαφή με κοινό όριο Τρ. ΔΠρΠειρ 2649/2009 (Τμ. 1ο) Θέμα : Αστική ευθύνη Δήμου. Μείωση αξίας ακινήτου από ανέγερση οικοδομής σε επαφή με κοινό όριο Περίληψη : Από την παράνομη συμπεριφορά των αρμοδίων πολεοδομικών οργάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Από Τεχνολογική άποψη Εναλλακτικές πηγές απόκτησης τεχνολογίας Διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας νέας τεχνολογίας Από Τεχνική άποψη Σχετίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Από Τεχνολογική άποψη Εναλλακτικές πηγές απόκτησης τεχνολογίας Διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας νέας τεχνολογίας Ποιοι θα τη δημιουργήσουν Τι

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00 Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Η Ελλάδα ευνοείται από εγγενή γεωφυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά και μακρόχρονες παραδόσεις, που από μόνα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Ερωτήσεις- Απαντήσεις για την Περιβαλλοντική Ευθύνη. Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται η ευθύνη για περιβαλλοντική ζημιά;

Χρήσιμες Ερωτήσεις- Απαντήσεις για την Περιβαλλοντική Ευθύνη. Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται η ευθύνη για περιβαλλοντική ζημιά; Χρήσιμες Ερωτήσεις- Απαντήσεις για την Περιβαλλοντική Ευθύνη Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται η ευθύνη για περιβαλλοντική ζημιά; Ζημιά σε προστατευόμενα είδη και φυσικούς οικοτόπους, ήτοι οποιαδήποτε ζημία

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ [ ] Άρθρο 78 Σωµατείο Ένωση προσώπων που επιδιώκει σκοπό µη κερδοσκοπικό αποκτά προσωπικότητα όταν εγγραφεί σε ειδικό δηµόσιο βιβλίο (σωµατείο) που τηρείται στο πρωτοδικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η : Δικαίωμα στην εκπαίδευση Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 21.6.2008 ΟΔΗΓΙΑ 2008/63/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 20ής Ιουνίου 2008 σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές εξοπλισμού τηλεπικοινωνιακών τερματικών (Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ. Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ. Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες Από τον Φεβρουάριο του 2006, που ιδρύθηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς η Ειδική Υπηρεσιακή Μονάδα για

Διαβάστε περισσότερα