Βιοϊατρική τεχνολογία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βιοϊατρική τεχνολογία"

Transcript

1 Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα: Υπολογιστική Τομογραφία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Σκoπός Ορισμός Υπολογιστικής Τομογραφίας. Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία. Τομογραφικές εικόνες. Ακτίνες Χ. Υπερηχογράφημα. 4

5 Υπολογιστική Τομογραφία Βασικές μαθηματικές αρχές και ιστορική εξέλιξη. 5

6 Βασικές Αρχές (1/4) Οι μαθηματικές αρχές της Υπολογιστικής Τομογραφίας (ΥΤ) αρχικά αναπτύχθηκαν το 1917 από τον Radon. Απέδειξε ότι είναι δυνατό να ανακατασκευαστούν αντικείμενα δύο και τριών διαστάσεων από τις προβολές τους. 6

7 Βασικές Αρχές (2/4) Η τρισδιάστατη ανατομία του ασθενή προβάλλεται πάνω στο ακτινογραφικό φιλμ σε δύο διαστάσεις. Η πυκνότητα ενός συγκεκριμένου σημείου σε μια εικόνα αντιπροσωπεύει την απορρόφηση των ακτινών X μέσα στον ασθενή κατά μήκος μιας γραμμής μεταξύ του εστιακού σημείου της ακτίνας X και του σημείου στον ανιχνευτή που αντιστοιχεί στο σημείο της εικόνας. 7

8 Βασικές Αρχές (3/4) Σε μια συμβατική ακτινογραφία, η πληροφορία στην παράλληλη διάσταση με την ακτίνα Χ χάνεται. Ο περιορισμός μπορεί να ξεπεραστεί, μέχρι έναν ορισμένο βαθμό, με την παραγωγή δύο εικόνων σε γωνία 90 ο μεταξύ τους. Για τα αντικείμενα που μπορούν να εντοπιστούν και στις δύο εικόνες, οι δύο ακτινογραφίες παρέχουν πληροφορίες θέσης. 8

9 Βασικές Αρχές (4/4) 9

10 Υπολογιστική Τομογραφία (1/2) Απεικόνιση ενός διατομεακού μέρους του σώματος με τη χρήση ακτίνων Χ. Εφευρέθηκε από τον Δρ. G.N. Housfield το Έλαβε το βραβείο Νόμπελ στην Ιατρική το Η μέθοδος ανακατασκευάζει εικόνες λαμβάνοντας μεγάλο αριθμό μετρήσεων ακτίνων Χ που μεταδίδονται μέσω του ασθενή. Οι προκύπτουσες εικόνες είναι τομογραφικοί χάρτες του γραμμικού συντελεστή απορρόφησης ακτίνων X. 10

11 Υπολογιστική Τομογραφία (2/2) ΑΤ (Picker) Κολονοσκόπηση με το σπειροειδές ΑΤ Σπειροειδής Σάρωση 11

12 Παραδείγματα διατομών Παραδείγματα των διατομών από διάφορα μέρη του σώματος: κρανίου, θώρακα και κοιλιάς έτσι όπως λαμβάνεται με την υπολογιστική τομογραφία. Σπειροειδής Σάρωση Η απεικόνιση της απορρόφησης της ακτίνας Χ ως επίπεδα του γκρι παράγει μια ανατομική εικόνα. 12

13 Ενέργεια Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία Hornak: Τα βασικά της Πυρηνικής Μαγνητικής Τομογραφίας (Magnetic Resonance Imaging MRI), Κάθε σωματίδιο χαρακτηρίζεται από μαγνητική περιστροφή (spin). Η περιστροφή ευθυγραμμίζει τα σωματίδια με το μαγνητικό πεδίο. n = g B Σε μια ενεργειακά χαμηλή ή υψηλή κατάσταση. E = h n Μπορεί να αλλάξει η κατάσταση λόγω της επίδρασης ενός αρκετά ενεργού (RF) φωτονίου. E = h g B n B G h χαμηλό Συχνότητα συντονισμού περιστροφής Μαγνητικό Πεδίο Γυρομετρική αναλογία (42.58 MHz/T για το Υδρογόνο) Σταθερά Planck ( J s) Μαγνητικό Πεδίο - Υψηλό

14 Πυρηνικός Μαγνητικός Τομογράφος (MRI) (1/2) 14

15 Πυρηνικός Μαγνητικός Τομογράφος (MRI) (2/2) Νωτιαίος Μυελός Τμήμα του Εγκεφάλου 15

16 Πυρηνικός Τομογράφος MRI 16

17 Πυρηνική εικόνα ολόκληρου σώματος 17

18 Συστήματα τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίου(pet) Η σάρωση PET χρησιμοποιεί τεχνητούς ραδιενεργούς ανιχνευτές και ραδιονουκλεΐδια. Η διάρκεια ζωής τους είναι σύντομη, έτσι πρέπει να παράγονται επιτόπου. 18

19 Μελέτη της νόσου Πάρκινσον (1/2) Η μελέτη PET έχει συμβάλει στην κατανόηση της χρήσης οξυγόνου και των μεταβολικών αλλαγών που συνοδεύουν την ασθένεια. 19

20 Μελέτη της νόσου Πάρκινσον (2/2) Σημειούμενη (tagged) μεταβολική δραστηριότητα N - + Η εξαΰλωση του ποζιτρονίου δημιουργεί δύο φωτόνια που κινούνται αντιδιαμετρικά στο χώρο P 11 C πυρήνας Ασπίδα Μόλυβδου Σπινθηριστής Υποδοχέας Βολφραμίου 20

21 Τομογράφος PET ολόκληρου σώματος 21

22 Μελέτη μυοκαρδιοπάθειας 22

23 Μηχανήματα υπέρηχου Εξέταση υπερήχου Μηχάνημα υπερήχου Convex 3.5 MHz Για κοιλιακές και OB/GYN μελέτες Micro-convex: 6.5MHz Για διακολπικές και διορθικές μελέτες 23

24 Υπέρηχος εμβρύου 24

25 Τομογραφικές εικόνες (1/2) Η τομογραφική εικόνα είναι η απεικόνιση μιας ανατομικής φέτας του ασθενούς. Το πάχος τομής της ΥΤ είναι πολύ λεπτό (1 έως 10 χιλ.) και είναι περίπου ομοιόμορφο. Ο δισδιάστατος πίνακας των pixel στην εικόνα της ΥΤ αντιστοιχεί σε έναν ίσο αριθμό τριδιάστατων voxels (στοιχεία όγκου) στον ασθενή. Κάθε pixel στην εικόνα της ΥΤ παρουσιάζει τις μέσες ιδιότητες μείωσης των ακτίνων Χ του ιστού στο αντίστοιχο voxel. 25

26 Τομογραφικές εικόνες (2/2) 26

27 ΥΤ πρώτης γενιάς Μονή πηγή ακτίνας Χ Κίνηση περιστροφής Μονός ανιχνευτής 27

28 Ακτίνες Χ Είναι το αποτέλεσμα από το βομβαρδισμό υψηλής ενέργειας ηλεκτρονίων σε άτομα βολφραμίου, που δημιουργεί μια αλλαγή κατάστασης που εκπέμπει φωτόνια στα μήκη κύματος των ακτίνων Χ με αρκετή ενέργεια έτσι ώστε να περάσουν μέσα από αντικείμενα. Η απορρόφηση εμφανίζεται όταν δεν μπορούν να διεισδύσουν μέσω των αντικειμένων και είναι μια εκθετική συνάρτηση της πυκνότητας του υλικού. Καθώς περνούν, ιονίζουν τα μόρια κυττάρων συμπεριλαμβανομένου του DNA που μπορεί να οδηγήσει στον καρκίνο. Όταν διαπερνούν το αντικείμενο, οδηγούνται σε ένα φιλμ καταγραφής. 28

29 Η αρχή της ΥΤ I = I o e -μd n I = I o e -d Σ μ i i=1 I = I o e D d f (μx) dx Η ένταση της εκπεμπόμενης δέσμης ως συνάρτηση του συντελεστή απορρόφησης των pixel που διασχίζει. Άνω μέρος, η ένταση μετά τη διέλευση ενός όγκου στοιχείου, μεσαίο τμήμα, μετά τη διέλευση ενός όγκου n στοιχείου, χαμηλότερο μέρος η αναλογική περίπτωση. 29

30 Συντελεστές μείωσης διάφορων ιστών που εκφράζονται στις μονάδες Hounsfield πυκνό κόκκαλο ασβεστοποίηση οστών αίμα νερό λίπος αέρας νερό ιστός λίπος οστό 30

31 Συντελεστές μείωσης διάφορων ιστών Η μείωση εμφανίζεται εκθετικά στον ιστό: I = I o exp f (μ (x) ) dx όπου μ (x) είναι ο συντελεστής μείωσης στη θέση Χ κατά μήκος των ακτίνων. Επομένως γενικά η συνολική μείωση μιας ακτίνας στην θέση r, με την προβολή στη γωνία θ, δίνεται από το ολοκλήρωμα γραμμών p (r, θ) = ln (I/I o ) = f (μ (x) ) dx 31

32 Παραγωγή τομογραφικών εικόνων 1. Η μέτρηση μετάδοσης μέσω του ασθενή που γίνεται από έναν ανιχνευτή σε μια δεδομένη στιγμή καλείται ακτίνα. 2. Μια σειρά ακτίνων που περνούν μέσω του ασθενή στον ίδιο προσανατολισμό ονομάζεται προβολή ή άποψη. 3. Δύο γεωμετρίες προβολών έχουν χρησιμοποιηθεί στην απεικόνιση της ΥΤ: Παράλληλη γεωμετρία δέσμης με όλες τις ακτίνες σε μια προβολή παράλληλη η μία με την άλλη. Fan γεωμετρία δέσμης, στην οποία οι ακτίνες σε μια δεδομένη γωνία προβολής αποκλίνουν. 32

33 Δυο γεωμετρίες προβολών Ακτίνα Παράλληλη γεωμετρία δέσμης Fan γεωμετρία δέσμης 33

34 Παραγωγή (συνέχεια) Σκοπός του ΥΤ είναι να αποκτήσει έναν μεγάλο αριθμό μετρήσεων μετάδοσης μέσω του ασθενή σε διαφορετικές θέσεις. Η απεικόνιση του ΥΤ περιλαμβάνει περίπου 800 ακτίνες που λαμβάνονται σε διαφορετικές γωνίες προβολής. Πριν από την παραγωγή της επόμενης φέτας, το κρεβάτι όπου ο ασθενής ξαπλώνει κινείται ελαφρώς στην κατεύθυνση κεφάλι-πόδια (που είναι ο άξονας Z του τομογράφου). 34

35 Ανακατασκευή Υπάρχουν πολυάριθμοι αλγόριθμοι ανακατασκευής. Η φιλτραρισμένη ανακατασκευή πίσω προβολής χρησιμοποιείται ευρέως στους κλινικούς ΥΤ. Δημιουργεί τις τομογραφικές εικόνες κατ ουσίαν αντιστρέφοντας τη διαδικασία παραγωγής. Η τιμή μ για κάθε ακτίνα απλώνεται προς τα πίσω κατά μήκος αυτής σε όλη την εικόνα. Καθώς τα δεδομένα ενός μεγάλου αριθμού ακτινών προβάλλονται προς τα πίσω στην μήτρα της εικόνας, περιοχές με υψηλή εξασθένηση τείνουν να ενισχύουν η μία την άλλη όπως και περιοχές με χαμηλή εξασθένιση και έτσι δημιουργείται η εικόνα. 35

36 Υ ή (Α) Τ Υπολογιστική ή Αξονική Τομογραφία. Συνδυάζει εικόνες ακτίνας Χ από διαφορετικές κατευθύνσεις για να ανακατασκευάσει την τριδιάστατη εικόνα. Η προβολή προς τα πίσω προσδίδει τιμές που αντιστοιχούν στις εικόνες των ακτίνων Χ. Οι τιμές προσδιορίζονται ως ο μέσος όρος των προβολών προς τα πίσω. Επειδή χρησιμοποιεί ακτίνες Χ, έχει το ίδιο πρόβλημα με την ακτινογραφία. 36

37 Τομογραφική ανακατασκευή (1/5) Η μαθηματική βάση για την τομογραφική απεικόνιση καθορίστηκε από τον Johann Radon. Εφαρμόζεται στην Υπολογιστική Τομογραφία για την παραγωγή διατομεακών εικόνων ασθενών. Η προβολή ενός αντικειμένου σε μια δεδομένη γωνία θ αποτελείται από ένα σύνολο ολοκληρωμάτων γραμμών. Στην ΥΤ ακτίνας Χ, το ολοκλήρωμα γραμμής αντιπροσωπεύει τη συνολική μείωση της έντασης της δέσμης των ακτίνων Χ καθώς ταξιδεύει σε μια ευθεία γραμμή μέσω του αντικειμένου. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η εικόνα που προκύπτει είναι ένα διδιάστατο ή τριδιάστατο μοντέλο του συντελεστή εξασθένησης. 37

38 Τομογραφική ανακατασκευή (2/5) 38

39 Τομογραφική ανακατασκευή (3/5) 39

40 Τομογραφική ανακατασκευή (4/5) 40

41 Τομογραφική ανακατασκευή (5/5) 41

42 Υπολογιστική Τομογραφία (ΥΤ) (1/4) Μέτρηση y r Σινόγραμμα P(, r) p x Ακτίνες χ Αντικείμενο f ( x, y) t Ανακατασκευή 42

43 Υπολογιστική Τομογραφία (ΥΤ) (2/4) Μετασχηματισμός Radon: R q (t) = f (x,y) d(x cosq + y sinq t)dxdy Η προβολή της εικόνας είναι μια συνάρτηση του t κατά μήκος του άξονα που είναι κάθετος στη κατεύθυνση q. 43

44 Υπολογιστική Τομογραφία (ΥΤ) (3/4) 44

45 Υπολογιστική Τομογραφία (ΥΤ) (4/4) όπου f(x,y) αντιπροσωπεύει μ(x,y). Αυτή η λειτουργία είναι γνωστή ως μετασχηματισμός Radon (ή σινόγραμμα) του διδιάστατου αντικειμένου, που μας λέει ότι εάν είχαμε άπειρες προβολές ενός αντικειμένου που λαμβάνονται σε έναν άπειρο αριθμό γωνιών, θα μπορούσαμε να ανακατασκευάσουμε το αρχικό αντικείμενο f(x,y) αρκεί να υπολογίσουμε τον αντίστροφο μετασχηματισμό Radon. 45

46 Μέθοδος πίσω προβολής Ξεκινά με την υπόθεση ότι το μέσο απορρόφησης είναι ομοιόμορφα κατανεμημένο. Με διάφορα προφίλ έντασης παίρνουμε μια αστεροειδή ανακατασκευασμένη εικόνα. Αυξάνοντας των αριθμό των γωνιών η ένταση στο κέντρο μειώνεται και παίρνουμε την εικόνα πίσω προβολής λιγότερο αιχμηρή. Αντί να έχουμε την απεικόνιση κάθε pixel στην ανακατασκευασμένη εικόνα φαίνονται και τα γειτονικά του. Αυτό το θόλωμα διορθώνεται με τεχνικές φιλτραρίσματος. 46

47 Αλγόριθμοι ανακατασκευής εικόνας από τις προβολές (1/4) Όπου: j η γωνία προβολής του j. m αριθμός προβολών. - το γωνιακό διάστημα μεταξύ διπλανών προβολών. Αυτή η πίσω προβαλλόμενη εικόνα είναι μια φτωχή προσέγγιση του πραγματικού αντικειμένου. Ισοδυναμεί με το πραγματικό αντικείμενο παραμορφωμένο από μια συνάρτηση της μορφής 1/r. 47

48 Αλγόριθμοι ανακατασκευής εικόνας από τις προβολές (2/4) αντικείμενο εικόνα παραγωγή πίσω προβολή 48

49 Αλγόριθμοι ανακατασκευής εικόνας από τις προβολές (3/4) Α) 1 προβολή Β) 4 προβολές Γ) 64 προβολές Δ) 512 προβολές 49

50 Αλγόριθμοι ανακατασκευής εικόνας από τις προβολές (4/4) Προφίλ αντικειμένου μιας συνάρτησης δέλτα Προφίλ ανακατασκευής μιας συνάρτησης δέλτα προφίλ προβολή προβολή Άνω αριστερά, διανομή πυκνότητας ενός σημείου απορρόφησης κατά μήκος μιας γραμμής μέσω του αντικειμένου κάτω αριστερά, τα προκύπτοντα προφίλ έντασης κάτω δεξιά, η πίσω προβολή άνω δεξιά, ανακατασκευασμένη διανομή πυκνότητας σε μια γραμμή μέσω του αντικειμένου. 50

51 Φιλτραρισμένη πίσω προβολή 1. Φιλτράρισμα των δεδομένων προβολής στις διαφορετικές γωνίες προβολής με μια ειδική λειτουργία. 2. Πίσω προβολή των φιλτραρισμένων δεδομένων προβολής για να σχηματίσουν την ανακατασκευασμένη εικόνα. 3. Το φιλτράρισμα μπορεί να εφαρμοστεί με δύο τρόπους. Στο χωρικό πεδίο, η συνάρτηση του φίλτρου ισοδυναμεί με τη συνέλιξη των δεδομένων μέτρησης της προβολή χρησιμοποιώντας μια ειδική συνάρτηση συνέλιξης h(t). Στο πεδίο της συχνότητας η συνέλιξη ισοδυναμεί με πολλαπλασιασμό. 1. FFT των δεδομένων μέτρησης προβολής στο πεδίο των συχνοτήτων: p(, )=FT {p(t, )}. 2. Πολλαπλασιασμός των προβολών του μετασχηματισμού Fourier με την ειδική συνάρτηση. 3. Αντίστροφος μετασχηματισμός Fourier του γινόμενου p (, ). 51

52 Αντίστροφος μετασχηματισμός Radon (1/5) Η λύση του αντίστροφου μετασχηματισμού Radon καθορίζει τη μορφή του φίλτρου συνάρτησης. H ( W ) b w ( w) w b w ( w) 1, w W 0, otherwise h( t) sinc(2 t / 2 ) (sinc( t / 2 )) 2 2 Πρόσθετη συνάρτηση λείανσης μπορεί να εφαρμοστεί για θορυβώδη Δεδομένα. 52

53 Αντίστροφος μετασχηματισμός Radon (2/5) 53

54 Αντίστροφος μετασχηματισμός Radon (3/5) 54

55 Μετασχηματισμός ακτίνας Χ Έστω f (x) είναι μια πραγματική συνάρτηση σε ένα πεδίο τριών διαστάσεων. Έστω p P ένα σημείο στο επίπεδο. P = {x : d x = k}. Μετασχηματισμός ακτίνας Χ X d. [X d f ](p) = f (p + t d) dt. Οι συναρτήσεις αθροίσματος είναι κατά μήκος των προβολών που είναι κάθετες στο επίπεδο της εικόνας. 55

56 Θεώρημα Fourier φέτας (1/2) Μετασχηματισμός ακτίνων Χ: [X d f ](p) = f (p + t d) dt. Και ο δισδιάστατος μετασχηματισμός Fourier: F(u,v) = f (x,y) e -j2p(ux + vy) dxdy. Μετασχηματισμός Fourier μιας προβολής: [F X d f ](w) = [X d f ](t) e -j2pwt dt. v = 0 η φέτα του μετασχηματισμού Fourier: F(u,0) = f (x,y) e -j2pux dxdy = [ f (x,y) dy] e -j2pux dx = FP 0 (w). y Χωρικό πεδίο Fourier v x u προβολή μέρος πεδίο συχνότητας 56

57 Θεώρημα Fourier φέτας (2/2) Μετασχηματισμός Fourier αντικείμενο χωρικό πεδίο πεδίο συχνότητας 57

58 Αντίστροφος μετασχηματισμός Radon (4/5) Υπολογισμός μετασχηματισμού Fourier των ακτίνων Χ(προβολές Radon). Θεώρημα Fourier τομής-> ο μετασχηματισμός Fourier της προβολής μιας εικόνας είναι μια τομή του μετασχηματισμού Fourier της εικόνας στη γωνία της προβολής. Συσσώρευση τομών για τη δημιουργία μετασχηματισμού Fourier της εικόνας. Αντίστροφος μετασχηματισμός Fourier για την ανακατασκευή της εικόνας. Χωρικό πεδίο Πεδίο συχνότητας 58

59 Αντίστροφος μετασχηματισμός Radon (5/5) Πεδίο συχνότητας 59

60 Πρώτη γενιά: περιστροφή/μετατόπιση, εστιασμένης δέσμης (pencil beam) (1/2) Μόνο δύο ανιχνευτές ακτίνων X χρησιμοποιούνται (δύο διαφορετικές φέτες). Παράλληλη γεωμετρία ακτίνας. Γραμμική μετατόπιση για την απόκτηση 160 ακτίνων με πλάτος 24 εκατοστά (Field of View-FOV). Ελαφρά περιστροφή στις μετατοπίσεις για την απόκτηση 180 προβολών σε διαστήματα μιας μοίρας. Περίπου 4.5 λεπτά/σάρωση με 1.5 λεπτό για την ανακατασκευή εικόνας. 60

61 Πρώτη γενιά: περιστροφή/μετατόπιση, εστιασμένης δέσμης (pencil beam) (2/2) μετατόπιση περιστροφή μετατόπιση 61

62 Πρώτη γενιά (συνέχεια) Μεγάλη αλλαγή στο σήμα εξαιτίας της αυξανόμενης ροής των ακτίνων Χ έξω από το κεφάλι. Λύνεται πιέζοντας το κεφάλι του ασθενή με μια εύκαμπτη μεμβράνη η οποία περιβάλλεται από έναν σάκο νερού. Το σήμα στον ανιχνευτή επιβραδύνεται επηρεάζοντας τις μετρήσεις που είναι πολύ κοντά χρονικά. Η γεωμετρία εστιασμένης δέσμης (pencil beam) επέτρεψε τη μείωση της διασποράς πολύ αποδοτικά και είναι η καλύτερη από όλες τις γενιές σαρωτών. 62

63 Δεύτερη γενιά: περιστροφή/ μετατόπιση, στενή αποκλίνουσα δέσμη Ενσωματωμένη γραμμική διάταξη 30 ανιχνευτών. Περισσότερα δεδομένα αποκτούνται για τη βελτίωση της εικόνας (600 ακτίνες x 540 προβολές). Το συντομότερο χρονικό διάστημα σάρωσης ήταν 18 δευτερόλεπτα/εικόνα. Η στενή αποκλίνουσα δέσμη επιτρέπει να ανιχνευθεί περισσότερη διασκορπούμενη ακτινοβολία. 63

64 Τρίτη γενιά: περιστροφή / περιστροφή, ευρεία αποκλίνουσα δέσμη (1/2) Αυξήθηκε αισθητά ο αριθμός των ανιχνευτών (σε περισσότερο από 800). Η γωνία της αποκλίνουσας δέσμης αυξάνεται έτσι ώστε να καλύψει ολόκληρο τον ασθενή. -> Εξάλειψη της ανάγκης για κίνηση μετατόπισης. Ενώνονται μηχανικά ο εκπομπός και ο ανιχνευτής των ακτίνων Χ όπου περιστρέφονται από κοινού. Τα νεότερα συστήματα έχουν χρόνο σάρωσης μισό (½) δευτερόλεπτο. 64

65 Τρίτη γενιά: περιστροφή / περιστροφή, ευρεία αποκλίνουσα δέσμη (2/2) 65

66 Κυκλικές αντανακλάσεις (1/2) Η γεωμετρία περιστροφής/περιστροφής της τρίτης γενιάς σαρωτών οδηγεί σε μια κατάσταση στην οποία κάθε ανιχνευτής είναι υπεύθυνος για τα δεδομένα που αντιστοιχούν σε ένα δαχτυλίδι στην εικόνα. Οι μικροαλλαγές στα επίπεδα σημάτων στους ανιχνευτές κατά την πάροδο του χρόνου επηρεάζουν τις τιμές t που προβάλλονται προς τα πίσω για την παραγωγή εικόνας της ΥΤ, προκαλώντας κυκλικές αντανακλάσεις. 66

67 Κυκλικές αντανακλάσεις (2/2) κυκλική αντανάκλαση κακός ανιχνευτής 67

68 Τέταρτη γενιά: περιστροφή /στατικοί (1/2) Σχεδιασμένη για να ξεπεράσει το πρόβλημα των κυκλικών αντανακλάσεων. Στατικός δακτύλιος περίπου ανιχνευτών. 68

69 Τέταρτη γενιά: περιστροφή /στατικοί (2/2) μεμονωμένος ανιχνευτής περιστροφή εκπομπού 360 ο στατικοί ανιχνευτές 69

70 Σύγκριση τρίτης και τέταρτη γενιάς (1/2) Η 3 η γενιά της αποκλίνουσας δέσμης γεωμετρίας έχει τον εκπομπό της ακτίνας Χ ως κορυφή του fan ενώ η 4 η γενιά έχει το μεμονωμένο ανιχνευτή ως κορυφή. 70

71 Σύγκριση τρίτης και τέταρτη γενιάς (2/2) ανιχνευτής fan πηγή fan Τρίτη γενιά τέταρτη γενιά 71

72 Πέμπτη γενιά: στατικός/στατικός (1/2) Κυρίως αναπτύχθηκε για την απεικόνιση της καρδιακής τομογραφίας. Μη συμβατικός εκπομπός ακτίνας Χ, ένα μεγάλο τόξο βολφραμίου περικυκλώνει τον ασθενή και βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το δακτύλιο των ανιχνευτών. Η δέσμη ηλεκτρονίων οδηγείται γύρω από τον ασθενή για να χτυπήσει το δακτυλιοειδή στόχο του βολφραμίου. Χρόνος σάρωσης 50-msec, μπορεί να παράγει ταινίες βίντεο ΑΤ υψηλού ρυθμού εικόνων. 72

73 Πέμπτη γενιά: στατικός/στατικός (2/2) σύστημα απόκτησης δεδομένων ανιχνευτές παραγωγή δέσμης ηλεκτρονίων δέσμη ηλεκτρονίων πηνίο εστίασης πηνίο εκτροπής δέσμη ακτίνας Χ αντλίες κενού κρεβάτι δακτύλιος στόχων 73

74 Έκτη γενιά: ελικοειδής (1/2) Ο ελικοειδής ΑΤ αποκτά δεδομένα ενώ το κρεβάτι κινείται. Εκμεταλλευόμενοι το χρόνο που απαιτείται για τη μετατόπιση του κρεβατιού, ο συνολικός χρόνος που απαιτείται για τη σάρωση της ακτινογραφίας είναι συντομότερος. Επιτρέπει τη χρήση μικρότερης ποσότητας σκιαστικού και αυξάνει το ρυθμό εξέτασης των ασθενών. Σε ορισμένες περιπτώσεις ολόκληρη η σάρωση μπορεί να γίνει σε ένα κράτημα αναπνοής του ασθενή. 74

75 Έκτη γενιά: ελικοειδής (2/2) μετατόπιση κρεβατιού περιστροφή εκπομπού ακτίνας Χ ελικοειδής εκπομπός ακτίνας Χ 75

76 Έβδομη γενιά: πολλαπλές διατάξεις ανιχνευτών (1/2) Όταν χρησιμοποιούνται πολλαπλές διατάξεις ανιχνευτών η απόσταση του κατευθυντήρα είναι ευρύτερη και περισσότερες ακτίνες Χ που παράγονται από τον εκπομπό χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των δεδομένων. Το άνοιγμα του κατευθυντήρα σε έναν ΑΤ με μια διάταξη ανίχνευσης, μειώνει τη χωρική ανάλυση κατά τη διάσταση του πάχους της τομής. Με τον σαρωτή πολλαπλών διατάξεων ανιχνευτών το πάχος της τομής καθορίζεται από το μέγεθος του ανιχνευτή, όχι από τον κατευθυντήρα. 76

77 Έβδομη γενιά: πολλαπλές διατάξεις ανιχνευτών (2/2) μεμονωμένος ανιχνευτής τέσσερις διατάξεις ανιχνευτές διάταξη ανιχνευτή 77

78 Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία - ΠΜΤ (Magnetic resonance imaging - MRI) 78

79 Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία ΠΜΤ (Magnetic resonance imaging - MRI) (1/6) 79

80 Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία ΠΜΤ (Magnetic resonance imaging - MRI) (2/6) 80

81 Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία ΠΜΤ (Magnetic resonance imaging - MRI) (3/6) Β Ν Β Ν Ν Β Ν Β Β Ν 81

82 Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία ΠΜΤ (Magnetic resonance imaging - MRI) (4/6) Ενέργεια Ενέργεια Μαγνητικό πεδίο Μαγνητικό πεδίο 82

83 Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία ΠΜΤ (Magnetic resonance imaging - MRI) (5/6) Η μαγνητική τομογραφία εκμεταλλεύεται την ύπαρξη υλικού πυρηνικού συντονισμού στον ασθενή. Οι μαγνήτες με μονό αριθμό φωτονίων ή νετρονίων έχουν μια αδύναμη αλλά παρατηρήσιμη πυρηνική μαγνητική ροπή. Συχνότερα απεικονίζονται τα φωτόνια (H), αλλά και ο άνθρακας 13 (13C), ο φώσφορος (P), το νάτριο (Na) και το φθόριο (F) παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον. Οι πυρηνικές ροπές συνήθως είναι τυχαία προσανατολισμένες, αλλά ευθυγραμμίζονται όταν τοποθετούνται σε ένα δυνατό μαγνητικό πεδίο ( T). Το σήμα του ΠΜΤ από έναν άνθρωπο κυρίως οφείλεται στα πρωτόνια των μορίων νερού. Εφόσον αυτά τα πρωτόνια υπάρχουν στο ίδιο μαγνητικό περιβάλλον, απηχούν στην ίδια συχνότητα. Συνεπώς το σήμα του ΠΜΤ είναι ανάλογο του όγκου του νερού. Η καινοτομία του ΠΜΤ είναι ότι επιβάλει χωρική διακύμανση στο μαγνητικό πεδίο έτσι ώστε να διακρίνει τις περιστροφές από τη θέση τους. Εφαρμόζοντας μια κλήση του μαγνητικού πεδίου αναγκάζει κάθε περιοχή να ταλαντεύεται σε μια διαφορετική συχνότητα. 83

84 Πυρηνική Μαγνητική Τομογραφία ΠΜΤ (Magnetic resonance imaging - MRI) (6/6) Οι αρχικοί αντίθετοι μηχανισμοί που εκμεταλλεύονται την αποδιέγερση της μαγνήτισης είναι ο T 1 και ο T 2. Αποδιέγερση spin πλέγματος T 1 : Η εκθετική σταθερά ποσοστού περιγράφει τη διάσπαση του z στοιχείο της μαγνήτισης προς την ισορροπία μαγνήτισης. Οι τυπικές τιμές σώματος είναι από 300 έως 3000 ms. Αποδιέγερση spin-spin T 2 : Η εκθετική αντίθεση ποσοστού περιγράφει τη διάσπαση των εγκάρσιων στοιχείων της μαγνήτισης (M x και M y ). Οι μαγνητικές τομογραφίες παρέχουν άριστη αντίθεση μεταξύ των διαφόρων μορφών μαλακών ιστών. Για τους ασθενείς που δεν έχουν κανένα σιδηρομαγνητικό μηχανισμό μέσα τους, η ΠΜΤ είναι απόλυτα ασφαλής και μπορεί να επαναληφθεί όσες φορές χρειαστεί ακίνδυνα. Το σήμα της ΠΜΤ δεν εμποδίζεται από τον αέρα όπως στον υπέρηχο και δεν υπάρχει καμία ανάγκη για ραδιενεργούς ανιχνευτές όπως στην περίπτωση της πυρηνικής μαγνητικής σάρωσης. Τυπικές μελέτες απεικόνισης κυμαίνονται από 1 έως 10 λεπτά αλλά με τις καινούργιες τεχνολογίες χρειάζονται λιγότερο από 50msec. 84

85 Λειτουργική ΜΤ (λμτ) (1/2) Η λμτ είναι μια τεχνική που δημιουργεί εικόνες καταγράφοντας εσωτερικές αλλαγές στο αίμα με ΠΜΤ. Οι αλλαγές στη νευρωνική δραστηριότητα συνοδεύονται από εστιακές αλλαγές στην εγκεφαλική ροή αίματος (CBF), στον όγκο αίματος(cbv), στην οξυγόνωση αίματος και στο μεταβολισμό. Αυτές οι φυσιολογικές αλλαγές μπορούν να παράγουν λειτουργικούς χάρτες για νοητικές διεργασίες. Δύο βασικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται: Κορεσμός ή αντιστροφή του εισερχόμενου σήματος για τον προσδιορισμό ποσότητας ροής αίματος. Εστιάζοντας την αλλαγή της ροής του αίματος είναι δυνατόν η απεικόνιση οπτικών λειτουργιών εγκεφάλου που σχετίζονται με ποσοτικές αλλαγές της αιμάτωσης. Κατά αυτό τον τρόπο μπορεί να αφαιρεθεί ο θόρυβος που οφείλεται στην κοινή αναφορά. 85

86 Λειτουργική ΜΤ (λμτ) (2/2) Μέτρηση των αλλαγών στην οξυγόνωση αίματος κατά τη διάρκεια της νευρωνικής δραστηριότητας. Η μελέτη των αλλαγών στη ροή του αίματος μπορεί να γίνει επίσης με την έγχυση σκιαστικών (π.χ. γαδολίνιο-dtpa). Οι δύο τιμές χαλάρωσης μετριούνται στη λμτ T 1 καιt 2 * (αντιπροσωπεύει την τιμή της αποσύνθεσης του ΜΤ σήματος εξαιτίας των ανομοιογενών του μαγνητικού πεδίου και αλλαγών που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση οξυγόνωσης αίματος. Οι αλλαγές T 2 * είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ των αλλαγών στην εγκεφαλική ροή αίματος, στον όγκο και στην οξυγόνωση. Όταν η αιμοσφαιρίνη αποξυγονώνεται, γίνεται περισσότερο παραμαγνητική από τον περιβάλλοντα ιστό και έτσι δημιουργείται ένα ανομοιογενές μαγνητικό περιβάλλον. 86

87 Έγχρωμος χάρτης εγκεφαλικής δραστηριότητας Η εικόνα δείχνει έναν έγχρωμο χάρτη εγκεφαλικής δραστηριότητας στην παρεγκεφαλίδα κατά τη διάρκεια απόδοσης ενός νοητικού παιχνιδιού, ως επικάλυψη μιας ασπρόμαυρης εικόνας T2*. Οι οδοντωτοί πυρήνες εμφανίζονται ως σκούρα ημισεληνοειδή σχήματα στη μέση της παρεγκεφαλίδας λόγω των επικολλήσεων σιδήρου. Οι λμτ εικόνες αποκτήθηκαν με συμβατικές T2*-weighted FLASH τεχνικές με χωρική ανάλυση 1.25x1.25x8 mm3 και χρονική ανάλυση 8 δευτερολέπτων. Κάθε χρώμα αντιπροσωπεύει αύξηση 1%, ξεκινώντας από το 1%. R, δεξιά παρεγκεφαλίδα L, αριστερή παρεγκεφαλίδα. Η παρεγκεφαλίδα αντιστοιχεί σε αριστερόχειρα. Παρατηρείται διμερής ενεργοποίηση στους οδοντωτούς πυρήνες και στον παρεγκεφαλιδικό φλοιό. Η ενεργοποιημένη περιοχή στους οδοντωτούς πυρήνες κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του παιχνιδιού ήταν 3-4 φορές μεγαλύτερη από αυτήν κατά τη διάρκεια οπτικά κατευθυνόμενων peg κινήσεων σωμάτων. (βλέπε λεπτομέρειες στο Kim και λοιποί, 1994b). 87

88 Λειτουργική μελέτη απεικόνισης του εγκεφάλου Η εικόνα δείχνει τη λειτουργική μελέτη απεικόνισης του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια μιας εργασίας οπτικού ελέγχου και διόρθωσης σφαλμάτων. Οι λειτουργικές εικόνες αποκτήθηκαν με την τεχνική της πολυ-φέτας μονής βολής ΕPI με χωρική ανάλυση 3.1x3.1x5 και χρονική ανάλυση 3.5 δευτερολέπτων. Το κρανίο και οι σχετικοί μύες εξαλείφθηκαν από την κατάτμηση εικόνας. Η τριδιάστατη εικόνα που κατασκευάστηκε από εικόνες πολύ-φέτας απεικονίστηκε από το πρόγραμμα Voxel View (Vital Images, Fairfield, Iowa). Ο στόχος ήταν να μετακινηθεί ο δρομέας από το αρχικό κεντρικό κουτί πάνω σε ένα τετράγωνο στόχο μετακινώντας έναν μοχλό (joystick). Οκτώ στόχοι τοποθετήθηκαν περιμετρικά σε γωνία 45 ο και τοποθετήθηκαν ακτινωτά στις 20 0 γύρω από το αρχικό κεντρικό κουτί. Η ενεργοποίηση (με χρώμα) παρατηρείται στις διάφορες περιοχές του εγκεφάλου. Στο πάνω μέρος της εικόνας ο εγκέφαλος απεικονίζεται ως ένα τριδιάστατο στερεό αντικείμενο ώστε να φαίνεται μόνο η επιφάνεια του φλοιού. Στο κάτω μέρος της εικόνας, το πίσω μέρος του τμήματος αφαιρέθηκε στο επίπεδο του οπτικού φλοιού για να παρουσιαστεί η ενεργοποίηση που δεν είναι ορατή από την επιφάνεια (ευγενική παραχώρηση της Jutta Ellermann, Jeol Seagal, και Timothy Ebner). 88

89 Ανοιχτές ΜΤ μονάδες 89

90 Πυρηνικός Τομογράφος (1/3) Χρήση ακτίνων γ, Ραδιονουκλεΐδιων και Ραδιοφαρμακευτικών προϊόντων στην ιατρική. 90

91 Πυρηνικός Τομογράφος (2/3) Ο πυρηνικός τομογράφος εξετάζει τις φυσιολογικές διεργασίες και όχι τις ανατομικές δομές. Στον ΠΤ, βραχύβια ραδιοφάρμακα (ραδιενεργά φάρμακα που εκπέμπουν ακτίνες γ και έλκονται από το όργανο που πρόκειται να απεικονιστεί) εγχέονται στο κυκλοφορικό σύστημα του ασθενή (σε ποσότητες picomolar που δεν έχουν καμία επίδραση στη διαδικασία που μελετάται). Ο χρόνος ημιζωής αυτών των υλικών είναι από λίγα λεπτά έως μερικές εβδομάδες. Η κάμερα του ΠΤ, στην πραγματικότητα, παίρνει μια χρόνο-έκθεση «φωτογραφία» της φαρμακευτικής ουσίας καθώς εισέρχεται και συγκεντρώνεται στους ιστούς ή στα όργανα. 91

92 Πυρηνικός Τομογράφος (3/3) Παρακολουθώντας τη ροή του αίματος, το αποτέλεσμα της ΠΤ εικόνας ενημερώνει τους γιατρούς για τη βιολογική δραστηριότητα του οργάνου ή του αγγειακού συστήματος που το τρέφει. Η Πυρηνική Ιατρική διαθέτει ένα ευρύ φάσμα χρήσεων, συμπεριλαμβανόμενης της διάγνωσης του καρκίνου, ωε μελέτη των καρδιακών παθήσεων, των κυκλοφοριακών προβλημάτων, τον εντοπισμό νεφρικών δυσλειτουργιών, και άλλων ανωμαλιών στις φλέβες, στους ιστούς και στα όργανα. 92

93 ΥΤΕΑΦ (SPECT) (Υπολογιστική Τομογραφία Εκπομπής Απλών Φωτονίων) Η ΥΤΕΑΦ βασίζεται στη συμβατική τεχνική πυρηνικής τομογραφίας και τις τομογραφικές μεθόδους ανακατασκευής εικόνας. 93

94 Κάμερα σπινθηρισμού * Νάτριο ενεργοποιημένο με Θάλλιο a b c d Κατευθυντήρας Ηλεκτρόνια Y NaI(Ti)* κρύσταλλος PMT X Μέτρηση/pixel Το πιο σημαντικό εργαλείο στην Πυρηνική Ιατρική είναι η κάμερα σπινθηρισμού (κάμερα τύπου anger) που βασίζεται σε μια μεγάλη περιοχή (~40 εκ. διάμετρο) NaI(Tl)* κρύσταλλου. Όταν ένα φωτόνιο χτυπά και αλληλεπιδρά με τον κρύσταλλο, ο σπινθηρισμός που παράγεται ανιχνεύεται από την περιοχή PMTs. Ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα αξιολογεί τα σχετικά σήματα από το PMTs και προσδιορίζει τη θέση του σήματος. 94

95 Χαρακτηριστικά απόδοσης συστημάτων της Πυρηνικής Τομογραφίας (1/2) Χωρική ανάλυση: αποτελεί ένα μέτρο για το βαθμό λεπτομέρειας της τελικής ανακατασκευασμένης εικόνας και άρα για τις περιοχές που μπορούν να ανιχνευτούν. Με άλλα λόγια: πόσο καλά μπορούν να χωριστούν οι λεπτομέρειες. Ευαισθησία, νεκρός χρόνος: περιγράφει πόσο καλά η κατανομή ανιχνευτών ραδιενεργών αποσβέσεων χρησιμοποιείται για το σχηματισμό μιας εικόνας. Χρησιμοποιείται μια πηγή που ακτινοβολεί ισότροπα προς όλες τις κατευθύνσεις. Η κάμερα συλλέγει το μέρος που εισέρχεται στη στερεά γωνία μείον το φωτόνιο που θα επιδράσει τις διόπτρες. Μερικά από τα γεγονότα χάνονται επειδή το σύστημα ακόμα επεξεργάζεται προηγούμενο γεγονός (νεκρός χρόνος). 95

96 Χαρακτηριστικά απόδοσης συστημάτων της Πυρηνικής Τομογραφίας (2/2) Λόγος ισχύος του σήματος πληροφορίας ως προς τον θόρυβο (SNR) Η σχετική δύναμη της πληροφορίας και του θορύβου. Εάν η περιοχή ενδιαφέροντος είναι μικρή σε σύγκριση με τη χωρική ανάλυση η αντίθεση μειώνεται επειδή η υψηλή δραστηριότητα της περιοχής θαμπώνει εξαιτίας της δραστηριότητας στη γειτονιά της ως αποτέλεσμα της απόκρισης του ανιχνευτή. Ομοιομορφία, Γραμμικότητα Η εικόνα ενός αντικειμένου πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τη θέση της στο πεδίο της προβολής. Αυτό δεν ισχύει στα πραγματικά συστήματα. Αυτό μπορεί να αξιολογηθεί σε μετρήσεις βαθμονόμησης ώστε να εξαχθούν παράγοντες διόρθωσης. Σαν αποτέλεσμα η μη ομοιομορφία από 10% σε 3%. 96

97 Συμβατική πυρηνική ιατρική διαδικασία απεικόνισης (1/2) Τα τυπικά ραδιονουκλεΐδια που χρησιμοποιούνται είναι 140 KeV Tc-99m και 70 KeV φωτόνια από Tl-201. Τα φωτόνια ακτίνων γ που εκπέμπονται από τα ραδιοφάρμακα διαπερνούν το σώμα του ασθενή και ανιχνεύονται από ένα σύνολο ευθυγραμμισμένων ανιχνευτών ακτινοβολίας. Τα εκπεμπόμενα φωτόνια αλληλεπιδρούν μέσα στο σώμα με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο το οποίο σταματά την εμφάνιση τους μέσα από το σώμα ή με τη σκέδαση Compton η οποία μεταφέρει μέρος της ενέργειας σε ελεύθερα ηλεκτρόνια και το φωτόνιο εκτρέπεται σε μια νέα κατεύθυνση. Τα φωτόνια αυτά επίσης ανιχνεύονται από την κάμερα και προκαλούν θόλωση της εικόνας αν χρησιμοποιηθούν εργαλεία επεξεργασίας και ανακατασκευής εικόνας. 97

98 Συμβατική πυρηνική ιατρική διαδικασία απεικόνισης (2/2) Στην ΥΤΕΑΦ τα δεδομένα προβολής αποκτιούνται από διαφορετικές οπτικές γωνίες γύρω από τον ασθενή. Παρόμοια με την ΑΤ, οι μέθοδοι επεξεργασίας και ανακατασκευής εικόνας χρησιμοποιούνται για την απόκτηση εγκάρσιων ή διατομεακών εικόνων από δεδομένα προβολής πολλαπλών γωνιών. 98

99 Συστήματα ΥΤΕΑΦ Τα συστήματα ΥΤΕΑΦ έχουν κάμερες που μπορεί να ακολουθούν μια από τις παρακάτω συνθέσεις: 99

100 ΥΤΕΑΦ 100

101 Διακεκριμένη γεωμετρία που χρησιμοποιείται στις επαναληπτικές μεθόδους ανακατασκευής q Pixel I Δραστηριότητα a i Διασταυρωμένη περιοχή f i r P(r,q) 101

102 Μετασχηματισμός Radon (1/2) Στη δισδιάστατη τομογραφία εικόνας η μονοδιάστατη διάταξη ανιχνευτών περιστρέφεται γύρω από το προς απεικόνιση αντικείμενο f(x,y) και συλλέγει δεδομένα προβολής από διάφορες γωνίες προβολής. Το ολοκλήρωμα του μετασχηματισμού των προβολών του δίνεται από: z p'( t, ) ct I0 exp[ ( x, y) ds] και ονομάζεται μετασχηματισμός Radon. Ο στόχος της ανακατασκευής εικόνας είναι να λύσει το αντίστροφο ολοκλήρωμα μετασχηματισμού Radon. Η λύση είναι η κατασκευασμένη εικόνα υπολογισμού f(x,y) του αντικειμένου διανομής f(x,y). Τα μετρούμενα δεδομένα προβολής μπορούν να γραφτούν ως το ολοκλήρωμα ραδιενέργειας κατά μήκος των ακτίνων προβολών. 102

103 Μετασχηματισμός Radon (2/2) Τα μετρούμενα δεδομένα προβολής μπορούν να γραφτούν ως ολοκλήρωμα της ραδιενέργειας κατά μήκος των ακτίνων προβολών. z p( t, ) ce ( x, y) ds Στην ΥΤΕΑΦ ο συντελεστής εξασθένησης δεν είναι τόσο σημαντικός, ώστε να θεωρηθεί ως σταθερά στην περιοχή του σώματος υπό απεικόνιση. z p( t, ) ce ( x, y) exp[ l( x, y)] ds Το l(x,y) είναι το μήκος της διαδρομής μεταξύ του σημείου (x,y) και της άκρης του εξασθενητή (δηλ. του σώματος του ασθενή) κατά μήκος της κατεύθυνσης της ακτίνας προβολής. Το πρόβλημα της ανακατασκευασμένης εικόνας περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις μη στάσιμες ιδιότητες του κατευθυντήρα ανίχνευσης, των συναρτήσεων απόκρισης σκέδασης και της εξάρτησής τους από το μέγεθος και τη σύνθεση του σώματος του ασθενή. 103

104 Τομογραφική ανακατασκευή εγκεφάλου και συκωτιού και τριδιάστατη απόδοση 104

105 Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων PET (1/2) Επιτρέπει στους γιατρούς να αξιολογούν χημικές ή φυσιολογικές αλλαγές σχετικά με το μεταβολισμό. Εφόσον η αιτία πολλών ασθενειών είναι βιοχημικής φύσης, αυτές οι λειτουργικές αλλαγές συχνά προηγούνται χρονικά ή υπερβαίνουν τη δομική αλλαγή στον ιστό ή τα όργανα. Η απεικόνιση PET χρησιμοποιεί ποίκιλλα ραδιοφάρμακα, αποκαλούμενα ως ιχνοστοιχεία, για την απόκτηση εικόνων. Τα ιχνοστοιχεία PET μιμούνται το φυσικό σάκχαρο, το νερό, τις πρωτεΐνες και το οξυγόνο που βρίσκονται στον οργανισμό μας. Αυτά τα ιχνοστοιχεία εγχέονται στον ασθενή και συγκεντρώνονται σε διάφορους ιστούς και όργανα. 105

106 Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων PET (2/2) Το σύστημα PET παίρνει μια έκθεση στο χρόνο του ιχνοστοιχείου και παράγει μια «φωτογραφία» των κυτταρικών βιολογικών δραστηριοτήτων. Οι εικόνες PET μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μέτρηση πολλών διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένων του μεταβολισμού σακχάρου, της ροής αίματος και της αιμάτωσης, των ρυθμών δέσμευσης πρωτεϊνών, της χρήσης οξυγόνου και μιας μεγάλης λίστας από άλλες ζωτικές φυσιολογικές δραστηριότητες. 106

107 Μερικά παραδείγματα τέτοιων υλικών είναι: Ραδιονουκλεΐδια Χρόνος Ημιζωής Εφαρμογή Άνθρακας λεπτά Εκπομπός ποζιτρονίου για μελέτες μεταβολισμού. Χαλκός ώρες Kλινικός διαγνωστικός συντελεστής για καρκίνο και τη μεταβολική διαταραχή. Ιώδιο λεπτά Εκπομπός ποζιτρονίου για τη μελέτη ροή αίματος Ιώδιο μέρες Διάγνωση των διαταραχών του θυρεοειδή, συμπεριλαμβανόμενου του καρκίνου. Σίδηρος ώρες Ιχνοστοιχεία σιδήρου για την απεικόνιση των μυελών των οστών. Άζωτο λεπτά Εκπομπός ποζιτρονίου που χρησιμοποιείται ως 13 NH για μελέτες αιμάτωσης καρδιάς. Στρόντιο μέρες Μελέτη μεταβολισμού για το σχηματισμό των οστών. Οξυγόνο δευτ. Εκπομπός ποζιτρονίου που χρησιμοποιείται για τη ροή αίματος. Τεχνήτιο 99m 6 ώρες Το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο ραδιοφάρμακα στη πυρηνική ιατρική. 107

108 Ραδιοφάρμακα EtOOC O N NH COOEt 99m Tc S S Εφαρμογή: Αιμάτωση εγκεφάλου 108

109 Πλεονεκτήματα PET Το PET έχει ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερη ευαισθησία σε σχέση με τη ΜΤ στις μελέτες χημικής ιδιαιτερότητάς. Το PET χρησιμοποιείται για τη μελέτη νευρο-υποδοχέων στον εγκέφαλο και άλλους ιστούς του σώματος. Είναι αποτελεσματικό στην υποκυτταρική περιοχή όπου ανήκουν οι πρωτεΐνες υποδοχής. Οι κλινικές μελέτες περιλαμβάνουν όγκους εγκεφάλου, στήθους, πνεύμονα, κάτω γαστρεντερικού συστήματος. Πρόσθετη μελέτη της νόσου Αλτσχάιμερ, του Πάρκινσον, της επιληψίας και της στεφανιαίας αρτηριακής νόσου η οποία επηρεάζει το μεταβολισμό των μυών της καρδιάς και τη ροή αίματος. 109

110 Θεωρία PET (1/3) Η απεικόνιση PET ξεκινά με μια ένεση ενός ενεργού μεταβολικά ιχνοστοιχείου ένα βιολογικό μόριο που μεταφέρει μαζί του ένα ποζιτρόνιο εκπέμποντας το ισότοπο. Μέσα σε λίγα λεπτά το ισότοπο συσσωρεύεται σε μια περιοχή του σώματος για την οποία το μόριο έχει προτίμηση. Δηλαδή, η γλυκόζη που επισημαίνεται με 11C ή ανάλογο γλυκόζης που επισημαίνεται με 18F, συγκεντρώνεται στον εγκέφαλο ή στους όγκους, όπου η γλυκόζη χρησιμοποιείται ως πρωταρχική πηγή ενέργειας. Ο ραδιενεργός πυρήνας σχάται εκπέμποντας ποζιτρόνια. Στο ποζιτρόνιο (θετικό ηλεκτρόνιο), να πυρηνικό πρωτόνιο αλλάζει σε ένα θετικό ηλεκτρόνιο και ένα νετρόνιο. 110

111 Θεωρία PET (2/3) Το άτομο διατηρεί την ατομική του μάζα άλλα μειώνει τον ατομικό του αριθμό κατά ένα (1). Το εκτινασσόμενο ποζιτρόνιο ενώνεται σχεδόν στιγμιαία με ένα ηλεκτρόνιο, και τα δύο αυτά σωματίδια υποβάλλονται στη διαδικασία της εκμηδένισης. Η ενέργεια που συνδέεται με τις μάζες των ποζιτρονίων και των ηλεκτρονίων είναι MeV σύμφωνα με E=MC2. Η ενέργεια διαιρείται εξίσου ανάμεσα σε 2 φωτόνια που εκπέμπονται αποκρινόμενο το ένα από το άλλο σε γωνία Κάθε φωτόνιο έχει ενέργεια 511 kev. Αυτές οι υψηλής ενέργειες ακτίνες-γ εκπέμπονται από το σώμα σε αντίθετες κατευθύνσεις και καταγράφονται από ένα ζεύγος ανιχνευτών. 111

112 Θεωρία PET (3/3) Το γεγονός της εκμηδένισης που δημιούργησε τα πρωτόνια πρέπει να έχει συμβεί κάπου κατά μήκος της γραμμής συνδέοντας τους δύο ανιχνευτές. Φυσικά εάν ένα από τα φωτόνια έχει σκεδαστεί τότε η γραμμή σύμπτωσης θα είναι εσφαλμένη. Μετά την ανίχνευση ή περισσοτέρων γεγονότων εκμηδένισης, η κατανομή των ποζιτρονίων υπολογίζεται με τεχνικές τομογραφικής ανακατασκευής. Το PET ανακατασκευάζει δισδιάστατες εικόνες από τις μονοδιάστατες προβολές που βλέπουν προς διαφορετικές γωνίες. Οι τρισδιάστατες ανακατασκευές μπορούν να γίνουν χρησιμοποιώντας δισδιάστατες προβολές από πολλαπλές γωνίες. 112

113 Οι παράγοντες ανάλυσης είναι: Πλάτος ανιχνευτή κρυστάλλου. Λογική Anger. Μη γραμμικότητα φωτονίων. Εμβέλεια Ποζιτρονίων. Αλγόριθμος ανακατασκευής. 113

114 Γενική ροή δεδομένων κατά τη διάρκεια απόκτησης και επεξεργασίας PET Απόκτηση Δεδομένα βαθμονόμησης Διορθωμένα δεδομένα Σινόγραμμα Ανακατασκευή Μέτρηση/ακτίνα Εικόνα 114

115 Υπερηχογράφημα 115

116 Υπερηχογράφημα (1/6) Ο υπέρηχος λειτουργεί σχεδόν όπως το σόναρ, χρησιμοποιώντας υψηλής συχνότητας ήχων κύματα ως πηγή απεικόνισης. Ο υπέρηχος είναι η αντανάκλαση ενός ηχητικού κύματος που έρχεται σε αντίθεση με την ανατομία που μελετάται. Το προκύπτον σχέδιο της αντανάκλασης μετατρέπεται σε διαγνωστικές πληροφορίες μέσω ενός μορφοτροπέα χειρός περνώντας πάνω από την απεικονισμένη περιοχή. 116

117 Υπερηχογράφημα (2/6) Αρχικά αξιοποιήθηκε πριν 50 χρόνια, η μη ραδιενεργός φύση αυτής της ιατρικής τεχνολογίας έχει γίνει η βοηθητική επιλογή για τις ob-gyn διαδικασίες. Στην πραγματικότητα, συχνότερα συνδέεται με την απεικόνιση του εμβρύου. Η πρόοδος στην τεχνολογία υπέρηχων έχουν οδηγήσει σε εφαρμογές που επεκτείνονται αρκετά πέρα από την απεικόνιση εμβρύου περιλαμβάνοντας καρδιακή, αγγειακή και απεικόνιση μαστού, καθώς και τον εντοπισμό κύστης και την καθοδήγηση ποικίλλων χειρουργικών και θεραπευτικών διαδικασιών. 117

118 Υπερηχογράφημα (3/6) Οι μορφοτροπείς υπερήχων παράγουν ηχητικά κύματα μετατρέποντας τη μαγνητική, θερμική ή ηλεκτρική ενέργεια σε μηχανική. Η πιο αποτελεσματική τεχνική για το ιατρικό υπερηχογράφημα χρησιμοποιεί το πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο. Εφαρμόζοντας πίεση σε έναν κρύσταλλο δημιουργείται ηλεκτρικό δυναμικό και αντίστροφα. Ο μορφοτροπέας αναπτύχθηκε όταν αναπτύχθηκαν οι γραμμικές διατάξεις. Για την εφαρμογή πραγματικού χρόνου απεικόνισης, απαιτείται γρήγορη κατεύθυνση ακουστικής δέσμης. Οι γραμμικές διαδοχικές διατάξεις σχεδιάστηκαν για να συγκεντρώσουν την ακτίνα σε μια ορθογώνια περιοχή εικόνας. Η γραμμική περιοχή μορφοτροπέων σχεδιάστηκε για να κατευθύνει ηλεκτρονικά και να συγκεντρώσει τη δέσμη σε υψηλή ταχύτητα σε έναν τομέα εικόνας μορφής. 118

119 Υπερηχογράφημα (4/6) Το πρότυπο υλικό ιατρικού υπερήχου fot για πολλά χρόνια είναι το σιδηροηλεκτρικό κεραμικό leadzirconate-titanate (PZT) όπου έχει υψηλή ηλεκτρομηχανική μετατροπή απόδοση και χαμηλές εγγενείς απώλειες. Οι ιδιότητες του PZT μπορούν να ρυθμιστούν με την τροποποίηση της αναλογίας του ζιρκονίου σε τιτάνιο και εισάγοντας μικρές ποσότητες άλλων ουσιών, όπως Ταντάλιο. Το PZT είναι δυνατό μηχανικά και μπορεί να λειτουργήσει σε θερμοκρασίες μέχρι C και είναι σταθερό για μεγάλο χρονικό διάστημα. 119

120 Υπερηχογράφημα (5/6) Το μειονέκτημα είναι η υψηλή ακουστική αντίσταση (Z=30 Mrayls) σε σύγκριση με τον ιστό σώματος (1.5 Mrayls). Αυτό αντισταθμίζεται με στρώματα ακουστικής σύζευξης. Άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται : (δηλ. PVDF-Πολυβινυλοφθορίδιο). 120

121 Υπερηχογράφημα (6/6) Η διάταξη μορφοτροπέων χρησιμοποιεί την ίδια principal as ακουστικούς φακούς για την εστίαση μιας ακουστικής δέσμης. Και στις δύο περιπτώσεις οι μεταβλητές καθυστέρησης εφαρμόζονται στο διάφραγμα μορφοτροπέα.η εστίαση και καθοδήγηση γίνονται από τα καθυστερημένα σήματα διέγερσης ως εξής: Μετάδοση εστίασης Σήματα διέγερσης Το ακουστικό σήμα από όλα τα στοιχεία φτάνει στο σημείο εστίασης την ίδια χρονική στιγμή. Σύμφωνα με την αρχή του Huygens το καθαρό ακουστικό σήμα είναι το άθροισμα όλων των σημάτων. Για τη λήψη ενός υπερηχογραφήματος ηχώ,η σειρά φάσης λειτουργεί αντίστροφα. Η ηχώ από τη λήψη εστίασης είναι περιστατικό σε κάθε στοιχείο σειράς σε ένα διαφορετικό χρονικό διάστημα. Τα λαμβανόμενα σήματα καθυστερούν ηλεκτρονικά έτσι ώστε καθυστερημένα προστίθεται στη φάση μια ηχώ που δημιουργείται στο σημείο εστίασης. 121

122 Δυαδική λήψη εστίασης Στη λειτουργία λήψης, το σημείο εστίασης μπορεί δυναμικά να ρυθμιστεί έτσι ώστε να συμπίπτει με το φάσμα της επιστρεφόμενης ηχώ. Μετά τη μετάδοση του ακουστικού παλμού, οι αρχικές ηχώ επιστρέφουν από το στόχο κοντά στο μορφοτροπέα. Επομένως, ο σαρωτής εστιάζει τη σειρά φάσης σε αυτούς τους στόχους, που βρίσκονται στην πρώτη εστίαση. Οι ηχώ επιστρέφουν από τους περισσότερους στόχους απόστασης, ο σαρωτής εστιάζει σε μεγαλύτερο βάθος. Οι εστιακές ζώνες καθιερώνονται με επαρκή βάθος πεδίου, έτσι οι στόχοι είναι πάντα στην εστίαση που λαμβάνει. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται δυαδική λήψη εστίασης. f 1 S χρόνος χρόνος f 2 122

123 Διαμορφώσεις Πινάκων Οι πίνακες μπορούν να διαμορφωθούν ως εξής: Γραμμικός διαδοχικός πίνακας (~512 στοιχείων). Κυρτογραμμικοί (κυρτοί) πίνακες. Γραμμική φάση πινάκων. 1.5D πίνακας. 2D πίνακας. Γραμμικός Γραμμική φάση 2D πίνακας Πίσω μέρος PZT Αντιστοίχηση επιπέδου Μπροστινό μέρος 123

124 Ο υπέρηχος (1/2) Ο υπέρηχος είναι μια συχνότητα πάνω από 20Khz όπου είναι η μέγιστη ακουστική συχνότητα. Όμως η συχνότητα και το μήκος κύματος (άρα ανάλυση) σχετίζονται αντίστροφα έτσι ώστε η χαμηλότερη χρησιμοποιούμενη συχνότητα να είναι 1 MHz. Η αξονική ανάλυση είναι περίπου μήκος κύματος στο 1Mhz είναι 1.5 χιλ. στους περισσότερους μαλακούς ιστούς. Έτσι κάποιος πρέπει να πάει στο 1.5 MHz για ανάλυση 1 χιλ. Η μείωση των σημάτων υπερήχων αυξάνεται με τη συχνότητα στο μαλακό ιστό και έτσι η ανταλλαγή πρέπει να γίνει μεταξύ της διείσδυσης σε μια συγκεκριμένη εφαρμογή. 124

125 Ο υπέρηχος (2/2) Βαθιά διείσδυση όπως στην καρδιολογία και γυναικολογία αίτημα 2-8 MHz και εφαρμογής με ρηχή διείσδυση όπως οφθαλμολογία και περιφερειακή αγγειακή χρήση των 20 MHz, Ενδοαρτηριακές χρήσεις των MHz και στο μικροσκόπιο υπερήχου για τον έλεγχο των δομών μέσα στα μεμονωμένα κύτταρα ανεβαίνουν έως 200 MHΖ. Υψηλές Συχνότητες: Καλή ανάλυση αλλά μικρή διείσδυση. Χαμηλές Συχνότητες: Κακή ανάλυση αλλά βαθιά διείσδυση. 125

126 Δύο βασικές εξισώσεις που χρησιμοποιούνται στην απεικόνιση υπερήχου: Όπου: d = ο τρόπος απόστασης ενός αντικειμένου που προκαλεί την ηχώ t = χρονική καθυστέρηση (για το ταξίδι μετ επιστροφής) c = ταχύτητα ήχου στον ιστό (μεταξύ 1450 και 1520 m/s) Άλλη εξίσωση: Όπου: S(t) - λαμβανόμενη ισχύς σήματος T(t) - εκπεμπόμενο σήμα B(t) - ιδιότητες μορφοτροπέα A(t) - η μείωση του σήματος από και προς το διασκορπιστή (t) - η ισχύς του διασκορπιστή d 1 2 tc S( t) T ( t) B( t) A( t) ( t) Το πεδίο συχνότητας γίνεται: S( f ) T ( f ) B( f ) A( f ) ( f ) 126

127 Ορισμός των όρων A-λειτουργία- Η αρχική λειτουργία οθόνης των μετρήσεων ενός υπερήχου, στην οποία το εύρος των επιστρεφόμενων ηχώ εμφανίζονται σε έναν παλμογράφο. B-λειτουργία (2D)-Τρέχουσα λειτουργία προβολής επιλογής. Παράγεται σαρώνοντας το μορφοτροπέα από τη μια πλευρά στην άλλη και προβάλλοντας την ισχύ των επιστρεφόμενων ηχώ ως φωτεινά σημεία στη σωστή γεωμετρική κατεύθυνση και απόσταση τους. M-λειτουργία Ακολουθεί τη λειτουργία Α καταγράφοντας την ισχύ των ηχώ ως σκούρα σημεία κινούμενο σε φωτοευαίσθητο έγγραφο. Το αντικείμενο που κινείται, όπως η καρδιά προκαλεί απλούς χτύπους από την κίνηση που παρουσιάζεται. Πολλές διαγνωστικές πληροφορίες όπως το κλείσιμο βαλβίδας αξιολογούν, ότι οι εντελώς ανοιχτές και κλειστές βαλβίδες, και το πάχος του τοιχώματος μπορούν να αποκτηθούν από αυτή τη λειτουργία. 127

128 Υπερηχογράφημα γραμμής όρασης Μορφοτροπέας Θωρακικό τοίχωμα Πλευρά Διατομή καρδιάς (διαστολή-χαλάρωση) M-γραμμή Διατομή καρδιάς (συστολή-συστολή) Υπερηχογράφημα γραμμής όρασης 128

129 Χαρτογράφηση ροής χρώματος Χαρτογράφηση ροής χρώματος - Μια ταχύτητα ψευδό χρώματος παρουσιάζεται καλύπτοντας μια δισδιάστατη εικόνα γκρίζας κλίμακας. Ταυτόχρονα παρουσιάζονται οι πληροφορίες εύρους και ταχύτητας. 129

130 Υπερηχογράφημα σκιαστικών (1/2) Η αντανάκλαση των ηχητικών κυμάτων εξαρτάται από την ακουστική αντίσταση που ορίζεται από την πυκνότητα και την ταχύτητα του ήχου στο μέσο. Οι διαφορές των ακουστικών αντιστάσεων είναι πολύ μικρές ανάμεσα στους μαλακούς ιστούς. Η εταιρεία Echofarnaceuticals (US Cas) πρότεινε να αυξηθούν οι διαφορές της ακουστικής αντίστασης στις διεπαφές ιστού. Δεύτερον να αυξήσουν τις αντίστοιχες εντάσεις ηχώ. Η αποτελεσματικότερη αρχή που έχει προκύψει μέχρι τώρα είναι η διάθλαση των υπέρηχων κυμάτων σε φυσαλίδες αερίου (μικροφυσαλίδες περιέχουν λύσεις) και σε κολλοειδή, όπου μερικές φορές η θερμοκρασία εξαρτάται από τα διφασικά συστήματα. 130

131 Υπερηχογράφημα σκιαστικών (2/2) Μορφή Λύσεις Κολλοειδή γαλακτώματα (αφρός) Ουσίες Shaken αλατούχο διάλυμα Πράσινη ινδοκυανίνη Perfluorooctylbromide, γαλακτώματα λιπιδίων Ιδιότητες, Ενδείξεις Φυσαλίδες αερίου, σύντομη ημιζωή, δύσκολη παραγωγιμότητα, λιποαναρρόφηση και shaking αποτελέσματα Υψηλή πυκνότητα, χαμηλή ακουστική ταχύτητα, χαμηλή διαλυτότητα αίματος, παρατείνει την ενίσχυση Doppler Κολλοειδής αναστολές Αναστολές με μικροφυσαλίδες αερίου Iodipamide, αιθυλικός εστέρας, μικροσωματίδια Αναστολή μικροσωματιδίων γαλακτόζης σχηματίζοντας μικροφυσαλίδες Υδάτινη αναστολή μικροσωματιδίων με πολύ λεπτές φυσαλίδες αερίου Σωστή διάγνωση καρδιακής πάθησης 131

132 Ερωτήσεις Ιστοσελίδα μαθήματος: eclass.uowm.gr/modules/auth/opencourses.p hp?fc=8 Π. Αγγελίδης: Σ. Μπέλλου: 132

133 Τέλος Ενότητας 133

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Πυρηνική Ιατρική Εισαγωγή Η Πυρηνική Ιατρική είναι κλάδος της ιατρικής που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Αρχές συστημάτων PET/CT Ποζιτρονιακή τομογραφία / Αξονική τομογραφία

Φυσικές Αρχές συστημάτων PET/CT Ποζιτρονιακή τομογραφία / Αξονική τομογραφία Φυσικές Αρχές συστημάτων PET/CT Ποζιτρονιακή τομογραφία / Αξονική τομογραφία Για την καλύτερη διερεύνηση του εσωτερικού του σώματος Μαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου Πανεπιστήμιο Αθηνών Το ποζιτρόνιο ψάχνει για

Διαβάστε περισσότερα

Ανακατασκευή εικόνας από προβολές

Ανακατασκευή εικόνας από προβολές Ανακατασκευή εικόνας από προβολές Μέθοδος ανακατασκευής με χρήση χαρακτηριστικών δειγμάτων προβολής Αναστάσιος Κεσίδης Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Θέματα που θα αναπτυχθούν Εισαγωγή στις τομογραφικές μεθόδους

Διαβάστε περισσότερα

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση ιδάσκων: Kώστας Μαριάς 7. Υπολογιστική τοµογραφία Η ανάγκη απεικόνισης στις 3- ιαστάσεις Στην κλασική ακτινολογία η τρισδιάστατη ανθρώπινη ανατοµία προβάλλεται πάνω στο ακτινογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση ιδάσκων: Kώστας Μαριάς 9. Υπολογιστική τοµογραφία και 3 απεικόνιση-περίληψη/συµπεράσµατα Για την Ιστορία Nobel prizes Roentgen (1901): Discovery of X-rays X Hounsfield & Cormack

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

University of Cyprus Biomedical Imaging and Applied Optics. HMY 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική. Πυρηνική Απεικόνιση

University of Cyprus Biomedical Imaging and Applied Optics. HMY 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική. Πυρηνική Απεικόνιση University of Cyprus Biomedical Imaging and Applied Optics HMY 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική Πυρηνική Απεικόνιση Πυρηνική Ιατρική Ακόμα ένας τρόπος για να βλέπουμε μέσα στο ανθρώπινο σώμα Χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις V: Υπολογιστική Τομογραφία CT, MRI, PET

Σημειώσεις V: Υπολογιστική Τομογραφία CT, MRI, PET HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις V: Υπολογιστική Τομογραφία CT, MRI, PET Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Υπολογιστική Τομογραφία α. Γενικές Αρχές: Στην κλασική

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ 1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ 1 x y 1. γ-κάµερα ή Κύκλωµα Πύλης Αναλυτής Ύψους Παλµών z κάµερα Anger (H. Anger, Berkeley, 1958) Λογικό Κύκλωµα Θέσης ιάταξη Φωτοπολλαπλασιαστών Μολύβδινη Θωράκιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Μία ιατρική ειδικότητα που χρησιμοποιεί απεικονιστικές μεθόδους για να

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα: Συσκευές Τηλεμετρίας Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Δημ. Καρδούλας M.Sc, Ph.D Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Κρήτης Ευρωκλινική Αθηνών Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές Αρχές Φυσικής Οργανολογία των Υπερήχων Αιμοδυναμική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακλώμενο ηλεκτρόνιο KE = E γ - E γ = E mc 2

Ανακλώμενο ηλεκτρόνιο KE = E γ - E γ = E mc 2 Σκέδαση Compton Το φαινόμενο Compton περιγράφει τη σκέδαση ενός φωτονίου από ένα ελεύθερο ατομικό ηλεκτρόνιο: γ + γ +. To φωτόνιο δεν εξαφανίζεται μετά τη σκέδαση αλλά αλλάζει κατεύθυνση και ενέργεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Σημειώσεις από τα μαθήματα Φαρμακευτικής Ανάλυσης του καθηγητή κ. Ιωάννη Κουντουρέλλη ΑΝΙΣΟΤΡΟΠΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ 12 13 Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1ο Τυπική καμπύλη δόσης επιβίωσης για καρκινικά και υγιή κύτταρα μετά από ακτινοβόληση:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης

Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις I: Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Α. Εισαγωγή στην Κλασική Ακτινολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση ΙI

Μαθηματική Ανάλυση ΙI Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση ΙI Ενότητα 8: Διπλά ολοκληρώματα Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Amplitude Mode, A - Mode

Amplitude Mode, A - Mode US TPA Amplitude Mode, A - Mode 1. Κεφαλή Υπερήχων, 2. Εκπεμπόμενη δέσμη, 3. Ηχοανακλαστικές επιφάνειες, 4. Επιστρεφόμενη Ηχώ 5. Απεικόνιση Αφετηρία για την εξέλιξη... Βασικές αρχές: Απεικόνιση ως peaks

Διαβάστε περισσότερα

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση ιδάσκων: Kώστας Μαριάς 3. Πυρηνική Ιατρική Πυρηνική Ιατρική Πυρηνική Ιατρική Οι τεχνικές διαγνωστικής απεικόνισης που χρησιµοποιούνται στην πυρηνική ιατρική βασίζονται στο φαινόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Γενικές Αρχές Απεικόνισης 2 Κ. Χατζημιχαήλ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Καλώς ήλθατε..δεν ξεχνώ Ιατρική Απεικόνιση-Υπερηχογραφία Υπέρηχοι Για τη διάδοση απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα επαναλαμβανόμενο περιοδικά φαινόμενο, έχει μία συχνότητα επανάληψης μέσα στο χρόνο και μία περίοδο. Επειδή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει:

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό πεδίο 1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 10 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Αεροφωτογραφία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρηχοι Παραγωγή και ανίχνευση Πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο Κυματικά φαινόμενα Μηχανισμοί στη βιολογική επίδραση Ιατρικές Εφαρμογές Θεραπευτικές και

Υπέρηχοι Παραγωγή και ανίχνευση Πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο Κυματικά φαινόμενα Μηχανισμοί στη βιολογική επίδραση Ιατρικές Εφαρμογές Θεραπευτικές και Υπέρηχοι Παραγωγή και ανίχνευση Πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο Κυματικά φαινόμενα Μηχανισμοί στη βιολογική επίδραση Ιατρικές Εφαρμογές Θεραπευτικές και διαγνωστικές εφαρμογές Διαθερμία Οριακές τιμές ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR

Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR Φώτης Νταής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Κρήτης, Τµήµα Χηµείας Φασµατοσκοπία NMR Ο Πυρηνικός µαγνητικός Συντονισµός (NMR) είναι ένα φαινόµενο που συµβαίνει όταν πυρήνες

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ακτινογραφία θώρακος Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής εξέτασης του θώρακα Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή ή Άσκηση η 3

Εργαστηριακή ή Άσκηση η 3 Μιχάλης Καλογεράκης 9 ο Εξάμηνο ΣΕΜΦΕ ΑΜ:09101187 Υπεύθυνος Άσκησης: Μ. Κόκκορης Συνεργάτης: Κώστας Καραϊσκος Ημερομηνία Διεξαγωγής: 9/11/005 Εργαστήριο Πυρηνικής Φυσικής και Στοιχειωδών ν Σωματιδίων Εργαστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Ραδιενεργές διασπάσεις Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Νουκλίδια Οι πυρήνες µε διαφορετικό αριθµό πρωτονίων ή/και νετρονίων ονοµάζονται νουκλίδια. Υπάρχουν 1500 περίπου νουκλίδια (φυσικά +τεχνητά). Η ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 6: Ατομικό μοντέλο, άτομα, μόρια, δομή ατόμου Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος (pkariotog@uowm.gr)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος Φωτογραμμετρία Εισαγωγή Ορισμοί Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Εφαρμογές Εισαγωγή Προσδιορισμός θέσεων Με τοπογραφικά όργανα Σχήμα Μέγεθος Συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα : ΑΝΑΛΥΣΗ FOURIER (H ΣΕΙΡΑ FOURIER ΚΑΙ Ο ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER) Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 18/11/2011 ΚΕΦ. 9

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 18/11/2011 ΚΕΦ. 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 18/11/011 ΚΕΦ. 9 1 ΓΩΝΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ: ΟΡΙΣΜΟΙ Περιστροφική κινηματική: περιγράφει την περιστροφική κίνηση. Στερεό Σώμα: Ιδανικό μοντέλο σώματος που έχει τελείως ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης 1 Τετάρτη, 20 Μα ου 2015 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ Στις ημιτελείς προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 2. ΤΡΙΤΙΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1.1 Θερμοδυναμική και Μετάδοση Θερμότητας 1 1.2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ 1 Η απεικόνιση βοηθά τους γιατρούς στη διάγνωση και στην

Διαβάστε περισσότερα

Ηχητικά κύματα Διαμήκη κύματα

Ηχητικά κύματα Διαμήκη κύματα ΦΥΣ 131 - Διαλ.38 1 Ηχητικά κύματα Διαμήκη κύματα Τα ηχητικά κύματα χρειάζονται ένα μέσο για να μεταδοθούν π.χ. αέρας Δεν υπάρχει ήχος στο κενό Ηχητικές συχνότητες 20Ηz 20ΚΗz Τα ηχητικά κύματα διαδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

- Πίεση. V θ Άνοδος. Κάθοδος

- Πίεση. V θ Άνοδος. Κάθοδος - Πίεση + V θ Άνοδος 10-7 atm Κάθοδος Η θερμαινόμενη κάθοδος εκπέμπει ηλεκτρόνια. Όσο πιο θερμή είναι η κάθοδος τόσα περισσότερα ηλεκτρόνια εκπέμπονται Το ηλεκτρικό πεδίο τα επιταχύνει και βομβαρδίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Περιεχόμενα Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Κεφαλαιο 1: Eισαγωγή... 1 1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ... 1 2. ΜΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ί ς ό ς ά 3ο Επιστηµονικό Καλοκαιρινό Διαδραστικό Διεταιρικό Συµπόσιο NAVARINO DUNES 23 26 Ιουνίου 2011 ί ά Medical ultrasound βασίστηκε σε αρχές sonar που αναπτυχθήκαν στο World War

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ.

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ. Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Ραδιενέργεια 1896: Ανακάλυψη από τον Henry Becquerel (βραβείο Nobel 1903)

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ενότητα : ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ενότητα : ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα : ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΥΝΑΜΙΚΗΣ Έλλειµµα µάζας και ενέργεια σύνδεσης του πυρήνα του ατόµου A

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΥΝΑΜΙΚΗΣ Έλλειµµα µάζας και ενέργεια σύνδεσης του πυρήνα του ατόµου A ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΥΝΑΜΙΚΗΣ Έλλειµµα µάζας και ενέργεια σύνδεσης του πυρήνα του ατόµου A Ένα ισότοπο, το οποίο συµβολίζουµε µε Z X, έχει ατοµικό αριθµό Ζ και µαζικό αριθµό Α. Ο πυρήνας του ισοτόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ Σαν ήχος χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε μηχανικό ελαστικό κύμα ή γενικότερα μία μηχανική διαταραχή που διαδίδεται σε ένα υλικό μέσο και είναι δυνατό να ανιχνευθεί από τον άνθρωπο μέσω της αίσθησης της ακοής.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

1/21/2013. November 25, 1975 Patent for Full-body CAT Scan 1979 Nobel prize for physiology

1/21/2013. November 25, 1975 Patent for Full-body CAT Scan 1979 Nobel prize for physiology November 25, 1975 Patent for Full-body CAT Scan 1979 Nobel prize for physiology Sir Godfrey Newbold Hounsfield CBE, FRS, (28 August 1919 12 August 24) Allan MacLeod Cormack (February 23, 1924 May 7, 1998)

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις για το ασύρματο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Διαχείριση χρόνιων πασχόντων με συστήματα τηλεματικής Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο)

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Άσκηση Η15 Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Το γήινο μαγνητικό πεδίο αποτελείται, ως προς την προέλευσή του, από δύο συνιστώσες, το μόνιμο μαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΙΑΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT Λύρα Μ, Γώγος Κ Φιλιππόπουλος Κ, Ιορδάνου Ι, Βλάχος Λ. Α Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Στο ακτινολογικό τμήμα παράγονται εικόνες Οι εικόνες περιέχουν σε διαφορετικό βαθμό πληροφορίες: ανατομίας λειτουργίας Διάφορες απεικονιστικές μέθοδοι παράγουν εικόνες με διαφορετικούς

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση 5 η Παρουσίαση : Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Διδάσκων: Γιάννης Ντόκας Σύνθεση Χρωμάτων Αφαιρετική Παραγωγή Χρώματος Χρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ ΜΕ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (PET-CT)

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ ΜΕ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (PET-CT) ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ ΜΕ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (PET-CT) Διάταξη ανιχνευτικού συστήματος PET Αριθμός δακτυλίων ανιχνευτών Διάμετρος δακτυλίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ MAΪΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά Κυµατικής Είδη κυµάτων: ιαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της ιάδοσης κυµάτων ΗΕξίσωσητουΚύµατος Κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα