2. Το θεσµικό πλαίσιο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "2. Το θεσµικό πλαίσιο"

Transcript

1 Τα πολυτροπικά κείµενα ως µέσον προσέγγισης της γραφής από παιδιά προσχολικής ηλικίας 1 Abstract Nowadays written texts are consistently getting more multimodal; this means that different representative modes are composed for the creation of meaning in a written text. The information conveyed by any text is not derived exclusively from its linguistic content but also from the contribution of other semiotic resources such as the iconic, typographic or chromatic systems. The article deals with the possibility of using multimodality as an access to literacy for preschool children. For this reason, a certain type of multimodal texts (article titles) is presented and proposals for teaching use are made. Λέξεις-κλειδιά: πολυτροπικότητα, πολυγραµµατισµοί, ανάλυση κειµένων 1. Εισαγωγή H διερεύνηση της πολυτροπικότητας (Kress 1997, Kress & Leeuwen 1996, Kress 2000a, Χοντολίδου 1999) στις ποικίλες αναλύσεις γραπτών κειµένων αναδεικνύει την πληθώρα των αναπαραστατικών τρόπων που συναιρούνται και συντίθενται για τη δηµιουργία σηµασίας σε ένα γραπτό κείµενο. Η γλωσσική πληροφορία ενδέχεται να προσαυξάνεται, να συµπληρώνεται ή και να αναιρείται από την δράση άλλων τρόπων κατασκευής σηµασίας. Η ανάδειξη των ποικίλων οπτικών µέσων που συµβάλλουν στην απόδοση της σηµασίας ενός κειµένου οδηγεί στην επανεξέταση του τρόπου που αντιλαµβανόµαστε τα γραπτά κείµενα και στην αναζήτηση διαφορετικών διαδικασιών ανάλυσης και παραγωγής της γραπτής πληροφορίας. Οι πληροφορίες που µεταδίδει κάθε κείµενο δεν ανάγονται αποκλειστικά στο γλωσσικό περιεχόµενό του αλλά προκύπτουν από τη συµβολή και άλλων σηµειωτικών πόρων: εικονικών, τυπογραφικών ή χρωµατικών κ.α. Με αυτήν την έννοια το γραπτό µήνυµα είναι πολυτροπικό και άρα για την κατανόηση και παραγωγή γραπτών µηνυ- 1 Στοιχεία δηµοσίευσης (Ν. 17) Παπαδοπούλου, Μ. (2005). Τα πολυτροπικά κείµενα ως µέσον προσέγγισης της γραφής από παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ερευνώντας τον κόσµο του Παιδιού, 6 :

2 µάτων δεν επαρκεί η κατοχή της ανάγνωσης και της γραφής όπως αυτή νοείται στο πλαίσιο του κλασικού γραµµατισµού. Η ανάγκη διαχείρισης πολυτροπικών κειµένων επιβάλλει µια παιδαγωγική πολυγραµµατισµού (Kalantzis & Cope 2000, Καραντζόλα & Ιντζίδης 2000) η οποία θα περιλαµβάνει παράλληλα µε την ανάλυση του λόγου, και αναλύσεις πραγµατολογικές, κοινωνιολογικές και ευρύτερα σηµειωτικές που θα διαµορφώνουν την ικανότητα κατανόησης και διαχείρισης εικόνων, σχεδίων, διαγραµ- µάτων, πινάκων κλπ.( Kress 1997, Kress 2000b). Οι συνέπειες αυτής της θεώρησης επαναπροσανατολίζουν τη διδακτική των γραπτών κειµένων στο σχολείο, των οποίων η διδασκαλία ως τώρα αφορούσε κυρίως τη γλώσσα µε κείµενα, στην πλειοψηφία τους, κατασκευασµένα για τις ανάγκες του µαθή- µατος ή αποσπάσµατα λογοτεχνικών κειµένων. Η είσοδος αυθεντικών κειµένων, σε όλες τις βαθµίδες της εκπαίδευσης -αν και ιδιαίτερα περιορισµένη προς το παρόν- επιβάλλει την ανάγκη ανάλυσης ποικίλων πολυτροπικών κειµένων καθώς και προτάσεων διδακτικής αξιοποίησής τους για διαφορετικούς µαθητικούς πληθυσµούς 2. Ειδικότερα για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας η διαχείριση πολυτροπικών κειµένων θα µπορούσε να συνιστά µέσον για την προσέγγιση της γραφής και την εξοικείωση µε τον γραπτό λόγο. Σε αυτήν την κατεύθυνση θα παρουσιασθεί η ανάλυση ενός είδους πολυτροπικού κειµένου, τίτλοι άρθρων σε εφηµερίδα που απευθύνεται σε παιδιά, και θα προταθούν ενδεικτικοί τρόποι διδακτικής αξιοποίησής του. 2. Το θεσµικό πλαίσιο Στο πρόγραµµα σπουδών της νεοελληνικής γλώσσας για το νηπιαγωγείο του 1999 (ΥΠ.Ε.Π.Θ 1999), προτείνεται όσον αφορά την ανάγνωση: να εξασφαλίζονται οι προϋποθέσεις ώστε τα παιδιά να έρχονται αβίαστα σε επαφή µε διαφορετικές εκδοχές του γραπτού λόγου (βιβλία, εφηµερίδες, περιοδικά, επιγραφές κλπ). Συχνές δε, είναι οι αναφορές στην ανάγκη της ποικιλίας των ειδών λόγου, όπως και των κειµενικών ειδών τα οποία τα παιδιά καλούνται να παρατηρήσουν και να επεξεργαστούν. Προβλέπεται η ανάγκη ανάδειξης των σχέσεων εικόνας - κειµένου και της αλληλόδρασής τους για τη δηµιουργία της σηµασίας του γραπτού µηνύµατος καθώς και η ανάπτυξη της δεξιότητας των παιδιών να διατυπώνουν υποθέσεις αναφορικά µε το περιεχόµενο ενός κειµένου. 2 Για αναλύσεις κειµένων στο πλασίο της πολυτροπικότητας στην ελληνική βιβλιογραφία και προτάσεις διδακτικής αξιοποίησης, ενδεικτικά, δες: Ιντζίδης & Καραντζόλα 2000, Κουτσοσίµου-Τσίνογλου 2000, Yannicopoulou 2002, Papadopoulou 2002, Γιαννικοπούλου & Παπαδοπούλου 2002.

3 Αντίστοιχες αναφορές εντοπίζονται και στο επίπεδο της γραφής και της γραπτής έκφρασης, αν και δεν καταλαµβάνουν την ίδια έκταση όπως στην ανάγνωση. Το θεσµικό πλαίσιο του 1999, επιτρέπει και επιβάλλει τη χρήση αυθεντικού υλικού για την εισαγωγή των παιδιών προσχολικής ηλικίας στο γραπτό λόγο, ενώ επιτρέπονται επεξεργασίες και δραστηριότητες στο πλαίσιο µιας παιδαγωγικής πολυγραµµατισµού - χωρίς όµως αυτό να δηλώνεται µε σαφήνεια. 3. Επιλογή και χαρακτηριστικά του κειµενικού είδους Οι τίτλοι άρθρων αποτελούν ένα ιδιαίτερα χρήσιµο διδακτικό υλικό για παιδιά προσχολικής ηλικίας, καθώς: Συνιστούν, έστω οριακά, αυτοτελή κείµενα. Αποτελούν το σύνδεσµο µε ένα ευρύτερο κείµενο, δηλαδή το περιεχόµενο του άρθρου, καθώς και µε το σύνολο των περιεχοµένων της εφηµερίδας. Η διδακτική αξιοποίηση µπορεί να περιορίζεται στον τίτλο ως τµήµα του άρθρου ή να επεκτείνεται στο σύνολο του άρθρου (υπότιτλοι, περιεχόµενο, εικόνες, σχέδια κλπ). Η γλωσσική πληροφορία που περιέχεται είναι σύντοµη και περιεκτική καθώς οι τίτλοι αποτελούν τη συµπύκνωση ενός ευρύτερου κειµένου, το οποίο ενδεχοµένως µπορεί να διαβαστεί στα παιδιά και να κατανοήσουν µε ποιόν τρόπο γίνεται η διαδικασία επιλογής και διαµόρφωσης ενός τίτλου. Αποτελούν το κέντρο του άρθρου, αφού προς αυτό συγκλίνουν όλες οι πληροφορίες τόσο οι γλωσσικές όσο και οι µη-γλωσσικές. Στην πλειοψηφία τους είναι περιγραφικά κείµενα, τα οποία είναι ευκολότερα στην προσέγγισή τους από παιδιά προσχολικής ηλικίας. Σε επίπεδο δοµής, οι τίτλοι άρθρων αποτελούν, στην πλειοψηφία τους, ουσιαστικοποιηµένες προτάσεις. Τέλος, ένας τίτλος άρθρου οφείλει µε ποικίλους τρόπους (τόσο σε επίπεδο γλωσσικού περιεχοµένου όσο και µορφής) να ελκύει τον αναγνώστη ώστε να διαβάσει το άρθρο. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, οι τίτλοι των άρθρων που επιλέχθηκαν συνιστούν πολυτροπικά κείµενα, στα οποία η οργάνωση και η µετάδοση της πληροφορίας γίνεται µε ποικίλους αναπαραστατικούς τρόπους. Η χρήση των επιλεγµένων τίτλων άρθρων ενέχει ως νεωτεριστικό στοιχείο το γεγονός ότι τα παιδιά δεν γνωρίζουν, εκ των προτέρων, το περιεχόµενο των λέξεων ή φράσεων, αλλά καλούνται να κάνουν υποθέσεις για το γλωσσικό τους περιεχόµενο

4 εκµεταλλευόµενοι τις πληροφορίες που παρέχονται από τη λειτουργία των ποικίλων αναπαραστατικών τρόπων που συνυπάρχουν στο γραπτό κείµενο καθώς και από πληροφορίες που ενδέχεται να έχουν για συγκεκριµένα γράµµατα. Γενικότερα, η διαδικασία αξιοποίησης των τίτλων των άρθρων έχει ποικίλους στόχους που εγγράφονται σε διαφορετικά πεδία: Ως προς το κανάλι διάδοσης: οι µαθητές καλούνται να διαπιστώσουν την επίδραση του καναλιού διάδοσης στους τρόπους οργάνωσης της πληροφορίας. Ως προς τη στάση του συγγραφέα ενός κειµένου: οι µαθητές µπορούν να διαπιστώσουν ότι οι επιλογές του συντάκτη ενός κειµένου δεν είναι τυχαίες αλλά υπακούουν σε συγκεκριµένους στόχους. Ως προς το είδος γραπτού λόγου και το κειµενικό είδος: οι µαθητές οδηγούνται να συνειδητοποιήσουν τη δοµή και τα χαρακτηριστικά ενός τίτλου άρθρου και ειδικότερα ενός περιγραφικού κειµένου. Τέλος, ως προς την οργάνωση του γραπτού: οι µαθητές µπορούν να συνειδητοποιήσουν ότι συχνά το γραπτό είναι πολυτροπικό καθώς και τους τρόπους µε τους οποίους λειτουργούν οι ποικίλοι αναπαραστατικοί τρόποι για τη δηµιουργία της σηµασίας στο γραπτό κείµενο. 4. Ανάλυση του δείγµατος Οι 4 τίτλοι άρθρων που θα αναλυθούν στη συνέχεια εµφανίστηκαν στην εφηµερίδα Οι Ερευνητές πάνε παντού που απευθύνεται σε παιδιά και αποτελεί ειδικό ένθετο της εφηµερίδας Η Καθηµερινή. Τα άρθρα αποτελούν ένα από τα µόνιµα θέµατα του ένθετου, ενώ παράλληλα εµφανίζονται ειδήσεις, παιχνίδια, σταυρόλεξα, κόµικ, αλληλογραφία, διαφηµίσεις, παρουσιάσεις βιβλίων και ταινιών για παιδιά, ενηµερωτικές στήλες κλπ. Το θεµατολόγιο των άρθρων είναι ποικίλο και η δηµιουργία των τίτλων αποτελεί ευρεσιτεχνία του δηµιουργού ή του εικονογράφου του συγκεκριµένου κάθε φορά άρθρου Γλωσσικά χαρακτηριστικά των κειµένων Ως προς τη γλωσσική πληροφορία που µεταφέρουν, οι τίτλοι των συγκεκριµένων άρθρων αποτελούν, στην πλειοψηφία τους ουσιαστικοποιηµένες προτάσεις 3 : -φωτιά και λάβα -ο κύριος Αγκάθης

5 -σοκολάτα: η τροφή των θεών -ένα νησί γεµάτο πύργους Οι 4 τίτλοι που παρουσιάζονται επιλέχθηκαν από ένα σώµα 100 περίπου τίτλων που εµφανίστηκαν στην εφηµερίδα στη διάρκεια 2 ετών. Στην πλειοψηφία τους, οι τίτλοι είναι ουσιαστικοποιηµένες προτάσεις παραπλήσιων γλωσσικών και σηµειωτικών χαρακτηριστικών όπως οι αυτοί που παρουσιάζονται, ενώ εµφανίζονται επίσης ευθείες ερωτηµατικές προτάσεις του τύπου: Τραγουδάτε στο µπάνιο;, ουσιαστικά µε επεξηγη- µατικές προτάσεις, του τύπου: Σκάκι: τα πιόνια έχουν τη δική τους ιστορία, παροιµίες, αποσπάσµατα ποιηµάτων, κ.α. σε πολύ µικρότερο βαθµό. Με αυτήν την έννοια οι τίτλοι αποτελούν ενδεικτικό δείγµα της δοµής των τίτλων στη συγκεκριµένη εφηµερίδα και επιτρέπουν να παρατηρήσουµε τα χαρακτηριστικά της δοµής του συγκεκριµένου κειµενικού είδους. Ως προς το περιεχόµενό τους οι συγκεκριµένοι τίτλοι, όπως και το σύνολο των τίτλων της εφηµερίδας, αποτελούν περιγραφικά κείµενα στα οποία συµπυκνώνεται η κεντρική πληροφορία ενός εξίσου περιγραφικού άρθρου. Ο ρόλος των άρθρων στη συγκεκριµένη εφηµερίδα είναι ενηµερωτικός και περιγραφικός ενός φυσικού ή τεχνητού φαινοµένου, ενός αντικειµένου, προσώπων (σπανιότερα), χρονικών στιγµών και χώρων, εθίµων και ηθών κλπ Σηµειωτικά χαρακτηριστικά των κειµένων Στους τίτλους που επιλέχθηκαν παρατηρούµε ότι ο συντάκτης ή ο εικονογράφος του άρθρου επιλέγει να αναπαράγει µε διαφορετικούς τρόπους το σηµασιολογικό περιεχόµενο του τίτλου, ώστε αυτό να είναι προσιτό ακόµα και σε αναγνώστες που δεν γνωρίζουν ανάγνωση. Αυτή η επιλογή εξυπηρετείται ταυτόχρονα από την παρουσία εικόνων, χρώµατος, σχεδίων, σχεδιαγραµµάτων και φωτογραφιών και επιτρέπει την προσέγγιση του άρθρου από ένα µεγαλύτερο εύρος ηλικιών. Μια σύντοµη ανάλυση κάθε τίτλου επιτρέπει να εντοπίσουµε τα ποικίλα µέσα που χρησιµοποιούνται για την επίτευξη αυτού του στόχου. 3 Γεγονός που συνάδει µε τις συνολικότερες επιλογές της εφηµερίδας

6 -φωτιά και λάβα Στο πρώτο παράδειγµα παρατηρούµε ότι επιλέχθηκε διαφορετικό χρώµα και σχεδιασµός καθεµιάς από τις λέξεις του τίτλου ώστε να είναι ορατό το σηµασιολογικό περιεχόµενό της. Στη λέξη φωτιά, τα γράµµατα εκτυπώθηκαν µε κίτρινο και πορτοκαλί χρώµα, η άνω σειρά των γραµµάτων δεν ολοκληρώνεται, έχει κατεύθυνση προς τα πάνω ενώ φαίνεται σαν να διαχέεται στον χώρο. Το γκρι χρώµα των άνω απολήξεων των γραµµάτων ανακαλεί οπτικά τον καπνό που εκλύεται από µια φωτιά. Στη λέξη «λάβα» τα γράµµατα είναι στρογγυλά σε κόκκινο χρώµα αντίστοιχο του χρώµατος της λάβας ενός ηφαιστείου. Κόκκινες σταγόνες χρώµατος παρακολουθούν τα γράµµατα µε κυµατισµούς που µοιάζουν µε µικρά ποταµάκια λάβας. -ο κύριος Αγκάθης Αντίστοιχα µέσα χρησιµοποιήθηκαν και στο δεύτερο παράδειγµα για την απόδοση του σηµασιολογικού περιεχοµένου του τίτλου. Τα γράµµατα σχεδιάστηκαν εξωτερικά µε ανισοϋψείς ακιδωτές απολήξεις, ανακαλώντας τα αγκάθια του σκαντζόχοιρου στην πλάτη και το κεφάλι του ενώ στο εσωτερικό των γραµµάτων µικρές συνεχείς καµπυλότητες υποδηλώνουν το µαλακό τµήµα της κοιλιάς του. Τα δύο χρώµατα που εµφανίζονται στον τίτλο (γκρι και καφέ) αντικατοπτρίζουν αντίστοιχα τα χρώµατα της παιδικής και της ενήλικης ζωής του σκαντζόχοιρου. Στο συµπέρασµα αυτό

7 οδηγεί και το µέγεθος των χαρακτήρων που χρησιµοποιήθηκαν, καθώς το µεγαλύτερο µέγεθος συνδυάζεται µε το καφέ χρώµα που αντιστοιχεί στην ενήλικη ζωή του ζώου. Μια σύντοµη παρατήρηση του γενικότερου πλαισίου στο οποίο εµφανίζεται ο συγκεκριµένος τίτλος επιτρέπει να παρατηρήσουµε ότι η µορφή του τίτλου εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο µε αρµονικό τρόπο και δεν αποτελεί εξαίρεση. Το µπεζ-καφέ χρώµα χρησιµοποιείται για τα αποτυπώµατα από τις πατηµασιές του σκαντζόχοιρου, οι ακιδωτές απολήξεις επαναλαµβάνονται στην κίτρινη φάσα που χρησιµεύει ως φόντο για τους υπότιτλους, καθώς και στο περίγραµµα των χεριών που κρατάνε τους µικρούς σκαντζόχοιρους. Ο τίτλος αποτελεί τµήµα του άρθρου όχι µόνο ως προς τη γλωσσική πληροφορία του αλλά και ως προς τη µορφή που επιλέχθηκε για την παρουσίασή του. -σοκολάτα: η τροφή των θεών Στο τρίτο παράδειγµα, η επιλογή του καφέ, γήινου, χρώµατος θυµίζει στον αναγνώστη -στην προκειµένη περίπτωση µικρό παιδί- το χρώµα της σοκολάτας ενώ ταυτόχρονα οι σταγόνες χρώµατος που κυλούν από κάποια γράµµατα της λέξης ανακαλούν την ιδιότητα της σοκολάτας να λιώνει προσφέροντας µε αυτόν τον τρόπο στον αναγνώστη µια γευστική ερµηνεία. Τα γράµµατα είναι ενωµένα µεταξύ τους ανακαλώντας την ικανότητα της σοκολάτας να κολλάει, ενώ ο εσωτερικός κύκλος στο ο παραµορφώνεται σαν να µην µπορεί να στερεοποιηθεί. Η σηµασία επικεντρώνεται στη λέξη σοκολάτα που υπερέχει σε πάχος από τις υπόλοιπες λέξεις αλλά και κατέχει τη δεσπόζουσα θέση στο κείµενο. Η παρουσία των τριών εικόνων στον υπότιτλο του άρθρου αφηγούνται µε εικονικό τρόπο το περιεχόµενο του άρθρου που ακολουθεί και περιγράφουν την ιστορική και φυτική προέλευση της σοκολάτας. -ένα νησί γεµάτο πύργους

8 Ο τελευταίος τίτλος µπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα λιτός σε σχέση µε τους προηγούµενους. Η επιλογή των χρωµάτων φαίνεται να είναι τυχαία αν και το µπλε των ουσιαστικών δίνει αισθητικό βάρος στις δύο δεσπόζουσες λέξεις. Στο ίδιο συµπέρασµα οδηγεί και το µέγεθος των χαρακτήρων. Στο συγκεκριµένο άρθρο συνυπάρχουν γλωσσικές πληροφορίες, φωτογραφίες, αρχιτεκτονικό σχέδιο και αρνητικό σχεδίου σε µαύρο φόντο. Ένα background ηλιοβασιλέµατος υποστηρίζει το σύνολο του άρθρου. Τα κύρια µορφολογικά χαρακτηριστικά των πύργων που προβάλλονται από το σύνολο των αναπαραστατικών τρόπων είναι οι κατακόρυφες ευθείες και οι πολεµίστρες στις άνω άκρες των πύργων. Αυτά τα χαρακτηριστικά αναπαράγονται στο γράµµα Π του τίτλου. Το γράµµα δεσπόζει στα υπόλοιπα, χάρη στο µεγαλύτερο όγκο του, την παχύτερη σκίαση και τις µικρές προεξοχές στο άνω τµήµα του ανακαλούν τις πολεµίστρες των πύργων. Το γράµµα γίνεται τρισδιάστατο και µε τον όγκο του ανακαλεί το ίδιο το αντικείµενο στο οποίο αναφέρεται. Το γράµµα διατηρεί σχέσης εικόνας σύµφωνα µε τον Peirce (1978) µε το σηµειούµενο αντικείµενο. Στους τίτλους άρθρων που παρουσιάσθηκαν παραπάνω παρατηρήσαµε ότι για την απόδοση του σηµασιολογικού περιεχοµένου συγκεκριµένων λέξεων χρησιµοποιήθηκαν ποικίλα αναπαραστατικά µέσα. Η σχέση µεταξύ των πολυτροπικά σηµειούµενων λέξεων και των γλωσσικών αντίστοιχων δεν εµφανίζεται αυθαίρετη, συµβατική και συµβολική. Οι λέξεις τείνουν να γίνουν αναπαραστατικά µέσα πρώτης τάξεως, δηλαδή να αναπαριστάνουν απευθείας την εξωγλωσσική πραγµατικότητα δίχως το ενδιάµεσο της γλωσσικής µεταφοράς. Ειδικότερα στην τέταρτη περίπτωση βλέπουµε το σύνολο του σηµασιολογικού περιεχόµενου της λέξης πύργος, να αποδίδεται εικονικά µε κατάλληλες διευθετήσεις ενός µόνο γράµµατος. Θα ήταν σκόπιµο να τονιστεί, ότι η µορφή µε την οποία εµφανίζονται οι λέξεις και οι φράσεις στα παραπάνω παραδείγµατα δεν αποτελεί κανόνα του γραπτού λόγου, καθώς η σχέση µεταξύ προφορικής και γραπτής µορφής της λέξης δεν παύει, σε γενικές γραµµές, να είναι αυθαίρετη και συµβατική. Εντούτοις, παραδείγµατα όπως αυτά µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως µέσον για την προσέλκυση του ενδιαφέροντος των παιδιών για το γραπτό λόγο και αφετηρία για το ξεκλείδωµα ενός γραπτού κειµένου ειδικά από παιδιά προσχολικής ηλικίας καθώς τέτοιου τύπου πολυτροπικά κείµενα παρουσιάζονται σε συνεχώς αυξανόµενο αριθµό, στη σηµερινή κοινωνία.

9 5. Προτάσεις διδακτικής αξιοποίησης Στους τίτλους των άρθρων δεν εµφανίζονται κατ ανάγκη λέξεις που να είναι οικείες στα παιδιά. Με αυτήν την έννοια η επιλογή ενός τέτοιου υλικού αποτελεί µια πρόκληση για τον εκπαιδευτικό που θα ήθελε να το χρησιµοποιήσει στο πλαίσιο του γραµµατισµού των παιδιών προσχολικής ηλικίας, καθώς -όπως προαναφέρθηκε- δεν υπάρχουν σηµεία αγκύρωσης σε πιθανές υφιστάµενες γνώσεις των παιδιών στο επίπεδο µιας ολικής αναγνώρισης λέξεων. Η διδακτική αξιοποίηση ενός τέτοιου υλικού προϋποθέτει αρχικά την αναγνώριση του ευρύτερου πλαισίου µέσα στο οποίο εµφανίζεται το άρθρο. Αυτό σηµαίνει ότι οι µαθητές χωρισµένοι σε µικρο-οµάδες, θα πρέπει να ανακαλύψουν ότι η εφηµερίδα που τους παρουσιάζεται αποτελεί ένα ένθετο κυριακάτικης εφηµερίδας που απευθύνεται σε ενήλικες. Κατόπιν, καλούνται να ξεφυλλίσουν το σύνολο του ένθετου για να δουν τι άλλα περιεχόµενα περιλαµβάνει µέχρι να ανακαλύψουν το ζητούµενο της συγκεκριµένης διδακτικής ενότητας. Στη συνέχεια, τους ζητείται να παρατηρήσουν τη µορφή ενός άρθρου, την έκταση που καταλαµβάνει στην εφηµερίδα, την ενότητα ως προς το περιεχόµενο (το γεγονός δηλαδή ότι όλα τα στοιχεία συνδέονται µε κάποιον τρόπο προς συγκεκριµένο σκοπό) σε αντίθεση µε τα υπόλοιπα περιεχόµενα της εφηµερίδας. Αυτή η προπαρασκευαστική δραστηριότητα θα επιτρέψει στα παιδιά να συγκροτήσουν µια αρχική εικόνα για το άρθρο ως κειµενικό είδος την οποία θα επιβεβαιώσουν και θα διευρύνουν µετά από τη συνολική επεξεργασία του άρθρου. Ο/η νηπιαγωγός µπορεί µε κατάλληλες ερωτήσεις να επιτρέψει στα παιδιά να διατυπώσουν τις εικασίες τους για το περιεχόµενο του συγκεκριµένου, κάθε φορά άρθρου, του τύπου «Για τί πιστεύετε ότι µιλάει αυτό το άρθρο, ποιο είναι δηλαδή το θέµα του» και να τους ζητήσει να δηλώσουν τα στοιχεία µε τα οποία συγκροτούν την άποψή τους. Ας πάρουµε ως παράδειγµα το άρθρο «Ένα νησί γεµάτο Πύργους». Ο/η νηπιαγωγός µπορεί να ρωτήσει αρχικά τα παιδιά σε ποιο θέµα αναφέρεται το συγκεκριµένο άρθρο. Αν δηλώσουν ότι το άρθρο µιλάει για πύργους, µπορεί να τους ζητήσει να πουν πώς το κατάλαβαν. Θα ήταν σκόπιµο η παρατήρηση να µην περιορίζεται στην πληροφορία που φέρουν οι φωτογραφίες αλλά να περιλαµβάνει το µαύρο αρνητικό, το αρχιτεκτονικό σχέδιο και πιθανόν το γράµµα Π που µοιάζει µε πύργος, χωρίς όµως η τελευταία αναφορά να είναι αναγκαία σε αυτήν τη φάση. Στη συνέχεια, ο/η νηπιαγωγός µπορεί να ζητήσει από τα παιδιά να περιγράψουν έναν πύργο παρατηρώντας το σύνολο των µέσων που διατίθενται. Τα παιδιά θα πρέπει, κατά την

10 περιγραφή, να εντοπίσουν τις πολεµίστρες, τους κατακόρυφους απότοµους τοίχους, τα µικρά ανοίγµατα των παραθύρων, την τοπογραφία των πύργων (ότι δηλαδή συχνά βρίσκονται στο υψηλότερο σηµείο του χώρου) κλπ. Αν, κατά την πρώτη φάση, έχουν εντοπίσει ότι το γράµµα Π µοιάζει µε πύργο, µπορούν τώρα να παρατηρήσουν καλύτερα τα χαρακτηριστικά του και να τα συγκρίνουν µε τα υπόλοιπα γράµµατα µε ερωτήσεις του τύπου: Πώς σχεδιάστηκε το γράµµα, γιατί µοιάζει µε πύργο, γιατί αυτός που το σχεδίασε το έκανε να µοιάζει µε πύργο κλπ. Σε περίπτωση που δεν είχε γίνει αντιληπτό κατά την πρώτη φάση µπορεί ο/η νηπιαγωγός να στρέψει τώρα την προσοχή των παιδιών στο γράµµα και µετά να ακολουθήσουν οι παραπάνω ερωτήσεις. Στη συνέχεια ο/η νηπιαγωγός µπορεί να διαβάσει στα παιδιά το σύνολο του τίτλου, και να παρατηρήσουν τα διαφορετικά χρώµατα και το διαφορετικό µέγεθος της γραµµατοσειράς που χρησιµοποίησε ο συντάκτης του άρθρου. Στη συνέχεια, ο/η νηπιαγωγός µπορεί να στρέψει την προσοχή των παιδιών στις λεζάντες των φωτογραφιών και του αρχιτεκτονικού σχεδίου και να τους ζητήσει να βρούν πόσες φορές αναφέρεται η λέξη πύργος στο σύνολο των 7 λεζάντων. Τα παιδιά για να πραγµατοποιήσουν µια τέτοια εργασία θα πρέπει νοητικά να αποκαταστήσουν το γράµµα π στην αρχική του µορφή. Μια τέτοια διαδικασία κρίνεται σκόπιµη ώστε να κατανοήσουν τα παιδιά ότι η συγκεκριµένη µορφή του π αποτελούσε ένα παιχνίδι του συντάκτη/ ή του εικονογράφου του άρθρου και δεν αποτελεί την αρχετυπική µορφή του γράµµατος. Ανάλογα, µε το ενδιαφέρον των παιδιών τέτοιου είδους αναζητήσεις µπορεί να γίνουν και στους υπότιτλους ή σε επιλεγµένα σηµεία του κειµένου, ενώ η συζήτηση για τους πύργους µπορεί και να ολοκληρωθεί µε την ανάγνωση του συνόλου του συγκεκριµένου άρθρου. Η ίδια διαδικασία µπορεί να γίνει και κατά αντίθετη φορά. Για παράδειγµα στον τίτλο Σοκολάτα: η τροφή των θεών, ο/η νηπιαγωγός µπορεί να ξεκινήσει τη συζήτηση για το άρθρο δείχνοντας και διαβάζοντας στα παιδιά τον τίτλο του. Στη συνέχεια µπορεί να τους ζητήσει να αναζητήσουν τις επιλογές που έκανε ο συντάκτης ή ο εικονογράφος του άρθρου σχεδιάζοντας κατ αυτόν τον τρόπο τα γράµµατα µε ερωτήσεις του τύπου: γιατί διάλεξε αυτό το χρώµα, γιατί τρέχουν σταγόνες από τα γράµµατα και σε ποια σηµεία τους, γιατί τα γράµµατα κολλάνε µεταξύ τους, είναι τυχαία ή συνειδητή επιλογή, και τέλος, να συζητήσουν για τον εσωτερικό κύκλο του ο όπου η σοκολάτα φαίνεται σαν να µην έχει στερεοποιηθεί αρκετά. Με τις απαντήσεις τους τα παιδιά θα συνειδητοποιήσουν τις ιδιότητες της σοκολάτας και θα διαπιστώσουν ότι οι επιλογές του συντάκτη/εικονογράφου δεν ήταν τυχαίες αλλά ότι επιδίωκε να τους µεταφέρει πολλαπλά

11 µηνύµατα.τέλος, θα µπορούσαν να συζητήσουν µε τον/την νηπιαγωγό αν ο συντάκτης ή ο εικονογράφος ενός αντίστοιχου άρθρου θα έκανε τέτοιες επιλογές στην περίπτωση που το κοινό του θα συγκροτούνταν απο ενήλικες αναγνώστες. Ο τίτλος «φωτιά και λάβα» -όπως και ο προηγούµενος- θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί για παρατηρήσεις που αφορούν φυσικά φαινόµενα και να αποτελούν ένα άνοιγµα του γραµµατισµού στις φυσικές επιστήµες. Ο/η νηπιαγωγός καλείται να ενθαρρύνει τα παιδιά να παρατηρήσουν τα µέσα που χρησιµοποιούνται για τη δηµιουργία των λέξεων και να τις συγκρίνουν µε τα χαρακτηριστικά των αντίστοιχων φαινοµένων. Με ερωτήσεις για το χρώµα της φωτιάς και την τάση του καπνού να κατευθύνεται προς τα πάνω θα µπορούσε να προσκαλέσει τα παιδιά να παρατηρήσουν ότι τα ίδια φαινόµενα αναπαράγονται στη δηµιουργία των γραµµάτων της λέξης του τίτλου. Η ίδια διαδικασία µπορεί να ακολουθηθεί και για την επόµενη λέξη του τίτλου, καθώς η ρευστότητα και το κόκκινο χρώµα χρησιµοποιούνται για το σχηµατισµό της λέξης «λάβα». 6. Ολοκληρώνοντας Οι περιπτώσεις που παρουσιάστηκαν παραπάνω αφορούν παιχνίδια µε λέξεις και γράµµατα που κατασκευάστηκαν από τους συντάκτες ή τους εικονογράφους των συγκεκριµένων άρθρων µε στόχο να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των παιδιών στην ανάγνωση του περιεχοµένου του άρθρου ή να διευκολύνουν την προσέγγισή τους από παιδιά που δεν γνωρίζουν ανάγνωση. Τέτοιου τύπου πολυτροπικά κείµενα, µέσω κατάλληλης διδακτικής προσέγγισης, µπορεί να οδηγήσουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας να κατανοήσουν ότι µια ή περισσότερες πληροφορίες µπορεί να µεταδίδονται µε ποικίλους σηµειωτικούς τρόπους και παράλληλα να αποτελέσουν µια πύλη για την προσέγγιση του γραπτού λόγου από παιδιά προσχολικής ηλικίας. 7. Βιβλιογραφία Kalantzis, M. & Cope, B. (2000). Multiliteracies: The Design of Social Futures. London: Palmer Press. Καραντζόλα Ε. & Ιντζίδης Β. (2000). Πολυτροπισµοί Πολυγραµµατισµοί. Γλωσσικός Υπολογιστής 1, Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Ή Καραντζόλα Ε. & Ιντζίδης Β. (1999). Πολυτροπισµοί Πολυγραµµατισµοί. Στο Ηλεκτρονικός κόµβος για την υποστήριξη των διδασκόντων στο µάθηµα της

12 γλωσσικής αγωγής και συµπεριφοράς στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Kress, G. & van Leeuwen, T. (1996). Reading images: The grammar of visual design. London: Routledge. Kress, G. (1997). Before writing: Rethinking the paths to literacy. London and New York: Routledge. Peirce, Ch. (1978). Ecrits sur le signe, ed. Deledalle. Paris: editions du Seuil. Γιαννικοπούλου, Α., Παπαδοπούλου, Μ.(2002). Η εικόνα του γραπτού µηνύµατος σε κείµενα που διαβάζουν τα παιδιά : Παραδείγµατα από βιβλία, εφηµερίδες, κόµικς, περιβάλλοντα γραπτό λόγο. Ανακοίνωση στο ιεθνές Συνέδριο «Γραµµατισµός στη Νέα Χιλιετία». Πάτρα: Πανεπιστήµιο Πατρών, Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης. Παπαδοπούλου, Μ. (2002). Μεταξύ γραφής και εικόνας: Παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης. Υπό έκδοση στα Πρακτικά της 23 ης Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας, της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Παπαδοπούλου, Μ., Ποιµενίδου, Μ. (2002). ιαβάζουµε τα γράµµατα ή τα µετράµε; Στρατηγικές ανάγνωσης παιδιών προσχολικής ηλικίας. Υπό έκδοση στα Πρακτικά του 3 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδας. Αθήνα. Yannicopoulou, A. (2002). When the word meets the picture: The phenomenology of written text in children s picture book. In Bill Cope & Mary Kalantzis. Proceedings of the Learning Conference Australia: Common Ground. Papadopoulou, M. (2002). Multimodality as an access to writing for pre-school children. In Bill Cope & Mary Kalantzis. Proceedings of the Learning Conference Australia: Common Ground. Ιντζίδης, Β., Καραντζόλα, Ε. (2000). Σχέση κειµένου, διαγράµµατος, φωτογραφίας: Μια διδακτική δοκιµή. Γλωσσικός Υπολογιστής 2. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Κουτσοσίµου-Τσίνογλου, Β. (2000). Πολυφωνικότητα και πολυτροπικότητα: είκτες στάσεων του οµιλητή και σχεδιασµός ενός «κοινού γραπτού». Γλωσσικός Υπολογιστής 2. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Kress, G. (2000a). Multimodality. In M. Kalantzis & B. Cope (eds). Multiliteracies: The Design of Social Futures. London: Palmer Press.

13 Kress, G. (2000b). Σχεδιασµός του γλωσσικού προγράµµατος σπουδών µε βάση το µέλλον. Γλωσσικός Υπολογιστής 2. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Χοντολίδου, Ε. (2000). Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας. Γλωσσικός Υπολογιστής 1. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Ή Χοντολίδου, Ε. (1999). Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας. Στο Ηλεκτρονικός κόµβος για την υποστήριξη των διδασκόντων στο µάθηµα της γλωσσικής αγωγής και συµπεριφοράς στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (1999). Προγράµµατα Σπουδών. Προγράµµατα Σπουδών της Νεοελληνικής γλώσσας στην Προδηµοτική Εκπαίδευση-Νηπιαγωγείο.

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Οπτικός γραµµατισµός Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εκτίθενται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1

Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1 Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1 Abstract A walk around the streets of any modern city reveals various forms and functions of writing. In modern highly alphabetized

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Σκοπός και στόχοι: Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις διαδικασίες ανάπτυξης του γραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 Το αναλυτικό πρόγραµµα του 1999 ορίζει ένα νέο τοπίο για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Νηπιαγωγείο. Η εισαγωγή της γραφής και της ανάγνωσης, µε όποιον τρόπο και αν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Αμαραντίδου Κυριακή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, υποψ. PhD Πουγαρίδου Παρασκευή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70,

Διαβάστε περισσότερα

Η εξοικείωση µε την ελληνική γραφή παιδιών προσχολικής ηλικίας µέσω της αξιοποίησης των συλλειτουργούντων µε τη γραφή σηµειολογικών συστηµάτων 1

Η εξοικείωση µε την ελληνική γραφή παιδιών προσχολικής ηλικίας µέσω της αξιοποίησης των συλλειτουργούντων µε τη γραφή σηµειολογικών συστηµάτων 1 Η εξοικείωση µε την ελληνική γραφή παιδιών προσχολικής ηλικίας µέσω της αξιοποίησης των συλλειτουργούντων µε τη γραφή σηµειολογικών συστηµάτων 1 Abstract A constant rise has been noted in the descriptiveness

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Κωδικός Μαθήματος: ΙΠ041 Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου, mariapap@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 6 ο & 7 ο Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι αναπαράστασης των επιστημονικών ιδεών στο διαδίκτυο και η επίδρασή τους στην τυπική εκπαίδευση

Τρόποι αναπαράστασης των επιστημονικών ιδεών στο διαδίκτυο και η επίδρασή τους στην τυπική εκπαίδευση Τρόποι αναπαράστασης των επιστημονικών ιδεών στο διαδίκτυο και η επίδρασή τους στην τυπική εκπαίδευση Κ. Χαλκιά Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών 2 Το διαδίκτυο: αποτελεί ένα νέο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Μαρία Χατζηνικολάου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια εφαρμοσμένης γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΠΑΝΕΠΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΠΑΝΕΠΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ: Δραστηριότητες Μαθηματικών στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και αναπαραστάσεις των παιδιών προσχολικής ηλικίας για τη γραφή 1

Αντιλήψεις και αναπαραστάσεις των παιδιών προσχολικής ηλικίας για τη γραφή 1 Αντιλήψεις και αναπαραστάσεις των παιδιών προσχολικής ηλικίας για τη γραφή 1 Εισαγωγή Οι αντιλήψεις των παιδιών προσχολικής ηλικίας για τη γραφή ως σύστηµα συµβολικής σηµείωσης αποτέλεσαν πεδίο θεωρητικών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

4-7 1 Abstract . 43),

4-7 1 Abstract . 43), Προσεγγίζοντας το νόηµα σε εξώφυλλα παιδικών βιβλίων: µία έρευνα µε παιδιά 4-7 ετών 1 Περίληψη Στη σύγχρονη εποχή όπου η νοηµατοδότηση των κειµένων προκύπτει από την διαπλοκή ποικίλων σηµειωτικών τρόπων,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Πρωτάθλημα Αρχαίων Ελληνικών» Κωνσταντίνα Παπακώστα Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης.

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Μαρίας Δημάση: Επίκουρης Καθηγήτριας στο Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ταξίδι στο διάστημα»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ταξίδι στο διάστημα» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ταξίδι στο διάστημα» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές:

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές: Δοµή της παρουσίασης Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές: http://www.keda.uoa.gr/ed_material.html http://eppas.web.auth.gr/didaktiko/didaktiko.html

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 1: Εισαγωγικά: Τι είναι γλώσσα Βασικά χαρακτηριστικά της γλώσσας Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Μάθηµα Ειδικού Ενδιαφέροντος: Πληροφορική Ι Β ή Γ Ενιαίου Λυκείου (30 εβδοµάδες * 2 διδακτικές περιόδους = 60 διδακτικές περίοδοι)

Αναλυτικό Πρόγραµµα Μάθηµα Ειδικού Ενδιαφέροντος: Πληροφορική Ι Β ή Γ Ενιαίου Λυκείου (30 εβδοµάδες * 2 διδακτικές περιόδους = 60 διδακτικές περίοδοι) Οµάδα Πληροφορικής Υ.Π.Π. Αναλυτικό Πρόγραµµα Μάθηµα Ειδικού Ενδιαφέροντος: Πληροφορική Ι Β ή Γ Ενιαίου Λυκείου (30 εβδοµάδες * 2 διδακτικές περιόδους = 60 διδακτικές περίοδοι) Γενικός Σκοπός Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ 1 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ 2016-2017 ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ ΠΕΜΠΤΗ, 17 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ, Β.Δ.Α ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 2 ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών Επιπέδου Α' στην Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας. Στέφανος Παπαζαχαρίας

Πρακτική Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών Επιπέδου Α' στην Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας. Στέφανος Παπαζαχαρίας Πρακτική Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών Επιπέδου Α' στην Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας Στέφανος Παπαζαχαρίας Παράδειγμα διδασκαλικής προσέγγισης και εφαρμογής μιάς Θεματικής Ενότητας του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013)

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013) «Μετα-επικοινωνιακή» εποχή με: α) εποικοδομιστικό προσανατολισμό στη μάθηση με έμφαση στις ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις των μαθητών, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, τη διερεύνηση της μάθησης από τον

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή της διδασκαλίας της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση

Εφαρµογή της διδασκαλίας της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση Εφαρµογή της διδασκαλίας της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση Νικόλαος Γραίκος, ηµοτικό Σχολείο Κονταριώτισσας Πιερίας Περίληψη Στη διάρκεια τριών σχολικών ετών (2001-2004) εφαρµόσαµε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 543 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Καρτσιώτης Θόδωρος Συντονιστής Επιμόρφωσης έργου Λαέρτη kartsiot@auth.gr Ρενιέρη Νικολίνα Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη ΜΕΡΟΣ Β Βιογραφικά Είδη 157 158 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν τεύχος ανήκει στη σειρά των εκδόσεων του Κ.Ε.Ε. που παρέχουν υλικό υποστηρικτικό της αξιολόγησης των µαθητών στα αντίστοιχα µαθήµατα. Τηρεί τις γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση

Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση Οι πίνακες Οι πίνακες είναι ορθογώνια πλαίσια που χωρίζονται σε γραµµές και στήλες. Η τοµή µιας γραµµής µε µια στήλη προσδιορίζει ένα κελί. Τα στοιχεία, που παρουσιάζουµε,

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή των Τ.Π.Ε. στην κατάκτηση οπτικών σηµείων: διαµόρφωση ψηφιακού χάρτη πρόγνωσης καιρού από παιδιά δηµοτικού 1

Η συµβολή των Τ.Π.Ε. στην κατάκτηση οπτικών σηµείων: διαµόρφωση ψηφιακού χάρτη πρόγνωσης καιρού από παιδιά δηµοτικού 1 Η συµβολή των Τ.Π.Ε. στην κατάκτηση οπτικών σηµείων: διαµόρφωση ψηφιακού χάρτη πρόγνωσης καιρού από παιδιά δηµοτικού 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα παιδιά χρησιµοποιούν συµβολικά συστήµατα και κατασκευάζουν σηµασίες, ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Το σενάριο αυτό επιδιώκει να υπηρετήσει τους παρακάτω γενικούς διδακτικούς σκοπούς. Να αποκτήσει το παιδί γενικές γνώσεις και προσλαμβάνουσες παραστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ Το μάθημα συνδυάζει τη διδασκαλία δύο κειμένων διαφορετικής εποχής που διδάσκονται στη Γ Γυμνασίου. (Αυτοβιογραφία, Ελισάβετ Μουτζάν- Μαρτινέγκου, Η μεταμφίεση, Ρέα Γαλανάκη)

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ενότητα 10: Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Ραβάνης Κωνσταντίνος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Γ Γυμνασίου Θεματική ενότητα: Αρριανού, Αλεξάνδρου Ανάβασις, Βιβλίο Ζ, Κεφ

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Γ Γυμνασίου Θεματική ενότητα: Αρριανού, Αλεξάνδρου Ανάβασις, Βιβλίο Ζ, Κεφ Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Γ Γυμνασίου Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Πληροφορικής

Διδακτική Πληροφορικής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διδακτική Πληροφορικής Ενότητα 9: Ενιαίο Πλαίσιο Σπουδών και νέα Αναλυτικά Προγράμματα Πληροφορικής Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου 2 3 Εισαγωγή για τον εκπαιδευτή του προσωπικού Εάν διαβάζετε το παρόν έγγραφο, υποθέτουµε ότι θα θέλατε να επιµορφώσετε τα µέλη του προσωπικού ενός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τροχιές μάθησης. learning trajectories. Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών. επ. Κωνσταντίνος Π.

Τροχιές μάθησης. learning trajectories. Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών. επ. Κωνσταντίνος Π. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τροχιές μάθησης learning trajectories Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου τι είναι η τροχιά μάθησης Η μάθηση των μαθηματικών ακολουθεί μία τροχιά

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1

Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1 Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1 Εισαγωγή Ο γραµµατισµός αποτελεί ένα από τα κεντρικά ζητούµενα της εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας

Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας 1 Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος 2013 υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας υναντήσεις: 2 διδακτικά δίωρα την εβδομάδα σε εξωδιδακτικό χρόνο 2 Παιδαγωγική των

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου στη διδασκαλία αλλόγλωσσων μαθητών

Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου στη διδασκαλία αλλόγλωσσων μαθητών Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου στη διδασκαλία αλλόγλωσσων μαθητών Έλλη Χατζηγεωργίου, Μόνιμη Καθηγήτρια Φιλολογικών Μαθημάτων Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ελληνικός εμφύλιος: ένα διαθεματικό σενάριο

Ο ελληνικός εμφύλιος: ένα διαθεματικό σενάριο Ο ελληνικός εμφύλιος: ένα διαθεματικό σενάριο Μαρία Επιτρόπου, Ευγενία Παγκουρέλια, Μαρία Παπαδοπούλου epitropou@gmail.com, pagourelia@uth.gr, mariapap@uth.gr ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Περίληψη Η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα