«αυτό το παιδί είναι μαθητής σου» Σκιαγράφηση του. φαινομένου της ομοφοβίας. στην εκπαίδευση. ομοφοφίας στην εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«αυτό το παιδί είναι μαθητής σου» Σκιαγράφηση του. φαινομένου της ομοφοβίας. στην εκπαίδευση. ομοφοφίας στην εκπαίδευση"

Transcript

1 «αυτό το παιδί είναι μαθητής σου» [ ασπίδα Σκιαγράφηση του φαινομένου της ομοφοβίας στην εκπαίδευση κατά της ομοφοφίας στην εκπαίδευση

2 ΑΣΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΦΟΒΙΑΣ Σ Τ Η Ν Συντονιστής εκστρατείας: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Εκπαιδευτές: Στάλω Λέστα Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Έρευνα: Παναγιώτα Σώσειλου Έλενα Βασιλείου Επιστημονική Σύμβουλος: Μαργαρίτα Καψού Επιμέλεια έκδοσης: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Σχεδιασμός έκδοσης: Γιώργος Τζίβας Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Η

3 εισαγωγή περιγραφή εκστρατείας εκστρατεία «Ασπίδα κατά της ΗΟμοφοβίας στην Εκπαίδευση» διοργανώθηκε από την Ομάδα Εκπαιδευτών του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου και τον Κυπριακό Σύνδεσμο Οικογενειακού Προγραμματισμού (ΚΣΟΠ). Το πρόγραμμα επιχορηγήθηκε από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε δράση» και τέλεσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, της Επιτρόπου για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού και της Επιτρόπου Διοικήσεως. Στηρίχθηκε επίσης από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Η ανάγκη για υλοποίηση μιας τέτοιας εκστρατείας παρουσιάστηκε μετά από αρκετές αναφορές σε εκθέσεις που αφορούν την Κύπρο για ανησυχητικά φαινόμενα ομοφοβίας στην εκπαίδευση και μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της έρευνας που έγινε σε συνεργασία του Κυπριακού Οικογενειακού Συνδέσμου Προγραμματισμού και της Accept LGBT Cyprus «Σεξουαλικός προσανατολισμός στην Κύπρο: Χαρτογράφηση του κοινωνικοπολιτικού κλίματος, εμπειριών και αναγκών» (Kapsou, Christofi & Epaminonda 2011). Η έρευνα αυτή, μεταξύ άλλων, έριξε φως στο σοβαρό πρόβλημα ομοφοβίας που βιώνουν τα ΛΟΑ άτομα στα σχολεία (Λεσβίες, Ομοφυλόφιλοι και Αμφισεξουαλικοί). Το έργο περιέλαβε τρεις δράσεις: Α) Πιλοτικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα (Μάης 2012) που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στη Λευκωσία. Σε αυτό συμμετείχαν 90 εκπαιδευτικοί Προδημοτικής, Δημοτικής, Μέσης, και Τεχνικής εκπαίδευσης καθώς και εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι. Η μεθοδολογία της εκπαίδευσης ακολούθησε κυρίως μη-τυπική και βιωματική προσέγγιση. Β) Ποιοτική έρευνα για την σκιαγράφηση του φαινομένου της ομοφοβίας στην εκπαίδευση. Η έρευνα μελέτησε τις διαστάσεις της ομοφοβίας στην εκπαίδευση με βάση μαρτυρίες τυχαίου δείγματος των εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Γ) Συνέδριο (Οκτώβρης 2012) για ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της έρευνας, και παρουσίαση του ζητήματος από ακαδημαϊκούς, Επιτρόπους κ.α.

4 αποτελεσματικότητα εκπαιδευτικού προγράμματος ο εκπαιδευτικό πρόγραμμα αξιολογήθηκε με βάση κλειστό Τερωτηματολόγιο που δόθηκε πριν και μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση (μεθοδολογία επαναλαμβανόμενων μετρήσεων) σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι συμμετέχοντες συμμετείχαν στο πρόγραμμα εθελοντικά κατόπιν ενημέρωσής τους από διάφορες πηγές, όπως το Υπουργείο Παιδείας, και αναρτήσεις στις ιστοσελίδες των διοργανωτών και άλλων υποστηρικτών. Το ερωτηματολόγιο που δόθηκε στα άτομα της ομάδας περιείχε ερωτήσεις που αφορούσαν τους ακόλουθους τομείς: Ικανότητες χειρισμού ομοφοβικών περιστατικών στο σχολείο Γνώσεις σχετικά με το σεξουαλικό προσανατολισμό Στάσεις προς την ομοφυλοφιλία Ατομική ομοφοβία Η ανάλυση διακύμανσης επαναλαμβανόμενων μετρήσεων (Repeated Measures ΑΝΟVA) εντόπισε στατιστικά σημαντική αλλαγή σε όλες τις κλίμακες που αξιολογήθηκαν. Στο θετικό αποτέλεσμα ενδεχομένως να συνέβαλε και η ετοιμότητα των συμμετεχόντων να έρθουν σε επαφή με τα θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού/ομοφοβίας μιας και συμμετείχαν στο πρόγραμμα κατόπιν δικής τους πρωτοβουλίας. Τα στοιχεία αυτά επίσης φανερώνουν τη μεγάλη επίδραση που μπορεί να έχει η εκπαίδευση και κυρίως η μη τυπική εκπαίδευση στην αλλαγή ομοφοβικών αντιλήψεων και στάσεων. Πάντως, η κατά πολύ πέραν των αρχικών μας προσδοκιών συμμετοχή των εκπαιδευτικών στο πρόγραμμα φαίνεται να επιβεβαιώνει την επιτακτική ανάγκη τους για επιμόρφωση και λήψη στήριξης για το θέμα της ομοφοβίας στην εκπαίδευση. Η ομάδα που συμπλήρωσε τα ερωτηματολόγια είχε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 36,1 ΕΤΩΝ μέσος όρος ηλικίας καθηγητές μέσης εκπαίδευσης 28 36% εκπαιδευτικοί δημοτικής εκπαίδευσης 35 46% ψυχολόγοι 06 8% εκπαιδευόμενοι - απόφοιτοι 04 4% νηπιαγωγοί 02 3% επάγγελμα άλλο 02 3% 94% ετεροφυλόφιλοι 04% 03% άλλο δεν απάντησαν {άνδρες γυναίκες ΦΥΛΟ 70 91% 07 9% 1 Το παρόν κείμενο αποτελεί σύνοψη των αποτελεσμάτων και δεν περιλαμβάνει την μεθοδολογία και την βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε.

5

6 έρευνα ποιοτική προγράμματος ποιοτική έρευνα έγινε με την μορφή Ομάδων Εστίασης (Focus ΗGroups) πριν από την έναρξη του εκπαιδευτικού προγράμματος. Πραγματοποιήθηκαν δύο ομάδες εστίασης, μια ομάδα με εκπαιδευτικούς προδημοτικής και δημοτικής εκπαίδευσης (11 άτομα, γυναίκες, μέσος όρος ηλικίας 35.77) και μια με εκπαιδευτικούς μέσης (12 άτομα, 2 άνδρες και 10 γυναίκες, μέσος όρος ηλικίας ). Σε κάθε ομάδα συμμετείχαν και εκπαιδευόμενοι εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι. Οι δυο ομάδες συναντήθηκαν σε διαφορετικές αίθουσες με διαφορετικούς συντονιστές αλλά κοινό περιεχόμενο. Οι συμμετέχοντες στις ομάδες εστίασης επιλέγηκαν τυχαία από τον κατάλογο των συμμετεχόντων στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, κατόπιν εξασφάλισης γραπτής συγκατάθεσής τους για συμμετοχή. Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένα κύρια αποτελέσματα που προέκυψαν από την ανάλυση των διαλόγων με τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς, στη βάση των μεταγραφών από τις ομάδες εστίασης: κοινωνικά 01 στερεότυπα φύλων Τα στερεότυπα των φύλων ξεκινούν να παρεμβαίνουν με την είσοδο του παιδιού στο νηπιαγωγείο όπως ανέφεραν οι συμμετέχοντες. Από πολύ νωρίς, είναι ήδη αρκετά αυστηρά τα στερεότυπα σχετικά με τα αποδεκτά παιχνίδια και δραστηριότητες για τα αγόρια - ενώ για τα κορίτσια υπάρχει λίγη περισσότερη ελαστικότητα. Για το δημοτικό σχολείο αναφέρθηκαν περιστατικά όπου κάποια αγόρια μπορεί να χαρακτηριστούν ως «gay» λόγω συμπεριφορών που δεν είναι συμβατές με τον κοινωνικώς αποδεκτό ανδρικό ρόλο και οι εκπαιδευτικοί παρεμβαίνουν με σκοπό να διορθώσουν τις συμπεριφορές ώστε να συνάδουν με τα αποδεκτά "αγορίστικα" πλαίσια. Εκφράσεις όπως «μην κάνεις όπως την κορούδα» παραπέμπουν σε μια ξεκάθαρη ηγεμονία του αντρικού φύλου. Όποια αγόρια ξεπερνούν τη γραμμή αντιμετωπίζονται με οίκτο, ντροπή και αποτροπιασμό. Κάποια αγόρια, προσπαθώντας να προστατεύσουν τον εαυτό τους από τα κοινωνικά σχόλια αλλά και ως μελαγχολική αντίδραση προς τα δικά τους «θηλυκά χαρακτηριστικά» κάνουν επίδειξη του στερεοτυπικού ανδρισμού τους. Όσον αφορά τα κορίτσια/γυναίκες, παρόλο που ο διαχωρισμός του κοινωνικού φύλου τις τοποθετεί ιεραρχικά σε κατώτερο επίπεδο, η μετάβαση στο «άλλο» κοινωνικό φύλο περνά κυρίως απαρατήρητη ή θεωρείται γενικά αποδεκτή. Σε μερικές περιπτώσεις τα «αγοροκόριτσα» παίρνουν μια ξεχωριστή κοινωνικά θέση λόγω του ότι μπορούν να υιοθετήσουν «αγορίστικους» ρόλους (π.χ. παίζουν ποδόσφαιρο). Είναι αξιοσημείωτο ότι οι αναφορές σε ομοφοβία προς κορίτσια/ έφηβες/ γυναίκες είναι πολύ λίγες στα δεδομένα που συλλέχθηκαν. Οι συμμετέχοντες αναφέρουν περιστατικά όπου κορίτσια εκφράζονται «πιθανώς» ερωτικά προς άλλες κοπέλες αλλά «δεν είναι και σίγουρο». Αυτό αντανακλά και την αντίληψη της γυναικείας σεξουαλικότητας ως «απούσα»: οι λεσβίες δεν είναι παρά ελλιπείς σεξουαλικά, και συνεπώς δεν ελκύουν κοινωνική προσοχή.

7 02 ομοφοβικός εκφοβισμός Ο ε κ φ ο β ι σ μ ό ς π ρ ο σ ώ π ω ν μ ε μ η ε τ ε ρ ο φ υ λ ο φ ι λ ι κ ό σ ε ξ ο υ α λ ι κ ό προσανατολισμό ή ακόμα και μικρών παιδιών που η έκφραση του κοινωνικού τους φύλου δεν είναι η συμβατή με τους στερότυπους έμφυλους ρόλους είναι ιδιαίτερα συχνός. Συγκεκριμένα οι εκπαιδευτικοί Δημοτικής ανέφεραν ότι ο εκφοβισμός στο Δημοτικό παρουσιάζει χαρακτήρα κυρίως λεκτικό (κοροϊδίες) αλλά και ότι τα εν λόγω παιδιά αποκλείονται από τα παιχνίδια των υπολοίπων (απομόνωση). Συγκεκριμένα εκπαιδευτικός ανέφερε περιστατικό στο όποιο μαθητές απομονώνουν άλλο μαθητή, του στέλνουν σημειώματα που γράφουν «είσαι gay» ή «κουνιέσαι» με αποτέλεσμα το παιδάκι να νιώθει πολύ άσχημα και να θέλει να αλλάξει σχολείο. (Οι επιπτώσεις τέτοιων φαινομένων μπορεί να είναι πολύ σοβαρές. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στην μελέτη του ΚΣΟΠ το 2011 κάποια ΛΟΑ άτομα δήλωσαν ότι εξαιτίας τέτοιων συμπεριφορών πίστευαν ότι ήταν «άρρωστοι», είχαν αυτοκτονικές ιδέες και οδηγήθηκαν στην κατάθλιψη). Στη Μέση εκπαίδευση, σύμφωνα με τις αφηγήσεις των καθηγητών, όλα τα παραπάνω ενισχύονται και λαμβάνουν πιο μόνιμο χαρακτήρα. Εκτός από τις κοροϊδίες και τον αποκλεισμό αναφέρθηκαν και περιστατικά κακοποίησης στη βάση του σεξουαλικού π ρ ο σ α ν α τ ο λ ι σ μ ο ύ / τ α υ τ ό τ ητας τ ο υ κοινωνικού φύλου όπου ο θύτης ήθελε μέσω της σεξουαλικής κακοποίησης να κοροϊδέψει το θύμα. (Εδώ εκφράζεται έμμεσα η κυρίαρχη σκέψη ότι ένας άντρας που λαμβάνει «ενεργητικό» σεξουαλικό ρόλο δεν είναι ομοφυλόφιλος). [ μέχρι σε σημείο που το παιδάκι θέλει να αλλάξει σχολείο

8 ομοφοβικός λόγος 03 στην εκπαίδευση Η ομοφοβική χρήση της γλώσσας /του λόγου που παρουσιάζεται από τους συμμετέχοντες είναι εξαιρετικά συχνή στα σχολεία τόσο στη Μέση όσο και στη Δημοτική εκπαίδευση. Αυτό συμβαίνει στα εξής επίπεδα: από μαθητές σε μαθητές, από εκπαιδευτικούς σε μαθητές, από εκπαιδευτικούς σε εκπαιδευτικούς και από μαθητές σε εκπαιδευτικούς. Tα περιστατικά ομοφοβικής χρήσης της γλώσσας από μαθητές σε μαθητές σύμφωνα με τις πληροφορίες που έδωσαν οι συμμετέχοντες είναι πολύ συχνά και σε κάποιες περιπτώσεις ιδιαίτερα σκληρά. Συγκεκριμένα αναφέρθηκαν χαρακτηρισμοί και κοροϊδίες απέναντι σε μαθητή που φοιτούσε σε τμήμα Σχεδιασμού Ενδυμάτων. Μια καθηγήτρια ανέφερε ότι την ώρα της εφημερίας της στην αυλή του σχολείου κάποιοι μαθητές τού φώναζαν «πούστη» και του πετούσαν μπουκάλια. Άλλος εκπαιδευτικός ανέφερε ότι οι μαθητές χρησιμοποιούν την λέξη gay για οτιδήποτε αρνητικό θέλουν να δηλώσουν. Για παράδειγμα κάποιος μαθητής ταυτίζει ο,τιδήποτε θεωρεί άσχημο/λάθος/αρνητικό με την ομοφυλοφιλία. Π.χ. αναφέρει ότι «είναι gay να μην σου αρέσει η metal μουσική» και καταλήγει ακόμα και στο συμπέρασμα ότι «είναι gay να είσαι gay!». Παράλληλα αναφέρθηκαν αρκετά περιστατικά που αφορούν ομοφοβική χρήση της γλώσσας από εκπαιδευτικούς προς μαθητές. Για παράδειγμα, σε ένα περιστατικό εκπαιδευτικός ζήτησε από το μαθητή να «φερθεί σαν άνθρωπος». Αναφέρθηκε επίσης η περίπτωση καθηγητή που είπε σε άλλους εκπαιδευτικούς ότι μαθητής «έχει χαλασμένα suspensions», γεγονός που παρέπεμπε στο ότι κουνιέται, κάτι που δεν θα έπρεπε να κάνει ένας άντρας. Σε σχέση με ομοφοβική χρήση της γλώσσας από εκπαιδευτικούς σε εκπαιδευτικούς αναφέρθηκε από εκπαιδευτικό το ότι οι υπόλοιποι καθηγητές στο σχολείο του «δεν είναι τόσο άντρες». Σ' ένα άλλο περιστατικό υπήρξε ανησυχία από τους εκπαιδευτικούς επειδή άλλος εκπαιδευτικός είχε «θηλυπρεπή συμπεριφορά» και ντυνόταν με ιδιαίτερο τρόπο. ούλλη τη διάρκεια της γιορτής μια ομάδα μαθητών που εκάθετουν - δέκα αγόρια - ασχολούνταν μόνο με τούτο το αγόρι τζιαι όποτε είχαν ευκαιρία εφωνάζαν του, εν ηξέρω πόσα άκουσε... του στυλ «Έλα, κούνα το», «Τραγούδα μας λίο»... που τούτες τις ειρωνείες... τζιαι εκάμναν το για πάρα πολλήν ώρα... τζιαι πάλε, εν ήξερα τι να κάμω καθηγήτρια, 46 χρονών Οι αναφορές στο σεξουαλικό προσανατολισμό στο λόγο των εκπαιδευτικών δεν είναι σαφείς, αλλά βρίσκονται σε μορφή υπαινιγμών. Για παράδειγμα, εκπαιδευτικός ανέφερε περιστατικό που αφορά μαθητή και δυσκολεύτηκε να ονομάσει τον σεξουαλικό του προσανατολισμό κατά την διάρκεια της ομάδας εστίασης. Αναφέρθηκε στη συμπεριφορά του μαθητή λέγοντας «εν τζίνο που σου είπα πριν». 03 Σε άλλο παράδειγμα εκπαιδευτικός αναφέρθηκε στο σεξουαλικό προσανατολισμό καθηγητή χωρίς όμως να προσδιορίσει το επίθετο «σεξουαλικό», με αποτέλεσμα οι συνομιλητές να μην καταλαβαίνουν σε τι αναφέρεται. Υπήρξε λοιπόν δυσκολία για ξεκάθαρη αναφορά στην ομοφυλοφιλία αλλά και στα ομοφυλόφιλα άτομα. Φαίνεται ότι ο στιγματισμός που συνοδεύει την ομοφυλοφιλία είναι ακόμη πολύ έντονος στις αντιλήψεις και τις στάσεις των εκπαιδευτικών σε σημείο που να προτιμούν να μην αναφέρουν αυτές τις λέξεις. Επομένως, σημειολογικά η ομοφυλοφιλία δεν έχει ακόμα αποποιηθεί το αρνητικό της πρόσημο. Συγκεκριμένα παραδείγματα ομοφοβικής χρήσης της γλώσσας στην εκπαίδευση όπως αναφέρθηκαν από τους συμμετέχοντες: «χαλασμένα suspensions» «τοιούτος» «εν σιελιόνι» «αδερφή» «gay» «Βαντζιελής» «ανώμαλος» «από τους άλλους» «ολίγον τι» «Ρε, είστε αδερφές» «Μεν σκύβεις πολλά ρε γιατί έρχεται ο άλλος που πίσω» «Ρε κορούες, κάτσετε ήσυχοι». «Κάμνεις μου όπως του σίηλου του πούστη» «Ήντα μπου εν τζίνο το τσεντί ρε που κρατάς; Εν τσεντί που κρατούν οι άντρες;» «πούστη» «Έλα, κούνα το» «εν λίο γεναικωτός» «συμπεριφέρτου ρε σαν άδρωπος», «εν σχετικό το πόσοι άντρες Είμαστε τρεις αλλά έννε τζιαι πολλά αρσενιτζιοί οι άλλοι θκιο».

9 ομοφοβικές 04 στάσεις O κοινωνικός αποκλεισμός και χλευασμός ατόμων που εκφράζουν «θηλυπρέπεια» είναι ένα υπαρκτό φαινόμενο στην κυπριακή εκπαίδευση. Ένα παράδειγμα χλευασμού είναι η μίμηση «θηλυπρεπών» χαρακτηριστικών. Μια άλλη ομοφοβική στάση στην εκπαίδευση διαφαίνεται μέσα από «προστατευτικές» κινήσεις των εκπαιδευτικών απέναντι σε παιδιά μικρότερης ηλικίας (πριν την εφηβεία), κυρίως προς τα αγόρια, στην προσπάθειά τους να υποδείξουν στα παιδιά να συμπεριφέρονται με πιο «αρρενωπό» τρόπο για να αποφεύγουν το χλευασμό ή ακόμα και για να «προλάβουν» μια μεταγενέστερη «εκδήλωση ομοφυλοφιλίας» στα εν λόγω παιδιά. Στις αφηγήσεις των συμμετεχόντων επικρατεί η αίσθηση ότι η ομοφυλοφιλία είναι κάτι τόσο σοβαρό ώστε να χρειάζεται να το «προλάβουμε», πεποίθηση που παραπέμπει στην ιδέα της 'ασθένειας' ή 'διαταραχής'. Παρουσιάζεται επίσης η άποψη ανάμεσα στους συμμετέχοντες ότι τα παιδιά που εμφανίζουν «θηλυπρεπή» συμπεριφορά «κάτι κρύβουν πίσω τους» υπονοώντας και πάλι ότι αυτή η συμπεριφορά είναι κάτι σαν «σύμπτωμα» μιας ασθένειας ή διαταραχής. Στο χώρο της εκπαίδευσης εκφράζεται συχνά και ο φόβος ότι η ανεκτικότητα στον σεξουαλικό προσανατολισμό θα προκαλέσει και αύξηση των ατόμων με μη ετεροφυλόφιλο σεξουαλικό προσανατολισμό. Αυτός ο φόβος εκφράζεται με δηλώσεις όπως «οκ να είναι αλλά να μην το προβάλλουν προς τα έξω». Στο φόβο αυτό ενυπάρχει η προσδοκία για απόκρυψη ή εξάλειψη τυχόν μη «αρρενωπής» συμπεριφοράς. Η στάση «το αποδέχομαι αλλά όχι για άτομο της οικογένειάς μου» επίσης εκφράστηκε ανάμεσα στους συμμετέχοντες των ομάδων εστίασης, που κατά τα άλλα δήλωναν ενάντια στις διακρίσεις. επήαμε εκδρομή, είδαν τους άλλα μωρά να φιλιούνται στο στόμα, δύο αγόρια Β' τάξη τζιαι οι δύο εν τους είδε κανένας δάσκαλος αλλά η αντίδραση του δασκάλου ήταν ότι επήεν αμέσως τζιαι άρπαξε τζιαι τους θκιό τζιαι ήταν μόλις που τους εγλιτώσαμε τζιαι εν τους έδερε ήταν τόσο θυμωμένος που έγινε το συγκεκριμένο δασκάλα, 32 χρονών

10 Επιπρόσθετα αναφέρθηκαν περιστατικά όπου υπάρχει τόσο λεκτική όσο και σωματική κακοποίηση μαθητών με «θηλυπρεπή» συμπεριφορά. Καθηγήτρια αφηγήθηκε περιστατικό στο οποίο το θύμα δεχόταν λεκτική κακοποίηση αλλά και σωματική αφού του πετούσαν μπουκάλια και τον γελοιοποιούσαν μπροστά σε όλους τα διαλείμματα. Σε άλλο περιστατικό, μαθητές κορόιδευαν μαθητή με σεξουαλικό προσανατολισμό μη ετεροφυλόφιλο κατά τη διάρκεια της σχολικής γιορτής. Οι εκπαιδευτικοί δεν ανέφεραν κάποιου είδους χειρισμό ή αντίδραση εκ μέρους του Σχολείου για οποιαδήποτε από τα προαναφερθέντα περιστατικά. Φανέρωσαν όμως αμηχανία και συνειδητοποίηση της ανεπάρκειας ικανοτήτων να αντιμετωπίσουν τέτοιες συμπεριφορές. 05 γυναικεία ομοφυλοφιλία Είναι αξιοσημείωτο το ότι οι αναφορές σε ομοφοβία προς κορίτσια/έφηβες/γυναίκες είναι πολύ λίγες στα δεδομένα που συλλέχθηκαν. Οι συμμετέχοντες αναφέρουν περιστατικά όπου κορίτσια εκφράζονται «πιθανώς» ερωτικά προς άλλες κοπέλες αλλά «δεν είναι και σίγουρο». Αυτό αντανακλά και την αντίληψη της γυναικείας ομοφυλοφιλίας ως την «απουσία πραγματικής σεξουαλικότητας», όπου οι ομοφυλόφιλες γυναίκες απλώς αντιμετωπίζονται ως μη σεξουαλικά όντα και έτσι δεν τυγχάνουν κοινωνικής προσοχής. Ενώ η γυναικεία ομοφυλοφιλία δε συνδέεται με αποτροπιασμό, και χλευασμό, συνδέεται με άρνηση της ίδιας της της ύπαρξης. 06 ΛΟΑ εκπαιδευτικοί Τα στερεότυπα των φύλων αφορούν τους ενήλικες και στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες. Στον τομέα της εκπαίδευσης οι νηπιαγωγοί άνδρες διατρέχουν «κίνδυνο» να περαστούν για ομοφυλόφιλοι. Οι ΛΟΑ εκπαιδευτικοί έχουν να αντιμετωπίσουν το δίλημμα αν θα εκφράζουν το σεξουαλικό τους προσανατολισμό στον χώρο εργασίας. Στα δεδομένα μας εμφανίζονται αναφορές ότι ΛΟΑ εκπαιδευτικοί που δεν παρουσιάζουν «θηλυπρέπεια» πιθανόν να επιλέξουν να κρατήσουν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό κρυφό στον επαγγελματικό τους χώρο. Όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς με «θηλυπρεπή» χαρακτηριστικά, σχολιάζονται αρνητικά στον κύκλο των εκπαιδευτικών αλλά και στον κύκλο των μαθητών οι οποίοι σε κάποιες περιπτώσεις τους σχολιάζουν ακόμα και στην παρουσία άλλων εκπαιδευτικών. εγώ έχω φίλο δάσκαλο ο οποίος είναι gay και το κρύβει με νύχια και με δόντια για να μη μαθευτεί πουθενά ότι είναι gay... εν του φαίνεται καθόλου, εννοώ εν έσιει εν κουνιέται ή κάτι οπότε... δασκάλα, 29 χρονών Οι στάσεις απέναντι στους ΛΟΑ εκπαιδευτικούς ποικίλουν από σαφώς ομοφοβικές στάσεις μέχρι στάσεις αποδοχής και στήριξης. Παράδειγμα ομοφοβικής στάσης είναι η συζήτηση γύρω από κάποιο εκπαιδευτικό που «ντύνεται ή συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο» και πως θα μετακινηθεί από το εν λόγω σχολείο γιατί «αποτελεί αρνητικό πρότυπο» για τους μαθητές. Εντοπίστηκε επίσης αναφορά σε εκπαιδευτικό ο οποίος εκφράζει ανοικτά το σεξουαλικό του προσανατολισμό στο σχολείο και τυγχάνει σεβασμού από συναδέλφους, μαθητές και γονείς λόγω της επαγγελματικότητας και ικανότητας του στην εργασία του. Αυτό αποτελεί θετικό παράδειγμα σε αντίθεση με τα κυρίαρχα παραδείγματα εκπαιδευτικών που είτε προσπαθούν να αποκρύψουν πληροφορίες που αφορούν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό ή μαθαίνουν καλά πώς να υιοθετούν «αρρενωπά» χαρακτηριστικά στο επαγγελματικό τους περιβάλλον έτσι ώστε να μην εκτίθενται σε ομοφοβικές αντιδράσεις.

11 επιμόρφωση 07 εκπαιδευτικών Οι συμμετέχοντες στις ομάδες εστίασης τόνισαν ότι πιστεύουν πως οι γνώσεις τους σε σχέση με θέματα σεξουαλικότητας ή σεξουαλικού προσανατολισμού και πιο συγκεκριμένα σε σχέση με τον χειρισμό περιστατικών που αφορούν ομοφοβία στο περιβάλλον της εργασίας τους είναι ανεπαρκείς. Πολλές φορές η ανεπαρκής γνώση λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας για να δράσουν όταν συμβεί κάποιο περιστατικό ομοφοβίας αφού δεν νιώθουν αρκετά «εξοπλισμένοι» για να αντιμετωπίσουν όλο τον αντίκτυπο που πιθανόν να έχει η αντι-ομοφοβική τους παρέμβαση και έτσι πολλές φορές προσπαθούν απλά ν α α γ ν ο ή σ ο υ ν α υ τ ά τ α π ε ρ ι σ τ α τ ι κά ή τ α αντιμετωπίζουν χωρίς να αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για περιστατικό ομοφοβίας. Αναφέρθηκε επίσης ότι «πολλοί εκπαιδευτικοί ούτε καν την λέξη ομοφοβία δεν ξέρουν», έτσι παρόλο που μπορεί να νιώθουν ότι κάτι παράξενο συμβαίνει δεν μπορούν να το ονομάσουν και να το προσδιορίσουν ως είδος προκατάληψης. Με αυτό τον τρόπο όμως δεν προστατεύονται ούτε τα (πιθανά) θύματα του ομοφοβικού εκφοβισμού αλλά ούτε και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί καθώς παραμένουν παθητικοί απέναντι στο φαινόμενο της ομοφοβίας. Οι συμμετέχοντες θεωρούν τα θέματα σεξουαλικότητας / σεξουαλικού προσανατολισμού αρκετά σημαντικά και προσδοκούν ότι με τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα θα υπάρξει αλλαγή στον τρόπο που τα θέματα σεξουαλικότητας αντιμετωπίζονται στον σχολικό χώρο. Τα νέα αναλυτικά προγράμματα που είναι σε εφαρμογή από το ακαδημαϊκό έτος 2011/12 (Αναλυτικό πρόγραμμα Αγωγής Υγείας) περιέχουν σαφή αναφορά στο σεξουαλικό προσανατολισμό στη Β' και Γ' Γυμνασίου, παρόλο που πολλοί καθηγητές σύμφωνα με τους συμμετέχοντες επιλέγουν να αποφύγουν το θέμα όσο περισσότερο γίνεται κι έτσι το μεταφέρουν στη Γ' Γυμνασίου ή το αποφεύγουν εντελώς. Στις συζητήσεις στις ομάδες εστίασης εκφράστηκε η ανάγκη για σαφείς κατευθυντήριες γραμμές στο χειρισμό θεμάτων που άπτονται της σεξουαλικότητας στον σχολικό χώρο. Είτε πρόκειται για καθηγητές μέσης εκπαίδευσης στο μάθημα Αγωγής Υγείας, είτε πρόκειται για άλλους εκπαιδευτικούς που έρχονται αντιμέτωποι στην τάξη με θέματα που άπτονται της σεξουαλικότητας εντός ή εκτός του αναλυτικού προγράμματος ζητούν όπως ενημερωθούν / επιμορφωθούν ώστε να νιώθουν ότι υπάρχει κάλυψη αν τύχουν αντιδράσεις. τα φοούμαστε αλλά εν τζιαι ξέρουμε πόσο εύκολα είναι να τα λαλείς σε μωρά μικρής ηλικίας δηλαδή ναι, μπορεί να έχω gay φίλους τζιαι να τους δέχομαι τζιαι να κάμνω παρέα αλλά εν ηξέρω τι εννά κάμω αν εν ο δικός μου ο γιος ή αν θα πρέπει να μεταφέρω στα μωρά τούτην την οικογένεια τζιαι να την εξηγήσω. Εντάξει τζιαι 'μεις είμαστε συγχυσμένοι νομίζω πολλά πράματα μπορεί να μεν δασκάλα, 29 χρονών

12 παραδείγματα 08 καλής πρακτικής Εκπαιδευτικός ανέφερε ότι ενσωματώνει τη διάσταση του φύλου στο μάθημα Αγωγή Υγείας συζητώντας με τους/τις μαθητές/τριες για τα στερεότυπα των φύλων. Άλλη εκπαιδευτικός χρησιμοποίησε το υλικό «Μύθοι και Αλήθειες για το σεξουαλικό προσανατολισμό» που μοίρασε ο ΚΣΟΠ στα σχολεία για να συζητήσει με τους/τις μαθητές/τριες το κατά πόσον η κυπριακή κοινωνία είναι ομοφοβική καθώς και το πώς συγκεκριμένοι ρόλοι που προβάλλονται στην τηλεόραση δημιουργούν ένα στερεότυπο ομοφυλόφιλου άντρα που όμως δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα (π.χ. Βαντζιελής, Αίγια Φούξια). Ενδεδειγμένος χειρισμός ομοφοβικού εκφοβισμού παρουσιάστηκε σε περίπτωση σεξουαλικής κακοποίησης. Στο εν λόγω περιστατικό, θύμα σεξουαλικής κακοποίησης ήταν ένας μαθητής και τόσο το σχολείο όσο και η αστυνομία χειρίστηκαν το περιστατικό κάνοντας τις απαραίτητες διαδικασίες. Όπως ανέφερε εκπαιδευτικός, καλέστηκε η Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης, καταγγέλθηκε το περιστατικό στην αστυνομία και οι θύτες πέρασαν από πειθαρχικό συμβούλιο. Η εκπαιδευτικός έκρινε ότι ο χειρισμός για το περιστατικό ήταν σωστός καθώς το συμβάν δεν αποσιωπήθηκε και το θύμα ενδυναμώθηκε για να μην ξαναδεχτεί τέτοιου είδους συμπεριφορές στο μέλλον. Στην αφήγηση της καθηγήτριας φαίνεται ότι ο μαθητής έλαβε επαρκή στήριξη από τους γονείς του, τη σύμβουλο του σχολείου καθώς και την εκπαιδευτικό που χειρίστηκε το περιστατικό. Σύμφωνα με κάποιους συμμετέχοντες, η στάση που τηρεί το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού για τη διαχείριση θεμάτων σεξουαλικού προσανατολισμού στο δημοτικό είναι ότι μόνο αν συζητηθεί πρώτα από τα ίδια τα παιδιά μπορεί έπειτα να συζητηθεί από το/τη δάσκαλο/α το συγκεκριμένο θέμα. Οι εκπαιδευτικοί στις ομάδες εστίασης ζητούν όπως ενημερωθούν άμεσα για την πολιτική του Υπουργείου σε αυτά τα θέματα καθώς δεν υπάρχουν συγκεκριμένες οδηγίες. Φαίνεται ότι οι μαθητές δεν είναι καθόλου ενημερωμένοι από το περιβάλλον της οικογένειας ή έχουν πολύ διαστρεβλωμένες αντιλήψεις οι οποίες προέρχονται από παραπληροφόρηση κι έτσι τείνουν να σοκάρονται όταν τα θέματα σεξουαλικότητας τίθενται στο πλαίσιο του μαθήματος. Πάντως η σιωπή που επικρατεί γύρω από τα θέματα σεξουαλικότητας στερεί τη δυνατότητα στους μαθητές να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους ( βλέπε IPPF Charter on Sexual and Reproductive Rights, 1996) κι έτσι συχνά μπορεί να δέχονται εκφοβισμό και σεξουαλική παρενόχληση χωρίς να αντιδράσουν (ίσως και χωρίς να το αναγνωρίζουν). Αρκετοί εκπαιδευτικοί στις ομάδες εστίασης άρθρωσαν οι ίδιοι λόγο ενάντια στα στερεότυπα των φύλων και τους περιορισμούς που τα διακατέχουν κι ενάντια στην ομοφοβία που έχει ως θύμα της μαθητές κι εκπαιδευτικούς. Υποστηρίζουν πλήρως τα παιδιά που τολμούν να αμφισβητήσουν τα στερεότυπα και τα παιδιά που δέχονται ομοφοβικές επιθέσεις. Τολμούν να αντιδράσουν στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα υποστηρίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα, αναφέροντας τα κακώς έχοντα και τηρώντας μια στάση κριτικής απέναντι σε συναδέλφους που χειρίζονται καταστάσεις ή άτομα με ομοφοβικό τρόπο. Περιγράφουν επίσης περιπτώσεις παιδιών που έχουν αρκετή άνεση με τα κατά τα άλλα «απρεπή» χαρακτηριστικά τους ώστε να μη δίνουν περιθώρια για πολλές ομοφοβικές αντιδράσεις. Άλλα παιδιά που δέχτηκαν ομοφοβικό εκφοβισμό και σεξουαλική παρενόχληση κοιτάζουν το θύτη στα μάτια, αναζητούν προστασία και απαιτούν σεβασμό.

13 γιατί ομοφοβία 09 στην εκπαίδευση; Εκπαιδευτικός ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η ομοφυλοφιλία προσβάλλει τις αξίες των Κυπρίων και έρχεται σε αντίθεση με τους δυο βασικούς πυλώνες της εκπαίδευσης που είναι η ελληνική και η χριστιανική ταυτότητα. Παράλληλα η άγνοια που επικρατεί επιτείνει το έντονα ομοφοβικό κλίμα και δεν βοηθά στην μείωση των περιστατικών ομοφοβικού εκφοβισμού. Η ομοφοβία στην εκπαίδευση οφείλεται και στην απουσία σαφούς πολιτικής από το Υπουργείο Παιδείας που να σχετίζεται με τον ομοφοβικό εκφοβισμό και την Περιεκτική Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση. Αναφέρθηκε επίσης από αρκετούς εκπαιδευτικούς ότι η εκκλησία έχει σημαντική επιρροή στο εκπαιδευτικό σύστημα και την κοινωνία ακόμα και σήμερα, γεγονός που ενισχύει την ομοφοβία, δυσκολεύει την αποδοχή και την ενσωμάτωση των ΛΟΑΤ (λεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφισεξουαλικοί, και τρανς) θεμάτων στην εκπαίδευση. Αυτό συμβαίνει επειδή η ομοφυλοφιλία ταυτίζεται με την αμαρτία. Σοβαρός λόγος ομοφοβίας φαίνεται να θεωρείται και η δομή της οικογένειας στην Κύπρο. Όπως αναφέρουν και άλλοι μελετητές ο γάμος και η οικογένεια από ετερόφυλα ζευγάρια αποτελούν τους πλέον σημαντικούς θεσμούς στο νησί. Οι εκπαιδευτικοί δεν παρέλειψαν να τονίσουν ότι η κυπριακή οικογένεια είναι πατριαρχική και αυτό είναι κάτι που δυσκολεύει τα ΛΟΑΤ άτομα καθώς η εξουσία του πατέρα δεν αφήνει χώρο για έναν σεξουαλικό προσανατολισμό διαφορετικό από τον ετεροφυλόφιλο. Όπως σημείωσε μια άλλη εκπαιδευτικός η ομοφυλοφιλία ακόμη και σήμερα θεωρείται από πολλούς ψυχιατρική πάθηση. Στις ομοφοβικές χρήσεις της γλώσσας η λέξη «ανώμαλος» κατείχε μια ιδιαίτερη θέση γεγονός που οδήγησε στην ιδέα ότι ο ομοφυλόφιλος πάσχει από κάποιας μορφής ψυχιατρική/ψυχολογική ασθένεια. Εκπαιδευτικός ανέφερε περιστατικό στο οποίο οι γονείς ενός παιδιού που ήταν ομοφυλόφιλος τον πήγαν σε ψυχολόγο (για την ομοφυλοφιλία του). Φαίνεται επίσης σύμφωνα με τους συμμετέχοντες ότι οι άντρες είναι περισσότερο ομοφοβικοί γιατί φοβούνται την πιθανότητα να είναι οι ίδιοι ομοφυλόφιλοι ή να ελκύονται από κάποιον άντρα. Οι εκπαιδευτικοί εμφανίστηκαν να θεωρούν ότι η ομοφοβία των αντρών είναι στην πραγματικότητα άμυνα απέναντι στις σκέψεις, συναισθήματα κι επιθυμίες που το άτομο αρνείται να παραδεχτεί για τον εαυτό του.

14 οι επιρροές κι 10 ο ρόλος των γονιών Οι γονείς ως εμπλεκόμενος εταίρος στο σχολικό σύστημα αντανακλούν τις κοινωνικές τάσεις και έχουν έντονη επιρροή στο σύστημα του σχολείου, αναπαράγοντας το κοινωνικό κατεστημένο. Κατ' επέκταση είναι πολύ δύσκολο για το σχολικό σύστημα να διαμορφώσει αντιλήψεις και στάσεις που είναι διαφορετικές από αυτές που κυριαρχούν στην κοινωνία. Το «φάντασμα» των γονιών πλανάται στη σκέψη των εκπαιδευτικών (όσον αφορά το σεξουαλικό προσανατολισμό) και τους κάνει να νιώθουν αδύναμοι για αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων, ακόμα και όταν η δική τους στάση είναι δ ι α φ ο ρ ε τ ι κ ή. Ο ι γ ο ν ε ί ς α ν α παράγουν κο ινωνικέ ς προκαταλήψεις για τη σεξουαλικότητα π.χ. «όσο πιο νωρίς μιλήσουμε για το σεξ τόσο πιο νωρίς θα γίνει» και ακόμα περισσότερο ομοφοβικές στάσεις π.χ. «αν μιλήσουμε για τους μη ετεροφυλόφιλους σεξουαλικούς προσανατολισμούς θα το θεωρήσουν φυσιολογικό». Αναφέρθηκαν φόβοι ότι οι γονείς δύναται να κινητοποιηθούν εναντίον εκπαιδευτικών που συζητούν αυτά τα θέματα στην τάξη σε σημείο που μπορεί να απευθυνθούν σε προϊστάμενους για να δεκτεί ο εκπαιδευτικός επίπληξη ή μετακίνηση. Οι εκπαιδευτικοί ζητούν δράσεις ευαισθητοποίησης των γονιών σε αυτά τα ζητήματα έτσι ώστε να έχουν πιο πολλή άνεση να τα συζητούν στην τάξη με τους μαθητές τους. 11 ομοφοβία στην πολιτική Οι εκπαιδευτικοί αναφέρθηκαν στη δήλωση που έκανε συντηρητικός πρώην βουλευτής το 2010 και τη συνέδεσαν με το γενικότερο κλίμα συντηρητισμού και ομοφοβίας που επικρατεί στην Κύπρο. Η ρητορική μίσους που άρθρωσε ο πρώην βουλευτής παρουσίασε την ομοφυλοφιλία ως ψυχιατρική πάθηση («αν δεκτούμε τον γάμο μεταξύ ομοφυλόφιλων, τότε να δεκτούμε και τους κτηνοβάτες, τους παιδεραστές τους νεκρόφιλους και τους εγκληματίες»). Η απουσία πολιτικών συζητήσεων για το θέμα μεταφράζεται σε απουσία πολιτικής βούλησης για τη θέσπιση νομοθεσίας που θα περιλαμβάνει σαφείς αναφορές στις διακρίσεις κατά των ΛΟΑΤ ατόμων, το σύμφωνο συμβίωσης, τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση με αναφορά στα ΛΟΑΤ ζητήματα κλπ. Το κενό αυτό καθρεφτίζεται στα λόγια και τις αφηγήσεις των ίδιων των εκπαιδευτικών στις ομάδες εστίασης, μέσα από την απουσία αναφοράς οποιασδήποτε πολιτικής θέσης για τα ζητήματα αυτά.

15 αποτελέσματα συμπεράσματα συστάσεις Η έρευνα αυτή είχε ως στόχο να μελετήσει το φαινόμενο της ομοφοβίας στην εκπαίδευση στην Κύπρο. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε ότι η ομοφοβία είναι εμφανής μέσα από τη χρήση της γλώσσας στο σχολικό σύστημα καθώς και μέσα από περιστατικά ομοφοβικού εκφοβισμού. Επιπρόσθετα, εντοπίστηκαν ξεκάθαρα ομοφοβικές στάσεις ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τους γονείς. Υπάρχει αρκετή άγνοια γύρω από θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού στα σχολεία και οι συμμετέχοντες δηλώνουν αδυναμία να αντιμετωπίσουν θέματα σεξουαλικότητας που προκύπτουν στο σχολικό χώρο. Η μη εμφανής αναφορά στους ΛΟΑΤ εκπαιδευτικούς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πολύ πιθανόν οι ΛΟΑΤ εκπαιδευτικοί να αποκρύβουν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό στο χώρο εργασίας. Οι εκπαιδευτικοί ανησυχούν για την αντίδραση των γονιών στα σεξουαλικά ζητήματα ή ζητήματα έκφρασης του κοινωνικού φύλου. Τέθηκε η επιτακτική ανάγκη για ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και επιμόρφωση όλων των φορέων σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού (εκπαιδευτικών, μαθητών, γονιών και άλλων λειτουργών του εκπαιδευτικού συστήματος) ώστε να αντιμετωπιστεί η ομοφοβία στην εκπαίδευση αλλά και στην κοινωνία γενικά απ όπου πηγάζει. Παράλληλα είναι πολύ σημαντικό το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού να διαμορφώσει και να υιοθετήσει μια ξεκάθαρη πολιτική απέναντι στο ζήτημα της ομοφοβίας που να περιλαμβάνει όχι μόνο την αντιμετώπιση των περιστατικών ομοφοβικού εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον αλλά και την πρόληψή τους. Επίσης συστήνεται η συστηματική και υποχρεωτική Περιεκτική Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση από μικρή ηλικία και σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης που να περιλαμβάνει τα θέματα του σεξουαλικού προσανατολισμού με στόχο την διάλυση των μύθων και την άρση των προκαταλήψεων. Όπως φάνηκε από την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού μας προγράμματος, η μη-τυπική εκπαίδευση μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό εργαλείο στην αναθεώρηση στάσεων και αντιλήψεων σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού. Ευελπιστούμε πως η ΑΣΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΦΟΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ θα αποτελέσει το ξεκίνημα για εφαρμογή παρεμβάσεων μεγαλύτερης κλίμακας στην εκπαίδευση.

16 ασπίδα κατά της ομοφοβίας στην εκπαίδευση «Για ούλλη τη διάρκεια της γιορτής, μια ομάδα μαθητών που εκάθετουν - δέκα αγόρια - ασχολούνταν μόνο με τούτο το αγόρι τζιαι όποτε είχαν ευκαιρία εφωνάζαν του, εν ηξέρω πόσα άκουσε... του στυλ «Έλα, κούνα το», «Τραγούδα μας λίο»... που τούτες τις ειρωνείες... τζιαι εκάμναν το για πάρα πολλήν ώρα... τζιαι πάλε, εν ήξερα τι να κάμω». Καθηγήτρια, 46 χρόνων «Τούτο το παιδάκι απομονώνουν το, μένει μόνο του, κοροϊδεύουν το, στέλνουν σημειώματα μέσα στην τάξη «είσαι gay», λεν το ένα - λεν το άλλο, «κουνιέσαι» μέχρι σε σημείο που το παιδάκι θέλει να αλλάξει σχολείο» Δασκάλα, 22 ετών «Τούτο το μωρό δεν το θέλει κανένας, πραγματικά δεν το θέλει κανένας έλειψα 2 μήνες από το σχολείο, δούλευαν με αντικαταστάτρια τζιαι το τι βρήκα όταν επήγα πίσω ήταν τρομερό δηλαδή μέχρι και στις τουαλέτες των κοριτσιών τον εκλείδωσαν τζιαι το τι έκαμε το σχολείο ήταν να καλέσει τους γονείς τζιαι να συζητήσει μαζί τους ότι πρέπει τζιαι το ίδιο το μωρό να αλλάξει λίγο τη συμπεριφορά του για να μην είναι στόχος. Τούτο, για να είμαι ειλικρινής, επροσπάθησα να το κάμω τζιαι γω δηλαδή επροσπάθησα να του εξηγήσω ότι είναι η δεδομένη συμπεριφορά που φταίει...» Δασκάλα, 36 χρόνων. «Εμείς είχαμε αποκλείσει ένα μωρό στο ενιαίο ολοήμερο, να συμμετέχει αγόρι στην τάξη του μπαλέτου. Ήθελεν ένα αγόρι να συμμετέχει τζιαι το σχολείο απέρριψε τον Α τζιαι το άλλο ήταν ότι ήδη το μωρό έδειχνε ότι έδειχνε, τελοσπάντων εννοώ εφαίνετουν στο σχολείο ότι ήταν ομοφυλόφιλος οπόταν επροσπάθησε το σχολείο να τον προστατεύσει ώστε να μην γίνει στο μέλλον» Δασκάλα, 32 χρονών «Εγώ έχω φίλο δάσκαλο ο οποίος είναι gay και το κρύβει με νύχια και με δόντια για να μη μαθευτεί πουθενά ότι είναι gay... εν του φαίνεται καθόλου, εννοώ εν έσιει εν κουνιέται ή κάτι οπότε» Δασκάλα, 29 ετών «Πόσο μάλλον ας πούμε όταν έρχεται σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού, εν ακόμα πιο δύσκολο να μιλήσεις γιατί αν πάεις τζιαι πεις τους «μεν τον περιπαίζετε γιατί κουνιέται», φοάσαι ότι εννά τον περιπαίζουν παραπάνω γιατί είπες το τζιαι συ ότι κουνιέται άρα γίνεται ένας φαύλος κύκλος...» Δασκάλα, 36 ετών «Πολλά πράματα μπορεί να μεν τα φοούμαστε αλλά εν τζιαι ξέρουμε πόσο εύκολα είναι να τα λαλείς σε μωρά μικρής ηλικίας δηλαδή ναι, μπορεί να έχω gay φίλους τζιαι να τους δέχομαι τζιαι να κάμνω παρέα αλλά εν ηξέρω τι εννά κάμω αν εν ο δικός μου ο γιος ή αν θα πρέπει να μεταφέρω στα μωρά τούτην την οικογένεια τζιαι να την εξηγήσω. Εντάξει τζιαι μεις είμαστε συγχυσμένοι νομίζω.» Δασκάλα, 29 χρονών. Επήαμε εκδρομή, είδαν τους άλλα μωρά να φιλιούνται στο στόμα, δύο αγόρια Β τάξη τζιαι οι δύο εν τους είδε κανένας δάσκαλος αλλά η αντίδραση του δασκάλου ήταν ότι επήεν αμέσως τζιαι άρπαξε τζιαι τους θκιό τζιαι ήταν μόλις που τους εγλιτώσαμε τζιαι εν τους έδερε ήταν τόσο θυμωμένος που έγινε το συγκεκριμένο Δασκάλα, 32 χρονών Εν μας εκπαιδεύσαν- εμένα- στο σχολείο ας πούμε ότι μπορεί να υπάρξει τζιαι είναι φυσιολογικό τζιαι τα λοιπά... άρα πώς έπρεπε να το ξέρω...; άκουα τζίνα που μου ελαλούσαν η οικογένεια τζιαι οι φίλοι...καθηγήτρια, 33 χρονών

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Η σχολική βία και εκφοβισμός δεν είναι φαινόμενα άγνωστα στο ελληνικό σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College Ταυτότητα της Έρευνας Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Θέμα: Αντιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικός Προσανατολισµός στην Κύπρο: Χαρτογράφηση του Κοινωνικοπολιτικού Κλίµατος, Εµπειριών και Αναγκών. Εκτελεστική Περίληψη

Σεξουαλικός Προσανατολισµός στην Κύπρο: Χαρτογράφηση του Κοινωνικοπολιτικού Κλίµατος, Εµπειριών και Αναγκών. Εκτελεστική Περίληψη Σεξουαλικός Προσανατολισµός στην Κύπρο: Χαρτογράφηση του Κοινωνικοπολιτικού Κλίµατος, Εµπειριών και Αναγκών Εκτελεστική Περίληψη Η παρούσα αποτελεί εκτελεστική περίληψη δύο µελετών που διεξήχθηκαν για

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαρία Λαγουδάκη ΠΕ19 ΣΕΛ. 1 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ: 12/11/2013 7 η ώρα Οι μαθητές συγκεντρώθηκαν στο εργαστήριο Πληροφορικής. Αρχικά δόθηκαν πληροφορίες σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια:

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια: Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Οι μαθητές στέλνουν συχνά μηνύματα ο ένας στον άλλο. Μερικοί μαθητές λαμβάνουν μηνύματα που δεν είναι πολύ ευχάριστα και αποτελούν μια μορφή εκφοβισμού. Στο βίντεο: Τραπέζι:

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Γυναικείας Κακοποίησης

Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Γυναικείας Κακοποίησης Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Γυναικείας Κακοποίησης Στα πλαίσια του προγράμματος "EU Parliament: A different perspective" αποφασίστηκε όπως διεξαχθεί έρευνα σχετικά με τη γυναικεία κακοποίηση στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ ΛΟΝΤΙΟ ΛΥΚΙΟ ΠΤΗΣΙΩΝ ΟΜΔ ΝΝΤΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΚΦΟΙΣΜΟ ΡΩΤΗΜΤΟΛΟΙΟ ΔΙΡΥΝΗΣΗΣ 009-00 Μια από τις πρώτες δράσεις της Ομάδας νάντια στο Σχολικό κφοβισμό σχεδόν μόλις αυτή συστάθηκε ήταν η εκπόνηση ενός ερωτηματολογίου

Διαβάστε περισσότερα

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους.

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόβλημα: Κατά την έρευνα αυτή θα εξεταστεί κατά το πόσο οι έφηβοι εκδηλώνονται με βίαιη κ επιθετική συμπεριφορά. Υπόθεση: Υποθέτω ότι οι έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2002 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ: 3.2. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων 3.3 Διαπολιτισμικότητα - Αποδοχή και Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: ποιοι είναι Αναπηρία: οποιαδήποτε μορφή ανεπάρκειας ή μειονεξίας η οποία προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Λίγα λόγια για τις εκπαιδευτικές δράσεις της ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, εδώ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ΚΔΝΣΡΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας ευπωπαϊκό ππόηυπο Κλίμα & Σχέσεις στο Σχολείο Σχέσεις μεταξύ Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα»

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» Παράμετρος Λυκείου Κοκκινοχωρίων: «Η απαξίωση των νέων απέναντι στους θεσμούς» Συντονιστές παραμέτρου:

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Προσκόπων Κύπρου C y p r u s S c o u t s A s s o c i a t i o n

Σώμα Προσκόπων Κύπρου C y p r u s S c o u t s A s s o c i a t i o n ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SAFE FROM HARM Αναγκαιότητα Στόχοι Αποτελέσματα Αμαλία Δρουσιώτου ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΟΥΜΑΣΤΕ ΜΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΕΜΑ; Ο Προσκοπισμός δημιουργεί ένα θετικό περιβάλλον ανάπτυξης της προσωπικότητας των παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Συνέντευξη στο δρόμο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού

Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού 6 η Μαρτίου 2015 Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού Σχολικός Εκφοβισμός - Το φαινόμενο «bullying» Υπήρχαν από πάντα πολλές μορφές βίας και σκληρότητας μεταξύ των παιδιών. Αυτό όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών. Β. Ενδιαφέροντα κι εξωσχολικές δραστηριότητες. Γνώση Αγγλικών Ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 97.9% των ερωτηθέντων μαθητών γνωρίζει Αγγλικά. Το επίπεδο γνώσεών τους εκτιμάται απ τους ίδιους

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 Θέμα: «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 Θέμα: «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 : «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015 Στάδια υλοποίησης του project. 1 ο : Συμβόλαιο της τάξης α) Εισαγωγή στο μάθημα ΣΚΖ.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ετήσιο Διαδικτυακό Διαπανεπιστημιακό Σεμινάριο 2011-2012 Στη Διοίκηση της Εκπαίδευσης και τη Διαπολιτισμική Πραγματικότητα ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ονοματεπώνυμο: Μπούτσκου Λεμονιά ΠΕ03

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Ευχαριστίες Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αποδώσω τις ευχαριστίες μου σε όσους βοήθησαν με τον τρόπο τους στην εκπόνηση αυτής της εργασίας. Αρχικά, θα

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Όπως όλοι γνωρίζετε, οι επιστήμονες ξεχωρίζουν από πολύ μικρή ηλικία και ο Δρ. Αντρέου είναι πολύ μικρός στην ηλικία

Όπως όλοι γνωρίζετε, οι επιστήμονες ξεχωρίζουν από πολύ μικρή ηλικία και ο Δρ. Αντρέου είναι πολύ μικρός στην ηλικία Όπως όλοι γνωρίζετε, οι επιστήμονες ξεχωρίζουν από πολύ μικρή ηλικία και ο Δρ. Αντρέου είναι πολύ μικρός στην ηλικία Η ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των χαρισματικών παιδιών Δέσποινα Χατζηγεωργίου, BSc, MSc,

Διαβάστε περισσότερα