Πρωθυπουργοκεντρισμός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρωθυπουργοκεντρισμός"

Transcript

1

2

3 Πρωθυπουργοκεντρισμός

4 Aπαγορεύεται η μερική ή ολική αναδημοσίευση ή αναμετάδοση ή διασκευή και αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό ή ηχογραφικό του παρόντος έργου ή μέρος αυτού, χωρίς την ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ έγγραφη άδεια του ΕΚ ΟΤΗ και του ΣΥΓΓΡΑ- ΦΕΑ. Νόμος 2121/1993 και Κανόνες ιεθνούς ικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Πρωθυπουργοκεντρισμός, η δεσπόζουσα θέση του αρχηγού της κυβέρνησης στο πολιτικό μας σύστημα» Εκδόσεις Ν. & Σ. Μπατσιούλας Ο.Ε., Αθήνα 2014 Νίκος Σπ. Ζέρβας e-book Φωτ. εξωφύλλου: Η αίθουσα του υπουργικού συμβουλίου Πηγή: 26/7/2014 ISBN: Εκδόσεις Ν. & Σ. Μπατσιούλας Κηφισίας 5, Αθήνα, τ: , Πελοπίδου 5, Θήβα, τ: , f: url: e:

5 ΝΙΚΟΣ ΣΠ. ΖΕΡΒΑΣ Πρωθυπουργοκεντρισμός Η δεσπόζουσα θέση του αρχηγού της κυβέρνησης στο πολιτικό μας σύστημα Πρόλογος : Μαρία-Ηλιάνα Πραβίτα Λέκτορας ιοικητικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Αθηνών

6

7 Στους καθηγητές μου, Αντώνη Μακρυδημήτρη, που με κατευθύνει στα μονοπάτια της ιοικητικής Επιστήμης και Γιώργο Στείρη, στον οποίο οφείλω τη βελτίωση του γραπτού και του προφορικού μου λόγου.

8

9 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 23 ΕΝΟΤΗΤΑ Ο πρωθυπουργός στη σύγχρονη διακυβέρνηση 31 Η υπεροχή του μονάρχη 33 Η σταδιακή αναρρίχηση του πρωθυπουργού Η προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία 39 Ο χωρισμός των εξουσιών 42 Η κοινοβουλευτική αρχή 44 Η δύναμη της ψήφου 46 Η παγίωση της ημοκρατίας Το Σύνταγμα του Ο ρυθμιστικός ρόλος του Προέδρου της ημοκρατίας 52 Ο πρωθυπουργός στο Σύνταγμα του Ο νέος καταμερισμός των εξουσιών από τη συνταγματική αναθεώρηση του Ο νέος, περιορισμένος ρόλος του Προέδρου της ημοκρατίας 61 Η κεντρική θέση του πρωθυπουργού στο σύγχρονο πολιτικό σύστημα Η δεσπόζουσα θέση του πρωθυπουργού στο εσωτερικό της Κυβέρνησης 72 Η σύνθεση της Κυβέρνησης και ο προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων των μελών της 78 Ο συντονιστικός και διαιτητικός ρόλος του πρωθυπουργού 84 Η παραίτηση του πρωθυπουργού και η διεύθυνση δημοσίων υπηρεσιών 91 Ο παραμερισμός του υπουργικού συμβουλίου 96 Το ιστορικό και οι αρμοδιότητες του υπουργικού συμβουλίου 97

10 Νίκος Σπ. Ζέρβας Η υποβάθμιση του ρόλου του υπουργικού συμβουλίου από τον αρχηγό του 104 Οι λόγοι παραμερισμού του υπουργικού συμβουλίου 107 Οι περιορισμένες δυνατότητες υπεροχής του πρωθυπουργού σε Κυβερνήσεις συνεργασίας Οι σχέσεις μεταξύ Κυβέρνησης, Βουλής και πρωθυπουργού 121 Ο εκλογικός νόμος ως μέσο κατάκτησης και άσκησης της κυβερνητικής εξουσίας 127 Η εκλογική κατάκτηση της κυβερνητικής εξουσίας 129 Οι εκλογικές πρωθυπουργικές ωθήσεις 132 Η υπερέχουσα θέση του πρωθυπουργού εντός της κοινοβουλευτικής του ομάδας 136 Τα θετικά και τα αρνητικά της κομματικής πειθαρχίας 139 Η υποβάθμιση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών Η νομιμοποίηση της υπεροχής του πρωθυπουργού από το κόμμα 155 Η οργάνωση και τα είδη των πολιτικών κομμάτων 156 Ο πρόεδρος του πολιτικού κόμματος 161 Η ελλιπής ενδοκομματική δημοκρατία 166 Η επίκληση στο συναίσθημα και οι σχέσεις με τη βάση 170 Τα αρχηγικά κόμματα της σύγχρονης ελληνικής δημοκρατίας 171 Οι παροχές προς τη βάση 176 Ο λαϊκισμός 182 Η καλλιέργεια της αντιπαράθεσης 186 Ο διαιτητικός ρόλος του προέδρου του κόμματος 190 Η προεδρική επίλυση των διαφορών 192 Η επικράτηση του λόγου του αρχηγού 198 ΕΝΟΤΗΤΑ Όργανα για το συντονισμό και τη συνοχή της Κυβέρνησης Οι αντιπρόεδροι της Κυβέρνησης Ο υπουργός Επικρατείας Η Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης Η Γενική Γραμματεία του Πρωθυπουργού

11 Πρωθυπουργοκεντρισμός 2.6 Η Γενική Γραμματεία Συντονισμού του Κυβερνητικού Έργου Ολιγομελή συντονιστικά κυβερνητικά όργανα 236 Η Κυβερνητική Επιτροπή 238 Το Κυβερνητικό Συμβούλιο ιοικητικής Μεταρρύθμισης Η ανεξαρτησία ορισμένων υπουργών Η «Υπερκυβέρνηση» 247 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 253 Για μια Κυβέρνηση που θα λειτουργεί δημοκρατικά 257 Για την ανάκτηση του περιορισμένου, σήμερα, ρόλου του Κοινοβουλίου 264 Για να αντεπεξέλθει η δημοκρατία μας στο νέο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον 269 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ 277 Βιβλιογραφία 277 Αρθρογραφία 284 ημοσιεύματα

12

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ I Το ανά χείρας βιβλίο που έχω τη χαρά να προλογίζω συνιστά την επεξεργασμένη μορφή της τελικής εργασίας του Νίκου Ζέρβα, την οποία εξεπόνησε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Κράτος και ημόσια Πολιτική του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο συγγραφέας ανατέμνει το θέμα της υπεροχικής θέσης του πρωθυπουργού στον ελληνικό μηχανισμό διακυβέρνησης. Η μελέτη του χωρίζεται σε δύο μέρη: στο πρώτο προβαίνει σε μια ιστορική επισκόπηση της εξέλιξης του πρωθυπουργικού θεσμού στη χώρα, εξηγώντας με τρόπο οξυδερκή την ανάδειξη του πρωθυπουργού ως πρωτεύοντος θεσμού στο εθνικό μας πολιτικό σύστημα. Στο δεύτερο τμήμα της επικεντρώνεται στην ανάλυση μιας εκ των βασικών αρμοδιοτήτων του πρωθυπουργού, αυτής της διασφάλισης της ενότητας της κυβέρνησης, και παρουσιάζει διεξοδικά τα λοιπά θεσμικά όργανα που συνεισφέρουν στην επίτευξη του συντονισμού του κυβερνητικού έργου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα συμπεράσματα της μελέτης: ο συγγραφέας τονίζει την ανάγκη τόσο επανακαθορισμού της λειτουργίας της κυβέρνησης έτσι ώστε αυτή να συνάδει προς τη συνταγματικά κατοχυρωμένη δημοκρατική αρχή, όσο και ενίσχυσης του ρόλου του εθνικού κοινοβουλίου με σκοπό την εξισορρόπηση ανάμεσα στην εκτελεστική και τη νομοθετική εξουσία. 13

14 II Νίκος Σπ. Ζέρβας What we still need, however, as a mature political society is for the cabinet to assert its powers of collective discussion not just occasionally, but routinely, Thursday-in and Thursday-out Hennessy (1998), The Blair Style of Government Όπως αναφέρεται στην Έκθεση περί της ελληνικής κεντρικής διοίκησης, που καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (2012), ως κέντρο διακυβέρνησης νοείται «ένα μικρό σύνολο από θεσμοθετημένα όργανα στον πυρήνα της εκτελεστικής λειτουργίας, τα οποία μεταξύ τους έχουν την εξουσιοδότηση, ευθύνη και ικανότητα να καθοδηγήσουν την ανάπτυξη ενός στρατηγικού οράματος και κατεύθυνσης για τις δημόσιες πολιτικές και την αποτελεσματική εφαρμογή αυτού του οράματος στην πράξη». Στη χώρα μας το κέντρο διακυβέρνησης έχει προσλάβει μια διευρυμένη μορφή περιλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, το υπουργικό συμβούλιο (ήτοι την κυβέρνηση με τη στενή έννοια του όρου), τα λοιπά συλλογικά κυβερνητικά όργανα, πολυάριθμες διυπουργικές επιτροπές, τον πρωθυπουργό, τη γενική γραμματεία πρωθυπουργού, τη γενική γραμματεία της κυβέρνησης, τη γενική γραμματεία συντονισμού. Χρήζει διερεύνησης, ωστόσο, εάν όλοι οι ανωτέρω θεσμοί στην πράξη συμμετέχουν ουσιαστικά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα δημόσια προβλήματα που αναφύονται διαρκώς. Η κυβέρνηση ως συλλογικό όργανο διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στο σύστημα διακυβέρνησης της χώρας: ειδικότερα, σύμφωνα με το Σύνταγμα και την κοινοβουλευτική μας παράδοση, έχει επιφορτιστεί με τις αρμοδιότητες του σχεδιασμού, της λήψης αποφάσεων και της παρακολούθησης της εφαρμογής του κυβερνητικού έργου στους επιμέρους τομείς δημόσιας πολιτικής. Στο πλαίσιο του κυβερνητικού μηχανισμού ο πρωθυπουργός έχει αναδειχθεί στην πορεία του 14

15 Πρωθυπουργοκεντρισμός χρόνου ως ο πλέον κρίσιμος πόλος άσκησης της εξουσίας τόσο στο συμβολικό όσο και στο πρακτικό επίπεδο, υπό την έννοια ότι αυτός, πρώτον, αποτελεί το πρωταρχικό κέντρο αποφασιστικής ισχύος αναφορικά με τον ορισμό του πολιτικού προσωπικού, το οποίο θα συγκροτήσει το κυβερνητικό σχήμα ακόμη και αν ορισμένες επιλογές αποσκοπούν στη διατήρηση πολιτικών ισορροπιών στην περίπτωση τόσο των μονοκομματικών όσο και των διακομματικών κυβερνήσεων, δεύτερον, έχει την ευθύνη για την εξασφάλιση της συνοχής μεταξύ των μελών της κυβέρνησής του. Πράγμα που καθίσταται εξαιρετικά σύνθετο όσο πιο διαφοροποιημένο σε έκταση και ένταση είναι το κυβερνητικό σχήμα, λαμβανομένων δε υπόψη και των διαφορών ύφους και δράσης ανάμεσα στους υπουργούς ιδίως όταν πρόκειται για πολυπληθή κυβερνητικά σχήματα, συνήθη στην ελληνική πολιτικοδιοικητική πραγματικότητα (παρά τις συνεχείς εξαγγελίες για ολιγομελείς και ευέλικτες κυβερνήσεις), πολλώ δε μάλλον όταν πρόκειται για κυβερνήσεις συνεργασίας. Στο πολίτευμα της Γ Ελληνικής ημοκρατίας, όπως πραγματεύεται αναλυτικά ο συγγραφέας στο βιβλίο του, κυρίως δε μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 1986, οπότε απομειώθηκαν δραστικά οι ρυθμιστικές αρμοδιότητες του προέδρου της ημοκρατίας, ο μηχανισμός διακυβέρνησης στην Ελλάδα άρχισε να μετεξελίσσεται σε «πρωθυπουργοκεντρική» κοινοβουλευτική δημοκρατία, φαινόμενο όχι άγνωστο και σε άλλα ευρωπαϊκά κοινοβουλευτικά πολιτικά συστήματα. Παρατηρήθηκε ελάττωση της συλλογικότητας στη δράση των φορέων άσκησης της εκτελεστικής λειτουργίας, ενώ ο ρόλος του επικεφαλής της κυβέρνησης φάνηκε να ενισχύεται σε τέτοιον βαθμό, ώστε η εξουσία του, όσον αφορά στην εκ των πραγμάτων άσκησή της, να θεωρείται ανάλογη με εκείνη του προέδρου στα προεδρικά συστήματα. Με τη σταδιακή άλλωστε αποσύνδεση του πρωθυπουργικού αξιώματος από την παράλληλη άσκηση αρμοδιοτήτων ενός ή και πλειόνων υπουργικών χαρτοφυλακίων αναγνω- 15

16 Νίκος Σπ. Ζέρβας ρίστηκε έτι περαιτέρω η δεσπόζουσα, αν όχι κυριαρχική, θέση του πρωθυπουργού απέναντι στα υπόλοιπα μέλη της κυβέρνησης. III Αξίζει εντούτοις να υπογραμμιστεί ότι, καίτοι ο πρωθυπουργός είναι αρμόδιος για τον συντονισμό της δράσης των μελών της κυβέρνησής του, όπως ρητά προβλέπεται στον ελληνικό συνταγματικό χάρτη, την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας (ήτοι τη λήψη των αποφάσεων στρατηγικής σημασίας κατά την άσκηση της δημόσιας πολιτικής) φέρει το υπουργικό συμβούλιο, ο συλλογικός χαρακτήρας του οποίου συνίσταται στο γεγονός ότι στη διαμόρφωση των κυβερνητικών επιλογών και τη λήψη των σχετικών αποφάσεων μετέχουν όλα τα μέλη του. Κατά την εξέλιξη, εξάλλου, του κυβερνητικού θεσμού στην Ελλάδα, σημειώθηκε απομάκρυνση από τον διαιτητικό τύπο πρωθυπουργίας, ώστε ο πρωθυπουργός από primus inter pares πρόεδρος του συμβουλίου των λοιπών υπουργών αναδείχθηκε σε primus supra pares ή primus solus, όχι όμως και solus purus κατέχει ενισχυμένες εξουσίες, δεν έχει ωστόσο αποκτήσει το μονοπώλιο άσκησης της εξουσίας για το σύνολο της δημόσιας πολιτικής, πράγμα που θα μετέτρεπε την κοινοβουλευτική δημοκρατία σε προεδρική ή (και τούτο είναι απευκταίο) περίπου δεσποτική ή δικτατορική. Εντούτοις, όπως διατυπώνεται στη θεωρία και παρατηρείται σε επίπεδο κυβερνητικής πρακτικής, το υπουργικό συμβούλιο έχει πάψει από καιρού να επιτελεί τον ρόλο που έχει για αυτό επιφυλαχθεί στο Σύνταγμα και ο οποίος έγκειται ως επί το πλείστον στον καθορισμό της γενικής πολιτικής της χώρας. Στην αμφισβητούμενης αποτελεσματικότητας συνεκτική λειτουργία του έχει συμβάλει, μεταξύ άλλων, η διευρυμένη συμμετοχή σε αυτό. Ως αποτέλεσμα, αντί οι κρίσιμες επιλογές 16

17 Πρωθυπουργοκεντρισμός στο πλαίσιο της διακυβέρνησης της χώρας να γίνονται από το υπουργικό συμβούλιο, τις αποφάσεις επί του κυβερνητικού προγράμματος λαμβάνει συνήθως είτε ο πρωθυπουργός μόνος (με τη συνδρομή ίσως του πρωθυπουργικού του επιτελείου σε ρόλο ενισχυτικό της δικής του θέσης), είτε ο ίδιος σε συνεργασία με τον οικείο υπουργό, ή άλλα ολιγομελή όργανα, ή συγκεκριμένα πρόσωπα εν είδει κυβερνητικών overlords, όπως οι εκάστοτε πολιτικοί - κυβερνητικοί εταίροι, στις περιπτώσεις διακομματικών κυβερνήσεων συνεργασίας. Ως παρεπόμενες συνέπειες της έλλειψης συλλογικότητας στη λειτουργία της κυβέρνησης εμφανίζονται, από τη μια μεριά, η υιοθέτηση της τακτικής της κομματικής πειθαρχίας (με την απειλή της διαγραφής από την κοινοβουλευτική ομάδα του πολιτικού κόμματος), η οποία είναι προδήλως αναντίστοιχη προς το πνεύμα της δημοκρατικής κοινοβουλευτικής διαδικασίας και αντιστρατεύεται το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα των αντιπροσώπων του λαού να ψηφίζουν κατά συνείδηση η συλλογικότητα στη δράση, εξάλλου, χρειάζεται να απορρέει από ένα πνεύμα σύμπνοιας, δεν αρκεί απλώς να απαιτείται από την άλλη μεριά, η έκδοση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου για τη διευθέτηση καίριων ζητημάτων, προς αποφυγή καταψήφισης των σχετικών ρυθμίσεων στη Βουλή. Το κυβερνητικό ή συλλογικό πλαίσιο άσκησης της πρωθυπουργικής εξουσίας Η θέση του πρωθυπουργού στο εθνικό πολιτικοκυβερνητικό σύστημα είναι νευραλγική, αν και στην περίπτωση πολυκομματικών κυβερνήσεων ο ρόλος του ενδέχεται να αποδεικνύεται εκ του αποτελέσματος πιο περιορισμένος. Ως συνέπεια πάντως της συμμετοχής των εθνικών κρατών σε διακυβερνητικά μορφώματα ή διεθνικούς οργανισμούς με τις υποχρεώσεις που αυτή συνοδεύεται, ο ρόλος του ενίοτε ατονεί. 17

18 Νίκος Σπ. Ζέρβας Σε κάθε περίπτωση, η ηγετική προσωπικότητα του επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας δεν εγγυάται από μόνη της την αποτελεσματική λειτουργία της κυβέρνησης. Η εναρμόνιση του κυβερνητικού έργου επιτυγχάνεται καλύτερα σε μια κυβέρνηση που λειτουργεί συλλογικά παρά στο πλαίσιο μιας κυβέρνησης, στην οποία η έμφαση αποδίδεται στην ιεραρχική σχέση ανάμεσα στον ενισχυμένο πρωθυπουργό και τους υπουργούς. Έτσι, δεν αρκεί το υπουργικό συμβούλιο να επιτελεί μόνο συμβολικό ρόλο και οι συνεδριάσεις του να εξυπηρετούν αποκλειστικά επικοινωνιακές σκοπιμότητες. Η πολυπλοκότητα των δημόσιων προβλημάτων καθιστά αναγκαίο οι συναφείς αποφάσεις να τυγχάνουν εις βάθος ανάλυσης και συζήτησης από τα καθ ύλην αρμόδια διοικητικά όργανα και τους κυβερνητικούς θεσμούς. Κρίσιμη μπορεί να αποδειχθεί, εν προκειμένω, η σύμπραξη των υπαγόμενων στον πρωθυπουργό υπηρεσιών σχετικά με την προετοιμασία των σχεδίων (νόμων και προγραμμάτων) δημόσιας πολιτικής. Συνάμα, τόσο κατά τη χάραξη της γενικής πολιτικής της χώρας, όσο και κατά τον σχεδιασμό των επιμέρους εκφάνσεών της απαιτείται διαβούλευση μεταξύ των μελών της κυβέρνησης με πνεύμα συνεννόησης και συνεργασίας, δεδομένης της συνθετότητας και του διατομεακού χαρακτήρα της δημόσιας πολιτικής. Είναι αναγκαίο, επομένως, να ανταλλάσσονται ιδέες, να διατυπώνονται απόψεις και προβληματισμοί, ακόμη και να εκφράζονται διαφωνίες, για τις προτεινόμενες εναλλακτικές επιλογές ως προς την αντιμετώπιση των ποικίλων προβλημάτων. Ώστε η τελική απόφαση να ληφθεί, αφού προηγουμένως έχουν επισημανθεί εγκαίρως τυχόν προβληματικά σημεία του προς εφαρμογή κυβερνητικού προγράμματος και έχει σχηματιστεί μια κατά το δυνατόν ολοκληρωμένη εικόνα των προς επίλυση ζητημάτων. Άλλωστε, άμα τη λήψη της απόφασης αυτής, η δεσμευτικότητά της εκτείνεται σε όλα τα μέλη της κυβέρνησης. Ο ρόλος των υπουργών δεν περιορίζεται στη γενική ή πολιτική ενημέρωσή τους και στην απλή επικύρωση απο- 18

19 Πρωθυπουργοκεντρισμός φάσεων εκ των προτέρων διαμορφωμένων στο πλαίσιο ad hoc συσκέψεων και άτυπων συναντήσεων και συνεννοήσεων. Είναι απαραίτητο να πραγματοποιείται συζήτηση στο υπουργικό συμβούλιο, το οποίο απαιτείται (και, κατά το πνεύμα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, επιβάλλεται) να συνεδριάζει σε τακτική βάση. Η αδυναμία συμμόρφωσης προς τις θεσμικές προβλέψεις οδηγεί εν τέλει σε διοικητική αναποτελεσματικότητα και πολιτική αρρυθμία. Η τήρηση των επιταγών του Συντάγματος και της αρχής της νομιμότητας δεν συνιστά τυπολατρία και άκρατο νομικισμό παρά σεβασμό στη δημοκρατική νομιμοποίηση των επιλογών. Σε επίπεδο κυβερνητικοδιοικητικής πρακτικής γίνεται ενδεχομένως ανεκτή η απόκλιση από επιμέρους διατάξεις διαδικαστικού χαρακτήρα ως τέτοια μπορεί να θεωρηθεί η πρόβλεψη για τακτική σύγκληση του υπουργικού συμβουλίου δύο φορές τον μήνα όχι όμως και η προφανής παραβίαση του καταστατικού χάρτη της χώρας. Προκειμένου μάλιστα για την αποτελεσματική λειτουργία του σημαντικότερου συλλογικού κυβερνητικού οργάνου, εάν βέβαια εξακολουθεί να αποτελεί επιλογή του συντακτικού νομοθέτη το κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης, άρα και το συλλογικό υπόδειγμα οργάνωσης και λειτουργίας του κυβερνητικού μηχανισμού, θα μπορούσε να αναδιατυπωθεί αντιστοίχως και η συναφής συνταγματική διάταξη. ιακυβέρνηση εν κοινοβουλίω Εν κατακλείδι, η συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων αποτελεί σαφή προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος, το οποίο υιοθετήθηκε στη διάρκεια της πολιτικής και διοικητικής ιστορίας του τόπου. Υπό την έννοια αυτή η βαθύτερη λογική του κοινοβουλευτισμού δοκιμάζεται στην περίπτωση του πρωθυπουργοκεντρικού συστήματος οργάνωσης και λει- 19

20 Νίκος Σπ. Ζέρβας τουργίας της κυβερνητικής μηχανής, στο πλαίσιο του οποίου παραμερίζεται ακόμη και η στοιχειώδης συλλογικότητα της κυβέρνησης, τα μέλη της οποίας επιλέγονται βέβαια από τον επικεφαλής της, αλλά προέρχονται κατά κανόνα από το κοινοβούλιο και φυσικά ασκούν τις αρμοδιότητες και τις εξουσίες τους με την εμπιστοσύνη του και ουδόλως άνευ αυτής. Ως επακόλουθο της αναθεώρησης του Συντάγματος το 1986, ο τρόπος οργάνωσης της διακυβέρνησης φάνηκε να μετατοπίζεται εν τοις πράγμασι προς πιο συγκεντρωτικές κατευθύνσεις, οι οποίες αγγίζουν αν δεν ξεπερνούν ενίοτε τα όρια ανοχής του συστήματος της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Ο πρωθυπουργός, πάντως, στα κοινοβουλευτικά συστήματα διακυβέρνησης χρειάζεται οπωσδήποτε, πέραν της εμπιστοσύνης της κυβέρνησής του, την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των μελών της Βουλής. Συνεπώς, παρά τον εξέχοντα και πρωταγωνιστικό ρόλο του στην άσκηση της κυβερνητικής εξουσίας, ο πρωθυπουργός δεν καταλήγει παντοδύναμος. Η συλλογικότητα της διακυβέρνησης, μολονότι ατελής και επισφαλής, εξακολουθεί τουλάχιστον επί της αρχής να παραμένει πιο θεμιτή και αναμενόμενη απ ό,τι ένα είδος «πρωθυπουργοκεντρικής μονοκρατορίας», όπου ο επικεφαλής της εκτελεστικής λειτουργίας δεν συμπληρώνει αλλά υποκαθιστά τα υπόλοιπα μέλη της κυβέρνησης. Ιδίως μάλιστα εάν της λήψης των αποφάσεων επί των δημόσιων πολιτικών δεν προηγείται η απαιτούμενη προετοιμασία και επεξεργασία στο αναλυτικό και υπηρεσιακό επίπεδο. Η διακυβέρνηση συνιστά μια πολύπλοκη διαδικασία, προκειμένου για την ευόδωση της οποίας απαιτούνται αρετές και ικανότητες, ενώ χρειάζεται να συνεκτιμώνται τόσο τα διοικητικά - οργανωτικά προαπαιτούμενά της όσο και οι αμιγώς πολιτικές της διαστάσεις. Η ποιότητά της συνδέεται άρρηκτα με τη δημοκρατία, η οποία μόνον τότε είναι αποτελεσματική, όταν είναι όχι απλώς νόμιμη αλλά και αποδεκτή από τους πολίτες που δικαιούνται να γνωρίζουν όχι μόνο ποιοι αλλά και πώς τους κυβερνούν. 20

21 Πρωθυπουργοκεντρισμός Η μελέτη του Νίκου Ζέρβα θίγει τα παραπάνω και άλλα συναφή ζητήματα με τρόπο εύστοχο και αναλυτικά τεκμηριωμένο, συμβάλλει δε ουσιαστικά στον προβληματισμό και την εγρήγορση ως προς ένα πρόβλημα από τα πιο κεντρικά στο σύστημα της διακυβέρνησης και πολιτικής διοίκησης του τόπου. Κάτι που αξίζει να έχουμε κατά νου πολίτες και πολιτικοί, ειδικοί και μη, καθώς πλησιάζουμε το χρονικό σημείο - «σταθμός» των 200 χρόνων από την έναρξη του αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία. Για τους παραπάνω λόγους η ανά χείρας μελέτη συνιστάται ενθέρμως στο ενδιαφερόμενο κοινό, που θα έχει να ωφεληθεί πολλαπλά από αυτή. Μαρία-Ηλιάνα Πραβίτα Λέκτορας ιοικητικής Επιστήμης Πανεπιστήμιο Αθηνών 21

22

23 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αρχηγός της Κυβέρνησης, πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κυβερνώντος κόμματος είναι λίγοι μονάχα από τους χαρακτηρισμούς που λαμβάνει ο εκάστοτε πρωθυπουργός στη σύγχρονη διακυβέρνηση. Αρχηγός της Kυβέρνησης, διότι του παρέχεται η συνταγματική δυνατότητα να διορίζει και να παύει τα μέλη της, όπως και να κατευθύνει το έργο της. Πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου, καθώς προΐσταται στις συνεδριάσεις, συντονίζοντας το έργο των υπουργών και εξασφαλίζοντας, τοιουτοτρόπως, τη συνοχή του κυβερνητικού σχήματος. Τέλος, προεδρεύων της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος με τη μεγαλύτερη πλειοψηφία στη Βουλή, προβαίνοντας στη θέσπιση κανόνων δικαίου και επιδιώκοντας ή λίγο έως πολύ απαιτώντας τη στήριξή της από τα υπόλοιπα μέλη της συμπολίτευσης. Επομένως, από τα προεκτεθέντα αντιλαμβάνεται κανείς, ότι ο πρωθυπουργός αποτελεί έναν από τους βασικότερους θεσμούς στη σύγχρονη κοινοβουλευτική μας δημοκρατία, μολονότι η παρουσία του συναντάται από τις απαρχές του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Στα 1833 το ρόλο ενός πρωθυπουργού με πολύ περιορισμένες όμως αρμοδιότητες 1 διαδραμάτιζε ο «αρχιγραμ- 1 Στο άρθρο 3 του ιατάγματος της 3 ης /15 ης Απριλίου 1833 περί του «σχηματισμού των Γραμματειών» οριζόταν ότι «όλοι οι Γραμματείς της Επικρατείας είναι ισόβαθμοι. Φυλάττουν δε την σειράν αρχαιότητος της 23

24 Νίκος Σπ. Ζέρβας ματέας της Επικρατείας». Ο αρχιγραμματέας ως αυτοτελής θεσμός είχε ήδη εισαχθεί από το «Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδος» 2, ενώ στα χρόνια της απόλυτης μοναρχίας διοριζόταν με ξεχωριστή πράξη του μονάρχη (Αναστασιάδης: 1981, σελ.41). Ωστόσο, η πρώτη αυτοτελής αναφορά στον πρωθυπουργό-πρόεδρο του υπουργικού συμβουλίου πραγματοποιήθηκε την περίοδο της συνταγματικής μοναρχίας, έπειτα από την Επανάσταση της 3 ης Σεπτεμβρίου του 1843 και τη θέσπιση του Συντάγματος του Βάσει του άρθρου 23 εδ. β του Συντάγματος του 1844 ο πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου προΐστατο των εργασιών του (Βενιζέλος: 1991, σελ.422), δίχως όμως να μπορεί να διορίζει ή να παύει τους υπουργούς 3. Από τον πρόεδρο του υπουργικού συμβουλίου στα 1844, έπειτα από 83 ολόκληρα χρόνια εισέρχεται στο συνταγματικό κείμενο αυτός καθαυτός ο όρος του πρωθυπουργού. Στην περίοδο της αβασίλευτης δημοκρατίας, ύστερα από την αποχώρηση του Γεωργίου του Β στις 18 εκεμβρίου 1923 και την ανακήρυξη της ημοκρατίας με το ψήφισμα της 25 ης Μαρτίου 1924 (Παντελής: 2007, σελ.239), στο άρθρο 87 του θεσπισθέντος Συντάγματος του 1927 προβλέφθηκε ο θεσμός υπηρεσίας, εξαιρουμένου του κατά καιρόν Προέδρου του υπουργικού συμβουλίου, όστις προεδρεύει» (Μακρυδημήτρης: 1997, σελ.17). 2 Το «Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδος» ήταν το Σύνταγμα που ψηφίστηκε στην Α Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου την 1 η Ιανουαρίου του Με πρότυπό του τα γαλλικά Συντάγματα του 1793 και 1795, το Σύνταγμα της Επιδαύρου όριζε ως άμεσα όργανα του κράτους τον λαό, το Βουλευτικό, το Εκτελεστικό και το ικαστικό. Βάσει της παραγράφου κβ του Προσωρινού Πολιτεύματος το Εκτελεστικό ασκούσε συλλογικώς καθήκοντα αρχηγού του κράτους και διόριζε τους υπουργούς «πρώτος τη τάξει μεταξύ των οποίων είναι ο Αρχιγραμματεύς της Επικρατείας έχων ενταυτώ την επιστασίαν των Εξωτερικών» (Παντελής: 2007, σελ ). 3 Το άρθρο 24 του Συντάγματος του 1844 εκχωρούσε τη δυνατότητα επιλογής των υπουργών στο μονάρχη -ο Βασιλεύς διορίζει και παύει τους Υπουργούς αυτού-, ενώ βάσει του άρθρου 23 οι πράξεις του βασιλέως υπόκειντο σε υπουργική προσυπογραφή (Παντελής: 2007, σελ.205). 24

25 Πρωθυπουργοκεντρισμός του πρωθυπουργού 4. Έκτοτε, ο συγκεκριμένος θεσμός βρίσκεται πάντοτε εντός των διατάξεων κάθε αναθεωρημένου Συντάγματος, άλλοτε με λιγότερες, άλλοτε με πολύ περισσότερες αρμοδιότητες, αποτελώντας στις μέρες μας έναν από τους βασικότερους πυλώνες της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Πράγματι, όπως θα διαπιστώσουμε και στις επόμενες ενότητες της μελέτης μας, ο πρωθυπουργός, εκ του Συντάγματος της Ελλάδος, απολαμβάνει μια πολύ ιδιαίτερη θέση στο πολιτικό μας σύστημα. Είναι ο αρχηγός του σώματος εκείνου Κυβέρνησης που έχει την ευθύνη για τον καθορισμό και την κατεύθυνση της γενικής πολιτικής της χώρας. Γι αυτό και οφείλει, βάσει του άρθρου 82 παρ.2 του Καταστατικού Χάρτη της χώρας μας να συντονίζει τις ενέργειές του και να εξασφαλίζει την ενότητά του. Να επιλέγει, επίσης, τα καταλληλότερα στελέχη, εκχωρώντας τους αρμοδιότητες για την αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση του τόπου. Και προπάντων να λαμβάνει με υπευθυνότητα τις αποφάσεις εκείνες, απαραίτητες για την κοινωνική συνοχή, με σεβασμό πάντοτε προς το δημόσιο συμφέρον και το κράτος δικαίου 5. Καθένας, άλλωστε, όπως τονίζει ο Μιχαήλ Κυπραίος στον πρόλογο της ελληνικής μετάφρασης του κορυφαίου έργου του Max Weber «Η Πολιτική ως Επάγγελμα», που αναμειγνύεται με την πολιτική «έχει χρέος να πάρει θέση και να κάνει μια αναπόφευκτη επιλογή μεταξύ της ηθικής των απολύτων σκοπών και της ηθικής της ευθύνης» (Κυπραίος: 1987, σελ.13). 4 Ο Αντώνης Μακρυδημήτρης μας πληροφορεί, πως στις αρχικές προτάσεις του Αλέξανδρου Παπαναστασίου για το Σύνταγμα του 1927, περιλαμβάνονταν και διατάξεις-προτάσεις για τον περιορισμό της πρωθυπουργικής παντοδυναμίας, όπως η ενιαύσια πρωθυπουργική θητεία και η συλλογική λειτουργία του υπουργικού συμβουλίου, οι οποίες όμως ουδέποτε ευοδώθηκαν (Μακρυδημήτρης: 1997, σελ.151). 5 Σύμφωνα με τον Αντώνη Μανιτάκη, κράτος δικαίου είναι το κράτος, του οποίου η εξουσία είναι οργανωμένη και ασκείται με βάση προκαθορισμένους κανόνες δικαίου (Μανιτάκης: 2007, σελ.96). 25

26 Νίκος Σπ. Ζέρβας Εντούτοις, η συνταγματική μας παράδοση αποδίδει στον πρωθυπουργό έναν περισσότερο επιτελικό και συντονιστικό ρόλο, παρά έναν απολύτως αποφασιστικό. Όπως προαναφέραμε κύριο μέλημα του εκάστοτε αρχηγού της Κυβέρνησης οφείλει να είναι η όσο το δυνατόν καλύτερη οργάνωση της Κυβέρνησης, η κατεύθυνση των ενεργειών της και η εξασφάλιση της συνοχής της. Αυτό επιτάσσει ο συνταγματικός μας χάρτης, αλλά και οι αρχές της δημοκρατικής διακυβέρνησης. Το κατά πόσον, βέβαια, ο πρωθυπουργός υπηρετεί το συγκεκριμένο ρόλο, ή έχει μετατραπεί σ ένα αποφασιστικό κέντρο της κυβερνητικής πολιτικής (Μακρυδημήτρης-Πραβίτα: 2012, σελ.119), αποτελεί και το αντικείμενο της συγκεκριμένης μελέτης. Κατ αρχάς, στο πρώτο μέρος της μελέτης μας θα εξετάσουμε τη θέση που καταλαμβάνει ο πρωθυπουργός στο σημερινό πολιτικό σύστημα. Κάνοντας μια αναδρομή στις απαρχές της μεταπολίτευσης και στο Σύνταγμα του 1975 θα διαπιστώσουμε τη σχέση μεταξύ του αρχηγού της Κυβέρνησης με τον έτερο φορέα της εκτελεστικής εξουσίας, τον Πρόεδρο της ημοκρατίας. Μια σχέση την οποία ανέκαθεν προσδιόριζαν οι ρυθμιστικές αρμοδιότητες του Αρχηγού του Κράτους που περιορίστηκαν αν όχι εξαφανίστηκαν με τη συνταγματική αναθεώρηση του Μέσω της τελευταίας το πολίτευμά μας απέκτησε έναν πρωθυπουργοκεντρικό χαρακτήρα 6, καθιστώντας τον πρόεδρο του υπουργικού συμβουλίου τον σημαντικότερο παράγοντα του πολιτικού μας συστήματος (Μακρυδημήτρης-Πραβίτα: 2012, σελ.119). Από την καθοριστική θέση του πρωθυπουργού στη σύγχρονη δημοκρατία, στη συνέχεια της μελέτης μας θα αναδείξουμε τη δεσπόζουσα θέση που καταλαμβάνει στο εσωτε- 6 Ο Θεόδωρος Πάγκαλος υποστηρίζει, ότι το πολίτευμά μας είναι πρωθυπουργευόμενη δημοκρατία, καθώς ο πρωθυπουργός έχει όλη την εξουσία -την Κυβέρνηση τη σχηματίζει ο ίδιος και όχι το κυβερνών κόμμα-, κάτι που απορρέει από το Σύνταγμά μας, που προβλέπει έναν πρωθυπουργό, ο οποίος πάντοτε μιλάει σε πρώτο πρόσωπο (Πάγκαλος: 7 ος /8 ος 2013, σελ.130). 26

27 Πρωθυπουργοκεντρισμός ρικό της Κυβέρνησης. Ο διορισμός και η παύση των μελών της, οι συχνοί ανασχηματισμοί της συνθέσής της, όπως και ο πλήρης έλεγχος των μελών της είναι ενδεικτικές της δύναμης που διαθέτει σχετικά με την οργάνωση και της επιβολής που ασκεί επί του κυβερνητικού μηχανισμού. Επιπλέον, ο παραμερισμός του υπουργικού συμβουλίου, οι σπάνιες συνεδριάσεις του ή και η αντικατάστασή του από άλλα, ολιγομελή κυβερνητικά όργανα αποδεικνύουν τη συγκέντρωση κάθε πτυχής της κυβερνητικής εξουσίας στο πρόσωπό του. Μια εξουσία, βέβαια, που εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι περιορίζεται σημαντικά σε κυβερνήσεις συνεργασίας, κάτι που επιβεβαιώνεται από τη σημερινή πραγματικότητα. Ωστόσο, η παντοδυναμία του αρχηγού της Κυβέρνησης στη σύγχρονη κοινοβουλευτική δημοκρατία δεν απορρέει αποκλειστικά από την πρωτοκαθεδρία του έναντι του Πρόεδρου της ημοκρατίας και την επιβολή του στα μέλη του υπουργικού συμβουλίου. Αντιθέτως, ο αναπροσδιορισμός των σχέσεων μεταξύ Βουλής, Κυβέρνησης και πρωθυπουργού επιτρέπουν στον τελευταίο να κυριαρχεί και εις βάρος του νομοθετικού σώματος. Στη φαρέτρα του διαθέτει τον εκλογικό νόμο, ο οποίος, ιδίως κατά το παρελθόν, αποτελούσε ένα αδιαμφισβήτητο εργαλείο ελέγχου του Κοινοβουλίου, πολλώ δε μάλλον της κοινοβουλευτικής ομάδας του κυβερνώντος κόμματος. Άλλωστε, η κατάρτιση των εκλογικών συνδυασμών από τον ίδιο και τους άμεσους συνεργάτες του, αλλά και η απειλή διαγραφής τυχόν διαφωνούντων με την κυβερνητική πολιτική του προσφέρουν απλόχερα την υποταγή των βουλευτών του. Συνδυασμένα δε τα προαναφερθέντα με την υποβάθμιση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών που συναντά κανείς στις μέρες μας, καθώς η νομοθετική πρωτοβουλία, συνταγματικώς, ανήκει και στην Κυβέρνηση άρθρο 73 παρ.1 Συντάγματος, αποδίδουν στη Βουλή ένα απλό, διεκπεραιωτικό χαρακτήρα, αφήνοντας τη λήψη των αποφάσεων πρωτίστως στον πρωθυπουργό και δευτερευόντως στην Κυβέρνηση. 27

28 Νίκος Σπ. Ζέρβας Σε κάθε περίπτωση πάντως, την υπεροχή του αρχηγού της Κυβέρνησης έναντι της Βουλής και πολύ περισσότερο έναντι της κοινοβουλευτικής του ομάδας την εξασφαλίζει η νομιμοποίηση που απολαμβάνει από το κόμμα του και τους υποστηρικτές του 7. Ο υποψήφιος πρωθυπουργός είναι εκείνος που ουσιαστικά λαμβάνει το χρίσμα από τα μέλη του κόμματός του, ώστε να το οδηγήσει στην κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας. Γι αυτό και, όπως θα εξετάσουμε, στο κομματοκρατικά οργανωμένο πολιτικό μας σύστημα, ο ηγέτης του κυβερνώντος κόμματος διαθέτει την απόλυτη ελευθερία κινήσεων, καθώς έχει συμβάλει τα μέγιστα στην επίτευξη του προεκλογικώς οριζόμενου στόχου. Πολλώ δε μάλλον, εάν ο αρχηγός του κόμματος και της Κυβέρνησης είναι μια χαρισματική προσωπικότητα, ένας ηγέτης 8, στον οποίο η κομματική βάση επιδεικνύει την πλήρη αφοσίωση. Για την αφοσίωση αυτή, βέβαια, πρωθυπουργοί του παρελθόντος αξιοποιούσαν μια σειρά από μέσα που διέθεταν, όπως το διαμοιρασμό των κρατικών θέσεων και αξιωμάτων, εξαλείφοντας τοιουτοτρόπως και την όποια ενδοκομματική αντιπολίτευση. Παρά ταύτα όμως, όπως θα αναλύσουμε και στο δεύτερο μέρος της έρευνάς μας, ο πρωθυπουργός, ως προς την άσκηση των επιτελικών του καθηκόντων για τη διατήρηση της δεσπόζουσας θέσης του δεν βρίσκεται μοναχός του. Απεναντίας, το έργο του συνεπικουρείται από μια σειρά από θεσμικά όργανα, προβλεπόμενα από το Σύνταγμα και κείμενους κανόνες δικαίου. Συγκεκριμένα, θα αναλύσουμε το 7 Ο Μάνος Παπάζογλου τονίζει, ότι η πολιτική εξουσία είναι μια συνάρτηση τριών (3) παραγόντων. α. Αυτής καθαυτής της εξουσίας, β. του πολιτικού πλαισίου και γ. των υποστηρικτών, ενώ συμπληρώνει ότι στην πολιτική διαδικασία οι τρεις (3) αυτοί παράγοντες είναι διαρκώς μεταβλητέοι (Παπάζογλου: 2012, σελ.29). 8 Για τον Αντώνη Μακρυδημήτρη ηγέτες είναι οι «πολιτικοί της ιδέας», εκείνοι που καταφέρνουν να διευκρινίσουν κάποιες ιδέες στη συνείδηση του έθνους και του λαού που υπηρετούν. Εκείνοι, δηλαδή, συμπληρώνει, που δεν αρκούνται στην απλή διαχείριση της εξουσίας άνευ ορισμένων ιδεών, αξιών, ή στοχεύσεων που της δίνουν νόημα και κατεύθυνση (Μακρυδημήτρης: 2013, σελ.138). 28

29 Πρωθυπουργοκεντρισμός ρόλο που διαδραματίζουν οι αντιπρόεδροι της Κυβέρνησης, ο υπουργός Επικρατείας, οι Γενικές Γραμματείες της Κυβέρνησης και του πρωθυπουργού, όπως και ο νεοσύστατος θεσμός του Γενικού Γραμματέα, υπεύθυνου για τον συντονισμό του Κυβερνητικού Έργου. Επιπλέον, θα εστιάσουμε την προσοχή μας και σε πιο ολιγομελή κυβερνητικά όργανα, όπως η Κυβερνητική Επιτροπή, την οποία συγκαλούσαν πολλοί πρωθυπουργοί κατά το παρελθόν, αλλά και την υπερέχουσα θέση ορισμένων υπουργών έναντι των υπολοίπων συναδέλφων τους. Τέλος, στα πλαίσια των Κυβερνήσεων συνεργασίας θα αναδείξουμε και την καθοριστική θέση που καταλαμβάνει η σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών των κομμάτων που μετέχουν στο κυβερνητικό σχήμα, η οποία, με τη σειρά της, συμβάλλει στη διόγκωση του ελλείμματος της δημοκρατίας στο εσωτερικό του φορέα της εκτελεστικής εξουσίας. Κοντολογίς, ο προβληματισμός μας είναι άμεσα συνδεδεμένος με την έλλειψη δημοκρατικών διαδικασιών στο εσωτερικό των εν Ελλάδι Κυβερνήσεων, η οποία πολλές φορές οδηγεί σε κρίσεις που θέτουν σε κίνδυνο όχι μόνο τη δομή του κυβερνητικού σχήματος, αλλά και την ίδια τη χώρα. Η ακυβερνησία, ακόμα και η κυβερνητική αστάθεια αποτελούν οιωνούς μοιραίων κακών για κάθε λαό, πόσο μάλλον για τον ελληνικό, τον οποίο η δημοσιονομική συγκυρία των τελευταίων ετών έχει φθάσει στα όριά του. Γι αυτόν τον λόγο, προκρίνεται η κυβερνητική σταθερότητα, αρκεί αυτή να στηρίζεται σε μια δημοκρατική πολιτική ηγεσία 9 και όχι σε μια δεσποτική-δυναστική προσωπικότητα που ενεργεί και αποφασίζει κατά το δοκούν. 9 Ως δημοκρατική πολιτική ηγεσία ο Πασχάλης Κιτρομηλίδης ορίζει εκείνη που διαθέτει την ικανότητα και τη βούληση να παιδαγωγεί την κοινωνία και να την οδηγεί με την καλλιέργεια ενός καθολικού αισθήματος κοινωνικής ευθύνης, στην υπέρβαση των αναστολών που παρεμβάλλονται στην επίτευξη μιας πολιτισμένης κοινωνικής συνύπαρξης, η οποία συνδέεται με το σεβασμό της ελευθερίας (Κιτρομηλίδης: 1996, σελ.15). 29

30

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου

Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου ΘΕΜΑΤΑ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ 1. Απόλυτη διάκριση λειτουργιών υπάρχει όταν τα όργανα της μιας κρατικής λειτουργίας δεν επιτρέπεται να παρεμβαίνουν και να ασκούν,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Θεσμοί, Όργανα και Δομή της Δημόσιας Διοίκησης Χαρίτα Βλάχου Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας Στέλεχος Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μ-Θ Σήμερα Ποιό είναι το πολίτευμα

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού

Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 4.2 Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 2 Άρθρο 26 του Συντάγματος Η εκτελεστική λειτουργία ασκείται από τον ΠτΔ και την Κυβέρνηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10 η : Κοινοβουλευτική αρχή

Ενότητα 10 η : Κοινοβουλευτική αρχή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10 η : Κοινοβουλευτική αρχή Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέας ηµοσίου ικαίου Συνταγµατικό ίκαιο Αθήνα, ΤΟ ΣΛΟΒΕΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ

Τµήµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέας ηµοσίου ικαίου Συνταγµατικό ίκαιο Αθήνα, ΤΟ ΣΛΟΒΕΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Νοµικό Τµήµα Τµήµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέας ηµοσίου ικαίου Συνταγµατικό ίκαιο Αθήνα, 11 2 2004 Υπό : Ευσταθίας Αγγελοπούλου ΤΟ ΣΛΟΒΕΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκτελεστική Εξουσία. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Η Εκτελεστική Εξουσία. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Η Εκτελεστική Εξουσία Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Εκτελεστική εξουσία -Πρόκειται για την πιο απαραίτητη συνιστώσα της διακυβέρνησης. -Η εκτελεστική εξουσία διαχωρίζεται ανάμεσα στο πολιτικό σκέλος, που χαράσσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ:

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΘΕΜΑ: «Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΥΤΡΟΥ ΛΥΔΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Ο Κανονισμός της βουλής 3. Η αρχή της αυτονομίας 4. Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Οργάνωση της Δημόσιας Διοίκησης

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Οργάνωση της Δημόσιας Διοίκησης ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Οργάνωση της Δημόσιας Διοίκησης 19/4/2016 Η οργάνωση της δημόσιας διοίκησης Διοικητικές προσφυγές Αναφορά Νομική βάση: άρθρο 27 ΚΔΔ/σίας Ασκείται αν δεν είναι δυνατή η άσκηση απλής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Στο Τρίτο Μέρος του συνταγματικού κειμένου της 12 ης συντακτικός νομοθέτης αναφέρεται στα όργανα του Κράτους. Οκτωβρίου 1992, ο Α) Η Βουλή Το άρθρο 77 κατοχυρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος.

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος. Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέα ηµοσίου ικαίου 2003 2004 Συνταγµατικό ίκαιο Επιβλέπων Καθηγητής: Κος Ανδρέας ηµητρόπουλος Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων 26.1.2016 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με μια ετήσια πανευρωπαϊκή συζήτηση στο πλαίσιο της νομοθετικής έκθεσης πρωτοβουλίας σχετικά με τη θέσπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ. Μορφές πολιτευμάτων

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ. Μορφές πολιτευμάτων Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

µεταρρύθµιση της δηµόσιας διοίκησης, των ν.π.δ.δ. και των Ο.Τ.Α., ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

µεταρρύθµιση της δηµόσιας διοίκησης, των ν.π.δ.δ. και των Ο.Τ.Α., ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΘΕΜΑ: Σύσταση Κυβερνητικού Συµβουλίου για τη µεταρρύθµιση της δηµόσιας διοίκησης, των ν.π.δ.δ. και των Ο.Τ.Α.. ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Έχοντας υπόψη: 1. τις διατάξεις: α) του άρθρου 82 παρ. 2 του Συντάγµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ & Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ & Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ & Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α. Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 1. Η αρχή της δεδηλωμένης - Ο σχηματισμός της Κυβέρνησης Ο θεσμός της εμπιστοσύνης της Βουλής στην Κυβέρνηση έχει την καταγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν

Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν αντί του ΚΡΑΤΟΥΣ, όπου οι ενέργειες αυτές αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 14 Νοεμβρίου 2014 (OR. en) 15206/14 FREMP 198 JAI 846 COHOM 152 POLGEN 156 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Συμβούλιο Διασφάλιση του σεβασμού του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ. «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1. {Ίδρυση και Σκοποί}

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ. «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1. {Ίδρυση και Σκοποί} ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1 {Ίδρυση και Σκοποί} Ιδρύεται Συνασπισμός Μη Αντιπροσωπευόμενων στα Κοινοβούλια Πολιτικών Κομμάτων και Κοινωνικών Οργανώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, καθώς και σε διάφορους άλλους τομείς, όπως είναι η ενισχυμένη συνεργασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ( ) 1.ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ)

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ( ) 1.ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) Συνταγματική Ιστορία ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1821-1864) 1.ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) Το πρώτο Σύνταγμα της αγωνιζόμενης Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων»

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Αθήνα, 09/07/2012 «Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Ένα από τα προτεινόμενα μέτρα για την εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων είναι και η κατάργηση του δαπανηρού θεσμού των μετακλητών υπαλλήλων,

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

Η δυνατότητα που παρέχει το άρθρο 110 προφανώς δεν αποτελεί επαρκή απάντηση.

Η δυνατότητα που παρέχει το άρθρο 110 προφανώς δεν αποτελεί επαρκή απάντηση. ΕΜΠΑΡΓΚΟ 18.00 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΕΕ & ΕΒΕΑ κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΙΧΑΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ «ΡΕΥΜΑ ΣΚΕΨΗΣ» ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΩΣ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δημητρίου Ζιγκολη Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Ροδόπης Κομοτηνή, 16-12-2014 Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, η επικείμενη εκλογή νέου Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ C 374/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4.12.2012 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Το Προεδρείο της Βουλής Το Προεδρείο της Βουλής προβλέπεται από το ίδιο το Σύνταγµα. Αποτελείται από τον Πρόεδρο της Βουλής, από επτά(7) Αντιπροέδρους, τρεις (3)

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο. Ενότητα 8: Συντακτική Εξουσία και Αναθεωρητική Λειτουργία

Συνταγματικό Δίκαιο. Ενότητα 8: Συντακτική Εξουσία και Αναθεωρητική Λειτουργία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Συντακτική Εξουσία και Αναθεωρητική Λειτουργία Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

6898/12 ZAC+IKS/ag DG G

6898/12 ZAC+IKS/ag DG G ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 20 Μαρτίου 2012 (OR. en) 6898/12 ECOFIN 196 UEM 42 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την αναθεώρηση του καταστατικού της Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Επιτροπής Φύση Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης

Πρόταση Επιτροπής Φύση Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης Πρόταση Επιτροπής Φύση 2000 Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης Φεβρουάριος 2012 2 Εισαγωγή Το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» 1.Ερώτηση: Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της κυβερνητικής πλευράς. Εύκολος κοινοβουλευτικός ρόλος; Απάντηση: Ρόλος εξαιρετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 14ης Απριλίου σχετικά με τροποποιήσεις του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (CON/2011/36)

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 14ης Απριλίου σχετικά με τροποποιήσεις του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (CON/2011/36) EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 14ης Απριλίου 2011 σχετικά με τροποποιήσεις του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (CON/2011/36) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 16 Μαρτίου 2011 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του Συντάγματος του Άστρους (Νόμος της Επιδαύρου ήτοι Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος)

Το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του Συντάγματος του Άστρους (Νόμος της Επιδαύρου ήτοι Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος) Το δεύτερο Σύνταγμα της Επανάστασης ονομάστηκε Νόμος της Επιδαύρου διότι στην ουσία επικύρωνε, σε αρτιότερη νομοτεχνικά μορφή, το προηγούμενο Προσωρινόν Πολίτευμα της Επιδαύρου. Ψηφίστηκε στις 13 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΓΚΡΙΘΕΙΣΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ VI ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΕ

ΙΙΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΓΚΡΙΘΕΙΣΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ VI ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΕ L 348/130 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 24.12.2008 ΙΙΙ (Πράξεις εγκριθείσες δυνάμει της συνθήκης ΕΕ) ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΓΚΡΙΘΕΙΣΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ VI ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΕ ΑΠΟΦΑΣΗ 2008/976/ΔΕΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.3.2010 COM(2010) 85 τελικό 2010/0054 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Για τη διαπραγµάτευση και σύναψη δανειακής σύµβασης µε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισµό Σταθερότητας (ESM)» Ι. Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ. 1. Η Κοινότητα ονομάζεται. 2. Έδρα της είναι

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ. 1. Η Κοινότητα ονομάζεται. 2. Έδρα της είναι ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Άρθρο 1 Όνομα και έδρα 1. Η Κοινότητα ονομάζεται 2. Έδρα της είναι 3. Η Κοινότητα είναι καταχωρημένη στο Ειρηνοδικείο σαν αναγνωρισμένο σωματείο (e.v.) 4. Ο χώρος δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση Σχέδιο Δράσης 2016-2018 Δέσμευση : Ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προσιτότητας του Κοινοβουλίου στον πολίτη Στόχος: Ενίσχυση της διαφάνειας των κοινοβουλευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία, θεωρίες και θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης

Ιστορία, θεωρίες και θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία, θεωρίες και θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης Μάθημα 8 ο : Η Συνθήκη της Λισσαβόνας. Ιστορικό πλαίσιο Κύρια χαρακτηριστικά Πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ Χαροκόπου 2 & Λεωφ. Συγγρού 196 176 71 Καλλιθέα, Αθήνα Tηλ. : 210 9545000 Φαξ: 210 3615634 Ε-mail: pressoffice@anexartitoiellines.gr Ιστοσελίδα: http://www.anexartitoiellines.gr Τρίτη, 21 Ιουνίου 2016

Διαβάστε περισσότερα

Το άρθρο 4 αναφέρεται στη χρηµατοδότηση των δραστηριοτήτων

Το άρθρο 4 αναφέρεται στη χρηµατοδότηση των δραστηριοτήτων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεννόησης µεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελληνικής Δηµοκρατίας και του Υπουργείου Εξωτερικών της Αραβικής Δηµοκρατίας της Αιγύπτου για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κεφάλαιο 1 ο 1.1 ΆΝΘΡΩΠΟΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ 1/6 Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακή Εργασία «Η Ανάδειξη της Κυβέρνησης» Μιχαήλ Νεραντζάκης

Προπτυχιακή Εργασία «Η Ανάδειξη της Κυβέρνησης» Μιχαήλ Νεραντζάκης Προπτυχιακή Εργασία «Η Ανάδειξη της Κυβέρνησης» Μιχαήλ Νεραντζάκης Εργασία στο Συνταγματικό Δίκαιο Επιμέλεια: Μιχαήλ Νεραντζάκης Αριθμός Μητρώου: 1340201200301 Έτος συγγραφής: 2012-2013 Διδάσκων Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος { Μοναρχία Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Μοναρχία ή Βασιλεία είναι ο θεσμός διακυβέρνησης, όπου ο αρχηγός του κράτους είναι ο Βασιλιάς. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι ότι ο τελευταίος κρατά

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχοµένων:

Πίνακας Περιεχοµένων: Πίνακας Περιεχοµένων: ΣΧΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ...1 I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 a) Θέµα Εργασίας...3 b) Η θέση της κυβέρνησης στο πολίτευµα...3 II. Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ...5 III. IV. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...5 a) Βασικά συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Στον κήπο. Δημοκρατίας. της Τέταρτης. Περί διαγραφών και ανεξαρτητοποιήσεων. Βουλευτών, και άλλες διατάξεις. Χρήστος Κηπουρός 2006,

Στον κήπο. Δημοκρατίας. της Τέταρτης. Περί διαγραφών και ανεξαρτητοποιήσεων. Βουλευτών, και άλλες διατάξεις. Χρήστος Κηπουρός 2006, Στον κήπο της Τέταρτης Δημοκρατίας Περί διαγραφών και ανεξαρτητοποιήσεων Χρήστος Κηπουρός 2006, 1 Στον κήπο της Τέταρτης Δημοκρατίας Περί διαγραφών και ανεξαρτητοποιήσεων Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

5126/15 ΣΠΚ/γομ 1 DGB 3A LIMITE EL

5126/15 ΣΠΚ/γομ 1 DGB 3A LIMITE EL Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 12 Ιανουαρίου 2015 (OR. en) 5126/15 LIMITΕ SΟC 7 EMPL 5 ECOFIN 16 SAN 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της: Προεδρίας προς: την Ομάδα «Κοινωνικές Υποθέσεις» με ημερομηνία: 23 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΙΚΑΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρµογή των κανόνων δικαίου συνιστά σε πρώτο επίπεδο η ερµηνεία τους προκειµένου να διακριβωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κράτη-µέλη της Ευρωζώνης βρίσκονται µπροστά σε µια ιδιαίτερα σηµαντική πολιτική επιλογή:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016 1 Αθήνα, 25-04-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/25-04-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε πλήρη Ολοµέλεια στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ 1 ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Ο φετινός εορτασμός της 43 ης επετείου από την πτώση της Δικτατορίας και την αποκατάσταση της Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Ελέγχου κατά τη συνεδρίασή της υπ' αριθμ. 11/12-5-2004 (θ.1). Εγκρίθηκε από το Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΣΤ ΓΝΩΣΕΩΝ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΣΤ ΓΝΩΣΕΩΝ ΝΕΟΡΑΜΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΣΤ ΓΝΩΣΕΩΝ 1. Υπογραμμίστε τα λάθη: ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ: -Διατήρηση του νόμου, της τάξης και της ειρήνης εν καιρό πολέμου -Πρόληψη και εξιχνίαση εγκλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Καταστατικό Προοίμιο Το φοβερό μεταπολιτευτικό αδιέξοδο, εθνικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό, βύθισε την ελληνική κοινωνία σε μια βαθύτατη κρίση αξιών. Οι πολιτικές δυνάμεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 8 η : Η Βουλή

Ενότητα 8 η : Η Βουλή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8 η : Η Βουλή Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α) Απάντηση σελ. 93 σχολ. βιβλίου : «Το κόμμα των Αντιβενιζελικών.» β) Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) L 177/18 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 6.7.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 651/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Ιουλίου 2011 σχετικά με την έγκριση των εσωτερικών κανόνων λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ-ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ-ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ-ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ Στουραϊτου Παρασκευή ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ. ηµητρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

θέμα: Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ Α. Εισαγωγή -λόγοι δημιουργίας ΑΔΑ -οι ΑΔΑ πριν τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001

θέμα: Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ Α. Εισαγωγή -λόγοι δημιουργίας ΑΔΑ -οι ΑΔΑ πριν τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001 ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο διδάσκοντες: Ανδρ. Δημητρόπουλος, καθηγητής, Θ. Αντωνίου, επ. καθηγήτρια εισήγηση: Παναγιώτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

***I ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

***I ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Ενιαίο νομοθετικό κείμενο 6.7.2016 EP-PE_TC1-COD(2016)0064 ***I ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ που καθορίσθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 6 Ιουλίου 2016 εν όψει της έγκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ,

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ, EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ Γνωμοδότηση 08/56 της ΚΕΑ σχετικά με την αναθεωρημένη συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί μεταξύ της Ευρωπόλ και της Eurojust Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια άρθρων 38 και 39 βασίζονται απευθείας στα συµπεράσµατα της Οµάδας IX.

Τα σχέδια άρθρων 38 και 39 βασίζονται απευθείας στα συµπεράσµατα της Οµάδας IX. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Βρυξέλλες, 12 Μαρτίου 2003 (13.03) (OR. fr) CONV 602/03 ΣΗΜΕΙΩΜΑ του : Προεδρείου προς : τη Συνέλευση Θέµα : Τα οικονοµικά της Ένωσης : σχέδιο άρθρων 38 έως 40 Τίτλος VII:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2016/2080(INI)

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2016/2080(INI) Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 2016/2080(INI) 23.8.2016 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τις δηλώσεις συμφερόντων των μελών της Επιτροπής - κατευθυντήριες γραμμές (2016/2080(INI)) Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 5 η : Δημοκρατία Αρχή της λαϊκής κυριαρχίας

Ενότητα 5 η : Δημοκρατία Αρχή της λαϊκής κυριαρχίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5 η : Δημοκρατία Αρχή της λαϊκής κυριαρχίας Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πποηεινόμενα Θέμαηα Πανελληνίων Εξεηάζεων Νεοελληνική Γλώζζα Γενικήρ Παιδείαρ 17-5-2015 Λύζειρ Θεμάηων

Πποηεινόμενα Θέμαηα Πανελληνίων Εξεηάζεων Νεοελληνική Γλώζζα Γενικήρ Παιδείαρ 17-5-2015 Λύζειρ Θεμάηων Πποηεινόμενα Θέμαηα Πανελληνίων Εξεηάζεων Νεοελληνική Γλώζζα Γενικήρ Παιδείαρ 17-5-2015 Λύζειρ Θεμάηων A1. O συγγραφέας του κειμένου πραγματεύεται τις ελλείψεις των σημερινών δημοκρατικών πολιτειών. Αρχικά,

Διαβάστε περισσότερα

Λόγω της σοβαρότητας του θέματος θα πραγματοποιηθεί έκτακτη σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ τη Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου και ώρα

Λόγω της σοβαρότητας του θέματος θα πραγματοποιηθεί έκτακτη σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ τη Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου και ώρα ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΘΗΝΑ 22/09/2016 Αριθμ.Πρωτ.: 2705 Προς τους Δημάρχους της Χώρας Θέμα: «Πρόταση του ΥΠΕΣΔΑ προωθεί την κατάργηση εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από τους Δημάρχους και την επιβολή

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ

Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ Στις 19 Οκτωβρίου 2007, στη Λισαβόνα, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων κατέληξαν σε συμφωνία για τη νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, περατώνοντας έτσι τη Διακυβερνητική Διάσκεψη (IGC).

Διαβάστε περισσότερα

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ 17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗ ΙΑΚΡΙΗ ΤΩΝ ΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ Απόσπασµα από το ύνταγµα που ψήφισε η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας το Μαΐο του 1827 το αρ. 5 Η κυριαρχία ενυπάρχει στο Έθνος

Διαβάστε περισσότερα