Εργαστήριο Χημείας ΕΤΥ124. Κ. Βελώνια / Μ. Τυλλιανάκης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργαστήριο Χημείας ΕΤΥ124. Κ. Βελώνια / Μ. Τυλλιανάκης"

Transcript

1 Εργαστήριο Χημείας ΕΤΥ124 Κ. Βελώνια / Μ. Τυλλιανάκης

2 Κανόνες Ασφαλείας Μέσα στο εργαστήριο φοράμε πάντα προστατευτική ποδιά. Κατά τη διάρκεια του πειράματος φοράμε πάντα τα ειδικά προστατευτικά γυαλιά. Απαγορεύεται αυστηρά όχι μόνο η κατανάλωση αλλά και η παρουσία φαγητών ή ποτών στο χώρο ρου εργαστηρίου. Απαγορεύεται η χρήση κινητών τηλεφώνων μέσα στο χώρο του εργαστηρίου. Απαγορεύεται αυστηρά το κάπνισμα μέσα στο χώρο του εργαστηρίου. Το εργαστήριο έχει μία έξοδο κινδύνου. Ρωτήστε τον υπέυθυνο του εργαστηρίου να σας τη δείξει και φροντίστε μαζί με αυτόν να είναι εύκολα προσβάσιμη και ξεκλείδωτη. Τέλος απαγορεύονται οποιοιδήποτε αστεϊσμοί και πλάκες μέσα στο εργαστήριο. Η παραβίαση οποιουδήποτε από τους παραπάνω κανόνες ασφαλείας δίνει το δικαίωμα στον υπεύθυνο του εργαστηρίου να μη σας επιτρέψει τη συνέχιση της εργαστηριακής άσκησης με αποτέλεσμα τη λήψη απουσίας.

3

4 ΠΟΤΕ δεν κάνουμε οτιδήποτε στο εργαστήριο εκτός από τις εγκεκριμένες πειραματικές διαδικασίες που περιγράφονται στις σημειώσεις και προτείνονται από τον υπεύθυνο εργαστηρίου. Οποιαδήποτε άλλη δοκιμή απαγορεύεται αυστηρά

5 Εκρηξη ψυγείου University: University of Virginia Year: ~1997 or 1998 Description of Incident: Normal household refrigerators have several spark points that caused an explosion from built up fumes. SDSM&T Environmental Health & Safety

6 Chemistry Professor Karen E. Wetterhahn, Dartmouth College Died by poisoning resulting from by a few drops of dimethylmercury. Dimethylmercury, a colourless liquid, was used as a reference standard for NMR experiments. During sample preparation dimethylmercury accidentally penetrated a protective glove. The accident occurred in August of Six months later symptoms of the mercury poisoning were detected by which time the effects were irreversible. Professor Wetterhahn rapidly went into a coma and died in June 1997.

7 Έκρηξη Ασύμβατων Χημικών Απορριμάτων University: University of Kentucky Year: 1997 Description of Incident: It is believed that nitric acid and halogenated organic solvent waste were involved, but the exact cause may never be known.

8 SUNY-Canton, 02/10/12

9 Yale University student Michele Dufault dies in machine shop accident on April 12, Michele s hair got caught in a lathe as she worked on a senior project in a machine shop in Chemistry Laboratory. Her body was found by other students who had been working in the building.

10 Μέτρα προστασίας

11 Μέτρα προστασίας Αναφέρετε ΟΛΑ τα ατυχήματα μην προσπαθήσετε να διαχειριστείτε οποιοδήποτε ατύχημα ΧΩΡΙΣ τον υπεύθυνο εργαστηρίου.

12 Κανόνες λειτουργίας Κάθε φοιτητής έχει δικαίωμα για το πολύ μία απουσία από τις εργαστηριακές ασκήσεις. Περισσότερες απουσίες της μίας έχουν ως αποτέλεσμα την διακοπή της συμμετοχή του φοιτητή για το υπόλοιπο του εξαμήνου και επομένως παρακολούθηση από την αρχή το επόμενο εξάμηνο. Απουσίες δεν είναι δυνατόν να δικαιολογηθούν καθ οιοδήποτε τρόπο ακόμα και με ιατρική ή νοσοκομειακή γνωμάτευση. Μετά το τέλος της εργαστηριακής άσκησης πρέπει να γράφετε αναφορές. Η αναφορά είναι κοινή για όλα τα μέλη την ομάδας και άρα όλα τα μέλη παίρνουν τον ίδιο βαθμό στην αναφορά. Αναφορές στις οποίες αποδεικνύεται αντιγραφή μηδενίζονται αυτόματα. Η αναφορά παραδίδεται την επόμενη εργαστηριακή ημέρα. Οποιαδήποτε καθυστερηση πέραν της προθεσμία αυτής επιφέρει ποινή ίση με το 20% του βαθμού της αναφοράς. Για καθυστέρηση μεγαλύτερη της μίας εβδομάδας από την προθεσμία η αναφορά μηδενίζεται.

13 Κανόνες λειτουργίας Ο τελικός βαθμός στο μάθημα των Εργαστηρίων Χημείας προκύπτει από το μέσο όρο του βαθμού των αναφορών και του βαθμού στη γραπτή εξέταση του Εργαστηρίου στο τέλος του εξαμήνου, υπό την προϋπόθεση ότι ο βαθμός στην γραπτή εξέταση είναι τουλάχιστον πέντε (5,0). Το εργαστήριο όπως και τα αμφιθέατρα είναι χώρος διδασκαλίας. Κατά συνέπεια -όπως το μάθημα στο αμφιθέατρο- έτσι και η άσκηση στο εργαστήριο πρέπει να διεξάγεται χωρίς κουβέντες και οχλαγωγίες. Στο τέλος κάθε πειράματος κάθε ομάδα θα πρέπει να ξεπλένει τα γυαλικά που χρησιμοποίησε και να παραδίδει τον πάγκο εργασίας της στην κατάσταση που τον παρέλαβε. Κάθε εργαστηριακή ημέρα θα ορίζεται μία ομάδα καθαριότητας η οποία θα ξεπλένει τα κοινόχρηστα γυαλικά και θα πρέπει να παραδίδει το χώρο στην κατάσταση που ήταν κατά την έναρξη του πειράματος.

14 Πείραμα 1: Πρωτολυτικές Τιτλοδοτήσεις Αλκαλιμετρία και Οξυμετρία Σκοπός της άσκησης είναι να προσδιοριστεί η % κ.β. σύσταση του οξικού οξέος (ασθενές οξύ) στο ξύδι και οι ποσότητες NaHCO 3 και NaCO 3 (ασθενείς βάσεις) σε διάλυμα άγνωστης συγκέντρωσης. Για αυτό το λόγο θα γίνει τιτλοδότηση δείγματος ξυδιού και υδατικού διαλύματος NaHCO 3 και NaCO 3 με δευτερογενές πρότυπο διάλυμα NaOH και πρωτογενές πρότυπο διάλυμα HCl αντίστοιχα. Το τελικό σημείο της τιτλοδότησης θα εντοπιστεί με τη βοήθεια δείκτη και η σύσταση των διαλυμάτων θα βρεθεί με επεξεργασία των όγκων των πρότυπων διαλυμάτων που χρησιμοποιήθηκαν για τις τιτλοδοτήσεις.

15 Ορολογία! Προχοΐδα Στήριγμα Τιτλοδότηση είναι η διαδικασία μέτρησης του όγκου ενός πρότυπου διαλύματος που απαιτείται για να αντιδράσει με ένα δεδομένο όγκο (ή μάζα) της αναλυόμενης ουσίας. Πρότυπο διάλυμα διάλυμα γνωστής συγκέντρωσης. Φιάλη Erlenmeyer (κωνική) Πρωτογενές πρότυπο είναι μία ένωση υψηλής καθαρότητας που χρησιμεύει σαν ουσία αναφοράς σε ογκομετρικούς προσδιορισμούς και τιτλοδοτίσεις. (Πρότυπο υψηλής καθαρότητας, σταθερό στις πειραματικές συνθήκες).

16 Ορολογία! Προχοΐδα Στήριγμα Δευτεροταγές πρότυπο διάλυμα τιτλοδοτημένο από το πρότυπο (πρωτογενές) διάλυμα Δείκτες- ουσίες που προστίθενται στο υπό ανάλυση διάλυμα για να προκαλέσουν μία φυσική μεταβολή (τελικό σημείο) στο/ ή κοντά στο ισοδύναμο σημείο. Συνήθως πρόκειται για την εμφάνιση, εξαφάνιση ή αλλαγή του χρώματος. Φιάλη Erlenmeyer

17

18

19 Προχοΐδα Στήριγμα Ισοδύναμο σημείο το σημείο στο οποίο το ποσό του τιτλοδότη είναι χημικά ισοδύναμο με το ποσό της υπό ανάλυση ουσίας. Τελικό σημείο το σημείο στο οποίο παρατηρείται η φυσική μεταβολή. Φιάλη Erlenmeyer Λάθος τιτλοδότησης η διαφορά στον όγκο ή τη μάζα ανάμεσα στο ισοδύναμο σημείο και τα τελικό σημείο.

20 41.18 ml

21

22

23 NaOH Πείραμα 1 1 ο μέρος: Υπολογισμός. συγκέντρωσης διαλύματος NaOH. Θα πραγματοποιηθεί τιτλοδότηση διαλύματος NaOH από πρωτογενές πρότυπο διάλυμα HCl. HCl + φαινολοφθαλεΐνη Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο διάλυμα NaOH άγνωστης συγκέντρωσης. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 20 ml πρότυπου διαλύματος HCl 0,1 M με σιφώνιο.* Προσθέτουμε επιπλέον περίπου 10 ml νερού. Προσθέτουμε 3 σταγόνες δείκτη φαινολοφθαλεΐνης. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Πραγματοποιούμε μέχρι την αλλαγή χρώματος την τιτλοδότηση κατά την οποία λαμβάνει χώρα η αντίδραση (περίπου 10 ml): NaOH HCl NaCl H 2O Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται συνολικά 3 φορές.

24

25 NaOH CH 3 COOH + φαινολοφθαλεΐνη Πείραμα 1 2 ο μέρος: Υπολογισμός συγκέντρωσης διαλύματος CH 3 COOH. Θα πραγματοποιηθεί τιτλοδότηση διαλύματος CH 3 COOH από δευτερογενές πρότυπο διάλυμα NaΟΗ. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο διάλυμα NaOH του οποίου τη συγκέντρωση μετρήσαμε στο πρώτο μέρος. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 20 ml διαλύματος CH 3 COOH άγνωστης συγκέντρωσης. Προσθέτουμε επιπλέον περίπου 10 ml νερού. Προσθέτουμε 3 σταγόνες δείκτη φαινολοφθαλεΐνης. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Πραγματοποιούμε μέχρι την αλλαγή χρώματος την τιτλοδότηση κατά την οποία λαμβάνει χώρα η αντίδραση (περίπου 10 ml): NaOH CH 3COOH CH 3COONa H2O Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται συνολικά 3 φορές.

26 ΗCl Na 2 CO 3 & NaΗCO 3 + φαινολοφθαλεΐνη Πείραμα 1 3 ο μέρος: Υπολογισμός συγκέντρωσης Na 2 CO 3 και NaΗCO 3 σε διάλυμας που περιέχει μίγμα τους. Θα πραγματοποιηθεί τιτλοδότηση αυτού του διαλύματος από πρωτογενές πρότυπο διάλυμα HCl 0,1 Μ. Αδειάζουμε την προχοΐδα από το NaOH και τη γεμίζουμε με HCl αφού πρώτα τη ξεπλύνουμε. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 10 ml διαλύματος μίγματος Na 2 CO 3 και NaΗCO 3 άγνωστης συγκέντρωσης. Προσθέτουμε επιπλέον περίπου 90 ml νερού. Προσθέτουμε 3 σταγόνες δείκτη φαινολοφθαλεΐνη. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Πραγματοποιούμε μέχρι την αλλαγή χρώματος την τιτλοδότηση κατά την οποία λαμβάνει χώρα η αντίδραση (περίπου 10 ml): Na2CO3 HCl NaHCO 3 H2O Σημειώνουμε την ένδειξη της προχοϊδας

27 Πείραμα 1 Προσθέτουμε 3 σταγόνες δείκτη ερυθρό μεθυλίου. Πραγματοποιούμε μέχρι την αλλαγή χρώματος την τιτλοδότηση κατά την οποία λαμβάνει χώρα η αντίδραση (περίπου 10 ml επιπλέον): NaHCO 3 HCl H2CO3 H2O Η ποσότητα του που θα ανιχνευθεί οφείλεται τόσο στην ποσότητα που είχαμε στο αρχικό διάλυμα όσο και σε αυτή που δημιουργήθηκε από το πρώτο σκέλος αυτού του 3 ου μέρους. Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται συνολικά 3 φορές. Na 2 CO 3 & NaΗCO 3 + φαινολοφθαλεΐνη+ Ερυθρό μεθυλίου

28 Πείραμα 1: Υπολογισμοί Υπολογισμός της συγκέντρωσης του διαλύματος NaOH. Υπολογισμός της υγρασίας που περιέχει το NaOH αν γνωρίζουμε ότι παρασκευάστηκε με τη διάλυση 2,5 gr NaOH σε 250 ml νερού. Υπολογισμός μοριακής συγκέντρωσης διαλύματος CH 3 COOH και της % κ.ο. (w/v) περιεκτικότητάς του. Υπολογισμός συγκέντρωσης διαλύματος Na 2 CO 3 και NaΗCO 3.

29

30 Καμπύλες Τιτλοδότησης Η γραφική παράσταση της τιμής του ph ενός διαλύματος ως προς τον όγκο του οξέος ή της βάσης που προστίθεται σε αυτό

31 Καμπύλες Τιτλοδότησης Τα επίπεδα/οριζόντια τμήματα υποδυκνύουν περίσσεια διαλύματος οξέος και βάσης. 2 Η απότομη κλήση δείχνει το σημείο στο οποίο συμβαίνει η εξουδετέρωση. 1: Αρχικό ph 2: Ισοδύναμο σημείο n οξ =n β 1

32 Καμπύλες Τιτλοδότησης: Ασθενές οξυ-ισχυρή βάση 1: Αρχικό ph 2 2: Ισοδύναμο σημείο n οξ =n β 3: Μισό ισοδύναμου σημείου: ph=pka 1 3

33 Πείραμα 2: Πεχαμετρική Τιτλοδότηση - Προσδιορισμός Σταθεράς Διάστασης Ασθενούς Οξέος-Ρυθμιστικά Διαλύματα Στην άσκηση αυτή θα προσδιοριστεί η σταθερά διάστασης (K a ) και το ισοδύναμο βάρος ασθενούς οξέος καθώς και ο συντελεστής ρυθμιστικής ικανότητας ενός ρυθμιστικού διαλύματος. Η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί είναι η τιτλοδότηση οξέος-βάσης. Το τελικό σημείο της ογκομέτρησης θα εντοπιστεί με μέτρηση του ph του διαλύματος. Οι τιμές της σταθεράς διάστασης K a, το ισοδύναμο βάρος του οξέος και ο συντελεστής ρυθμιστικής ικανότητας του ρυθμιστικού διαλύματος θα βρεθούν με επεξεργασία των τιμών ph που μετρήθηκαν κατά την διάρκεια της τιτλοδότησης.

34 Ρυθμιστικά Διαλύματα Ρυθμιστικό ονομάζεται ένα διάλυμα του οποίου η τιμή του ph δεν μεταβάλλεται ή μεταβάλλεται ελάχιστα όταν προστεθουν σε αυτό μικρές ποσότητες ισχυρού οξέος ή ισχυρής βάσης. Τα ρυθμιστικά διαλύματα παρασκευάζονται αναμιγνύοντας σε υδατικό διάλυμα ένα ασθενές οξύ με ένα άλας του (συζυγής βάση) ή μία ασθενή βάση με ένα άλας της (συζυγές οξύ). πχ: HF και NaF.

35 Ρυθμιστικά Διαλύματα Ο ρόλος ενός ρυθμιστικού διαλύματος είναι να αντιστέκεται στις αλλαγές του ph ενός διαλύματος. Τα ρυθμιστικά διαλύματα είναι απλά μία εφαρμογή του φαινομένου της επίδρασης κοινού ιόντος. Σύσταση ρυθμιστικών διαλυμάτων: Ασθενές Οξύ Συζυγής Βάση CH3COOH CH3COO - H2PO4 - HPO4 2- Ασθενής Βάση Συζυγές Οξύ NH3 NH4 +

36 Ρυθμιστική ικανότητα Μαθηματικά η ρυθμιστική ικανότητα ορίζεται από την σχέση : dcb dca dph dph Όπου C A και C Β είναι τα moles προστιθέμενου οξέος ή βάσης ανά λίτρο διαλύματος. Τα πρόσημα «+» και «-» εξηγούνται από το γεγονός ότι η προσθήκη βάσης επιφέρει αύξηση της τιμής του ph, ενώ η προσθήκη οξέος μείωση της τιμής του ph. Όπως φαίνεται και από την σχέση, η ρυθμιστική ικανότητα β είναι η κλίση της καμπύλης εξουδετέρωσης όταν στον άξονα των ψ έχουμε C A ήc Β.

37 Πειραματικό σχήμα Στήριγμα Προχοΐδα στήριγμα Φιάλη Erlenmeyer Αναλυόμενη ουσία (άγνωστη μοριακότητα) Τιτλοδότης (πρότυπο διάλυμα γνωστής μοριακότητας) Δείκτης ph μετρο Συσκευή μαγνητικής ανάδευσης

38 phμετρο Μετράει το δυναμικό ενός ηλεκτρολύτη Μετατρέπει το δυναμικό σε ph E E 0 (2.3RT ) ά [ H ] log nf ό ( ή)[ H ] Φτηνή και εύκολη μέθοδος Πρέπει να γίνει βαθμονόμηση με πρότυπο ρυθμιστικό διάλυμα

39 οξύ πρότυπο διάλυμα NaOH phμετρο Πείραμα 2 1 ο μέρος: Μέτρηση τιμών ph ως προς τον όγκο NaOH κατά τη τιτλοδότηση διαλύματος αγνώστου οξέος και συγκέντρωσης από N από πρωτογενές πρότυπο διάλυμα NaOH συγκέντρωσης 0,1 Μ. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο πρότυπο διάλυμα NaOH συγκέντρωσης 0,1 Μ. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 5 ml άγνωστου οξέος το οποίο έχει παρασκευαστεί με τη διάλυση 15 g οξέος σε 250 ml νερού. Προσθέτουμε επιπλέον περίπου 45 ml νερού. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Τοποθετούμε το ηλεκτρόδιο του πεχαμέτρου στο διάλυμα, καταγράφουμε την αρχική τιμή του ph και ξεκινάμε την τιτλοδότηση καταγράφοντας τις τιμές του ph και της ένεδειξης της προχοΐδας με τον εξής ρυθμό: Από 0-8 ml NaOH που έχουμε προσθέσει ανά 0,2 ml Από 8-48ml NaOH που έχουμε προσθέσει ανά 0,5 ml Από48-51mlNaOHπου έχουμε προσθέσει ανά0,05 ml Από 51-60mlNaOHπου έχουμε προσθέσει ανά 0,5 ml

40 ΚH 2 PO 4, Κ 2 ΗPO 4 πρότυπο διάλυμα NaOH phμετρο Πείραμα 2 2 ο μέρος: Προσδιορισμός συντελεστή ρυθμιστικής ικανότητας ρυθμιστικού διαλύματος. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο πρότυπο διάλυμα NaOH συγκέντρωσης 0,1 Μ. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 40 ml διαλύματος ΚH 2 PO 4 0,1 M και 10 ml διαλύματος Κ 2 ΗPO 4 0,1 M. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Τοποθετούμε το ηλεκτρόδιο του πεχαμέτρου στο διάλυμα, καταγράφουμε την αρχική τιμή του ph και ξεκινάμε την τιτλοδότηση καταγράφοντας τις τιμές του ph και της ένεδειξης της προχοΐδας με ρυθμό 0,5 ml NaOH μέχρι συνολικού όγκου 10 ml.

41 Πείραμα 2: ΚH 2 PO 4, Κ 2 ΗPO 4 πρότυπο διάλυμα NaOH phμετρο 3 ο μέρος: Προσδιορισμός συντελεστή ρυθμιστικής ικανότητας δεύτερου ρυθμιστικού διαλύματος. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο πρότυπο διάλυμα NaOH συγκέντρωσης 0,1 Μ. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 25 ml διαλύματος ΚH 2 PO 4 0,1 M και 25 ml διαλύματος Κ 2 ΗPO 4 0,1 M. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Τοποθετούμε το ηλεκτρόδιο του πεχαμέτρου στο διάλυμα, καταγράφουμε την αρχική τιμή του ph και ξεκινάμε

42 ΚH 2 PO 4, Κ 2 ΗPO 4 πρότυπο διάλυμα HCl phμετρο Πείραμα 2: 4 ο μέρος: Προσδιορισμός συντελεστή ρυθμιστικής ικανότητας ρυθμιστικού διαλύματος. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο πρότυπο διάλυμα HCl συγκέντρωσης 0,1 Μ. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 40 ml διαλύματος ΚH 2 PO 4 0,1 M και 10 ml διαλύματος Κ 2 ΗPO 4 0,1 M. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Τοποθετούμε το ηλεκτρόδιο του πεχαμέτρου στο διάλυμα, καταγράφουμε την αρχική τιμή του ph και ξεκινάμε την τιτλοδότηση καταγράφοντας τις τιμές του ph και της ένεδειξης της προχοΐδας με ρυθμό 0,5 ml HCl μέχρι συνολικού όγκου 10 ml.

43 Πείραμα 2: 5 ο μέρος: Προσδιορισμός συντελεστή ρυθμιστικής ικανότητας δεύτερου ρυθμιστικού διαλύματος. ΚH 2 PO 4, Κ 2 ΗPO 4 πρότυπο διάλυμα HCl phμετρο Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο πρότυπο διάλυμα HCl συγκέντρωσης 0,1 Μ. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 25 ml διαλύματος ΚH 2 PO 4 0,1 M και 25 ml διαλύματος Κ 2 ΗPO 4 0,1 M. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Τοποθετούμε το ηλεκτρόδιο του πεχαμέτρου στο διάλυμα, καταγράφουμε την αρχική τιμή του ph και ξεκινάμε την τιτλοδότηση καταγράφοντας τις τιμές του ph και της ένεδειξης της προχοΐδας με ρυθμό 0,5 ml HCl μέχρι συνολικού όγκου 10 ml.

44 ph Υπολογισμοί Γραφική παράσταση της καμπύλης τιτλοδότησης ph=f(v NaOH ) από 0-60 ml V NaOH

45 ΔpH/ΔV Γραφική της παραγώγου της παραπάνω καμπύλης από ως εξής: Στον άξονα του y έχουμε τη μεταβολή ΔpH=pH n+1 -ph n ενώ στον x τον αντίστοιχο όγκο που έχουμε προσθέσει V NaOH

46 Δ(ΔpH)/ΔV Γραφική της δεύτερης παραγώγου της πρώτης καμπύλης από ως εξής: Στον άξονα του y έχουμε τη μεταβολή της μεταβολής του ph δηλαδή Δ(ΔpH)=ΔpH n+1 -ΔpH n ενώ στον x τον αντίστοιχο όγκο που έχουμε προσθέσει V NaOH

47 Υπολογισμοί Γραφικές παραστάσεις του ph καθώς και της πρώτης και δεύτερης παραγώγου ως προς τον όγκο βάσης. Υπολογισμός του όγκου του ισοδύναμου σημείου. Είναι το σημείο όπου μεγιστοποιείται η πρώτη παράγωγος και το σημείο όπου μηδενίζεται η δεύτερη παράγωγος και τέμνει τον άξονα x. Υπολογισμός της συγκέντρωσης του αγνώστου οξέος. Την ισοδύναμη μάζα του οξέος Mr. (Το διάλυμα φτιάχτηκε με 15 g οξέος σε 250 ml διαλύματος) Υπολογισμός της σταθεράς αγνώστου οξέος από την αρχική τιμή του ph πριν αρχίσει η τιτλοδότηση. Με ποιον άλλο τρόπο θα μπορούσαμε να την υπολογίσουμε? Πόσο θα τη βρίσκατε με αυτόν τον άλλο τρόπο; Σχεδιασμός γραφική παράστασης του ph του πρώτου και δεύτερου ρυθμιστικού διαλύματος σε συνάρτηση με τα mmole NaOH που προσθέσαμε. Υπολογισμός συντελεστή ρυθμιστικής ικαντότητας του πρώτου και δεύτερου ρυθμιστικού διαλύματος για την ποσότητα NaOH που προσθέσαμε. Σχεδιασμός γραφική παράστασης του ph του πρώτου και δεύτερου ρυθμιστικού διαλύματος σε συνάρτηση με τα mmole HCl που προσθέσαμε. Υπολογισμός συντελεστή ρυμιστικής ικαντότητας του πρώτου και δεύτερου ρυθμιστικού διαλύματος για την ποσότητα HCl που προσθέσαμε.

48 Πείραμα 3: Σύγκριση Μεθόδων Χημικής Ανάλυσης Προσδιορισμός Μαγγανίου Σκοπός της παρούσας άσκησης είναι να γίνει ποσοτικός προσδιορισμός του μαγγανίου σε ένα δείγμα χάλυβα. Η ανάλυση θα γίνει με χρήση δύο διαφορετικών μεθόδων χημικής ανάλυσης: φωτομετρικά με μέτρηση της απορρόφησης διαλύματος μαγγανίου και ογκομετρικά με τιτλοδότηση του ίδιου διαλύματος με οξαλικό άλας. Και στις δύο περιπτώσεις το προσδιοριζόμενο είδος είναι το υπερμαγγανικό ιόν και θα γίνει αναγωγή των αποτελεσμάτων στην % περιεκτικότητα στοιχειακού μαγγανίου σε στο χάλυβα. Τα φωτομετρικά και ογκομετρικά δεδομένα θα συγκριθούν ως προς την ακρίβεια των αποτελεσμάτων που δίνουν.

49 Νόμος των Beer-Lambert Διάγραμμα της Beer Lambert απορρόφησης μίας δέσμης φωτός καθώς ταξιδεύει μέσα από μία κυψελίδα μήκους l. Ι= εκπεμπόμενο φως, I o = προσπίπτων φως. A log 10 I I 0 l c

50 Πείραμα 3 1 ο μέρος: Παρασκευή αραιωμένων διαλυμάτων KMnO 4 από αρχικό διάλυμα συγκέντρωσης 10-3 Μ. Γεμίζουμε ένα ποτήρι ζέσεως 50 ml με το πρότυπο διάλυμα KMnO 4, 10-3 Μ. Πρόκειται να παρασκευάσουμε πέντε διαφορετικά διαλύματα με συγκετρώσεις Μ, Μ, Μ, 10-4 Μ, Μ. Αυτά τα διαλύματα θα φτιαχνούν από το αρχικό πρότυπο διάλυμα και σε ογκομετρική φιάλη των 50 ml. Για κάθε ένα από αυτά τα διαλύματα θα ακολουθούμε τα εξής βήματα: C 1 V1 C2 V2 (α) Υπολογισμός της απαιτούμενης ποσότητας διαλύματος KMnO Μ που πρέπει να λάβουμε προκειμένου να αραιώσουμε. (β) Μεταφέρουμε με σιφώνιο στη σφαιρική των 50 ml την ποσότητα που υπολογίσαμε από το βήμα. (γ) Πραγματοποιούμε την αραίωση του διαλύματος. (δ) Γεμίζουμε την κυψελίδα με το αραιωμένο διάλυμα. Η υπόλοιπη ποσότητα δε μας χρειάζεται. Τις κυψελίδες τις τοποθετούμε κατά σειρά συγκέντρωσης έτσι ώστε να μην τις μπερδέψουμε στο τέλος.

51 Πείραμα 3 2 ο μέρος: Μέτρηση της απορρόφησης των διαλυμάτων KMnO 4 με τη βοήθεια του φωτομέτρου. (1) πηγή συνεχούς ακτινοβολίας (2) μονοχρωμάτορας για επιλογή μήκους κύματος (3) κυψελίδα δείγματος (4) ανιχνευτής (μετατρέπει την ενέργεια σε ηλεκτρικό σήμα) (5) καταγραφέας Βαθμονομούμε το φωτόμετρο ως εξής: Τοποθετούμε στη θέση του δείματος μία κυψελίδα με καθαρό νερό. Στη συνέχεια θέτουμε το μήκος κύματος στα 520 nm όπου εκεί απορροφάει καλύτερα το διάλυμα KMnO 4. Μηδενίζουμε την ένδειξη της απορρόφησης. Τοποθετούμε διαδοχικά τις πέντε κυψελίδες με τα δείγματα KMnO 4 και μετράμε τις απορροφήσεις τους. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται συνολικά πέντε φορές.

52 Πείραμα 3 3 ο μέρος: Μέτρηση της απορρόφησης διαλύμάτος KMnO 4 άγνωστης συγκέντρωσης. Πρόκειται να μετρήσουμε την απορρόφηση διαλύματος KMnO 4 του οποίου η συγκέντρωση είναι αρκετά μεγάλη ώστε να ισχύει ο νόμος Beer Lambert. Για το λόγο αυτό θα το αραιώσουμε 100 φορές. Αυτό τα διάλυμα θα φτιαχτεί από το αρχικό άγνωστο διάλυμα και σε ογκομετρική φιάλη των 250 ml. Υπολογίζουμε την απαιτούμενη ποσότητα άγνωστου διαλύματος KMnO 4 που πρέπει να λάβουμε προκειμένου να αραιωθεί 100 φορές. Μεταφέρουμε με σιφώνιο στη σφαιρική των 250 ml την ποσότητα που υπολογίσαμε. Πραγματοποιούμε την αραίωση του διαλύματος. Γεμίζουμε την κυψελίδα με το αραιωμένο διάλυμα. Η υπόλοιπη ποσότητα δε μας χρειάζεται. Μετράμε την απορρόφηση του άγνωστου διαλύματος.

53 (COONa) 2 H 2 SO 4 KMnO 4. Πείραμα 3 4 ο μέρος: Μέτρηση της άγνωστης συγκέντρωσης διαλύμάτος KMnO 4 με τιτλοδότησή του με όξινο διάλυμα (COONa) 2. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το άγνωστο διάλυμα KMnO 4. Ζυγίζουμε με ακρίβεια 0,1 g (COONa) 2. Η ποσότητα που θα ζυγίσουμε μπορεί να διαφέρει λίγο από 0,1 g αλλά θα σημειώσουμε με ακρίβει την τελική ένδειξη της ζυγαριάς. Μεταφέρουμε το (COONa) 2 που ζυγίσαμε στην κωνική φιάλη των 250 ml. Μετράμε με τον κύλινδρο 50 ml διαλύματος H 2 SO 4 2 M και το μεταφέρουμε στην κωνική. Μεταφέρουμε στην κωνική φιάλη 25 ml θερμού νερού. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Πραγματοποιούμε μέχρι την αλλαγή χρώματος την τιτλοδότηση κατά την οποία λαμβάνει χώρα η αντίδραση. Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται συνολικά 3 φορές.

54

55 Λήψη μικρών ποστήτων για ζύγιση Ποτέ σπάτουλα για δύο διαφορετικές ουσίες

56 Πείραμα 3 Υπολογισμοί. Γραφική παράσταση της καμπύλης απορρόφησης ως προς τη συγκέντρωση για τα πέντε διαλύματα. Υπολογισμός της εξίσωσης ευθείας που πορκύπτει και υπολογισμός του μοριακού συντελεστή απορρόφησης, ε λ, για το KMnO 4. Υπολογισμός της συγκέντρωσης του αραιωμένου άγνωστου διαλύματος με τη βοήθεια της απορρόφησής του που βρήκαμε στο 3 ο μέρος και τους υπολογισμούς που κάναμε για τις μετρήσεις του 2 ου μέρους. Υπολογισμός της συγκέντρωσης του αρχικού άγνωστου διαλύματος με τη βοήθεια της συγκέντρωσης του αραιωμένου άγνωστου διαλύματος που υπολογίσαμε. Υπολογισμός της συγκέντρωσης του άγνωστου διαλύματος με τη βοήθεια της τιτλοδότησης του 4 ου μέρους.

57 Πείραμα 4: Συμπλοκομετρικές Ογκομετρήσεις Προσδιορισμός Ολικής Σκληρότητας Νερού Σκοπός αυτής της άσκησης είναι ο προσδιορισμός της ολικής σκληρότητας (ιόντα Ca 2+ και Mg 2+ ) δειγμάτων νερού με ογκομέτρησή τους με πρότυπο διάλυμα χηλικής ένωσης που συμπλοκοποιεί και τα δύο μεταλλοκατιόντα. Το τελικό σημείο της τιτλοδότησης θα προσδιοριστεί με χρήση κατάλληλου μεταλλικού δείκτη ενώ οι τιμές σκληρότητας θα προσδιοριστούν με επεξεργασία των τελικών όγκων των τιτλοδοτήσεων.

58 EDTA

59 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΝΕΡΟΥ Σκληρότητα νερού Η σκληρότητα του νερού μετριέται σε mg CaCO 3 /l, σε Γερμανικούς βαθμούς, και σε Γαλλικούς βαθμούς Για την μετατροπή από τη μία μονάδα μέτρησης σε άλλη ισχύουν οι παρακάτω σχέσεις : 1 Γαλλικός βαθμός = 0,56 Γερμανικοί 1 Γερμανικός βαθμός = 1,79 Γαλλικοί 1 Γαλλικός βαθμός = 10 mg CaO/l 1 Γερμανικός βαθμός = 17,9 mg CaCO 3 /l ΓΑΛΛΙΚΟΙ ΒΑΘΜΟΙ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΙ ΒΑΘΜΟΙ mg CaCO3/l ΠΟΛΥ ΜΑΛΑΚΑ ΝΕΡΑ 0-7, ,6 ΜΑΛΑΚΑ 7,16-14, ,6-143,2 ΗΜΙΣΚΛΗΡΑ 14,32-21, ,2-214,8 ΣΧΕΤΙΚΑ ΣΚΛΗΡΑ 21,48-32, ,8-322,2 ΣΚΛΗΡΑ 32,22-53, ,2-537,0 ΠΟΛΥ ΣΚΛΗΡΑ >53,70 >30 >537,0

60 EDTA H 2 O NH 3 -NH 4 Cl Eriochrome Black T Πείραμα 4: 1 ο μέρος: Τιτλοδότηση υδατικού διαλύματος βρύσης από πρότυπο διάλυμα EDTA 0,05 Μ. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο διάλυμα EDTA συγκέντρωσης 0,05 Μ. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 100 ml υδατικού διαλύματος βρύσης. Μεταφέρουμε στην κωνική με κύλινδρο 10ml ρυθμιστικού διαλύματος NH 3 -NH 4 Cl. Προσθέτουμε 3 σταγόνες δείκτη Eriochrome Black T. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Πραγματοποιούμε μέχρι την αλλαγή χρώματος την τιτλοδότηση. Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται συνολικά 3 φορές.

61 Ca +2 (aq) + EDTA -2 (aq) CaEDTA (aq) In-Mg (aq) In 2- (aq) + Mg 2+ (aq) (Pink) (Blue Endpoint)

62 EDTA H 2 O NH 3 -NH 4 Cl Eriochrome Black T Πείραμα 4: 2 ο μέρος: Τιτλοδότηση υδατικού διαλύματος εμφιαλωμένου νερού από πρότυπο διάλυμα EDTA 0,05 Μ. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο διάλυμα EDTA συγκέντρωσης 0,1 Μ. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 100 ml υδατικού διαλύματος εμφιαλωμένου νερού. Μεταφέρουμε στην κωνική με κύλινδρο 10 ρυθμιστικού διαλύματος NH 3 -NH 4 Cl. Προσθέτουμε 3 σταγόνες δείκτη Eriochrome Black T. Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Πραγματοποιούμε μέχρι την αλλαγή χρώματος την τιτλοδότηση. Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται συνολικά 3 φορές.

63 Υπολογισμοί Υπολογισμός σκληρότητας υδατικού διαλύματος βρύσης. Υπολογισμός σκληρότητας υδατικού εμφιαλωμένου νερού.

64 Πείραμα 5: Οξειδοαναγωγικές Τιτλοδοτήσεις Ιωδομετρία Σκοπός αυτής της άσκησης είναι ο προσδιορισμός των μορίων νερού και επομένως η περιεκτικότητα σε χαλκό ενός ένυδρου άλατος θειικού χαλκού. Η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί είναι αυτή της οξειδοαναγωγικής ογκομέτρησης. Το άγνωστο διάλυμα ανάγεται από Cu(II) σε Cu(I) με διάλυμα ιωδιούχου καλίου ενώ ταυτόχρονα το I - οξειδώνεται προς I 2. Το I 2 που παράγεται τιτλοδοτείται με πρότυπο διάλυμα θειοθειικού νατρίου και με επεξεργασία των δεδομένων της τιτλοδότησης προδιορίζεται η μοριακότητα του άγνωστου δείγματος χαλκού και από αυτή τα μόρια νερού στο αρχικό άλας.

65 Πείραμα 5 KIO 3, ΚΙ, HCl Καφέ χρώμα IO ( aq) 6S2O3( aq) 6H ( aq) I( aq) 3H 2O( l) 3 Na 2 S 2 O 3 1 ο μέρος: Τιτλοδότηση διαλύματος Na 2 S 2 O 3 από πρότυπο διάλυμα KIO 3. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο διάλυμα Na 2 S 2 O 3 άγνωστης συγκέντρωσης. Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 2,5 ml διαλύματος KIO 3, το οποίο παρασκευάστηκε με τη διάλυση 5,35 g KIO 3 σε 250 ml νερού. Ζυγίζουμε περίπου 1 g ΚΙ και το μεταφέρουμε σε ποτήρι ζέσεως των 50 ml. Στο ποτήρι ζέσεως προσθέτουμε με κύλινδρο 25 ml νερού. Στο ίδιο ποτήρι ζέσεως προσθέτουμε με κύλινδρο 2 ml HCl 6M. Προσθέτουμε το περιεχόμενο του ποτηριού ζέσεως στην κωνική φιάλη οπότε εμφανίζεται αμέσως ένα καφέ χρώμα. Το καφέ χρώμα οφείλεται στην δημιουργία Ι 2 εξ αιτίας της αντίδρασης. 5KI KIO 3 6HCl 6KCl 3I2 3H2O Τοποθετούμε ένα μαγνητάκι στην κωνική προκειμένου να έχουμε συνεχή ανάδευση και τοποθετούμε την κωνική πάνω στον αναδευτήρα. Πραγματοποιούμε την τιτλοδότηση κατά την οποία πραγματοποιείται η αντίδραση I 2( aq) 2Na2S2O3( aq) 2NaI ( aq) Na2S2O6( aq) κίτρινο χρώμα. S 4 O 2 6( aq

66 Πείραμα 5 IO ( aq) 6S2O3( aq) 6H ( aq) I( aq) 3H 2O( l) 3 S 4 O 2 6( aq Na 2 S 2 O 3 Στην κωνική φιάλη προσθέτουμε με κύλινδρο 5 ml διαλύματος αμύλου το οποίο ανιχνεύει έστω και σε μικρές ποσότητες το Ι 2 και δημιουργεί με αυτό μία σύμπλοκη ένωση με χαρακτηριστικό χρώμα. Συνεχίζουμε την τιτλοδότηση μέχρι την οριστική εξαφάνιση του. Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται συνολικά 3 φορές KIO 3, ΚΙ, HCl Καφέ χρώμα

67 Ανίχνευση Άμυλο Σύμπλοκο αμύλου με ιώδιο

68 Πείραμα 5 2 ο μέρος: Τιτλοδότηση διαλύματος CuSO 4. H 2 O από δευτερογενές πρότυπο διάλυμα Na 2 S 2 O 3. Γεμίζουμε την προχοΐδα με το κοινόχρηστο διάλυμα Na 2 S 2 O 3 άγνωστης συγκέντρωσης. CuSO 4. vh 2 O, ΚΙ Na 2 S 2 O 3 Στην κωνική φιάλη των 250 ml μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβώς 50 ml διαλύματος CuSO 4. vh 2 O, το οποίο παρασκευάστηκε με τη διάλυση 12 g άλατος σε 1000 ml νερού. Ζυγίζουμε περίπου 1 g ΚΙ και το μεταφέρουμε στην κωνική φιάλη. Κατά την ανάμειξη δημιουργείται χαρακτηριστικό χρώμα εξ αιτίας της εμφάνισης Ι 2 κατά την αντίδραση 2CuSO 4 H2O( aq) 4KI ( aq) 2CuI ( aq) K2SO4( aq) I2( aq) Η τιτλοδότηση πραγματοποιείται μέχρι το χρώμα να γίνει απαλό κίτρινο. Στην κωνική φιάλη προσθέτουμε με κύλινδρο 3 ml διαλύματος αμύλου. Συνεχίζουμε την τιτλοδότηση μέχρι το διάλυμα να γίνει από βαθύ μπλε σε ανοικτό μπλε. Ζυγίζουμε 2 g KSCN και το μεταφέρουμε στην κωνική. Στο σημείο αυτό εμφανίζεται και πάλι το μπλε χρώμα διότι το KSCN βοηθάει να απελευθερωθεί το Ι 2 που έχει δεσμευθεί από το Cu σύμφωνα με την αντίδραση Συνεχίζουμε την τιτλοδότηση μέχρι την οριστική εξαφάνιση του μπλε χρώματος.

69 Πείραμα 5 Υπολογισμοί. Υπολογισμός συγκέντρωσης διαλύματος Na 2 S 2 O 3. Υπολογισμός συγκέντρωσης διαλύματος CuSO 4. Υπολογισμός μάζας καθαρού CuSO 4 στην ποσότητα των 12 g που ζυγίστηκαν για την παρασκευή διαλύματός του. Υπολογισμός του αριθμού μορίων Η 2 O στο ένυδρο άλας του θειικού χαλκού, δηλαδή του ν στο μοριακό τύπο CuSO 4. vh 2 O.

70 Πείραμα 6: ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΑΘΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Σκοπός είναι ο προσδιορισμός Ni 2+ σε διάλυμα. Σταθμική ανάλυση: Αντίδραση ουσίας με αντιδραστήριο και καταβύθιση του προϊόντος με τη μορφή ιζήματος. Καλυπτικά αντιδραστήρια: Προστασία από καταβύθιση άλλων ουσιών. Καταβύθιση Ni 2+ : Αντίδραση με διμέθυλο γλυοξίμη, DMG 2 DMG + Ni 2+ Ni(DMG) H +

71 Πείραμα 6: ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΑΘΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Παίρνουμε 50 ml διαλύματος NiCl 2 σε ποτήρι ζέσεως 400 ml. Προσθέτουμε 2 ml διαλύματος ΗCl Προσθέτουμε 10 ml διαλύματος ΝΗ 4 ΟΗ NiCl 2 Θέρμαίνουμε το διάλυμα μέχρι 70. Προσθέτουμε στάγδην και υπό συνεχή ανάδευση ml DMG Βράζουμε το διάλυμα για 1 min. Το αφήνουμε να κρυώσει για περίπου 1 h. Προζυγίζουμε ένα ποτήρι Gooch. Διηθούμε υπό κενό. Ξηραίνουμε το ποτήρι Gooch. Ζυγίζουμε το ποτήρι με το ίζημα.

72 Πείραμα 6: ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΑΘΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

73 Πείραμα 6: ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΑΘΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Υπολογισμοί. Υπολογισμός μάζας ιζήματος NiCl 2. Υπολογισμός % w/v περιεκτικότητας διαλύματος NiCl 2.

74 Πείραμα 7: ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΤΙΟΝΤΩΝ ΤΗΣ 1 ης ΟΜΑΔΑΣ Σκοπός είναι η ποιοτική ανάλυση άγνωστου δείγματος που περιέχει κατιόντα της δεύτερης ομάδας σύμφωνα με την κατάταξη Fresenius.

75 R. Fresenius, 1841 Ομάδα 1 Κατιόντα που καθιζάνουν με αραιό υδροχλωρικό οξύ: μολυβδος (II), υδράργυρος (I) άργυρος (Ι) Ομάδα 2 Κατιόντα που δεν αντιδρούν με αραιό υδροχλωρικό οξύ αλλά σχηματίζουν ιζήματα με όξινο διάλυμα H 2 S υδράργυρος(ιι), χαλκός (II), βισμούθιο (III), κάδμιο (II), ψευδάργυρος (II), ψευδάργυρος(iv), αρσενικό (III), αρσενικό (V), αντιμόνιο (III), και αντιμόνιο (V) (2a και 2b). Τα 2a είναι αδιάλυτα σε (ΝΗ 4 ) 2 S ενώ τα 2b διαλυτά. Ομάδα 3 Τα κατιόντα αυτής της ομάδας δεν αντιδρούν με αραιό υδροχλωρικό οξύ ή όξινο διάλυμα H 2 S. Σχηματίζουν ιζήματα με (ΝΗ 4 ) 2 S σε αμμωνιακό διάλυμα και είναι σίδηρος (II), σίδηρος (III), κοβάλτιο (II), νικέλιο (II), μαγγάνιο (II), χρώμιο (III), αλουμίνιο (III), και ψευδάργυρος (II) Ομάδα 4 Τα κατιόντα αυτής της ομάδας δεν αντιδρούν με τα αντιδραστήρια των προηγούμενων ομάδων αλλά σχηματίζουν ιζήματα παρουσία (ΝΗ 4 ) 2 CO 3 σε ουδέτερο διάλυμα και είναι το ασβέστιο (ΙΙ), στρόντιο (ΙΙ) και βάριο ΙΙ). Ομάδα 5 Κοινά κατιόντα που δεν αντιδρούν με όλα τα προηγούμενα και είναι μαγνήσιο (ΙΙ), λίθιο (Ι), νάτρο (Ι), κάλιο (Ι) και ιόντα αμμωνίου (Ι).

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ για το EUSO 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΧΗΜΕΙΑ Μαθητές: Σχολείο 1. 2. 3. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2. ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Χημεία

Περιβαλλοντική Χημεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Περιβαλλοντική Χημεία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 5: Σκληρότητα Νερού Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2017 Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 Διαγωνισμός στη Χημεία (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... ΣΧΟΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 008-009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 009 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (επιλογής) ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Δευτέρα, 1/6/009 ΧΡΟΝΟΣ:,5 ώρες ΒΑΘΜΟΣ Αριθμητικώς: Ολογράφως: Υπογραφή: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog Αντωνίου Κωνσταντίνος ΠΕ04-02 (χημικός) ΓΕ.Λ Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Θεωρητικό Μέρος ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Ορισμένα ζεύγη οξέων και των συζυγών τους βάσεων (καθώς και βάσεων και των συζυγών τους οξέων) έχουν την ιδιότητα να διατηρούν το ph των διαλυμάτων τους σταθερό όταν

Διαβάστε περισσότερα

Ογκομετρήσεις Εξουδετέρωσης

Ογκομετρήσεις Εξουδετέρωσης Άσκηση 5η Ογκομετρήσεις Εξουδετέρωσης Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Ποσοτική Ανάλυση Αναλυτική Χημεία Ποιοτική Ανάλυση Ποσοτική Ανάλυση Ογκομετρική ανάλυση Ποσοτικός προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

-Η συγκράτηση νερού από διάφορα υλικά, ουσίες και ενώσεις είναι ένα θέμα με μεγάλο τεχνολογικό ενδιαφέρον. Και αυτό γιατί το αν υπάρχει ή όχι υγρασία

-Η συγκράτηση νερού από διάφορα υλικά, ουσίες και ενώσεις είναι ένα θέμα με μεγάλο τεχνολογικό ενδιαφέρον. Και αυτό γιατί το αν υπάρχει ή όχι υγρασία ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ για το EUSO 2017 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΧΗΜΕΙΑ Μαθητές: Σχολείο 1. 2. 3. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ 7 ΛΕΥΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ 2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΝΕΡΩΝ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΤΑΞΗ: Β Ενιαίου Λυκείου ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τμήμα: Aρ.:.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες. Δείκτες οξέων βάσεων ή ηλεκτρολυτικοί ή πρωτολυτικοί δείκτες είναι ουσίες των

Δείκτες. Δείκτες οξέων βάσεων ή ηλεκτρολυτικοί ή πρωτολυτικοί δείκτες είναι ουσίες των Δείκτες Δείκτες οξέων βάσεων ή ηλεκτρολυτικοί ή πρωτολυτικοί δείκτες είναι ουσίες των οποίων το χρώμα αλλάζει ανάλογα προστίθενται. με το ph του διαλύματος στο οποίο Οι δείκτες είναι συνήθως ασθενή οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2013-2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) Στόχοι της εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Υπολογισμός της περιεκτικότητας του ξιδιού σε οξικό οξύ με την κλασική μέθοδο. ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Γ θετ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Υπολογισμός της περιεκτικότητας του ξιδιού σε οξικό οξύ με την κλασική μέθοδο. ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Γ θετ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Σκληρότητα νερού Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Τι περιέχει το νερό της βροχής; Ποιο είναι συνήθως το ph του βρόχινου νερού; Γιατί; Τι περιέχει το νερό του εδάφους; Na +, K +, Ca 2+, Mg 2+, Cl, SO 4 2,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ 5 - Δεκεμβρίου - 2015 Ερρίκος Γιακουμάκης 1 ΕΚΦΕ ΑΛΙΜΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 Εξεταζόμενο μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΟΜΑΔΑ...... Εισαγωγικό σημείωμα Θεωρία Brőnsted- Lowry

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή - ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων

Παρασκευή - ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γ Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Στόχοι : Παρασκευή - ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Πυρίμαχα γάντια Μπορώ να τρώω το σάντουιτς και να πίνω το αναψυκτικό ή τον καφέ μου μέσα στο εργαστήριο; ΟΧΙ! Μέσα στο εργαστήριο δεν τρώμε και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΕΚΦΕ Α & Β ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να παρασκευάσουν ρυθμιστικό διάλυμα με ορισμένη τιμή pη.

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ - Ρ/Η ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΕΦΕ 2 ου ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Υπολογισμός της περιεκτικότητας σε οξικό οξύ, του ξυδιού του εμπορίου με τη μέθοδο της ογκομέτρησης που καλείται αλκαλιμετρία. Χρησιμοποιείται δείκτης φαινολοφθαλεΐνης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

+ ή ΟΗ OH ( 1 ) ( 2 ) ( 1 ) ( 2 )

+ ή ΟΗ OH ( 1 ) ( 2 ) ( 1 ) ( 2 ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΕΥΡΕΣΗ pη ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΙΚΤΩΝ Στόχοι Οι μαθητές: Να κατανοήσουν το τι εκφράζει το pη ενός διαλύματος. Να προσδιορίζουν το pη ενός διαλύματος με τη χρήση διαλυμάτων δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Όλα τα πολλαπλής επιλογής και σωστό λάθος από τις πανελλήνιες.

ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Όλα τα πολλαπλής επιλογής και σωστό λάθος από τις πανελλήνιες. ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Όλα τα πολλαπλής επιλογής και σωστό λάθος από τις πανελλήνιες. Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Όλα τα πολλαπλής επιλογής και

Διαβάστε περισσότερα

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα:

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα: 2 ος Εργαστηριακός Διαγωνισμός των Γυμνασίων ΕΚΦΕ Ν.Ιωνίας στις Φυσικές Επιστήμες Σχολείο: Γυμνάσιο Ονοματεπώνυμα: 1 2 3 1 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Πείραμα 1 ο : Α. Θεωρητικό μέρος Το κιτρικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεώργιος Παπαδόπουλος, Καθηγητής Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Τ.Ε. Άρτα, 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ορισμοί, ορολογία, περιγραφή τεχνικής Ογκομετρήσεις Εξουδετέρωσης Ογκομέτρηση ή τιτλοδότηση (titration) είναι η διεργασία του

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 6η. Συμπλοκομετρικές Ογκομετρήσεις Σκληρότητα νερού. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών

Άσκηση 6η. Συμπλοκομετρικές Ογκομετρήσεις Σκληρότητα νερού. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Άσκηση 6η Συμπλοκομετρικές Ογκομετρήσεις Σκληρότητα νερού Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Ογκομετρικές Μέθοδοι Ανάλυσης Εξουδετέρωσης Οξυμετρία Ογκομετρικές μέθοδοι ανάλυσης Οξειδοαναγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

Ιοντική ισορροπία Προσδιορισμός του ph υδατικών διαλυμάτων οξέων βάσεων και αλάτων

Ιοντική ισορροπία Προσδιορισμός του ph υδατικών διαλυμάτων οξέων βάσεων και αλάτων Άσκηση 8η Ιοντική ισορροπία Προσδιορισμός του ph υδατικών διαλυμάτων οξέων βάσεων και αλάτων Πανεπιστήμιο Πατρών - Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας - Ακαδ. έτος 2016-17 Διάσταση 2 ετεροπολικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ- Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ.gr ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α5 να γράψετε τον αριθμό της

Διαβάστε περισσότερα

8. Μελέτη ρυθμιστικών διαλυμάτων

8. Μελέτη ρυθμιστικών διαλυμάτων 8. Μελέτη ρυθμιστικών διαλυμάτων Σκοπός Σκοπός της παρούσας εργαστηριακής άσκησης είναι να γνωρίσουμε τον τρόπο παρασκευής ενός ρυθμιστικού διαλύματος και ακολούθως να μελετήσουμε τη δράση του, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1. 2. 3. Μαθητές: Σχολείο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1. Χρησιμοποιούμενα όργανα Προχοϊδα: Μετράει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 14: Άλατα. Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας. Άλατα

ΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 14: Άλατα. Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας. Άλατα ΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 14: Άλατα Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Άλατα Tαάλατα είναι ιοντικές ενώσεις που περιέχουν κατιόν Μ(μέταλλο ήθετικό πολυατομικό ιόν, π.χ. ΝΗ 4+ ) και ανιόν Α(αμέταλλο εκτός Οήαρνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ Όξινος χαρακτήρας των καρβοξυλικών οξέων. 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 2 3 4 5 Αυτή την εργαστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 14 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2016 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 05/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ 2o ΕΚΦΕ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Επιμέλεια : Ορφανάκη Πόπη-χημικός ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ Το ph ενός ρυθμιστικού διαλύματος δίδεται από την εξίσωση Henderson-Hasselbach:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΟΥΡΙΩΤΙΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012 2013 Βαθμός:... Ολογράφως: Υπογραφή:.. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (Κατεύθυνσης) ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΕΚΦΕ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΙΑΣ ΤΟΠΙΙΚΟΥ ΔΙΙΑΓΩΝΙΙΣΜΟΥ EUSO 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ-ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Αποφασίσατε να δουλέψετε στο πλαίσιο της Ερευνητικής Εργασίας το θέμα που προτάθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονόματα διαγωνιζομένων: 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: 1 η ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

I (aq) κι έτσι σχηματίζεται το ευδιάλυτο σύμπλοκο ιόν

I (aq) κι έτσι σχηματίζεται το ευδιάλυτο σύμπλοκο ιόν ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 3 ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ (ΧΚ3) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 203-4 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Στο παρών παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 Α3. Ποια από τις παρακάτω ηλεκτρονιακές δομές παραβιάζει τον κανόνα του Hund;

Μονάδες 5 Α3. Ποια από τις παρακάτω ηλεκτρονιακές δομές παραβιάζει τον κανόνα του Hund; Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 0 1 6 Χ Η Μ Ε Ι Α Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 0 0 0 1 6 ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 έως και Α να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ογκομέτρηση. Ορισμός των δεικτών

Δείκτες Ογκομέτρηση. Ορισμός των δεικτών Μάθημα 1 Δείκτες Ογκομέτρηση Ορισμός των δεικτών Οι δείκτες οξέων - βάσεων ή ηλεκτρολυτικοί ή πρωτολυτικοί δείκτες, είναι ουσίες των οποίων το χρώμα αλλάζει ανάλογα με την τιμή του ph του διαλύματος στο

Διαβάστε περισσότερα

3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα

3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα 3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα 1. Οι περιοχές ph αλλαγής χρώματος των δύο δεικτών είναι: Πορτοκαλί του μεθυλίου: 3,1 4,5 (σε ph < 3,1 χρωματίζει το διάλυμα κόκκινο και σε ph > 4,5 χρωματίζει το διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθμιστικά διαλύματα

Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα ονομάζονται διαλύματα των οποίων το ph παραμένει πρακτικά σταθερό, όταν προστεθεί μικρή αλλά υπολογίσιμη ποσότητα ισχυρών οξέων ή βάσεων. Επίσης μπορούν μέσα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ /ΝΣΗΣ ΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΚΦΕ /ΝΣΗΣ ΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΚΦΕ /ΝΣΗΣ ΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ) Συνεργάτες Χηµικοί: Ερρίκος Γιακουµάκης Γιώργος Καπελώνης Μπάµπης Καρακώστας Ιανουάριος 2005 2 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΙΠΛΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι αντιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Β. Εξήγησε με λίγα λόγια τις προβλέψεις σου:...

Β. Εξήγησε με λίγα λόγια τις προβλέψεις σου:... ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ - ΟΞΥΜΕΤΡΙΑ ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «IRYDIUM» 1 Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ pη ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ NaCl ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΑΠΟ ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ ΙΣΟΔΥΝΑΜΩΝ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014 Ε.Κ.Φ.Ε. Καστοριάς Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014-2015 ΟΜΑΔΑ : 1] 2] 3] Γενικό Λύκειο Άργους Ορεστικού. 6 - Δεκ. - 1014 Χημεία ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Το εργαστήριο είναι χώρος για σοβαρή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΧΑΜΕΤΡΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΧΑΜΕΤΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΧΑΜΕΤΡΙΑ Ιωάννης Πούλιος Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 54124 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: 1 η δραστηριότητα Οι σκόνες μιλούνε. Στη δραστηριότητα αυτή θα ταυτοποιήσετε καθεμία από τις πέντε

Διαβάστε περισσότερα

6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015 ΧHMEIA 6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: Σόδα πλυσίματος: ένα χρήσιμο εργαλείο Το ανθρακικό νάτριο (Na 2 CO 3 ) είναι γνωστό ως σόδα πλυσίματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O.

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O. ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1 γ Α2 β Α3 δ Α4 β Α5. α. i. Βάσεις κατά Arrhenius είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο H 2 O δίνουν OH ενώ κατά Bronsted Lowry είναι οι ουσίες που μπορούν να δεχτούν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια ενός σχολικού Project θέλουμε να ερευνήσουμε την δυνατότητα αξιοποίησης αυτών των νερών στην καλλιέργεια ορισμένων ειδών.

Στα πλαίσια ενός σχολικού Project θέλουμε να ερευνήσουμε την δυνατότητα αξιοποίησης αυτών των νερών στην καλλιέργεια ορισμένων ειδών. European Union Science Olympiad - EUSO 2012 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών- EUSO 2012 Τοπικός Διαγωνισμός Νομού Μαγνησίας 26-11-2011 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΦΕ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Σχολείο: Ονομ/υμα:

Διαβάστε περισσότερα

Α5. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ, ε. Σ

Α5. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ, ε. Σ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. α Α3. δ Α4.β Α5. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ, ε. Σ ΘΕΜΑ Β Β1. α. 12 Mg 2+ : 1s 2 2s 2 2p 6 15P: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 3 19K: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 1 26Fe 2+ : 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει)

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει) 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Α Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. α Α. δ Α4. β ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α5. α. Σωστό β. Σωστό γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό ΘΕΜΑ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονοματεπώνυμο μαθητών Σχολείο α. β. γ. «Μελέτη της οξύτητας του χώματος και τρόποι ρύθμισής της» Το έδαφος έχει ph από 4 έως 8. Τα ασβεστολιθικά εδάφη έχουν ph μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS C.S.I. BRUSSELS SUPERVISORS: LUC LEYNS ROBERT FINSY MARIJKE HENDRICKX C.S.I. BRUSSELS SPECIAL ASSISTANTS: TIM SIERENS ANJA VAN GEERT AMAIA MARCILLA DIANE SORGELOOS Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ (2 η Εργαστηριακή Ημέρα) ΘΕΜΑ : ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ (2 η Εργαστηριακή Ημέρα) ΘΕΜΑ : ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ (2 η Εργαστηριακή Ημέρα) ΘΕΜΑ : ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗ 5η: Ανάλυση Α αναλυτικής ομάδας κατιόντων (Ag +, Hg 2, Pb ) ΣΚΟΠΟΣ: Μελέτη εργαστηριακών μεθόδων για την ταυτοποίηση (αναγνώριση)

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων 5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων Σκοπός Τα λευκαντικά είναι συνήθως υδατικά διαλύματα υποχλωριώδους νατρίου, NaOCl, και κυκλοφορούν με την εμπορική ονομασία «χλωρίνη». Σκοπός αυτού του πειράματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισμα Ιοντικής Ισορροπίας

Επαναληπτικό διαγώνισμα Ιοντικής Ισορροπίας Εξεταστέα ύλη: Μάθημα: Χημεία Τάξη: Γ Λυκείου Κατεύθυνση: Θετική Ονοματεπώνυμο:. Ζήτημα 1:.../25 Ημερομηνία: Ζήτημα 2:../25 Διάρκεια: hr Ζήτημα :../25 Ζήτημα 4:../25 Επιμέλεια: Δρ. Ιωάννης Σ. Καλαμαράς,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1.1. Τι είδους τροχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισμός για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν στην 9 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2011

Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισμός για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν στην 9 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2011 σελ. 1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» Αθήνα, email: panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισμός για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Η έννοια του ph: Η 2 Ο + Η 2 Ο Η 3 Ο + + ΟΗ ή Η 2 Ο Η + + ΟΗ K + [H ][OH ] = [H O] 2 K + [H2O]=[H ][OH ] Κ[Η 2 Ο] = Κ w = γινόμενο ιόντων νερού ή σταθερά διάστασης νερού

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων.

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. A. Εύρεση συγκέντρωσης c. A. Δίνονται τα mol της διαλυμένης ουσίας και ο όγκος του διαλύματος: n C, C σε Μ, V σε λίτρα.

Διαβάστε περισσότερα

9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2

9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2 9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2 Σκοπός Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθουμε να προσδιορίζουμε τη γραμμομοριακή διαλυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΟΥΡΙΩΤΙΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013 2014 Βαθμός:... Ολογράφως: Υπογραφή:.. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (Κατεύθυνσης) ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΣΗΡΙΑΚΟ ΟΓΗΓΟ ΑΡΥΔ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΥΗΜΔΙΑ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΥΗΜΔΙΑ

ΔΡΓΑΣΗΡΙΑΚΟ ΟΓΗΓΟ ΑΡΥΔ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΥΗΜΔΙΑ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΥΗΜΔΙΑ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΙΑ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΙΟΥΗΜΔΙΑ & ΒΙΟΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΔΡΓΑΣΗΡΙΑΚΟ ΟΓΗΓΟ ΑΡΥΔ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΥΗΜΔΙΑ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΥΗΜΔΙΑ ΓΙΓΑΚΟΝΣΔ: Μ. ΚΟΝΣΟΤ Γ. ΠΑΠΑΓΟΠΟΤΛΟ ΛΑΡΙΑ 2012 3 Η ΕΡΓΑΣΗΡΙΑΚΗ ΑΚΗΗ Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ 2015 2016 Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρχή του Le Chatelier Όταν μεταβάλλουμε ένα από τους συντελεστές ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία) η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια 5ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 2 ο Σχολικό Εργα στήριο Φυσικών Επιστημών Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ον/νυμο Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 13 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2015 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συµµετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 13/12/2014

Διαβάστε περισσότερα

Α + Β - + Γ + Δ - Α + Δ - + Γ + Β - Στις αντιδράσεις αυτές οι Α.Ο όλων των στοιχείων παραμένουν σταθεροί.

Α + Β - + Γ + Δ - Α + Δ - + Γ + Β - Στις αντιδράσεις αυτές οι Α.Ο όλων των στοιχείων παραμένουν σταθεροί. 1. Στόχοι του μαθήματος 4 o Μάθημα : Μεταθετικές αντιδράσεις Οι μαθητές να γνωρίσουν: i) ποιες είναι οι σπουδαιότερες κατηγορίες των μεταθετικών αντιδράσεων. ii) τις μορφές των αντιδράσεων διπλής αντικατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική Χημεία Ι (Θ) Ερωτήσεις Πιστοποίησης

Αναλυτική Χημεία Ι (Θ) Ερωτήσεις Πιστοποίησης Αναλυτική Χημεία Ι (Θ) Ερωτήσεις Πιστοποίησης Ερώτηση 1η: (Ομάδα 2.3.89) Πότε η φλόγα λέγεται αναγωγική και πότε οξειδωτική; Πολλά χημικά πειράματα για να γίνουν απαιτούν θέρμανση που γίνεται συνήθως με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014 ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή στο εργαστήριο Κανόνες Ασφαλείας 2. Συνήθης Εργαστηριακός εξοπλισμός και χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 29 Μαΐου 2009 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/6/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. β Α5. β ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β Β1. α. ΛΑΘΟΣ β. ΛΑΘΟΣ γ. ΣΩΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της ολικής σκληρότητας νερού

Προσδιορισμός της ολικής σκληρότητας νερού Προσδιορισμός της ολικής σκληρότητας νερού Τα ανθρακικά και τα όξινα ανθρακικά άλατα αυτών των δύο μετάλλων (ασβέστιο και μαγνήσιο) αποτελούν την παροδική σκληρότητα του νερού. Η παροδική σκληρότητα ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ph ΚΑΙ ΠΕΧΑΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ph ΚΑΙ ΠΕΧΑΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 11 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση: Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Τ Ι Κ Α Δ Ι Α Λ Υ Μ Α Τ Α

Εργαστηριακή άσκηση: Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Τ Ι Κ Α Δ Ι Α Λ Υ Μ Α Τ Α ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακή άσκηση: Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Τ Ι Κ Α Δ Ι Α Λ Υ Μ Α Τ Α Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 7 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα