Φιλιππίδου Τηλέμαχου, 1976, 'τα μικτά ορκωτά δικαστήρια' 2. Γραμμένος Κωνσταντίνος, 'Μεικτά Ορκωτά Δικαστήρια' 3

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φιλιππίδου Τηλέμαχου, 1976, 'τα μικτά ορκωτά δικαστήρια' 2. Γραμμένος Κωνσταντίνος, 1980. 'Μεικτά Ορκωτά Δικαστήρια' 3"

Transcript

1 1 Α. Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Εισαγωγικές παρατηρήσεις Ο θεσμός των ορκωτών δικαστηρίων επανεμφανίστηκε στο ιστορικό προσκήνιο μετά την Γαλλική Επανάσταση του 1789 και την ανανέωση των κοινωνικών, πολιτικών και πολιτιστικών ρευμάτων που αυτή επέφερε. Αποτέλεσε επίδραση του Διαφωτισμού, στηρίχθηκε από πλήθος επιστημόνων και παρά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε σε μερίδα εκπροσώπων της νομικής επιστήμης η καθιέρωσή του, ταυτίστηκε με την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και τον εκδημοκρατισμό της δικαιοσύνης και δη της ποινικής. Ο Ροβεσπιέρος εν έτει 1790 δήλωνε ότι 'Θεωρώ αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι ένορκοι αποτελούν την ουσιωδέστερη βάση της ελευθερίας. Χωρίς αυτόν τον θεσμό δεν μπορώ να πιστέψω ότι είμαι ελεύθερος, όσο ωραίο και να είναι το Σύνταγμά μας'. Ο αντίλογος ωστόσο αναπτύχθηκε σύντομα. Η κριτική που ασκήθηκε στο θεσμό ήδη από τότε, βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στις απόψεις του ποινικολόγου Feuerbach, ο οποίος το 1813 εξέφρασε με σαφήνεια τα κατά την γνώμη του μειονεκτήματα του θεσμού, κυρίως όσα σχετίζονται με τον διαχωρισμό νομικών και πραγματικών ζητημάτων στο θέμα της ενοχής διαχωρισμός που διατηρήθηκε έως σχετικά πρόσφατα. Κατά τον Feuerbach, τα Δικαστήρια των ενόρκων είναι 'μέσα απάτης και όργανα αυθαιρέτου βίας'. 1 Η επιχειρηματολογία του επηρέασε τους σύγχρονούς του νομικούς επιστήμονες, με κυριότερο τον Mittermaier, ο οποίος το 1821 δημοσίευσε και σχετικό έργο για την απόδειξη στην ποινική δίκη (Mittermaier, Theorie des beweises im peinlichen Prozes). Εχθρός του ορκωτού συστήματος ήταν επίσης και ο Savigny, ο οποίος σθεναρά, ως Υπουργός Δικαιοσύνης, αντιτάχθηκε στην εισαγωγή του θεσμού στην Πρωσία. Στα επόμενα χρόνια, οι εκπρόσωποι της ιταλικής θετικής σχολής, με προεξάρχοντες τους Ferri και Garofalo, πήραν την σκυτάλη στον αγώνα κατά του θεσμού. 2 Ιστορική επισκόπηση του θεσμού Έως την Γαλλική Επανάσταση ο θεσμός επιβίωνε μόνο στην Αγγλία από τον 13ο αιώνα 3 και μετά, όπου η επίλυση κτηματικών διαφορών από τον βασιλιά με την βοήθεια τοπικών παραγόντων ήταν μία πάγια και διαμορφωμένη πρακτική. Σταδιακά η μορφή αυτή 1 Φιλιππίδου Τηλέμαχου, 1976, 'τα μικτά ορκωτά δικαστήρια' 2 Γραμμένος Κωνσταντίνος, 'Μεικτά Ορκωτά Δικαστήρια' 3 Μπάγιας Σωτήριος, 'ο θεσμός των ορκωτών λαϊκών δικαστών', Ποινικά

2 2 επίλυσης διαφορών με την συμμετοχή του λαϊκού στοιχείου καθιερώθηκε και διευρύνθηκε, μέχρι το 1825 που καθιερώθηκε ρητά. Την ίδια περίπου περίοδο και υπό την επίδραση των εξελίξεων στην Γαλλία ο θεσμός άρχισε να εμφανίζεται και στα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη. Στη Γαλλία συγκεκριμένα η ίδρυση του θεσμού ψηφίστηκε το 1790 από την συντακτική συνέλευση, υπό την προεδρία του Γάλλου πολιτικού Λεπελετιέ, ένθερμου υποστηρικτή του Μπεκαρία. 4 Τα ποινικά νομοθετήματα της επαναστατημένης Γαλλίας επικυρώθηκαν το 1791, ενώ ο θεσμός των ενόρκων εντάχθηκε στο Σύνταγμα του ιδίου έτους. Κριτική ασκήθηκε και σοβαρές αντιρρήσεις ακούστηκαν βέβαια και στην Γαλλία κατά του θεσμού, επίσης από αξιόλογη μερίδα των δικαστικών λειτουργών της. Εν τέλει, μετά και από πιέσεις του ίδιου του Ναπολέοντα, ο θεσμός επικράτησε ως είχε στην Γαλλία (μάλιστα το αμιγές ορκωτό σύστημα καταργήθηκε μόλις το 1942), επιβλήθηκε στα υπόλοιπα κατακτημένα από την Γαλλία κράτη και επηρέασε, όπως προαναφέρθηκε, το σύνολο των ευρωπαϊκών κρατών. Στην Αυστρία ήδη από το 1920 προβλεπόταν στο Σύνταγμά της το αμιγές ορκωτό δικαστήριο, ενώ μεικτό ορκωτό δικαστήριο από τις αρχές του 20ού αιώνα είχε καθιερωθεί στην Γερμανία (μάλιστα και για τα πλημμελήματα), την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Βουλγαρία, την Πορτογαλία, το Λουξεμβούργο, το Βέλγιο, τη Νορβηγία και φυσικά την Αγγλία. Ο θεσμός ωστόσο δεν ήταν παντελώς άγνωστος έως την Γαλλική Επανάσταση. Ήδη στην αρχαία Αθήνα, οι πολίτες συμμετείχαν στην απονομή της δικαιοσύνης μέσω της Ηλιαίας, η οποία, κατά τον 5ο π.χ. αιώνα αποτελούσε ένα αμιγώς λαϊκό δικαστήριο της αθηναϊκής πολιτείας. Οι 'Ηλιασταί' αποτελούν τους πρώτους ιστορικά καταγεγραμμένους λαϊκούς δικαστές, ενώ η λειτουργία και η σύνθεσή τους αποτελεί υπόδειγμα συγκρότησης λαϊκού δικαστηρίου. Η Ηλιαία αποτελούνταν από 6000 δικαστές. Ο πολυπληθής χαρακτήρας της, σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητα του συστήματος κλήρωσης και την διεξαγωγή της διαδικασίας (ρίψη ψήφου χωρίς να προηγηθεί συζήτηση), εξασφάλιζε αφενός ότι όλες οι τάξεις και φυλές θα συμμετείχαν στις συνεδριάσεις της και αφετέρου το αδιάβλητο της διαδικασίας. Αυτά τα στοιχεία της ήταν που προσέδωσαν κύρος και σεβασμό στις αποφάσεις της. Επιπλέον και στην Ρώμη, την περίοδο της δημοκρατίας, λειτούργησε ένα πρότυπο 4 Κουράκης Νέστωρ, 'Ποινική Καταστολή', τέταρτη έκδοση, σελ. 144.

3 3 ορκωτών δικαστηρίων, τα QUAESTIONES PERPETUAE. Σε αυτά ο δικαστής επεξεργαζόταν και εξέταζε το νομικό σκέλος της κατηγορίας και στην συνέχεια προχωρούσε σε κλήρωση, για το σχηματισμό του Δικαστηρίου. Στην κλήρωση συμμετείχαν απλοί πολίτες, το όνομα των οποίων συμπεριλαμβανόταν σε έναν κατάλογο που κατάρτιζε ο πραίτωρ. Οι αποφάσεις εκδίδονταν βάσει της απόλυτης πλειοψηφίας των ενόρκων. Καθιέρωση του θεσμού στην Ελλάδα Πρώτη φορά το ορκωτό σύστημα ψηφίστηκε στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας το 1827, ωστόσο δεν υπήρξε καμία κίνηση για την ένταξή του στα νομοθετικά κείμενα του νεοσύστατου κράτους και την εφαρμογή του στα επόμενα χρόνια. Μόλις το 1834, καθιερώνεται το πρώτον με τον νόμο της 21/01/1834 'περί Οργανισμού Δικαστηρίων' και το διάταγμα της 10/03/1834 περί Ποινικής Δικονομίας' 5. Για την πρόβλεψη μάλιστα αυτή, ο Μάουρερ ήταν αρνητικός, θεωρώντας ότι 'το ελληνικό έθνος δεν ήταν ακόμη σε κατάσταση να υποστηρίξει τόσο φιλελεύθερους θεσμούς'. 6 Καθιερώθηκε εν τέλει ως συνταγματικής περιωπής θεσμός με την ένταξή του στο Σύνταγμα του 1844 (άρθρο 92). Τα επόμενα Συντάγματα του ελληνικού κράτους του 1864, 1911, 1927, 1952 με ειδική πάντα συνταγματική διάταξη, διατηρούσαν το αμιγές ορκωτό σύστημα. Η πρώτη και μοναδική εξαίρεση στον θεσμό των αμιγώς ορκωτών δικαστηρίων, εισήχθη τον Νοέμβριο του 1935 οπότε και συγκροτήθηκαν με την Θ/ 1935 συντακτική πράξη Μεικτά Ορκωτά Δικαστήρια, με πλειοψηφία ενόρκων (ήτοι συγκρότηση από πέντε ένορκους και τρεις τακτικούς δικαστές), ειδικά για τα εγκλήματα του τύπου που αφορούσαν τον δημόσιο βίο προσώπων που ασκούν δημόσια λειτουργία. 7 Στη συνέχεια, το 1967 με την ΙΒ/67 συντακτική πράξη του δικτατορικού καθεστώτος, ήρθη η συνταγματική απαγόρευση του άρθρου 94 που Συντάγματος του 1952 και καθιερώθηκαν τα μεικτά ορκωτά δικαστήρια, συγκροτούμενα από 3 δικαστές και 5 ενόρκους, για την εκδίκαση κακουργημάτων, πολιτικών εγκλημάτων και εγκλημάτων τύπου που αφορούν τον δημόσιο βίο προσώπων. Το 1968, στο 'Σύνταγμα' του ιδίου έτους (άρθρο 111 παρ. 1), καταργήθηκε η πλειοψηφία των ενόρκων και καθιερώθηκε η πλειοψηφία τακτικών δικαστών. Το 1970 εκδόθηκε και το σχετικό υπ' αριθμόν 804/1970 Νομοθετικό Διάταγμα για την σύνθεση των δικαστηρίων αυτών από εφέτη ή πρόεδρο πρωτοδικών ως 5 Καμβύσης Δημήτριος, Εφέτης, 1971 'τα μεικτά ορκωτά Δικαστήρια' 6 Δημητριάδου Σπυρίδων, 1933 'τα Κακουργιοδικεία' 7 Κωνσταντόπουλος Ξενοφών, Εισαγγελέας Εφετών, 1953, 'περί ορκωτού συστήματος'

4 4 πρόεδρο του δικαστηρίου και τρεις πρωτοδίκες και τρεις ενόρκους ως μέλη αυτού. Η πρωτοβουλία αυτή αποτέλεσε και αποτελεί πρωτόγνωρο γεγονός στην ιστορία του θεσμού στο σύνολο των ευρωπαϊκών κρατών. Τα αμιγή ορκωτά δικαστήρια είχαν ανέκαθεν σφοδρούς πολέμιους και στην ελληνική έννομη τάξη, ιδίως από πλευράς εκπροσώπων της δικαστικής εξουσίας. Είναι ενδεικτικό ότι η ολομέλεια του Αρείου Πάγου ασχολήθηκε εκτεταμένως με το θεσμό και τάχθηκε πολλάκις κατά των αμιγώς ορκωτών δικαστηρίων. Συγκεκριμένα, εναντίον του θεσμού τάχθηκε σε αντίστοιχες συνεδριάσεις της το 1927, το 1937, το 1947 και το ιδίως δε πριν την κατάρτιση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, σε τρεις αλλεπάλληλες συνεδριάσεις της τάχθηκε κατά των αμιγών και υπέρ των μεικτών ορκωτών δικαστηρίων (αντίληψη που αποτυπώθηκε και στην σχετική Εισηγητική Έκθεση του ΚΠΔ, με αναφορά στην υφιστάμενη ακόμη ύπαρξη του συνταγματικού κωλύματος). Ενδεικτικό επίσης του αρνητικού κλίματος για τα αμιγή ορκωτά δικαστήρια και σε σημαντικό τμήμα της θεωρίας, είναι το άρθρο του Σπυρίδωνος Δημητριάδη 'Τα Κακουργιοδικεία', συνταχθέν το 1933, όπου αποτυπώνονται γλαφυρά οι δυσλειτουργίες και οι λανθάνουσες λειτουργίες του αμιγώς ορκωτού συστήματος. Τονιστέον δε, ότι στην συγκρότηση των δικαστηρίων αυτών συμμετείχαν 10 ένορκοι, οι οποίοι αποφαίνονταν περί του πραγματικού σκέλους της κατηγορίας και μόνο, ενώ η επιμέτρηση της ποινής ήταν ζήτημα του δικαστή. Β. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ Τα μεικτά ορκωτά δικαστήρια είχαν εξαρχής πολλούς υποστηρικτές, όπως και πολέμιους. Θεσμός που εγείρει επιστημονικά ερωτήματα σε σχέση με την χρησιμότητά του, την θετική ή όχι επίδρασή του στην ποινική δικαιοσύνη και τους λόγους της διαχρονικότητάς του, πρέπει να ιδωθεί προσεκτικά ώστε να εκτιμηθεί ορθά η συμβολή του (ή η ανυπαρξία αυτής) στην σωστότερη απονομή δικαιοσύνης. Μία σταχυολόγηση των κυριότερων από τα επιχειρήματα εναντίον του, καταλήγει στα μειονεκτήματα του θεσμού που αναπτύσσονται κατωτέρω. Καταρχήν, το βασικότερο επιχείρημα εναντίον των ορκωτών δικαστηρίων, είναι η αδυναμία ενός απλού ανθρώπου, ενός τυχαίου πολίτη που αγνοεί παντελώς τον ποινικό νόμο, να αντιληφθεί τεχνικές νομικές έννοιες και όρους και να μπορέσει να αποδώσει δικαιοσύνη με έναν ορθό τρόπο, υπάγοντας τα πραγματικά περιστατικά στον σωστό κανόνα

5 5 δικαίου. Αποφασιστικό επιχείρημα κατά του ορκωτού συστήματος λοιπόν, αποτελεί η 'έλλειψη κάθε ειδικότητας του λαϊκού δικαστή, ο οποίος, στερούμενος οποιαδήποτε δικαστική εμπειρία, καλείται πολλάκις για πρώτη φορά στην αίθουσα ενός ποινικού δικαστηρίου, εφοδιασμένος με απόλυτα δικαιώματα των οποίων τη χρήση δεν δύναται πάντοτε να πραγματοποιήσει επιτυχώς' 8. Σε κάθε περίπτωση, η αναγκαία αντίληψη για την ορθή απόδοση δικαιοσύνης δεν σχετίζεται μόνο με γνώσεις νομικές. Σχετίζεται ακόμη με γνώσεις σχετικά με την δικαστική ψυχολογία, την κοινωνιολογία, τον συναισθηματικό κόσμο, την εγκληματογένεση. Ο τακτικός δικαστής λοιπόν είναι εκπαιδευμένος διττά. Αφενός έχει εκπαιδευτεί ώστε να κατανοεί τους κανόνες του δικαίου, να ερμηνεύει νομικές έννοιες συχνά πολύπλοκες ή αόριστες και να δύναται να τις εφαρμόζει. Αφετέρου να χειρίζεται τα συναισθήματά του, να ελέγχει τις αντιδράσεις του, να κρίνει λογικά και ψύχραιμα, χωρίς να επηρεάζουν τα προσωπικά του βιώματα την κρίση του και να οδηγείται με τον τρόπο αυτόν σε εσφαλμένες και ίσως συναισθηματικές αποφάσεις. Περαιτέρω, οι γνώσεις και η εμπειρία του γύρω από το έγκλημα του δίνουν την δυνατότητα να κατανοεί καλύτερα την προσωπικότητα του εγκληματία και επομένως να εκτιμάει τα κίνητρά του, την συνειδητά σταθερή έκνομη συμπεριφορά του ή αντίθετα την περιστασιακή ή τυχαία εμπλοκή του με το έγκλημα. Δύναται να καταλήξει στην επικινδυνότητά του, στην ψυχολογία του και την τυχόν μεταμέλειά του. Ιδίως στις σημερινές συνθήκες, οι περιστάσεις και οι συνθήκες διάπραξης ενός εγκλήματος είναι συχνά πολυσύνθετες και η εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων, όπως και η στάθμιση της συμπεριφοράς του δράστη, μπορούν να φανούν δύσκολο καθήκον ακόμη και για έναν τακτικό δικαστή. Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, έχει παρατηρηθεί συχνά το φαινόμενο έκδοσης διαφορετικών αποφάσεων για το ίδιο θέμα ή και για τον ίδιο κατηγορούμενο, ανάλογα με τις προσωπικές ανησυχίες, προκαταλήψεις και αντιλήψεις των λαϊκών δικαστών. Αναφέρεται χαρακτηριστικά από τον Μαργαρίτη 9 σε σχέση με την συγκεκριμένη δυσλειτουργία του ορκωτού συστήματος, η περίπτωση του έγχρωμου αθλητή J.O. Simpson στις ΗΠΑ, κατηγορούμενου για ανθρωποκτονία, όπου στην ποινική υπόθεση δικάστηκε από ενόρκους κατά πλειοψηφία έγχρωμους και αθωώθηκε, ενώ στην αστική διαφορά των ίδιων ακριβώς βιοτικών 8 Γάφος Ηλίας, 'Τα μικτά δικαστήρια και αι διατάξεις του Συντάγματος', Ποινικά Χρονικά Κ/81. Ο προβληματισμός βέβαια εδώ ετίθετο περισσότερο για τα αμιγή ορκωτά δικαστήρια, ωστόσο το επιχείρημα ισχύει κατ' αναλογίαν και για τα μικτά ορκωτά δικαστήρια, καθόσον την απόφαση την καθορίζουν οι λαϊκοί δικαστές, οι οποίοι αποτελούν την πλειοψηφία. 9 Μαργαρίτης Μιχαήλ, Αρεοπαγίτης ε.τ., 'Προβλήματα και απόψεις για τα μικτά ορκωτά δικαστήρια στην Ελλάδα', Ποινικά

6 6 συμβάντων, η οποία εκδικάστηκε μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, από ενόρκους με πιο ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα, το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς το αντίθετο! Οι ανωτέρω σκέψεις, όσον αφορά την εκτίμηση της προσωπικότητας του κατηγορουμένου, εξελίχθηκαν ιδίως από την Ιταλική Θετική Σχολή, η οποία αντιμετώπισε απολύτως αρνητικά την συμμετοχή του λαϊκού στοιχείου στην δικαιοσύνη. Η ειδική πρόληψη, έννοια που η Σχολή αυτή συνεισέφερε στο ποινικό δίκαιο, απαιτεί την προσαρμογή της ποινής και των μέτρων ασφαλείας στην προσωπικότητα του εγκληματία. Επομένως απαιτείται ο ποινικός δικαστής να έχει ιδιαίτερη κατάρτιση, σοβαρή και εξειδικευμένη γνώση για το έγκλημα και τον εγκληματία, ώστε να εκτιμήσει την ατομική συμπεριφορά του δράστη και την επικινδυνότητά του, την παροδικότητα της ικανότητά του να εγκληματεί, την τυχόν εκ πάθους, εκ περιστάσεως, ή καθ' έξη ή κατ' επάγγελμα παράνομη συμπεριφορά του κατηγορουμένου. Μόνο με τον τρόπο αυτό θα μπορέσει ο δικαστής να κρίνει το έγκλημα ως πράξη του συγκεκριμένου δράστη και να προσαρμόσει την ποινή σε αυτόν, ως εκδήλωση ειδικής πρόληψης και όχι ως εργαλείο τιμώρησης και εκδίκησης της κοινωνίας για το έγκλημα ως νομικό φαινόμενο το οποίο πρέπει να παταχθεί. Αυτός ακριβώς είναι ο κίνδυνος με τους ενόρκους η έλλειψη στέρεων και επαρκών γνώσεων και εμπειρίας για το εγκληματικό φαινόμενο να τους εμποδίσει να κρίνουν ορθώς την προσωπικότητα του εγκληματία και να οδηγήσουν σε μία εργαλειοποίηση του κατηγορουμένου για την γενική και μόνο πρόληψη, ή ακόμη χειρότερα, για την απάντηση του οργανωμένου κοινωνικού συνόλου στον δράστη με όρους αντεκδίκησης. Επιπλέον, η έλλειψη εμπειρίας σε ζητήματα εγκληματικών συμπεριφορών και προτύπων, καθώς και γνώσης για το έγκλημα, υποχρεωτικά καθιστά επιρρεπείς σε ποικίλες επιρροές τους ενόρκους. Επηρεάζονται ιδιαίτερα εύκολα συναισθηματικά και ψυχολογικά, κρίνουν με το θυμικό τους και όχι ψύχραιμα και αυστηρά όπως θα έπρεπε. Η ψυχολογική πίεση της επιλογής για την ζωή ενός ανθρώπου, έστω και ενός κατηγορουμένου ή και ενόχου για βαριά εγκλήματα, είναι τεράστια και δεν δύνανται συχνά να την αντιμετωπίσουν. Ως εκ τούτου, επικλήσεις στην επιείκεια του δικαστηρίου, τυχόν αναφορές στην ερήμωση της οικογενειακής εστίας και στην εγκατάλειψη των τέκνων του κατηγορουμένου σε περίπτωση καταδίκης, δύνανται να βαρύνουν περισσότερο στην συνείδησή τους από ότι τα επιβαρυντικά στοιχεία. Εξίσου βαρύτερα δύνανται να επηρεάζουν την συνείδησή τους, μία έντονη και φορτισμένη εισαγγελική πρόταση ή

7 7 αγόρευση ενός συνηγόρου η 'επαγγελματική επιτηδειότητα ή και πονηρία των συνηγόρων', κατά τον Ανδρουλάκη 10. Περαιτέρω, λόγω ακριβώς της απειρίας τους, συχνά επιδρούν στις αποφάσεις τους οι αντιδράσεις της κοινής γνώμης και των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ιδίως όταν πρόκεται να κρίνουν ζητήματα που αναδεικνύονται από την επικαιρότητα, όπως γνωστές στα ΜΜΕ περιπτώσεις βιασμών ή ανθρωποκτονιών, είναι πολύ πιθανό να κρίνουν ως θεατές ενός δράματος που προβλήθηκε με συγκεκριμένο τρόπο, παρά ως δικαστές με συγκεκριμένα στοιχεία, και επομένως να κρίνουν μεροληπτικά και με προκατάληψη. Η πίεση που νιώθουν από την κοινή γνώμη, από το κοινό περί δικαίου αίσθημα που όμως έχει διαμορφωθεί δυστυχώς από την ψυχολογία του κοινού και όχι από στοιχεία ενοχής, είναι παράγοντας αστάθμητος τον οποίο δεν μπορούν να χειριστούν διότι δεν είναι εφοδιασμένοι με την αντίστοιχη γνώση και εμπειρία. Άλλωστε, είναι πολύ δύσκολο, όταν ένας άνθρωπος έχει λοιδωρηθεί στον ημερήσιο τύπο και έχει προεξοφληθεί η ενοχή του, να βρουν το θάρρος και το σθένος οι λαϊκοί δικαστές να τον αθωώσουν. Φυσικά δεν υπάρχει εγγύηση a priori ότι και ο τακτικός δικαστής θα καταφέρει να απομονώσει την πίεση της κοινής γνώμης, ωστόσο αυτός έχει την κατάλληλη εκπαίδευση και άρα κάποια επιπλέον εχέγγυα ώστε να το καταφέρει. Όπως αναφέρει ο Ελβετός ψυχίατρος Ε. Claparele, ο οποίος είχε μεγάλη συμβολή στην Δικαστική Ψυχολογία, για το Δικαστήριο των ενόρκων: 'πρόκειται για ανώνυμο ετερογενές πλήθος, το οποίο αποτελείται από άτομα αναρμόδια ως προς τα νομικά ζητήματα και την δικαστική πρακτική'. 11 Και κατά τον καθηγητή Γαρδίκα όμως 'μικρός αριθμός ατόμων, όσος αυτός των ενόρκων, αποκτάει την ψυχολογία του όχλου. Το κριτικό πνεύμα του ατόμου μειώνεται και χάνεται, επικρατεί το συναίσθημα, οπότε το άτομο καθίσταται ευσυγκίνητο, εύπιστο, ευυπόβλητο'. 12 Είναι δυστυχώς αναμφισβήτητο ότι οι ένορκοι επηρεάζονται από την 'γενική κατακραυγή', η οποία υπερακοντίζει πληθώρα αποδεικτικών στοιχείων. 13 Η 'νοοτροπία αντικειμενικότητας και ανεξαρτησίας από επιρροές' των επαγγελματιών δικαστών 14, είναι μία ακόμη έλλειψη των ενόρκων, οι οποίοι βρίσκονται 10 Ανδρουλάκης Νικόλαος, 'Ποινικαί Μελέται', Κατά τον καθηγητή, οι αθώοι κατηγορούμενοι προτιμούν να δικάζονται από τακτικούς δικαστές, ενώ οι ένοχοι από τους ενόρκους! 11 Γραμμένος Κων/νος, ό.π. 12 Γαρδίκας Κ., 'Ο συνήγορος εν τη Ποινική Δίκη', Κατά τον Τηλ. Φιλλιπίδη, η γενική κατακραυγή λειτουργεί ως 'τρομερό αποδεικτικό μέσο', το οποίο οι τακτικοί δικαστές προσπαθούν πάση θυσία να αποφύγουν (Τ. Φιλλπίδου, 'Μαθήματα Δικαστικής Ψυχολογίας', Τεύχος Α, σελ. 39). 14 Σπινέλλης Διονύσιος, Ποινικά Χρονικά ΜΣΤ, σελ. 978 επ.

8 8 συχνά συνδεδεμένοι με ποικίλα συμφέροντα, η υποστήριξη των οποίων δύναται να επηρεάσει την κρίση τους, καθώς το λειτούργημά τους το ασκούν συγκυριακά και οι αναστολές τους πιθανόν να είναι πιο μειωμένες ή λιγότερο σταθερές από αυτές ενός τακτικού δικαστή, ο οποίος είναι ταγμένος συνειδητά στην υπεράσπιση και προώθηση της δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα, οι ένορκοι είναι πιο πιθανόν να εξαγοραστούν, να απειληθούν ή να εκβιαστούν κομματικά. Ιδίως σε μικρές πόλεις, όπου ο κοινωνικός περίγυρος είναι μικρός, οι ένορκοι είναι έκθετοι σε κάθε είδους πιέσεις, απέναντι στις οποίες δεν είναι θωρακισμένοι, όπως οι τακτικοί δικαστές. 15 Περαιτέρω, η σύνθεση των ορκωτών δικαστηρίων στην πράξη, λόγω φόρτου εργασίας των ελευθέρων επαγγελματιών ή των εργατών και αγροτών, η οποία καταλήγει σε απροθυμία απώλειας του ημερομισθίου και συνακόλουθα σε παρακλήσεις εξαίρεσης προς τον Εισαγγελέα ή τους συνηγόρους των διαδίκων, καταλήγει να μην είναι καθόλου αντιπροσωπευτική και να παραβιάζει την αρχή του φυσικού δικαστή. Διότι εν τέλει, είτε δικάζουν κυρίως τα άτομα που περιγράφονται στο άρθρο 379 παρ. 2 ΚΠΔ, ήτοι υπάλληλοι τραπεζών, Ν.Π.Δ.Δ. και επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, καθώς και δημόσιοι, κοινοτικοί ή δημοτικοί υπάλληλοι, είτε δικάζουν και εκπρόσωποι των υπολοίπων κατηγοριών πολιτών, αλλά απρόθυμα και πιθανόν βαριεστημένα. Αυτά εμφαίνονται περισσότερο εάν συνυπολογισθεί η γενικότερη απαξίωση των πολιτών προς τους θεσμούς που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια. Η απόδοση δικαιοσύνης ωστόσο είναι αδύνατον να επιτευχθεί, εάν αντιμετωπίζεται απλά ως πάρεργο το οποίο πρέπει το συντομότερο να ολοκληρωθεί ώστε ο ένορκος να απαλλαγεί γρήγορα και να συνεχίσει την προσωπική του εργασία. Είναι επίσης αδύνατο να επιτευχθεί, όταν η σύνθεση των μελών του ορκωτού δικαστηρίου είναι μη αντιπροσωπευτική και περιορίζει εν τοις πράγμασι τους λαϊκούς δικαστές σε συγκεκριμένα επαγγέλματα είναι βέβαια ασύμβατη με την έννοια του φυσικού δικαστή η εκδίκαση περιπτώσεων ληστείας σε τράπεζα, από ενόρκους οι οποίοι είναι στην πλειοψηφία τους υπάλληλοι τράπεζας! Σε κάθε περίπτωση, η τυχαία συγκρότηση του δικαστηρίου των ενόρκων με κλήρωση, ενέχει τον κίνδυνο να κληρωθούν πρόσωπα κοινωνικά άπειρα, ηθικά εύπλαστα, ευήθη ή ψυχολογικά ασταθή. Οι λόγοι ανικανότητας είναι συγκεκριμένοι και δεν καλύπτουν, ούτε μπορούν να καλύψουν, αυτές τις περιπτώσεις. Επομένως, υπάρχει μεγάλη 15 Ανδρουλάκης Νικόλαος, 'Θεμελιώδεις Έννοιες της Ποινικής Δίκης', 1994.

9 9 πιθανότητα να επέλθει σοβαρό πλήγμα στην δικαιοσύνη, εάν στην απόφαση που θα εκδοθεί έχει συμπράξει ένα άτομο κοινωνικά ανώριμο ή προβληματικά ενταγμένο στο κοινωνικό σύνολο. Ας σημειωθεί επίσης, ότι τους ενόρκους με εμφανώς πιο συγκροτημένη σκέψη, οι οποίοι εμφανίζουν εχέγγυα ορθής κρίσης (όπως ένας δικηγόρος που γνωρίζει μάλιστα και τον νόμο), ένας ένοχος κατηγορούμενος θα φροντίζει να τους εξαιρεί, και θα επιλέγει τους πιο ασταθείς ψυχολογικά, ευήθεις και κοινωνικά απομορφωμένους, ώστε να έχει περισσότερες πιθανότητες να τους μπερδέψει και να τους επηρεάσει προς μία ευνοϊκή προς αυτόν μεταχείριση. Αλλά και ο λειτουργικός σκοπός του θεσμού των ορκωτών δικαστηρίων έχει ατονήσει. Η καθιέρωσή τους ήταν αναγκαία και επιβλήθηκε ιστορικά, λόγω της δικαιολογημένης δυσπιστίας του λαού στην δικαστική εξουσία εν όλω, καθώς και στους δικαστές που την αποτελούσαν, διότι ήταν πειθήνια όργανα του μονάρχη και εργαλεία επιβολής της παντοκρατορίας του. Η συμμετοχή λοιπόν του λαϊκού παράγοντα στην απονομή της δικαιοσύνης, είχε τον επιπλέον σκοπό να εμπνεύσει στους πολίτες εμπιστοσύνη στην δικαστική εξουσία και σεβασμό στις αποφάσεις της. Ο σκοπός αυτός στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες, οι οποίες έχουν εξασφαλίσει εγγυήσεις λειτουργικής ανεξαρτησίας στους τακτικούς δικαστές και έχουν καταστήσει όλους τους πολίτες κοινωνούς του δικαίου, το οποίο δεν είναι πλέον μία έξωθεν επιβολή παράλογης εξουσίας, έχει εκπληρωθεί: oι πολίτες έχουν εμπιστοσύνη στις αποφάσεις και στους εκπροσώπους της δικαιοσύνης. Επομένως, μπορεί να υποστηριχθεί ότι ο ιστορικός ρόλος του θεσμού έχει πλέον επιτευχθεί. Περαιτέρω, είναι αδύνατον να παγιωθεί μία νομολογιακή εκτίμηση με δικαστήρια ενόρκων γεγονός που προκαλεί ανασφάλεια δικαίου. Το ίδιο έγκλημα, τελεσμένο υπό όμοιες ή παρεμφερείς συνθήκες, μπορεί να κριθεί εντελώς διαφορετικά. Κατά τον Γάλλο R. Floriot 'εάν η ίδια ποινική δίκη επαναλαμβανόταν πολλές φορές με τους ίδιους δικαστές, εισαγγελείς και δικηγόρους, και με το ίδιο αποδεικτικό υλικό, αλλά με διαφορετικούς ενόρκους, οι αποφάσεις θα ήταν κάθε φορά εντελώς διαφορετικές'. 16 Η δήλωση αυτή είναι χαρακτηριστική για το απρόβλεπτο και ασταθές της κρίσης των ενόρκων. Ανάλογα με το έγκλημα που δικάζεται ενώπιόν τους και κυρίως το κατά πόσον 'πλησίον' τους αισθάνονται την απειλή αυτού, επηρεάζεται και η αυστηρότητα της κρίσης τους. Στην παιδοκτονία, 16 Γραμμένος Κων/νος, ό. π.

10 10 βάσει των ανωτέρω, πιθανόν να φανούν οι ένορκοι πιο επιεικείς από ότι σε εγκλήματα κατά της περιουσίας ή της ιδιοκτησίας, τα οποία είναι πολύ πιο πιθανό να αντιμετωπίσουν και οι ίδιοι σε κάποια στιγμή της ζωής τους. Αυτή η δυσλειτουργία του συστήματος των ορκωτών δικαστών, αποδυναμώνει την απονομή της δικαιοσύνης στο βαθμό που την καθιστά αβέβαιη και ίσως αυθαίρετη. Επιπλέον οι ένορκοι δύσκολα λαμβάνουν υπόψη τους το σύνολο του αποδεικτικού υλικού, ιδίως σε μεγάλες δίκες με πολυσέλιδες δικογραφίες, ενώ και να καταφέρουν να το μελετήσουν, σπανίως αντιλαμβάνονται την σημασία όλων αυτών των εγγράφων με τρόπο που να μπορούν να τα ιεραρχήσουν όσον αφορά την σπουδαιότητά τους. Αυτό οδηγεί στην εκ μέρους των ενόρκων υποτίμηση ή αγνόηση σημαντικών στοιχείων, και αντίστοιχα στην απόδοση έμφασης σε στοιχεία πιθανόν άσχετα ή ασήμαντα για την υπό κρίση υπόθεση. Η άγνοια του ανακριτικού υλικού συχνά οδηγεί σε de facto καθοδήγηση των ενόρκων από τους τακτικούς δικαστές οι οποίοι γνωρίζουν την δικογραφία και υποδεικνύουν τα σημαντικά κατά την κρίση τους έγγραφα. Τέλος, η διάκριση ιδιαίτερα δύσκολων νομικών εννοιών, όπως είναι ο ενδεχόμενος δόλος ή η ενσυνείδητη αμέλεια, η έναρξη της απόπειρας και η διάκρισή της από τις απλές προπαρασκευαστικές πράξεις, η απλή και η άμεση συνέργεια, είναι ζητήματα που ταλανίζουν ακόμη και άρτια εκπαιδευμένους νομικούς και οδηγούν σε αντίθετες αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων, αλλά και σε έριδες μεταξύ των εκπροσώπων της νομικής επιστήμης. Είναι παντελώς αδύνατο να διακρίνει ένας πολίτης, μη νομικός, την σημασία των εννοιών αυτών, να τις οριοθετήσει εννοιολογικά και νομικά (να ορίσει, έτι περαιτέρω, αόριστες νομικές έννοιες του ποινικού νόμου) και να αποδώσει βάσει αυτών των διακρίσεων και οριοθετήσεων, δικαιοσύνη. Γ. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ Τα ανωτέρω επιχειρήματα έχουν βέβαια και τον αντίλογό τους. Τα αμιγή και στην συνέχεια τα μεικτά ορκωτά δικαστήρια θεσμοθετήθηκαν και επιβίωσαν όλες αυτές τις δεκαετίες ως θεσμός, ακριβώς επειδή συνδέθηκαν με την δημοκρατική αρχή, την δημοκρατική νομιμοποίηση της ποινικής δικαιοσύνης και εν τέλει την ίδια τη λαϊκή κυριαρχία. Οι λανθάνουσες λειτουργίες του θεσμού δεν είναι αρκετές για να απαξιώσουν την συμβολή του στην απονομή της δικαιοσύνης και στην πραγμάτωση και εμπέδωση της

11 11 αρχής της λαϊκής κυριαρχίας. Το κυριότερο επιχείρημα υπέρ των λαϊκών δικαστών, είναι η εισαγωγή στην ποινική δίκη της κοινής αντίληψης περί το δίκαιο και το άδικο. Είναι λοιπόν οι μόνοι που μπορούν να κρίνουν την πλάνη περί του άδικου χαρακτήρα της πράξης (31 παρ. 2 ΠΚ), προστατεύοντας τους κατηγορούμενους συμπολίτες τους από δυσνόητους αλλά και άδικους, ανελεύθερους και απομακρυσμένους από το λαϊκό αίσθημα νόμους. Το ιδεώδες του Διαφωτισμού, η 'απόλυτη σαφήνεια και καθαρότητα των ποινικών νόμων', κατά τον Ανδρουλάκη, 17 με τρόπο που αυτοί να είναι κατανοητοί και εφαρμόσιμοι από όλους, βρίσκει στον θεσμό των ορκωτών δικαστηρίων την πλήρη πραγμάτωσή του. Η ποινική δικαιοσύνη οφείλει να αποδίδεται από αυτόν, στο όνομα του οποίου ασκείται το λαό. Οτιδήποτε άλλο θα νόθευε την λαϊκή κυριαρχία και θα οδηγούσε σε ανέλεγκτη από τον λαό, και επομένως αυθαίρετη, δικαιοδοτική κρίση. Δεν είναι συμπτωματικό το ότι η μόνη κυβέρνηση που κατάργησε στην ουσία τα ορκωτά δικαστήρια, με την σταδιακή αποδυνάμωσή τους και εν τέλει την κατάργησή τους, εφόσον οι τακτικοί δικαστές αποτελούσαν την πλειοψηφία, ήταν η χουντική διακυβέρνηση της επταετίας , η οποία αποστραγγίζοντας συνολικά τα δημοκρατικά δικαιώματα του λαού, δεν μπορούσε βέβαια να αφήσει ανέπαφη την από αυτόν απονομή της δικαιοσύνης. Όφειλε να ελέγξει και αυτήν. Η 'σκιώδης', κατά τον Γάφο, παρουσία των ενόρκων με το 'Σύνταγμα' του 1968, είχε μία απλή 'χορογραφική' λειτουργία 18. Άλλωστε, και ιστορικά, η επιλογή των αδικημάτων τα οποία ενέπεσαν στην αρμοδιότητα των ενόρκων, αποδεικνύει τον πραγματικό χαρακτήρα του θεσμού. Πρώτα εντάχθηκαν τα του τύπου αδικήματα που αφορούσαν τον δημόσια βίο, και στην συνέχεια τα πολιτικά αδικήματα. Ήτοι, εγκλήματα που σχετίζονταν είτε με την θεμελιώδη για τα δημοκρατικά πολιτεύματα ελευθερία του τύπου, της κριτικής και αμφισβήτησης που ασκούσε, είτε με την υπεράσπιση του πολιτικού εγκληματία, ο οποίος μεταχειρίζεται 'αντικανονικά, βίαια και αθέμιτα μέσα για την εξουδετέρωση της αντίδρασης' 19. Περαιτέρω, μόνο προώθηση της ουσιαστικής δικαιοσύνης μπορεί να επιφέρει η έλλειψη της στυγνής επαγγελματικής νοοτροπίας και του στείρου επαγγελματισμού που συνήθως διακατέχει τους τακτικούς δικαστές. Οι λαϊκοί δικαστές, απλοί πολίτες με διάφορη 17 Ανδρουλάκης Νικόλαος, 'Ποινικαί Μελέται', Ανδρουλάκης Νικόλαος, ό.π. 19 Τσουκαλάς Κων/νος, 'Τα ορκωτά Δικαστήρια', 1931.

12 12 δραστηριότητα μεταξύ τους και απλούστερη σκέψη από ότι οι τακτικοί δικαστές, έχουν την ικανότητα να βλέπουν πιο καθαρά και με μεγαλύτερη ευρύτητα από ότι άνθρωποι οι οποίοι καθημερινά και επί σειρά ετών, συγχρωτίζονται με πολίτες που έχουν επιδείξει εγκληματική, παραβατική συμπεριφορά και έχουν κοινό οπτικό πεδίο και παρόμοιες γνώσεις και εμπειρίες. Ο συνεχής αυτός συγχρωτισμός, η συνεχής και σκληρή τριβή με το έγκλημα και τις συνέπειές του, έχει ως αποτέλεσμα αφενός να διακρίνονται οι τακτικοί δικαστές από κάποια προκατάληψη όταν αντιμετωπίζουν τους κατηγορουμένους στο ακροατήριο και αφετέρου να σκέφτονται για αυτούς πιο απαιτητικά από ότι ένας ένορκος. Οι δικαστικές συνήθειες ('επαγγελματικές παραμορφώσεις', κατά τον Τσουκαλά), υπαγορεύουν στον τακτικό δικαστή να παρατηρεί τον κατηγορούμενο, και όλους τους κατηγορούμενους, από την ίδια πάντα πλευρά, ενώ τα δικά τους 'μέτρα και σταθμά', είναι πιο υψηλά από ότι του μέσου πολίτη - κοινωνού του δικαίου. Ιδίως στην αναγνώριση ελαφρυντικών περιστάσεων, η νομολογία που διαμορφώνεται εκ μέρους των τακτικών δικαστών, είναι σταθερά αυστηρότατη για τον κατηγορούμενο. Ο τακτικός δικαστής είναι προσηλωμένος στην λεπτομέρεια, στην τεχνική γνώση και την άρτια νομική εκπαίδευσή του, και αδυνατεί να αντιληφθεί τις πραγματικές συνέπειες του εγκλεισμού και του ατιμωτικού στιγματισμού του παραβάτη. Θεωρεί υποκριτική την διαμαρτυρία ή την απόγνωση του κατηγορουμένου και εμφανίζεται συχνά κοινωνικά περιχαρακωμένος, αναγνωρίζοντας μόνο τα φαινόμενα και τις συμπεριφορές που του επιτρέπει η επιστήμη του να γνωρίσει. Άλλωστε, οι τακτικοί δικαστές είναι ήδη εις γνώση της δικογραφίας και του προδικαστικού υλικού, με αποτέλεσμα, έστω και ασυνείδητα, να επηρεάζονται από όσα έχουν ήδη μελετήσει και να διαπνέονται ούτως ή άλλως από μία προκατάληψη. Στη σκέψη τους έχει ήδη διαμορφωθεί μία αντίληψη για το βιοτικό συμβάν που θα δικάσουν. Πρώτος ο Τσουκαλάς εντοπίζει το άτοπο, και σε μία αναλυτικότατη μελέτη του για τα ορκωτά δικαστήρια 20, επιχειρηματολογεί για την αναγκαία αμεροληψία του ποινικού δικαστή, η οποία καταστρατηγείται, εφόσον ο τακτικός δικαστής δεν μπορεί να αποστεί από τις εντυπώσεις που η δικογραφία και το παραπεμπτικό βούλευμα, ήδη από την μελέτη τους, του έχουν αφήσει. Αντίθετα ο λαϊκός δικαστής, δεν διαπνέεται από καμία προκατάληψη κρίνει βάσει των στοιχείων που θα προκύψουν από την ακροαματική διαδικασία. Η 20 Τσουκαλάς Κων/νος, 'Τα ορκωτά Δικαστήρια', 1931.

13 13 προσωρινότητα του λειτουργήματός του και η πλήρης άγνοια του κατηγορουμένου και της υπόθεσης, διασφαλίζουν την απροκατάληπτη κρίση του. Επιπλέον, το σύνολο της προπαρασκευαστικής διαδικασίας ελέγχεται από τακτικούς δικαστές και από εισαγγελείς. Αυτοί επεξεργάζονται τις κατηγορίες, αποφαίνονται επί των προσφυγών, συλλέγουν το αποδεικτικό υλικό και καθοδηγούν την έρευνα. Ο δε εισαγγελέας, επιτηρεί την νομιμότητα της διαδικασίας και ορίζει όλες τις αναγκαίες πράξεις της, ενώ προτείνει πριν από κάθε απόφαση του δικαστηρίου. Η δικαστική εξουσία λοιπόν, δεν αφήνεται σε τυχηρά γεγονότα, ούτε στην κρίση αποκλειστικά των ενόρκων. Η κρίση αυτή έχει στηριχθεί σε στοιχεία που η δικαστική εξουσία, δια μέσου των εκπροσώπων της, έχει συγκεντρώσει, ελέγξει, αναπτύξει και επεξεργαστεί με περίσκεψη. Η προπαρασκευή της υπόθεσης από τον τακτικό δικαστή, καθοδηγεί ουσιαστικά την υπόθεση μέχρι την περάτωσή της. Ως αντίλογος δε στις επικρίσεις της Ιταλικής Θετικής Σχολής, τονίζεται ότι και για τους υποστηρικτές του θεσμού, είναι όντως το ζητούμενο ο δράστης και όχι η πράξη. Πρέπει επομένως πράγματι να μελετηθεί η προσωπικότητα, το κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον, ο ψυχικός κόσμος του δράστη, ώστε να κριθεί εάν είναι δράστης καθ' έξη ή τυχαίως και εάν δύναται να βελτιωθεί και να επανενταχθεί στην κοινωνία. Για την μελέτη όμως αυτών των χαρακτηριστικών του δράστη, δεν απαιτείται τόσο η ειδική επιστημονική γνώση και ο επαγγελματισμός του τακτικού δικαστή, όσο ο ανθρωπισμός και η γνώση των κοινωνικών συνθηκών του μέσου ανθρώπου. Ο ένορκος είναι ο μέσος άνθρωπος - μπορεί να παρακολουθήσει την πορεία ενός ανθρώπου στο έγκλημα, να την κατανοήσει και να αποδώσει δικαιοσύνη, χωρίς άτεγκτα κριτήρια και στεγανοποιήσεις σκέψεων, κριτηρίων, δυνατοτήτων. Επιπλέον, ο λαϊκός δικαστής, ως ο μέσος κοινωνικός άνθρωπος, είναι ο κατεξοχήν αρμόδιος να κρίνει την καταρχήν δυνατότητα 'άλλως πράττειν' του κατηγορουμένου 21. Αντιλαμβάνεται ότι η κοινωνία είναι το κεντρικό σημείο γύρω από το οποίο κινείται ο νόμος σε αντίθεση με τον τακτικό δικαστή που θεωρεί ότι ο νόμος είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο κινείται η κοινωνία. 22 Ο τακτικός δικαστής καταλήγει σε μία άρτια νομικά απόφαση, η οποία ανταποκρίνεται στις θεωρίες που έχει μελετήσει, στις αφηρημένες έννοιες του ποινικού νομοθέτη και στους σχολαστικούς συλλογισμούς του. Ωστόσο, για να μπορεί μία τέτοια απόφαση να αποδίδει το δίκαιο, χρειάζεται την 21 Ανδρουλάκης Νικόλαος, ό.π. 22 Τσουκαλάς Κων/νος, ό.π.

14 14 αλληλεπίδραση με την κοινωνική γνώση και εμπειρία του λαϊκού δικαστή. Αυτός δύναται να γνωρίζει εάν μία πράξη στην συνείδησή του είναι επιτρεπτή ή απαγορευμένη, αν οι συνθήκες την προκάλεσαν ή η εγκληματογόνος διάθεση του δράστη, αν δύναται η πράξη να μείνει ατιμώρητη και αν υπάρχουν περιθώρια για την κοινωνική επανένταξη του δράστη. Τελικώς, η κοινωνική συνείδηση θα κρίνει την ισχύ και την δικαιότητα ενός νόμου. Κατά τον ορισμό του Τσουκαλά 'ο νόμος δεν είναι αποκάλυψη ενός ανθρώπου, αλλά πηγάζει από το δημιουργικό ένστικτο του πλήθους και αποσαφηνίζεται στην κοινωνική συνείδηση. Η δικαστική απόφαση τότε μόνο ανταποκρίνεται στην δικαιοσύνη, όταν συνδυάζει τις προσταγές του νομοθέτη με την ελεύθερη πράξη της ανθρώπινης συνείδησης'. Άλλωστε, ο ίδιος ο σκοπός της επιβολής της ποινής, κατά το μέρος της γενικής πρόληψης, σχετίζεται άμεσα με την κοινωνία. Η γενική πρόληψη, αφορά το σύνολο της κοινωνίας, το οποίο πλήττεται από το έγκλημα, στρέφεται κατά των κοινωνών και πρωτίστως αυτοί έχουν το δικαίωμα να αμυνθούν στο αδίκημα του δράστη. Ο νόμος είναι το όργανο του σκοπού εν προκειμένω και οι πολίτες οφείλουν να τον εφαρμόσουν, δικάζοντας σύμφωνα με την συνείδησή τους και την αντίληψή τους για το άδικο. Θα ήταν παράλογο να δικάζονται τα πλέον σοβαρά αδικήματα στο όνομα του κοινωνικού συνόλου εν τη απουσία του. Το κοινωνικό σύνολο άλλωστε είναι εμφανές ακόμη και στο ίδιο το έγκλημα - μέσω των οικογενειακών συνθηκών, των κινήτρων, των εμπειριών, της ψυχολογίας του δράστη, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί υπό την επίδραση κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών παραγόντων και εξελίξεων. Με την λαϊκή συμμετοχή λοιπόν στο δικαστήριο, λαμβάνει και ο δράστης την απάντηση που του αρμόζει, διότι δεν μπορεί να επικαλεστεί ότι δεν έβλαψε κανέναν η πράξη του. Οι ίδιοι οι συμπολίτες του, του δείχνουν με την ετυμηγορία τους ότι τους έβλαψε. Στον βαθμό που συμβαίνει αυτό, εξυπηρετούνται και οι σκοποί της ειδικής πρόληψης ο δράστης πρέπει να αισθανθεί την ποινή ως ιδιαίτερη αποδοκιμασία για την πράξη του και αυτό συμβαίνει ότι την ποινή την επιβάλλουν οι συμπολίτες του και όχι επαγγελματίες δικαστές, των οποίων ο θεσμικός ρόλος είναι να αποδοκιμάζουν! Να σημειωθεί, ότι οι μεγαλύτερες επικρίσεις στο ορκωτό σύστημα εκδηλώνονται από τους τακτικούς δικαστές. Αυτό ακριβώς αποτυπώνει την διάσταση μεταξύ αυτών και της κοινωνίας αδυνατούν να κατανοήσουν τα αίτια για τα οποία ο λαός δεν τους εμπιστεύτηκε και προτίμησε να αποδίδει ο ίδιος δικαιοσύνη. Για τους τακτικούς δικαστές,

15 15 το έγκλημα είναι απλά η παραβίαση ενός ορθώς (ή μη) καταστρωμένου κανόνα δικαίου, η οποία επιφέρει τις έννομες συνέπειες που ορίζονται και εφαρμόζονται απαρέγκλιτα. Βεβαίως η κριτική από εκπροσώπους της δικαστικής εξουσίας ότι έχουν εκδοθεί από ενόρκους μεροληπτικές απαλλακτικές αποφάσεις, βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία, τα οποία όμως συνιστούν εξαιρέσεις και όχι τον κανόνα. Η λανθάνουσα αυτή λειτουργία του θεσμού δεν δύναται να τον καταργήσει, όπως και η υπερβολική σκληρότητα ή αυστηρότητα των τακτικών δικαστών δεν δύναται να καταργήσει την δικαστική εξουσία. Περαιτέρω, η τυχαία κλήρωση των λαϊκών δικαστών από έναν κατάλογο, στον οποίο συμμετέχουν πολίτες από όλες τις τάξεις και τα κοινωνικά στρώματα, χωρίς μορφωτικούς ή κοινωνικούς περιορισμούς, εξασφαλίζει αφενός την απροκατάληπτη και ανεπηρέαστη κρίση τους και αφετέρου την συμμετοχή με όρους ισότητας, οποιουδήποτε μέλους της κοινωνίας. Αυτό είναι που εμπνέει την μέγιστη εμπιστοσύνη στους πολίτες. Ότι καθένας από αυτούς, δύναται να συμμετάσχει στην διαδικασία και να καθορίσει με την ψήφο του την απόφαση που θα εκδοθεί. Ιδίως σε περιόδους κοινωνικά και πολιτικά φορτισμένες, ή σε περιόδους γενικευμένης κρίσης και ανασφάλειας των θεσμών, η εμπιστοσύνη των πολιτών στο σημαντικότερο αγαθό της δημοκρατίας, την δικαιοσύνη, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος του πολιτεύματος. Και αυτή ακριβώς η εμπιστοσύνη επιτυγχάνεται, όταν μπορούν πράγματι οι πολίτες να συμμετάσχουν στην απονομή της δικαιοσύνης. Άλλωστε, στις περιπτώσεις της τυχαίας κλήρωσης των δικαστών από το κοινωνικό σύνολο, και ο ίδιος ο κατηγορούμενος έχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε αυτούς και ως αποτέλεσμα, η ποινή που τυχόν του επιβληθεί, είναι πιο νομιμοποιημένη στην συνείδησή του. Δεν δύναται να ισχυριστεί ότι οι δικαστές είναι μία κλειστή 'κάστα' που δεν τον κατανοεί, δεν αντιλαμβάνεται τα προβλήματά του και βρίσκεται εκεί απλά για να τιμωρεί. Επιπλέον, η τυχαία αυτή κλήρωση, καθιστά το γεγονός της συμμετοχής στο δικαστήριο, ξεχωριστό και μοναδικό στην ζωή του ενόρκου, ο οποίος είναι απόλυτα προσηλωμένος στην δίκη και έχει τεταμένη την προσοχή του ώστε να κατανοεί και να παρατηρεί όλα όσα συμβαίνουν εντός της δικαστικής αίθουσας. Αντίθετα ο τακτικός δικαστής, συνηθισμένος όπως είναι στις δίκες, έχει υποσυνείδητα την τάση να γενικεύει και επομένως μπορεί να μην προσέξει κάποια σημαντική λεπτομέρεια και ιδιοτυπία της περίπτωσης. Τέλος, οι λαϊκ15οί δικαστές είναι εσωτερικά και εξωτερικά ανεξάρτητοι από την πολιτική εξουσία - δεν αποβλέπουν σε ευδόκιμη σταδιοδρομία στην Δικαιοσύνη και

16 16 ουδέποτε θα συνέδεαν το αποτέλεσμα μίας δίκης με την επαγγελματική τους ανέλιξη. Όπως εμφαίνεται από τον Καρρά, 'ο ρόλος της Διοίκησης της Δικαιοσύνης, που ανήκει στην εκτελεστική εξουσία, αποκτά ιδιάζουσα σπουδαιότητα, σε όσες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάζει, έστω και έμμεσα, την προσωπική κατάσταση των δικαστών (π.χ. εκπαιδευτικές άδειες, διορισμός σε συμβούλια ή επιτροπές)' 23. Δ. ΑΡΙΘΜΟΣ ΛΑΪΚΩΝ ΚΑΙ ΤΑΚΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΩΝ Από τους επικριτές αλλά και τους υποστηρικτές του θεσμού, έχουν κατατεθεί σκέψεις και επιχειρήματα για την ορθή αναλογία μεταξύ των τακτικών και των λαϊκών δικαστών σε ένα μεικτό ορκωτό σύστημα απονομής της δικαιοσύνης. Οι επικριτές του θεσμού, συνήθως αρκούνται (ή ίσως 'ανέχονται') σε μία οριακή πλειοψηφία των ενόρκων, ώστε να υπάρχει μία έστω και τυπική συμφωνία με την δημοκρατική αρχή, ενώ έχουν υπάρξει και απόψεις περί της πλειοψηφίας των τακτικών δικαστών 24, οι οποίες στην χώρα μας υλοποιήθηκαν στην επταετία Οι υποστηρικτές αυτής της άποψης, τονίζουν ότι μόνο με την πλειοψηφία των τακτικών δικαστών υπάρχει η εγγύηση της σωστής απονομής της δικαιοσύνης και της ορθής ποινικής αξιολόγησης του δράστη. Η συμμετοχή των ενόρκων, μεταφέρει στο δικαστήριο την αντίληψη της κοινής γνώμης, χωρίς τον κίνδυνο δικαστικών στρεβλώσεων και λανθασμένων για την κοινωνία αποφάσεων. Οι υποστηρικτές του θεσμού, αντίθετα, θεωρούν ότι η συμμετοχή των ενόρκων πρέπει να είναι και αριθμητικά ουσιώδης, και φυσικά πλειοψηφική ώστε να υπάρχει πραγματική συμφωνία με την συνταγματική και δημοκρατική αρχή 25. Σε αντίθετη περίπτωση, υποστηρίζουν ότι αλλοιώνεται η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας εντός του δικαστηρίου 26. Κατά δε τον Ανδρουλάκη, μόνο σε περίπτωση που οι σύνεδροι είναι λιγότεροι των ενόρκων, μπορούμε να αναφερόμαστε σε ορκωτό δικαστήριο, διότι για την ύπαρξη ορκωτού δικαστηρίου απαιτείται οι λαϊκοί δικαστές να είναι περισσότεροι των ενόρκων, ώστε ο κατηγορούμενος, ασκώντας το δικαίωμα εξαίρεσης, να μπορέσει να ασκήσει ουσιώδη επιρροή στη συγκρότηση του δικαστηρίου και κατ' επέκταση στην δίκη. Η δυνατότητα να ισχυρισθεί η έννομη τάξη ότι ο κατηγορούμενος πράγματι δικάσθηκε από 23 Καρράς Αργύριος, 'Ποινικό Δικονομικό Δίκαιο', Καμβύσης Δημήτριος, ό.π. 25 Μαργαρίτης Μιχαήλ, ό.π. 26 Μπάγιας Σωτήριος, ό.π.

17 17 το κοινωνικό σύνολο, υπάρχει μόνο όταν η καταδίκη του μπορεί να αποδοθεί στους ενόρκους, όταν αυτοί ομοφωνούν, όχι όμως και στους τακτικούς δικαστές. Αν τυχόν οι τακτικοί δικαστές είχαν την δυνατότητα να εκδώσουν απόφαση μόνοι τους, τότε ο ρόλος των ενόρκων δεν θα είχε κανένα νόημα, θα ήταν διακοσμητικός και άνευ ουσίας. Όλα τα ανωτέρω περιγραφόμενα προτερήματα των λαϊκών δικαστών θα ακυρώνονταν, διότι ουσιώδης και καθοριστική για την τύχη του κατηγορουμένου θα ήταν η ψήφος των τακτικών δικαστών και όχι των εκπροσώπων του κοινωνικού συνόλου. Το τεκμήριο της λαϊκής συνείδησης 27 κλονίζεται λοιπόν ανεπανόρθωτα. Η υπέρτερη συμμετοχή των ενόρκων, αντισταθμίζει επιπλέον το κύρος και την αυθεντία των τακτικών δικαστών, και επομένως εξασφαλίζει την επιρροή του λαϊκού στοιχείου στην δίκη. Είναι πράγματι ορθό ότι οι τακτικοί δικαστές δύνανται να ασκήσουν μεγάλη επιρροή στους λαϊκούς δικαστές, με αποτέλεσμα η συμμετοχή των τελευταίων στην απόφαση να περιορίζεται και να αποδυναμώνεται 28. Λόγω των ανωτέρω αναφερόμενων μειονεκτημάτων που έχει το ορκωτό σύστημα, είναι ευνόητο ότι υπάρχει αυτή η επιρροή οι ένορκοι δεν γνωρίζουν τον νόμο ούτε καλούνται τακτικά να τον εφαρμόσουν, αισθάνονται ανασφάλεια να στηρίξουν ή να επιμείνουν στην προσωπική τους άποψη και προσχωρούν στις αντιλήψεις των τακτικών δικαστών. Το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίζεται όταν η αναλογία μεταξύ τους είναι τέτοια, ώστε να μην ποδηγετούνται από τους τακτικούς δικαστές οι ένορκοι επομένως ο αριθμός των ενόρκων πρέπει να είναι μεγαλύτερος, και μάλιστα αρκετά, από τον αριθμό των τακτικών δικαστών. Μόνο ο μεταξύ τους συσχετισμός δύναμης, και συγκεκριμένα η πλειοψηφία των λαϊκών δικαστών, δύναται να ανασχέσει την αναμφισβήτητη επίδραση των επαγγελματιών δικαστών στις κρίσεις των ενόρκων. Προς την κατεύθυνση αυτή, το Γ' Διεθνές Συνέδριο Ποινικού Δικαίου το 1933, είχε προτείνει τουλάχιστον διπλάσιο αριθμό ενόρκων, ώστε η ποιοτική υπεροχή των τακτικών δικαστών να εξουδετερώνεται από την ποσοτική υπεροχή των ενόρκων 29. Το ερώτημα αυτό έχει απασχολήσει τις έννομες τάξεις και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών, οι οποίες σταθερά τίθενται υπέρ της πλειοψηφίας των λαϊκών δικαστών και μάλιστα με μεγάλη αριθμητικά διαφορά των μεν από τους δε. Ενδεικτικά, η Ιταλία ήδη από το 1935 είχε μεικτό ορκωτό δικαστήριο που αποτελούνταν από 2 τακτικούς 27 Γάφος Ηλίας, ό.π. 28 Ζησιάδης Ιωάννης, Ποινική Δικονομία, Καρράς Αργύριος, ό.π.

18 18 δικαστές και 6 ενόρκους, ενώ και στα μεικτά ορκωτά δικαστήρια της Γερμανίας οι ένορκοι είναι 6 και οι τακτικοί δικαστές 3 (ας σημειωθεί ότι μέχρι την εισαγωγή του μεικτού ορκωτού συστήματος στην Γερμανία το 1924, οι ένορκοι στο αμιγές ορκωτό δικαστήριο ήταν 12). Στο μεικτό ορκωτό δικαστήριο της Γαλλίας οι ένορκοι είναι 9 και οι τακτικοί δικαστές 3, ενώ στης Ελβετίας οι ένορκοι είναι 7 και οι τακτικοί δικαστές 3. Το αγγλοσαξωνικό δικαστικό σύστημα είναι τελείως διαφορετικό, καθώς σε αυτό υπάρχει το αμιγές ορκωτό δικαστήριο, αποτελούμενο από 12 ενόρκους, επιφυλάσσει όμως σημαντικό ρόλο στον τακτικό δικαστή, ο οποίος στο τέλος της διαδικασίας ανακεφαλαιώνει ('summing-up') τα σημαντικά στοιχεία της ακροαματικής διαδικασίας, βάσει των οποίων αποφασίζουν οι ένορκοι. Ε. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Ζητήματα που άπτονται της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, δεν είναι δυνατόν να απαντώνται με έναν απόλυτο τρόπο. Όλα τα ανωτέρω επιχειρήματα, υπέρ και κατά του θεσμού, ερείδονται στην πραγματικότητα. Υπάρχουν όντως δυσλειτουργίες στην δικαιοσύνη, είτε σε αυτήν υπάρχουν μόνο ένορκοι, είτε μόνο τακτικοί δικαστές, είτε και τα δύο. Μάλιστα, ακόμη υποστηρίζεται η συγκρότηση εκ νέου αμιγών ορκωτών δικαστηρίων, ώστε να ξεπεραστούν τα προβλήματα που δημιουργούνται με την αιτιολόγηση των αποφάσεων 30. Οι λανθάνουσες λειτουργίες ωστόσο ενός συστήματος, δεν είναι δυνατόν να το καταργήσουν. Πρέπει με περίσκεψη να κριθεί το σύστημα που προωθεί και προάγει την απονομή δικαιοσύνης αλλά και την κοινωνική ειρήνη. Το αδιαφιλονίκητο επιχείρημα εν προκειμένω, είναι η δημοκρατική αρχή, την οποία πραγματώνουν τα μεικτά ορκωτά δικαστήρια. Η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, βάσει της οποίας όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το λαό, συνιστά θεμελιώδες αξίωμα κάθε σύγχρονου δημοκρατικού κράτους και απαιτεί, όπως η εκτελεστική και νομοθετική εξουσία ασκείται από αντιπροσώπους του λαού, με τον ίδιο τρόπο και η δικαστική εξουσία να ασκείται από εκπροσώπους του, τουλάχιστον για 30 Η άποψη αυτή υποστηρίζεται από τον Καρρά, για να αποφευχθεί το άτοπο, οι αιτιολογίες των αποφάσεων να συντάσσονται από τους τακτικούς δικαστές, οι οποίοι όμως ενδέχεται να έχουν μειοψηφήσει, και επομένως γράφουν μία αιτιολογία την οποία αφενός στην πραγματικότητα δεν πιστεύουν και επομένως αυτό έχει αντίκτυπο στην πληρότητά της, και αφετέρου τους δημιουργεί συνειδησιακό πρόβλημα. Δεν είναι όμως δυνατόν να γίνει δεκτή, διότι η αιτιολογία των αποφάσεων, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν μπορεί να υποσκελίσει τα ελαττώματα των αποφάσεων στις οποίες δεν συμμετέχουν οι κατεξοχήν γνώστες και εφαρμοστές του ποινικού νόμου, ήτοι οι τακτικοί δικαστές.

19 19 αδικήματα που επιφέρουν σοβαρότατες κυρώσεις. Σε αυτήν την περίπτωση επιτυγχάνεται και η κοινωνική ειρήνη διότι ο λαός αισθάνεται πως η δικαιοσύνη δεν είναι κάτι αλλότριο και απομακρυσμένο από αυτόν. Φυσικά, η ιστορική συγκυρία δεν είναι η ίδια με την συγκυρία που καθιέρωσε τον θεσμό - αντίθετα έχει υπάρξει τεράστια πρόοδος στα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ωστόσο, η αναγκαιότητα για εμπιστοσύνη των πολιτών στην δικαιοσύνη, υπάρχει πάντοτε. Χωρίς δικαιοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει ούτε δημοκρατία και επομένως χωρίς σεβασμό και εμπιστοσύνη στην δικαιοσύνη, δεν μπορεί να υπάρξει σεβασμός και εμπιστοσύνη ούτε στην δημοκρατία. Ο μόνος βέβαιος τρόπος να υπάρχουν τα ανωτέρω, είναι η απονομή της δικαιοσύνης να γίνεται με την συμμετοχή του κοινωνικού συνόλου. Το κοινωνικό σύνολο δικαιούται να αποδώσει την μομφή της ποινής για το αδίκημα, διότι κατά του κοινωνικού συνόλου στρέφεται. Και όταν το κοινωνικό σύνολο κρίνει ότι δεν επλήγη από το αδίκημα ή ότι ο καταλογισμός του αδικήματος στο δράστη θα το πλήξει περισσότερο από ότι το ίδιο το έγκλημα, τότε πρέπει να έχει την δυνατότητα να απαλλάσσει από την ποινή τον κατηγορούμενο. Αυτός είναι και ο λόγος που - ορθώς - την πλειοψηφία των μεικτών ορκωτών δικαστηρίων την έχουν οι λαϊκοί δικαστές. Διότι χωρίς την δυνατότητα να καθορίζουν την απόφαση οι ένορκοι, δεν υπάρχει η δυνατότητα να αποδώσει ο λαός δικαιοσύνη. Επομένως όλα τα θετικά στοιχεία της συμβολής των λαϊκών δικαστών ακυρώνονται. Μάλιστα, επειδή όντως οι τακτικοί δικαστές ασκούν μεγάλη επιρροή στους λαϊκούς δικαστές, η αύξηση του αριθμού των ενόρκων θα μπορούσε να αποτελέσει μία ενδιαφέρουσα λύση στην ενδυνάμωση της λαϊκής κυριαρχίας και στην καλύτερη τεκμηρίωση εκ μέρους των λαϊκών δικαστών της κρίσης τους. Αυτή η επιλογή θα ερχόταν άλλωστε σε απόλυτη συμφωνία με τις επιλογές και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών, όπου οι λαϊκοί δικαστές είναι ουσιωδώς περισσότεροι από τους τακτικούς δικαστές 31. Ένα δικαστήριο με έξι ενόρκους και τρεις τακτικούς δικαστές, θα συνέβαλε στην ακόμη πιο δημιουργική ζύμωση μεταξύ των μελών του δικαστηρίου και στην έκδοση 'μεικτών' αποφάσεων, ιδίως αν προβλεπόταν πλειοψηφία 6 δικαστών για την έκδοση απόφασης, κατά τα πρότυπα συστημάτων που έχουν εφαρμοστεί στο γερμανικό δίκαιο. Ήδη, βάσει μίας σχετικά μικρής προσωπικής έρευνας του Μαργαρίτη 32, στην οποία χρησιμοποίησε 31 Ο Καρράς (Υπεράσπιση 1991/1057) υποστηρίζει την αύξηση των ενόρκων από τέσσερις σε πέντε. 32 Μαργαρίτης Μιχαήλ, ό.π.

20 20 δευτερογενή στοιχεία και συγκεκριμένα έρευνα ήδη δημοσιευμένων αποφάσεων, προκύπτει ότι δεν υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ λαϊκών και τακτικών δικαστών αντίθετα οι περισσότερες αποφάσεις ήταν μεικτές είτε ομόφωνες. Η ενδυνάμωση του θεσμού με την αύξηση των ενόρκων και την διεύρυνση του αντικειμένου του, το οποίο σταδιακά συρρικνώνεται, είναι ο μόνος τρόπος να παύσει και η απροθυμία που κάποιες φορές παρουσιάζεται στους ενόρκους. Η καταβολή αμοιβής, είναι μία λύση ανάγκης, η οποία απαξιώνει τον θεσμό ακόμη περισσότερο στην λαϊκή συνείδηση και συνιστά ένα αμελητέο μέγεθος μπροστά σε μία υποβάθμιση του θεσμού αλλά και της δικαιοσύνης συνολικά ενώπιον του κοινωνικού συνόλου. Αν ένας λαϊκός δικαστής αδιαφορεί ή δεν επιθυμεί να συμμετάσχει, η καταβολή συμβολικής αμοιβής σε αυτόν δεν θα τον μετατρέψει αίφνης σε ευαισθητοποιημένο υπερασπιστή της δικαιοσύνης, αντίθετα θα οξύνει το πρόβλημα, εάν υποθέσουμε ότι θα δέχονται να συμμετέχουν μόνο αυτοί που έχουν ένα μικρό όφελος. Αντίθετα, η διευρυμένη συμμετοχή θα ανακόψει την αδιαφορία και απροθυμία των πολιτών να συμμετάσχουν στην απονομή δικαιοσύνης, επαναφέροντας την εμπιστοσύνη των κοινωνών στο δίκαιο και τους θεσμούς του. Θα καταστήσει σαφές ότι η συμμετοχή λαϊκών δικαστών δεν είναι ένα τυπικό στοιχείο το οποίο λόγω της συνταγματικής πρόβλεψης, τηρείται ακόμη, αλλά ότι είναι το πραγματικό, ουσιώδες ζητούμενο για την δικαιοσύνη και το κράτος. Περισσότερη λαϊκή συμμετοχή στην δικαιοσύνη συνεπάγεται πιο νομιμοποιημένη στην κοινωνία δικαιοσύνη. Και περισσότερο νομιμοποιημένη στην κοινωνία δικαιοσύνη, ιδίως σε συγκυρίες όπου αυτή πλήττεται θεσμικά και απαξιώνεται με ρυθμίσεις όπως η έκδοση βαρύτατων ποινών πολυετών καθείρξεων από μονομελή δικαστήρια κακουργημάτων, εξασφαλίζει τον σεβασμό στις αποφάσεις της, το κύρος στα μέλη της και την κοινωνική ειρήνη στο λαό.

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος

Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος του Θεόδωρου Π. Μαντά Ο N. 1608/1950 ανατρέπει την ισορροπία ολόκληρου του ποινικού (ουσιαστικού και oικονομικού) μας συστήματος. Και τούτο διότι: α)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17 Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ Προληπτική παρέμβαση Η ποινική δικαιοσύνη ασχολείται με τον ανήλικο παραβάτη κυρίως εφόσον έχει προβεί σε παράβαση του ποινικού κώδικα ή

Διαβάστε περισσότερα

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική.

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Κώστας Κοσμάτος Δ.Ν., Δικηγόρος Ειδικός Επιστήμονας Νομικής Δ.Π.Θ. kkosmato@law.duth.gr Τα τελευταία χρόνια σε διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2005 Αριθ.Πρωτ.: 893 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 2α Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σχέδιο Νόμου Για την ενσωμάτωση της οδηγίας «2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου της 20 ης Οκτώβριου 2010 σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 21ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 21ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 21ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΠΡΩΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΟΛΟ ΔΙΩΡΩΝ Α/Α ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ 117 ΠΡΟΒΛΕ ΠΟΜΕΝΑ ΔΙΩΡΑ Ιστορία της Δικαιοσύνης Δεοντολογία-Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος ΠΜΣ «Η σύγχρονη εγκληματικότητα και η αντιμετώπισή της» Πάντειο Πανεπιστήμιο Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Βέροια 05 Μαΐου 2015 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015 *************************** Τροποποιήσεις στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

αναφορικά με τους ειδικούς συνεργάτες των νέων Περιφερειαρχών, δεν προβλέφθηκε αντίστοιχη αρμοδιότητα εξαίρεσης από την αναστολή.

αναφορικά με τους ειδικούς συνεργάτες των νέων Περιφερειαρχών, δεν προβλέφθηκε αντίστοιχη αρμοδιότητα εξαίρεσης από την αναστολή. ικηγορικό Γραφείο Γιούλης Αποστολοπούλου Στέφανου Ζαφ. Βαzάκα Γ Ν Ω Μ Ο Δ Ο Τ Η Σ Η Μου ετέθη το εξής θέμα: Δημοτική αρχή (δήμαρχος) προτίθεται να προσλάβει ένα νομικό - δικηγόρο σε θέση ειδικού συνεργάτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4430, 21.2.2014 Ν. 18(Ι)/2014 18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ: L. 280, 26.10.2010,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Νόμου Μέρος Α Άρθρο 1 Σύσταση ενεχύρου στις περιπτώσεις των νόμων 3213/2003, 3691/2008, 4022/2011, 2960/2001 και των υπόχρεων του νόμου

Σχέδιο Νόμου Μέρος Α Άρθρο 1 Σύσταση ενεχύρου στις περιπτώσεις των νόμων 3213/2003, 3691/2008, 4022/2011, 2960/2001 και των υπόχρεων του νόμου Σχέδιο Νόμου Μέρος Α Άρθρο 1 Σύσταση ενεχύρου στις περιπτώσεις των νόμων 3213/2003, 3691/2008, 4022/2011, 2960/2001 και των υπόχρεων του νόμου 2523/1997. 1. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται περιοριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΣΟΤ ΤΠΟΤΡΓΕΙΟΤ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ, ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ. Δια της ΔΙΕΤΘΤΝΗ.. /ΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ.. Σμήμα Διοικητικών Θεμάτων ΕΝΣΑΗ. Σου/της.

ΕΝΩΠΙΟΝ ΣΟΤ ΤΠΟΤΡΓΕΙΟΤ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ, ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ. Δια της ΔΙΕΤΘΤΝΗ.. /ΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ.. Σμήμα Διοικητικών Θεμάτων ΕΝΣΑΗ. Σου/της. ΕΝΩΠΙΟΝ ΣΟΤ ΤΠΟΤΡΓΕΙΟΤ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ, ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ Δια της ΔΙΕΤΘΤΝΗ.. /ΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ.. Σμήμα Διοικητικών Θεμάτων ΕΝΣΑΗ Σου/της. του, κατοίκου..., οδός. αριθμός.., τηλ... ΚΑΣΑ Του προσωρινού Ενιαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1 ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1.Πολύ συχνά άγονται ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις, κυρίως οικογενειακής υφής, στις οποίες ένα εκ των εµπλεκοµένων µερών, παρουσιάζει σοβαρά προβλήµατα υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ *****

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ***** ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ/ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΝΣΤΑΣΗ Της/του., µονίµου υπαλλήλου µε βαθµό Α κλάδου., υπηρετούσας-ντος στο ως άνω Ίδρυµα, κατοίκου., οδός αριθµός ΚΑΤΑ Των καταρτισθέντων βάσει του άρθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Πρώτη Γραπτή Εργασία. Συνταγματικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Θέμα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Πρώτη Γραπτή Εργασία. Συνταγματικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Θέμα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΕΟ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 10 - Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Ακαδημαϊκό Έτος: 2014/15 Γενικές οδηγίες για την εργασία Πρώτη Γραπτή Εργασία Συνταγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο διαρκούς επιμόρφωσης δικαστικών λειτουργών εντάσσεται στο Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του Υπουργείου Εσωτερικών και

Το έργο διαρκούς επιμόρφωσης δικαστικών λειτουργών εντάσσεται στο Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του Υπουργείου Εσωτερικών και Το έργο διαρκούς επιμόρφωσης δικαστικών λειτουργών εντάσσεται στο Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του Υπουργείου Εσωτερικών και συγχρημοτοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Ταμείο. Η πτώχευση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Επιμέλεια: Μαρία Καρ. Μάρκου Δικηγόρος Αθηνών Απόσπασμα σημειώσεων 3ης Συνάντησης Ποινική δικονομία: σύνολο κανόνων δικαίου που καθορίζουν τα όργανα απονομής της δικαιοσύνης και η διαδικασία που μέσω αυτής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. ΕΝΟΤΗΤΑ : «ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ-ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ» - 1 - Οι δημόσιοι υπάλληλοι περαιτέρω οφείλουν να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1. - Αποτελεί σταθερή επιλογή της Ελληνικής δημοκρατικής Πολιτείας η ουσιαστική προώθηση της ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS

ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS 1. ΓΕΝΙΚΑ 1.1 Η Υπηρεσία Μαζικής Αποστολής Μηνυμάτων (Bulk SMS) (που στο εξής θα καλείται «η Υπηρεσία») παρέχει τη δυνατότητα σε οποιοδήποτε νομικό ή φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 77 79 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 104 34 ΤΗΛ..: (+ 30) 210 8814601 / 7211130 FAX: (+ 30) 210 8813847 / 7211643 Υπόθεση ανταλλαγής ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

- Η διάταξη του άρθρου 3 της Σύμβασης 74. - Η απόφαση του Δικαστηρίου της 18 ης Δεκεμβρίου 1996, Λοϊζίδου κατά Τουρκίας 31 - Ανάλυση:

- Η διάταξη του άρθρου 3 της Σύμβασης 74. - Η απόφαση του Δικαστηρίου της 18 ης Δεκεμβρίου 1996, Λοϊζίδου κατά Τουρκίας 31 - Ανάλυση: ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Γιώργου Παπαδημητρίου, Καθηγητού του συνταγματικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 9 Κεφάλαιο Πρώτο Η ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΕΒΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ 4/2015 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ 4/2015 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ 4/2015 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Αποτελούμενο από τους Δικαστές Άννα Κουσιοπούλου, Πρόεδρο Πρωτοδικών, Διευθύνουσα το Πρωτοδικείο Κοζάνης, Αντωνία Βαρελά, Πρόεδρο Πρωτοδικών,

Διαβάστε περισσότερα

Ποια δικαιώματα προκηρύσσονται στην Οικουμενική Διακήρυξη

Ποια δικαιώματα προκηρύσσονται στην Οικουμενική Διακήρυξη Σελίδα 1 Ενεργοί Δεσμοί (links) Τοποθετήστε τον κέρσορα σε οποιαδήποτε λέξη των δικαιωμάτων (με γαλάζιο χρώμα) που προκηρύσσονται και πιέστε το πλήκτρο του ποντικιού. Αμέσως θα μεταβείτε στο πλήρες κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Θέµα: Κατάργηση διατάξεων άρθρων 25 και 27 Νόµου 3772/2009 και τροποποίηση διατάξεων Ποινικού Κώδικα και Κώδικα Ποινικής ικονοµίας.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Θέµα: Κατάργηση διατάξεων άρθρων 25 και 27 Νόµου 3772/2009 και τροποποίηση διατάξεων Ποινικού Κώδικα και Κώδικα Ποινικής ικονοµίας. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ Στο σχέδιο νόµου «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Κατάργηση διατάξεων άρθρων 25 και 27 Νόµου 3772/2009 και τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαρία Καρ. Μάρκου, Δικηγόρος ΔΕΙΓΜΑ ΕΡΩΤΗΣΕΕΩΝ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαρία Καρ. Μάρκου, Δικηγόρος ΔΕΙΓΜΑ ΕΡΩΤΗΣΕΕΩΝ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαρία Καρ. Μάρκου, Δικηγόρος ΔΕΙΓΜΑ ΕΡΩΤΗΣΕΕΩΝ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Από τις αρκετές εκατοντάδες S.O.S ερωτήσεων που διαθέτουμε Όλες οι ερωτήσεις απαντούνται αναλυτικά από

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΗ ΔΥΝΗΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΣΕ ΑΡΓΙΑ

1. ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΗ ΔΥΝΗΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΣΕ ΑΡΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΑΣΤΙΚΗ ΔΙΩΞΗ ΜΕΛΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΦΥΠΟΥΡΓΩΝ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΡΑΤΗΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΑΣΤΙΚΗ ΔΙΩΞΗ ΜΕΛΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΦΥΠΟΥΡΓΩΝ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΡΑΤΗΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΑΣΤΙΚΗ ΔΙΩΞΗ ΜΕΛΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΦΥΠΟΥΡΓΩΝ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΡΑΤΗΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Όπως είναι γνωστό η χώρα μας βιώνει από πενταετίας πρωτόγνωρες συνθήκες οικονομικής πίεσης και εξαθλίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Το νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ

Το νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ Το νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ Toυ Mιχαλη Σταθοπουλου* Μια πρώτη διαπίστωση: οι πανεπιστημιακές αρχές δεν μπόρεσαν να εξασφαλίσουν ομαλή λειτουργία των πανεπιστημίων. Το νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ εισάγει μια ριζική

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ Θεωρητική Προσέγγιση, κατ άρθρον ερμηνεία και νομολογιακή αντιμετώπιση

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ Θεωρητική Προσέγγιση, κατ άρθρον ερμηνεία και νομολογιακή αντιμετώπιση 1 ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ Θεωρητική Προσέγγιση, κατ άρθρον ερμηνεία και νομολογιακή αντιμετώπιση Φωτεινή Ριζάβα (Συγγραφέας) Copyright: Νομική Βιβλιοθήκη (2012) ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ν. 16(Ι)/92 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2686 της 6ης ΜΑΡΤΙΟΥ 1992 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ο περί Ρυθμίσεως της Άσκησης του Επαγγέλματος των Οπτικών Νόμος του 1992 εκδίδεται με

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΔΗΛΩΣΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΔΗΛΩΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΔΗΛΩΣΗ Της ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗ- ΜΟΝΙΚΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΟΠΥΥ (ΠΟΣΕΥΠ-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Εργασιακά Θέματα Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟ (ΩΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ) 2.ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥ 3.ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 4.ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4470, 7.11.2014 168(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΩΝ ΚΥΒΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΙΑΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4470, 7.11.2014 168(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΩΝ ΚΥΒΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΙΑΣ ΝΟΜΟ Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4470, 7.11.2014 Ν. 168(Ι)/2014 168(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΩΝ ΚΥΒΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΙΑΣ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ν. 20(Ι)/92 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2691 της 20ής ΜΑΡΤΙΟΥ 1992 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ο περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών (Τροποποιητικός) Νόμος του 1992 εκδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΤΕΟ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΤΕΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΤΕΟ Λεωφόρος Αθηνών 107, Αθήνα 104 47, τηλ: 210 340 7800 Fax: 210 340 7999, info@kteo-gr.gr www.kteo-gr.gr ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Αθήνα, 01/02/2010 Στην επικείμενη υποβάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ 2. ΘΕΜΑ 2 : ΟΙ ΠΕΡΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ (ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ, ΥΠΗΚΟΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, με ΚΥΠΡΙΟ ΔΙΚΗΓΟΡΟ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ του 2013.

ΣΗΜΕΙΩΜΑ 2. ΘΕΜΑ 2 : ΟΙ ΠΕΡΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ (ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ, ΥΠΗΚΟΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, με ΚΥΠΡΙΟ ΔΙΚΗΓΟΡΟ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ του 2013. ΣΗΜΕΙΩΜΑ 2 ΘΕΜΑ 2 : ΟΙ ΠΕΡΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ (ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ, ΥΠΗΚΟΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, με ΚΥΠΡΙΟ ΔΙΚΗΓΟΡΟ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ του 2013. ΙΣΤΟΡΙΚΟ Μετά την παρέλευση τριετίας κατά την οποία ο

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

γ) «Φυλακισμένος» είναι καθένας που στερείται την προσωπική του ελευθερία λόγω καταδίκης

γ) «Φυλακισμένος» είναι καθένας που στερείται την προσωπική του ελευθερία λόγω καταδίκης Κώδικας Αρχών για την Προστασία όλων των Ατόμων που στερούνται την προσωπική τους ελευθερία με οιαδήποτε μορφή κράτησης ή φυλάκιση 1 Υιοθετήθηκε με την από 9.12.1988 υπ' αριθμ. 43/173 Απόφαση της Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Δ. ΜΙΧΑΗΛ Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω Αθήνα, 1 Νοεμβρίου 2012 Κύριο Δημήτριο Βαρνάβα Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) Οδός Λαμίας, αριθ. 2 Αθήνα Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Ο Φραντς Κάφκα στη σκιαγραφία του σύγχρονου ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Άρθρο 1. Γενικές Αρχές 1.1 Ο Κώδικας Δεοντολογίας Εσωτερικός Κανονισμός (εφεξής Κώδικας Δεοντολογίας) περιέχει τις

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

816 Ν. 87(Ι)/94. Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994

816 Ν. 87(Ι)/94. Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994 Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 2930,2.12.94 816 Ν. 87(Ι)/94 Ο ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ (ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΈς ΟΜΆΔΕς) ΝΟΜΌς ΤΟΥ 1994 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Εισαγωγικές Διατάξεις Αρθρο. 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Δημοψήφισμα με Πρωτοβουλία των Πολιτών Ως κορυφαία πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος

Το Δημοψήφισμα με Πρωτοβουλία των Πολιτών Ως κορυφαία πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος 1 η Πρόταση Αναθεώρησης του Συντάγματος Το Δημοψήφισμα με Πρωτοβουλία των Πολιτών Ως κορυφαία πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος Ανδρέας Γ. Δημητρόπουλος Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3611, 14/6/2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3611, 14/6/2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3611 της 14ης ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ Ο ΠΕΡΙ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ : «WHISTLEBLOWERS: ΗΡΩΕΣ Η ΠΡΟΔΟΤΕΣ;» ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΛΛΑΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ : «WHISTLEBLOWERS: ΗΡΩΕΣ Η ΠΡΟΔΟΤΕΣ;» ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΛΛΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ : «WHISTLEBLOWERS: ΗΡΩΕΣ Η ΠΡΟΔΟΤΕΣ;» ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΛΛΑΣ ΟΜΙΛΙΑ Γ. ΣΟΥΡΛΑ Σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνατε να με καλέσετε για να μιλήσω για ένα θέμα που άπτεται της διαφθοράς. Η εκδήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Τα προβλήματα παραβατικής συμπεριφοράς που παρουσιάζουν οι μαθητές σημειώνουν αυξητικές τάσεις, στις οποίες ο Διευθυντής του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΔΙΚΩΝ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΔΙΚΩΝ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΔΙΚΩΝ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ 1η ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΩΤΑ ΣΚΙΑΘΙΤΗ ΘΩΜΑΣ Μ. ΤΣΟΥΛΙΑΣ 1 Σειρά: ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΔΙΚΕΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Τίτλος: ΟΙ ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΔΙΚΩΝ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Συγγραφείς: ΓΙΩΤΑ ΣΚΙΑΘΙΤΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ' J γ Αριθμός απόφασης V* > 3 3 0 /2014 ^ 1 r ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ IV. ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ IV. ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ IV. ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Αλεξίου Ντορέττα Δικηγόρος ΚΕΔΕ Δήμητρα Κουτσούρη τ. Γεν. Διευθύντρια Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ Αριθμός 1117864/2297/Α0012 (ΦΕΚ Β 2422/24.12.2007) Προσδιορισμός των ελάχιστων αμοιβών των Δικηγόρων. ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Εχοντας υπόψη: 1) Τις διατάξεις της παραγράφου

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

E.E., Παρ. I, Αρ. 2659, 13.12.91

E.E., Παρ. I, Αρ. 2659, 13.12.91 E.E., Παρ. I, Αρ. 2659, 13.12.91 2005 Ν. 222/91 Ο περί Στεγών για Ηλικιωμένους και Αναπήρους Νόμος του 1991 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ (ΑΘΗΝΑ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ) Η πρόταση του Δ.Σ. της Ο.Λ.Μ.Ε. προς τη Γ.Σ. για τη διαγραφή της Ε.Λ.Μ.Ε. Πρότυπων

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα