«αυτό το παιδί είναι μαθητής σου» Σκιαγράφηση του. φαινομένου της ομοφοβίας. στην εκπαίδευση. ομοφοφίας στην εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«αυτό το παιδί είναι μαθητής σου» Σκιαγράφηση του. φαινομένου της ομοφοβίας. στην εκπαίδευση. ομοφοφίας στην εκπαίδευση"

Transcript

1 «αυτό το παιδί είναι μαθητής σου» [ ασπίδα Σκιαγράφηση του φαινομένου της ομοφοβίας στην εκπαίδευση κατά της ομοφοφίας στην εκπαίδευση

2 ΑΣΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΦΟΒΙΑΣ Σ Τ Η Ν Συντονιστής εκστρατείας: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Εκπαιδευτές: Στάλω Λέστα Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Έρευνα: Παναγιώτα Σώσειλου Έλενα Βασιλείου Επιστημονική Σύμβουλος: Μαργαρίτα Καψού Επιμέλεια έκδοσης: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Σχεδιασμός έκδοσης: Γιώργος Τζίβας Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Η

3 εισαγωγή περιγραφή εκστρατείας εκστρατεία «Ασπίδα κατά της ΗΟμοφοβίας στην Εκπαίδευση» διοργανώθηκε από την Ομάδα Εκπαιδευτών του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου και τον Κυπριακό Σύνδεσμο Οικογενειακού Προγραμματισμού (ΚΣΟΠ). Το πρόγραμμα επιχορηγήθηκε από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε δράση» και τέλεσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, της Επιτρόπου για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού και της Επιτρόπου Διοικήσεως. Στηρίχθηκε επίσης από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Η ανάγκη για υλοποίηση μιας τέτοιας εκστρατείας παρουσιάστηκε μετά από αρκετές αναφορές σε εκθέσεις που αφορούν την Κύπρο για ανησυχητικά φαινόμενα ομοφοβίας στην εκπαίδευση και μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της έρευνας που έγινε σε συνεργασία του Κυπριακού Οικογενειακού Συνδέσμου Προγραμματισμού και της Accept LGBT Cyprus «Σεξουαλικός προσανατολισμός στην Κύπρο: Χαρτογράφηση του κοινωνικοπολιτικού κλίματος, εμπειριών και αναγκών» (Kapsou, Christofi & Epaminonda 2011). Η έρευνα αυτή, μεταξύ άλλων, έριξε φως στο σοβαρό πρόβλημα ομοφοβίας που βιώνουν τα ΛΟΑ άτομα στα σχολεία (Λεσβίες, Ομοφυλόφιλοι και Αμφισεξουαλικοί). Το έργο περιέλαβε τρεις δράσεις: Α) Πιλοτικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα (Μάης 2012) που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στη Λευκωσία. Σε αυτό συμμετείχαν 90 εκπαιδευτικοί Προδημοτικής, Δημοτικής, Μέσης, και Τεχνικής εκπαίδευσης καθώς και εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι. Η μεθοδολογία της εκπαίδευσης ακολούθησε κυρίως μη-τυπική και βιωματική προσέγγιση. Β) Ποιοτική έρευνα για την σκιαγράφηση του φαινομένου της ομοφοβίας στην εκπαίδευση. Η έρευνα μελέτησε τις διαστάσεις της ομοφοβίας στην εκπαίδευση με βάση μαρτυρίες τυχαίου δείγματος των εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Γ) Συνέδριο (Οκτώβρης 2012) για ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της έρευνας, και παρουσίαση του ζητήματος από ακαδημαϊκούς, Επιτρόπους κ.α.

4 αποτελεσματικότητα εκπαιδευτικού προγράμματος ο εκπαιδευτικό πρόγραμμα αξιολογήθηκε με βάση κλειστό Τερωτηματολόγιο που δόθηκε πριν και μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση (μεθοδολογία επαναλαμβανόμενων μετρήσεων) σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι συμμετέχοντες συμμετείχαν στο πρόγραμμα εθελοντικά κατόπιν ενημέρωσής τους από διάφορες πηγές, όπως το Υπουργείο Παιδείας, και αναρτήσεις στις ιστοσελίδες των διοργανωτών και άλλων υποστηρικτών. Το ερωτηματολόγιο που δόθηκε στα άτομα της ομάδας περιείχε ερωτήσεις που αφορούσαν τους ακόλουθους τομείς: Ικανότητες χειρισμού ομοφοβικών περιστατικών στο σχολείο Γνώσεις σχετικά με το σεξουαλικό προσανατολισμό Στάσεις προς την ομοφυλοφιλία Ατομική ομοφοβία Η ανάλυση διακύμανσης επαναλαμβανόμενων μετρήσεων (Repeated Measures ΑΝΟVA) εντόπισε στατιστικά σημαντική αλλαγή σε όλες τις κλίμακες που αξιολογήθηκαν. Στο θετικό αποτέλεσμα ενδεχομένως να συνέβαλε και η ετοιμότητα των συμμετεχόντων να έρθουν σε επαφή με τα θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού/ομοφοβίας μιας και συμμετείχαν στο πρόγραμμα κατόπιν δικής τους πρωτοβουλίας. Τα στοιχεία αυτά επίσης φανερώνουν τη μεγάλη επίδραση που μπορεί να έχει η εκπαίδευση και κυρίως η μη τυπική εκπαίδευση στην αλλαγή ομοφοβικών αντιλήψεων και στάσεων. Πάντως, η κατά πολύ πέραν των αρχικών μας προσδοκιών συμμετοχή των εκπαιδευτικών στο πρόγραμμα φαίνεται να επιβεβαιώνει την επιτακτική ανάγκη τους για επιμόρφωση και λήψη στήριξης για το θέμα της ομοφοβίας στην εκπαίδευση. Η ομάδα που συμπλήρωσε τα ερωτηματολόγια είχε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 36,1 ΕΤΩΝ μέσος όρος ηλικίας καθηγητές μέσης εκπαίδευσης 28 36% εκπαιδευτικοί δημοτικής εκπαίδευσης 35 46% ψυχολόγοι 06 8% εκπαιδευόμενοι - απόφοιτοι 04 4% νηπιαγωγοί 02 3% επάγγελμα άλλο 02 3% 94% ετεροφυλόφιλοι 04% 03% άλλο δεν απάντησαν {άνδρες γυναίκες ΦΥΛΟ 70 91% 07 9% 1 Το παρόν κείμενο αποτελεί σύνοψη των αποτελεσμάτων και δεν περιλαμβάνει την μεθοδολογία και την βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε.

5

6 έρευνα ποιοτική προγράμματος ποιοτική έρευνα έγινε με την μορφή Ομάδων Εστίασης (Focus ΗGroups) πριν από την έναρξη του εκπαιδευτικού προγράμματος. Πραγματοποιήθηκαν δύο ομάδες εστίασης, μια ομάδα με εκπαιδευτικούς προδημοτικής και δημοτικής εκπαίδευσης (11 άτομα, γυναίκες, μέσος όρος ηλικίας 35.77) και μια με εκπαιδευτικούς μέσης (12 άτομα, 2 άνδρες και 10 γυναίκες, μέσος όρος ηλικίας ). Σε κάθε ομάδα συμμετείχαν και εκπαιδευόμενοι εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι. Οι δυο ομάδες συναντήθηκαν σε διαφορετικές αίθουσες με διαφορετικούς συντονιστές αλλά κοινό περιεχόμενο. Οι συμμετέχοντες στις ομάδες εστίασης επιλέγηκαν τυχαία από τον κατάλογο των συμμετεχόντων στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, κατόπιν εξασφάλισης γραπτής συγκατάθεσής τους για συμμετοχή. Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένα κύρια αποτελέσματα που προέκυψαν από την ανάλυση των διαλόγων με τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς, στη βάση των μεταγραφών από τις ομάδες εστίασης: κοινωνικά 01 στερεότυπα φύλων Τα στερεότυπα των φύλων ξεκινούν να παρεμβαίνουν με την είσοδο του παιδιού στο νηπιαγωγείο όπως ανέφεραν οι συμμετέχοντες. Από πολύ νωρίς, είναι ήδη αρκετά αυστηρά τα στερεότυπα σχετικά με τα αποδεκτά παιχνίδια και δραστηριότητες για τα αγόρια - ενώ για τα κορίτσια υπάρχει λίγη περισσότερη ελαστικότητα. Για το δημοτικό σχολείο αναφέρθηκαν περιστατικά όπου κάποια αγόρια μπορεί να χαρακτηριστούν ως «gay» λόγω συμπεριφορών που δεν είναι συμβατές με τον κοινωνικώς αποδεκτό ανδρικό ρόλο και οι εκπαιδευτικοί παρεμβαίνουν με σκοπό να διορθώσουν τις συμπεριφορές ώστε να συνάδουν με τα αποδεκτά "αγορίστικα" πλαίσια. Εκφράσεις όπως «μην κάνεις όπως την κορούδα» παραπέμπουν σε μια ξεκάθαρη ηγεμονία του αντρικού φύλου. Όποια αγόρια ξεπερνούν τη γραμμή αντιμετωπίζονται με οίκτο, ντροπή και αποτροπιασμό. Κάποια αγόρια, προσπαθώντας να προστατεύσουν τον εαυτό τους από τα κοινωνικά σχόλια αλλά και ως μελαγχολική αντίδραση προς τα δικά τους «θηλυκά χαρακτηριστικά» κάνουν επίδειξη του στερεοτυπικού ανδρισμού τους. Όσον αφορά τα κορίτσια/γυναίκες, παρόλο που ο διαχωρισμός του κοινωνικού φύλου τις τοποθετεί ιεραρχικά σε κατώτερο επίπεδο, η μετάβαση στο «άλλο» κοινωνικό φύλο περνά κυρίως απαρατήρητη ή θεωρείται γενικά αποδεκτή. Σε μερικές περιπτώσεις τα «αγοροκόριτσα» παίρνουν μια ξεχωριστή κοινωνικά θέση λόγω του ότι μπορούν να υιοθετήσουν «αγορίστικους» ρόλους (π.χ. παίζουν ποδόσφαιρο). Είναι αξιοσημείωτο ότι οι αναφορές σε ομοφοβία προς κορίτσια/ έφηβες/ γυναίκες είναι πολύ λίγες στα δεδομένα που συλλέχθηκαν. Οι συμμετέχοντες αναφέρουν περιστατικά όπου κορίτσια εκφράζονται «πιθανώς» ερωτικά προς άλλες κοπέλες αλλά «δεν είναι και σίγουρο». Αυτό αντανακλά και την αντίληψη της γυναικείας σεξουαλικότητας ως «απούσα»: οι λεσβίες δεν είναι παρά ελλιπείς σεξουαλικά, και συνεπώς δεν ελκύουν κοινωνική προσοχή.

7 02 ομοφοβικός εκφοβισμός Ο ε κ φ ο β ι σ μ ό ς π ρ ο σ ώ π ω ν μ ε μ η ε τ ε ρ ο φ υ λ ο φ ι λ ι κ ό σ ε ξ ο υ α λ ι κ ό προσανατολισμό ή ακόμα και μικρών παιδιών που η έκφραση του κοινωνικού τους φύλου δεν είναι η συμβατή με τους στερότυπους έμφυλους ρόλους είναι ιδιαίτερα συχνός. Συγκεκριμένα οι εκπαιδευτικοί Δημοτικής ανέφεραν ότι ο εκφοβισμός στο Δημοτικό παρουσιάζει χαρακτήρα κυρίως λεκτικό (κοροϊδίες) αλλά και ότι τα εν λόγω παιδιά αποκλείονται από τα παιχνίδια των υπολοίπων (απομόνωση). Συγκεκριμένα εκπαιδευτικός ανέφερε περιστατικό στο όποιο μαθητές απομονώνουν άλλο μαθητή, του στέλνουν σημειώματα που γράφουν «είσαι gay» ή «κουνιέσαι» με αποτέλεσμα το παιδάκι να νιώθει πολύ άσχημα και να θέλει να αλλάξει σχολείο. (Οι επιπτώσεις τέτοιων φαινομένων μπορεί να είναι πολύ σοβαρές. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στην μελέτη του ΚΣΟΠ το 2011 κάποια ΛΟΑ άτομα δήλωσαν ότι εξαιτίας τέτοιων συμπεριφορών πίστευαν ότι ήταν «άρρωστοι», είχαν αυτοκτονικές ιδέες και οδηγήθηκαν στην κατάθλιψη). Στη Μέση εκπαίδευση, σύμφωνα με τις αφηγήσεις των καθηγητών, όλα τα παραπάνω ενισχύονται και λαμβάνουν πιο μόνιμο χαρακτήρα. Εκτός από τις κοροϊδίες και τον αποκλεισμό αναφέρθηκαν και περιστατικά κακοποίησης στη βάση του σεξουαλικού π ρ ο σ α ν α τ ο λ ι σ μ ο ύ / τ α υ τ ό τ ητας τ ο υ κοινωνικού φύλου όπου ο θύτης ήθελε μέσω της σεξουαλικής κακοποίησης να κοροϊδέψει το θύμα. (Εδώ εκφράζεται έμμεσα η κυρίαρχη σκέψη ότι ένας άντρας που λαμβάνει «ενεργητικό» σεξουαλικό ρόλο δεν είναι ομοφυλόφιλος). [ μέχρι σε σημείο που το παιδάκι θέλει να αλλάξει σχολείο

8 ομοφοβικός λόγος 03 στην εκπαίδευση Η ομοφοβική χρήση της γλώσσας /του λόγου που παρουσιάζεται από τους συμμετέχοντες είναι εξαιρετικά συχνή στα σχολεία τόσο στη Μέση όσο και στη Δημοτική εκπαίδευση. Αυτό συμβαίνει στα εξής επίπεδα: από μαθητές σε μαθητές, από εκπαιδευτικούς σε μαθητές, από εκπαιδευτικούς σε εκπαιδευτικούς και από μαθητές σε εκπαιδευτικούς. Tα περιστατικά ομοφοβικής χρήσης της γλώσσας από μαθητές σε μαθητές σύμφωνα με τις πληροφορίες που έδωσαν οι συμμετέχοντες είναι πολύ συχνά και σε κάποιες περιπτώσεις ιδιαίτερα σκληρά. Συγκεκριμένα αναφέρθηκαν χαρακτηρισμοί και κοροϊδίες απέναντι σε μαθητή που φοιτούσε σε τμήμα Σχεδιασμού Ενδυμάτων. Μια καθηγήτρια ανέφερε ότι την ώρα της εφημερίας της στην αυλή του σχολείου κάποιοι μαθητές τού φώναζαν «πούστη» και του πετούσαν μπουκάλια. Άλλος εκπαιδευτικός ανέφερε ότι οι μαθητές χρησιμοποιούν την λέξη gay για οτιδήποτε αρνητικό θέλουν να δηλώσουν. Για παράδειγμα κάποιος μαθητής ταυτίζει ο,τιδήποτε θεωρεί άσχημο/λάθος/αρνητικό με την ομοφυλοφιλία. Π.χ. αναφέρει ότι «είναι gay να μην σου αρέσει η metal μουσική» και καταλήγει ακόμα και στο συμπέρασμα ότι «είναι gay να είσαι gay!». Παράλληλα αναφέρθηκαν αρκετά περιστατικά που αφορούν ομοφοβική χρήση της γλώσσας από εκπαιδευτικούς προς μαθητές. Για παράδειγμα, σε ένα περιστατικό εκπαιδευτικός ζήτησε από το μαθητή να «φερθεί σαν άνθρωπος». Αναφέρθηκε επίσης η περίπτωση καθηγητή που είπε σε άλλους εκπαιδευτικούς ότι μαθητής «έχει χαλασμένα suspensions», γεγονός που παρέπεμπε στο ότι κουνιέται, κάτι που δεν θα έπρεπε να κάνει ένας άντρας. Σε σχέση με ομοφοβική χρήση της γλώσσας από εκπαιδευτικούς σε εκπαιδευτικούς αναφέρθηκε από εκπαιδευτικό το ότι οι υπόλοιποι καθηγητές στο σχολείο του «δεν είναι τόσο άντρες». Σ' ένα άλλο περιστατικό υπήρξε ανησυχία από τους εκπαιδευτικούς επειδή άλλος εκπαιδευτικός είχε «θηλυπρεπή συμπεριφορά» και ντυνόταν με ιδιαίτερο τρόπο. ούλλη τη διάρκεια της γιορτής μια ομάδα μαθητών που εκάθετουν - δέκα αγόρια - ασχολούνταν μόνο με τούτο το αγόρι τζιαι όποτε είχαν ευκαιρία εφωνάζαν του, εν ηξέρω πόσα άκουσε... του στυλ «Έλα, κούνα το», «Τραγούδα μας λίο»... που τούτες τις ειρωνείες... τζιαι εκάμναν το για πάρα πολλήν ώρα... τζιαι πάλε, εν ήξερα τι να κάμω καθηγήτρια, 46 χρονών Οι αναφορές στο σεξουαλικό προσανατολισμό στο λόγο των εκπαιδευτικών δεν είναι σαφείς, αλλά βρίσκονται σε μορφή υπαινιγμών. Για παράδειγμα, εκπαιδευτικός ανέφερε περιστατικό που αφορά μαθητή και δυσκολεύτηκε να ονομάσει τον σεξουαλικό του προσανατολισμό κατά την διάρκεια της ομάδας εστίασης. Αναφέρθηκε στη συμπεριφορά του μαθητή λέγοντας «εν τζίνο που σου είπα πριν». 03 Σε άλλο παράδειγμα εκπαιδευτικός αναφέρθηκε στο σεξουαλικό προσανατολισμό καθηγητή χωρίς όμως να προσδιορίσει το επίθετο «σεξουαλικό», με αποτέλεσμα οι συνομιλητές να μην καταλαβαίνουν σε τι αναφέρεται. Υπήρξε λοιπόν δυσκολία για ξεκάθαρη αναφορά στην ομοφυλοφιλία αλλά και στα ομοφυλόφιλα άτομα. Φαίνεται ότι ο στιγματισμός που συνοδεύει την ομοφυλοφιλία είναι ακόμη πολύ έντονος στις αντιλήψεις και τις στάσεις των εκπαιδευτικών σε σημείο που να προτιμούν να μην αναφέρουν αυτές τις λέξεις. Επομένως, σημειολογικά η ομοφυλοφιλία δεν έχει ακόμα αποποιηθεί το αρνητικό της πρόσημο. Συγκεκριμένα παραδείγματα ομοφοβικής χρήσης της γλώσσας στην εκπαίδευση όπως αναφέρθηκαν από τους συμμετέχοντες: «χαλασμένα suspensions» «τοιούτος» «εν σιελιόνι» «αδερφή» «gay» «Βαντζιελής» «ανώμαλος» «από τους άλλους» «ολίγον τι» «Ρε, είστε αδερφές» «Μεν σκύβεις πολλά ρε γιατί έρχεται ο άλλος που πίσω» «Ρε κορούες, κάτσετε ήσυχοι». «Κάμνεις μου όπως του σίηλου του πούστη» «Ήντα μπου εν τζίνο το τσεντί ρε που κρατάς; Εν τσεντί που κρατούν οι άντρες;» «πούστη» «Έλα, κούνα το» «εν λίο γεναικωτός» «συμπεριφέρτου ρε σαν άδρωπος», «εν σχετικό το πόσοι άντρες Είμαστε τρεις αλλά έννε τζιαι πολλά αρσενιτζιοί οι άλλοι θκιο».

9 ομοφοβικές 04 στάσεις O κοινωνικός αποκλεισμός και χλευασμός ατόμων που εκφράζουν «θηλυπρέπεια» είναι ένα υπαρκτό φαινόμενο στην κυπριακή εκπαίδευση. Ένα παράδειγμα χλευασμού είναι η μίμηση «θηλυπρεπών» χαρακτηριστικών. Μια άλλη ομοφοβική στάση στην εκπαίδευση διαφαίνεται μέσα από «προστατευτικές» κινήσεις των εκπαιδευτικών απέναντι σε παιδιά μικρότερης ηλικίας (πριν την εφηβεία), κυρίως προς τα αγόρια, στην προσπάθειά τους να υποδείξουν στα παιδιά να συμπεριφέρονται με πιο «αρρενωπό» τρόπο για να αποφεύγουν το χλευασμό ή ακόμα και για να «προλάβουν» μια μεταγενέστερη «εκδήλωση ομοφυλοφιλίας» στα εν λόγω παιδιά. Στις αφηγήσεις των συμμετεχόντων επικρατεί η αίσθηση ότι η ομοφυλοφιλία είναι κάτι τόσο σοβαρό ώστε να χρειάζεται να το «προλάβουμε», πεποίθηση που παραπέμπει στην ιδέα της 'ασθένειας' ή 'διαταραχής'. Παρουσιάζεται επίσης η άποψη ανάμεσα στους συμμετέχοντες ότι τα παιδιά που εμφανίζουν «θηλυπρεπή» συμπεριφορά «κάτι κρύβουν πίσω τους» υπονοώντας και πάλι ότι αυτή η συμπεριφορά είναι κάτι σαν «σύμπτωμα» μιας ασθένειας ή διαταραχής. Στο χώρο της εκπαίδευσης εκφράζεται συχνά και ο φόβος ότι η ανεκτικότητα στον σεξουαλικό προσανατολισμό θα προκαλέσει και αύξηση των ατόμων με μη ετεροφυλόφιλο σεξουαλικό προσανατολισμό. Αυτός ο φόβος εκφράζεται με δηλώσεις όπως «οκ να είναι αλλά να μην το προβάλλουν προς τα έξω». Στο φόβο αυτό ενυπάρχει η προσδοκία για απόκρυψη ή εξάλειψη τυχόν μη «αρρενωπής» συμπεριφοράς. Η στάση «το αποδέχομαι αλλά όχι για άτομο της οικογένειάς μου» επίσης εκφράστηκε ανάμεσα στους συμμετέχοντες των ομάδων εστίασης, που κατά τα άλλα δήλωναν ενάντια στις διακρίσεις. επήαμε εκδρομή, είδαν τους άλλα μωρά να φιλιούνται στο στόμα, δύο αγόρια Β' τάξη τζιαι οι δύο εν τους είδε κανένας δάσκαλος αλλά η αντίδραση του δασκάλου ήταν ότι επήεν αμέσως τζιαι άρπαξε τζιαι τους θκιό τζιαι ήταν μόλις που τους εγλιτώσαμε τζιαι εν τους έδερε ήταν τόσο θυμωμένος που έγινε το συγκεκριμένο δασκάλα, 32 χρονών

10 Επιπρόσθετα αναφέρθηκαν περιστατικά όπου υπάρχει τόσο λεκτική όσο και σωματική κακοποίηση μαθητών με «θηλυπρεπή» συμπεριφορά. Καθηγήτρια αφηγήθηκε περιστατικό στο οποίο το θύμα δεχόταν λεκτική κακοποίηση αλλά και σωματική αφού του πετούσαν μπουκάλια και τον γελοιοποιούσαν μπροστά σε όλους τα διαλείμματα. Σε άλλο περιστατικό, μαθητές κορόιδευαν μαθητή με σεξουαλικό προσανατολισμό μη ετεροφυλόφιλο κατά τη διάρκεια της σχολικής γιορτής. Οι εκπαιδευτικοί δεν ανέφεραν κάποιου είδους χειρισμό ή αντίδραση εκ μέρους του Σχολείου για οποιαδήποτε από τα προαναφερθέντα περιστατικά. Φανέρωσαν όμως αμηχανία και συνειδητοποίηση της ανεπάρκειας ικανοτήτων να αντιμετωπίσουν τέτοιες συμπεριφορές. 05 γυναικεία ομοφυλοφιλία Είναι αξιοσημείωτο το ότι οι αναφορές σε ομοφοβία προς κορίτσια/έφηβες/γυναίκες είναι πολύ λίγες στα δεδομένα που συλλέχθηκαν. Οι συμμετέχοντες αναφέρουν περιστατικά όπου κορίτσια εκφράζονται «πιθανώς» ερωτικά προς άλλες κοπέλες αλλά «δεν είναι και σίγουρο». Αυτό αντανακλά και την αντίληψη της γυναικείας ομοφυλοφιλίας ως την «απουσία πραγματικής σεξουαλικότητας», όπου οι ομοφυλόφιλες γυναίκες απλώς αντιμετωπίζονται ως μη σεξουαλικά όντα και έτσι δεν τυγχάνουν κοινωνικής προσοχής. Ενώ η γυναικεία ομοφυλοφιλία δε συνδέεται με αποτροπιασμό, και χλευασμό, συνδέεται με άρνηση της ίδιας της της ύπαρξης. 06 ΛΟΑ εκπαιδευτικοί Τα στερεότυπα των φύλων αφορούν τους ενήλικες και στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες. Στον τομέα της εκπαίδευσης οι νηπιαγωγοί άνδρες διατρέχουν «κίνδυνο» να περαστούν για ομοφυλόφιλοι. Οι ΛΟΑ εκπαιδευτικοί έχουν να αντιμετωπίσουν το δίλημμα αν θα εκφράζουν το σεξουαλικό τους προσανατολισμό στον χώρο εργασίας. Στα δεδομένα μας εμφανίζονται αναφορές ότι ΛΟΑ εκπαιδευτικοί που δεν παρουσιάζουν «θηλυπρέπεια» πιθανόν να επιλέξουν να κρατήσουν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό κρυφό στον επαγγελματικό τους χώρο. Όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς με «θηλυπρεπή» χαρακτηριστικά, σχολιάζονται αρνητικά στον κύκλο των εκπαιδευτικών αλλά και στον κύκλο των μαθητών οι οποίοι σε κάποιες περιπτώσεις τους σχολιάζουν ακόμα και στην παρουσία άλλων εκπαιδευτικών. εγώ έχω φίλο δάσκαλο ο οποίος είναι gay και το κρύβει με νύχια και με δόντια για να μη μαθευτεί πουθενά ότι είναι gay... εν του φαίνεται καθόλου, εννοώ εν έσιει εν κουνιέται ή κάτι οπότε... δασκάλα, 29 χρονών Οι στάσεις απέναντι στους ΛΟΑ εκπαιδευτικούς ποικίλουν από σαφώς ομοφοβικές στάσεις μέχρι στάσεις αποδοχής και στήριξης. Παράδειγμα ομοφοβικής στάσης είναι η συζήτηση γύρω από κάποιο εκπαιδευτικό που «ντύνεται ή συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο» και πως θα μετακινηθεί από το εν λόγω σχολείο γιατί «αποτελεί αρνητικό πρότυπο» για τους μαθητές. Εντοπίστηκε επίσης αναφορά σε εκπαιδευτικό ο οποίος εκφράζει ανοικτά το σεξουαλικό του προσανατολισμό στο σχολείο και τυγχάνει σεβασμού από συναδέλφους, μαθητές και γονείς λόγω της επαγγελματικότητας και ικανότητας του στην εργασία του. Αυτό αποτελεί θετικό παράδειγμα σε αντίθεση με τα κυρίαρχα παραδείγματα εκπαιδευτικών που είτε προσπαθούν να αποκρύψουν πληροφορίες που αφορούν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό ή μαθαίνουν καλά πώς να υιοθετούν «αρρενωπά» χαρακτηριστικά στο επαγγελματικό τους περιβάλλον έτσι ώστε να μην εκτίθενται σε ομοφοβικές αντιδράσεις.

11 επιμόρφωση 07 εκπαιδευτικών Οι συμμετέχοντες στις ομάδες εστίασης τόνισαν ότι πιστεύουν πως οι γνώσεις τους σε σχέση με θέματα σεξουαλικότητας ή σεξουαλικού προσανατολισμού και πιο συγκεκριμένα σε σχέση με τον χειρισμό περιστατικών που αφορούν ομοφοβία στο περιβάλλον της εργασίας τους είναι ανεπαρκείς. Πολλές φορές η ανεπαρκής γνώση λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας για να δράσουν όταν συμβεί κάποιο περιστατικό ομοφοβίας αφού δεν νιώθουν αρκετά «εξοπλισμένοι» για να αντιμετωπίσουν όλο τον αντίκτυπο που πιθανόν να έχει η αντι-ομοφοβική τους παρέμβαση και έτσι πολλές φορές προσπαθούν απλά ν α α γ ν ο ή σ ο υ ν α υ τ ά τ α π ε ρ ι σ τ α τ ι κά ή τ α αντιμετωπίζουν χωρίς να αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για περιστατικό ομοφοβίας. Αναφέρθηκε επίσης ότι «πολλοί εκπαιδευτικοί ούτε καν την λέξη ομοφοβία δεν ξέρουν», έτσι παρόλο που μπορεί να νιώθουν ότι κάτι παράξενο συμβαίνει δεν μπορούν να το ονομάσουν και να το προσδιορίσουν ως είδος προκατάληψης. Με αυτό τον τρόπο όμως δεν προστατεύονται ούτε τα (πιθανά) θύματα του ομοφοβικού εκφοβισμού αλλά ούτε και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί καθώς παραμένουν παθητικοί απέναντι στο φαινόμενο της ομοφοβίας. Οι συμμετέχοντες θεωρούν τα θέματα σεξουαλικότητας / σεξουαλικού προσανατολισμού αρκετά σημαντικά και προσδοκούν ότι με τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα θα υπάρξει αλλαγή στον τρόπο που τα θέματα σεξουαλικότητας αντιμετωπίζονται στον σχολικό χώρο. Τα νέα αναλυτικά προγράμματα που είναι σε εφαρμογή από το ακαδημαϊκό έτος 2011/12 (Αναλυτικό πρόγραμμα Αγωγής Υγείας) περιέχουν σαφή αναφορά στο σεξουαλικό προσανατολισμό στη Β' και Γ' Γυμνασίου, παρόλο που πολλοί καθηγητές σύμφωνα με τους συμμετέχοντες επιλέγουν να αποφύγουν το θέμα όσο περισσότερο γίνεται κι έτσι το μεταφέρουν στη Γ' Γυμνασίου ή το αποφεύγουν εντελώς. Στις συζητήσεις στις ομάδες εστίασης εκφράστηκε η ανάγκη για σαφείς κατευθυντήριες γραμμές στο χειρισμό θεμάτων που άπτονται της σεξουαλικότητας στον σχολικό χώρο. Είτε πρόκειται για καθηγητές μέσης εκπαίδευσης στο μάθημα Αγωγής Υγείας, είτε πρόκειται για άλλους εκπαιδευτικούς που έρχονται αντιμέτωποι στην τάξη με θέματα που άπτονται της σεξουαλικότητας εντός ή εκτός του αναλυτικού προγράμματος ζητούν όπως ενημερωθούν / επιμορφωθούν ώστε να νιώθουν ότι υπάρχει κάλυψη αν τύχουν αντιδράσεις. τα φοούμαστε αλλά εν τζιαι ξέρουμε πόσο εύκολα είναι να τα λαλείς σε μωρά μικρής ηλικίας δηλαδή ναι, μπορεί να έχω gay φίλους τζιαι να τους δέχομαι τζιαι να κάμνω παρέα αλλά εν ηξέρω τι εννά κάμω αν εν ο δικός μου ο γιος ή αν θα πρέπει να μεταφέρω στα μωρά τούτην την οικογένεια τζιαι να την εξηγήσω. Εντάξει τζιαι 'μεις είμαστε συγχυσμένοι νομίζω πολλά πράματα μπορεί να μεν δασκάλα, 29 χρονών

12 παραδείγματα 08 καλής πρακτικής Εκπαιδευτικός ανέφερε ότι ενσωματώνει τη διάσταση του φύλου στο μάθημα Αγωγή Υγείας συζητώντας με τους/τις μαθητές/τριες για τα στερεότυπα των φύλων. Άλλη εκπαιδευτικός χρησιμοποίησε το υλικό «Μύθοι και Αλήθειες για το σεξουαλικό προσανατολισμό» που μοίρασε ο ΚΣΟΠ στα σχολεία για να συζητήσει με τους/τις μαθητές/τριες το κατά πόσον η κυπριακή κοινωνία είναι ομοφοβική καθώς και το πώς συγκεκριμένοι ρόλοι που προβάλλονται στην τηλεόραση δημιουργούν ένα στερεότυπο ομοφυλόφιλου άντρα που όμως δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα (π.χ. Βαντζιελής, Αίγια Φούξια). Ενδεδειγμένος χειρισμός ομοφοβικού εκφοβισμού παρουσιάστηκε σε περίπτωση σεξουαλικής κακοποίησης. Στο εν λόγω περιστατικό, θύμα σεξουαλικής κακοποίησης ήταν ένας μαθητής και τόσο το σχολείο όσο και η αστυνομία χειρίστηκαν το περιστατικό κάνοντας τις απαραίτητες διαδικασίες. Όπως ανέφερε εκπαιδευτικός, καλέστηκε η Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης, καταγγέλθηκε το περιστατικό στην αστυνομία και οι θύτες πέρασαν από πειθαρχικό συμβούλιο. Η εκπαιδευτικός έκρινε ότι ο χειρισμός για το περιστατικό ήταν σωστός καθώς το συμβάν δεν αποσιωπήθηκε και το θύμα ενδυναμώθηκε για να μην ξαναδεχτεί τέτοιου είδους συμπεριφορές στο μέλλον. Στην αφήγηση της καθηγήτριας φαίνεται ότι ο μαθητής έλαβε επαρκή στήριξη από τους γονείς του, τη σύμβουλο του σχολείου καθώς και την εκπαιδευτικό που χειρίστηκε το περιστατικό. Σύμφωνα με κάποιους συμμετέχοντες, η στάση που τηρεί το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού για τη διαχείριση θεμάτων σεξουαλικού προσανατολισμού στο δημοτικό είναι ότι μόνο αν συζητηθεί πρώτα από τα ίδια τα παιδιά μπορεί έπειτα να συζητηθεί από το/τη δάσκαλο/α το συγκεκριμένο θέμα. Οι εκπαιδευτικοί στις ομάδες εστίασης ζητούν όπως ενημερωθούν άμεσα για την πολιτική του Υπουργείου σε αυτά τα θέματα καθώς δεν υπάρχουν συγκεκριμένες οδηγίες. Φαίνεται ότι οι μαθητές δεν είναι καθόλου ενημερωμένοι από το περιβάλλον της οικογένειας ή έχουν πολύ διαστρεβλωμένες αντιλήψεις οι οποίες προέρχονται από παραπληροφόρηση κι έτσι τείνουν να σοκάρονται όταν τα θέματα σεξουαλικότητας τίθενται στο πλαίσιο του μαθήματος. Πάντως η σιωπή που επικρατεί γύρω από τα θέματα σεξουαλικότητας στερεί τη δυνατότητα στους μαθητές να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους ( βλέπε IPPF Charter on Sexual and Reproductive Rights, 1996) κι έτσι συχνά μπορεί να δέχονται εκφοβισμό και σεξουαλική παρενόχληση χωρίς να αντιδράσουν (ίσως και χωρίς να το αναγνωρίζουν). Αρκετοί εκπαιδευτικοί στις ομάδες εστίασης άρθρωσαν οι ίδιοι λόγο ενάντια στα στερεότυπα των φύλων και τους περιορισμούς που τα διακατέχουν κι ενάντια στην ομοφοβία που έχει ως θύμα της μαθητές κι εκπαιδευτικούς. Υποστηρίζουν πλήρως τα παιδιά που τολμούν να αμφισβητήσουν τα στερεότυπα και τα παιδιά που δέχονται ομοφοβικές επιθέσεις. Τολμούν να αντιδράσουν στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα υποστηρίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα, αναφέροντας τα κακώς έχοντα και τηρώντας μια στάση κριτικής απέναντι σε συναδέλφους που χειρίζονται καταστάσεις ή άτομα με ομοφοβικό τρόπο. Περιγράφουν επίσης περιπτώσεις παιδιών που έχουν αρκετή άνεση με τα κατά τα άλλα «απρεπή» χαρακτηριστικά τους ώστε να μη δίνουν περιθώρια για πολλές ομοφοβικές αντιδράσεις. Άλλα παιδιά που δέχτηκαν ομοφοβικό εκφοβισμό και σεξουαλική παρενόχληση κοιτάζουν το θύτη στα μάτια, αναζητούν προστασία και απαιτούν σεβασμό.

13 γιατί ομοφοβία 09 στην εκπαίδευση; Εκπαιδευτικός ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η ομοφυλοφιλία προσβάλλει τις αξίες των Κυπρίων και έρχεται σε αντίθεση με τους δυο βασικούς πυλώνες της εκπαίδευσης που είναι η ελληνική και η χριστιανική ταυτότητα. Παράλληλα η άγνοια που επικρατεί επιτείνει το έντονα ομοφοβικό κλίμα και δεν βοηθά στην μείωση των περιστατικών ομοφοβικού εκφοβισμού. Η ομοφοβία στην εκπαίδευση οφείλεται και στην απουσία σαφούς πολιτικής από το Υπουργείο Παιδείας που να σχετίζεται με τον ομοφοβικό εκφοβισμό και την Περιεκτική Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση. Αναφέρθηκε επίσης από αρκετούς εκπαιδευτικούς ότι η εκκλησία έχει σημαντική επιρροή στο εκπαιδευτικό σύστημα και την κοινωνία ακόμα και σήμερα, γεγονός που ενισχύει την ομοφοβία, δυσκολεύει την αποδοχή και την ενσωμάτωση των ΛΟΑΤ (λεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφισεξουαλικοί, και τρανς) θεμάτων στην εκπαίδευση. Αυτό συμβαίνει επειδή η ομοφυλοφιλία ταυτίζεται με την αμαρτία. Σοβαρός λόγος ομοφοβίας φαίνεται να θεωρείται και η δομή της οικογένειας στην Κύπρο. Όπως αναφέρουν και άλλοι μελετητές ο γάμος και η οικογένεια από ετερόφυλα ζευγάρια αποτελούν τους πλέον σημαντικούς θεσμούς στο νησί. Οι εκπαιδευτικοί δεν παρέλειψαν να τονίσουν ότι η κυπριακή οικογένεια είναι πατριαρχική και αυτό είναι κάτι που δυσκολεύει τα ΛΟΑΤ άτομα καθώς η εξουσία του πατέρα δεν αφήνει χώρο για έναν σεξουαλικό προσανατολισμό διαφορετικό από τον ετεροφυλόφιλο. Όπως σημείωσε μια άλλη εκπαιδευτικός η ομοφυλοφιλία ακόμη και σήμερα θεωρείται από πολλούς ψυχιατρική πάθηση. Στις ομοφοβικές χρήσεις της γλώσσας η λέξη «ανώμαλος» κατείχε μια ιδιαίτερη θέση γεγονός που οδήγησε στην ιδέα ότι ο ομοφυλόφιλος πάσχει από κάποιας μορφής ψυχιατρική/ψυχολογική ασθένεια. Εκπαιδευτικός ανέφερε περιστατικό στο οποίο οι γονείς ενός παιδιού που ήταν ομοφυλόφιλος τον πήγαν σε ψυχολόγο (για την ομοφυλοφιλία του). Φαίνεται επίσης σύμφωνα με τους συμμετέχοντες ότι οι άντρες είναι περισσότερο ομοφοβικοί γιατί φοβούνται την πιθανότητα να είναι οι ίδιοι ομοφυλόφιλοι ή να ελκύονται από κάποιον άντρα. Οι εκπαιδευτικοί εμφανίστηκαν να θεωρούν ότι η ομοφοβία των αντρών είναι στην πραγματικότητα άμυνα απέναντι στις σκέψεις, συναισθήματα κι επιθυμίες που το άτομο αρνείται να παραδεχτεί για τον εαυτό του.

14 οι επιρροές κι 10 ο ρόλος των γονιών Οι γονείς ως εμπλεκόμενος εταίρος στο σχολικό σύστημα αντανακλούν τις κοινωνικές τάσεις και έχουν έντονη επιρροή στο σύστημα του σχολείου, αναπαράγοντας το κοινωνικό κατεστημένο. Κατ' επέκταση είναι πολύ δύσκολο για το σχολικό σύστημα να διαμορφώσει αντιλήψεις και στάσεις που είναι διαφορετικές από αυτές που κυριαρχούν στην κοινωνία. Το «φάντασμα» των γονιών πλανάται στη σκέψη των εκπαιδευτικών (όσον αφορά το σεξουαλικό προσανατολισμό) και τους κάνει να νιώθουν αδύναμοι για αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων, ακόμα και όταν η δική τους στάση είναι δ ι α φ ο ρ ε τ ι κ ή. Ο ι γ ο ν ε ί ς α ν α παράγουν κο ινωνικέ ς προκαταλήψεις για τη σεξουαλικότητα π.χ. «όσο πιο νωρίς μιλήσουμε για το σεξ τόσο πιο νωρίς θα γίνει» και ακόμα περισσότερο ομοφοβικές στάσεις π.χ. «αν μιλήσουμε για τους μη ετεροφυλόφιλους σεξουαλικούς προσανατολισμούς θα το θεωρήσουν φυσιολογικό». Αναφέρθηκαν φόβοι ότι οι γονείς δύναται να κινητοποιηθούν εναντίον εκπαιδευτικών που συζητούν αυτά τα θέματα στην τάξη σε σημείο που μπορεί να απευθυνθούν σε προϊστάμενους για να δεκτεί ο εκπαιδευτικός επίπληξη ή μετακίνηση. Οι εκπαιδευτικοί ζητούν δράσεις ευαισθητοποίησης των γονιών σε αυτά τα ζητήματα έτσι ώστε να έχουν πιο πολλή άνεση να τα συζητούν στην τάξη με τους μαθητές τους. 11 ομοφοβία στην πολιτική Οι εκπαιδευτικοί αναφέρθηκαν στη δήλωση που έκανε συντηρητικός πρώην βουλευτής το 2010 και τη συνέδεσαν με το γενικότερο κλίμα συντηρητισμού και ομοφοβίας που επικρατεί στην Κύπρο. Η ρητορική μίσους που άρθρωσε ο πρώην βουλευτής παρουσίασε την ομοφυλοφιλία ως ψυχιατρική πάθηση («αν δεκτούμε τον γάμο μεταξύ ομοφυλόφιλων, τότε να δεκτούμε και τους κτηνοβάτες, τους παιδεραστές τους νεκρόφιλους και τους εγκληματίες»). Η απουσία πολιτικών συζητήσεων για το θέμα μεταφράζεται σε απουσία πολιτικής βούλησης για τη θέσπιση νομοθεσίας που θα περιλαμβάνει σαφείς αναφορές στις διακρίσεις κατά των ΛΟΑΤ ατόμων, το σύμφωνο συμβίωσης, τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση με αναφορά στα ΛΟΑΤ ζητήματα κλπ. Το κενό αυτό καθρεφτίζεται στα λόγια και τις αφηγήσεις των ίδιων των εκπαιδευτικών στις ομάδες εστίασης, μέσα από την απουσία αναφοράς οποιασδήποτε πολιτικής θέσης για τα ζητήματα αυτά.

15 αποτελέσματα συμπεράσματα συστάσεις Η έρευνα αυτή είχε ως στόχο να μελετήσει το φαινόμενο της ομοφοβίας στην εκπαίδευση στην Κύπρο. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε ότι η ομοφοβία είναι εμφανής μέσα από τη χρήση της γλώσσας στο σχολικό σύστημα καθώς και μέσα από περιστατικά ομοφοβικού εκφοβισμού. Επιπρόσθετα, εντοπίστηκαν ξεκάθαρα ομοφοβικές στάσεις ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τους γονείς. Υπάρχει αρκετή άγνοια γύρω από θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού στα σχολεία και οι συμμετέχοντες δηλώνουν αδυναμία να αντιμετωπίσουν θέματα σεξουαλικότητας που προκύπτουν στο σχολικό χώρο. Η μη εμφανής αναφορά στους ΛΟΑΤ εκπαιδευτικούς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πολύ πιθανόν οι ΛΟΑΤ εκπαιδευτικοί να αποκρύβουν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό στο χώρο εργασίας. Οι εκπαιδευτικοί ανησυχούν για την αντίδραση των γονιών στα σεξουαλικά ζητήματα ή ζητήματα έκφρασης του κοινωνικού φύλου. Τέθηκε η επιτακτική ανάγκη για ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και επιμόρφωση όλων των φορέων σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού (εκπαιδευτικών, μαθητών, γονιών και άλλων λειτουργών του εκπαιδευτικού συστήματος) ώστε να αντιμετωπιστεί η ομοφοβία στην εκπαίδευση αλλά και στην κοινωνία γενικά απ όπου πηγάζει. Παράλληλα είναι πολύ σημαντικό το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού να διαμορφώσει και να υιοθετήσει μια ξεκάθαρη πολιτική απέναντι στο ζήτημα της ομοφοβίας που να περιλαμβάνει όχι μόνο την αντιμετώπιση των περιστατικών ομοφοβικού εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον αλλά και την πρόληψή τους. Επίσης συστήνεται η συστηματική και υποχρεωτική Περιεκτική Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση από μικρή ηλικία και σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης που να περιλαμβάνει τα θέματα του σεξουαλικού προσανατολισμού με στόχο την διάλυση των μύθων και την άρση των προκαταλήψεων. Όπως φάνηκε από την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού μας προγράμματος, η μη-τυπική εκπαίδευση μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό εργαλείο στην αναθεώρηση στάσεων και αντιλήψεων σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού. Ευελπιστούμε πως η ΑΣΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΦΟΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ θα αποτελέσει το ξεκίνημα για εφαρμογή παρεμβάσεων μεγαλύτερης κλίμακας στην εκπαίδευση.

16 ασπίδα κατά της ομοφοβίας στην εκπαίδευση «Για ούλλη τη διάρκεια της γιορτής, μια ομάδα μαθητών που εκάθετουν - δέκα αγόρια - ασχολούνταν μόνο με τούτο το αγόρι τζιαι όποτε είχαν ευκαιρία εφωνάζαν του, εν ηξέρω πόσα άκουσε... του στυλ «Έλα, κούνα το», «Τραγούδα μας λίο»... που τούτες τις ειρωνείες... τζιαι εκάμναν το για πάρα πολλήν ώρα... τζιαι πάλε, εν ήξερα τι να κάμω». Καθηγήτρια, 46 χρόνων «Τούτο το παιδάκι απομονώνουν το, μένει μόνο του, κοροϊδεύουν το, στέλνουν σημειώματα μέσα στην τάξη «είσαι gay», λεν το ένα - λεν το άλλο, «κουνιέσαι» μέχρι σε σημείο που το παιδάκι θέλει να αλλάξει σχολείο» Δασκάλα, 22 ετών «Τούτο το μωρό δεν το θέλει κανένας, πραγματικά δεν το θέλει κανένας έλειψα 2 μήνες από το σχολείο, δούλευαν με αντικαταστάτρια τζιαι το τι βρήκα όταν επήγα πίσω ήταν τρομερό δηλαδή μέχρι και στις τουαλέτες των κοριτσιών τον εκλείδωσαν τζιαι το τι έκαμε το σχολείο ήταν να καλέσει τους γονείς τζιαι να συζητήσει μαζί τους ότι πρέπει τζιαι το ίδιο το μωρό να αλλάξει λίγο τη συμπεριφορά του για να μην είναι στόχος. Τούτο, για να είμαι ειλικρινής, επροσπάθησα να το κάμω τζιαι γω δηλαδή επροσπάθησα να του εξηγήσω ότι είναι η δεδομένη συμπεριφορά που φταίει...» Δασκάλα, 36 χρόνων. «Εμείς είχαμε αποκλείσει ένα μωρό στο ενιαίο ολοήμερο, να συμμετέχει αγόρι στην τάξη του μπαλέτου. Ήθελεν ένα αγόρι να συμμετέχει τζιαι το σχολείο απέρριψε τον Α τζιαι το άλλο ήταν ότι ήδη το μωρό έδειχνε ότι έδειχνε, τελοσπάντων εννοώ εφαίνετουν στο σχολείο ότι ήταν ομοφυλόφιλος οπόταν επροσπάθησε το σχολείο να τον προστατεύσει ώστε να μην γίνει στο μέλλον» Δασκάλα, 32 χρονών «Εγώ έχω φίλο δάσκαλο ο οποίος είναι gay και το κρύβει με νύχια και με δόντια για να μη μαθευτεί πουθενά ότι είναι gay... εν του φαίνεται καθόλου, εννοώ εν έσιει εν κουνιέται ή κάτι οπότε» Δασκάλα, 29 ετών «Πόσο μάλλον ας πούμε όταν έρχεται σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού, εν ακόμα πιο δύσκολο να μιλήσεις γιατί αν πάεις τζιαι πεις τους «μεν τον περιπαίζετε γιατί κουνιέται», φοάσαι ότι εννά τον περιπαίζουν παραπάνω γιατί είπες το τζιαι συ ότι κουνιέται άρα γίνεται ένας φαύλος κύκλος...» Δασκάλα, 36 ετών «Πολλά πράματα μπορεί να μεν τα φοούμαστε αλλά εν τζιαι ξέρουμε πόσο εύκολα είναι να τα λαλείς σε μωρά μικρής ηλικίας δηλαδή ναι, μπορεί να έχω gay φίλους τζιαι να τους δέχομαι τζιαι να κάμνω παρέα αλλά εν ηξέρω τι εννά κάμω αν εν ο δικός μου ο γιος ή αν θα πρέπει να μεταφέρω στα μωρά τούτην την οικογένεια τζιαι να την εξηγήσω. Εντάξει τζιαι μεις είμαστε συγχυσμένοι νομίζω.» Δασκάλα, 29 χρονών. Επήαμε εκδρομή, είδαν τους άλλα μωρά να φιλιούνται στο στόμα, δύο αγόρια Β τάξη τζιαι οι δύο εν τους είδε κανένας δάσκαλος αλλά η αντίδραση του δασκάλου ήταν ότι επήεν αμέσως τζιαι άρπαξε τζιαι τους θκιό τζιαι ήταν μόλις που τους εγλιτώσαμε τζιαι εν τους έδερε ήταν τόσο θυμωμένος που έγινε το συγκεκριμένο Δασκάλα, 32 χρονών Εν μας εκπαιδεύσαν- εμένα- στο σχολείο ας πούμε ότι μπορεί να υπάρξει τζιαι είναι φυσιολογικό τζιαι τα λοιπά... άρα πώς έπρεπε να το ξέρω...; άκουα τζίνα που μου ελαλούσαν η οικογένεια τζιαι οι φίλοι...καθηγήτρια, 33 χρονών

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια:

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια: Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Οι μαθητές στέλνουν συχνά μηνύματα ο ένας στον άλλο. Μερικοί μαθητές λαμβάνουν μηνύματα που δεν είναι πολύ ευχάριστα και αποτελούν μια μορφή εκφοβισμού. Στο βίντεο: Τραπέζι:

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!!

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!! ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!! Όταν το μυαλό αλλάζει τον καθρέφτη ζήτα βοήθεια! Η δράση μας σήμερα ο κόσμος μας ΑΥΡΙΟ! ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ 2014-2015 Η δράση μας για την ανορεξία ΤΩΡΑ! της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους 21 Days of Y ello Care Διαβάζοντας αυτόν τον ενημερωτικό οδηγό, θα μάθεις:

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους 21 Days of Y ello Care Διαβάζοντας αυτόν τον ενημερωτικό οδηγό, θα μάθεις: Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους Το διαδίκτυο είναι πλέον ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Είναι πηγή πληροφοριών, ενημέρωσης και δικτύωσης και είναι σίγουρα απαραίτητο σε όλους μας. Όλοι απολαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Δραστηριότητες: Βασιλική Νίκα Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Διατσέντα Παρίση Τιμή: 12 ευρώ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά*

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Α. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Διαβάζουμε το κείμενο. Το αληθινό παραμύθι της βίας Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Η εκφοβιστική και επιθετική συμπεριφορά παιδιών εναντίον συμμαθητών τους είναι ένα πολύμορφο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2014-2015 Hilton Park, Λευκωσία,10/09/2015 Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Η έρευνα διεξήχθη από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. αυτό είμαστε υποχρεωμένοι να δεχόμαστε και να. εγκρίνει το Κεντρικό Μαθητικό Συμβούλιο και ο

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. αυτό είμαστε υποχρεωμένοι να δεχόμαστε και να. εγκρίνει το Κεντρικό Μαθητικό Συμβούλιο και ο ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλοι μας ανήκουμε σε μια κοινωνική ομάδα και γι αυτό είμαστε υποχρεωμένοι να δεχόμαστε και να εφαρμόζουμε τους κανόνες συμπεριφοράς της ομάδας μας. Με τον Κώδικα Καλής Συμπεριφοράς που έχει εγκρίνει

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις Η σωματική κακοποίηση είναι πιο σοβαρή από τη λεκτική (ΜΥΘΟΣ) Η λεκτική κακοποίηση μπορεί να είναι εξίσου επώδυνη και τρομακτική με τη σωματική. Το να μας υποτιμούν ή να μας πειράζουν συνεχώς μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου UK/09/LLP-LdV/TOI-163_285 Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου I. Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη στις χώρες των διαφόρων συνεργατών και οι οργανωτές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους εκείνες που ταίριαζαν καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακός Εκφοβισμός. Cyberbullying

Διαδικτυακός Εκφοβισμός. Cyberbullying Διαδικτυακός Εκφοβισμός Cyberbullying Ο όρος Διαδικτυακός εκφοβισμός (Cyber-bullying) αφορά τον εκφοβισμό, την απειλή, την ταπείνωση ή την παρενόχληση παιδιών, προεφήβων και εφήβων που δέχονται μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» (Διευθυντική Περίληψη)

«ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» (Διευθυντική Περίληψη) «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» (Διευθυντική Περίληψη) Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόληψη και Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες Το διαδίκτυο είναι πλέον ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Είναι πηγή πληροφοριών, ενημέρωσης και δικτύωσης και είναι σίγουρα απαραίτητο σε όλους μας. Όλοι απολαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Λειτουργίας

Κανονισμός Λειτουργίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π. & Δ. ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ν. ΑΝ. ΑΤΤΙΚΗΣ 26 ο & 29 ο Δ.Σ. ΑΧΑΡΝΩΝ Κανονισμός Λειτουργίας ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΩΝ HIV/ AIDS & ΝΕΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 PRAKSIS

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΩΝ HIV/ AIDS & ΝΕΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 PRAKSIS ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΩΝ HIV/ AIDS & ΝΕΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 PRAKSIS ME THN ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ AIDS: «ΕΝ ΞΕΡΩ/ Ε ΜΕ ΑΦΟΡΑ» Εφησυχασµός και απουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Επισκόπισης για την Επικράτηση του Τζόγου Ανάμεσα σε Μαθητές Λυκείου

Έρευνα Επισκόπισης για την Επικράτηση του Τζόγου Ανάμεσα σε Μαθητές Λυκείου Έρευνα Επισκόπισης για την Επικράτηση του Τζόγου Ανάμεσα σε Μαθητές Λυκείου Τριχινά, Δ., Ζαρούνα, Ε.,Γρηγορίου, Α., Κοκονή, Χ., Λεωνίδου, Α., Παναγιώτου, Α., Σαββίδου, Α., Στυλιανού, Μ., Χαραλάμπους, Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: GI_V_NEG_0_17443 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 / 12 / 2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΕΛΙΝΑ ΖΗΣΗ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΚΤΥΟ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΤΗΣ Ε. Ψ. Υ. Π. Ε. Ι. Τσιάντης,2012

ΤΟ ΙΚΤΥΟ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΤΗΣ Ε. Ψ. Υ. Π. Ε. Ι. Τσιάντης,2012 30Νοεµβρίου 2012 Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήµιο Χανίων Α κύκλος σπουδών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος οµιλίας: «Εκφοβισµός και Βία στο σχολείο» Ι. Τσιάντης,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;»

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» «Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου. Αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της συντελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας Αποτελέσματα έρευνας Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα Στο πλαίσιο της Πράξης: «Ενέργειες ενημέρωσης και υποστήριξης για την οργάνωση και υλοποίηση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ Τεχνική Διαπραγματεύσεων Καθηγητής Δημήτριος Σουμπενιώτης Θα αναφερθώ σε μια εμπορική διαπραγμάτευση από την εργασιακή μου πείρα. Πρόκειται για μία τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Στο εργαστήρι αυτό οι μαθητές καλούνται να παρουσιάσουν ένα θεατρικό διάλογο και να προβληματιστούν για τα κριτήρια επιλογής των αντιπροσώπων τους στα μαθητικά

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 1 Εκπαίδευση ενηλίκων 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RECOGNISING Issues and Opportunities in Combating Online Hate Speech Αναθεώρηση της εθνικής Ελληνικής Στρατηγικής για την Στρατηγική Διακυβέρνησης του Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα.

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Η εισήγηση ξεκινά με μια συζήτηση με τα παιδιά για την

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας;

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ όπως είναι γνωστή από τα ακρωνύμια, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

Εκστρατεία ευαισθητοποίησης στην Ελλάδα

Εκστρατεία ευαισθητοποίησης στην Ελλάδα «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ-ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Εκστρατεία ευαισθητοποίησης στην Ελλάδα Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών προς πολίτες και φορείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα