ΠΑΚΕΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΝΗΘΑ Συνοδευτικό κείµενο για σειρά διαφανειών (slides)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΚΕΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΝΗΘΑ Συνοδευτικό κείµενο για σειρά διαφανειών (slides)"

Transcript

1 ΠΑΚΕΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΝΗΘΑ Συνοδευτικό κείµενο για σειρά διαφανειών (slides) Αγαπητοί εκπαιδευτικοί, Μπορείτε να προβάλλετε τις διαφάνειες είτε για την Πάρνηθα,είτε για οποιαδήποτε άλλη προστατευόµενη περιοχή, ακολουθώντας τη λογική του πακέτου (βλ. εισαγωγή). Εισαγωγή Αναφορά στο πρόγραµµα και στον χορηγό 1. Λογότυπο WWF Αναγνωρίζετε αυτό το σήµα? Το έχετε ξαναδεί? Τι νοµίζετε ότι συµβολίζει? To WWF (Παγκόσµιο Ταµείο για τη Φύση) είναι µία διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1961 στην Ελβετία. Τα χρόνια που µεσολάβησαν µέχρι σήµερα, κατάφερε να ιδρύσει 30 εθνικά γραφεία σε ισάριθµες χώρες. Το Ελληνικό τµήµα του WWF, το WWF Ελλάς, είναι ένα απο αυτά, υπάρχει από το 1991 και έχει να επιδείξει µία πλούσια δράση µε πολλές επιτυχίες σε διάφορους τοµείς. Αποστολή του είναι η προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας και η αρµονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης. Ένας από τους βασικούς στόχους του WWF Ελλάς είναι η ενηµέρωση, ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών για τα θέµατα που σχετίζονται µε την προστασία του περιβάλλοντος. Κινούµενη προς αυτή την κατεύθυνση, η οργάνωση το 2005 υλοποιεί σειρά δράσεων στην Πάρνηθα. Στόχος του προγράµµατος «Γνωρίζω, Συµµετέχω, Προστατεύω» είναι η ενηµέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για τις ιδιαίτερες οικολογικές και πολιτιστικές αξίες της Πάρνηθας και η ενεργοποίηση αυτών για την προστασία του Εθνικού ρυµού µέσα από συµµετοχικές δράσεις. 2. Γενική φώτο Πάρνηθας ή χάρτης Γιατί όµως νοµίζετε ότι το WWF επέλεξε την Πάρνηθα; Γιατί ενώ βρίσκεται σε απόσταση µόλις 30 χιλιοµέτρων από την Αθήνα, παραµένει άγνωστη στην πλειοψηφία των κατοίκων της. Το 1961 ανακηρύχθηκε Εθνικός ρυµός, µε πυρήνα στρέµµατα και περιφερειακή ζώνη στρέµµατα. Έχει ιδιαίτερα εντυπωσιακή πανίδα και χλωρίδα καθώς και ιδιαίτερη σηµασία για το λεκανοπέδιο της Αττικής και την Αθήνα. Μπορείτε να σκεφτείτε µερικούς λόγους γι αυτό; (πνεύµονας πρασίνου, αναψυχή, αποτροπή πληµµύρων κτλ) Βλάστηση 3. Φρύγανα Ο τρόπος µε τον οποίο τα φυτά φτιάχνουν τις δικές τους «κοινωνίες» καθορίζει και την βλάστηση µιας περιοχής. Μην ξεχνάµε ότι και τα φυτά είναι ζωντανοί οργανισµοί! Ας δούµε τώρα τα διαφορετικά είδη βλάστησης που συναντάµε στην Πάρνηθα. Ας αρχίσουµε από τα χαµηλά υψόµετρα: τα φρύγανα είναι χαµηλοί θάµνοι που αντέχουν στις υψηλές θερµοκρασίες και στην ξηρασία. Ως επί το πλείστον είναι αρωµατικοί και πολλοί είναι γνωστοί ήδη από την αρχαιότητα για τις φαρµακευτικές τους ιδιότητες. Μπορείτε να σκεφτείτε κάποια τέτοια αρωµατικά φυτά που µάλιστα χρησιµοποιούµε και στην µαγειρική; Τα κυριότερα είδη είναι το θυµάρι (Coridothymus capitatus), η λαδανιά (Cistus creticus & C. salviifolius), η ρίγανη (Origanum vulgare) κ.ά. Τα φρύγανα αποτελούν σηµαντικό βιότοπο για πολλά είδη ερπετών και φυτών, αλλά εξαιτίας των αιθέριων ελαίων που περιέχουν πολλά από αυτά τα φυτά, το καλοκαίρι αποτελούν δυστυχώς και εύφλεκτη πρώτη ύλη για πυρκαγιές. 4. Μακκία βλάστηση - Λέγοντας µακκία βλάστηση εννοούµε αείφυλλους πλατύφυλλους θάµνους, οι οποίοι συχνά δηµιουργούν πυκνή και αδιαπέραστη βλάστηση στα χαµηλά και µεσαία υψόµετρα. Ποια είναι η διαφορά µεταξύ στα αείφυλλα και τα φυλλοβόλα δέντρα; Μπορείτε να σκεφτείτε ένα από το καθένα; Παλαιότερα οι θάµνοι αυτοί κόβονταν και χρησιµοποιούνταν για ξυλοκάρβουνα. Τα κυριότερα είδη είναι το πουρνάρι (Quercus coccifera), η αριά (Quercus ilex), η κουµαριά (Arbutus unedo), η γλιστροκουµαριά (Arbutus andrachne), ο σχοίνος (Pistacia lentiscus) κ.ά.

2 5. Πευκοδάσος Στα χαµηλά υψόµετρα της Πάρνηθας βρίσκεται η ζώνη βλάστησης του πευκοδάσους, όπου το πεύκο συχνά αναµιγνύεται µε φρύγανα και µακκία. Η χαλέπιος πεύκη είναι είδος πολύτιµο και αναντικατάστατο για την περιοχή, γιατί έχει µεγάλη ανοχή στην ξηρασία, ενώ προσαρµόζεται και αναγεννάται εύκολα µετά τις πυρκαγιές. Η φωτιά παίζει πολύ σηµαντικό ρόλο στην εξέλιξη του οικοσυστήµατός της: οι κώνοι του πεύκου, τα γνωστά µας κουκουνάρια, µέσα στους οποίους βρίσκονται τα σπέρµατα ανοίγουν µε τις υψηλές θερµοκρασίες και τα σπόρια (σπέρµατα) µε τον αέρα µεταφέρονται σε µεγάλες αποστάσεις, διευκολύνοντας την αναγέννηση του είδους. Βέβαια, οι συχνές πυρκαγιές σε µία περιοχή κάθε άλλο παρά βοηθούν την αναγέννηση, αφού το έδαφος γίνεται φτωχότερο και το πευκοδάσος δεν µπορεί να αναγεννηθεί. Αυτό έγινε π.χ. µε τις συχνές πυρκαγιές στην Πεντέλη, γι αυτό και τώρα το πευκοδάσος στην περιοχή έχει υποβαθµιστεί. Κάτω από τα πεύκα (υπόροφος πευκοδάσους) δεν αναπτύσσονται πολλά είδη φυτών γιατί οι πευκοβελόνες που πέφτουν σχηµατίζουν ένα στρώµα που επειδή περιέχει πολλές ρητίνες, δεν αποικοδοµείται εύκολα. 6. Ελατοδάσος Αυτά τα δέντρα σίγουρα τα αναγνωρίσατε! Να λοιπόν που υπάρχουν έλατα τόσο κοντά στην Αθήνα. Στις ψηλότερες κορυφές του βουνού (900µ. και πάνω) συναντάµε το ελατοδάσος, που απαρτίζεται από την Κεφαλληνιακή Ελάτη (Abies cephalonica), η οποία είναι ενδηµική στην Ελλάδα, µε άλλα λόγια είναι είδος που απαντάται µόνο στην χώρα µας και γι αυτό προστατεύεται από την ελληνική και διεθνή νοµοθεσία. Το ελατοδάσος αυτό είναι το µοναδικό που έχει αποµείνει στην Αττική και σήµερα αντιµετωπίζει πολλά προβλήµατα. Μια επιδηµία ξήρανσης νεκρώνει περίπου έλατα κάθε χρόνο. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα προβληµατική στις νότιες πλαγιές της Πάρνηθας, όπου τα εδάφη είναι απότοµα και άγονα και δεν έχει πολύ υγρασία. Ίσως µάλιστα κι ο ρόλος του καθενός µας να µην είναι τόσο αθώος, καθώς πιστεύεται ότι πιθανόν η κατάσταση επιδεινώνεται από την ρύπανση του λεκανοπεδίου. 7. ρυοδάσος - Στις βόρειες και ανατολικές περιοχές του βουνού συναντάµε εκτάσεις µε ένα είδος βελανιδιάς που ονοµάζεται χνοώδης δρυς (Quercus pubescens), ενώ σε λίγα σηµεία απαντώνται και ήµερες βελανιδιές του είδους Quercus ithaburensis ssp. macrolepis. Οι συστάδες αυτές συνήθως αναµιγνύονται µε πεύκα, έλατα και µακκία και θεωρούνται αποµεινάρια παλιότερης βλάστησης. Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακές το φθινόπωρο, όταν ρίχνουν τα φύλλα τους (οι βελανιδιές είναι φυλλοβόλο είδος), οπότε δηµιουργούν ένα πανέµορφο σκηνικό που δύσκολα συναντά ο κάτοικος της πρωτεύουσας. 8. Λιβάδια Τα λιβάδια είναι µεγάλες επίπεδες εκτάσεις µε χαµηλά φυτά, κυρίως πόες, που τα συναντάµε είτε σε οροπέδια είτε σε ξέφωτα δασών. Στην Πάρνηθα τα κυριότερα ορεινά λιβάδια είναι της Μόλας, της Σαλονίκης και του Λοιµικού. Εκεί φυτρώνουν πολλές τουλίπες και την άνοιξη γεµίζουν µε διάφορα χρώµατα το άγριο ορεινό τοπίο. 9. Ρέµατα Εδώ τι βλέπουµε? Αν δεν είναι ποτάµι τι είναι? Η Πάρνηθα λόγω της σύστασης των πετρωµάτων της (ασβεστόλιθος, σχιστόλιθος και φλύσχης) έχει πληθώρα πηγών, οι οποίες δίνουν ρέµατα εποχιακής συνήθως ροής. Σηµαντικοί βιότοποι σχηµατίζονται στα ρέµατα αυτά, όπου συναντάµε ιτιές, πλάτανους, λεύκες και φράξους. Μεγαλύτερα είναι το Μαυρόρεµα, το ρέµα της Γιαννούλας, το ρέµα του Αγ. Γεωργίου, το ρέµα της Χούνης κ.α. 10. Χασµόφυτα Αυτά τα φυτά που είναι σκαρφαλωµένα στα βράχια δεν µας γεµίζουν το µάτι, όµως είναι πολύ σηµαντικά. Το περιβάλλον των απόκρηµνων βράχων είναι αφιλόξενο για τα φυτά και συνεπώς όσα επιβιώνουν εκεί έχουν αναπτύξει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τα βοηθούν να προσαρµοστούν, όπως ισχυρό ριζικό σύστηµα. Αυτό τους επιτρέπει να έχουν καλή στήριξη στα βράχια και να εκµεταλλεύονται στο έπακρο το λιγοστό νερό και τα θρεπτικά που συγκρατεί το ελάχιστο έδαφος. Επιπλέον, είναι ένα περιβάλλον ευάλωτο στους ισχυρούς ανέµους και τον δυνατό ήλιο, καθώς δεν υπάρχουν δέντρα που να τα προστατεύουν από τους κλιµατικούς αυτούς παράγοντες. Αξιοσηµείωτο είναι το γεγονός ότι τα περισσότερα χασµοφυτικά είδη είναι ενδηµικά. Αλλωστε κι αυτά τα ίδια επιτελούν ένα σηµαντικό έργο, καθώς συγκρατούν τα βράχια κι εµποδίζουν τις κατολισθήσεις.

3 11. Κορυφές - Η έκταση που καταλαµβάνει η εξωδασική βλάστηση στις κορυφές της Πάρνηθας είναι µικρή και βρίσκεται λίγο πιο ψηλά από το ελατοδάσος. Οι κορυφές στις οποίες διακρίνεται αυτή η βλάστηση είναι η Κυρά, ο Αέρας, το Ναυτικό και το Ξεροβούνι, ενώ σε πολλά σηµεία συµµετέχουν και άλλα είδη µε γενικότερη εξάπλωση. Κυρίως αναπτύσσονται µαξιλαρόµορφοι θάµνοι που θυµίζουν υπαλπική ζώνη και συστάδες του άρκευθου ή οξύκεδρου (Juniperus oxycedrus), ο οποίος αναµιγνύεται σε µεγάλο ποσοστό µε το έλατο. Τα περισσότερα από τα είδη που συναντάµε εκεί είναι ενδηµικά και µάλιστα αρκετά από αυτά, σπάνια και προστατευόµενα. υστυχώς, στις µεγαλύτερες κορυφές της Πάρνηθας η εξωδασική βλάστηση είναι υποβαθµισµένη, καθώς τα στρατόπεδα και οι κεραίες έχουν καταλάβει όλη την ανώτερη κορυφογραµµή. Χλωρίδα 12. Κοινό είδος χλωρίδας 1 (λαδανιά) Στην Πάρνηθα έχουν καταγραφεί περισσότερα από είδη φυτών (Απλαδά, 2005), αριθµός που αποτελεί περίπου το 1/6 των ειδών της ελληνικής χλωρίδας. Σε µεγάλο ποσοστό τα είδη της Πάρνηθας είναι µονοετή ποώδη φυτά που είναι προσαρµοσµένα στο θερµό και ξηρό περιβάλλον. Εδώ βλέπουµε ένα κοινό φυτό, την λαδανιά, (Cistus creticus) που ανήκει στα φρύγανα και µπορεί το λουλούδι της να είναι άσπρο ή ροζ. Το λάβδανο, αιθέριο έλαιο που παράγεται από το φυτό, χρησιµοποιείται στην αρωµατοποιία. 13. Κοινό είδος χλωρίδας 2 (σπάρτο) Ένα άλλο κοινό είδος φυτού είναι το σπάρτο (Spartium junceum), που συναντάµε στα χαµηλά και µεσαία υψόµετρα του βουνού και έχει χαρακτηριστικό άρωµα. 14. Ενδηµικό είδος χλωρίδας 1 (καµπανούλα) - Από τα περίπου είδη φυτών της Πάρνηθας τα 93 είναι ενδηµικά στην Ελλάδα και µάλιστα 2 από αυτά είναι τοπικά ενδηµικά της Πάρνηθας (δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσµο!): η όµορφη καµπανούλα της Πάρνηθας, η οποία απλώνεται σαν ένα µοβ χαλί στα ασβεστολιθικά βράχια του βουνού τον Μάιο (Campanula celsii ssp. parnesia). 15. Ενδηµικό είδος χλωρίδας 2 (αγριογαρύφαλλο) Να και το αγριογαρύφαλλο της Πάρνηθας (Silene oligantha ssp. parnesia), το οποίο αναπτύσσεται κυρίως στα βράχια και ανθίζει τον Ιούνιο. Και αυτό είναι αποκλειστικό ενδηµικό της Πάρνηθας. 16. Σπάνιο είδος χλωρίδας 1 (άσπρη παιώνια) Το είδος αυτό (Paeonia mascula ssp. hellenica) θεωρείται ενδηµικό στη χώρα µας και στην Πάρνηθα είναι ιδιαίτερα σπάνιο, γιατί έχουν βρεθεί µόλις τρεις πληθυσµοί του, οι οποίοι δεν αριθµούν πάνω από 70 άτοµα. (Ξέρετε ότι και στα φυτά και στα ζώα στην βιολογία χρησιµοποιούµε τον ίδιο τρόπο να τα µετράµε και να τα ονοµάζουµε, όπως τους ανθρώπους. Με άλλα λόγια µιλάµε για κοινωνίες, για οικογένειες, για πληθυσµούς και άτοµα! Έτσι αν κάποιος σας προσφέρει ένα µπουκέτο µε 9 κόκκινα τριαντάφυλλα σας προσφέρει ένα µπουκέτο µε κόκκινα άτοµα τριαντάφυλλου και ο πληθυσµός του συγκεκριµένου µπουκέτου είναι 9!) Ήδη από την αρχαιότητα η παιώνια συλλέγονταν για τους καρπούς της, που χρησιµοποιούνταν στην πρακτική ιατρική. 17. Σπάνιο είδος χλωρίδας 2 (κόκκινος κρίνος) Το πανέµορφο αυτό είδος (Lilium chalcedonicum) είναι ενδηµικό στα Βαλκάνια και στην Πάρνηθα θεωρείται σπάνιο, γιατί οι τέσσερις πληθυσµοί του που έχουν επισηµανθεί µέχρι στιγµής φθίνουν συνεχώς και απειλούνται από την συλλογή. Μπορείτε να µαντέψετε γιατί? Μήπως πληρώνει το τίµηµα της οµορφιάς του? 18. Μανιτάρια Ξέρετε σε ποιά οικογένεια ανήκουν τα µανιτάρια? Αποτελούν µια µικρή µόνο κατηγορία στην τεράστια "οικογένεια" των µυκήτων. Οι µύκητες είναι οργανισµοί που παίρνουν τις απαραίτητες οργανικές ενώσεις για να αναπτυχθούν από άλλους ζωντανούς ή νεκρούς οργανισµούς. ηλαδή δεν παράγουν από µόνοι τους ενέργεια, αλλά την προσλαµβάνουν από το περιβάλλον τους µετατρέποντας την νεκρή οργανική ύλη σε ανόργανη. Αποτελούν νόστιµη και θρεπτική τροφή, αλλά χρειάζεται προσοχή, επειδή ορισµένα από αυτά είναι δηλητηριώδη ή ισχυρά παραισθησιογόνα. Στην Πάρνηθα έχουν βρεθεί 107 είδη µανιταριών από τα οποία: 23 δεν γνωρίζουµε αν είναι φαγώσιµα, 55 φαγώσιµα, 20 µη φαγώσιµα, 8 δηλητηριώδη και 1 θανατηφόρο!

4 19. Βρύα και Λειχήνες - Τα βρύα ανήκουν σε µια πρωτόγονη κατηγορία φυτών. Είναι συνήθως πράσινα και µικρά και µεταξύ των απλούστερων φυτικών οργανισµών. Oι λειχήνες που βλέπουµε στην φωτογραφία, είναι άλλη µια πρωτόγονη κατηγορία οργανισµών. Κατείχαν σπουδαία θέση στην κινέζικη ιατρική και στη σύγχρονη εποχή χρησιµοποιούνται για την παρασκευή αντιβιοτικών, ενώ τα αιθέρια έλαια που περιέχουν γίνονται βάση αρωµάτων και αλκοολούχων ποτών. Αξίζει όµως να υπογραµµίσουµε τη χρήση τους ως δείκτες της ατµοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς είναι ευαίσθητοι στην αύξηση της συγκέντρωσης των αέριων ρύπων. Με άλλα λόγια όπου υπάρχουν πολλές λειχήνες, η ατµόσφαιρα είναι καθαρή. Τα βρύα και οι λειχήνες θεωρούνται οι πρώτοι οργανισµοί που εµφανίζονται σε έδαφος που δηµιουργείται πρώτη φορά και συχνά βρίσκονται σε βράχους, στο έδαφος, σε πεσµένους κορµούς και πάνω σε δέντρα, αλλά προτιµούν τα κρύα και υγρά περιβάλλοντα των δασών, τους βάλτους και τις όχθες των ρυακιών. Πανίδα 20. Ασπόνδυλο 1 (κάµπια) Ας ξεκινήσουµε κι εδώ από τα πιο µικρά... Τα ασπόνδυλα είναι µια πολύ µεγάλη κατηγορία ζωικών οργανισµών. Στην Πάρνηθα υπολογίζονται σε είδη. Ειδικά τα έντοµα είναι ιδιαίτερα χρήσιµα στην επικονίαση των ανθοφόρων φυτών και παρουσιάζουν τεράστια ποικιλία µορφών και χρωµάτων. Πεταλούδες, κάµπιες, σκαθάρια, λιβελούλες Ασπόνδυλο 2 (αράχνη)... αράχνες, αλογάκια της Παναγίτσας, µέλισσες, και πολλά άλλα ολοκληρώνουν την αλυσίδα της ζωής στο οικοσύστηµα της Πάρνηθας. 22. Αµφίβιο 1 (βάτραχος) - Τα αµφίβια είναι ποικιλόθερµα σπονδυλωτά, τα οποία αν και ζουν στην ξηρά, εξαρτώνται από το νερό. Συνήθως βρίσκονται σε υγρές θέσεις, σε ρυάκια, κάτω από πέτρες και σε µικρές λιµνούλες. Στην Πάρνηθα συναντάµε 8 από τα 18 είδη αµφιβίων της Ελλάδας και όλα είναι προστατευόµενα. Εδώ βλέπουµε έναν βάτραχο (Rana ridibunda) σε ρυάκι στο Τατόι. 23. Αµφίβιο 2 (φρύνος) -...και εδώ έναν φρύνο (Bufo bufo) στο Μαυρόρεµα. 24. Ερπετό 1 (χελώνα) - Τα ερπετά κάνουν ιδιαίτερα έντονη την παρουσία τους στους θαµνότοπους την θερµή περίοδο. Ξέρετε ποιά ζώα ανήκουν στα ερπετά? Στην Πάρνηθα έχουν καταγραφεί 3 είδη χελωνών όπως η κρασπεδωτή (Τestudo marginata), η οποία είναι ενδηµική στη χώρα µας και αφθονεί στο βουνό. Και τα τρία είδη που έχουν καταγραφεί στη χώρα µας προστατεύονται από τη διεθνή νοµοθεσία για το εµπόριό τους. 25. Ερπετό 2 (οχιά) - Στην Πάρνηθα συναντάµε 10 είδη σαυρών και 9 είδη φιδιών που τους θερινούς µήνες βγαίνουν κυρίως στα φρύγανα, στα θαµνοτόπια και στα βράχια για να λιαστούν. Όλα προστατεύονται από την διεθνή και εθνική νοµοθεσία, ενώ δύο από αυτά είναι απειλούµενα. Εδώ βλέπουµε µία οχιά (Vipera ammodytes). Οι οχιές είναι τα µόνα δηλητηριώδη φίδια της χώρας µας. 26. Πτηνό 1 (τσαλαπετεινός) - Αυτό το πουλί το αναγνωρίζετε? Έχει πολύ χαρακτηριστικό άσπρο, µαύρο και καφέ χρώµα και τσουλούφι στο κεφάλι. Στη βιβλιογραφία αναφέρεται ότι η Πάρνηθα φιλοξενεί τα 132 από τα συνολικά 407 είδη πτηνών της χώρας. Ανάµεσά τους το ξεφτέρι, ο γκιώνης, το σαΐνι, η καρδερίνα και ο τσαλαπετεινός (Upupa epops), που βλέπουµε εδώ. 27. Πτηνό 2 (κοκκινολαίµης) Παρατηρήστε αυτό το πουλί και µαντέψτε πώς ονοµάζεται. Είναι ο κοκκινολαίµης (Erithacus rubecula) και οι φωνές του είναι συχνές στα δάση του βουνού, όπως και του αηδονιού. Μεγάλοι είναι και οι πληθυσµοί της πέρδικας, που περπατά καµαρωτή στους θαµνότοπους, ενώ πολύ σπάνιες είναι οι εµφανίσεις του χρυσαετού, του φιδαετού και του όρνιου στα απόκρηµνα βράχια και τις χαράδρες της Πάρνηθας. 28. Θηλαστικό 1 (ελάφι) Τα θηλαστικά είναι η πιο εξελιγµένη οµάδα ζώων, καθώς έχουν µεγάλο µέγεθος εγκέφαλου, αναπτυγµένο νευρικό σύστηµα και αυξηµένη νοηµοσύνη. Στην Πάρνηθα έχουν καταγραφεί 42 από τα 110 είδη θηλαστικών της χώρας µας. Τα πιο παλιά χρόνια υπήρχαν µεγάλα θηλαστικά όπως αρκούδα, λύκος, αγριογούρουνο, ζαρκάδι και τσακάλι. Η επέκταση όµως της Αθήνας, το ανεξέλεγκτο κυνήγι και κυρίως η όχληση και η καταστροφή των βιοτόπων τους, ανάγκασαν τα είδη αυτά όχι µόνο να εγκαταλείψουν την Πάρνηθα, αλλά και να

5 θεωρούνται είδη υπό εξαφάνιση! Το µόνο µεγάλο θηλαστικό που έχει αποµείνει στην Πάρνηθα είναι το κόκκινο ελάφι (Cervus elaphus), για το οποίο υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 400 άτοµα. Tα πανέµορφα αυτά θηλαστικά απαντώνται σε όλη την έκταση του ρυµού. Τον χειµώνα κατεβαίνουν στα χαµηλά για αναζήτηση τροφής. Το φθινόπωρο, που είναι η περίοδος αναπαραγωγής τους συγκεντρώνονται στα λιβάδια και είναι συχνό το θέαµα δύο αρσενικών που παλεύουν µε τα κέρατά τους για την εύνοια ενός θηλυκού. Το θηλυκό ελάφι δεν έχει κέρατα και την άνοιξη γεννάει συνήθως ένα µικρό. Και ξέρετε πιο είναι το πιο περίεργο από όλα; Τα κέρατα στα αρσενικά ελάφια πέφτουν και κάθε χρόνο φυτρώνουν νέα. Στο βουνό υπάρχει επίσης ένας µικρός αλλά αξιόλογος πληθυσµός κρητικού αίγαγρου (Caprus aegagrus ssp. cretica), ο οποίος εισήχθη στον ρυµό το 1961, καθώς και πλήθος µικρότερων θηλαστικών όπως Θηλαστικό 2 (αλεπού) -...αλεπούδες όπως αυτή (Vulpes vulpes), ασβοί, κουνάβια, σκίουροι, λαγοί, σκαντζόχοιροι και πολλά είδη νυχτερίδων, απο τα οποία τα περισσότερα είναι προστατευόµενα. Τι νοµίζετε ότι σηµαίνει ότι ένα είδος είναι προστατευόµενο; Αξιοθέατα 30. Αρχαιολογικοί χώροι (Φρούριο Φυλής) - Από πολύ πολύ παλιά οι άνθρωποι ζούσαν σε αρµονία µε το βουνό, σεβόµενοι τα αγαθά που τους παρείχε. Την ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή µαρτυρούν οι πολλοί αρχαιολογικοί και ιστορικοί τόποι της, τους οποίους αξίζει κανείς να επισκεφθεί. Αξιόλογα φρούρια ήταν της Φυλής που βλέπουµε εδώ, του Κατσιµιδίου και της εκέλειας, ενώ γνωστό οχυρό είναι και ο Πύργος Λοιµικού. Στην κορυφή Καραβόλα (1.414 µ.) πιστεύεται ότι υπήρχε άγαλµα ή ιερό του ία και στο Σπήλαιο του Πανός λατρευόταν ο θεός του δάσους Πάνας και οι Νύµφες, ενώ στη εκέλεια λέγεται ότι βρίσκεται ο τάφος του αρχαίου τραγικού ποιητή Σοφοκλή. 31. Βρύσες και πηγές - Στο ρυµό υπάρχουν διάσπαρτες περισσότερες από 50 πηγές και κάποιες έχουν νερό όλο τον χρόνο. Μερικές σχηµατίζουν µικρούς καταρράκτες και λίµνες, ενώ σε κάποιες πηγές κυρίως κοντά στους χώρους αναψυχής, το ασαρχείο Πάρνηθας έχει κατασκευάσει πέτρινες βρύσες, εναρµονισµένες µε το φυσικό περιβάλλον. 32. Εξωκλήσια και µοναστήρια (Άγιος Πέτρος) - Τους βυζαντινούς χρόνους χτίστηκαν πολλά ξωκλήσια που είναι διάσπαρτα σε όλη την Πάρνηθα, µε πιο γνωστά την Αγία Τριάδα, τον Άγιο Γεώργιο στο Κεραµίδι, τον Άγιο Πέτρο στη Μόλα που βλέπουµε εδώ, και την περίφηµη Μονή Κλειστών στη Φυλή. Ανθρώπινες επεµβάσεις 33. Ασφαλτοστρωµένοι, δασικοί δρόµοι και µονοπάτια Κάποιες ανθρώπινες επεµβάσεις στον πυρήνα του Εθνικού ρυµού Πάρνηθας προϋπήρξαν της κηρύξεώς του και αρκετές από αυτές συνεχίστηκαν και µετά την κήρυξή του. Εκτός από τους ασφαλτοστρωµένους δρόµους, υπάρχουν πολλοί δασικοί, καθώς και ένα πυκνό και καλά σηµατοδοτηµένο δίκτυο µονοπατιών που διασχίζει το βουνό προς όλες τις κατευθύνσεις, προσφέροντας µοναδικές εµπειρίες πεζοπορίας στους επισκέπτες του ρυµού. 34. όµηση Το γεγονός ότι αυτός ο υπέροχος πνεύµονας πρασίνου είναι τόσο κοντά σε ένα µεγάλο αστικό κέντρο όπως η Αθήνα, έχει και την αρνητική πλευρά του. Είναι ιδανικό µέρος ώστε παράνοµα ή νόµιµα να επεκταθεί η πρωτεύουσα. Ήδη στην ανατολική Πάρνηθα, στον καθαρά ορεινό όγκο, έκταση στρεµ. συµπαγούς δάσους Χαλεπίου Πεύκης έχει ενταχθεί στο ρυµοτοµικό σχέδιο και χτίζεται. ηµιουργείται έτσι µια πολιτεία κατοίκων µε δυσµενέστατες επιπτώσεις για τον Εθνικό ρυµό (Ιπποκράτειος Πολιτεία). 35. Καζίνο Το Καζίνο λειτουργεί στην καρδιά του Εθνικού ρυµού ήδη από το 1958 (πριν την ίδρυση του ρυµού), ενώ έχει κατασκευαστεί και µία γραµµή τελεφερίκ από τον χώρο στάθµευσης προς το Καζίνο. Λειτουργεί ως πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες, ενώ πλήθος ατόµων εργάζονται εκεί καθηµερινά.

6 36. Αναψυχή - Σήµερα, που στο Λεκανοπέδιο της Αττικής ζει και δραστηριοποιείται ο µισός περίπου πληθυσµός της χώρας, η ανάγκη για αναψυχή στους γύρω ορεινούς όγκους και ιδιαίτερα στην Πάρνηθα είναι αυξανόµενη. Το ασαρχείο Πάρνηθας έχει δηµιουργήσει πολλούς χώρους δασικής αναψυχής σε διάφορες τοποθεσίες του Εθνικού ρυµού (Μόλα, Μεσιανό Νερό, Πλατάνα, Μπάφι, Αγ. Τριάδα), στο δάσος Τατοΐου (Πλάτανος, ανάκτορα, Κατσιµίδι, Μαχούνια) και στο δάσος Φυλής (πηγή Φυλής). ραστηριότητες ψυχαγωγίας 37. Πεζοπορία Τι νοµίζετε ότι µπορεί να κάνει κάποιος στο βουνό χωρίς να το ενοχλήσει?. Η Πάρνηθα διαθέτει ένα πυκνό δίκτυο καλοδιατηρηµένων µονοπατιών, πολλά από τα οποία περνούν µέσα από πηγές, πυκνά δάση και ξέφωτα. Υπάρχει δυνατότητα επιλογών ανάλογα µε την υψοµετρική διαφορά που µπορούµε να καλύψουµε, την απόσταση και τον χρόνο που χρειαζόµαστε. Οι ορειβατικοί σύλλογοι (ΕΟΣ Αθηνών, ΕΟΣ Αχαρνών και ΕΠΟΣ Φυλής) έχουν προσφέρει πολλά και εξακολουθούν να συµβάλλουν στην εξοικείωση του κοινού µε το βουνό, οργανώνοντας πεζοπορίες, αθλητικούς αγώνες Αναρρίχηση -... ή αναρρίχηση σαν αυτή στον βράχο της Βαρυµπόµπης, στα νότια της Πάρνηθας. Σας επισηµαίνουµε ότι λόγω των κινδύνων που εγκυµονεί η συγκεκριµένη δραστηριότητα, καλό θα είναι εάν κάποιος ενδιαφέρεται να ασχοληθεί µ αυτό το άθληµα, να εξασφαλίσει απαραιτήτως την παρουσία έµπειρου συνοδού. 39. Ορεινή ποδηλασία Ένα πολύ δηµοφιλές άθληµα στην Πάρνηθα είναι η ορεινή ποδηλασία (mountain-bike). Το πυκνό δίκτυο ποδηλατόδρόµων σε συνδυασµό µε τα µονοπάτια αλλά και τους ασφαλτοστρωµένους δρόµους, δηµιουργούν την κατάλληλη υποδοµή για ενδιαφέρουσες ποδηλατικές διαδροµές. 40. Παρατήρηση φυτών και πουλιών - Η Πάρνηθα προσφέρεται επίσης για παρατήρηση ζώων και φυτών, καθώς και για την εξοικείωση του κατοίκου της πόλης µε το δασικό οικοσύστηµα. Πρέπει όµως πάντα να θυµόµαστε ότι όλες οι δραστηριότητές µας πρέπει να εναρµονίζονται µε τη φύση και να είναι σύµφωνες µε τους κανονισµούς λειτουργίας του Εθνικού ρυµού Πάρνηθας. Κίνδυνοι Απειλές 41. Ξήρανση Ελάτης Η ξήρανση του ελατοδάσους έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Θυµάστε πόσα δέντρα είπαµε ότι χάνονται κάθε χρόνο? (30.000) Οφείλεται σε µια επιδηµία εντόµων που τρώνε τον φλοιό του δέντρου, ενώ την κατάσταση επιβαρύνει η εξασθένηση των δέντρων από την παρατεταµένη ξηρασία των τελευταίων ετών, τις υψηλές θερµοκρασίες και πιθανόν την ρύπανση του λεκανοπεδίου της Αττικής. Επίσης, ο ιξός είναι ένα ηµιπαράσιτο που φυτρώνει πάνω στα κλαδιά του έλατου, δεν έχει ρίζες και τρέφεται µε νερό και θρεπτικά από το δέντρο. Οι καρποί του περιέχουν µια κολλώδη ουσία (ιξώδης), µε την οποία παλιά άλειφαν κλαδιά οι κυνηγοί και έφτιαχναν τις ξώβεργες, για να πιάνουν πουλιά. Οι καρποί αυτοί τρώγονται από τα πουλιά, αλλά ο σπόρος δεν αλλοιώνεται στο πεπτικό τους σύστηµα και έτσι είναι πολύ εύκολη η διάδοση του φυτού. 42. Στρατιωτικές κ ραδιοτηλεοπτικές εγκαταστάσεις - Πριν από την ίδρυση του Εθνικού ρυµού, στον πυρήνα του υπήρχαν και λειτουργούν ακόµη στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Πολεµικής Αεροπορίας, του Στρατού και του Ναυτικού, που βρίσκονται στις ψηλότερες κορυφές του βουνού (Καραβόλα, Αέρας, Λαγού αντίστοιχα) και που δυστυχώς δηµιουργούν σειρά προβληµάτων. Μπορείτε να φανταστείτε ποιά είναι αυτα? (αισθητική υποβάθµιση, ακτινοβολία, απορρίµατα, θόρυβος, καταστροφή χλωρίδας, όχληση πανίδας). 43. Απορρίµµατα Ο υπερβολικός αριθµός των επισκεπτών που δεν γνωρίζουν την αξία του βουνού και δεν το σέβονται, έχει σαν συνέπεια την σταδιακή καταστροφή του περιβάλλοντος της Πάρνηθας µε τη συλλογή σπανίων φυτών, τη συµπίεση εδάφους, την ανεξέλεγκτη ρίψη σκουπιδιών και οικοδοµικών υλικών, τους υπερβολικούς θορύβους Πυρκαγιές Όπως προαναφέρθηκε, κάποια είδη βλάστησης είναι ιδιαίτερα εύφλεκτα. Έτσι συχνά εκδηλώνονται πυρκαγιές, πολλές φορές από ανθρώπινη απροσεξία. Γι αυτό το λόγο οι

7 επισκέπτες του βουνού οφείλουν να είναι πολύ προσεκτικοί και να µην ανάβουν εστίες για ψήσιµο ή να κατασκηνώνουν στο βουνό. Εδώ βλέπουµε µία πυρκαγιά που ξέσπασε σε χαµηλό υψόµετρο και δίπλα σε κατοικηµένη περιοχή. Μεγάλες εκτάσεις της Πάρνηθας έχουν χαρακτηριστεί Καταφύγιο Θηραµάτων. Η πλούσια πανίδα του βουνού σε συνδυασµό µε την µοναδική ύπαρξη του κόκκινου ελαφιού προσελκύει δυστυχώς πολλούς λαθροκυνηγούς. υστυχώς δεν χρειάζεται να πάτε και πολύ µακρια στις ταβέρνες στους πρόποδες της Πάρνηθας µπορείτε να δοκιµάσετε ελάφι! Τι θα προτείνατε να γίνει για να λυθούν αυτά τα βασικά προβλήµατα της Πάρνηθας? (καλύτερη αστυνόµευση, ενηµέρωση, ευαισθητοποίηση, επιβολή προστίµων, µελέτη, προγράµµατα πυροφύλαξης...) Τι µπορώ να κάνω εγώ 45. Όπως είπαµε και στην αρχή, η περιοχή αποτελεί Εθνικό ρυµό από το Αυτό σηµαίνει ότι µε µία σειρά νόµων, κάποιες δραστηριότητες δεν επιτρέπονται. Έτσι στον πυρήνα του ρυµού, δεν µπορούµε να ανάψουµε φωτιά, να κόψουµε δέντρα ή ξύλα (ακόµα και έλατα για τα χριστούγεννα), να µαζέψουµε λουλούδια αλλά και να προκαλέσουµε οποιαδήποτε φθορά στη βλάστηση. Ακόµη δεν επιτρέπεται η συλλογή χώµατος, η κυκλοφορία οχηµάτων στους δασικούς δρόµους, η ανάπτυξη υπερβολικής ταχύτητας και η πρόκληση θορύβων, το κυνήγι και η σύλληψη οποιουδήποτε ζώου, η βοσκή, η διανυκτέρευση σε σκηνές ή τροχόσπιτα, η εγκατάσταση κυψελών, οι καντίνες και οι µικροπωλητές, η καταστροφή των ενηµερωτικών πινακίδων κλπ. (Προαιρετική παραποµπή στον Κανονισµό Λειτουργίας του ρυµού) 46. Για όλους αυτούς τους απαραίτητους- περιορισµούς, υπάρχει έλεγχος από το ασαρχείο Πάρνηθας που είναι ο υπεύθυνος φορέας για την τήρηση του Κανονισµού Λειτουργίας του ρυµού. Νοµίζεται όµως ότι επαρκεί? Πέρα όµως από αυτά που ΕΝ µπορούµε να κάνουµε υπάρχουν και πολλά που µπορούµε να κάνουµε για να γνωρίσουµε και να προστατέψουµε την Πάρνηθα. Συµµετοχή σε φιλοπεριβαλλοντικές δράσεις φορέων και οργανώσεων (ξεναγήσεις, πυροπροστασία, αναδασώσεις, πεζοπορίες κτλ). Τι κάνει το WWF Παρακολούθηση ασικής Νοµοθεσίας Το WWF Ελλάς από την ίδρυσή του το 1991, παρακολουθεί την ασική Νοµοθεσία και όπου κρίνεται αναγκαίο παρεµβαίνει ενηµερώνοντας και κινητοποιώντας τους πολίτες. Επίσης συµµετέχει στον Φορέα ιαχείρισης του Εθνικού ρυµού Πάρνηθας που ιδρύθηκε το Η καλή λειτουργία του φορέα και η υποστήριξη γενικά του θεσµού των Προστατευόµενων Περιοχών, ίσως αποτελεί το κλειδί για την προστασία και την ορθή διαχείρισή του.

8

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΡΗΝΗ ΑΠΛΑΔΑ Βιολόγος M.Sc., Ph.D. Περιβαλλοντικής Βιολογίας και Διαχείρισης Χερσαίων και Θαλασσίων Οικοσυστημάτων Μόνιμη Εκπαιδευτικός

ΕΙΡΗΝΗ ΑΠΛΑΔΑ Βιολόγος M.Sc., Ph.D. Περιβαλλοντικής Βιολογίας και Διαχείρισης Χερσαίων και Θαλασσίων Οικοσυστημάτων Μόνιμη Εκπαιδευτικός ΕΙΡΗΝΗ ΑΠΛΑΔΑ Βιολόγος M.Sc., Ph.D. Περιβαλλοντικής Βιολογίας και Διαχείρισης Χερσαίων και Θαλασσίων Οικοσυστημάτων Μόνιμη Εκπαιδευτικός Το οικοσύστημα του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας πριν και μετά τη φωτιά

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha.

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha. 1 2 Φύλλο εργασίας 1 Σ Λ Σ Λ 3. Σ Λ 4. Σ Λ 5. Σ Λ Βιοτικοί Οργανισμοί: Αλεπού, Βελανιδιά, Δέντρο, Έλατο, Θάμνος, Πεύκο, Πλάτανος, Χελώνα, Σκίουρος Αβιοτικοί Οργανισμοί: Έδαφος, Θερμοκρασία, Κλίμα, Υγρασία,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τις Προστατευόµενες Περιοχές -το Παράδειγµα της Πάρνηθας- ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ

Πακέτο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τις Προστατευόµενες Περιοχές -το Παράδειγµα της Πάρνηθας- ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Πακέτο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τις Προστατευόµενες Περιοχές -το Παράδειγµα της Πάρνηθας- ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (οι Εθνικοί ρυµοί) ονοµατεπώνυµο: τάξη: ηµεροµηνία: Η Πάρνηθα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ, ΣΥΜΜΕΤΕΧΩ, ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΩ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ, ΣΥΜΜΕΤΕΧΩ, ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΩ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΓΝΩΡΙΖΩ, ΣΥΜΜΕΤΕΧΩ, ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΩ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ Πακέτο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Για τις προστατευόµενες περιοχές και την Πάρνηθα ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα 1 Προς το Περιφερειακό Συµβούλιο Αττικής Συνοπτική έκθεση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Πάρνηθα & Αττική και των µέτρων που πρέπει να ληφθούν (εν όψει της συζήτησης στο Π.Σ. για την Πάρνηθα)

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΥΚΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΥΛΗΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο : 27.4.2008 ΦΥΛΛΟ Δραστηριοτήτων Όνοµα:... Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ)

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Ιστοσελίδες 2. Βιβλιογραφία 3. Εκθέματα στο ΜΦΙΚ 4. Φωτογραφίες 5. Videos Δρ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ TOY 2007 ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα Ζώα του δάσους υπό εξαφάνιση Τμήμα Α4 Σχ. Έτος 2012-20132013 Α τετράμηνο Είναι διεθνές σύμβολο της WWF. Τ α υ τ ό τ η τ α Όνομα : Γιγάντιο Πάντα Βάρος : 86-125 κιλά Ύψος : 1.20-1.90μ. Βιότοπος, εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της πυρκαγιάς της 28 ης Ιουνίου 2007 στο όρος Πάρνηθα µε τη χρήση δορυφορικών εικόνων

Χαρτογράφηση της πυρκαγιάς της 28 ης Ιουνίου 2007 στο όρος Πάρνηθα µε τη χρήση δορυφορικών εικόνων Χαρτογράφηση της πυρκαγιάς της 28 ης Ιουνίου 2007 στο όρος Πάρνηθα µε τη χρήση δορυφορικών Χρονοπούλου Γλυκερία, ασολόγος, Msc ιαχείρισης φυσικών και Ανθρωπογενών Καταστροφών Οι δασικές πυρκαγιές στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι!

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι! Αν ρίξουμε μια προσεκτική ματιά γύρω μας, θα δούμε με πόση σοφία, χάρη και ομορφιά είναι όλα φτιαγμένα. Το κάθε έμψυχο και άψυχο δημιούργημα της φύσης αποτελεί ένα έργο τέχνης. Όλα γύρω θυμίζουν πίνακες,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου.

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. Ο Όλυµπος Πιθανώς σχηµατίστηκε κατά την διάρκεια της Ηωκαίνου εποχής πριν

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι

Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Βοτανικό τμήμα Εκπαιδευτικό τμήμα ΜΦΙΚ Η ενότητα «Φύση είναι το σπίτι μας» του βιβλίου της ΜτΠ αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

πανεπιστημιούπολη Καισαριανή Βύρωνας ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ Τοποθεσία Έτος ίδρυσης Έκταση Γεωγρ. Μήκος Γεωγρ. Πλάτος Υψόμετρο Προσανατολισμός Πέτρωμα Κατώτερη θερμοκρασία Ανώτερη θερμοκρασία Βροχόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου!

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Aλεξανδροπούλου Παυλίνα Graphic designer - «Pi Beliefs, οπτική επικοινωνία περιβάλλοντος & πολιτισµού» email: pavlinac@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου»

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» «Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» Θέμις Νασοπούλου MSc Ξεναγός Εθνικών Δρυμών και Υγροτόπων Λιτόχωρο 7-8/12/2013, «Ελληνο- Γερμανικό Φόρουμ Ορεινής Πεζοπορίας» www.olympusfd.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ

1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ 1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ ρεις φίλοι, τρεις ηµέρες, 2917 µέτρα. Αυτό που δεν είχαν προβλέψει στο σχεδιασµό τους ο Αχιλλέας, ο Πάνος και ο Γιώργος, ήταν ότι στην ανάβασή τους στο «βουνό των Θεών», τον

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 «ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 2008 Οι Ομάδες εργασίας μας Η Πράσινη Μέρα εντρογαλιές Αμυγδαλιές ασοφύλακες Κυπαρίσσια Οι πρώτες ενέργειες στη συνέχεια Η Πράσινη Μέρα Αδαμοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη Οδηγός φυτεύσεων Η Πάρνηθα καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση στη γεωγραφική περιοχή της Αττικής και μαζί με τα όρη Πεντέλη, Υμηττός και Αιγάλεω-Ποικίλο περικλείει την πρωτεύουσα και τα προάστια αυτής. Το

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009 Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία 1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Έτος: 2008 2009 Το πρόγραμμα είναι τριήμερο και απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ Οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται από πιστοποιημένους συνοδούς και με όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας. Οι καιρικές συνθήκες λαμβάνονται πάντα υπόψη

Διαβάστε περισσότερα

Συνοδευτικό Κείμενο Διαφανειών Παρουσίασης για Το μέλλον των Δασών

Συνοδευτικό Κείμενο Διαφανειών Παρουσίασης για Το μέλλον των Δασών Συνοδευτικό Κείμενο Διαφανειών Παρουσίασης για Το μέλλον των Δασών 1. Λογότυπο WWF. Αναγνωρίζετε αυτό το σήμα; Το έχετε ξαναδεί; Ποιο είναι το ζώο που έχει για σήμα της η οργάνωση; Τι νομίζετε ότι συμβολίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΤΗΣ 28 ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΤΗΣ 28 ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΤΗΣ 28 ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑ» Μελέτη περίπτωσης: Οι πυρκαγιές στο όρος Πάρνηθα Οι δασικές πυρκαγιές

Διαβάστε περισσότερα

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Οι αμμοθίνες ή θίνες, είναι μικροί λόφοι από άμμο που συνήθως βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές. Αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4 Περιβάλλον και Ανάπτυξη 2 η Κατεύθυνση Σπουδών Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΑΥΡΟΥ. ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (Δειγματικό εξεταστικό δοκίμιο) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ : ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ :

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΑΥΡΟΥ. ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (Δειγματικό εξεταστικό δοκίμιο) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ : ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ : ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (Δειγματικό εξεταστικό δοκίμιο) ΜΑΘΗΜΑ : ΦΥΣΙΚΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΤΑΞΗ : Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 1.30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΒΑΘΜΟΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΣ :... ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ :... ΥΠ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 122 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 8.1 ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 8.1.1 Φυσικό Περιβάλλον της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας και Θράκης Το πλούσιο φυσικό περιβάλλον της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων.

Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων. Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων. Τα δάση καλύπτουν το 9,4% της επιφάνειας της Γης (το 30% της ξηράς), αν και παλαιότερα

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ Παπαϊωάννου Χαριτάκης (Βιολόγος Msc), 2013 1. Η ΟΙΤΗ Η Οίτη είναι βουνό της Στερεάς Ελλάδας και καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο

Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο ΕΘΝΙΚΟΣ ΡΥΜΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 Για τα δάση της χαλεπίου πεύκης όπως και για τα δάση αειφύλλων πλατυφύλλων. Για τα δάση αυτά απαιτείται μόνο προστασία από βόσκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11 ΚΥΡΙΑΚΗ 19/10 ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΠΑΡΝΩΝΑ ΜΟΝΗ ΜΑΛΕΒΗΣ Αναχώρηση στις 7.00 με προορισμό το καταφύγιο του Πάρνωνα. Από εκεί θα ακολουθήσουμε μονοπάτι και δασικούς δρόμους που θα μας οδηγήσουν μέσα στα πυκνά δάση

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Οι φυσικές δραστηριότητες στοδάσοςκαιτοβουνό, µέσο αναψυχής και επαφής µε το φυσικό περιβάλλον. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής

Οι φυσικές δραστηριότητες στοδάσοςκαιτοβουνό, µέσο αναψυχής και επαφής µε το φυσικό περιβάλλον. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Οι φυσικές δραστηριότητες στοδάσοςκαιτοβουνό, µέσο αναψυχής και επαφής µε το φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Η παρουσία του ανθρώπου στο δάσος συνδεόταν στο παρελθόν

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση Ο ανθρωπος εξαρτάται από τα δάση. Προμηθεύουν ξύλο και είναι σημαντικά για την αναψυχή του. Επιτελούν όμως και σημαντικές λειτουργίες. Ενισχύουν τη βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική Πέμπτη 15 Μάιος 2008 14:33 Το 1 Γυμνάσιο Καλαμπάκας στο πλαίσιο προγράμματος ανοικτών περιβαλλοντικών τ άξεων «Καλλιστώ» υλοποίησε σχέδιο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σ Κόνιτσα στις 1415 16 Απριλίου Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ

ΕΝΑΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ ΕΝΑΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ Αικατερίνη Νταή Χημικός-Εκπαιδευτικός Δ/θμιας Εκπ/σης 3 ο ΓΕΛ Αχαρνών, Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Ανατολικής Αττικής katerdai@hotmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια «ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη τηχρήσηηλιακώνσυστηµάτων γιαµια µιααειφόροπροοπτική» Ν. Φραντζεσκάκη 1, Β. Γκέκας 1 και Θ. Τσούτσος 2 1. Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, Χανιά 2. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου μετά την Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του;

οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου μετά την Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του; Οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου της Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του; Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Κατά τη Β Φάση της Διαμόρφωσης των ΑΠ, το Πρόγραμμα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, το οποίο θα εφαρμοστεί κατά τη φετινή

Διαβάστε περισσότερα