Οδηγός για Πρόσθετα Τροφίµων (Αριθµοί Ε)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οδηγός για Πρόσθετα Τροφίµων (Αριθµοί Ε)"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Οδηγός για Πρόσθετα Τροφίµων (Αριθµοί Ε) Λευκωσία Οκτώβριος 2005

2 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Oδηγός για πρόσθετα τροφίµων (αριθµοί Ε) Έκδοση Γενικού Χηµείου του Κράτους Οκτώβριος

3 3

4 Για την ετοιµασία της έκδοσης αυτής συνεργάστηκαν οι ακόλουθοι: ρ. Κώστας Μιχαήλ, ιευθυντής, Γενικό Χηµείο του Κράτους ρ. Ελένη Ιωάννου-Κακούρη, κα Ελένη Προκοπίου, Ανώτερη Χηµικός, Γενικό Χηµείο του Κράτους Χηµικός 1 ης Τάξης, Γενικό Χηµείο του Κράτους κα Άννα Κρασιά, Χηµικός, Γενικό Χηµείο του Κράτους κα Άντρη Νεοφύτου, Τεχνικός Χηµείου, Γενικό Χηµείο του Κράτους 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος Eισαγωγή Κατηγορίες προσθέτων και τους Α. Χρωστικές Β. Συντηρητικά Γ. Αντιοξειδωτικά Γλυκαντικά Ε. Γαλακτωµατοποιητές-Σταθεροποιητές-Πηκτωµατογόνα και άλλα επιτρεπόµενα πρόσθετα Σελ. 4. Βιβλιογραφία Αλφαβητικό ευρετήριο επιτρεπόµενων προσθέτων Ευρετήριο βάσει αριθµών Ε

6 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η έκδοση που έχετε στα χέρια σας και που αποτελεί εκσυγχρονισµό και αναβάθµιση προηγούµενης έκδοσης είναι προϊόν συλλογικής εργασίας του προσωπικού των Εργαστηρίων Ελέγχου Τροφίµων του Γενικού Χηµείου του Κράτους. Όπως θα διαπιστώσετε η νέα αυτή έκδοση περιέχει όλες τις προσθήκες νέων ουσιών ή αφαιρέσεις καθώς και περιορισµούς στην χρήση ορισµένων ουσιών όπως αυτές έχουν διαµορφωθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση µέχρι και τον Ιούλιο του Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι ακόµα και κατά την διαδικασία έκδοσης του παρόντος Οδηγού, πιθανόν να γίνουν από πλευράς Ευρωπαϊκής Ενωσης αλλαγές και συνεπώς ο χρήστης του παρόντος Οδηγού θα πρέπει να λαµβάνει σοβαρά υπόψη αυτό το ενδεχόµενο. Είναι δηλαδή ο επίσηµος κατάλογος των επιτρεποµένων προσθέτων συνεχώς µεταβαλλόµενος γιατί προσαρµόζεται πάντοτε σύµφωνα µε τις απαιτήσεις της τεχνολογίας τροφίµων και στη βάση νέων επιστηµονικών δεδοµένων που αφορούν την επικινδυνότητα των ουσιών οι οποίες χρησιµοποιούνται ως πρόσθετα τροφίµων. Θα πρέπει επίσης να τονιστεί εδώ ότι ο Οδηγός αυτός δεν αποτελεί σε καµµιά περίπτωση νοµικό έγγραφο αλλά απλό βοήθηµα προς τον µέσο καταναλωτή για την κατανόηση του πελώριου θέµατος των προσθέτων στα τρόφιµα. Το Γενικό Χηµείο του Κράτους για να αντιµετωπίσει την συνεχή ανάγκη εκσυγχρονισµού του παρόντος Οδηγού απεφάσισε να το καταχωρήσει στην Ιστοσελίδα του ούτως ώστε να καθίσταται αφενός ευχερέστερη η καταχώριση των µελλοντικών µεταβολών και αφετέρου να µπορεί ο καταναλωτής να ενηµερώνεται έγκαιρα για τις µεταβολές αυτές. Χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι ο Οδηγός υπό την έντυπή του µορφή θα πάψει να εκδίδεται. Κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω και από το βήµα αυτό όλους όσοι από τους Λειτουργούς του Γενικού Χηµείου του Κράτους συνέβαλαν στην πραγµατοποίηση της έκδοσης αυτής. Οκτώβριος

7 7

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ποιότητα και η ασφάλεια των τροφίµων κρίνεται από δύο βασικές παραµέτρους: (α) τη σύνθεση τους, η οποία καθορίζει τη θρεπτική και θερµιδική τους αξία και συνεπώς τη συµβολή τους στην ανάπτυξη/συντήρηση του οργανισµού, καθώς και την περιεκτικότητά τους σε συστατικά που συµβάλλουν στην πρόληψη ασθενειών και στη διατήρηση/προαγωγή της υγείας και, (β) τη µικροβιολογική, βιολογική και χηµική τους ασφάλεια. Η χηµική ασφάλεια των τροφίµων, εξαρτάται από την παρουσία σ αυτά χηµικών ουσιών που είτε προστέθηκαν κατά την παραγωγή/συσκευασία, είτε προήλθαν από τη γεωργική και βιοµηχανική ρύπανση του περιβάλλοντος, είτε έχουν φυσική προέλευση όπως οι µυκοτοξίνες, η σολανίνη στις πράσινες πατάτες κ.α. Πρόσθετα, είναι χηµικές ουσίες µε ή χωρίς θρεπτική αξία, τις οποίες ο άνθρωπος προσθέτει σκόπιµα στα τρόφιµα κατά την παραγωγή, συσκευασία, µεταποίηση µεταφορά και αποθήκευση τους, για διάφορους σκοπούς, όπως η συντήρηση και η προστασία τους από τάγγιση, η διατήρηση της υφής και εµφάνισης τους, η εξυπηρέτηση ειδικών διαιτητικών αναγκών κ.α. Η προσθήκη χηµικών ουσιών στα τρόφιµα ρυθµίζεται από νοµοθεσίες και κανονισµούς, σύµφωνα µε τους οποίους ουσιών που θεωρούνται ασφαλείς, δεδοµένου ότι χρησιµοποιούνται σε καθορισµένες συγκεντρώσεις και είδη τροφίµων. Οι κανονισµοί αναθεωρούνται επειδή προκύπτουν νέα τοξικολογικά δεδοµένα και νέες απαιτήσεις της τεχνολογίας τροφίµων. Για παράδειγµα, οι επιτρεπόµενες χρωστικές µειώθηκαν, των συνθετικών χρωστικών περιορίστηκε σε λιγότερα τρόφιµα, και απαγορεύτηκε τους σε µεγάλης κατανάλωσης ή κατανάλωσης από ευάλωτες κυρίως οµάδες πληθυσµού. Η χρήση προσθέτων, ειδικά των κάπως πιο επικίνδυνων τοξικολογικά (συντηρητικά, χρωστικές, αντιοξειδωτικά και γλυκαντικές ουσίες), δεν σε βασικά είδη διατροφής όπως το γάλα και αρκετά γαλακτοκοµικά, δηµητριακά (ψωµιά, ζυµαρικά, προγεύµατα δηµητριακών), χυµούς φρούτων, νωπό ή κατεψυγµένο κρέας και ψαρικά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) έχει δώσει στα επιτρεπόµενα από τη Νοµοθεσία της πρόσθετα, κωδικούς αριθµούς µε το γράµµα Ε µπροστά, οι οποίο πρέπει να αναγράφονται στην ετικέτα του τροφίµου ή να αναγράφεται το όνοµα του προσθέτου. 8

9 Η κωδικοποίηση των προσθέτων βοηθά τον έλεγχο των τροφίµων και το εµπόριο, αλλά και τον καταναλωτή, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ένα διαιτολόγιο χωρίς υπερβολική επιβάρυνση µε πρόσθετες χηµικές ουσίες, ή ακόµη και ν αποφύγει κάποια πρόσθετα λόγω ιδιαίτερης ευαισθησίας του οργανισµού του σ αυτά. Για να µπορεί όµως ο καταναλωτής να κρίνει, πρέπει να γνωρίζει τη σηµασία των κωδικών αριθµών της Ε.Ε. ποιες πρόσθετες ουσίες αντιπροσωπεύουν και τις πιθανές επιπτώσεις των προσθέτων αυτών στην υγεία. Κατηγορίες προσθέτων Τα πρόσθετα χωρίζονται σε διάφορες κατηγορίες: τις χρωστικές ουσίες, τα συντηρητικά, τα γλυκαντικά, τα αντιοξειδωτικά, τους γαλακτωµατοποιητές σταθεροποιητές, τα πηκτωµατογόνα, τα ενισχυτικά γεύσης, τους διαλύτες-φορείς κ.α. Οι πιο πάνω κατηγορίες εξυπηρετούν τους ακόλουθους ειδικούς σκοπούς: Τα συντηρητικά, αυξάνουν το χρόνο ζωής των τροφίµων λόγω της αντιµικροβιακής τους δράσης. Οι χρωστικές, χρησιµοποιούνται για αισθητικούς και εµπορικούς σκοπούς και για να αυξηθεί η ελκυστικότητα των τροφίµων προς τον καταναλωτή. Θεωρούνται τα λιγότερο χρήσιµα πρόσθετα. Τα γλυκαντικά, αντικαθιστούν πλήρως ή µερικώς τη ζάχαρη, σε τρόφιµα τα οποία προορίζονται για ανθρώπους µε ειδικές διαιτητικές ανάγκες. Τα αντιοξειδωτικά, χρησιµοποιούνται κυρίως σε λιπαρά τρόφιµα για να µην υποστούν τάγγιση. Οι γαλακτωµατοποιητές, σταθεροποιητές και τα πηκτωµατογόνα, χρησιµοποιούνται σε τρόφιµα που υπάρχει ανάγκη βελτίωσης και διατήρησης της υφής τους ή αύξηση του ιξώδους τους (π.χ. µαγιονέζες, γαρνιρίσµατα, σαλάτας, σάλτσες κ.α.). Οι υπόλοιπες κατηγορίες προσθέτων εξυπηρετούν διάφορες άλλες τεχνολογικές ανάγκες, όπως ενίσχυση της γεύσης των τροφίµων (π.χ. γεύση κρέατος), βελτίωση των ιδιοτήτων τους (π.χ. βελτιωτικά αλεύρων), ρύθµιση του ph (όξινο ή αλκαλικό περιβάλλον), ελάττωση της τάσης δηµιουργίας αφρού, προώθηση ή διάλυση διαφόρων προσθέτων ουσιών στα τρόφιµα κ.α. 9

10 Χρωστικές Οι επιτρεπόµενες χρωστικές ουσίες είναι είτε φυσικές, είτε συνθετικές και χρησιµοποιούνται στα τρόφιµα για καθαρά αισθητικούς σκοπούς, ώστε να αυξήσει την ελκυστικότητα τους προς τον καταναλωτή και την εµπορικότητα τους. Είναι τα λιγότερο χρήσιµα πρόσθετα. Για το λόγο αυτό η σχετική νοµοθεσία (Περί Χρωστικών Ουσιών στα Τρόφιµα Κανονισµοί) που είναι τώρα πλήρως εναρµονισµένη µε την αντίστοιχη της Ε.Ε., κατ αρχήν ορίζει ένα µεγάλο κατάλογο βασικών τροφίµων απαγορεύεται πλήρως η προσθήκη χρωστικών ουσιών, όπως µη επεξεργασµένα τρόφιµα, άλευρα, ψάρια, γάλα, βούτυρο, χυµοί φρούτων, ζυµαρικά, πολλά εγκυτιωµένα ή διατηρηµένα φρούτα και λαχανικά κ.α. Στη συνέχεια καθορίζονται αρκετά τρόφιµα µόνο ορισµένες φυσικές ή συνθετικές χρωστικές µπορούν να χρησιµοποιηθούν. Τέλος, περιορίζεται ορισµένων χρωστικών, σε συγκεκριµένα µόνο τρόφιµα και σε καθορισµένη µέγιστη συγκέντρωση. Συντηρητικά Τα συντηρητικά είναι οργανικές ή ανόργανες ουσίες που παρουσιάζουν αντιµικροβιακή δράση και προστίθενται στα τρόφιµα για να αποφευχθεί η αλλοίωση τους και να αυξηθεί ο χρόνος ζωής τους. Για το λόγο αυτό θεωρούνται από τα πιο απαραίτητα πρόσθετα, νοουµένου ότι χρησιµοποιούνται όπου είναι αναγκαίο και σε ευαλλοίωτα τρόφιµα. Τονίζεται ότι τα συντηρητικά δεν έχουν την ικανότητα να βελτιώσουν την τυχόν υποβαθµισµένη ποιότητα των τροφίµων, αλλά την δυνατότητα να διατηρήσουν την ποιότητά τους για κάποιο χρονικό διάστηµα, που συνήθως καθορίζεται µε τις χρονικές ενδείξεις στην ετικέτα του τροφίµου. Τα συντηρητικά είναι τοξικολογικά κάπως πιο επικίνδυνα πρόσθετα, γι αυτό τους είναι αυστηρά καθορισµένη από τη σχετική νοµοθεσία (Περί Ποικίλων Ουσιών στα Τρόφιµα Κανονισµοί). Μόνο στα τρόφιµα, αναφέρονται ονοµαστικά οι κανονισµοί, µπορούν να προστίθενται συγκεκριµένα συντηρητικά και σε καθορισµένες ποσότητες.. 10

11 Αντιοξειδωτικά Είναι φυσικές ή συνθετικές ουσίες, που ενώνονται εύκολα µε το οξυγόνο και προστίθενται στα λίπη και στα λιπαρά κυρίως τρόφιµα που καθορίζονται από τη σχετική Νοµοθεσία (Περί Ποικίλων Ουσιών στα Τρόφιµα Κανονισµοί) για να αποτρέψουν ή επιβραδύνουν την οξείδωσή τους (τάγγιση). Τα λίπη και έλαια οξειδώνονται κατά τη φύλαξή τους, από την επαφή µε το οξυγόνο της ατµόσφαιρας. Επίσης το λίπος που περιέχεται στα διάφορα τρόφιµα, είναι δυνατό κατά τη διαδικασία παρασκευής και φύλαξής τους να υποστεί σε κάποιο βαθµό τάγγιση. Η τάγγιση προσδίδει στο τρόφιµο χαρακτηριστική κακή οσµή και γεύση. Η χρήση των αντιοξειδωτικών είναι αυστηρά καθορισµένη από τη σχετική Νοµοθεσία (Περί Ποικίλων Ουσιών στα Τρόφιµα Κανονισµοί). Επειδή τα επιτρεπόµενα συνθετικά αντιοξειδωτικά, είναι και τα πιο σηµαντικά από τοξικολογικής άποψης σε σύγκριση µε τα φυσικά, τους περιορίζεται σε καθορισµένα µόνο τρόφιµα (εδώδιµα λίπη και έλαια, βούτυρα, τσίχλες κ.λ.π.) και σε ορισµένες ποσότητες. Τα επιτρεπόµενα φυσικά αντιοξειδωτικά, όπως η βιταµίνη Γ (ασκορβικό οξύ) και οι τοκοφερόλες, να χρησιµοποιούνται πιο ελεύθερα στα τρόφιµα. 11

12 Γλυκαντικά Με τον όρο γλυκαντικά εννοούµε οποιεσδήποτε ουσίες µε γλυκιά γεύση, εκτός από τα σάκχαρα. Τα γλυκαντικά µπορούν να χωριστούν σε δύο υποοµάδες: (α) Ογκώδη γλυκαντικά (Bulk Sweeteners) H γλυκύτητά τους είναι παρόµοια µε αυτή της ζάχαρης και µπορούν να χρησιµοποιηθούν για αντικατάσταση µέρους ή όλης της ζάχαρης σ ένα τρόφιµο. Έχουν επίσης ίση ή µικρότερη θερµιδική αξία µε τη ζάχαρη και µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε τρόφιµα κατάλληλα για διαβητικούς. Στα ογκώδη γλυκαντικά περιλαµβάνονται τα ακόλουθα: Μαννιτόλη, Σορβιτόλη, Σιρόπι Σορβιτόλης, Ισοµάλτ, Ξυλιτόλη, Λακτιτόλη, Μαλτιτόλη και Σιρόπι Μαλτιτόλης. β) Έντονα γλυκαντικά (Intense Sweeteners) Η γλυκύτητά τους είναι κατά πολύ µεγαλύτερη (30 µέχρι φορές) από αυτή της ζάχαρης και γι αυτό προστιθέµενα σε πολύ µικρές ποσότητες στα τρόφιµα, µπορούν να δώσουν την απαιτούµενη γλυκιά γεύση, χωρίς να προσθέτουν στη θερµική αξία του τροφίµου. Γι αυτό χρησιµοποιούνται σε τρόφιµα χαµηλών ή µειωµένων θερµίδων και σε τρόφιµα κατάλληλα για διαβητικούς. Στα έντονα γλυκαντικά περιλαµβάνονται τα ακόλουθα: Άλας της ακεσουλφάµης µε κάλιο, Ασπαρτάµη, Κυκλαµικό οξύ και τα άλατά του µε νάτριο και ασβέστιο, Θοµατίνη, Σακχαρίνη και τα άλατά της µε νάτριο, κάλιο και ασβέστιο και η Νεοεσπεριδίνη DC. Σύµφωνα µε τη σχετική Νοµοθεσία (Περί Γλυκαντικών Ουσιών στα Τρόφιµα Κανονισµοί), περιορίζεται των γλυκαντικών µόνο σε καθορισµένα τρόφιµα και σε καθορισµένες αναλογίες και απαγορεύεται οποιουδήποτε γλυκαντικού σε τροφές για βρέφη ή νήπια. Εξαίρεση µπορεί να γίνει σε τρόφιµα για βρέφη ή νήπια, µε ειδικές διαιτητικές ανάγκες. 12

13 Γαλακτωµατοποιητές Σταθεροποιητές, Πηκτωµατογόνα Οι γαλακτωµατοποιητές, σταθεροποιητές και πηκτωµατογόνα, χρησιµοποιούνται σε τρόφιµα που υπάρχει ανάγκη βελτίωσης και διατήρησης της υφής τους (π.χ.µαγιονέζες, σάλτσες κ.λ.π.) ή αύξησης τους ιξώδους. Συγκεκριµένα: (α) οι γαλακτωµατοποιητές βοηθούν στο σχηµατισµό οµοιόµορφης διασποράς δύο ή περισσοτέρων αδιάλυτων µεταξύ τους ουσιών (π.χ. λάδι και νερό). (β) οι σταθεροποιητές διατηρούν την οµοιόµορφη διασπορά ουσιών σ ένα τρόφιµο. (γ) τα πηκτωµατογόνα αυξάνουν το ιξώδες των τροφίµων και έτσι τα πήζουν. Σύµφωνα µε τη σχετική Νοµοθεσία (Περί Ποικίλων Ουσιών στα Τρόφιµα Κανονισµοί) απαγορεύεται σε µη επεξεργασµένα τρόφιµα η προσθήκη γαλακτωµατοποιητών, σταθεροποιητών και πηκτωµατογόνων, ενώ σε κάποια άλλα τρόφιµα η προσθήκη τους είναι περιορισµένη. Τέλος, ορισµένοι γαλακτωµατοποιητές και σταθεροποιητές, µπορούν να προστίθενται µόνο σε συγκεκριµένα τρόφιµα. Άλλα Επιτρεπόµενα Πρόσθετα Στην κατηγορία αυτή των προσθέτων ανήκει µεγάλη ποικιλία ουσιών, όπως είναι: - οι διαλύτες φορείς, που χρησιµοποιούνται για την διάλυση και την αραίωση ενός π.χ. προσθέτου - τα οξέα και οι ρυθµιστές οξύτητας που χρησιµοποιούνται για την µεταβολή ή τη ρύθµιση της οξύτητας ή της αλκαλικότητας των τροφίµων - αντιαφριστικές και αντισβολωτικές / αντισυσσωµατοποιητικές ουσίες - διογκωτικές ουσίες και διογκωτικά αρτοποιίας - βελτιωτικά αλεύρων για βελτίωση της αρτοποιητικής ικανότητάς τους - ενισχυτικά γεύσης, ουσίες δηλαδή που ενισχύουν την γεύση ή την οσµή του τροφίµου - υλικά για γλασάρισµα / επικάλυψη και προστασία της εξωτερικής επιφάνειας τροφίµου - αέρια συσκευασίας (εκτός του αέρα) που εισάγονται στην συσκευασία του τροφίµου και δηµιουργούν αδρανή ατµόσφαιρα κ.α. Σύµφωνα µε την σχετική νοµοθεσία (Περί Ποικίλων Ουσιών στα Τρόφιµα Κανονισµοί) απαγορεύεται σε µη επεξεργασµένα τρόφιµα η προσθήκη πολλών τέτοιων ουσιών, 13

14 ενώ σε κάποια άλλα τρόφιµα η προσθήκη τους είναι περιορισµένη. Τέλος ορισµένες από τις ουσίες αυτές µπορούν να προστίθενται µόνο σε συγκεκριµένα τρόφιµα. 14

15 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ 15

16 16

17 Α. ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ 17

18 Xαρακτηριστικά Ε100 Κουρκουµίνη Φυσική χρωστική. Η κουρκουµίνη είναι η κύρια χρωστική ουσία του εκχυλίσµατος Oleoresin Turmeric, το οποίο παραλαµβάνεται από το φυτό Curcuma longa (κουρκουµάς). Πορτοκαλοκίτρινη υδατοδιάλυτη κρυσταλλική σκόνη εν παρατηρήθηκαν τοξικολογικά προβλήµατα σε πειραµατόζωα. Σάλτσες, αρτύµατα και καρυκεύµατα, µαργαρίνες, µαρµελάδες, ζελέδες, παστουρµάς (προστίθεται στο εξωτερικό περίβληµα), λουκάνικα, σαλάµια, πατέ, αναψυκτικά, συσκευασµένοι χυµοί φρούτων, παγωτά, µουστάρδα κ.α. Ε101(i) Ριβοφλαβίνη (Λακτοφλαβίνη ή βιταµίνη Β2) Χαρακτηριστικά Φυσική χρωστική. Υπάρχει στο συκώτι, τα νεφρά, στα πράσινα λαχανικά, τα αυγά και το γάλα. Παρασκευάζεται µε χηµικές ή ενζυµατικές µεθόδους. Κίτρινη ή πορτοκαλοκίτρινη κρυσταλλική σκόνη µε ελαφρά οσµή. Η διαλυτότητα της στο νερό είναι πολύ µικρή και γι αυτό δε χρησιµοποιείται σε πολλά τρόφιµα. εν παρατηρήθηκαν τοξικολογικά προβλήµατα ακόµα και σε διάφορες δόσεις µεγαλύτερες της συνιστώµενης ηµερήσιας παροχής. Σάλτσες, αρτύµατα και καρυκεύµατα, λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι (εκτός από τις ελιές), παστουρµάς (προστίθεται στο εξωτερικό περίβληµα) κ.α. 18

19 Xαρακτηριστικά Ε101(ii) 5-φωσφορική ριβοφλαβίνη Παρασκευάζεται µε χηµική επεξεργασία της ριβοφλαβίνης (Ε101i) Κίτρινη ή πορτοκαλοκίτρινη κρυσταλλική υγροσκοπική σκόνη µε ελαφρά οσµή και δριµεία γεύση. εν παρατηρήθηκαν τοξικολογικά προβλήµατα. Σάλτσες, αρτύµατα και καρυκεύµατα, λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι (εκτός από τις ελιές), παστουρµάς (προστίθεται στο εξωτερικό περίβληµα) κ.α. Χαρακτηριστικά Ε102 Ταρτραζίνη Συνθετική χρωστική ουσία, αζόχρωµα. Σκόνη ή κόκκοι µε ανοικτό πορτοκαλί χρώµα. Πιθανή ευαισθησία αλλεργικών και ασθµατικών ατόµων και κυρίως εκείνων που είναι ευαίσθητα στην ασπιρίνη Αναψυκτικά και ποτά που καταναλώνονται µετά από αραίωση ή χωρίς αραίωση, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, γλυκά, ζελέδες, µουστάρδα, στιγµιαίες σούπες, παγωτά κ.α. 19

20 Xαρακτηριστικά Ε104 Κίτρινο κινολίνης Συνθετική χρωστική oυσιά. Σκόνη ή κόκκοι κίτρινου χρώµατος. Από τις µέχρι τώρα έρευνες, δεν παρατηρήθηκαν βλαβερές επιπτώσεις Αναψυκτικά, παγωτά, µαρµελάδες, ζελέδες, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, πίκλες, µουστάρδα, στιγµιαίες σούπες κ.α. Xαρακτηριστικά Ε110 Κίτρινο Sunset FCF, Κιτρινοπορτοκαλί S Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα. Σκόνη ή κόκκοι πορτοκαλοκόκκινου χρώµατος Πιθανή ευαισθησία, αλλεργικών και ασθµατικών ατόµων και κυρίως εκείνων που είναι ευαίσθητα στην ασπιρίνη Αναψυκτικά, παγωτά, µαρµελάδες, ζελέδες, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, πίκλες, µουστάρδα, στιγµιαίες σούπες, κ.α. 20

21 Xαρακτηριστικά Ε120 Κοχελίνη, Καρµινικό Οξύ, Καρµίνες Φυσική κόκκινη χρωστική η οποία εκχυλίζεται από το αποξηραµένο σώµα των εντόµων του είδους Dactilopious coccus τα οποία ζουν σε κάκτους κυρίως της Κεντρικής Αµερικής. Σκόνη ή κόκκοι κόκκινου έως βαθυκόκκινου χρώµατος Πιθανή ευαισθητοποίηση αλλεργικών και ασθµατικών ατόµων κυρίως εκείνων που είναι ευαίσθητα στην ασπιρίνη Αλκοολούχα ποτά, σιτηρά προγεύµατος αρωµατισµένα µε φρούτα, µαρµελάδες, ζελέδες, παγωτά, καραµέλλες, λουκάνικα, σαλάµια κ.α. Xαρακτηριστικά Ε122 Αζωρουµπίνη, Καρµοϊσίνη Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Σκόνη ή κόκκοι κόκκινου έως καστανού χρώµατος Πιθανή ευαισθησία αλλεργικών και ασθµατικών ατόµων και κυρίως εκείνων που είναι ευαίσθητα στην ασπιρίνη Ποτά που καταναλώνονται µετά από αραίωση (π.χ. τριανταφυλλάδα, βυσσινάδα), καραµέλλες, παγωτά, γλυκά από κόκκινα φρούτα κ.α. 21

22 Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Ε123 Αµαράνθη Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Σκόνη ή κόκκοι καστανοκόκκινου χρώµατος Μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις Οίνοι απεριτίφ, οινοπνευµατώδη ποτά συµπεριλαµβανοµένων των προϊόντων µε κατ όγκο περιεκτικότητα σε αλκοόλη κάτω του 15% Αυγά ψαριών Ε124 Πονσώ 4R (Ερυθρό κοχενίλης Α) Xαρακτηριστικά Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Σκόνη ή κόκκοι κόκκινου χρώµατος Πιθανή ευαισθησία αλλεργικών και ασθµατικών ατόµων και κυρίως εκείνων που είναι ευαίσθητα στην ασπιρίνη Καραµέλες, µαρµελάδες, ζελέδες, παγωτά, γκοφρέτες, µπισκότα, στιγµιαίες σούπες, σε φακελάκια κ.α. 22

23 Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Ε127 Ερυθροσίνη Συνθετική χρωστική Σκόνη ή κόκκοι χρώµατος κόκκινου Έρευνες καταδεικνύουν ότι ο θυρεοειδής των παιδιών που προσλαµβάνουν µέσω των τροφίµων µεγάλες ποσότητες ερυθροσίνης είναι δυνατόν να επηρεαστεί. Είναι δυνατόν η κατανάλωση µεγάλων ποσοτήτων τροφίµων που περιέχουν ερυθροσίνη να προκαλέσει φωτοτοξικότητα, δηλαδή ευαισθησία στο φως. Κεράσια κοκτέιλ και σακχαρόπηκτα κεράσια Κεράσια Bigarreaux σε σιρόπι και σε κοκτέιλ Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Ε128 Ερυθρό 2G Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Κόκκινη-µωβ χρωστική εν συστήνεται για κατανάλωση από µικρά παιδιά Λουκάνικα προγεύµατος µε περιεκτικότητα σε σιτηρά τουλάχιστον 6%. Κιµάς για µπιφτέκια µε περιεκτικότητα σε λαχανικά και/ή σιτηρά τουλάχιστον 4%. 23

24 Xαρακτηριστικά Ε129 Ερυθρό Αllura AC Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Σκόνη ή κόκκοι σε βαθύ κόκκινο χρώµα Πιθανή ευαισθησία ατόµων που έχουν τάση για ερεθισµό του δέρµατος και εµφάνιση εξανθηµάτων όταν καταναλωθεί σε πολύ µεγάλες ποσότητες Καραµέλες, παγωτά, εκλεκτής αρτοποιίας, λουκάνικα προγεύµατος, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά και ποτά από φρούτα κ.α. Xαρακτηριστικά Ε131 Μπλέ πατεντέ V Συνθετική χρωστική Σκόνη ή κόκκοι χρώµατος βαθύ µπλε Σε άτοµα αλλεργικά είναι δυνατό να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις: συνήθως ευαισθησία του δέρµατος και κνησµό και σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις σοβαρές αντιδράσεις όπως δύσπνοια, οίδηµα και ναυτία. Καραµέλες, ζαχαρωτά, παγωτά κ.α. 24

25 Xαρακτηριστικά Ε132 Ινδικοτίνη ή Ινδικοκαρµίνη Συνθετική χρωστική Σκόνη ή κόκκοι µε βαθύ µπλε χρώµα Μπορεί να προκαλέσει σε αλλεργικά άτοµα εξάνθηµα του δέρµατος και κνησµό ή/και πιο σπάνια ναυτία, εµετό και υπέρταση Καραµέλες, ζαχαρωτά, παγωτά κ.α. Xαρακτηριστικά Ε133 Λαµπρό κυανό FCF Συνθετική χρωστική Σκόνη ή κόκκοι χρώµατος µωβ εν έχουν αναφερθεί σηµαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία Εγκυτιωµένα µπιζέλια, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, µη αλκοολούχα και αλκοολούχα ποτά κ.α. 25

26 Ε140(i) Χλωροφύλλες Φυσική πράσινη χρωστική ουσία, που παραλαµβάνεται µε εκχύλιση από τα φύλλα διαφόρων φυτών, κυρίως του τριφυλλιού και της τσουκνίδας. Xαρακτηριστικά Κηρώδες στερεό, του οποίου το χρώµα ποικίλει από πράσινο της ελιάς έως βαθύ πράσινο. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι, (εκτός από τις ελιές), µαρµελάδες, ζελέδες, παγωτά κ.α. Ε140(ii) Χλωροφυλλίνες ή Φυσικό πράσινο 5 ή χλωροφυλλινικό νάτριο ή χλωροφυλλινικό κάλιο (C.I ) Φυσική πράσινη χρωστική ουσία, που παραλαµβάνεται µε εκχύλιση από τα φύλλα διαφόρων φυτών, κυρίως του τριφυλλιού και της τσουκνίδας Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Βαθυπράσινη έως κυανόµαυρη σκόνη εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι, (εκτός από τις ελιές), µαρµελάδες, ζελέδες, παγωτά κ.α. 26

27 Xαρακτηριστικά Ε141(i) Σύµπλοκα των χλωροφυλλών µε χαλκό Φυσική πράσινη χρωστική ουσία που παράγεται από την χλωροφύλλη διαφόρων φυτών, όπως του τριφυλλιού και της τσουκνίδας. Κηρώδες στερεό, του οποίου το χρώµα ποικίλλει από κυανοπράσινο έως βαθύ πράσινο ανάλογα µα την πρώτη ύλη. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Λαχανικά διατηρηµένα σε ξύδι, άλµη ή λάδι (εκτός από τις ελιές), µαρµελάδες, ζελέδες, παγωτά κ.α. Xαρακτηριστικά Ε141(ii) Σύµπλοκα των χλωροφυλλινών µε χαλκό Φυσική πράσινη χρωστική ουσία που παράγεται από την χλωροφύλλη διαφόρων φυτών, όπως του τριφυλλιού και της τσουκνίδας. Βαθυπράσινη έως κυανόµαυρη σκόνη. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Λαχανικά, διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι (εκτός από τις ελιές), µαρµελάδες, ζελέδες, παγωτά κ.α. 27

28 Ε142 Πράσινo S (Green S) Xαρακτηριστικά Συνθετική χρωστική Σκόνη ή κόκκοι σκούρου µπλε ή σκούρου πράσινου χρώµατος εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Εγκυτιωµένα µπιζέλια, παγωτά, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, κοινές µαρµελάδες, αρωµατισµένα ποτά κ.α. 28

29 Xαρακτηριστικά Ε150 Καραµελόχρωµα Παρασκευάζεται µε ελεγχόµενη θερµική επεξεργασία υδατανθράκων του εµπορίου όπως σιρόπι γλυκόζης, σακχαρόζης κ.λ.π. Σύµφωνα µε την Ευρωπαϊκή Ενωση, χρησιµοποιούνται διάφοροι τύποι καραµελοχρώµατος. Ανάλογα µε τον τρόπο παρασκευής τους, έχουµε: Ε150(α): Απλό καραµελόχρωµα E150(β): Καυστικό θειώδες καραµελόχρωµα E150(γ): Εναµµώνιο καραµελόχρωµα E150(δ): Εναµµώνιο θειώδες καραµελόχρωµα Oι χρωστικές καραµέλας είναι υγρά ή στερεά σώµατα, µε σκούρο καστανό έως και µαύρο χρώµα. Ε150(α): εν έχουν παρατηρηθεί τοξικολογικά προβλήµατα Ε150(β): Στην ποσότητα που περιέχεται στα τρόφιµα θεωρείται ασφαλές. Ε150(γ): Συνεχίζονται οι τοξικολογικές έρευνες Ε150(δ): Mπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικά προβλήµατα, όπως π.χ. διάρροιες. Μπύρα, κονιάκ, ουίσκι, αρωµατισµένα ποτά µε βάση το κρασί, ξίδι, αναψυκτικά τύπου κόλα, λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι, µαρµελάδες, ζελέδες, λουκάνικα κ.α. 29

30 Xαρακτηριστικά E151 Λαµπρό Μαύρο ΒΝ, Μαύρο ΡΝ (Βrilliant Black PN, Black PN). Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Σκόνη ή κόκκοι µαύρου χρώµατος εν υπάρχουν γνωστές αρνητικές επιπτώσεις. Η χρωστική αυτή διασπάται από τα βακτηρίδια των εντέρων και οι µεταβολίτες της εκκρίνονται µε τα ούρα. Σάλτσες (Βrown sauce), καραµέλες κ.α. Xαρακτηριστικά E153 Φυτικός Άνθρακας (Vegetable carbon) Χρωστική ουσία που παράγεται από την καύση ξύλων και διαφόρων καρπών Μαύρη σκόνη, άοσµη και άγευστη Στην ποσότητα που περιέχεται στα τρόφιµα θεωρείται ασφαλές Καραµέλες, σάλτσες κ.α. 30

31 Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά E154 Καστανό FK ή Καστανό τροφίµων Ι Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Σκόνη ή κόκκοι καστανοκόκκινου χρώµατος Στην ποσότητα που περιέχεται στα τρόφιµα θεωρείται ασφαλές. «Κippers» (παστά ψάρια) Xαρακτηριστικά E155 Καστανό ΗΤ ή Καστανό τροφίµων 3 ή Chocolate Brown HT. Συνθετική χρωστική Σκόνη ή κόκκοι χρώµατος καστανοκόκκινου Μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύµητες παρενέργειες σε αλλεργικά και ασθµατικά άτοµα και κυρίως σε άτοµα που είναι ευαίσθητα στην ασπιρίνη. Παγωτά, κέικ, ζαχαροπλαστικής µε άρωµα σοκολάτας κ.α. 31

32 Ε160α Ε160α: Καροτένια Ε160α(i): Μείγµατα καροτενίων Ε160α(ii): β-καροτένιο Φυτικές χρωστικές που υπάρχουν κυρίως στα καρότα, στα πράσινα λαχανικά, στις ντοµάτες και στα πορτοκάλια απ όπου και παραλαµβάνονται µε εκχύλιση. Xαρακτηριστικά Φυσική πορτοκαλοκίτρινη χρωστική. Μετά την πρόσληψη της µετατρέπεται στον ανθρώπινο οργανισµό σε βιταµίνη Α. εν υπάρχουν γνωστές αρνητικές επιπτώσεις. Το αντίθετο µάλιστα, η βιταµίνη Α βοηθά στην καλή κατάσταση της όρασης. Μαργαρίνη, βούτυρο, κατεργασµένα τυριά, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι (εκτός από τις ελιές), µαρµελάδες, ζελέδες, αναψυκτικά, παγωτά, οινοπνευµατώδη ποτά, κ.α. Xαρακτηριστικά Ε160(β) Αννάτο, Μπιξίνη, Νορµπιξίνη Φυτική χρωστική που λαµβάνεται µε εκχύλιση από το περικάρπιο των σπόρων του φρούτου του τροπικού δέντρου Αννάτο (Bixa orellana). Σκόνη, εναιώρηµα ή διάλυµα χρώµατος καστανοκόκκινου υνατό µερικά άτοµα να είναι αλλεργικά στην Μπιξίνη. Μαργαρίνη, παγωτά, κατεργασµένα τυριά, σιτηρά προγεύµατος κ.α. 32

33 Ε160(γ) Εκχύλισµα πάπρικας, Καψανθίνη, Καψορουµπίνη Eίναι οι φυσικές χρωστικές ουσίες που λαµβάνονται µε εκχύλιση του καρπού της πάπρικας (κόκκινο πιπέρι). Xαρακτηριστικά Βαθύ κόκκινο παχύρευστο υγρό. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία Σιτηρά προγεύµατος, µαρµελάδες, ζελέ, λουκάνικα, σαλάµια, σάλτσες κ.α. Xαρακτηριστικά Ε160(δ) Λυκοπένιο Φυσική χρωστική που λαµβάνεται µε εκχύλιση από ντοµάτες Σκούρο κόκκινο παχύρευστο υγρό. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Μαρµελάδες, ζελέ, στιγµιαίες σούπες κ.α. 33

34 Xαρακτηριστικά Ε160(ε) Β-απο-8 - καροτενάλη (C30), (Beta-apo-8 - carotenal) Συνθετική χρωστική Κρυσταλλική σκόνη χρώµατος σκοτεινού ιώδους εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Παγωτά, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, σάλτσες κ.α. Xαρακτηριστικά Ε160(στ) Αιθυλεστέρας β-απο-8 -καροτένιου οξέος (C30) Συνθετική χρωστική Κρυσταλλική σκόνη χρώµατος κόκκινου εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Μη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά και ποτά από φρούτα, παγωτά, σάλτσες, προµαγειρεµένα θαλασσινά κ.α. 34

35 Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Ε161(β) Λουτεϊνη Υπάρχει στα φύλλα των πράσινων λαχανικών και λαµβάνεται µε εκχύλιση Σκοτεινόχρωµο κιτρινοκάστανο υγρό εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Παγωτά, στιγµιαίες σούπες, σάλτσες, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα κ.α. Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Ε161(ζ) Κανθαξανθίνη Φυσική χρωστική, απαντά σε ορισµένα µανιτάρια και ψάρια Κρυσταλλική σκόνη πορτοκαλί χρώµατος εν υπάρχουν γνωστές αρνητικές επιπτώσεις όταν η κανθαξανθίνη λαµβάνεται στις ποσότητες που απαντά στα ψάρια ή άλλα τρόφιµα. «Saucisses de Strasbourg» 35

36 Xαρακτηριστικά Ε162 Ερυθρά Χρωστική της ρίζας των τεύτλων, Μπετανίνη (Beeetroot Red, Betanin) Είναι η φυσική χρωστική των ζαχαρότευτλων. εν έχει µεγάλ λόγω της αστάθειας και της κακής γεύσης της. Υγρό, πολτός, σκόνη ή στερεό κόκκινου ή σκούρου κόκκινου χρώµατος. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Παγωτά, τζέλλυ, ζαχαροπλαστικής, σάλτσες, λουκάνικα διατηρηµένα σε άλµη, ξίδι ή λάδι (εκτός από ελιές), µαρµελάδες, ζελέ, λουκάνικα, παγωτά, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, στιγµιαίες σούπες κ.α. Xαρακτηριστικά Ε163 Aνθοκυάνες (Ανθοκυανίνες) (Anthocyanins) Είναι φυσικές χρωστικές που υπάρχουν σε πολλά (απωροκυπευτικά λουλούδια, φρούτα και λαχανικά). Οι πιο γνωστές είναι η ανθοκυανίνη των σταφυλιών και η ανθοκυανίνη του κόκκινου κραµβιού. Υγρό, σκόνη ή πολτός µε µπλε - µοβ χρώµα. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις, παρόλα αυτά οι έρευνες συνεχίζονται. Γλυκά από κόκκινα φρούτα, στιγµιαίες σούπες, παγωτά, µη αλκοολούχα ποτά από φρούτα κ.α. 36

37 Xαρακτηριστικά E170 Ανθρακικό ασβέστιο ή Λευκή χρωστική 18 ή κιµωλία. Λαµβάνεται από κονιοποιηµένο ασβεστόλιθο Λευκή κρυσταλλική ή άµορφη σκόνη εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία. Ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, κέικ, µπισκότα κ.α. Xαρακτηριστικά E171 ιοξείδιο του τιτανίου Συναντάται στη φύση σαν ορυκτό Άµορφη λευκή σκόνη εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Καραµέλες, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, µπισκότα, κέικ, κ.α. 37

38 Ε172 Οξείδια του σιδήρου και Υδροξείδια του σιδήρου (Iron oxides and hydroxides) Φυσικές χρωστικές του σιδήρου Χαρακτηριστικά Σκόνη κίτρινου, κόκκινου, καστανού ή µαύρου χρώµατος σε διάφορες αποχρώσεις Η µορφή του σιδήρου στα οξείδια αυτά δεν απορροφάται εύκολα από τον οργανισµό. Άτοµα που υποβάλλονται σε συστηµατικές µεταγγίσεις ίσως θα έπρεπε να αποφεύγουν τροφές που περιέχουν τις πιο πάνω ουσίες. Πάστα από σολοµό, γαρίδες, κέικ κ.α. Xαρακτηριστικά Ε173 Αργίλιο Πολύ διαδεδοµένο στη φύση, υπάρχει στο ορυκτό βωξίτης. Σκόνη ή φυλλίδια χρώµατος γκρι µεταλλικού. Χρησιµοποιείται µόνο για την επιφανειακή επικάλυψη ορισµένων τροφίµων. Σύµφωνα µε τα υφιστάµενα στοιχεία, η συνήθης διαιτολογική πρόσληψη αλουµινίου µέσω τροφής και νερού είναι αρκετά χαµηλή και έτσι δεν προκαλεί προβλήµατα. Προϊόντα αποκλειστικά Εξωτερικό περίβληµα ζαχαρωδών παρασκευασµάτων που χρησιµοποιούνται για διακόσµηση γλυκών και ειδών ζαχαροπλαστικής 38

39 Ε174 Άργυρος Μεταλλική χρωστική ουσία που προέρχεται από µεταλλεύµατα Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Αργυρόχρωµη σκόνη ή φυλλίδια Οι µικρές ποσότητες που καταναλώνονται µέσω των τροφίµων δεν προκαλούν προβλήµατα υγείας. Εξωτερικό περίβληµα ζαχαρωδών παρασκευασµάτων. ιακόσµηση σοκολάτας. Ηδύποτα (λικέρ). Xαρακτηριστικά Ε175 Χρυσός Μεταλλεύµατα Χρυσόχρωµη σκόνη ή φυλλίδια Μεταλλική χρωστική για επιφανειακή χρήση µόνο σε ορισµένα τρόφιµα. Προϊόντα αποκλειστικά Οι µικρές ποσότητες που καταναλώνονται µέσω των τροφίµων δεν προκαλούν προβλήµατα υγείας. Εξωτερικό περίβληµα ζαχαρωδών παρασκευασµάτων. ιακόσµηση σοκολάτας. Ηδύποτα (λικέρ). 39

40 Xαρακτηριστικά Προϊόντα αποκλειστικά Ε180 Λιθορουβίνη ΒΚ Συνθετική χρωστική, αζόχρωµα Κόκκινη σκόνη εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία διότι το περίβληµα των τυριών αφαιρείται Χρησιµοποιείται µόνο για το χρωµάτισµα του βρώσιµου περιβλήµατος των τυριών. 40

41 Β. ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΑ 41

42 Ε200 Σορβικό οξύ Υπάρχει σε µερικά φρούτα αλλά παρασκευάζεται και συνθετικά. /δράση Εµποδίζει κυρίως την ανάπτυξη µυκήτων και ζυµοµυκήτων σε ph µέχρι 6,5 αλλά έχει µικρή δράση κατά των βακτηριδίων. Είναι ιδανικό για τη συντήρηση ορισµένων τυριών διότι επιτρέπει τη δράση των γαλακτικών βακτηριδίων κατά τη ζύµωση. Επιτρέπεται σε οινολογικές πρακτικές (οινοποιήση). Σε ψηλές θερµοκρασίες διασπάται. Θεωρείται ασφαλές στις συγκεντρώσεις που λαµβάνεται ως πρόσθετο τροφίµων, επειδή µεταβάλλεται µε τρόπο ανάλογο του µεταβολισµού παρόµοιων λιπαρών οξέων. Αρωµατισµένα ποτά (αναψυκτικά), κρασί και οινοπνευµατώδη ποτά, αποξηραµένα φρούτα, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι, προψηµένες φέτες πατάτας, συσκευασµένο τυρί σε φέτες, τυριά χωρίς ωρίµανση, συσκευασµένο ψωµί σε φέτες και ψωµί σικάλεως, µερικώς ψηµένα προσυσκευασµένα αρτοσκευάσµατα, σάλτσες, παρασκευασµένες σαλάτες κ.α. Ε202 Σορβικό κάλιο Είναι άλας του Σορβικού οξέος µε κάλιο και παρασκευάζεται συνθετικά. Υδατοδιαλυτό συντηρητικό, που δρα όπως το Ε200. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Αρωµατισµένα ποτά (αναψυκτικά), κρασί και οινοπνευµατώδη ποτά, αποξηραµένα φρούτα, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι, προψηµένες φέτες πατάτας, συσκευασµένο τυρί σε φέτες, τυριά χωρίς ωρίµανση, συσκευασµένο ψωµί σε φέτες και ψωµί σικάλεως, µερικώς ψηµένα προσυσκευασµένα αρτοσκευάσµατα, σάλτσες, παρασκευασµένες σαλάτες κ.α. 42

43 Ε203 Σορβικό Ασβέστιο Είναι άλας του Σορβικού οξέος µε ασβέστιο και παρασκευάζεται συνθετικά. ρα όπως το Ε200, αλλά χρησιµοποιείται πολύ λιγότερο. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Αρωµατισµένα ποτά (αναψυκτικά), κρασί και οινοπνευµατώδη ποτά, αποξηραµένα φρούτα, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι, προψηµένες φέτες πατάτας, συσκευασµένο τυρί σε φέτες, τυριά χωρίς ωρίµανση, συσκευασµένο ψωµί σε φέτες και ψωµί σικάλεως, µερικώς ψηµένα προσυσκευασµένα αρτοσκευάσµατα, σάλτσες, παρασκευασµένες σαλάτες κ.α. Ε210 Βενζοϊκό Οξύ Υπάρχει σε µερικά φρούτα, λαχανικά και πολλά µούρα, αλλά παρασκευάζεται και συνθετικά. Αντιβακτηριακό και αντιµυκητικό συντηρητικό που δρα µόνο σε όξινο περιβάλλον περιβάλλον (ph = 2,5-4,0). Mπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Αναψυκτικά που καταναλώνονται µετά από αραίωση ή όχι, οινοπνευµατώδη ποτά περιεκτικότητας κάτω του 15% σε αλκοόλη, ζελέδες και µαρµελάδες, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι, ελιές και παρασκευάσµατα µε βάση τις ελιές, βρασµένα παντζάρια, σάλτσες, παρασκευασµένες σαλάτες κ.α. 43

44 Ε211 Βενζοϊκό Νάτριο Είναι άλας του βενζοϊκού οξέος µε νάτριο και παρασκευάζεται συνθετικά. Αντιβακτηριακό και αντιµυκητικό συντηρητικό. Mπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Προϊόντα Αναψυκτικά που καταναλώνονται µετά από αραίωση ή όχι, οινοπνευµατώδη ποτά περιεκτικότητας κάτω του 15% σε αλκοόλη, ζελέδες και µαρµελάδες, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι, ελιές και παρασκευάσµατα µε βάση τις ελιές, βρασµένα παντζάρια, σάλτσες, παρασκευασµένες σαλάτες κ.α. Ε212 Βενζοϊκό Κάλιο Παρασκευάζεται συνθετικά από το βενζοϊκό οξύ. Αντιβακτηριακό και αντιµυκητικό συντηρητικό, χρησιµοποιείται λιγότερο από ότι το Ε211. Mπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Αναψυκτικά που καταναλώνονται µετά από αραίωση ή όχι, οινοπνευµατώδη ποτά περιεκτικότητας κάτω του 15% σε αλκοόλη, ζελέδες και µαρµελάδες, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι, ελιές και παρασκευάσµατα µε βάση τις ελιές, βρασµένα παντζάρια, σάλτσες, παρασκευασµένες σαλάτες κ.α. 44

45 Ε213 Βενζοϊκό Ασβέστιο Είναι άλας του βενζοϊκού οξέος και παρασκευάζεται συνθετικά. Αντιβακτηριακό και αντιµυκητικό συντηρητικό. Mπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Αναψυκτικά που καταναλώνονται µετά από αραίωση ή όχι, οινοπνευµατώδη ποτά περιεκτικότητας κάτω του 15% σε αλκοόλη, ζελέδες και µαρµελάδες, λαχανικά σε ξύδι, άλµη ή λάδι, ελιές και παρασκευάσµατα µε βάση τις ελιές, βρασµένα παντζάρια, σάλτσες, παρασκευασµένες σαλάτες κ.α. Ε214 p-υδροξυβενζοϊκό αιθύλιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Αντιµυκητικό συντηρητικό που δρα σε ουδέτερο περιβάλλον (ph = 7.0 ή µεγαλύτερο) και έχει µικρή δράση κατά των βακτηρίων. Προϊόντα αποκλειστικά Μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Επικαλύψεις ζελατίνης προϊόντων κρέατος, πατέ, αποξηραµένα κρέατος, σνάκς µε βάση σιτηρά ή πατάτες και καρποί µε επικάλυψη, είδη ζαχαροπλαστικής (εκτός από σοκολάτα), υγρά διαιτητικά συµπληρώµατα διατροφής. 45

46 Προϊόντα αποκλειστικά Ε215 p-υδροξυβενζοϊκού αιθυλίου, άλας µε νάτριο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό, αντιµικροβιακό σε ουδέτερο περιβάλλον (ph = 7.0). Mπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Επικαλύψεις ζελατίνης προϊόντων κρέατος, πατέ, αποξηραµένα κρέατος, σνάκς µε βάση σιτηρά ή πατάτες και καρποί µε επικάλυψη, είδη ζαχαροπλαστικής (εκτός από σοκολάτα), υγρά διαιτητικά συµπληρώµατα διατροφής. Προϊόντα αποκλειστικά Ε218 p-υδροξυβενζοϊκό µεθύλιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό, αντιµικροβιακό σε ουδέτερο περιβάλλον (ph = 7.0). Μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Επικαλύψεις ζελατίνης προϊόντων κρέατος, πατέ, αποξηραµένα κρέατος, σνάκς µε βάση σιτηρά ή πατάτες και καρποί µε επικάλυψη, είδη ζαχαροπλαστικής (εκτός από σοκολάτα), υγρά διαιτητικά συµπληρώµατα διατροφής. 46

47 Προϊόντα αποκλειστικά Ε219 p-υδροξυβενζοϊκού µεθυλίου, άλας µε νάτριο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό, δραστικό περισσότερο στους µύκητες παρά τα βακτηρίδια. Μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις πιθανότερο σε άτοµα µε προδιάθεση για κνισµό ή άσθµα. Επικαλύψεις ζελατίνης προϊόντων κρέατος, πατέ, αποξηραµένα κρέατος, σνάκς µε βάση σιτηρά ή πατάτες και καρποί µε επικάλυψη, είδη ζαχαροπλαστικής (εκτός από σοκολάτα), υγρά διαιτητικά συµπληρώµατα διατροφής. 47

48 Ε220 ιοξείδιο του θείου Απαντά στη φύση, αλλά παράγεται και από την καύση του θείου ή την πυρόλυση του γύψου. Είναι ένα από τα αρχαιότερα πρόσθετα τροφίµων που χρησιµοποίησε ο άνθρωπος, π.χ. στα κρασιά, στη ζυθοποιία κ.α. Είναι ένα από τα πιο δραστικά πρόσθετα και έχει πολλαπλή χρήση. Αναστέλλει την ανάπτυξη µυκήτων, ζυµοµυκήτων και βακτηρίων και προστατεύει τα τρόφιµα από οξειδωτικές αλλοιώσεις. Μπορεί να καταστρέψει τη βιταµίνη Β1 των τροφίµων. Τα υγιή άτοµα δεν έχουν πρόβληµα µεταβολισµού του διοξειδίου του θείου, άτοµα όµως µε πρόβληµα στα νεφρά ή το συκώτι συστήνεται να αποφεύγουν την κατανάλωση τροφών που περιέχουν µεγάλα ποσοστά θειωδών. Μεγάλη κατανάλωση τροφίµων που περιέχουν θειώδη µπορεί να προκαλέσει κρίση άσθµατος σε άτοµα που υποφέρουν από άσθµα. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. 48

49 Ε221 Θειώδες νάτριο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό, χρησιµοποιείται µεταξύ άλλων στην οινοποιία για την αποστείρωση µηχανηµάτων και δοχείων της αλκοολικής ζύµωσης. Εµποδίζει αποτελεσµατικά τον αποχρωµατισµό, λόγω οξείδωσης, καθαρισµένων και κοµµένων πατατών ή µήλων. Όπως το Ε220. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. Ε222 Όξινο θειώδες νάτριο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό. Όπως το Ε220. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. 49

50 Ε223 Μεταδιθειώδες νάτριο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό. Όπως το Ε220. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. Ε224 Μεταδιθειώδες κάλιο (Πυροθειώδες κάλιο) Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό. Όπως το Ε220. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. 50

51 Ε226 Θειώδες ασβέστιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό. Χρησιµοποιείται κυρίως για την απολύµανση των βαρελιών ζυθοποιίας. Όπως το Ε220. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. Ε227 Όξινο θειώδες ασβέστιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό. Όπως το Ε220. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. 51

52 E228 Όξινο θειώδες κάλιο ή διθειώδες κάλιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Συντηρητικό. Στις ποσότητες που περιέχεται στα τρόφιµα θεωρείται ασφαλές. Αποξηραµένα φρούτα, νωπά ή κατεψυγµένα ή µαγειρευµένα θαλασσινά (καρκινοειδή και κεφαλόποδα), αποφλοιωµένες πατάτες, λευκά λαχανικά αποξηραµένα ή επεξεργασµένα, οπωροκηπευτικά σε ξίδι, λάδι ή άλµη (εκτός από τις ελιές), ζαχαρωµένα ή κρυσταλλωµένα ή γλασαρισµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες, συµπυκνωµένοι χυµοί φρούτων, µπύρα, κρασί, ξίδι, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά που περιέχουν χυµούς φρούτων κ.α. Ε234 Νισίνη Παράγεται από µικροοργανισµούς, µπορεί δε να υπάρχει φυσιολογικά σε ορισµένα τυριά σαν αποτέλεσµα της διαδικασίας ζύµωσης. Συντηρητικό µε αντιβιοτικές ιδιότητες. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Πουτίγκες από σιµιγδάλι και παρόµοια. Ωριµασµένο τυρί, ανακατεργασµένο τυρί κ.α. 52

53 Προϊόντα αποκλειστικά E235 Ναταµυκίνη Παράγεται από άγρια στελέχη Streptomyces natalensis ή Streptococcus lactis. Συντηρητικό µυκητοκτόνο. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Στην επιφάνεια σκληρών, ηµίσκληρων και ηµιµαλακών τυριών καθώς και αποξηραµένων αλίπαστων αλλαντικών. Προϊόντα αποκλειστικά Ε239 Εξαµίνη ή Εξαµεθυλενοτετραµίνη Παρασκευάζεται χηµικά από φορµαλδεϋδη και αµµωνία. Συντηρητικό µε αντιµικροβιακή δράση. Σε µεγάλες ποσότητες µπορεί να προκαλέσει εντερικές διαταραχές. Τυρί Provolone. 53

54 Προϊόντα αποκλειστικά E242 Πυροκαρβονικό διµεθύλιο ή ικαρβονικό διµεθύλιο Παρασκευάζεται χηµικά. Συντηρητικό. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Μη αλκοολούχα αρωµατικά ποτά, κρασί χωρίς αλκοόλη, συµπύκνωµα υγρού τσαγιού. 54

55 Ε249 Νιτρώδες Κάλιο Άλας του νιτρώδους οξέος µε κάλιο. Συνήθως χρησιµοποιείται σε συνδυασµό µε το νιτρικό νάτριο, στα αλλαντικά για διπλό σκοπό: - για να διατηρηθεί το κόκκινο χρώµα του κρέατος - ως συντηρητικό που εµποδίζει την ανάπτυξη των σπορίων του επικίνδυνου κλωστηριδίου της αλλαντίασης (Clostridium botulinum). To κλωστηρίδιο αυτό παράγει µια θανατηφόρο τοξίνη. (α) Τα νιτρώδη αντιδρούν µε την αιµογλοβίνη του αίµατος και εµποδίζουν τη µεταφορά του οξυγόνου στον οργανισµό. Η κατάσταση αυτή ονοµάζεται µεθαιµογλοβιναιµία. Η χρήση νιτρωδών απαγορεύεται στις βρεφικές τροφές, επειδή στο βρεφικό οργανισµό επικρατούν συνθήκες που ευνοούν την πρόκληση µεθαιµογλοβιναιµίας. (β) Τα νιτρώδη είναι δυνατό να αντιδράσουν µε δευτεροταγείς και τριτοταγείς αµίνες µε αποτέλεσµα τη δηµιουργία νιτροζαµινών που θεωρούνται δυνητικά καρκινογόνα. Ως εκ τούτου η υπερβολική κατανάλωση τροφών που περιέχουν µεγάλα ποσοστά νιτρωδών δεν συστήνεται. Προϊόντα κρέατος, µη θερµικά επεξεργασµένα, αλίπαστα, αποξηραµένα. 55

56 Ε250 Νιτρώδες Νάτριο Παράγεται συνθετικά από το νιτρώδες νάτριο. Όπως το Ε249. Όπως το Ε249. Προϊόντα κρέατος αλίπαστα, κονσερβοποιηµένα κ.α. Ε251 Νιτρικό Νάτριο Φυσικό ορυκτό. Συντηρητικό, συνήθως σε συνδυασµό µε το νιτρώδες νάτριο. Τα νιτρικά στο στοµάχι (ιδιαίτερα των βρεφών) δυνατό να µετατραπούν σε νιτρώδη οπότε έχουν τις ίδιες επιπτώσεις µε αυτά (βλέπε Ε249). Αλίπαστα κρέατος, κονσέρβες προϊόντων κρέατος κ.α. 56

57 Ε252 Νιτρικό Κάλιο Φυσικό ορυκτό. Συντηρητικό, συνήθως σε συνδυασµό µε το νιτρώδες κάλιο. Τα νιτρικά στο στοµάχι (ιδιαίτερα των βρεφών) δυνατό να µετατραπούν σε νιτρώδη οπότε έχουν τις ίδιες επιπτώσεις µε αυτά (βλέπε Ε249). Σκληρό, ηµίσκληρο και ηµιµαλακό τυρί, αποµίµηση τυριού µε βάση γαλακτοκοµικά, ρέγγα κ.α. Ε280 Προπιονικό Οξύ Είναι λιπαρό οξύ και υπάρχει σε πολλά τρόφιµα και γαλακτοκοµικά. Παρασκευάζεται συνθετικά. Αντιµυκητικό εναντίον τριών οικογενειών µυκητών. Χρησιµοποιείται ιδιαίτερα για την αναστολή της ευρωτίασης του ψωµιού και άλλων προϊόντων από αλεύρι. εν έχουν αναφερθεί γνωστές αρνητικές επιπτώσεις. Προσυσκευασµένο ψωµί σε φέττες και ψωµί σικάλεως, ψωµί µειωµένων θερµίδων, προσυσκευασµένα εκλεκτά αρτοσκευάσµατα συµπεριλαµβανοµένων των αρτοσκευασµάτων ζαχαροπλαστικής, χριστουγεννιάτικη πουτίγκα, τυρί και αποµίµηση τυριού (µόνο επιφανειακή επεξεργασία) κ.α. 57

58 Ε281 Προπιονικό Νάτριο Είναι άλας του προπιονικού οξέος και υπάρχει σε τρόφιµα που έχουν υποστεί ζύµωση. Αντιµυκητικό εναντίον τριών οικογενειών µυκητών. Χρησιµοποιείται ιδιαίτερα για την αναστολή της ευρωτίασης του ψωµιού και άλλων προϊόντων από αλεύρι. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Προσυσκευασµένο ψωµί σε φέττες και ψωµί σικάλεως, ψωµί µειωµένων θερµίδων, προσυσκευασµένα εκλεκτά αρτοσκευάσµατα συµπεριλαµβανοµένων των αρτοσκευασµάτων ζαχαροπλαστικής, χριστουγεννιάτικη πουτίγκα, τυρί και αποµίµηση τυριού (µόνο επιφανειακή επεξεργασία) κ.α. Ε282 Προπιονικό Ασβέστιο Άλας του προπιονικού οξέος. Αντιµυκητικό εναντίον τριών οικογενειών µυκητών. Χρησιµοποιείται ιδιαίτερα για την αναστολή της ευρωτίασης του ψωµιού και άλλων προϊόντων από αλεύρι. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Προσυσκευασµένο ψωµί σε φέττες και ψωµί σικάλεως, ψωµί µειωµένων θερµίδων, προσυσκευασµένα εκλεκτά αρτοσκευάσµατα συµπεριλαµβανοµένων των αρτοσκευασµάτων ζαχαροπλαστικής, χριστουγεννιάτικη πουτίγκα, τυρί και αποµίµηση τυριού (µόνο επιφανειακή επεξεργασία) κ.α. 58

59 Ε283 Προπιονικό Κάλιο Άλας του προπιονικού οξέος. Αντιµυκητικό εναντίον τριών οικογενειών µυκητών. Χρησιµοποιείται ιδιαίτερα για την αναστολή της ευρωτίασης του ψωµιού και άλλων προϊόντων από αλεύρι. εν έχουν αναφερθεί επιπτώσεις. Προσυσκευασµένο ψωµί σε φέττες και ψωµί σικάλεως, ψωµί µειωµένων θερµίδων, προσυσκευασµένα εκλεκτά αρτοσκευάσµατα συµπεριλαµβανοµένων των αρτοσκευασµάτων ζαχαροπλαστικής, χριστουγεννιάτικη πουτίγκα, τυρί και αποµίµηση τυριού (µόνο επιφανειακή επεξεργασία) κ.α. Προϊόντα αποκλειστικά E284 Βορικό οξύ Συναντάται στη φύση µε τη µορφή του ορυκτού σασωλίνη. Συντηρητικό. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Αυγά οξυρρύγχου (χαβιάρι). 59

60 Προϊόντα αποκλειστικά E285 Βορικό Νάτριο (Βόρακας) Άλας του βορικού οξέος. Συντηρητικό. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Αυγά οξυρρύγχου (χαβιάρι). Προϊόντα αποκλειστικά E1105 Λυσοζύµη Λαµβάνεται από το λεύκωµα του αυγού της κότας. Συντηρητικό µε ενζυµατική δράση. εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις. Ωριµασµένα τυριά και οίνος. 60

61 Γ. ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΑ 61

62 Ε300 L-Aσκορβικό Οξύ (Βιταµίνη Γ) Φυσικό συστατικό πολλών φρούτων και λαχανικών. Βιοµηχανικά παρασκευάζεται µε βιολογική σύνθεση. Η βιταµίνη Γ εµποδίζει την αµαύρωση στα φρέσκα φρούτα, τον πολτό φρούτων και τους χυµούς. Χρησιµοποιείται επίσης ως βελτιωτικό των αλεύρων, ως συντηρητικό του χρώµατος των κρεάτων και ως αντιοξειδωτικό στη βιοµηχανία µπύρας. Αναγκαίο για υγιή δόντια, ούλα, οστά, δέρµα και αιµοφόρα αγγεία. Απαραίτητο για την ανάπτυξη του σώµατος και υποβοηθά την απορρόφηση του σιδήρου. Στις δόσεις που λαµβάνεται συνήθως ως πρόσθετο δεν παρουσιάζει τοξικολογικά προβλήµατα. Χυµοί και νέκταρ φρούτων, µπύρα, κατεψυγµένα ή υπερκατεψυγµένα ή κονσερβοποιηµένα και εµφιαλωµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες και ζελέ, κοµπόστα φρούτων, αφυδατωµένο και µερικώς αφυδατωµένο γάλα, µη επεξεργασµένα κατεψυγµένα και υπερκατεψυγµένα ψάρια και θαλασσινά, προσυσκευασµένα παρασκευάσµατα νωπού κιµά, γαλλικό ψωµί κ.α. 62

63 Ε301 L-Aσκορβικό Νάτριο Παρασκευάζεται συνθετικά. Είναι το άλας του ασκορβικού οξέος µε νάτριο. Εµποδίζει την αµαύρωση στα φρέσκα φρούτα, τον πολτό φρούτων και τους χυµούς. Χρησιµοποιείται επίσης ως βελτιωτικό των αλεύρων, ως συντηρητικό του χρώµατος των κρεάτων και ως αντιοξειδωτικό στη βιοµηχανία µπύρας. Αναγκαίο για υγιή δόντια, ούλα, οστά, δέρµα και αιµοφόρα αγγεία. Απαραίτητο για την ανάπτυξη του σώµατος και υποβοηθά την απορρόφηση του σιδήρου. Στις δόσεις που λαµβάνεται συνήθως ως πρόσθετο δεν παρουσιάζει τοξικολογικά προβλήµατα. Χυµοί και νέκταρ φρούτων, µπύρα, κατεψυγµένα ή υπερκατεψυγµένα ή κονσερβοποιηµένα και εµφιαλωµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες και ζελέ, κοµπόστα φρούτων, αφυδατωµένο και µερικώς αφυδατωµένο γάλα, µη επεξεργασµένα κατεψυγµένα και υπερκατεψυγµένα ψάρια και θαλασσινά, προσυσκευασµένα παρασκευάσµατα νωπού κιµά, γαλλικό ψωµί κ.α. 63

64 Ε302 L-Aσκορβικό Ασβέστιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Εµποδίζει την αµαύρωση στα φρέσκα φρούτα, τον πολτό φρούτων και τους χυµούς. Χρησιµοποιείται επίσης ως βελτιωτικό των αλεύρων, ως συντηρητικό του χρώµατος των κρεάτων και ως αντιοξειδωτικό στη βιοµηχανία µπύρας. Αναγκαίο για υγιή δόντια, ούλα, οστά, δέρµα και αιµοφόρα αγγεία. Απαραίτητο για την ανάπτυξη του σώµατος και υποβοηθά την απορρόφηση του σιδήρου. Στις δόσεις που λαµβάνεται συνήθως ως πρόσθετο δεν παρουσιάζει τοξικολογικά προβλήµατα. Χυµοί και νέκταρ φρούτων, µπύρα, κατεψυγµένα ή υπερκατεψυγµένα ή κονσερβοποιηµένα και εµφιαλωµένα οπωροκηπευτικά, µαρµελάδες και ζελέ, κοµπόστα φρούτων, αφυδατωµένο και µερικώς αφυδατωµένο γάλα, µη επεξεργασµένα κατεψυγµένα και υπερκατεψυγµένα ψάρια και θαλασσινά, προσυσκευασµένα παρασκευάσµατα νωπού κιµά, γαλλικό ψωµί κ.α. Ε304(i) Παλµιτικό ασκορβύλιο ή παλµιτικό L-ασκορβύλιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Αντιοξειδωτική ουσία εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Αφυδατωµένο και µερικώς αφυδατωµένο γάλα, λάδια και λίπη ζωικής ή φυτικής προέλευσης (εκτός από το ελαιόλαδο και τα παρθένα λάδια), σιταρένιο ψωµί, γαλλικό ψωµί, τροφές για βρέφη και νήπια κ.α 64

65 Ε304(ii) Στεατικό ακορβύλιο ή στεατικό L-ασκορβύλιο Παρασκευάζεται συνθετικά. Αντιοξειδωτική ουσία εν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις Αφυδατωµένο και µερικώς αφυδατωµένο γάλα, λάδια και λίπη ζωικής ή φυτικής προέλευσης (εκτός από το ελαιόλαδο και τα παρθένα λάδια), σιταρένιο ψωµί, γαλλικό ψωµί, τροφές για βρέφη και νήπια κ.α Ε306 Εκχυλίσµατα φυσικής προέλευσης πλούσια σε τοκοφερόλες Εκχύλισµα από σογέλαιο, φύτρο σιταριού ή ρυζιού, βαµβακόσπορο, αραβόσιτο και πράσινα φύλλα Βιταµίνη µε αντιοξειδωτική δράση. Προστατεύει άλλα θρεπτικά συστατικά όπως τη βιταµίνη Α από οξείδωση. Συµµετέχει σε αντιδράσεις µεταβολισµού και καταστρέφεται µε την ψύξη Σε συνήθεις δόσεις δεν παρουσιάζει αρνητικές επιπτώσεις, σε µεγάλες όµως δόσεις και όχι στις δόσεις που λαµβάνεται ως πρόσθετο, είναι δυνατό να προκαλέσει διάρροια και γαστρεντερικές διαταραχές. Τρόφιµα για βρέφη ή νήπια, έλαια και λίπη ζωϊκής ή φυτικής προέλευσης (εκτός των παρθένων ελαίων και ελαιολάδων), µπισκότα κ.α. 65

66 Ε307 Συνθετική α-τοκοφερόλη Παρασκευάζεται µε χηµική σύνθεση Έχει αντιοξειδωτική δράση. Προστατεύει άλλα θρεπτικά συστατικά όπως τη βιταµίνη Α από οξείδωση. Συµµετέχει σε αντιδράσεις µεταβολισµού και καταστρέφεται µε την ψύξη Σε συνήθεις δόσεις δεν παρουσιάζει αρνητικές επιπτώσεις, σε µεγάλες όµως δόσεις και όχι στις δόσεις που λαµβάνεται ως πρόσθετο, είναι δυνατό να προκαλέσει διάρροια και γαστρεντερικές διαταραχές. Τρόφιµα για βρέφη ή νήπια, έλαια και λίπη ζωϊκής ή φυτικής προέλευσης (εκτός των παρθένων ελαίων και ελαιολάδων), µπισκότα κ.α. Ε308 Συνθετική γ-τοκοφερόλη Παρασκευάζεται συνθετικά. Έχει αντιοξειδωτική δράση. Προστατεύει άλλα θρεπτικά συστατικά όπως τη βιταµίνη Α από οξείδωση. Συµµετέχει σε αντιδράσεις µεταβολισµού και καταστρέφεται µε την ψύξη Σε συνήθεις δόσεις δεν παρουσιάζει αρνητικές επιπτώσεις, σε µεγάλες όµως δόσεις και όχι στις δόσεις που λαµβάνεται ως πρόσθετο, είναι δυνατό να προκαλέσει διάρροια και γαστρεντερικές διαταραχές. Τρόφιµα για βρέφη ή νήπια, έλαια και λίπη ζωϊκής ή φυτικής προέλευσης (εκτός των παρθένων ελαίων και ελαιολάδων), µπισκότα κ.α. 66

Ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια

Ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια 09 Ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1 Μη επεξεργασμένα προϊόντα αλιείας 09.1.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια Ομάδα IV Πολυόλες μόνο κατεψυγμένα και βαθείας κατάψυξης, μη επεξεργασμένα ψάρια, για άλλους σκοπούς εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός E. κατηγορίας

Αριθμός E. κατηγορίας Αριθμός E Όνομα Ανώτατα επίπεδα (mg/l 01 Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα προϊόντα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου σε εξαιρετικά υψηλή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αριθμός Όνομα 0. Όλες οι κατηγορίες τροφίμων 01. Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Ε Όνομα Συγκεκριμένο ανώτατο επίπεδο

Αριθ. Ε Όνομα Συγκεκριμένο ανώτατο επίπεδο ΜΕΡΟΣ Γ ΟΡΙΣΜΟΙ ΟΜΑΔΩΝ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ 1. Ομάδα I Συγκεκριμένο ανώτατο επίπεδο E 170 Ανθρακικό ασβέστιο E 260 Οξικό οξύ E 261 Οξικά κάλια E 262 Οξικά άλατα του νατρίου E 263 Οξικό ασβέστιο E 270 Γαλακτικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός E. κατηγορίας

Αριθμός E. κατηγορίας ή mg/kg ανάλογα με την Υποσημειώσεις 04 Φρούτα και λαχανικά 04.1 Μη επεξεργασμένα φρούτα και λαχανικά 04.1.1 Ολόκληρα νωπά φρούτα και λαχανικά E 172 Οξείδια και υδροξείδια του σιδήρου 6 Μόνο ως ενισχυτικό

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες mg/kg ανάλογα με την Υποσημειώσεις 06 Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες E 220 228 Διοξείδιο του θείου - θειώδη άλατα 30 (3) μόνο σάγο και κριθάρι

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων 1. «Γλυκαντικά» χαρακτηρίζονται πρόσθετα τροφίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται: για να προσδώσουν γλυκεία γεύση στα τρόφιμα, ή ως επιτραπέζια γλυκαντικά. 2. α) «Μόνον τα

Διαβάστε περισσότερα

L 129/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.5.2013

L 129/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.5.2013 EL L 129/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.5.2013 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 438/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Μαΐου 2013 για την τροποποίηση και τη διόρθωση του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EL 17.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 78/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 232/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος

Διαβάστε περισσότερα

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 EL 12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1131/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

Αρτοσκευάσματα 07.1. Άρτος και αρτίδια 07.1.1 Άρτος παρασκευασμένος μόνον με τα εξής συστατικά: αλεύρι από σιτάρι, νερό, μαγιά ή προζύμι, αλάτι

Αρτοσκευάσματα 07.1. Άρτος και αρτίδια 07.1.1 Άρτος παρασκευασμένος μόνον με τα εξής συστατικά: αλεύρι από σιτάρι, νερό, μαγιά ή προζύμι, αλάτι 07 Αρτοσκευάσματα 07.1. Άρτος και αρτίδια Ομάδα I Πρόσθετα εκτός από προϊόντα που εμπίπτουν στις κατηγορίες 7.1.1 και 7.1.2 E 150a-d Καραμελοχρώματα quantum satis μόνο άρτος βύνης E 200 203 Σορβικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος πρόσθετων τροφίμων που επιτρέπεται η χρήση τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Κατάλογος πρόσθετων τροφίμων που επιτρέπεται η χρήση τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση Κατάλογος πρόσθετων τροφίμων που επιτρέπεται η χρήση τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση Γλυκαντικά Ε 420 Ε 421 Ε 953 Ε 965 Ε 966 Ε 967 Ε 950 Ε 951 Ε 952 Ε 954 Ε 955 Ε 957 Ε 959 E 962 Ε 968* Σορβιτόλη (i) σορβιτόλη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πώς διαβάζεται Νιφάδες ρυζιού και σιτάρι ολικής αλέσεως, εμπλουτισμένα με βιταμίνες (B1, B2, B3, B6, φολικό οξύ, B12, C) και σίδηρο Καθαρό βάρος: ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ τον

Διαβάστε περισσότερα

E 553α Ε 352. Άγαρ -άγαρ Αδιπικό κάλιο Αδιπικό νάτριο. Αδιπικό οξύ Αζωρουμπίνη, Καρμοϊσίνη

E 553α Ε 352. Άγαρ -άγαρ Αδιπικό κάλιο Αδιπικό νάτριο. Αδιπικό οξύ Αζωρουμπίνη, Καρμοϊσίνη E101 E 586* E 553α Ε 425 Ε 920 Ε 214 Ε 216 Ε955 Ε 406 Ε 357 Ε 356 (i) Ριβοφλαβίνη (ii) 5 φωσφορική ριβοφλαβίνη 4-Εξυλορεσορκινόλη i) Ορθοπυριτικό µαγνήσιο ii) Τριπυριτικό µαγνήσιο Konjac ι) Κόμμι konjac

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Προσθετικά και Συντηρητικά τροφίµων Πρόσθετα τροφίµων καλούνται οι ουσίες, οι οποίες συνήθως δεν καταναλώνονται µόνες τους ως τρόφιµα, είτε έχουν θρεπτική αξία είτε

Διαβάστε περισσότερα

«Π ρ ό σ θ ε τ α τ ρ ο φ ί μ ω ν : Ε = Ε π ι σ ή μ α ν σ η ή Ε ν ο χ ή» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

«Π ρ ό σ θ ε τ α τ ρ ο φ ί μ ω ν : Ε = Ε π ι σ ή μ α ν σ η ή Ε ν ο χ ή» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΑΒΡΑΜΠΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΥΛΛΙΩΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΑΣΚΑΡΟΒΑ ΜΑΝΤΙΝΑ ΚΑΣΤΙΖΑ ΠΕΛΑΓΙΑ ΚΙΣΣΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΛΑΚΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΠΟΥΤΣΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΟΥΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ. Δρ. Κ.Μπαρμπέρης, Δρ. Β.Αβραμοπούλου, Ν.Ηλιόπουλος (M.Sc.) Δ/νση Εργαστηριακών Ελέγχων ΕΦΕΤ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ. Δρ. Κ.Μπαρμπέρης, Δρ. Β.Αβραμοπούλου, Ν.Ηλιόπουλος (M.Sc.) Δ/νση Εργαστηριακών Ελέγχων ΕΦΕΤ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ Δρ. Κ.Μπαρμπέρης, Δρ. Β.Αβραμοπούλου, Ν.Ηλιόπουλος (M.Sc.) Δ/νση Εργαστηριακών Ελέγχων ΕΦΕΤ 1 Περιεχόμενα: 1. Πρόσθετα και άλλοι κίνδυνοι από δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ «Άρθρο 137» Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρο 35 (1) ΜΕΡΟΣ Α (2) Χρωστικές ουσίες τροφίμων

Αρθρο 35 (1) ΜΕΡΟΣ Α (2) Χρωστικές ουσίες τροφίμων Αρθρο 35 (1) ΜΕΡΟΣ Α (2) Χρωστικές ουσίες τροφίμων 1. Ως «χρωστικές» νοούνται οι ουσίες που προσθέτουν ή αποκαθιστούν το χρώμα ενός τροφίμου και περιλαμβάνουν φυσικά συστατικά τροφίμων και φυσικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

1888 Κ.Δ.Π. 226/2005. Τία σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της ΕυρώπαϊκιΊς

1888 Κ.Δ.Π. 226/2005. Τία σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της ΕυρώπαϊκιΊς Ε.Ε. Παρ. ΗΙ(Ι) Αρ. 3988, 6.5.2005 1888 Κ.Δ.Π. 226/2005 226 Οι περί Γλυκαντικών Ουσιών στα Τρόφιμα (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2005, οι οποίοι εκδόθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο με βάση το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου.

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. 1. α) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. β) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου δεν

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραôο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραôο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα Το έγγραôο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα Ο ΗΓΙΑ 94/35/ΕΚΤΟΥΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥΚΑΙΤΟΥΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1994 γιαταγλυκαντικάπουπροορίζονταιναχρησιμοποιηθούνστατρόôιμα

Διαβάστε περισσότερα

1994L0035 EL 15.08.2006 004.001 1

1994L0035 EL 15.08.2006 004.001 1 1994L0035 EL 15.08.2006 004.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B ΟΔΗΓΙΑ 94/35/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1994

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ 1. Χρωστικές ουσίες Αριθ. Ε E 100 E 101 E 102 E 104 E 110 E 120 E 122 E 123 E 124 E 127 E 129 E 131 E 132 E 133 E 140 E 141 E 142 E 150a E 150b E 150c Όνομα Κουρκουμίνη Ριβοφλαβίνη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 25.4.2015 EL L 107/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/647 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Απριλίου 2015 για την τροποποίηση και τη διόρθωση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Αρτόζα,, 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Εφαρμογές υποκατάστατων ζάχαρης και λίπους στην αρτοποιία και ζαχαροπλαστική

Αρτόζα,, 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Εφαρμογές υποκατάστατων ζάχαρης και λίπους στην αρτοποιία και ζαχαροπλαστική Αρτόζα,, 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Εφαρμογές υποκατάστατων ζάχαρης και λίπους στην αρτοποιία και ζαχαροπλαστική ΘΕΟΦΑΝΗΣ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ Καθηγητής Εφαρμογών Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Καρδίτσα ΤΕΙ Θεσσαλίας Εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής Η επισήμανση είναι ένας ιδιαίτερος τομέας στο χώρο της συσκευασίας

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1995L0045 EL 25.08.1999 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑ95/45/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 26ης Ιουλίου 1995 περί θεσπίσεως ειδικών κριτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

14 Ποτά 14.1 Μη αλκοολούχα ποτά 14.1.1

14 Ποτά 14.1 Μη αλκοολούχα ποτά 14.1.1 14 Ποτά 14.1 Μη αλκοολούχα ποτά 14.1.1 Νερό, συμπεριλαμβανομένων του φυσικού μεταλλικού νερού όπως ορίζεται στην οδηγία 2009/54/ΕΚ και του νερού πηγής και όλων των λοιπών εμφιαλωμένων ή συσκευασμένων νερών

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 166 final ANNEX 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη μείωση ή την κατάργηση των τελωνειακών δασμών

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ Βάσει κωδικών ΣΤΑΚΟ 2003 (Στατιστική Ταξινόµηση Κλάδων Οικονοµικής ραστηριότητας) 15 Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών 17 Παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας σύμφωνα με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000 ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000 (προηγ.) (νέο) Η παράγραφος 1 καταργείται Τα ζωντανά ζώα υπάγονται σε κανονικό Η παράγραφος 2 καταργείται Τα ζωντανά ζώα υπάγονται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 35 MEPOΣ B (1)

Άρθρο 35 MEPOΣ B (1) Άρθρο 35 MPOΣ B (1) ιδικά κριτήρια καθαρότητας για τις χρωστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα. Tα κριτήρια καθαρότητας που εφαρμόζονται στις χρωστικές που αναφέρονται στο MPOΣ A του άρθρου αυτού,

Διαβάστε περισσότερα

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 817/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας. Ο ρόλος των πρόσθετων (Συντηρητικά-Βελτιωτικά- Αντιοξειδωτικά) στην βιομηχανία τροφίμων - Παραδείγματα.

Α.Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας. Ο ρόλος των πρόσθετων (Συντηρητικά-Βελτιωτικά- Αντιοξειδωτικά) στην βιομηχανία τροφίμων - Παραδείγματα. Α.Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Τεχνολογίας Γεωργίκών Προϊόντων Χάντζος Γεώργιος Επιβλέπων Καθηγητής: Βαρζάκας Θεόδωρος Ο ρόλος των πρόσθετων (Συντηρητικά-Βελτιωτικά- Αντιοξειδωτικά)

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ Οξέα Βάσεις Άλατα τάξη Γ γυµνασίου Τα οξέα έχουν ξινή γεύση Οξέα και ανθρακικό ασβέστιο Τα οξέα µεταβάλλουν το χρώµα των δεικτών Οξέα και µέταλλα Τα οξέα αντιδρούν µε πολλά µέταλλα και πολλές φορές παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.6.2015 L 161/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/1005 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 25ης Ιουνίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 όσον αφορά τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα μολύβδου σε ορισμένα τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ενημέρωση σχετικά με την οδηγία 2006/52/ΕΚ που αφορά σε τροποποίηση οδηγιών για τα πρόσθετα τροφίμων και τα γλυκαντικά»

ΘΕΜΑ: «Ενημέρωση σχετικά με την οδηγία 2006/52/ΕΚ που αφορά σε τροποποίηση οδηγιών για τα πρόσθετα τροφίμων και τα γλυκαντικά» Αθήνα, 25/ 11 / 2008 Αρ. Πρωτ. : 18467 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΠΡΟΣ : Ταχ. Δ/νση : Λ. Κηφισίας 124 Πίνακας Αποδεκτών & Ιατρίδου 2 Ταχ. Κώδικας : 115 26 Αμπελόκηποι Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

ΘΕΜΑ: ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΘΕΜΑ: ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Διατροφή στην αρχαία Ελλάδα ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΗΤΑΝ Η > : ΣΙΤΑΡΙ -ΛΑΔΙ -ΚΡΑΣΙ Γεύματα Για τους αρχαίους Έλληνες τα γεύματα της ημέρας ήταν τρία στον αριθμό Στην

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία οικολογική Συσκευασία. «Αναγραφή Πληροφοριών για το προϊόν επί της Συσκευασίας» Μαντζιούρα Βασιλική ΣΕΑ 10109. Εισαγωγή

Συσκευασία οικολογική Συσκευασία. «Αναγραφή Πληροφοριών για το προϊόν επί της Συσκευασίας» Μαντζιούρα Βασιλική ΣΕΑ 10109. Εισαγωγή Συσκευασία οικολογική Συσκευασία «Αναγραφή Πληροφοριών για το προϊόν επί της Συσκευασίας» Στυλ κύριου υπότιτλου Μωραΐτη Στέλλα ΣΕΑ 10001 Μαντζιούρα Βασιλική ΣΕΑ 10109 Εισαγωγή Η αναγραφή διατροφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) L 295/178 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 12.11.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1130/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 2011 για τροποποίηση του παραρτήματος III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο)

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) Η θερμικη επεξεργασία έχει επιζημια επίδρση στα θρεπτικα συστατικά. Στοχος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 59 (1) Προϊόντα κακάο και σοκολάτας που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου.

Άρθρο 59 (1) Προϊόντα κακάο και σοκολάτας που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου. Άρθρο 59 (1) Προϊόντα κακάο και σοκολάτας που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου. 1. Οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται στα προϊόντα κακάο και σοκολάτας τα οποία προορίζονται για τη διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ Α/Α ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ 1 Κοφτό Μακαρονάκι Κιλά 600 2 Κριθαράκι Κιλά 250 3 Ρύζι τύπου Κίτρινο Κιλά 1000 Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ 4 Γάλα Φρέσκο Τεμάχιο 1,5 480 6 Γάλα πλήρες

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους:

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Μονοσακχαρίτες γλυκόζη, φρουκτόζη Δισακχαρίτες σακχαρόζη, μαλτόζη, λακτόζη Ολιγοσακχαρίτες καλαμοσάκχαρο Πολυσακχαρίτες άμυλο, κυτταρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΑΙΟΣ 2013 ΕΡΓΑΣΙΑ 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι περί Σήμανσης, Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων Κανονισμοί

Οι περί Σήμανσης, Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων Κανονισμοί Οι περί Σήμανσης, Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων Κανονισμοί Χρίστος Χρίστου Λενής Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας Υγειονομικές Υπηρεσίες 1 ΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ 2 Εισαγωγή Προσδοκώμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα