Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών Λουριδά Κωνσταντίνου του Γεωργίου Αριθμός Μητρώου: 6018 Θέμα «Κατασκευή αυτόματου συστήματος φόρτισης μπαταριών με μικροϋπολογιστικό σύστημα ειδικού σκοπού» Επιβλέπων Δερματάς Ευάγγελος Αναπληρωτής Καθηγητής Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Πάτρα, Οκτώβριος 2013

2

3 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η Διπλωματική Εργασία με θέμα «Κατασκευή αυτόματου συστήματος φόρτισης μπαταριών με μικροϋπολογιστικό σύστημα ειδικού σκοπού» Του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Λουριδά Κωνσταντίνου του Γεωργίου Αριθμός Μητρώου: 6018 Παρουσιάστηκε δημόσια και εξετάστηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικώv και Τεχνολογίας Υπολογιστών στις 15/10/2013 Ο Επιβλέπων, Δερματάς Ευάγγελος Αναπληρωτής Καθηγητής Ο Διευθυντής του Τομέα, Αλεξανδρίδης Αντώνιος Καθηγητής

4

5 Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Θέμα: «Κατασκευή αυτόματου συστήματος φόρτισης μπαταριών με μικροϋπολογιστικό σύστημα ειδικού σκοπού» Φοιτητής: Λουριδάς Κωνσταντίνος του Γεωργίου Επιβλέπων: Δερματάς Ευάγγελος Περίληψη Στην παρούσα διπλωματική εργασία γίνεται επισκόπηση των βασικών τεχνολογιών επαναφορτιζόμενων και μη μπαταριών και στη συνέχεια μέσω της τεχνολογίας ενσωματωμένων συστημάτων παρουσιάζεται η υλοποίηση με λογισμικό πάνω σε έναν μικροελεγκτή ARM7 της Analog Devices, ενός φορτιστή μπαταριών τύπου NiMH.

6

7 Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στον Καθηγητή μου κ. Ε. Δερματά για την πολύτιμη καθοδήγησή του καθώς και στους γονείς μου, που ήταν πάντα δίπλα μου, στήριγμά μου όλα τα χρόνια των σπουδών μου.

8

9 7 Περιεχόμενα Κεφαλαίων Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Εισαγωγή στην εργασία Σύντομη περιγραφή του προβλήματος φόρτισης μπαταριών Οι στόχοι της εργασίας 13 Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στην τρέχουσα τεχνολογία μπαταριών 2.1 Κατηγορίες και τύποι μπαταριών Μπαταρίες Α τάξης Μπαταρίες Ψευδαργύρου - Άνθρακα (Zinc-Carbon Batteries) Μπαταρίες Μαγνησίου Αλουμινίου (Magnesium and Aluminum Batteries) Αλκαλικές μπαταρίες με διοξείδιο του Μαγγανίου Μπαταρίες οξειδίου του Υδραργύρου (Mercuric Oxide Batteries) Μπαταρίες Ψευδαργύρου/Αέρα - μπαταρίες σε σχήμα κουμπιού (Zinc/Air Batteries Button Configuration) Μπαταρίες λιθίου (Lithium Batteries) Μπαταρίες σταθερού ηλεκτρολύτη (Solid-Electrolyte Batteries) Μπαταρίες Β τάξης Μπαταρίες Μολύβδου-οξέος (Lead-Acid Batteries) Μπαταρίες ηλεκτροδίου Σιδήρου (Iron Electrode Batteries) Μπαταρίες Νικελίου-Καδμίου (Industrial and Aerospace NickelCadmium Batteries) Μπαταρίες ιόντων λιθίου (Lithium-Ion Batteries) Κεφάλαιο 3 Μέθοδοι φόρτισης μπαταριών NiCd και NiMH βασιζόμενες σε μικροελεγκτή Εισαγωγή (και βασικά χαρακτηριστικά) Σύντομη επισκόπηση των μπαταριών NiCd και NiMH Συστήματα φόρτισης μπαταριών Συστήματα φόρτισης μπαταριών NiCd Συστήματα φόρτισης μπαταριών NiMH Συστήματα φόρτισης μπαταριών Li-Ion Κεφάλαιο 4 Ο μικροελεγκτής ADuC7026 και το αναπτυξιακό Olimex ADuC-P Εισαγωγή Ο μικροελεγκτής ADuC Η αναπτυξιακή πλακέτα Olimex ADuC-P

10 8 4.4 Ανάπτυξη λογισμικού με το λογισμικό KEIL uvision 4 Κεφάλαιο 5 Υλοποίηση φορτιστή μπαταριών Εισαγωγή Χρησιμοποιώντας το διαθέσιμο hardware Πρώτη έκδοση - Ελεγχόμενος χρόνος φόρτισης Δεύτερη έκδοση - Υπολογισμός της κλίσης dv/dt Ανάλυση βελτιστοποιήσεων δεύτερης έκδοσης 61 Κεφάλαιο 6 Συμπεράσματα Μελλοντική Εργασία Σύνοψη Εργασίας Συμπεράσματα Μελλοντική Εργασία 63 Παράρτημα Α Βιβλιογραφία 65

11 9 Λίστα Σχημάτων Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Σχήμα 1.1 Σχήμα 1.2 Σχήμα 1.3 Σχήμα 1.4 Ζεύγος μπαταριών NiMH Ιδιοκατασκευή φορτιστή μπαταριών NiMH Εμπορικός φορτιστής μπαταριών NiMH Αναπτυξιακή πλακέτα με μικροελεγκτή Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στην τρέχουσα τεχνολογία μπαταριών Σχήμα 2.1 Εσωτερική δομή μπαταρίας ψευδαργύρου-άνθρακα Σχήμα 2.2 Εμπορική μπαταρία ψευδαργύρου-άνθρακα Σχήμα 2.3 Τυπικές καμπύλες εκφόρτισης Σχήμα 2.4 Η διατήρηση της χωρητικότητας μιας μπαταρίας ψευδαργύρου - άνθρακα μετά την αποθήκευση στους 40, 20, και 0 o C σε συνάρτηση με τα χρόνια Σχήμα 2.5 Eνίσχυση της απόδοσης της μπαταρίας σε υψηλά ποσοστά εκφόρτισης Σχήμα 2.6 Σύγκριση επιδόσεων δύο διαφορετικών τύπων μπαταριών Σχήμα 2.7 Η εσωτερική οργάνωση μιας μπαταρίας λιθίου Σχήμα 2.8 Εσωτερική δομή μπαταριών σταθερού ηλεκτρολύτη Σχήμα 2.9 Εσωτερική δομή μπαταριών μολύβδου-οξέος Σχήμα 2.10 Καμπύλη αύξησης του κόστους σε συνάρτηση με την αξιοπιστία Σχήμα 2.11 Εσωτερική δομή μιας μπαταρίας ιόντων λιθίου Κεφάλαιο 3 Μέθοδοι φόρτισης μπαταριών NiCd και NiMH βασιζόμενες σε μικροελεγκτή Σχήμα 3.1 Τυπικές τιμές θερμοκρασίας και τάσης φόρτισης κατά τη διάρκεια φόρτισης μιας μπαταρίας NiCd Σχήμα 3.2 Τυπικές τιμές θερμοκρασίας και τάσης φόρτισης κατά τη διάρκεια φόρτισης μιας μπαταρίας NiΜΗ Σχήμα 3.3 Γραφική απεικόνιση της χρονικής εξέλιξης της τάσης και του ρεύματος μιας μπαταρίας ιόντων λιθίου κατά τη διάρκεια φόρτισης Κεφάλαιο 4 Ο μικροελεγκτής ADuC7026 και το αναπτυξιακό Olimex ADuC-P7026 Σχήμα 4.1 Σχήμα 4.2 Σχήμα 4.3 Σχήμα 4.4 Σχήμα 4.5 Σχήμα 4.6 Το ολοκληρωμένο κύκλωμα του μικροελεγκτή Το block διάγραμμα του μικροελεγκτή Λεπτομερές block διάγραμμα του μικροελεγκτή Η αναπτυξιακή πλακέτα Olimex ADuC-P7026 Το σχηματικό διάγραμμα της αναπτυξιακής πλακέτας Tο προγραμματιστικό περιβάλλον του KEIL uvision4 Κεφάλαιο 5 Υλοποίηση φορτιστή μπαταριών Σχήμα 5.1 Οι μετατροπείς DA του μικροελεγκτή Σχήμα 5.2 Το υποσύστημα ελέγχου των εισόδων/εξόδων γενικού σκοπού

12 10 του μικροελεγκτή Σχήμα 5.3 Το LED1 πάνω στην αναπτυξιακή πλακέτα Σχήμα 5.4 Το υποσύστημα των χρονομετρητών στο block διάγραμμα του μικροελεγκτή Σχήμα 5.5 Το υποσύστημα που γεννά το ρολόι στο block διάγραμμα του μικροελεγκτή Σχήμα 5.6 Ο μηχανισμός μετατροπής από αναλογικό σε ψηφιακό του μικροελεγκτή Σχήμα 5.7 Οι μνήμες RAM και FLASH του μικροελεγκτή Σχήμα 5.8 Περιοχή πρωτοτυποποίησης της αναπτυξιακής πλακέτας Σχήμα 5.9 Παρουσίαση του αλγορίθμου ελεγχόμενου χρόνου φόρτισης Σχήμα 5.10 Παρουσίαση του αλγορίθμου υπολογισμού της κλίσης dv/dt

13 11 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή [7] 1.1Εισαγωγή στην εργασία Τόσο για περιβαλλοντολογικούς λόγους όσο και λόγους εξοικονόμησης χρημάτων το καταναλωτικό κοινό στρέφεται ολοένα και περισσότερο στην εκτεταμένη χρήση επαναφορτιζόμενων μπαταριών και κατ' επέκταση στη χρήση επαναφορτιστών μπαταριών, οι οποίοι επιτρέπουν στους χρήστες να επαναχρησιμοποιούν τις επαναφορτιζόμενες μπαταρίες τους για μεγάλο χρονικό διάστημα και έως ότου αυτές να αλλοιωθούν από τις επαναφορτίσεις, εξοικονομώντας έτσι χρήματα μιας και δεν αναγκάζονται να αγοράζουν τακτικά νέες μπαταρίες και προστατεύοντας το περιβάλλον από σκουπίδια μπαταριών, τα οποία όπως είναι γνωστό είναι ιδιαιτέρως επιβαρυντικά για το περιβάλλον. Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας μελετήθηκαν: α) η δομή των μπαταριών NiMH (Nickel metal hydride), β) οι αλγόριθμοι με τους οποίους μπορεί να επιτευχθεί η επαναφόρτιση αυτών χρησιμοποιώντας κάποιο μικροελεγκτή και ένα σύνολο από άλλα βοηθητικά κυκλώματα, γ) η δομή και λειτουργία ενσωματωμένων συστημάτων βασισμένων σε ψηφιακούς μικροελεγκτές που ο καθένας μπορεί να βρει στο εμπόριο. Στο Σχήμα 1.1 παρουσιάζεται ένα ζεύγος μπαταριών τύπου NiMH, στο Σχήμα 1.2 παρουσιάζεται μια ιδιοκατασκευή ένας φορτιστής μπαταριών τύπου NiMH, ενώ στο Σχήμα 1.3 παρουσιάζεται ένας εμπορικός φορτιστής. Σχήμα 1.1 Ζεύγος μπαταριών NiMH

14 12 Σχήμα 1.2 Ιδιοκατασκευή φορτιστή μπαταριών NiMH Σχήμα 1.3 Εμπορικός φορτιστής μπαταριών NiMH 1.2Σύντομη περιγραφή του προβλήματος φόρτισης μπαταριών Όπως θα γίνει εμφανές και στα κεφάλαια που ακολουθούν υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος από εναλλακτικές μεθόδους φόρτισης επαναφορτιζόμενων μπαταριών η κάθε μία από τις οποίες προσφέρουν διαφορετικά πλεονεκτήματα και ο σχεδιαστής καλείται να επιλέξει ποια ή ποιες από αυτές τις μεθόδους θα υλοποιούνται στο φορτιστή του. Στη παρούσα εργασία, ο υπό σχεδίαση φορτιστής υλοποιείται χρησιμοποιώντας την αναπτυξιακή πλακέτα η οποία φαίνεται στο Σχήμα 1.4, λεπτομέρειες για την οποία θα δοθούν στη συνέχεια του κειμένου. Ξεκινώντας κάποιος από την υλοποίηση ενός φορτιστή βασιζόμενος σε μια τέτοια αναπτυξιακή πλακέτα μπορεί στη συνέχεια της ανάπτυξης να προχωρήσει στην κατασκευή μιας ιδιοκατασκευασμένης ηλεκτρονικής πλακέτας (όπως αυτής του Σχήματος 1.2) η οποία θα ενσωματώνει μόνο τα απαραίτητα ηλεκτρονικά κυκλώματα που χρησιμοποιούνται στην έκδοση του φορτιστή που βασίζεται στην αναπτυξιακή πλακέτα και αφού επαληθεύσει την ορθή λειτουργία του φορτιστή και σε αυτό το στάδιο της ιδιοκατασκευασμένης πλακέτας μπορεί στη συνέχεια να βγάλει τον φορτιστή ως προϊόν στην αγορά όπως ο φορτιστής του Σχήματος 1.3.

15 13 Σχήμα 1.4 Αναπτυξιακή πλακέτα με μικροελεγκτή 1.3Οι στόχοι της εργασίας Στην παρούσα εργασία κληθήκαμε να σχεδιάσουμε το απαραίτητο λογισμικό στη γλώσσα προγραμματισμού C, το οποίο επιτρέπει στην αναπτυξιακή πλακέτα του Σχήματος 1.4 να συνδεθεί με μία μπαταρία NiMH και να την επαναφορτίσει. Στα κεφάλαια που ακολουθούν περιγράφονται αναλυτικά οι μπαταρίες NiMH, οι σχετικοί αλγόριθμοι φόρτισης, η δομή της αναπτυξιακής πλακέτας του Σχήματος 1.4 και του αντίστοιχου μικροελεγκτή που αυτή φέρει καθώς και το πρόγραμμα που αναπτύχθηκε ώστε να προγραμματιστεί κατάλληλα ο εν λόγω μικροελεγκτής.

16 14

17 15 Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στην τρέχουσα τεχνολογία μπαταριών [1], [7] 2.1Κατηγορίες και τύποι μπαταριών Υπάρχουν δύο κατηγορίες μπαταριών. Η πρώτη κατηγορία είναι οι μπαταρίες πρώτης (Α) τάξης ή κύριες μπαταρίες, οι οποίες όταν χρησιμοποιηθούν και εξαντληθεί η ενέργειά τους είναι «άχρηστες» για να ξαναχρησιμοποιηθούν. Μια κύρια μπαταρία είναι μια πηγή ενέργειας για φορητές, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, για φωτισμό, για φωτογραφικό εξοπλισμό, για εξοπλισμό επικοινωνίας, για βοηθήματα ακοής, για ρολόγια, παιχνίδια και γενικά η χρήση της είναι για μια μεγάλη ποικιλία εφαρμογών. Σημαντικά πλεονεκτήματα της κύριας μπαταρίας είναι ότι είναι βολική, απλή και εύκολη στη χρήση, απαιτεί ελάχιστη, αν υπάρχει, συντήρηση και μπορεί να έχει μέγεθος και σχήμα ανάλογα με την εφαρμογή. Άλλα γενικά πλεονεκτήματα είναι η καλή διάρκεια ζωής, έχουν λογικές τιμές ενέργειας και πυκνότητας ισχύος, αξιοπιστία και αποδεκτό κόστος. Παρόλο που μπορεί να χρησιμοποιηθούν διάφοροι συνδυασμοί μετάλλων για το σύστημα άνοδοςκάθοδος της κύριας μπαταρίας, μόνο ένα μέταλλο έχει καταφέρει να έχει επιτυχία στην πράξη. Αυτό είναι ο ψευδάργυρος (Zinc), που είναι το πιο δημοφιλές μέταλλο για την άνοδο πρωτογενούς μπαταρίας, λόγω της καλής ηλεκτροχημικής του συμπεριφοράς, της υψηλής ηλεκτροχημικής ισοδυναμίας, της συμβατότητας με τον υδατικό ηλεκτρολύτη όπως επίσης και της καλή διάρκειας ζωής που παρουσιάζει, το χαμηλό κόστος και την διαθεσιμότητα ως πρώτη ύλη. Το αλουμίνιο επίσης είναι ελκυστικό λόγω του υψηλού ηλεκτροχημικού δυναμικού και της ηλεκτροχημικής ισοδυναμίας και της διαθεσιμότητας. Όμως λόγω της παθητικότητάς του, έχει περιορισμένη ηλεκτροχημική απόδοση και δεν έχει αναπτυχθεί με επιτυχία σε ένα σύστημα κύριας μπαταρίας. Το μαγνήσιο έχει ελκυστικές ηλεκτρικές ιδιότητες και χαμηλό κόστος και έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε μια ενεργό κύρια μπαταρία, ιδιαίτερα για τις στρατιωτικές εφαρμογές, λόγω της υψηλής ενεργειακής πυκνότητάς του και της καλής διάρκειας ζωής του. Τώρα υπάρχει μια αυξανόμενη εστίαση στην μπαταρία λιθίου, η οποία έχει την υψηλότερη ενεργειακή πυκνότητα και πρότυπο δυναμικό όλων των μετάλλων. Η άνοδος λιθίου στα συστήματα μπαταρίας, χρησιμοποιεί μια σειρά από διαφορετικούς μη υδατικούς ηλεκτρολύτες στα οποία το λίθιο είναι σταθερό στα διαφορετικά υλικά καθόδου. Προσφέρουν τη δυνατότητα για υψηλότερη ενεργειακή πυκνότητα και στα χαρακτηριστικά των επιδόσεων των συστημάτων πρωτοβάθμιων μπαταριών. Αυτές είναι: α) Μπαταρίες Ψευδαργύρου - Άνθρακα (Zinc-Carbon Batteries) β) Μπαταρίες Μαγνησίου Αλουμινίου (Magnesium and Aluminum Batteries) γ) Μπαταρίες αλκαλικών ηλεκτρικών στηλών με διοξείδιο του Μαγγανίου (AlkalineManganese Dioxide Batteries) δ) Μπαταρίες οξειδίου του Υδραργύρου (Mercuric Oxide Batteries) ε) Μπαταρίες οξειδίου του Αργύρου (Silver Oxide Batteries) στ) Μπαταρίες Ψευδαργύρου/Αέρα - μπαταρίες σε σχήμα κουμπιού (Zinc/Air Batteries - Button Configuration)

18 16 ζ) Μπαταρίες λιθίου (Lithium Batteries) η) Μπαταρίες στέρεου ηλεκτρολύτη (Solid-Electrolyte Batteries). Αναφορικά με το κόστος η επιλογή κατάλληλης μπαταρίας γίνεται περιλαμβάνοντας την απόδοση της μπαταρίας κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες χρήσης, την λειτουργία στο πλαίσιο άλλων θερμοκρασιών και περιβαλλοντικών συνθηκών εάν υπάρχουν και την διάρκεια ζωής. Ο αντίκτυπος του ποσοστού εκφόρτισης και του κύκλου λειτουργίας (Duty Cycle) επίσης καθορίζει το κόστος. Η αλκαλική μπαταρία είναι μακράν η πιο οικονομική μπαταρία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάτω από αυστηρές με μεγάλη κατανάλωση εφαρμογές όπως στα παιχνίδια και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Η χρήση των μπαταριών ψευδαργύρου-άνθρακα δεν συνιστάται στην χρήση ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής ή άλλων εφαρμογών. Στην δεύτερη κατηγορία εντάσσονται οι μπαταρίες δευτέρας (Β) τάξης ή δευτερεύοντες μπαταρίες, οι οποίες είναι ευρείας χρήσεως, μπορούν να επαναφορτιστούν και να χρησιμοποιηθούν ξανά. Χρησιμοποιούνται σε διάφορες εφαρμογές με πιο γνωστές τον φωτισμό, εφαρμογές έκτακτης ανάγκης και ετοιμότητας, σε αυτοκινητοβιομηχανίες, στην ανάφλεξη αυτοκίνησης ή και στον εξοπλισμό του. Ακόμη οι μικρότερες δευτεροβάθμιες μπαταρίες περιέχονται σε φορητές συσκευές όπως στα εργαλεία, στα παιχνίδια, στον φωτισμό και φωτογραφικά, στο ραδιόφωνο και πιο σημαντικά, στις καταναλωτικές ηλεκτρονικές συσκευές (υπολογιστές, βιντεοκάμερες, κινητά τηλέφωνα). Πρόσφατα, οι δευτεροβάθμιες μπαταρίες έχουν λάβει περισσότερο ενδιαφέρον ως πηγή ενέργειας για τα ηλεκτρικά και υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα και σε εφαρμογές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Σημαντικά αναπτυξιακά προγράμματα έχουν κινηθεί προς τη βελτίωση των επιδόσεων των συγκεκριμένων τύπων μπαταριών και την ανάπτυξη νέων συστημάτων που να πληρούν τις αυστηρές προδιαγραφές των νέων αυτών εφαρμογών. Οι εφαρμογές των δευτεροβάθμιων μπαταριών χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: 1) Οι εφαρμογές στις οποίες η δευτερεύουσα μπαταρία χρησιμοποιείται ως συσκευή αποθήκευσης ενέργειας και φορτίζεται από μια πρωταρχική πηγή ενέργειας για να αποδώσει την ενέργειά του για το φορτίο σε πρώτη ζήτηση, όταν η πρωταρχική πηγή ενέργειας δεν είναι διαθέσιμη ή είναι ανεπαρκή για να χειριστεί τις απαιτήσεις φορτίου. Παραδείγματα είναι η αυτοκινητοβιομηχανία και τα συστήματα των αεροσκαφών, αδιάλειπτης παροχής ισχύος και ο χρόνος αναμονής στις πηγές ενέργειας, καθώς και στις υβριδικές εφαρμογές. 2) Οι εφαρμογές στις οποίες η δευτερεύουσα μπαταρία έχει αποφορτιστεί (παρόμοια σε χρήση με μια κύρια μπαταρία) και να επαναφορτιστεί μετά τη χρήση, είτε στον εξοπλισμό με τον οποίο αποφορτίστηκε είτε χωριστά. Οι δευτεροβάθμιες μπαταρίες χρησιμοποιούνται με αυτό τον τρόπο για την ευκολία, για την μείωση του κόστους δεδομένου ότι μπορούν να επαναφορτιστούν και όχι να αντικατασταθούν ή για την διοχέτευση ενέργειας πέρα την ικανότητα των κύριων μπαταριών. Ηλεκτρονικά προϊόντα, ηλεκτρικά ή βιομηχανικά οχήματα, έλξη, και κάποιες σταθερές εφαρμογές της μπαταρίας ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Οι δευτεροβάθμιες μπαταρίες εκτός από την ικανότητά τους να επαναφορτίζονται χαρακτηρίζονται επίσης από την υψηλή πυκνότητα ισχύος, από το επίπεδο προφίλ αποφόρτισης, καθώς έχουν καλές επιδόσεις σε χαμηλές θερμοκρασίες.

19 17 Ωστόσο η πυκνότητα ενέργειας τους είναι συνήθως χαμηλότερη και η φόρτισή τους φτωχότερη από ότι εκείνες των κύριων μπαταριών. Οι επαναφορτιζόμενες μπαταρίες, όπως αυτές της τεχνολογίας ιόντων λιθίου έχουν υψηλότερη πυκνότητα ενέργειας και καλύτερη φόρτιση. Η πυκνότητα ισχύος μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά λόγω της χρήσης ακατάλληλων διαλυτών σε ηλεκτρολύτη, που έχουν χαμηλότερη αγωγιμότητα από το υδατικό ηλεκτρολύτη. 2.2Μπαταρίες Α τάξης Μπαταρίες Ψευδαργύρου - Άνθρακα (Zinc-Carbon Batteries) Οι τύποι μπαταριών ψευδαργύρου-άνθρακα είναι πολύ γνωστοί για πάνω από 100 χρόνια. Οι δύο γνωστοί τύποι μπαταριών ψευδαργύρου-άνθρακα που είναι δημοφιλείς σήμερα είναι οι «Leclanche» και οι τύποι μπαταριών ψευδαργύρου-χλωριδίου (Zinc-chloride). Και οι δυο χρησιμοποιούνται ευρέως παγκοσμίως, αν και η χρήση τους στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη μειώνεται. Η χρήση των φακών και φορητών ραδιοφώνων και άλλες μέτριες και ελαφριές εφαρμογές καθώς και η απουσία υψηλού συστήματος κατανάλωσης, ενθαρρύνουν τη χρήση των μπαταριών ψευδαργύρου-άνθρακα στις αναδυόμενες πλέον τρίτες χώρες του κόσμου. Η μπαταρία αυτού του τύπου έχει χαρακτηριστεί με χαμηλό κόστος, άμεση διαθεσιμότητα και αποδεκτή επίδοση για ένα μεγάλο αριθμό εφαρμογών. Στο Σχήμα 2.1 παρουσιάζεται η εσωτερική δομή μιας μπαταρίας ψευδαργύρου-άνθρακα ενώ στο Σχήμα 2.2 παρουσιάζεται μια μπαταρία αυτού του τύπου που μπορεί κανείς να βρει στο εμπόριο. Σχήμα 2.1 Εσωτερική δομή μπαταρίας ψευδαργύρου-άνθρακα Η καμπύλη της εκφόρτισης είναι μια γραφική αναπαράσταση της τάσης κλειστού κυκλώματος (τάση λειτουργίας) σε συνάρτηση με το χρόνο. Όπως φαίνεται παρακάτω έχει το χαρακτήρα μίας S καμπύλης ανάλογα με το βάθος της απαλλαγής. Το Σχήμα 2.3 παρουσιάζει τις τυπικές καμπύλες εκφόρτισης αυτών των τύπων μπαταριών. Οι μπαταρίες Ψευδαργύρου άνθρακα λειτουργούν καλύτερα σε ένα εύρος θερμοκρασίας 20 o 30o C. Η παραγωγή ενέργειας της μπαταρίας αυξάνεται με υψηλότερες θερμοκρασίες λειτουργίας, αλλά o η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες ( >50 C) προκαλεί ταχεία επιδείνωση. Η χωρητικότητα μπαταρίας «Leclanche» μειώνεται ραγδαία με την μείωση της θερμοκρασίας όχι o περισσότερο από 65% στους 0o C και είναι ουσιαστικά εκτός λειτουργίας στους -20 C. Οι o μπαταρίες Ψευδαργύρου-χλωριδίου παρέχουν 15% επιπλέον χωρητικότητα στους 0 C, ενώ σε

20 18 θερμοκρασία δωματίου παρέχει επιπλέον 80% της χωρητικότητας. Σχήμα 2.3 Εμπορική μπαταρία ψευδαργύρου-άνθρακα Σχήμα 2.3 Τυπικές καμπύλες εκφόρτισης Στον Πίνακα 2.1 παρουσιάζονται συνοπτικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο τύπων μπαταριών ψευδαργύρου-άνθρακα. Οι μπαταρίες ψευδαργύρου-άνθρακα χάνουν προοδευτικά την χωρητικότητά τους όσο είναι σε αδράνεια. Η επιδείνωση αυτή είναι μεγαλύτερη για μερικώς αποφορτισμένες μπαταρίες σε σχέση με μη χρησιμοποιημένες μπαταρίες. Η διάρκεια ζωής ή ο ρυθμός απώλειας της χωρητικότητας επηρεάζεται από τη θερμοκρασία αποθήκευσης. Οι υψηλές θερμοκρασίες επιταχύνουν την απώλεια ενώ οι χαμηλές θερμοκρασίες την επιβραδύνουν. Όταν η αποθήκευση ενέργειας γίνεται σε ψυχρές θερμοκρασίες η διάρκεια ζωής τους αυξάνεται. Στο Σχήμα 2.4 παρουσιάζεται η διατήρηση της χωρητικότητας μιας μπαταρίας ψευδαργύρου άνθρακα μετά την αποθήκευση στους 40, 20, και 0 o C σε συνάρτηση με τα χρόνια. Η διατήρηση χωρητικότητας μιας μπαταρίας ψευδαργύρου-χλωριδίου είναι υψηλότερη από αυτή της μπαταρίας

21 19 «Leclanche» λόγω των βελτιωμένων διαχωριστών (διαχωριστής με επικάλυψη από χαρτί), το σύστημα σφράγισης και άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται σε αυτό το σχεδιασμό. Οι μπαταρίες που αποθηκεύουν την ενέργεια στους -20 o C διατηρούν περίπου το 80% - 90% της αρχικής τους δυναμικότητας μετά από 10 χρόνια. Η αποθήκευση σε χαμηλές θερμοκρασίες είναι μια συμφέρουσα μέθοδος για τη διατήρηση της χωρητικότητας της μπαταρίας. Η θερμοκρασία αποθήκευσης στους 0 o C είναι πολύ αποτελεσματική. Όταν οι μπαταρίες έχουν αφαιρεθεί από την «κρύα» αποθήκευση, θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να φτάσουν σε θερμοκρασία δωματίου, ώστε να παρέχουν ικανοποιητικές επιδόσεις. Πίνακας 2.1 Πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο τύπων μπαταριών ψευδαργύρου-άνθρακα

22 20 Σχήμα 2.4 Η διατήρηση της χωρητικότητας μιας μπαταρίας ψευδαργύρου - άνθρακα μετά την αποθήκευση στους 40, 20, και 0 o C σε συνάρτηση με τα χρόνια Μπαταρίες Μαγνησίου Αλουμινίου (Magnesium and Aluminum Batteries) Το μαγνήσιο και το αλουμίνιο είναι ελκυστικά υποψήφια υλικά ανόδου στις πρωτοβάθμιες μπαταρίες. Έχουν υψηλό πρότυπο δυναμικό και χαμηλό ατομικό βάρος. Επιπλέον, είναι άφθονα σαν πρώτη ύλη και σχετικά φθηνά. Αυτός ο τύπος μπαταρίας έχει δύο βασικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις μπαταρίες ψευδαργύρου-άνθρακα, δηλαδή, έχει δύο φορές τη διάρκεια ζωής ή τη χωρητικότητα της μπαταρίας ψευδαργύρου ισοδύναμου μεγέθους και μπορεί να διατηρήσει αυτή την ικανότητα κατά την αποθήκευση ακόμη και σε υψηλές θερμοκρασίες. Αυτή η εξαιρετική ικανότητα αποθήκευσης οφείλεται σε μια προστατευτική μεμβράνη που σχηματίζεται στην επιφάνεια της ανόδου του μαγνησίου. Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μπαταριών Μαγνησίου παρουσιάζονται στον Πίνακα 2.2. Πίνακας 2.2 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μπαταριών Μαγνησίου Μερικά επιπλέον μειονεκτήματα της μπαταρίας μαγνησίου είναι η «τάση καθυστέρησης»

23 21 (καθυστέρηση στην ικανότητα της μπαταρίας να προσφέρει την πλήρη τάση εξόδου αφού έχει τεθεί υπό φορτίου) και η παρασιτική διάβρωση του μαγνησίου που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της εκφόρτισης και εφόσον η προστατευτική μεμβράνη έχει αφαιρεθεί, παράγοντας υδρογόνο και θερμότητα. Η μπαταρία του μαγνησίου χάνει επίσης σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα αποθήκευσης μετά από μερική αποφόρτιση και, ως εκ τούτου, δεν είναι ικανοποιητική για τη μακροπρόθεσμη χρήση. Για τους λόγους αυτούς, το ενεργό μαγνήσιο της μπαταρίας, ενώ χρησιμοποιείται με επιτυχία σε στρατιωτικές εφαρμογές, όπως εφαρμογές με πομποδέκτες ραδιόφωνο και έκτακτης ανάγκης ή σε εφαρμογές εξοπλισμού και κατάσταση αναμονής δεν έχει βρει την ευρείας χρήσης εμπορική αποδοχή. Το αλουμίνιο δεν έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε μια ενεργή κύρια μπαταρία παρά το δυναμικό της πλεονεκτήματα. Όπως και στο μαγνήσιο υπάρχει ένα προστατευτικό φιλμ, το οποίο είναι επιζήμιο στην απόδοση της μπαταρίας με αποτέλεσμα η τάση της μπαταρίας να είναι σημαντικά μικρότερη από τη θεωρητική τιμή και προκαλώντας μια «τάση καθυστέρησης», μπορεί να είναι σημαντική για μπαταρίες μερικώς αποφορτισμένες ή πλήρως φορτισμένες. Ενώ η προστατευτική μεμβράνη οξειδίου μπορεί να αφαιρεθεί με τη χρήση κατάλληλων ηλεκτρολυτών, μας αποφέρει επιταχυνόμενη διάβρωση και κακή διάρκεια ζωής. Η μπαταρία μαγνησίου χαρακτηρίζεται για την εξαιρετική διάρκεια ζωής της. Η μπαταρία μπορεί ο να αποθηκεύει για περίοδο 5 χρόνων ή περισσότερο στους 20 C με συνολική απώλεια χωρητικότητας από 10 έως 20 % και σε θερμοκρασίες που φθάνουν μέχρι 55 ο C με απώλειες της τάξης του 20 % ανά έτος Αλκαλικές μπαταρίες με διοξείδιο του Μαγγανίου Από την εισαγωγή του στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η αλκαλική μπαταρία διοξειδίου του μαγγανίου έχει γίνει το κυρίαρχο σύστημα μπαταριών στην αγορά φορητών μπαταριών. Και αυτό επειδή το αλκαλικό σύστημα αναγνωρίζεται για τα πολλά πλεονεκτήματα που έχει σε σχέση με την μπαταρία «Leclanche» ή της ψευδαργύρου - άνθρακα. Πιο πρόσφατα, η αναπτυξιακή προσπάθεια έχει επικεντρωθεί στην ενίσχυση της απόδοσης της μπαταρίας σε υψηλά ποσοστά εκφόρτισης για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ισχύος των νέων φορητών ηλεκτρονικών εξοπλισμών όπως ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές, βιντεοκάμερες, κινητά τηλέφωνα και PDAs. Μερικά παραδείγματα από την έκταση της εν λόγω βελτίωσης φαίνεται στο Σχήμα 2.5 Σχήμα 2.5 Eνίσχυση της απόδοσης της μπαταρίας σε υψηλά ποσοστά εκφόρτισης

24 22 Οι μπαταρίες αυτού του τύπου παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με αυτές του τύπου ψευδάργυρου άνθρακα. Πίνακας 2.3 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα Οι αλκαλικές μπαταρίες διοξειδίου του μαγγανίου έχουν σχετικά υψηλή θεωρητική χωρητικότητα από ότι οι μπαταρίες τύπου «Leclance» του ίδιου μεγέθους. Για το λόγο αυτό το κύτταρο της μπαταρίας αλκαλίου-μαγγανίου που χρησιμοποιεί το διοξείδιο του μαγγανίου έχει πολύ μεγαλύτερο βαθμό καθαρότητας και δραστηριότητας από ότι όταν χρησιμοποιείται σε κύτταρο μπαταρίας «Leclance». Επιπλέον, μπορεί να λειτουργήσει με μικρή ποσότητα ηλεκτρολύτη από ότι του τύπου «Leclance» και επίσης διατηρεί χαμηλή εσωτερική αντίσταση μέχρι το τέλος της ζωής της. Στο Σχήμα 2.6, φαίνεται η σύγκριση επιδόσεων δύο διαφορετικών τύπων μπαταριών με την τάση λειτουργίας σε συνάρτηση με την διάρκεια λειτουργίας σε ώρες. α) Τυπική δοκιμή με ελαφριά εφαρμογή καταναλωτή 30 ma σε συνεχή λειτουργία στους 20 ο C. β) Τυπική δοκιμή με μεγαλύτερο φορτίο κατανάλωσης 500 ma σε συνεχή λειτουργία στους 20ο C. Σχήμα 2.6 Σύγκριση επιδόσεων δύο διαφορετικών τύπων μπαταριών Μπαταρίες οξειδίου του Υδραργύρου (Mercuric Oxide Batteries)

25 23 Οι μπαταρίες οξειδίου του υδραργύρου είναι γνωστές για την υψηλή χωρητικότητα ανά μονάδα όγκου, για την σταθερή τάση εξόδου και τα καλά χαρακτηριστικά αποθήκευσης. Τα χαρακτηριστικά συμφέρουν ιδιαίτερα σε εφαρμογές όπως ρολόγια, φωτογραφικές μηχανές, σε ορισμένους βηματοδότες και γενικότερα σε μικρούς ηλεκτρονικούς εξοπλισμούς όπου χρησιμοποιούνται ευρέως. Κατά τα τελευταία χρόνια, στην αγορά οι μπαταρίες οξειδίου του υδραργύρου έχουν σχεδόν εξαλειφθεί, κυρίως λόγω των περιβαλλοντικών προβλημάτων που σχετίζονται με τον υδράργυρο και το κάδμιο. Έχουν αφαιρεθεί από τη Διεθνή Ηλεκτροτεχνική Επιτροπή (IEC) και το Αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Προτύπων (ANSI). Σε εφαρμογές, έχουν αντικατασταθεί από αλκαλικό-διοξείδιο του μαγγανίου, ψευδαργύρου- αέρα, οξείδιο του αργύρου και μπαταρίες λιθίου. Στον Πίνακα 2.4 παρουσιάζεται μια σύνοψη των χαρακτηριστικών των δυο συστημάτων μπαταρίας. Πίνακας 2.4 Σύνοψη των χαρακτηριστικών των δυο συστημάτων μπαταρίας Η μπαταρία ψευδάργυρου-οξειδίου του υδραργύρου είναι πιο κατάλληλη για χρήση σε κανονικές συνθήκες και υψηλές θερμοκρασίες 15 έως 45 ο C. Η εκφόρτιση μπαταριών σε θερμοκρασίες έως

26 24 και 70 ο C είναι επίσης δυνατή εάν η περίοδος αποφόρτισης είναι σχετικά σύντομη. Γενικότερα, δεν αποδίδουν καλά σε χαμηλές θερμοκρασίες. Κάτω από 0 ο C έχουν χαμηλή απόδοση εκτός εάν η κατανάλωση ρεύματος είναι χαμηλή. Οι μπαταρίες ψευδάργυρου-οξειδίου του υδραργύρου έχουν καλά χαρακτηριστικά αποθήκευσης. ο Σε γενικές γραμμές αποθηκεύουν για περισσότερα από 2 χρόνια στους 20 C με απώλεια ο χωρητικότητας από 10 % έως 20 % και 1 έτος στους 45 C με περίπου ένα 20% απώλειες. Η αποθήκευση σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, όπως κάτω από 20 ο C όπως και με άλλους τύπους μπαταριών, έχουν σαν αποτέλεσμα την αύξηση της διάρκειας αποθήκευσης. Η ικανότητα αποθήκευσης εξαρτάται από το φορτίο εκφόρτισης αλλά και από την δομή των στοιχείων. Η αποτυχία στην αποθήκευση οφείλεται συνήθως στην βλάβη των κυτταρινικών ενώσεων μέσα στο στοιχείο το οποίο οδηγεί στην μείωση της πυκνότητας ρεύματος στην άνοδο. Περαιτέρω βλάβες παράγουν μια χαμηλή κατανάλωση εσωτερικά και έχουν πραγματική απώλεια της χωρητικότητας λόγω της αυτοεκφόρτισης. Τελικά, η πλήρης αυτοεκφόρτιση μπορεί να συμβεί, αλλά στους 20 ο C και κάτω από αυτές τις διαδικασίες χρειάζεται πολλά χρόνια. Η μακροχρόνια ζωή αποθήκευσης είναι εντός των δυνατοτήτων του συστήματος τύπου οξειδίου του υδραργύρου. Για παράδειγμα, ένα κύτταρο-κελί με οξειδωμένη άνοδο έχει μια απώλεια χωρητικότητας στην περιοχή του μόνο 15% πάνω από 6 χρόνια χρήσης. Για τις μπαταρίες καδμίου-οξειδίου του υδραργύρου η διάρκεια ζωής τους είναι εξαιρετικά καλή ο για ένα εύρος θερμοκρασιών από -55 έως 80 C. Είναι σχεδιασμένες να αντέχουν υψηλές θερμοκρασίες αποθήκευσης. Η διάρκεια ζωής 10 ετών σε θερμοκρασία περιβάλλοντος με απώλεια χωρητικότητας μικρότερη από 20% βρίσκεται στις δυνατότητες του συστήματος αυτού. Η αυξημένη θερμοκρασία αποθήκευσης είναι εξαιρετικά καλή (περίπου 15 % απώλεια ανά έτος στους 80ο C) και αφού το ηλεκτρόδιο δεν μπορεί να παράγει υδρογόνο μπορούν τότε τα στοιχεία να είναι ερμητικά σφραγισμένα με ελάχιστο κίνδυνο διαρροής ηλεκτρολυτών ή τη νόθευση των κυττάρων Μπαταρίες Ψευδαργύρου/Αέρα - μπαταρίες σε σχήμα κουμπιού (Zinc/Air Batteries Button Configuration) Οι μπαταρίες Ψευδαργύρου/αέρα χρησιμοποιούν το οξυγόνο του περιβάλλοντος για την παραγωγή ηλεκτροχημικής ενέργειας. Το οξυγόνο διαχέεται στο στοιχείο και χρησιμοποιείται ως κάθοδος. Ο αέρας περνά μέσα από την κάθοδο προς την εσωτερική ενεργή επιφάνεια που έρχεται σε επαφή με τον ηλεκτρολύτη του στοιχείου της μπαταρίας. Το μεγαλύτερο μέρος του όγκου του στοιχείου περιέχει το άλλο διαδραστικό συστατικό, τον ψευδάργυρο. Έτσι, με βάση την μονάδα όγκου ψευδάργυρου/αέρα οι μπαταρίες έχουν πολύ υψηλή ενεργειακή πυκνότητα. Για πολλές εφαρμογές η τεχνολογία αυτή προσφέρει την υψηλότερη ενεργειακή πυκνότητα από οποιαδήποτε μπαταρία της κατηγορίας μπαταριών Α τάξης (Πρωτεύοντες). Περιλαμβάνουν μια σταθερή τάση εκφόρτισης, έχουν παρατεταμένη διάρκεια ζωής, χαμηλό κόστος και είναι ασφαλή. Ο ψευδάργυρος επειδή είναι επιβλαβής για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, έχει κατασκευαστεί μπαταρία από αλκαλικό ηλεκτρολύτη ψευδαργύρου/αέρα που έχουν πορώδη άνθρακα και κάθοδο εμποτισμένο με κερί για την ασφάλεια διαρροής. Αυτή η τεχνολογία χρησιμοποιείται για την κατασκευή μπαταριών βιομηχανικού τύπου. Οι συγκεκριμένες διαθέτουν πολύ μεγάλη πυκνότητα ενέργειας αλλά έχουν χαμηλή ικανότητα ισχύος εξόδου. Χρησιμοποιούνται ως πηγές ενέργειας για την εξ αποστάσεως σηματοδότηση σιδηροδρόμων και για συστήματα πλοήγησης. Μετά την περαιτέρω ανάπτυξή της, χρησιμοποιώντας ένα υδροφοβικό στρώμα από τεφλόν για την κάθοδο, έχει πολλές εφαρμογές και χρησιμοποιείται στην ιατρική και στις τηλεπικοινωνίες, σε

27 25 δέκτες επικοινωνίας, σε συσκευές τηλεειδοποίησης και πιο μεγάλες μπαταρίες σε κινητά τηλέφωνα και φορητούς υπολογιστές. Στον Πίνακα 2.5 αναφέρονται τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μπαταριών αυτών. Πίνακας 2.5 Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μπαταριών Ψευδαργύρου/Αέρα Υπάρχουν τέσσερις κύριοι μηχανισμοί που επηρεάζουν την χωρητικότητα των μπαταριών ψευδαργύρου/αέρα κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης και λειτουργίας. Ένας μηχανισμός είναι η αυτο-εκφόρτιση του ψευδαργύρου (διάβρωση) που είναι μια εσωτερική αντίδραση. Οι άλλοι τρεις μηχανισμοί προκαλούνται από τη μεταφορά του αερίου που παράγουν. Οι μηχανισμοί μεταφοράς αερίου είναι η άμεση οξείδωση του ψευδαργύρου στην άνοδο, η ενανθράκωση των ηλεκτρολυτών και το κέρδος ή απώλεια του νερού του ηλεκτρολύτη. Κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης οι οπές πρόσβασης του αέρα μιας μπαταρίας ψευδαργύρου/αέρα μπορεί να είναι σφραγισμένες για την αποφυγή διαρροής του αερίου. Ένα τυπικό υλικό για τη σφράγιση μιας μπαταρίας είναι μια ταινία από πολυεστέρα. Σημειώνεται ότι σε αντίθεση με τις συμβατικές μπαταρίες ένα από τα αντιδρώντα, το οξυγόνο του ψευδαργύρου/αέρα στοιχείου είναι σφραγισμένο έξω από το στοιχείο κατά την αποθήκευση. Αυτό το χαρακτηριστικό δίνει στην μπαταρία ψευδαργύρου/αέρα εξαιρετικά καλή διάρκεια ζωής των επιδόσεων. Ο κύριος μηχανισμός που επηρεάζει τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας ψευδαργύρου/αέρα είναι η αυτοεκφόρτιση. Ο ψευδάργυρος είναι θερμοδυναμικά ασταθής σε ένα αλκαλικό διάλυμα (ηλεκτρολύτη) και αντιδρά για να σχηματίσει οξείδιο του ψευδαργύρου (εξιτήριο ψευδάργυρο) και αέριο υδρογόνο. Ένα πρόσθετο πλεονέκτημα των μπαταριών αυτών είναι ότι το υδρογόνο που παράγεται κατά τη διάρκεια της αντίδρασης διέρχεται μέσα από την ταινία για να αποφευχθεί η συσσώρευση πίεσης που μπορεί να προκαλέσει παραμόρφωση των στοιχείων σε συμβατικές μπαταρίες. Η αντίδραση αυτή ελέγχεται από τα πρόσθετα του ψευδαργύρου. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της διάρκεια ζωής του τύπου DA675 σε συνθήκες δωματίου για μια περίοδο 5 ετών αποθήκευσης παρουσιάζονται στον Πίνακα 2.6. Η διατήρηση της χωρητικότητας κατά την περίοδο αυτή είναι το 85% της αρχικής χωρητικότητας, αποδίδοντας κατά μέσο όρο απώλεια χωρητικότητας ανά έτος κάτω του 3%. Οι υψηλές θερμοκρασίες θα αυξήσουν το

28 26 ποσοστό της αντίδρασης αυτο- εκφόρτισης δραματικά. Πίνακας 2.6 Αποτελέσματα της αξιολόγησης της διάρκεια ζωής του τύπου DA675 σε συνθήκες δωματίου για μια περίοδο 5 ετών αποθήκευσης Η απώλεια χωρητικότητας μετά από 28 ημέρες της αποθήκευσης σε 54 ο C, είναι κατά μέσο όρο περίπου 3%. Η διάρκεια αποθήκευσης σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να βελτιστοποιηθεί μέσω της τήρησης ισορροπιών μεταξύ άλλων παραμέτρων απόδοσης, επιλογής των στοιχείων και τα συστατικά των μπαταριών καθώς και τον σχεδιασμό τους Μπαταρίες λιθίου (Lithium Batteries) Το λίθιο ως μέταλλο είναι ελκυστικό σαν υλικό ανόδου στην μπαταρία λόγω του ελαφριού του βάρους, της υψηλή τάσης που παρουσιάζει, της υψηλής ηλεκτροχημικής ισοδυναμίας, και της καλής αγωγιμότητάς του. Λόγω αυτών των εξαιρετικών χαρακτηριστικών, η χρήση του λιθίου έχει κυριαρχήσει στην ανάπτυξη της υψηλής απόδοσης στις πρωτοβάθμιες καθώς και στις δευτεροβάθμιες μπαταρίες κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών. Στο Σχήμα 2.7 παρουσιάζεται η εσωτερική οργάνωση μιας μπαταρίας λιθίου. Σχήμα 2.7 Η εσωτερική οργάνωση μιας μπαταρίας λιθίου Η αισθητή ανάπτυξη υψηλής ενεργειακής πυκνότητας που παρουσιάζουν αυτού του τύπου οι μπαταρίες ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 και επικεντρώθηκε σε μη υδατικές πρωτογενείς συστοιχίες χρησιμοποιώντας το λίθιο ως άνοδο. Οι μπαταρίες λιθίου χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1970 σε επιλεγμένες στρατιωτικές εφαρμογές, αλλά η χρήση τους ήταν περιορισμένη καθώς έπρεπε να επιλυθούν θέματα ασφάλειας, κατάλληλων δομών των στοιχείων και συνθέσεων. Τα μεγέθη των μπαταριών λιθίου κυμαίνονται λιγότερο από 5mAh μέχρι Ah. Το εύρος

29 27 διαμορφώσεων κυμαίνεται από το μέγεθος ενός μικρού νομίσματος και κυλινδρικά κύτταρα για backup μνήμης και φορητές εφαρμογές έως σε μεγάλα πρισματικά στοιχεία για εφεδρική ισχύ σε σιλό πυραύλων. Οι πρωτογενείς μπαταρίες λιθίου με την εξαιρετική απόδοση και τα χαρακτηριστικά τους χρησιμοποιούνται σε ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες σε μια ποικιλία εφαρμογών συμπεριλαμβανομένων των φωτογραφικών μηχανών, τη μνήμη αντιγράφων σε κυκλώματα ασφαλείας, συστημάτων ασφαλείας, αριθμομηχανών, ρολογιών, κλπ. Παρ 'όλα αυτά δεν έχουν επιτύχει ένα σημαντικό μερίδιο της αγοράς, όπως ήταν αναμενόμενο, λόγω του υψηλού αρχικού κόστους, τα προβλήματα με την ασφάλεια, την πρόοδο που έχει σημειωθεί με τα άλλα ανταγωνιστικά συστήματα και τις σχέσεις κόστους- αποτελεσματικότητας των αλκαλικών/μαγγανίου μπαταριών. Τα πρωτογενή στοιχεία που χρησιμοποιούν ανόδους λιθίου έχουν πολλά πλεονεκτήματα έναντι των συμβατικών μπαταριών. Τα πλεονεκτήματα αυτά είναι: 1. Υψηλή τάση. Οι μπαταρίες λιθίου έχουν τάσεις μέχρι περίπου 4 Volt ανάλογα με το υλικό καθόδου σε σύγκριση με άλλα πρωτεύοντα συστήματα μπαταριών που έχουν 1,5 Volt. Έτσι η υψηλότερη τάση μειώνει τον αριθμό των στοιχείων σε μια μπαταρία. 2. Υψηλή πυκνότητα ενέργειας. Η παραγωγή ενέργειας από μια μπαταρία λιθίου (πάνω από 200 Wh/Kg και 400 Wh/L) είναι 2 έως 4 ή περισσότερες φορές καλύτερη από αυτή των μπαταριών με ψευδάργυρο για άνοδο. 3. Λειτουργία σε ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασιών. Πολλές από τις μπαταρίες λιθίου αποδίδουν σε ένα εύρος θερμοκρασιών από -40 έως 70ο C και επίσης με μια ικανή απόδοση στους -80ο C και στους 150ο C. 4. Καλή πυκνότητα ισχύος. Μερικές από τις μπαταρίες λιθίου είναι σχεδιασμένες με την ικανότητα να παραδώσουν την ενέργειά τους σε υψηλά επίπεδα ρεύματος και ισχύος. 5. Επίπεδη εκφόρτιση. Μια επίπεδη καμπύλη αποφόρτισης (σταθερή τάση και αντίσταση στο μεγαλύτερο μέρος της εκφόρτισης) είναι χαρακτηριστική για πολλές μπαταρίες λιθίου. 6. Ανώτερη διάρκεια ζωής. Οι μπαταρίες λιθίου μπορούν να αποθηκεύουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμα και σε υψηλές θερμοκρασίες. Έχει επιτευχθεί αποθήκευση για 10 χρόνια σε θερμοκρασία δωματίου και 1 χρόνου στους 70ο C. Από αξιόπιστες μελέτες η διάρκεια ζωής τους προβλέπεται πάνω από 20 χρόνια Μπαταρίες σταθερού ηλεκτρολύτη (Solid-Electrolyte Batteries ) Στις περισσότερες γνωστές μπαταρίες ο ηλεκτρολύτης είναι ένα υγρό. Σε αυτού του τύπου τις μπαταρίες, ο ηλεκτρολύτης έχει αντικατασταθεί από στερεή ύλη. Μερικοί από αυτούς τους τύπους μπαταριών έχουν γίνει διαθέσιμοι στο εμπόριο και αποτελούν σημαντικές πηγές ενέργειας σε κανονική θερμοκρασία περιβάλλοντος (25ο C) για βηματοδότες καρδιάς, για τη διατήρηση μνήμης σε υπολογιστές, καθώς και για άλλες χαμηλής ισχύος εφαρμογές που απαιτούν μεγάλη διάρκεια και λειτουργία ζωής. Ακόμη, προσφέρουν αρκετά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις μπαταρίες με υγρά συστατικά. Επιδεικνύουν γενικά μια υψηλή θερμική σταθερότητα, έχουν χαμηλό ποσοστό αυτοεκφόρτισης (διάρκεια ζωής από 5 χρόνια έως 10 χρόνια ή περισσότερα), έχουν την ικανότητα να λειτουργούν σε ένα ευρύ φάσμα περιβαλλοντικών συνθηκών (θερμοκρασία, πίεση, επιτάχυνση) και τέλος έχουν υψηλή πυκνότητα ενέργειας ( Wh/L). Στο Σχήμα 2.8 παρουσιάζεται η εσωτερική δομή των μπαταριών αυτών.

30 28 Σχήμα 2.8 Εσωτερική δομή μπαταριών σταθερού ηλεκτρολύτη Από την άλλη μεριά, έχουν κάποιους περιορισμούς και περιλαμβάνουν σχετικά χαμηλή ικανότητα ισχύος λόγω της υψηλής αντίστασης των περισσότερων στερεών ηλεκτρολυτών σε κανονική θερμοκρασία περιβάλλοντος, πιθανές μηχανικές καταπονήσεις που οφείλονται στις μεταβολές του όγκου από τις αντιδράσεις του ηλεκτροδίου κατά την εκφόρτιση. Και ακόμη, περιλαμβάνουν την μειωμένη απόδοση των ηλεκτροδίων σε υψηλά ποσοστά εκφόρτισης. 2.3Μπαταρίες Β τάξης Μπαταρίες Μολύβδου-οξέος (Lead-Acid Batteries) Η μπαταρία μολύβδου-οξέος έχει μια επιτυχημένη παρουσία στο εμπόριο πάνω από έναν αιώνα. Η παραγωγή και η χρήση του συνεχίζεται να αυξάνεται λόγω των νέων εφαρμογών για την ενέργεια της μπαταρίας στο τομέα της αποθήκευσης της ενέργειας, της ηλεκτρικής ενέργειας έκτακτης ανάγκης, σε ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα και τύπους SLI (engine Starting, vehicle Lighting, engine Ignition), στην επικοινωνία, σε συστήματα φωτισμού έκτακτης ανάγκης και σε πολλές ακόμη εφαρμογές. Η πληθώρα των μεγεθών και σχεδίων καθώς και η μεγάλη γκάμα τάσεων αντιπροσωπεύονται από το χαμηλό κόστος και την ευκολία της κατασκευής αυτής και εξακολουθούν να έχουν καλή απόδοση και ικανοποιητική διάρκεια ζωής. Στο Σχήμα 2.9 παρουσιάζεται η εσωτερική δομή των μπαταριών αυτών. Με τις βελτιώσεις που έχουν γίνει έχουν επιτευχθεί μπαταρίες με τάσεις από 100 έως 300 Volt και με ομοιόμορφη απόδοση καθώς έχουν και υψηλή ηλεκτρική αποδοτικότητα ανάκαμψης 75-80%. Αυτό καθιστά τις μπαταρίες αυτές ελκυστικές για εφαρμογές σε ηλεκτρικά οχήματα και εφαρμογές αποθήκευσης ενέργειας. Για κάθε τύπο εφαρμογής οι μπαταρίες αυτού του τύπου έχουν και διαφορετικά χαρακτηριστικά επιδόσεων. Μερικοί τύποι μπαταριών μολύβδου-οξέος είναι οι SLI, οι μπαταρίες έλξης, οι σταθερές (εφεδρικές) μπαταρίες.

31 29 Σχήμα 2.9 Εσωτερική δομή μπαταριών μολύβδου-οξέος Στον Πίνακα 2.7 παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των μπαταριών τύπου μολύβδου-οξέος σε σύγκριση με άλλους τύπους. Πίνακας 2.7 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα μπαταριών μολύβδου-οξέος Μια μπαταρία μολύβδου οξέος περνά από τρεις φάσεις της ζωής της, την μορφοποίηση, την κορύφωση και την ύφεση. Η φάση της μορφοποίησης μπορεί να παρομοιαστεί σαν ένα σφουγγάρι (πλάκες μολύβδου) που εκτίθεται σε ένα υγρό. Η άσκηση των πλακών επιτρέπει να «απορροφά» περισσότερο υγρό όπως όταν συμπιέζουμε και απελευθερώνουμε ένα σφουγγάρι. Αυτό επιτρέπει στον ηλεκτρολύτη να γεμίσει καλύτερα την ωφέλιμη επιφάνεια, η οποία αυξάνει την χωρητικότητα της μπαταρίας. Η μορφοποίηση είναι το πιο σημαντικό σημείο για βαθιούς κύκλους λειτουργίας και απαιτεί 20 με 50 πλήρεις κύκλους για να κορυφωθεί η χωρητικότητα.

32 30 Μια μπαταρία με βαθιούς κύκλους προσφέρει κύκλους προτού να αρχίσει η σταδιακή πτώση. Αντικατάσταση θα πρέπει να συμβεί όταν η χωρητικότητα μειώνεται στο 70% ή 80%. Ο πρωταρχικός λόγος για τη σχετικά σύντομη ζωή του κύκλου ζωής μπαταριών μολύβδου- οξέος είναι η μείωση του ενεργού υλικού. Αυτό γίνεται με την αλλοίωση πλάκας-πλέγματος και με την συμμετοχή άλλων παραγόντων. Γενικότερα, πρέπει να αποφεύγονται οι βαθιές εκφορτίσεις. Όσο πιο βαθιά εκφόρτιση γίνεται τόσο μειώνεται η διάρκεια ζωής τους. Σημαντικό σε νέες μπαταρίες όπως προαναφέρθηκε είναι η διαμόρφωση. Με τους πρώτους 5-10 κύκλους λειτουργίας και με την εφαρμογή «απαλού» φορτίου μπορεί να αυξήσει σταδιακά την απόδοση της μπαταρίας καθώς και να επιτευχθεί μεγάλη διάρκεια ζωής Μπαταρίες ηλεκτροδίου Σιδήρου (Iron Electrode Batteries) Οι επαναφορτιζόμενες μπαταρίες χρησιμοποιούν ηλεκτρόδιο σιδήρου στην άνοδο. Με τον συνδυασμό με άλλα μέταλλα επιτυγχάνονται υψηλά ποσοστά επιδόσεων και χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Σήμερα, η μπαταρία νικελίου-σιδήρου είναι από τις πιο διαδεδομένες επαναφορτιζόμενες μπαταρίες. Αντέχουν σε ηλεκτρική κατάχρηση όπως σε επιπλέον υπερφόρτιση, υπερεκφόρτιση και σε εκφορτίσεις με μεγάλα χρονικά διαστήματα καθώς και σε βραχυκυκλώματα. Η χαμηλή πυκνότητα ισχύος, η κακή επίδοση στις χαμηλές θερμοκρασίες, η κακή διατήρηση μνήμης, η παραγωγή αερίων στην κατάσταση αναμονής είναι μερικοί περιορισμοί που παρουσιάζουν αυτές οι μπαταρίες. Το κόστος των μπαταριών νικελίου-σιδήρου βρίσκεται μεταξύ του χαμηλότερου κόστους μολύβδου-οξέος και το υψηλότερο κόστος νικελίουκαδμίου στις περισσότερες εφαρμογές, με την εξαίρεση της περιορισμένης χρήσης σε εφαρμογές με ηλεκτρικά οχήματα και στη κίνηση βιομηχανικού εξοπλισμού. Οι μπαταρίες αργύρου-σιδήρου έχουν χρησιμοποιηθεί σε ειδικές ηλεκτρονικές εφαρμογές όπως και οι σιδήρου-αέρα που υπόσχονται επιδόσεις σε συστήματα παραγωγής ενέργειας. Στον Πίνακα 2.8 συνοψίζονται τα χαρακτηριστικά των συστημάτων μπαταριών σιδήρου.

33 31 Πίνακας 2.8 Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων μπαταριών σιδήρου Το κύριο πλεονέκτημα των μπαταριών νικελίου-σιδήρου είναι η εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής. Η διάρκεια ζωής της μπαταρίας ποικίλλει ανάλογα με το είδος που προσφέρει την ενέργεια αλλά κυμαίνεται από 8 χρόνια για βαρέων τύπων έως 25 χρόνια ή περισσότερο για κατάσταση αναμονής ή για υποβοήθηση. Με μέτρια συντήρηση μπορούν να φτάσουν τους 2000 κύκλους λειτουργίας ενώ με καλή συντήρηση και σε θερμοκρασίες κάτω από 35 ο C τους 3000 έως 4000 κύκλους ζωής. Οι μπαταρίες αυτές έχουν λιγότερες βλάβες στις βαθιές εκφορτίσεις από οποιοδήποτε άλλο σύστημα μπαταριών Μπαταρίες Batteries) Νικελίου-Καδμίου (Industrial and Aerospace Nickel-Cadmium Τα αεριζόμενα θυλάκια των πλακών των μπαταριών νικελίου-καδμίου είναι τα παλαιότερα και πιο ώριμα από τους διάφορους σχεδιασμούς που είναι διαθέσιμα. Είναι ένα πολύ αξιόπιστο και ανθεκτικό σύστημα μπαταρίας με μεγάλη διάρκεια ζωής και μπορούν να λειτουργούν

34 32 αποτελεσματικά σε σχετικά υψηλά ποσοστά εκφορτίσεων και σε ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασιών. Έχουν πολύ καλές ιδιότητες διατήρησης της φόρτισης και μπορούν να αποθηκεύουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε οποιαδήποτε κατάσταση χωρίς να υποστεί αλλοίωση. Τα θυλάκια των πλακών των μπαταριών μπορούν να αντέξουν μηχανική και ηλεκτρική καταπόνηση όπως υπερφορτίσεις, αντιστροφές και βραχυκυκλώματα. Μια μικρή συντήρηση είναι απαραίτητη για αυτές τις μπαταρίες. Το κόστος είναι χαμηλότερο από οποιοδήποτε τύπο αλκαλικής μπαταρίας αποθήκευσης και υψηλότερο από τις μπαταρίες μολύβδου-οξέος με βάση τις βατώρες (Watthours). Κατασκευάζονται σε ένα ευρύ φάσμα δυναμικότητας από 5 έως και περισσότερα από 1200 Ah (αμπερώρες) και χρησιμοποιούνται σε διάφορες εφαρμογές. Οι περισσότερες από αυτές έχουν βιομηχανικό χαρακτήρα όπως σε εφαρμογές σιδηροδρόμων, λειτουργία διακοπτών, των τηλεπικοινωνιών, τροφοδοσία συνεχούς παροχής ισχύος και φωτισμού ασφαλείας. Επίσης γίνεται χρήση και σε στρατιωτικές και διαστημικές εφαρμογές. Στον Πίνακα 2.9 φαίνονται τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των βιομηχανικών και αεροδιαστημικών μπαταριών. Πίνακας 2.9 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μπαταριών Νικελίου-Καδμίου Η ονομαστική τάση της μπαταρίας νικελίου-καδμίου είναι 1,2 V. Ο ρυθμός εκφόρτισης και η θερμοκρασία είναι σημαντικά για τα χαρακτηριστικά εκφόρτισης όλων των ηλεκτροχημικών συστημάτων μπαταριών. Οι παράμετροι αυτές έχουν πολύ μικρότερη επίδραση στην μπαταρία νικελίου-καδμίου από ότι για παράδειγμα στη μπαταρία μολύβδου-οξέος. Έτσι η πλάκα μπαταρίας «τσέπης» νικελίου-καδμίου μπορεί να έχει αποτελεσματική εκφόρτιση στα υψηλά ποσοστά εκφόρτισης χωρίς να χάσει μεγάλο μέρος της ονομαστικής χωρητικότητας. Μπορεί επίσης να λειτουργεί σε ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασιών. Στο Σχήμα 2.10, φαίνονται οι χαρακτηριστικές μπαταριών σε διάφορες εκφορτίσεις σε συνεχή κατάσταση στους 25 ο C. o Ακόμη και στις πενταπλάσιας χωρητικότητας εκφόρτιση 5.0 C (όπου C η αριθμητική τιμή χωρητικότητας σε Ah) μια πλάκα μπαταρίας τσέπης μπορεί να προσφέρει το 60% της ονομαστικής χωρητικότητας και ένα πλαστικό πλέγμα πλάκας νικελίου το 80%. Η διάρκεια ζωής της μπαταρίας μπορεί να εκφραστεί είτε ως ο αριθμός των κύκλων φόρτισης και εκφόρτισης που μπορούν να προσφέρουν, είτε ως τη συνολική διάρκεια των τελευταίων ετών. Υπό κανονικές συνθήκες, μια μπαταρία νικελίου-καδμίου μπορεί να φτάσει πάνω από 2000 κύκλους λειτουργίας. Η συνολική διάρκεια της ζωής μπορεί να κυμαίνεται από 8-25 χρόνια ή και περισσότερο, ανάλογα με το σχεδιασμό, την εφαρμογή και τις συνθήκες λειτουργίας.

35 33 Μπαταρίες όπως για τις πρώτες στροφές κινητήρα ντίζελ συνήθως διαρκούν περίπου 15 χρόνια, μπαταρίες για φωτισμό τρένων έχουν μια φυσιολογική ζωή από 10 έως 15 ετών και μπαταρίες σε στάση αναμονής έχουν ζωή 15 έως 25 χρόνια. Παράγοντες που επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας είναι η θερμοκρασία λειτουργίας, το βάθος εκφόρτισης και το σύστημα φόρτισης. Χαμηλές ή μέτριες θερμοκρασίες λειτουργίας θα πρέπει πάντοτε να προτιμώνται. Μπαταρίες που λειτουργούν σε υψηλές θερμοκρασίες ή σε εφαρμογές υψηλών κύκλων λειτουργίας πρέπει να συμπληρωθούν με ηλεκτρολύτη υδροξείδιο του λιθίου, η οποία έχει προστεθεί σε τέτοιες περιπτώσεις. Οι παράγοντες πίσω από την εξαιρετική αξιοπιστία και την πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής των μπαταριών νικελίου-καδμίου, είναι η μηχανική αντοχή του σχεδιασμού, η απουσία της διαβρωτικής προσβολής του ηλεκτρολύτη σχετικά με τα ηλεκτρόδια και άλλα συστατικά του στοιχείου και επιπλέον η ικανότητα της μπαταρίας να αντέχει ηλεκτρικές καταχρήσεις, όπως αντιστροφή ή υπερφόρτιση και τέλος να μπορεί να σταθεί για πολύ καιρό αποθηκευμένη σε οποιαδήποτε κατάσταση φόρτισης. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ρυθμός γήρανσης αυτών των τύπων μπαταριών μειώνει τη ζωής τους περίπου 20% για κάθε 10 ο C αύξησης της θερμοκρασίας. Σε σύγκριση με αυτές του μολύβδουο οξέος το ποσοστό είναι 50% για κάθε 10 C αύξησης της θερμοκρασίας. Έτσι, οι μπαταρίες νικελίου-καδμίου αποτελούν την προτιμώμενη λύση για εφαρμογές όπου υπάρχει υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος (μεγαλύτερες των 40 οc). Τέλος, μια σημαντική λεπτομέρεια που πρέπει να γνωρίζουμε για τις μπαταρίες νικελίου- καδμίου είναι ότι πρέπει να γίνονται πλήρεις φορτίσεις και επανεκφορτίσεις. Σε διαφορετική περίπτωση δημιουργείται κράμα κρυστάλλων γύρω από τα ηλεκτρόδια, μειώνοντας έτσι την επιφάνεια της περιοχής που παράγει ηλεκτρόνια. Το πρόβλημα αυτό είναι γνωστό ως «φαινόμενο μνήμης». Το κόστος μπαταρίας νικελίου-καδμίου, λόγω της πολυπλοκότητας κατασκευής του και των απαιτήσεων είναι πολύ ακριβότερο από ότι αυτής της μολύβδου-οξέος. Το κόστος λοιπόν ιδιοκτησίας είναι πολύ υψηλότερο από ότι το κόστος αγοράς και η λιγότερο δαπανηρή λύση αρχικού κόστους μπορεί εύκολα να γίνει η πιο δαπανηρή λύση κατά τη διάρκεια ζωής του συστήματος μπαταριών. Στην πράξη, το κόστος ιδιοκτησίας μιας εγκατάστασης μπαταριών μπορεί να χωριστεί σε τρία τμήματα ως εξής: 1) Το αρχικό κόστος προμήθειας, περιλαμβάνει το κόστος της μπαταρίας, την αγορά, το κόστος διαχείρισης και το κόστος εγκατάστασης. 2) Το ετήσιο κόστος συντήρησης, περιλαμβάνει τις δαπάνες ελέγχου και συντήρησης των μπαταριών, οι οποίες συχνά συνδέονται με τα εθνικά πρότυπα και ενδεχόμενο εμποτισμό αυτών όταν απαιτείται. 3) Το κόστος αντικατάστασης μπαταρίας, περιλαμβάνει το νέο κόστος της μπαταρίας, την αγορά και το κόστος διαχείρισης, την εργασία εγκατάστασης και το κόστος διάθεσης των παλαιών μπαταριών. Σε κάθε εφαρμογή τα κριτήρια δεν είναι μόνο το κόστος και το κόστος κύκλου ζωής των μπαταριών αλλά είναι επίσης και η αξιοπιστία που παρουσιάζουν και το κόστος παραγωγής των αξιόπιστων συστημάτων μπαταριών που αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο όπως φαίνεται παρακάτω στο Σχήμα Η αξιοπιστία βασίζεται στον τρόπο αποτυχίας της μπαταρίας και την σοβαρότητά τους. Εάν η αποτυχία θεωρείται ως η αδυναμία της μπαταρίας για να ανταποκριθεί η προδιαγραφή της εκφόρτισης τότε είναι πολύ σημαντικό για την μπαταρία να είναι ασφαλής στην

36 34 αστοχία. Με άλλα λόγια η μπαταρία θα πρέπει να αποφεύγει μια ξαφνική αποτυχία, ενώ ο χρήστης θα περιμένει να λειτουργεί η μπαταρία. Σχήμα 2.10 Καμπύλη αύξησης του κόστους σε συνάρτηση με την αξιοπιστία Για μια μπαταρία που είναι σε μια κρίσιμη εφαρμογή είναι σημαντικό να εκτιμηθεί ένα σύνολο παραγόντων. Τέτοιοι παράγοντες σχετίζονται με το κόστος εγκατάστασης, την διάρκεια ζωής και την συντήρηση. Οι παράγοντες που σχετίζονται με την αξιοπιστία είναι ο προβλέψιμος τρόπος αστοχίας, η ικανότητα κύκλων λειτουργίας, η συμπεριφορά υπό ακραίες θερμοκρασίες, η ανοχή σε ηλεκτρική δυσλειτουργία και οι μηχανικές διαταραχές. Η σωστή ισορροπία μεταξύ της αξιοπιστίας και του κόστους δεν είναι απλό να επιτευχθεί και απαιτεί προσεκτική ανάλυση Μπαταρίες ιόντων λιθίου (Lithium-Ion Batteries) Σχήμα 2.11 Εσωτερική δομή μιας μπαταρίας ιόντων λιθίου

37 35 Η μπαταρία ιόντων λιθίου (Li-ion) αποτελείται από κυψέλες οι οποίες αποτελούν ενώσεις λιθίου. Καθώς η μπαταρία είναι σε ενεργή κατάσταση (είτε τροφοδοτεί, είτε φορτίζεται) τα ιόντα λιθίου ανταλλάζονται μεταξύ των θετικών και αρνητικών ηλεκτροδίων. Το θετικό ηλεκτρόδιο είναι συνήθως δομημένο από πολλά στρώματα οξειδίου του μετάλλου (πολυεπίπεδη δομή), όπως το οξείδιο του καβαλτίου λιθίου (LiCoO2). Το αρνητικό ηλεκτρόδιο είναι συνήθως από υλικό γραφίτη, ένα είδος άνθρακα. Στην διαδικασία φόρτισης- εκφόρτισης τα ιόντα λιθίου εισάγονται ή εξάγονται διαμέσω του χώρου μεταξύ των ατομικών στρωμάτων στο πλαίσιο του ενεργού υλικού. Οι πρώτες μπαταρίες τέτοιου τύπου που διατίθενται στην αγορά και η πλειοψηφία αυτών που είναι διαθέσιμες ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούν ως θετικό ηλεκτρόδιο το οξείδιο του καβαλτίου λιθίου (LiCoO2). Το οξείδιο του καβαλτίου λιθίου προσφέρει καλή ηλεκτρική απόδοση, είναι εύκολο στην προετοιμασία, έχει καλές ιδιότητες ασφαλείας και δεν προσβάλλεται εύκολα από την υγρασία. Πιο πρόσφατα με το χαμηλότερο κόστος ή την υψηλότερη απόδοση υλικών που έχουν θεσπιστεί επιτρέπουν την ανάπτυξη των στοιχείων και μπαταριών με βελτιωμένη απόδοση. Αυτή η τεχνολογία λοιπόν Li-ion έχει γίνει το πρότυπο πηγής ενέργειας σε ένα ευρύ φάσμα των αγορών λόγω του ότι είναι μη τοξικές και δύσκολα παρουσιάζουν κάποια διαρροή, καθώς παράλληλα η βελτίωση απόδοσης της μπαταρίας συνεχίζεται. Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου ανταποκρίνονται στη ζήτηση της αγοράς με ποικιλία σχεδίων (σπειροειδή, κυλίνδρους, επίπεδες πλάκες κλπ.) από 0,1 Ah μέχρι και 160 Ah. Διάφορες εφαρμογές που χρησιμοποιούν τέτοιες μπαταρίες είναι τα καταναλωτικά και ηλεκτρονικά προϊόντα όπως κινητά τηλέφωνα, φορητούς υπολογιστές κ.ά. καθώς και σε στρατιωτικές ηλεκτρονικές εφαρμογές συμπεριλαμβανομένων ραδιόφωνα, ανιχνευτές ναρκών, κυάλια ανίχνευσης θερμότητας. Σε αναμενόμενες εφαρμογές περιλαμβάνουν αεροσκάφη, διαστημόπλοια, δορυφόρους και ηλεκτρικά ή υβριδικά οχήματα. Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μπαταριών ιόντων λιθίου σε σχέση με άλλους συνοψίζονται στον πίνακα παρακάτω. Η υψηλή ειδική ενέργεια (~150 Wh/Kg) και η πυκνότητα ενέργειας (~400 Wh/L) των εμπορικών προϊόντων τις καθιστά ελκυστικές για το βάρος τους ή τον όγκο για ευαίσθητες εφαρμογές. Οι μπαταρίες Li-ion προσφέρουν χαμηλό ποσοστό αυτοεκφόρτισης της τάξης των 2% έως 8% ανά μήνα, μπορούν να προσφέρουν έναν υψηλό ρυθμό χωρητικότητας, έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής μεγαλύτερη των 1000 κύκλων και ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασίας λειτουργίας (στην φόρτιση από -20 οc έως 60 οc και στην εκφόρτιση από -40 οc έως 65οC) που επιτρέπει τη χρήση τους σε μια ευρεία ποικιλία εφαρμογών με ένα ευρύ φάσμα μεγεθών και σχημάτων. Τα μονά στοιχεία συνήθως λειτουργούν στη ζώνη των 2,5 4,2 Volt, περίπου τριπλάσιο μέγεθος από το στοιχείο του νικελίου-καδμίου (NiCd) και ως εκ τούτου απαιτούν λιγότερα στοιχεία για μια μπαταρία από μια συγκεκριμένη τάση. Ένα μειονέκτημα των μπαταριών Li-ion είναι ότι υποβαθμίζονται όταν εκφορτίζονται κάτω από 2 Volt και μπορεί να σκάσουν όταν υπερφορτίζονται διότι δεν έχουν κάποιο χημικό μηχανισμό που να διαχειρίζεται την υπερφόρτιση. Ένα άλλο μειονέκτημα είναι ότι χάνουν μόνιμα την χωρητικότητά τους σε υψηλές θερμοκρασίες (65οC) αν και σε χαμηλότερο ρυθμό από ότι αυτές των NiCd.

38 36 Πίνακας 2.10 Πλεονεκτήματα και μειονέκτημα μπαταριών ιόντων λιθίου Πίνακας 2.11 Γενικά χαρακτηριστικά της απόδοσης μπαταριών ιόντων λιθίου

39 37 Τα γενικά χαρακτηριστικά της απόδοσης μπαταριών ιόντων λιθίου που περιγράφονται στο παρακάτω πίνακα, έχουν υψηλή τάση, συνήθως λειτουργούν στην περιοχή από 2,5 έως 4,2 Volt, τριπλάσιο περίπου από αυτή της νικελίου-καδμίου. Απαιτούνται επίσης λιγότερα στοιχεία για μια μπαταρία συγκεκριμένης τάσης σε σύγκριση με μια μπαταρία άλλου τύπου. Ακόμη, προσφέρουν υψηλή ειδική ενέργεια (πάνω από 150 Wh/kg) και πυκνότητα ενέργειας (πάνω από 400 Wh/L). Με πολλαπλές πλάκες στις μπαταρίες Li-ion προσφέρουν επίσης πενταπλάσια χωρητικότητας (5C) σε συνεχή λειτουργία ή εικοσιπενταπλάσια (25C) χωρητικότητα σε λειτουργία παλμού της μπαταρίας. Επίσης, προσφέρουν υψηλή πυκνότητα ισχύος και χαμηλό ποσοστό αυτοεκφόρτισης, αρκετά χρόνια ζωής χωρίς φαινόμενο μνήμης και ένα ευρύ φάσμα λειτουργίας θερμοκρασιών. Μπορούν να φορτιστούν από -20 έως τους 60οC και να εκφορτιστούν από τους -40 έως 65 οc.

40 38

41 39 Κεφάλαιο 3 Μέθοδοι φόρτισης μπαταριών μικροελεγκτή [2], [5], [6], [7] NiCd και NiMH βασιζόμενες σε 3.1Εισαγωγή Στο Κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται οι πιο γνωστές μέθοδοι επαναφόρτισης μπαταριών NiCd και NiMH, οι οποίες είναι δυνατόν να υλοποιηθούν στην πράξη χρησιμοποιώντας μια αναπτυξιακή πλακέτα η οποία φέρει έναν προγραμματιζόμενο μικροελεγκτή τη δομή του οποίου θα μελετηθεί διεξοδικά στο επόμενο κεφάλαιο. Όπως θα γίνει εμφανές και στις ενότητες που ακολουθούν του παρόντος κεφαλαίου, οι δύο τύποι μπαταριών (NiCd και NiMH) έχουν παρόμοιους τρόπους επαναφόρτισης με αποτέλεσμα αφενώς να μπορούν να μελετηθούν ταυτόχρονα και αφετέρου η υλοποίηση των μεθόδων επαναφόρτισης των μπαταριών του ενός τύπου να οδηγεί με μικρές αλλαγές και τροποποιήσεις του πηγαίου κώδικα του μικροελεγκτή σε ένα σύστημα επαναφόρτισης μπαταριών του άλλου τύπου. Προφανώς, ο σχεδιαστής θα πρέπει να έχει λάβει υπόψιν του τη συγγένεια των δύο τύπων μπαταριών ώστε να εκμεταλλευθεί και να επαναχρησιμοποιήσει τον κώδικά του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Στην παρούσα εργασία, όπως παρουσιάζεται και στο Κεφάλαιο 5, αναπτύχθηκε το λογισμικό που απαιτείται για την υλοποίηση ενός φορτιστή μπαταριών τεχνολογίας NiMH, αλλά λήφθηκαν υπόψιν όλα τα δεδομένα της προηγούμενης παραγράφου έτσι ώστε ο κώδικας να είναι αρκούντως παραμετροποιήσιμος και επεκτάσιμος σε βαθμό τέτοιο που να επιτρέπει την επαναχρησιμοποίησή του σε έναν φορτιστή μπαταριών NiCd. 3.2Σύντομη επισκόπηση των μπαταριών NiCd και NiMH [2] Οι μπαταρίες Νικελίου-καδμίου (NiCd) μπορούν να επαναφορτιστούν πολλές φορές και έχουν σχετικά σταθερό δυναμικό κατά την διάρκεια εκφόρτισης. Είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές τόσο ηλεκτρικά όσο και από άποψη κατασκευής, έχουν καλά χαρακτηριστικά απόδοσης σε συνθήκες λειτουργίας σε χαμηλές θερμοκρασίες, και αποτελούν μια οικονομική λύση ανάγοντας το κόστος σε ανά ώρα χρήσης. Επίσης, οι μπαταρίες NiCd, όταν χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις κατασκευαστικές προδιαγραφές αποτελούν μια ιδιαίτερα αξιόπιστη επιλογή. Πίνακας 3.1 Σύγκριση μεταξύ των τεχνολογιών μπαταριών NiMH και NiCd

42 40 Απ' την άλλη πλευρά η μπαταρία νικελίου-υδριδίου μετάλλου (NiMH) χρησιμοποιείται εντατικά σε high-end φορητά ηλεκτρονικά προϊόντα, όπως κινητά τηλέφωνα και φορητούς υπολογιστές. Οι NiMH μπαταρίες είναι παρόμοιες με τις μπαταρίες NiCd, αλλά χρησιμοποιούν ένα απορροφητή υδρογόνου αντί του ηλεκτροδίου με βάση το κάδμιο αρνητικό ηλεκτρόδιο. Με αυτή την τροποποίηση οι μπαταρίες NiMH αυξάνουν την αποδοτικότητα τους σε σύγκριση με τις μπαταρίες NiCd και αποφεύγονται και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την τοξικότητα του καδμίου. Στον πίνακα 3.1 παρουσιάζεται εν συντομία μία σύγκριση μεταξύ των δύο τεχνολογιών. 3.3Συστήματα φόρτισης μπαταριών Η διάρκεια ζωής των επαναφορτιζόμενων μπαταριών εξαρτάται κυρίως από το ρυθμό εκφόρτισης, το βάθος της εκφόρτισης, τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος κατά τη λειτουργία των μπαταριών, αλλά και από τη μέθοδο φόρτισης. Η εταιρεία κατασκευής των μπαταριών καθορίζει τα τρία πρώτα χαρακτηριστικά, αλλά αν χρησιμοποιείται μια λανθασμένη φόρτιση τότε όσο καλά και αν είναι σχεδιασμένη η μπαταρία και όσο καλά χαρακτηριστικά και αν έχει, τότε σε μικρό χρονικό διάστημα χρήσης (εκφορτίσεις και επαναφορτίσεις) τα χαρακτηριστικά της μπαταρίας αλλοιώνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό Συστήματα φόρτισης μπαταριών NiCd [2] Οι μπαταρίες NiCd συνήθως φορτίζονται με σταθερό ρεύμα. Οι περισσότεροι φορτιστές σταθερού ρεύματος χωρίς ηλεκτρονικό έλεγχο, φορτίζουν παρέχοντας ρεύμα μικρότερο ή ίσο από την τιμή C/3, όπου C είναι η χωρητικότητα της υπό φόρτιση μπαταρίας. Όμως η φόρτιση η οποία ελέγχεται με κάποιο έξυπνο τρόπο ο οποίος υλοποιείται ως πρόγραμμα στον μικροελεγκτή της συσκευής, αφενώς εξασφαλίζει πιο ασφαλή φόρτιση και αφετέρου δίνει τη δυνατότητα για ταχύτερη φόρτιση με ρυθμό ίσο μέχρι και 2C. Οι έλεγχοι που μπορούν να γίνονται κατά τη φόρτιση έχουν να κάνουν με τη θερμοκρασία ή/και τη μεταβολή της θερμοκρασίας επί της μπαταρίας και τη τάση ή/και τη μεταβολή της τάσης επί της μπαταρίας. Τυπική φόρτιση: Η φόρτιση με ρυθμούς της τάξεως του C/10 ή και χαμηλότερους εξασφαλίζει πως περίπου σε 15 ώρες μια μπαταρία θα έχει φορτιστεί πλήρως. Επίσης, σημειώνεται πως δεδομένου ότι είναι ανεκτή μία μικρή υπερφόρτιση στη μπαταρία από το φορτιστή, δεν είναι απαραίτητος κάποιος έλεγχος σε κάποια από τις παραμέτρους της μπαταρίας ώστε να τερματιστεί έγκαιρα η φόρτιση. Προφανώς, το κύριο μειονέκτημα της μεθόδου αυτής είναι ο πολύ μεγάλος χρόνος φόρτισης, ενώ το κύριο πλεονέκτημα είναι η απλότητα του αλγορίθμου φόρτισης ο οποίος απαιτεί πολύ χαμηλής πολυπλοκότητας υπολογισμούς στην πλευρά του μικροελεγκτή. Ελεγχόμενος χρόνος φόρτισης: Σε αυτή τη μέθοδο φόρτισης ο χρόνος φόρτισης είναι ελεγχόμενος και εξαρτάται από το επίπεδο φόρτισης της μπαταρίας πριν από την εκκίνηση της λειτουργίας του φορτιστή. Το δύσκολο σε αυτό τον τρόπο φόρτισης είναι να γνωρίζει κανείς πριν την φόρτιση, το επίπεδο φόρτισης της μπαταρίας δεδομένου ότι αυτό δεν είναι εύκολα μετρήσιμο. Αν κάποιος, έχει τη δυνατότητα να κάνει αυτή τη μέτρηση, τότε ο χρήστης του φορτιστή θα πρέπει να εισάγει το χρονικό διάστημα που θέλει να διαρκέσει η φόρτιση και ο φορτιστής με κάποια μέθοδο αντίστροφης μέτρησης τροφοδοτεί τη μπαταρία με σταθερό ρεύμα ίσο με C/K έως ότου να φτάσει η χρονομέτρηση στη λήξη της. Υπολογισμός της κλίσης ΔΤ/Δt: Όταν η μπαταρία φτάνει σε ένα επίπεδο πλήρους φόρτισης τότε παρατηρείται στα άκρα της μπαταρίας μια έντονη αύξηση της θερμοκρασίας, οπότε έχοντας κάποιος έναν μικροελεγκτή εφοδιασμένο με κάποιο θερμόμετρο συνδεδεμένο με ένα ADC, μπορεί

43 41 να μετρήσει προσσεγγιστικά την τιμή ΔΤ/Δt και να ανιχνεύσει το σημείο εκείνο όπου η συνάρτηση της θερμοκρασίας αυξάνει απότομα. Η μέθοδος αυτή είναι ευαίσθητη αρκετά ως προς τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, και έτσι υπάρχει ο κίνδυνος να γίνουν λανθασμένες μετρήσεις στην περίπτωση όπου η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι αρκετά χαμηλή και άρα η μπαταρία κατά τη φόρτιση δεν αυξάνει τη θερμοκρασία της γρήγορα. Ελεγχόμενη τάση φόρτισης: Όταν επιτυγχάνεται η πλήρης φόρτιση, τότε η μπαταρία σταματάει να δέχεται ρεύμα φόρτισης και έτσι ξεκινά να μετατρέπει το ρεύμα σε θερμότητα, και έτσι η θερμοκρασία της συσκευασίας της μπαταρίας αυξάνει, και η συνάρτηση της τάση φόρτισης κάνει ένα εμφανές γόνατο όταν ο ρυθμός φόρτισης είναι μεγαλύτερος από C/3. Στο Σχήμα 3.1 παρουσιάζεται γραφικά η αύξηση της θερμοκρασίας και η μεταβολή της τάσης για ρυθμούς φόρτισης C/3 και C/10. Στην πρώτη περίπτωση, είναι εμφανές το γόνατο της τάσης φόρτισης όταν έχει επιτευχθεί 100% φόρτιση της μπαταρίας. Φόρτιση με πολύ μικρό ρεύμα: Αυτή η μέθοδος βασίζεται στην τροφοδότηση της υπό φόρτιση μπαταρίας με ένα πάρα πολύ μικρό ρεύμα που αναλογεί σε ρυθμό φόρτισης που κυμαίνεται από C/200 έως C/20 ανάλογα με την συσκευασία της μπαταρίας που έχει επιλέξει ο κατασκευαστής. Αυτή η μέθοδος εφαρμόζεται είτε όταν η μπαταρία είναι μόνιμα συνδεδεμένη στον φορτιστή είτε για να συμπληρωθεί η φόρτιση όταν έχει προηγηθεί κάποιο στάδιο φόρτισης με κάποια άλλη μέθοδο ταχύτερης φόρτισης. Σχήμα 3.1 Τυπικές τιμές θερμοκρασίας και τάσης φόρτισης κατά τη διάρκεια φόρτισης μιας μπαταρίας NiCd Συστήματα φόρτισης μπαταριών NiMH [2] Οι μπαταρίες NiMH φορτίζονται με τεχνικές οι οποίες είναι παρόμοιες με τις τεχνικές που αναφέρθηκαν νωρίτερα. Η διαφορά μεταξύ των δύο τύπων μπαταριών ως προς τις τεχνικές φόρτισης έγκειται στο γεγονός ότι οι NiMH μπαταρίες είναι αρκετά πιο ευαίσθητες στην υπερφόρτιση και άρα οι φορτιστές που προορίζονται για χρήση με NiMH μπαταρίες θα πρέπει να είναι αρκετά πιο αυστηροί στους σχετικούς ελέγχους ώστε να αποφεύγονται τα χρονικά διαστήματα που η μπαταρία εκτίθεται σε υπερφόρτιση. Ελεγχόμενος χρόνος φόρτισης: Σε αυτή τη μέθοδο φόρτισης ο χρόνος φόρτισης είναι ελεγχόμενος

44 42 και εξαρτάται από το επίπεδο φόρτισης της μπαταρίας πριν από την εκκίνηση της λειτουργίας του φορτιστή. Το δύσκολο σε αυτό τον τρόπο φόρτισης είναι να γνωρίζει κανείς πριν την φόρτιση, το επίπεδο φόρτισης της μπαταρίας δεδομένου ότι αυτό δεν είναι εύκολα μετρήσιμο. Αν κάποιος, έχει τη δυνατότητα να κάνει αυτή τη μέτρηση, τότε ο χρήστης του φορτιστή θα πρέπει να εισάγει το χρονικό διάστημα που θέλει να διαρκέσει η φόρτιση και ο φορτιστής με κάποια μέθοδο αντίστροφης μέτρησης τροφοδοτεί τη μπαταρία με σταθερό ρεύμα ίσο με C/K έως ότου να φτάσει η χρονομέτρηση στη λήξη της. Ανίχνευση απόλυτης θερμοκρασίας: Αυτή η μέθοδος για να υλοποιηθεί με κάποιον μικροελεγκτή απαιτείται από το σύστημα να είναι εφοδιασμένο με κατάλληλο αισθητήρα θερμοκρασίας. Η φόρτιση σταματάει ακριβώς τη χρονική στιγμή εκείνη κατά την οποία η θερμοκρασία θα φτάσει μια συγκεκριμένη τιμή η οποία καθορίζεται από τον κατασκευαστή της μπαταρίας. Αυτή η μέθοδος έχει το σοβαρό μειονέκτημα της ευαισθησίας λόγω της θερμοκρασίας περιβάλλοντος αλλά και το μειονέκτημα ότι πρέπει να ανιχνεύσει μια απόλυτη τιμή, που σημαίνει πως αν η θερμοκρασία της μπαταρίας δεν πάει ακριβώς σε αυτή την προκαθορισμένη τιμή αλλά κινείται γύρω από αυτή την τιμή τότε πάλι υπάρχει ο κίνδυνος της υπερφόρτισης. Υπολογισμός της κλίσης ΔΤ/Δt: Όταν η μπαταρία φτάνει σε ένα επίπεδο πλήρους φόρτισης τότε παρατηρείται στα άκρα της μπαταρίας μια έντονη αύξηση της θερμοκρασίας, οπότε έχοντας κάποιος έναν μικροελεγκτή εφοδιασμένο με κάποιο θερμόμετρο συνδεδεμένο με ένα ADC, μπορεί να μετρήσει προσσεγγιστικά την τιμή ΔΤ/Δt και να ανιχνεύσει το σημείο εκείνο όπου η συνάρτηση της θερμοκρασίας αυξάνει απότομα. Η μέθοδος αυτή είναι ευαίσθητη αρκετά ως προς τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, και έτσι υπάρχει ο κίνδυνος να γίνουν λανθασμένες μετρήσεις στην περίπτωση όπου η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι αρκετά χαμηλή και άρα η μπαταρία κατά τη φόρτιση δεν αυξάνει τη θερμοκρασία της γρήγορα. Ελεγχόμενη τάση φόρτισης: Αυτή η μέθοδος αλγοριθμικά συναντάται και στις μπαταρίες NiCd, στην περίπτωση όμως των μπαταριών NiMH, το γόνατο της τάσης φόρτισης δεν είναι τόσο εμφανές ή δεν είναι καθόλου εμφανές όταν έχουμε ρυθμούς φόρτισης της τάξεως του C/10, όπως φαίνεται και στο Σχήμα 3.2. Εν τέλει, παρόλο που στις μπαταρίες τύπου NiCd ο αλγόριθμος αυτός χρησιμοποιείται εντατικά, στις μπαταρίες NiMH αποφεύγεται και εναλλακτικά αυτού χρησιμοποιείται ο αλγόριθμος υπολογισμού και ανίχνευσης του γεγονότος dv/dt = 0. Σχήμα 3.2 Τυπικές τιμές θερμοκρασίας και τάσης φόρτισης κατά τη διάρκεια φόρτισης μιας μπαταρίας NiΜΗ Υπολογισμός της κλίσης ΔV/Δt: Όπως αναφέρθηκε και στην προηγούμενη παράγραφο, αντί να ανιχνευθεί μια ακριβής τιμή της τάσης φόρτισης V, είναι πιο ασφαλές στην περίπτωση των

45 43 μπαταριών NiMH να αναζητηθεί η χρονική στιγμή εκείνη κατά την οποία η κλίση ΔV/Δt γίνεται ίση με το μηδέν (ή προσεγγιστικά περίπου ίση με το μηδέν). Τότε, ο φορτιστής μπορεί να διακόψει τη φόρτιση και ενδεχομένως να συνεχίσει να φορτίζει την μπαταρία με κάποια μέθοδο χαμηλού ρεύματος και χαμηλού ρυθμού φόρτισης έως ότου η μπαταρία φορτιστεί 100%. Σε αυτή τη μέθοδο, ο μικροελεγκτής του συστήματος απαιτείται να είναι εφοδιασμένος με έναν AD μετατροπέα ο οποίος χρησιμοποιείται ως βολτόμετρο Συστήματα φόρτισης μπαταριών Ιόντων Λιθίου (Lithium-Ion Li-Ion) [5] Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου έχουν τον υψηλότερο λόγο ενέργειας προς βάρος μπαταρίας και τον υψηλότερο λόγο ενέργειας προς μέγεθος σε σύγκριση με όλες τις άλλες μοντέρνες επαναφορτιζόμενες μπαταρίες. Επίσης είναι το ταχύτερα διαδιδόμενο σύστημα επαναφορτιζόμενων μπαταριών στην αγορά, με εφαρμογές που έχουν να αφορούν στην αγορά των φορητών υπολογιστών, των κινητών τηλεφωνων κλπ. Συγκρινόμενη με τις παραδοσιακές επαναφορτιζόμενες μπαταρίες, οι Li-Ion μπαταρίες έχουν ιδιαίτερα χαμηλή εσωτερική αντίσταση, υψηλό κύκλο ζωής, γρήγορο χρόνο φόρτισης, χαμηλό ρυθμό αυτοεκφόρτισης και χαμηλή τοξικότητα. Στην πράξη, υπάρχει μόνο ένας τρόπος να φορτιστεί μια μπαταρία ιόντων λιθίου. Συνήθως, οι κατασκευαστές φροντίζουν έτσι ώστε να δίνουν μαζί με το προϊόν και πολύ αυστηρούς κανόνες φόρτισης. Κατ' επέκτασιν λοιπόν και οι σχεδιαστές φορτιστών για Li-Ion μπαταρίες θα πρέπει να τηρούν κατά γράμμα αυτούς τους κανόνες. Οι μπαταρίες Li-Ion φορτίζονται χρησιμοποιώντας μία σταθερή τάση, σε συνδυασμό με έναν περιοριστή ρεύματος έτσι ώστε να αποφεύγεται η υπερθέρμανση κατά τη διάρκεια της αρχικού σταδίου της διαδικασίας φόρτισης. Η φόρτιση τερματίζεται όταν η τιμή του ρεύματος φόρτισης πέφτει κάτω από ένα όριο το οποίο θέτει κάθε φορά ο εκάστοτε κατασκευαστής. Σημειώνεται πως η υπερφόρτιση μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή της μπαταρίας και γι αυτό θα πρέπει να λαμβάνουν χώρα ειδικοί έλεγχοι έτσι ώστε να ανιχνεύεται η πλήρης φόρτιση της μπαταρίας και να τερματίζεται έγκαιρα. Σημειώνεται πως ο στατικός ηλεκτρισμός ή ένας χαλασμένος φορτιστής μπορούν να καταστρέψουν το κύκλωμα προστασίας της μπαταρίας και να τεθούν οι διακόπτες στερεής κατάστασης σε ένα μόνιμο ON. Αυτό μπορεί να συμβεί χωρίς εν αγνοία του χρήστη. Μια μπαταρία χωρίς κύκλωμα προστασίας μπορεί να φαίνεται πως συμπεριφέρεται φυσιολογικά αλλά δεν παρέχει καμία προστασία κατά αυτής της κακής χρήσης της μπαταρίας. Θα πρέπει να σημειωθεί πως οι τυπικές μπαταρίες Li-Ion, δεν μπορούν και δεν πρέπει να φορτίζονται σε θερμοκρασίες χαμηλότερες των 0 oc. Αν φορτιστούν σε χαμηλές θερμοκρασίες, προκαλούνται χημικές αντιδράσεις στο εσωτερικό των κελιών της μπαταρίας οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν μόνιμες καταστροφές και να καταστήσουν τη χρήση της μπαταρίας επικίνδυνη. Σημειώνεται επίσης πως οι μπαταρίες Li-Ion θα πρέπει να προστατεύονται από συγκρούσεις και από υψηλούς ρυθμούς φόρτισης καθώς και αυτοί οι δύο παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν βλάβες σε αυτόν τον τύπο επαναφορτιζόμενης μπαταρίας. Υπάρχουν δύο στάδια φόρτισης των μπαταριών ιόντων λιθίου: 1. Στάδιο σταθερού ρεύματος. Η φόρτιση μιας μπαταρίας ιόντων λιθίου ξεκινά με την

46 44 εφαρμογή ενός σταθερού ρεύματος στη μπαταρία. Το μέγεθος του ρεύματος εξαρτάται από την εκάστοτε μπαταρία και καθορίζεται ως προδιαγραφή από τον κατασκευαστή και γι' αυτό ο σχεδιαστής θα πρέπει να φροντίζει έτσι ώστε το λογισμικό του να είναι καλά παραμετροποιημένο ώστε να μπορεί ο ίδιος φορτιστής να φορτίσει μπαταρίες ιόντων λιθίου από διαφορετικούς κατασκευαστές. Αυτό το στάδιο φόρτισης ολοκληρώνεται όταν η τάση της μπαταρίας φτάσει στο κατώφλι το οποίο επίσης δίνει ο κατασκευαστής της μπαταρίας. 2. Στάδιο σταθερής τάσης. Αφού η μπαταρία πιάσει το κατώφλι τάσης στο πρώτο στάδιο φόρτισης, πλέον ο φορτιστής τροφοδοτεί την μπαταρία με σταθερή τάση (ενώ το ρεύμα πλέον μεταβάλλεται). Αυτό το στάδιο φόρτισης ολοκληρώνεται μόλις το ρεύμα φόρτισης πέσει κάτω από ένα κατώφλι το οποίο καθορίζεται από τον εκάστοτε κατασκευαστή. Το Σχήμα 3.3 δείχνει γραφικά την χρονική εξέλιξη της τάσης και του ρεύματος μιας μπαταρίας ιόντων λιθίου κατά τη διάρκεια φόρτισης. Σχήμα 3.3 Γραφική απεικόνιση της χρονικής εξέλιξης της τάσης και του ρεύματος μιας μπαταρίας ιόντων λιθίου κατά τη διάρκεια φόρτισης

47 45 Κεφάλαιο 4 Ο μικροελεγκτής ADuC7026 και το αναπτυξιακό Olimex ADuC-P7026 [3], [4] 4.1Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται ο μικροελεγκτής ADuC7026 ο οποίος εμπεριέχεται στην αναπτυξιακή πλακέτα Olimex ADuC-P7026 γύρω από την οποία στήνεται ο φορτιστής μπαταριών που πρέπει να αναπτυχθεί στα πλαίσια της παρούσας εργασίας. Στην Ενότητα 4.2 παρουσιάζεται η εσωτερική δομή του μικροελεγκτή ώστε να μπορέσει ο αναγνώστης να κατανοήσει πλήρως τη δομή του μικροελεγκτή και εν συνεχεία να μπορέσει να κατανοήσει πως αυτή η δομή μπορεί να χρησιμοποιηθεί έτσι ώστε να σχεδιαστεί ένας φορτιστής μπαταριών. Εν συνεχεία στην Ενότητα 4.3 παρουσιάζεται αναλυτικά η δομή της αναπτυξιακής πλακέτας η οποία αφενώς εμπεριέχει τον μικροελεγκτή και αφετέρου εμπεριέχει όλα τα υπόλοιπα αναλογικά και ψηφιακά κυκλώματα τα οποία επιτρέπουν στον μικροελεγκτή να λειτουργήσει και στον σχεδιαστή να σχεδιάσει το σύστημα που επιθυμεί. Τέλος, στην Ενότητα 4.4 παρουσιάζεται το περιβάλλον KEIL uvision 4, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στο σχεδιαστή να αναπτύξει κώδικα C και Assembly και να προσομοιώσει την εκτέλεση αυτού. 4.2Ο μικροελεγκτής ADuC7026 [3] Στο Σχήμα 4.1 φαίνεται το ολοκληρωμένο κύκλωμα του μικροελεγκτή το οποίο και είναι κολλημένο στην αναπτυξιακή πλακέτα της Olimex και όπως μπορεί κανείς να το προμηθευτεί στο εμπόριο ως μονάδα. Σχήμα 4.1 Το ολοκληρωμένο κύκλωμα του μικροελεγκτή Στο Σχήμα 4.2 παρουσιάζεται το block διάγραμμα του μικροελεγκτή το οποίο παρουσιάζει σχηματικά τη δομή του μικροελεγκτή και τα υποσυστήματα που αυτός εμπεριέχει. Το block διάγραμμα αυτό είναι το βασικό εργαλείο σύμφωνα με το οποίο αποφασίζει ο σχεδιαστής ποια υποσυστήματα του μικροελεγκτή θα χρησιμοποιήσει έτσι ώστε να υλοποιήσει την λογική που αυτός επιθυμεί.

48 46 Σχήμα 4.2 Το block διάγραμμα του μικροελεγκτή Τα βασικά υποσυστήματα τα οποία εμπεριέχονται στο σύστημα του μικροελεγκτή είναι: 1. Ο επεξεργαστής ARM7, ο οποίος αποτελεί την καρδιά του μικροελεγκτή και γύρω από τον οποίο στήνονται όλα τα υπόλοιπα υποσυστήματα. 2. Οι μνήμες RAM και FLASH στις οποίες αποθηκεύονται τα δεδομένα των προγραμμάτων και τα προγράμματα αντίστοιχα. 3. Το PLL και ο εσωτερικός ταλαντωτής του μικροελεγκτή τα οποία είναι υπεύθυνα ώστε να δημιουργούν τα απαραίτητα ρολόγια λειτουργίας των υπόλοιπων σύγχρονων αναλογικών και ψηφιακών κυκλωμάτων του μικροελεγκτή. 4. Το υποσύστημα με το όνομα JTAG το οποίο παίζει πολύ βασικό ρόλο στον προγραμματισμό και την αποσφαλμάτωση του μικροελεγκτή με το πρόγραμμα το οποίο ο μηχανικός αναπτύσει. 5. Τα υποσυστήματα σειριακής επικοινωνίας (UART, SPI, I2C) τα οποία χρησιμοποιούνται έτσι ώστε να επικοινωνεί όταν χρειάζεται ο μικροελεγκτής με άλλα ψηφιακά κυκλώματα τα οποία έχουν και αυτά δυνατότητες σειριακής επικοινωνίας. 6. Τους Timers οι οποίοι χρησιμοποιούνται έτσι ώστε να μπορεί ο σχεδιαστής να δίνει στα προγράμματά του τη δυνατότητα να έχει αίσθηση του χρόνου έχοντας χρονομέτρηση ή αντίστροφη μέτρηση. 7. Μια σειρά από AD converters οι οποίοι χρησιμοποιούνται έτσι ώστε να μπορεί ο μικροελεγκτής να παίρνει/λαμβάνει/συλλέγει δεδομένα από κυκλώματα τα οποία δίνουν αναλογικές εξόδους. 8. Μια σειρά από DA converters οι οποίοι χρησιμοποιούνται έτσι ώστε να μπορεί ο μικροελεγκτής να τροφοδοτεί με δεδομένα κυκλώματα τα οποία δέχονται ως είσοδο αναλογικε εισόδους.

49 47 9. Τα pins εισόδου/εξόδου (GPIO) του μικροελεγκτή τα οποία μεταφέρουν ως σήματα τις εισόδους και τις εξόδους των διαφόρων υποσυστημάτων από το εσωτερικό του μικροελεγκτή στο εξωτερικό της συσκευασίας έτσι ώστε να χρησιμοποιηθούν και να συνδεθούν με άλλα κυκλώματα. Στο Σχήμα 4.3 παρουσιάζεται ένα ακόμα block διάγραμμα του μικροελεγκτή, το οποίο όμως είναι πιο λεπτομερές σε σχέση με το block διάγραμμα του Σχήματος 4.2. Σε αυτό το block διάγραμμα παρουσιάζονται με μεγάλη λεπτομέρεια οι διασυνδέσεις των επιμέρους υποσυστημάτων στο εσωτερικό του μικροελεγκτή ενώ φαίνονται και όλα τα pins εισόδου/εξόδου του ολοκληρωμένου κυκλώματος που παρουσιάστηκε στο Σχήμα 4.1. Σχήμα 4.3 Λεπτομερές block διάγραμμα του μικροελεγκτή

50 48 4.3Η αναπτυξιακή πλακέτα Olimex ADuC-P7026 [4] Στο Σχήμα 4.4 φαίνεται η αναπτυξιακή πλακέτα Olimex ADuC-P7026, η οποία χρησιμοποιείται στην παρούσα εργασία ως αναφορά, έτσι ώστε να αναπτυχθεί ένας φορτιστής επαναφορτιζόμενων μπαταριών NiCd και NiMH. Σχήμα 4.4 Η αναπτυξιακή πλακέτα Olimex ADuC-P7026 Καρδιά της πλακέτας αποτελεί ο μικροελεγκτής ενώ η πλακέτα παρέχει: 1. Το απαραίτητο JTAG interface με το οποίο επικοινωνεί με το JTAG υποσύστημα του μικροελεγκτή έτσι ώστε να είναι εφικτός ο προγραμματισμός του μικροελεγκτή. 2. USB interface έτσι ώστε να μπορεί να επιτευχθεί επικοινωνία με ΗΥ μέσω θύρας USB. 3. Δύο κουμπιά γενικού σκοπού έτσι ώστε να μπορεί ο χειριστής της πλακέτας να εισάγει κάποια λογική είσοδο στον μικροελεγκτή καθώς και κουμπιά για RST κλπ. 4. LEDs τα οποία χειρίζεται (αναβοσβήνει) ο μικροελεγκτής. 5. Ένα κονέκτορα ο οποίος οδηγεί όλα τα σήματα του μικροελεγκτή προς τα έξω. 6. Μια αρκετά μεγάλη περιοχή πρωτοτυποποίησης η οποία δίνει τη δυνατότητα στο σχεδιαστή να προσθέσει επιπλέον λογικά και αναλογικά κυκλώματα γύρω από τον μικροελεγκτή. Στην επόμενη σελίδα, στο Σχήμα 4.5 παρατίθεται το σχηματικό διάγραμμα της αναπτυξιακής πλακέτας το οποίο πρακτικά είναι η βασική πηγή πληροφοριών.

51 49 Σχήμα 4.5 Το σχηματικό διάγραμμα της αναπτυξιακής πλακέτας

52 50 4.4Ανάπτυξη και προσομοίωση λογισμικού με το λογισμικό KEIL uvision 4 Η εταιρεία KEIL προσφέρει δωρεάν μια περιορισμένη έκδοση του λογισμικού uvision4, το οποίο αποτελεί βασικό εργαλείο ανάπτυξης και προσομοίωσης προγραμμάτων μικροελεγκτών οι οποίοι είναι βασισμένοι στις τεχνολογίες και τους επεξεργαστές της ARM. Συνοπτικά το KEIL uvision4 παρέχει στον προγραμματιστή: 1. Δυνατότητα ανάπτυξης προγραμμάτων C και Assembly. 2. Αρχεία αρχικοποίησης για τους γνωστότερους μικροελεγκτές. 3. Μοντέλα από τους γνωστότερους μικροελεγκτές. 4. Προσομοίωση των περιφερειακών των μικροελεγκτών έτσι ώστε να μπορεί ο προγραμματιστής να κάνει debugging στον κώδικά του πριν ακόμα κατεβάσει τον κώδικά του στον μικροελεγκτή. Στο Σχήμα 4.6 παρουσιάζεται το προγραμματιστικό περιβάλλον του KEIL uvision4. Σχήμα 4.6 Tο προγραμματιστικό περιβάλλον του KEIL uvision4

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Φορτιστή Μπαταριών Ιόντων Λιθίου

Σχεδίαση Φορτιστή Μπαταριών Ιόντων Λιθίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Σχεδίαση Φορτιστή Μπαταριών Ιόντων Λιθίου ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αναδρομή, σημερινή τεχνολογία και προοπτική της μπαταρίας.

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αναδρομή, σημερινή τεχνολογία και προοπτική της μπαταρίας. ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αναδρομή, σημερινή τεχνολογία και προοπτική της μπαταρίας. Επιβλέπων καθηγητής : Δρ. Νικόλαος Κορνήλιος Σπουδαστής : Τσοπουρίδης Ανέστης 2011-2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μπαταρία

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών Εισαγωγή 1 1 Εισαγωγή Βατάλης Αργύρης 1.1 Ο κόσμος των υλικών Tα υλικά αποτελούν μέρος της βάσης όλων των τεχνολογικών εξελίξεων. Όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες και το επίπεδο ζωής επηρεάζονται σε μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Μπαταρία η γνωστή μας άγνωστη

Μπαταρία η γνωστή μας άγνωστη Μπαταρία η γνωστή μας άγνωστη Ένα από τα βασικά εξαρτήματα σε ένα αυτοκίνητο είναι η μπαταρία. Ίσως θα έλεγα και το σπουδαιότερο αφού χωρίς αυτήν δεν μπορεί να λειτουργήσει σχεδόν τίποτα. Τι γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Λειτουργίας και Μοντελοποίηση Συσσωρευτών

Ανάλυση Λειτουργίας και Μοντελοποίηση Συσσωρευτών ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Ανάλυση Λειτουργίας και Μοντελοποίηση Συσσωρευτών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ναταλία Η. Ιγγλέζου Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Η ΛΥΣΗ ΣΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ο οίκος Sime, αναλογιζόμενος τα ενεργειακά προβλήματα και τη ζήτηση χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προσφέρει στην αγορά και λέβητες βιομάζας:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Μέτρηση Χωρητικότητας Μπαταρίας Ιόντων Λιθίου με Συνεχή και Διακοπτόμενη Εκφόρτιση και Ανάλυση με Αλυσίδες Marcov

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Μέτρηση Χωρητικότητας Μπαταρίας Ιόντων Λιθίου με Συνεχή και Διακοπτόμενη Εκφόρτιση και Ανάλυση με Αλυσίδες Marcov ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μέτρηση Χωρητικότητας Μπαταρίας Ιόντων Λιθίου

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνομα Ηλιακά Φωτιστικά Δρόμου - Κήπου Σειρά LED. ΝΑΝΟΔΟΜΗ, Ασκληπιού 109, 11472 Αθήνα, Τηλ. 2103629581 email: info@nanodomi.com

Αυτόνομα Ηλιακά Φωτιστικά Δρόμου - Κήπου Σειρά LED. ΝΑΝΟΔΟΜΗ, Ασκληπιού 109, 11472 Αθήνα, Τηλ. 2103629581 email: info@nanodomi.com Αυτόνομα Ηλιακά Φωτιστικά Δρόμου - Κήπου Σειρά LED ΝΑΝΟΔΟΜΗ, Ασκληπιού 109, 11472 Αθήνα, Τηλ. 2103629581 email: info@nanodomi.com Διαμόρφωση ηλιακού φωτιστικού δρόμου Ένα αυτόνομο ηλιακό φωτιστικό αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας Heriot-Watt University Technological Education Institute of Piraeus Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας 3 Δεκεμβρίου 2011, Αθήνα Περίληψη Εισαγωγή Δημιουργία πλέγματος & μοντελοποίηση CFD Διακρίβωση

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες μιας νέας εποχής

Κινητήρες μιας νέας εποχής Κινητήρες μιας νέας εποχής H ABB παρουσιάζει μια νέα γενιά κινητήρων υψηλής απόδοσης βασισμένη στην τεχνολογία σύγχρονης μαγνητικής αντίστασης. Η ΑΒΒ στρέφεται στην τεχνολογία κινητήρων σύγχρονης μαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές

Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές Οι μονάδες ενεργειακής φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων της ΑΒΒ και οι τεχνολογίες ευφυών δικτύων στηρίζουν το όραμα μιας νέας εποχής για τον κλάδο των μετακινήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις ΦωτοβολταΙκών συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας Απευθείας κατανάλωση Εφεδρική λειτουργία Αυτόνομο Σύστημα 10ΚWp, Αίγινα

Διαβάστε περισσότερα

MHOUSE PR1 ΜΠΑΤΑΡΙΑ ΑΝΑΓΚΗΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΠΟΡΤΕΣ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΜΕ ΙΑΚΟΠΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

MHOUSE PR1 ΜΠΑΤΑΡΙΑ ΑΝΑΓΚΗΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΠΟΡΤΕΣ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΜΕ ΙΑΚΟΠΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ DOORADO - Προϊόντα ασφαλείας για το σπίτι, το κατάστηµα και το πάρκινγκ Τηλ: 210 55 51 680 Φαξ: 21 21 21 9038 ιεύθ: Παπαθανασίου 5, 19600 Μάνδρα Αττικής Internet link: www.doorado.biz E-mail: doorado@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠ -ΣΗΜΜΥ-Α. Κλαδάς. IENE: Επιχειρηµατική Συνάντηση «Ενέργεια Β2Β» - Workshop G: Hλεκτρικά και Υβριδικά Αυτοκίνητα

ΕΜΠ -ΣΗΜΜΥ-Α. Κλαδάς. IENE: Επιχειρηµατική Συνάντηση «Ενέργεια Β2Β» - Workshop G: Hλεκτρικά και Υβριδικά Αυτοκίνητα «Τεχνολογικές εξελίξεις συστηµάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας για ηλεκτρικά οχήµατα» Καθηγητής Αντώνιος Γ. Κλαδάς ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ YΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε ΝΕΜ/ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Υ/Σ-ΚΥΤ

ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε ΝΕΜ/ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Υ/Σ-ΚΥΤ ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε ΝΕΜ/ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Υ/Σ-ΚΥΤ Ιούνιος 2007 ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ TD- 88/1 ΕΠΑΝΑΦΟΡΤΙΖΟΜΕΝΟΙ ΣΥΣΣΩΡΕΥΤΕΣ ΝΙΚΕΛΙΟΥ ΚΑ ΜΙΟΥ 110 V DC ΓΙΑ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥΣ 150/20

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη μέτρησης χαρακτηριστικών φόρτισης μπαταρίας ιόντων λιθίου

Διάταξη μέτρησης χαρακτηριστικών φόρτισης μπαταρίας ιόντων λιθίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διάταξη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία χωρίς καλώδιο

Εργασία χωρίς καλώδιο Εργασία χωρίς καλώδιο Back 774 Εργασία χωρίς καλώδιο Επισκόπηση Εξαρτήματα Bosch 11/12 Τεχνολογία, που εντυπωσιάζει οι μπαταρίες ιόντων λιθίου Κανένα φαινόμενο μνήμης: Φόρτιση χωρίς ενδοιασμούς ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση ηλεκτρικού οχήματος με το λογισμικό Matlab/Simulink 1 ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

Προσομοίωση ηλεκτρικού οχήματος με το λογισμικό Matlab/Simulink 1 ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Πριν το 1830 τα οχήματα ήταν ακόμα ατμοκίνητα, καθώς οι νόμοι της ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής και κατά συνέπεια οι ηλεκτρικές μηχανές, δεν είχαν ακόμη

Διαβάστε περισσότερα

Ο 1 1-1,18-1,29 + + 2Η2SO4 -> + 2H2O, 1,98 V 2,4 V. 1,74 V 1,65 V.

Ο 1 1-1,18-1,29 + + 2Η2SO4 -> + 2H2O, 1,98 V 2,4 V. 1,74 V 1,65 V. ΜΠΑΤΑΡΙΑ Η μπαταρία το Ελληνικό όνομα της οποίας είναι Συσσωρευτής ηλεκτρικής ενέργειας, (το όνομα μπαταρία προέρχεται από το Ιταλικό Batteria που σημαίνει συστοιχία και αναφέρεται στην συστοιχία ηλεκτρικών

Διαβάστε περισσότερα

Μια εντελώς ενδεικτική ταξινόμηση που μπορούμε να κάνουμε είναι η εξής (από τον πιο ακατάλληλο τύπο για βαθιές εκφορτίσεις στον πιο κατάλληλο):

Μια εντελώς ενδεικτική ταξινόμηση που μπορούμε να κάνουμε είναι η εξής (από τον πιο ακατάλληλο τύπο για βαθιές εκφορτίσεις στον πιο κατάλληλο): Οδηγός χρήσης Συσσωρευτής 12V. Πρόκειται για ανθεκτικό συσσωρευτή, κατάλληλο και για βαθιές εκφορτίσεις. Είναι κλειστού τύπου, που σημαίνει πως δεν απαιτεί συντήρηση, προσθήκη υγρών κ.λπ. Γενικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Θερμική ενέργεια Q και Ισχύς Ρ Όταν μια αντίσταση R διαρρέεται από ρεύμα Ι για χρόνο t, τότε παράγεται θερμική ενέργεια Q. Για το συνεχές ρεύμα η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ 5.1 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ Α' ΜΕΡΟΣ: Ηλεκτρόλυση του νερού. ΘΕΜΑ: Εύρεση της μάζας οξυγόνου και υδρογόνου που εκλύονται σε ηλεκτρολυτική

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στον Ενεργειακό Σχεδιασμό κάτω από διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες.

Αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στον Ενεργειακό Σχεδιασμό κάτω από διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες. Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το εαρινό εξάμηνο 202-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή 2 3 4 5 6 Έλεγχος της τάσης και της άεργης ισχύος

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοσυσσωρευτές ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Θερμοσυσσωρευτές ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Θερμοσυσσωρευτές Οι θερμοσυσσωρευτές αποτελούν την ιδανική λύση θέρμανσης για πολλά σπίτια. Είναι ιδιαίτερα αποδοτικοί και οικονομικοί. Καθώς αποθηκεύουν θερμότητα με τη φθηνότερη χρέωση, συνήθως κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED.

Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED. Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED. Τα προϊόντα που διαθέτουμε αναπτύσσονται σύμφωνα με τις ανάγκες των πελατών μας και βλέπουμε τους εαυτούς μας ως ηγέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευή Πεδίου Για Την Μέτρηση Ηλεκτρικής Αγωγιμότητας, Υγρασίας και ph Εδάφους

Συσκευή Πεδίου Για Την Μέτρηση Ηλεκτρικής Αγωγιμότητας, Υγρασίας και ph Εδάφους Συσκευή Πεδίου Για Την Μέτρηση Ηλεκτρικής Αγωγιμότητας, Υγρασίας και ph Εδάφους Εγχειρίδιο χρήσης Η παρούσα συσκευή πεδίου είναι ένα σύστημα μέτρησης χαρακτηριστικών εδάφους, όπως η Ηλεκτρική αγωγιμότητα,

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργειας. Ανανεώσιμες Πηγές. Ενέργειας ΔΗΜΟΥΛΑΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Ενέργειας. Ανανεώσιμες Πηγές. Ενέργειας ΔΗΜΟΥΛΑΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ - ΑΝΕΜΟΓΕΝΗΤΡΙΕΣ ΔΗΜΟΥΛΑΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ &

Διαβάστε περισσότερα

Ονομάζεται και οξείδωση Τα μέταλλα τείνουν να επιστρέφουν στη μορφή του οξειδίου Τρεις βασικές μορφές: 1. αλλοίωση μάζας 2. αποφλοίωση 3.

Ονομάζεται και οξείδωση Τα μέταλλα τείνουν να επιστρέφουν στη μορφή του οξειδίου Τρεις βασικές μορφές: 1. αλλοίωση μάζας 2. αποφλοίωση 3. Α. Λόγοι συντήρησης Ονομάζεται και οξείδωση Τα μέταλλα τείνουν να επιστρέφουν στη μορφή του οξειδίου Τρεις βασικές μορφές: 1. αλλοίωση μάζας 2. αποφλοίωση 3. ευλογίαση Είδος διάβρωσης Επιστημονικά ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΗΠΟΥ

ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΗΠΟΥ ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΗΠΟΥ Σε συνεργασία με την OLITER Η NanoDomi σας προσφέρει ολοκληρωμένη σειρά αυτόνομου φωτισμού για δρόμο ή κήπο. Ένα σύστημα ηλιακής ενέργειας για φωτισμό δεν είναι συνδεδεμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 0-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Διακόπτες δικτύων ισχύος 3 4 5 Μηχανικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ) ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ) Οι ηλεκτρικές εφαρµογές του αλουµινίου εκµεταλλεύονται πρώτιστα την πολύ καλή ηλεκτρική αγωγιµότητα (χαµηλή ειδική αντίσταση) του µετάλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι αυτό που προϋποθέτει την ύπαρξη μιας συνεχούς προσανατολισμένης ροής ηλεκτρονίων; Με την επίδραση διαφοράς δυναμικού ασκείται δύναμη στα ελεύθερα ηλεκτρόνια του μεταλλικού

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Χαρακτηριστικά

Γενικά Χαρακτηριστικά Ένα από τα βασικά εξαρτήματα σε ένα σκάφος είναι η μπαταρία ίσως θα έλεγα και το σπουδαιότερο αφού χωρίς αυτήν δεν μπορεί να λειτουργήσει σχεδόν τίποτα. Η πανάκριβη μηχανή μας δεν μπορεί να πάρει μπρος

Διαβάστε περισσότερα

(α) Σχ. 5/30 Σύμβολα πυκνωτή (α) με πολικότητα, (β) χωρίς πολικότητα

(α) Σχ. 5/30 Σύμβολα πυκνωτή (α) με πολικότητα, (β) χωρίς πολικότητα 5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι ( ΠΥΚΝΩΤΕΣ) Πυκνωτές O πυκνωτής είναι ένα ηλεκτρικό εξάρτημα το οποίο έχει την ιδιότητα να απορροφά και να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια και να την απελευθερώνει, σε προκαθορισμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ ΛΙΘΙΟΥ» ΟΝΟΜΑ ΦΟΙΤΗΤΗ: ΑΦΝΟΜΗΛΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Α.Μ.: 3987 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ.

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης

Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης 1 Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης Οι βαλβίδες και οι έδρες των βαλβίδων μερικών κινητήρων είναι περισσότερο επιρρεπείς στη φθορά όταν ένα όχημα οδηγείτε με υγραέριο LPG ή φυσικό αέριο CNG. Αυτό δεν ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

2.7 Χημική αντίδραση

2.7 Χημική αντίδραση 1 2.7 Χημική αντίδραση Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 7-1. Τι ονομάζουμε φαινόμενο στη Φυσική και στη Χημεία; Φαινόμενο είναι η μεταβολή 7-2. Τι ονομάζουμε φυσικά φαινόμενα ή φυσικές μεταβολές; Είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Γ Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΗΛΕΚΤΡΙΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΙΑ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. ) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει ιςς

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Σκοπός Στο τρίτο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια της ηλεκτρικής ενέργειας. 3ο κεφάλαιο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1 2 3.1 Θερμικά αποτελέσματα του ηλεκτρικού ρεύματος Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός Οδηγός Αυτόνομων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων

Γενικός Οδηγός Αυτόνομων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων Γενικός Οδηγός Αυτόνομων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων 1 Copyright 2013-2014 Προστατεύεται από Πνευματικά Δικαιώματα Απαγορεύεται η μερική ή ολική αντιγραφή. - Agreenenergy.gr Πίνακας Περιεχομένων AlphaGreen

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμες RAM. Διάλεξη 12

Μνήμες RAM. Διάλεξη 12 Μνήμες RAM Διάλεξη 12 Δομή της διάλεξης Εισαγωγή Κύτταρα Στατικής Μνήμης Κύτταρα Δυναμικής Μνήμης Αισθητήριοι Ενισχυτές Αποκωδικοποιητές Διευθύνσεων Ασκήσεις 2 Μνήμες RAM Εισαγωγή 3 Μνήμες RAM RAM: μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Σκληρός Δίσκος

Θέμα: Σκληρός Δίσκος Θέμα: Σκληρός Δίσκος Γενικά Ο σκληρός δίσκος είναι ένα μαγνητικό αποθηκευτικό μέσο - συσκευή που χρησιμοποιείται στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, στις ψηφιακές βιντεοκάμερες, στα φορητά MP3 players, στα

Διαβάστε περισσότερα

Fronius IG Plus. Η νέα γενιά συνδεδεμένων με το δίκτυο φωτοβολταϊκών μετατροπέων.

Fronius IG Plus. Η νέα γενιά συνδεδεμένων με το δίκτυο φωτοβολταϊκών μετατροπέων. Fronius IG Plus Η νέα γενιά συνδεδεμένων με το δίκτυο φωτοβολταϊκών μετατροπέων. Μέγιστη απόδοση. Σε όλες τις καιρικές συνθήκες. Ο πρώτος μετατροπέας πολλαπλών λειτουργιών. Αξιόπιστος και με μέγιστη σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

TEAM ENERGY. Με σεβασμό στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Προϊόντα & Υπηρεσίες Ενέργειας TEAM ENERGY. Power Router Solar Battery

TEAM ENERGY. Με σεβασμό στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Προϊόντα & Υπηρεσίες Ενέργειας TEAM ENERGY. Power Router Solar Battery Power Router Solar Battery Ο Nedap Power Router (Ηλιακή μπαταρία) είναι ο προσωπικό σας σταθμός ηλεκτροπαραγωγής για την αυτοκατανάλωση σας. Με την Ηλιακή μπαταρία Power Router, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση δομής και λειτουργίας ηλεκτρικού οχήματος

Ανάλυση δομής και λειτουργίας ηλεκτρικού οχήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Τ. Ε. Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΕΡΙΕΤΤΑ Ι. ΖΟΥΝΤΟΥΡΙΔΟΥ, Εργ. Συνεργάτης Ανάλυση δομής και λειτουργίας ηλεκτρικού οχήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθμιστής ηλιακής φόρτισης και αποφόρτισης. Οδηγίες χρήσεις

Ρυθμιστής ηλιακής φόρτισης και αποφόρτισης. Οδηγίες χρήσεις Ρυθμιστής ηλιακής φόρτισης και αποφόρτισης Οδηγίες χρήσεις Ο ρυθμιστής φόρτισης MPPT-30 είναι ένας αποτελεσματικός ρυθμιστής. -Έχει αποτελεσματική λειτουργία φόρτισης MPPT για να παρακολουθείτε αυτόματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΛΟΤ HD 3S4 ΕΛΟΤ ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 61 Αρχικός έλεγχος 610 Γενικά 610.1 Κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να ελέγχεται μετά την αποπεράτωση της και πριν να τεθεί σε λειτουργία από

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα TEI Πειραιά Sealab Carport 5 Μαρτίου 2015. Αυτόνομο Σύστημα Παροχής Ενέργειας Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων από ΑΠΕ & Συσσωρευτές

Ημερίδα TEI Πειραιά Sealab Carport 5 Μαρτίου 2015. Αυτόνομο Σύστημα Παροχής Ενέργειας Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων από ΑΠΕ & Συσσωρευτές Ημερίδα TEI Πειραιά Sealab Carport 5 Μαρτίου 2015 Αυτόνομο Σύστημα Παροχής Ενέργειας Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων από ΑΠΕ & Συσσωρευτές Γραμμική απεικόνιση συστήματος [ 1 / 2 ] = ΑΠΕ & Η/Ζ Ρυθμιστής φόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ.: 2610 432243, e-mail: info@energy-greece.gr - web: www.energy-greece.com

Τηλ.: 2610 432243, e-mail: info@energy-greece.gr - web: www.energy-greece.com Σχεδίαση, πώληση και εγκατάσταση μονοφασικού συστήματος αυτόνομης ηλεκτροδότησης, από ανανεώσιμες πηγές ονομαστικής ισχύος 7kW (inverter), συνεργαζόμενο και υποβοηθούμενο από Η/Ζ (γεννήτρια). Προς: Υπόψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ως πηγές ενέργειας στα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα ορίζονται οι συσκευές που α- ποθηκεύουν ενέργεια, παρέχουν ενέργεια (εκφορτίζονται) και δέχονται ενέργεια από εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Υψηλές Τάσεις Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. 1 ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. Οι ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου για ζεστό νερό χρήσης, ήταν η αρχική αιτία της επινόησης των εναλλακτών θερμότητας. Στους εναλλάκτες ένα θερμαντικό

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Ενότητα 5: Υπολογισμοί Γραμμών Ε.Η.Ε. βάσει του ΕΛΟΤ HD 384 Σταύρος Καμινάρης Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Συσσωρευτές στα Φωτοβολταϊκά Συστήματα

Συσσωρευτές στα Φωτοβολταϊκά Συστήματα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Διπλωματική Εργασία της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Ερπυσμού. ΕργαστηριακήΆσκηση 4 η

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Ερπυσμού. ΕργαστηριακήΆσκηση 4 η ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Ερπυσμού ΕργαστηριακήΆσκηση 4 η Σκοπός Σκοπός του πειράµατος είναι ο πειραµατικός προσδιορισµός της καµπύλης ερπυσµού, υπό σταθερό εξωτερικό φορτίο και ελεγχοµένη θερµοκρασία εκτέλεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ Ένα από τα πλεονεκτήματα της χρήσης των ηλεκτρικών κινητήρων για την κίνηση οχημάτων είναι η εξοικονόμηση ενέργειας κατά τη διάρκεια της πέδησης (φρεναρίσματος) του οχήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυψέλες καυσίμου με απευθείας τροφοδοσία φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

INNTENSOL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ,ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ

INNTENSOL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ,ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ INNTENSOL 2014 INNTENSOL ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΟΥ 85 & ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 21, ΤΚ: 26441, ΠΑΤΡΑ ΤΗΛ: 2610424680 FAX: 2610426850 website: www.inntensol.gr, email: info@inntensol.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Θεωρητική Μάθημα: Τεχνολογία Αυτοκινήτων Κλάδος: Μηχανολογία Ειδικότητα: Μηχανική Αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά Δίκτυα & Βιομηχανικές Εφαρμογές. Όργανο Ελέγχου και Δοκιμών Φωτοβολταϊκών Συστημάτων

Ενεργειακά Δίκτυα & Βιομηχανικές Εφαρμογές. Όργανο Ελέγχου και Δοκιμών Φωτοβολταϊκών Συστημάτων Όργανο Ελέγχου και Δοκιμών Φωτοβολταϊκών Συστημάτων ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ, ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ V1.1/04/12 1. Οθόνη LCD με φωτισμό. 2. Σύνδεση αισθητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ Σπουδαστές : Μανώλης Καμβύσης, Γιάννης Κυριαζής Επιβλέπων καθηγητής : Περιεχόμενα 1 2 3 4

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής`

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής` ΕΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΕΚ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ Εισηγητής: Γκαβαλιάς Βασίλειος,διπλ μηχανολόγος μηχανικός ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΕΣΟ ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΣΚΟΠΙΟ VANTAGE

ΕΜΜΕΣΟ ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΣΚΟΠΙΟ VANTAGE ΕΜΜΕΣΟ ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΣΚΟΠΙΟ VANTAGE ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΤΗΡΗΣΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύμβολα 2. Προειδοποιήσεις & επισημάνσεις 3. Σχετικά με το περιβάλλον 4. Περιγραφή προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

powerpackpoint Οδηγίες χρήσης Σετ επαναφορτιζόμενων μπαταριών

powerpackpoint Οδηγίες χρήσης Σετ επαναφορτιζόμενων μπαταριών HOFFRICHTER GmbH Mettenheimer Strasse 12 / 14 19061 Schwerin Germany Τηλέφωνο: +49 385 39925-0 Φαξ: +49 385 39925-25 E-Mail: info@hoffrichter.de www.hoffrichter.de powerpackpoint powerpackpoint-ell-0310-01

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑ. Κλάδος Χημείας που ασχολείται με τις αντιδράσεις οξείδωσης αναγωγής, που είτε παράγουν είτε χρησιμοποιούν ενέργεια.

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑ. Κλάδος Χημείας που ασχολείται με τις αντιδράσεις οξείδωσης αναγωγής, που είτε παράγουν είτε χρησιμοποιούν ενέργεια. ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑ Κλάδος Χημείας που ασχολείται με τις αντιδράσεις οξείδωσης αναγωγής, που είτε παράγουν είτε χρησιμοποιούν ενέργεια. Αυτές οι αντιδράσεις λέγονται ηλεκτροχημικές αντιδράσεις αναγωγή (+ 2e-)

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1 Λέξεις κλειδιά: Ηλεκτρολυτικά διαλύματα, ηλεκτρόλυση,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΟΛΥΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - SI-ESF-M-P156-60

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΟΛΥΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - SI-ESF-M-P156-60 Αυτά τα Φ/Β στοιχεία χρησιµοποιούν ψευδο-τετράγωνο πολυκρυσταλλικά στοιχεία πυριτίου υψηλής απόδοσης, (οι κυψέλες αποτελούνται από ένα ενιαίο κρύσταλλο πυριτίου, υψηλής καθαρότητας) για να µετασχηµατίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ. Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ. Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS Με την απόκτηση της εταιρείας Newave Energy, καινοτόμος εταιρεία στον τομέα της αδιάλειπτης παροχής ισχύος (UPS) με βάση της την Ελβετία, η ΑΒΒ έχει

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Ηλεκτροπαραγωγών Ζευγών

Εφαρμογές Ηλεκτροπαραγωγών Ζευγών Εφαρμογές Ηλεκτροπαραγωγών Ζευγών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Του ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ ΔΕΝΔΡΑΛΙΔΗ Επιβλέπων : Δρ Σταύρος Καμινάρης, Επίκουρος καθηγητής ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Περιεχόμενα Πτυχιακής Εισαγωγή Γεννητρια Κινητηρας Λειτουργια

Διαβάστε περισσότερα

«AΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ»

«AΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ» «AΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ» Εργαστήριο Ήπιων Μορφών Ενέργειας & Προστασίας Περιβάλλοντος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΤΕ, ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ Τεχνικός Σχεδιασμός -

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή.

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Αντικείμενο της εργασίας είναι η σχεδίαση και κατασκευή του ηλεκτρονικού τμήματος της διάταξης μέτρησης των θερμοκρασιών σε διάφορα σημεία ενός κινητήρα Ο στόχος είναι η ανάκτηση του

Διαβάστε περισσότερα

Η Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Ν Ι Κ Ε Σ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΕ

Η Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Ν Ι Κ Ε Σ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΕ Η Λ ΠΡΑ Η Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Ν Ι Κ Ε Σ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΕΡΜΗΣ ΤΗΛ 2310 464 021-464 022 ΤΘ 355 ΘΕΡΜΗ 57001 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ FAX 2310 464 607 ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 2 1.1. Φωτιστικά σώµατα ασφαλείας µε λειτουργία autotest 2 1.2. ιευθυνσιοδοτούµενα φωτιστικά σώµατα ασφαλείας 3 2. ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 3 3. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές Βιομηχανικοί Αυτοματισμοί. Τριφασικοί Μετασχηματιστές

Ηλεκτρικές Μηχανές Βιομηχανικοί Αυτοματισμοί. Τριφασικοί Μετασχηματιστές Ουσιαστικά πρόκειται για τρεις μονοφασικούς μετασχηματιστές, στους οποίους συνδέουμε τα άκρα κατάλληλα. Κάθε μονοφασικός μετασχηματιστής μπορεί να έχει το δικό του πυρήνα, ή εναλλακτικά μπορούν και οι

Διαβάστε περισσότερα

Προειδοποίηση: Προειδοποιητικό σήμα κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.

Προειδοποίηση: Προειδοποιητικό σήμα κίνδυνος ηλεκτροπληξίας. ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΛΥΜΕΤΡΟ UT 20B ΠΡΟΣΟΧΗ Να χρησιμοποιείτε το πολύμετρο μόνο με τους τρόπους που περιγράφονται στις οδηγίες χρήσης που ακολουθούν. Σε κάθε άλλη περίπτωση οι προδιαγραφές της συσκευής αναιρούνται.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ : ΙΑΒΡΩΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ Ε ΑΦΟΣ ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ : ΙΑΒΡΩΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ Ε ΑΦΟΣ ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ : ΙΑΒΡΩΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ Ε ΑΦΟΣ ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή αναλύεται το πολύπλοκο φαινόµενο της διάβρωσης µετάλλων στο έδαφος και παρουσιάζονται τρόποι προστασίας τους. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης FiWaRec Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ #DOC 2013/PRSP/FWR/Rev. 2.0 Η «καρδιά» της γκάμας προϊόντων FiWaGuard είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών

Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών Τα αγώγιμα υλικά Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών Mακροσκοπικά η ηλεκτρική συμπεριφορά των υλικών είναι: Τα ηλεκτρόνια μπορούν να κινηθούν ελεύθερα στο κρυσταλλικό πλέγμα I=V/R {R=ρL/S, σ=1/ρ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία συσσωρευτών ΕΛΞΗΣ (TRACTION) www.eshops.gr

Στοιχεία συσσωρευτών ΕΛΞΗΣ (TRACTION) www.eshops.gr Στοιχεία συσσωρευτών ΕΛΞΗΣ (TRACTION) www.eshops.gr 2 Energy is what we do Στοιχεία συσσωρευτών έλξης (traction) εισαγωγή Τα στοιχεία συσσωρευτών έλξης (traction) SUNLIGHT είναι σχεδιασμένα για την υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

1 ΜΕΛΕΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ

1 ΜΕΛΕΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ 1 ΜΕΛΕΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ 2 Εσωτερική Ηλεκτρική Εγκατάσταση (Ε.Η.Ε.) εννοούμε την τοποθέτηση, τον έλεγχο και το χειρισμό διαφόρων ηλεκτρολογικών εξαρτημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα Ημερομηνία Ώρα εξέτασης

Διαβάστε περισσότερα

CHARGE BOX 0.8 USER MANUAL BATTERY-CHARGER 0,8 AMP WWW.4LOAD.DE. 4 Load GmbH. Glendale Str. 4 87700 Memmingen Germany www.4load.de

CHARGE BOX 0.8 USER MANUAL BATTERY-CHARGER 0,8 AMP WWW.4LOAD.DE. 4 Load GmbH. Glendale Str. 4 87700 Memmingen Germany www.4load.de CHARGE BOX 0.8 BATTERY-CHARGER 0,8 AMP USER MANUAL 4 Load GmbH Glendale Str. 4 87700 Memmingen Germany www.4load.de WWW.4LOAD.DE 3 2 5 1 4 8 9 7 6 10 Πίνακας περιεχομένων Εισαγωγή Για την ασφάλειά σας...

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων 1 Πίνακας Περιεχομένων Τι περιλαμβάνει το κιτ...3 Τα φωτοβολταϊκά πάνελ...4 Ο inverter...5 Πως συνδέεται ο inverter στους συσσωρευτές...6 Οι συσσωρευτές...7 Γενικές πληροφορίες για τους συσσωρευτές...7

Διαβάστε περισσότερα