ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 1994 ΤΕΥΧΟΣ 3-4 ΡΧ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 1994 ΤΕΥΧΟΣ 3-4 ΡΧ."

Transcript

1 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 1994 ΤΕΥΧΟΣ 3-4 ΡΧ. 500 ΑΦΙΕΡΩΜΑ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση το «άλλοθι» του Εκπαιδευτικού Συστήµατος Προγράµ- µατα Π.Ε. Εκδηλώσεις Π.Ε. ραστηριότητες των Γραφείων Π.Ε. Εκδοτικές ραστηριότητες στα πλαίσια Π.Ε. Η «Εικόνα» κατά Νοµαρχίες Ένας πρόχειρος απολογισµός

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1. Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση «το άλλοθι» του εκπαιδευτικού συστήµατος (σελ. 3) 2. Προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα Σχολεία (σελ. 4-8) 3. Εκδοτικές δραστηριότητες των σχολείων στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (σελ. 9-12) 4. Η «Εικόνα» κατά Νοµαρχίες (σελ ) 5. ραστηριότητες των Γραφείων Π.Ε. (σελ. 14) 6. Εκδηλώσεις για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (σελ. 15) 7. Ένας πρόχειρος απολογισµός (σελ. 15) ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ - ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ - ΗΜΕΡΙ ΕΣ (σελ ) ΕΙ ΗΣΕΙΣ - ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ (σελ ) ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ (σελ. 19) ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε. ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΣΥΝ ΡΟΜΗΣ Παρακαλούµε τα µέλη της Π.Ε.Εκ.Π.Ε. να ανανεώσουν τη συνδροµή τους αποστέλλοντας επιταγή δρχ. στις ιευθύνσεις των Παραρτηµάτων που ανήκουν. Π.Ε.Εκ.Π.Ε. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΤΤΙΚΗΣ: Τ.Θ. 22 εξαµενή Ανάβησσος Αττικής GR ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ: Τ.Θ Θεσσαλονίκη 22 GR ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΒΡΟΥ: Καλαϊτζίδης ηµήτρης Τηλ. 0551/ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ: Ασηµακόπουλος Μάριος Τηλ. 0741/ «Για την ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ» ΤΕΥΧΟΣ 3-4 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ-ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 1994 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ ΤΗΣ Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε. ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ (Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε.) Τ.Θ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 22 - GR Τηλ: (031) , , FΑΧ: (031) ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚ ΟΣΗΣ Ελένη Τριανταφύλλου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚ ΟΣΗΣ έσποινα Σουβατζή ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Καίτη Φραγκίσκου ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ Γαζίλα Νέτα, Γκόλιου Ρούλα, Νικολάου Κώστας, Παπαδηµητρίου Βάσω, Σουβατζή έσποινα, Τσαλίκη Βέτα, Φραγκίσκου Καίτη ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Παπαπαύλου Θόδωρος, Πρωτογέρου Ασπασία, Σκαµπαρδώνης Σταµάτης Τηλ. (01) , ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΒΡΟΥ Καλαϊτζίδης ηµήτρης Τηλ. (0551)37 937, ΣΥΝ ΡΟΜΕΣ Εσωτερικού ετήσια: ΡΧ. Εξωτερικού ετήσια: ΡΧ. ΕΠΙΤΑΓΕΣ - ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ «Για την ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ» Τ.Θ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 22 -GR Όσοι δεν µπορούν να γίνουν µέλη της Π.Ε.Εκ.Π.Ε. µπορούν να γίνουν συνδροµητές του εντύπου «για την ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ εκπαίδευση» ΕΛΤΙΟ ΣΥΝ ΡΟΜΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΙΕΥΘΥΝΣΗ:.. ΠΟΛΗ: ΤΑΧ. ΚΩ.. ΤΗΛΕΦ./FΑΧ: ΘΕΛΩ ΝΑ ΓΙΝΩ ΣΥΝ ΡΟΜΗΤΗΣ ΣΤΟ «για την ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ εκπαίδευση» Ετήσια Συνδροµή εσωτερικού: Ετήσια Συνδροµή εξωτερικού: Συνδροµή στήριξης: δρχ δρχ.....δρχ. «Για την ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ εκπαίδευση» Τ.Θ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 22 GR

3 Λίγα Λόγια... Η Ενηµέρωση και η Επικοινωνία µεταξύ των εκπαιδευτικών που ασχολούνται µε την Π.Ε. αποτελεί βασικό στοιχείο για την προώθηση του δεσµού. Θέλοντας να προωθήσουµε την ανταλλαγή εµπειριών µεταξύ των εκπαιδευτικών που εφαρµόζουν προγράµ- µατα Π.Ε., εκδίδουµε αυτό το τεύχος ΑΦΙΕΡΩΜΑ «στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο σχολείο». Θεωρούµε ότι είναι σηµαντικό, πρωταρχικά να έχου- µε καταγράψει τις εµπειρίες µας από την εφαρµογή του δεσµού στα σχολεία, πριν περάσουµε σε θεωρητικές αναζητήσεις και σε θέµατα σχέσεων σχολικού προγράµµατος µε την Π.Ε. Επειδή στην Ένωση µας έφτασε πλούσιο και αξιόλογο υλικό, το τεύχος τυπώθηκε σε «ειδική έκδοση». Σκέψη της Συντακτικής οµάδας είναι, εφεξής, όταν υπάρχει πλούσιο υλικό για ένα ειδικό δέµα, να εκδίδεται το «για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» σε αυτή τη µορφή, περιοδικό. Οι επιλογές µας όµως είναι πάντα συνάρτηση των οικονοµικών µας, δεδοµένου ότι το έντυπο εκδίδεται χάρη στην οικονοµική υποστήριξη χορηγών. Η σύνταξη ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΟ «ΑΛΛΟθΙ» ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Περισσότερα από πεντακόσια προγράµµατα Π.Ε. µπήκαν σε εφαρ- µογή την περσινή σχολική χρονιά Αριθµός µικρός ίσως γι' αυτούς που θέλουν την Π.Ε. να επιβάλλει την παρουσία της σ' όλα τα σχολεία, ικανοποιητικός για εκείνους που γνωρίζουν τι σηµαίνει ένα πρόγραµµα Π.Ε. που ξετυλίγεται όλη τη σχολική χρονιά κι ακόµη που θέλουν την Π.Ε. να είναι προϊόν επιθυµίας και όχι καταναγκασµού, Πεντακόσια σχολεία σηµαίνει ότι περίπου διπλάσιος αριθµός εκπαιδευτικών και πολλαπλάσιος αριθµός µαθητών από τις τρεις βαθµίδες της εκπαίδευσης, µετείχε σε µια διαδικασία ανεπανάληπτη και είχε µια εµπειρία µοναδική. Κάποιοι εκπαιδευτικοί κακοπληρωµένοι, συκοφαντηµένοι τα τελευταία χρόνια σαν υπεύθυνοι λίγο ως πολύ για όλα τα δεινά του εκπαιδευτικού µας συστήµατος, βαλλόµενοι απ' όλες τις πλευρές (υπουργείο, διευθύνσεις, µέσα ενηµέρωσης, γονείς και άλλους ειδικούς και µη ειδικούς), βρήκαν το χρόνο και το κουράγιο να δουλέψουν µέσα και έξω από το ωρολόγιο πρόγραµµα τους, δίπλα στα παιδιά, µαζί µε τα παιδιά, για να τους εµπνεύσουν την επιθυµία για δουλειά και δηµιουργία, την αγάπη για το περιβάλλον και γιατί όχι την αγάπη για το σχολείο. Τελικά η Π.Ε. αποτελεί σήµερα το «άλλοθι» του εκπαιδευτικού µας συστήµατος. Ενός συστήµατος που ταλανίζεται και παλινωδεί, που θέλει µα δεν µπορεί ν' αφοµοιώσει τις σύγχρονες τάσεις στην παιδαγωγική, τον εκσυγχρονισµό στις µεθόδους και τ' αναλυτικά προγράµµατα, που άγεται και φέρεται από τις διαθέσεις και τις εµπνεύσεις της στιγµής του κάθε υπουργού, που ακόµη δυστυχώς ή ευτυχώς στηρίζεται στη φιλοτιµία του εκπαιδευτικού. Μέσα σ' ένα τέτοιο εκπαιδευτικό σύστηµα τα προγράµµατα της Π.Ε. είναι µια όαση στην έρηµο. Γιατί η Π.Ε. δίνει διέξοδο στη διάθεση των µαθητών και εκπαιδευτικών για δράση και δηµιουργία, στην παθητική ακρόαση αντιπαραθέτει την ενεργητική συµµετοχή, στην από καθέδρας διδασκαλία τη συνεργασία, στην αποµόνωση του θρανίου τη δουλειά µέσα στην οµάδα, στον κατακερµατισµό της γνώσης την ολιστική αντίληψη για τη µάθηση, στην παθητική αποδοχή τη βιωµατική προσέγγιση, συνδέει το σχολείο µε τη ζωή και τους χώρους εργασίας. Επιπλέον προετοιµάζει ενηµερωµένους και ενεργούς πολίτες, ευαισθητοποιηµένους στα περιβαλλοντικά ζητήµατα και (το επιθυµητό) µε µια άλλη αντίληψη και στάση ζωής. Γι αυτό πιστεύουµε στην αξία του θεσµού της Π.Ε. και θέλουµε και επιδιώκουµε τη σωστή εφαρµογή του, την επέκταση του σ' όλα τα σχολεία µε τη συµµετοχή περισσότερων εκπαιδευτικών. Ρούλα Γκόλιου 3

4 Προγράµµατα Π.Ε. στα σχολεία ΘΕΜΑ : "Τα περιβαλλοντικά προβλήµατα της Μπάρας" Στο πρόγραµµα πήραν µέρος όλοι οι µαθητές και οι δάσκαλοι του σχολείου. Η διαδικασία ξεκίνησε τον Φλεβάρη του '93 και ολοκληρώθηκε αρχές του '94... Τα θετικά αυτής της δουλειάς ήταν και πολλά και σηµαντικά. Μαθητές, δάσκαλοι και υπεύθυνη Π.Ε. ξεκινήσαµε. Προστέθηκαν γείτονες, γονείς, ηµοτικές Αρχές, εφηµερίδες, ραδιόφωνο, σύλλογοι. Ενωθήκαµε όλοι µαζί κάτω από τον ίδιο σκοπό. Συνεργαστήκαµε, δεθήκαµε και παραµένουµε φίλοι. Σε κάποια στιγµή η δουλειά µας πήρε τη µορφή κινήµατος... Στα θετικά πρέπει να συµπεριλάβουµε το διάλογο που ανέπτυξαν οι µαθητές µε τον κ. ήµαρχο, τις προτάσεις - λύσεις, τα αιτήµατα που εκφράσανε καθώς και το ότι πετύχανε την υλοποίηση των περισσοτέρων, έτσι που τελικά η αγωνιστικότητα τους δικαιώθηκε... Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η µελοποίηση ενός ποιήµατος που γράψαµε µε τα παιδιά σε µια ώρα που είχαµε "Σκέφτοµαι και γράφω". Σαν τραγούδι κυκλοφορεί σε κασσέτα, συµπεριλαµβάνεται σε βιβλία Μουσικής, και παρουσιάστηκε σαν χορογραφία σε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις... Οι δυσκολίες που συναντήσαµε, ήταν αρκετές... Οι πολλές οµάδες είναι δυσκίνητες. Το σπουδαιότερο όµως πρόβληµα είναι ο χρόνος. Η περιβαλλοντική εκπαίδευση κατά την γνώµη µου χρειάζεται το δικό της νόµιµο και αυτόνο- µο χρόνο. Να µη γίνεται σε βάρος των άλλων µαθηµάτων ούτε να εκθέτει την οµαλή λειτουργία του σχολείου... Γεωργία Σβεντζούρη ασκάλα ΘΕΜΑ :" Το παλιό και νέο χωριό Λιπαρό. Μελέτη για το Λαογραφικό, κοινωνικό, ιστορικό και οικολογικό περιβάλλον" Έλαβαν µέρος: 11 µαθητές και 1 δάσκαλος Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση φαίνεται να αποτελεί αίτηµα των καιρών µας. Αλλά τι είναι Περιβαλλοντική Εκπαίδευση; Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, όπως και να είναι δεν είναι οπωσδήποτε µάθηµα. Μακριά λοιπόν οποιαδήποτε λογική που θα µετέτρεπε σε µάθηµα την Π.Ε. Η νέα διάσταση της Π.Ε. πρέπει να βασίζεται σε οµαδικές µικροερευνητικές δραστηριότητες µέσα από ανοιχτά προγράµµατα που υλοποιούνται πρακτικά, τόσο στο ύπαιθρο, όσο και στο "εργαστήριο" της κοινωνίας (κοινωνικό πεδίο). Μετά την επιλογή του θέµατος, την οργάνωση των παιδιών σε περιβαλλοντική οµάδα και τον ορισµό του πεδίου έρευνας - κοινωνικό, οικολογικό - προχωρούν στην εφαρµογή του σχεδίου δράσης. Η περιβαλλοντική οµάδα µε τη συνεχή καθοδήγηση του υπεύθυνου δασκάλου Λάσκαρη Σταύρου, επισκέπτονται υπαίθριους χώρους, σπίτια, αυλές, ελεύθερους χώρους, τους φορείς της περιοχής, το κοινοτικό γραφείο, µουσεία, βιοµηχανίες. Παράλληλα, συζητούν µε ανθρώπους για το θέµα µας, ώστε να προκύπτει ανάλυση, εκµετάλλευση και αξιοποίηση των τοπικών περιβαλλοντικών πόρων, σε σχέση µε τις κοινωνικές, πολιτιστικές, τεχνολογικές και οικολογικές συνθήκες που διαµορφώνονται στην περιοχή µας. θέλουµε λοιπόν µε αυτό τον τρόπο να ευαισθητοποιήσουµε το παιδί και να το µεταπλάσουµε σε υπεύθυνο και ολοκληρωµένο πολίτη του αύριο µε επίγνωση των υποχρεώσεων του, µε προβληµατισµό και δυνατότητες παρέµβασης πάνω στα οικολογικά προβλήµατα, µε σεβασµό και αγάπη στο περιβάλλον όπου ζει και αναπτύσσεται. Η απάντηση µας είναι : το περιβάλλον και τα προβλήµατα που συσσωρεύτηκαν στα οικοσυστήµατα του δεν µπορούν να περιµένουν άλλο. Κάτι πρέπει να γίνει. Εµείς ξεκινήσαµε µια προσπάθεια. Εσείς µπορείτε να βοηθήσετε. Λάσκαρης Σταύρος άσκαλος 4

5 ΘΕΜΑ : "Η γνωριµία και η προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονοµιάς της Κασσάνδρας". Έλαβαν µέρος: 50 µαθητές της Γ τάξης, 3 εκπαιδευτικοί: Ρούλα Γκαζιού - Βιολόγος Ελένη Τριαντάφυλλου - Φιλόλογος ηµήτρης Κούκος -Θεολόγος Το πρόγραµµα ξεκίνησε µε ενηµέρωση των µαθητών από τη σχετική βιβλιογραφία και µε προβολές και φωτογράφηση παλιών σπιτιών, εκκλησιών και άλλων αξιόλογων κτισµάτων στα χωριά της Κασσάνδρας, εσωτερικών σπιτιών και εξωτερικών διακοσµητικών στοιχείων και κατασκευών (τζάκια, φούρνοι, καµινάδες, χαγιάτια, κλιµακοστάσια, σκεπές κ.λ.π.). Καρπός της πρώτης αυτής διερεύνησης ήταν η έκδοση ενός καλαίσθητου ηµερολογίου που ήταν αφιερωµένο στην Αρχιτεκτονική Κληρονοµιά της Κασσάνδρας µε φωτογραφίες χαρακτηριστικών κτισµάτων. ιαπίστωση της οµάδας ήταν ότι η χερσόνησος της Κασσάνδρας µε έντονη τουριστική ανάπτυξη, διαθέτει έναν πραγµατικό θησαυρό που όµως χάνεται µέσα στα στενά δροµάκια των χωριών και αφανίζεται µέρα µε τη µέρα από τη λαίλαπα της τουριστικής ανάπτυξης. Έτσι η οµάδα της Π.Ε. προχώρησε στη διοργάνωση µιας έκθεσης φωτογραφίας και µιας εκδήλωσης - ανοιχτής συζήτησης µε σκοπό την ευαισθητοποίηση των αρχών και του κοινού της Κασσάνδρας στο θέµα της προστασίας και διατήρησης της Αρχιτεκτονικής Κληρονοµιάς. Η εκδήλωση ετοιµάσθηκε και πραγµατοποιήθηκε µε µεγάλη επιτυχία στις σε κεντρικό κτίριο της Κασσανδρείας. Το πρόγραµµα της εκδήλωσης περιλάµβανε: α) Απαγγελία λογοτεχνικών κειµένων και ποιηµάτων σχετικών µε το θέµα. β) Τρεις εισηγήσεις από ειδικούς για το θέµα αρχιτέκτονες, σχετικά: 1) µε την πολιτική και πρακτική που ακολουθείται στο χώρο της Ευρώπης και στα Βαλκάνια στο θέµα της προστασίας και διατήρησης της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς 2) την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Χαλκιδικής και 3) την αντιµετώπιση του θέµατος από την Πολιτεία, τους φορείς και τους πολίτες. Οι εισηγήσεις συνοδεύτηκαν από προβολή διαφανειών, γ) Παιχνίδι ρόλων που γράφτηκε και παρουσιάστηκε από µαθητές της οµάδας Π.Ε. µε θέµα την αντίσταση του κοινού στην προσπάθεια αλλοίωσης του κτισµένου περιβάλλοντος, της τσιµεντοποίησης και της τυποποίησης της ζωής µας. δ) Μουσική από µαθητές της οµάδας Π.Ε. και µπουφές. Στον ίδιο χώρο λειτούργησε για 5 ηµέρες η έκθεση φωτογραφίας την οποία επισκέφτηκαν σχολεία της περιοχής και πολύς κόσµος. Η εκδήλωση έγινε σε συνεργασία µε αρχιτέκτονες του ΤΕΕ Στα πλαίσια του ίδιου προγράµµατος η οµάδα επισκέφτηκε στη θεσσαλονίκη χαρακτηριστικά Βυζαντινά, Ρωµαϊκά και νεότερα κτίσµατα της πόλης, το Λαογραφικό µουσείο. Επίσης το εργοστάσιο της ΜΕΛ στη Σίνδο, καθώς κατά τη διάρκεια της χρονιάς συνεχίστηκε το πρόγραµµα ανακύκλωσης χαρτιού και αλουµινίου. Παράλληλα συνέχισε και την έκδοση της εφηµερίδας "Λόγια και όχι µόνο" µε την έκδοση τριών ακόµη φύλλων της εφηµερίδας. ΘΕΜΑ : "Τα "Ε" στις τροφές" Οι στόχοι του προγράµµατος εντάχθηκαν στους γενικότερους στόχους της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Έγινε µε τα παιδιά της τρίτης (Γ2) τάξης του.σ. Κερατσινίου, το σχολικό έτος Η διάρκεια του ήταν 2 µήνες. Ο προβληµατισµός ξεκίνησε από τα φαγώσιµα είδη που τα παιδιά αγοράζουν από το κυλικείο του σχολείου. Πραγµατοποιήθηκαν αρκετές συζητήσεις για την πορεία του ανθρώπου πάνω στη γη και έγιναν αναφορές στην κοινωνική του εξέλιξη. Πώς ήταν παλιά; Πώς τρέφονταν ο άνθρωπος τότε; Ποια προϊόντα της φύσης ήταν και είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο και πώς προστατεύθηκε απ'αυτά; Ποιοι λόγοι επέβαλαν σήµερα την παραγωγή βιοµηχανικών τροφών; Με ποιους τρόπους συντηρούνται αυτές οι τροφές και τι επιπτώσεις έχουν στην υγεία του ανθρώπου τα διάφορα συντηρητικά; κ.λ.π. Μιλήσαµε επίσης για τη σηµερινή παραγωγή αγροτικών προϊόντων και τις χηµικές καλλιέργειες, αναζητώντας τα συν και τα πλην. Τα παιδιά σ' όλη τη διάρκεια του προγράµµατος είχαν εφοδιαστεί µε λίστα των κυριότερων "Ε". Αυτή τα βοήθησε στο να αναζητήσουν στις συσκευασίες των τροφών (όπου αναγράφονται) τα συντηρητικά και τις χρωστικές ουσίες που περιείχαν. Έφεραν µάλιστα στο σχολείο τα υλικά συσκευασίας ορισµένων προϊόντων και από κοινού έγινε µελέτη και συζήτηση πάνω σ' αυτά. Τέλος, έγινε ένας πίνακας µε τα "Ε" που συναντάµε πιο συχνά, χωρίζοντας τα σε επικίνδυνα, βλαβερά, καρκινογόνα, ύποπτα, απαγορευµένα, ακίνδυνα κ.λ.π. Αξιολογώντας την όλη προσπάθεια, θα 'λεγα ότι οι στόχοι ικανοποιήθηκαν, σε διαφορετικό βαθµό όµως ο κάθ' ένας. Υπήρξε ευαισθητοποίηση των παιδιών γύρω από το θέµα της διατροφής. Βέβαια, το ότι το κυλικείο του σχολείου διέθετε κατά κανόνα µη φυσικές τροφές, ήταν κάτι που δεν βοήθησε στη δηµιουργία ισχυρών στάσεων στα παιδιά. Όµως πετύχαµε να συνδέσουµε το θέµα µας µε τη διαδροµή του ανθρώπου στη γη, η οποία εξετάζεται στο µάθηµα της Ιστορίας της τρίτης (Γ) τάξης, δίνοντας έτσι και µια άλλη διάσταση στη µαθησιακή διαδικασία. Μπορέσαµε επίσης να ενηµερώσουµε και να ευαισθητοποιήσουµε αρκετούς γονείς, εµπλέκοντας τους στην διαδικασία της έρευνας η οποία επεκτάθηκε µέχρι τα ντουλάπια και το ψυγείο κάθε οικογένειας. Συνολικά λοιπόν το αποτέλεσµα ήταν θετικό. Φραγκάκης Γιώργης άσκαλος 5

6 ΘΕΜΑ : " Το φύλλωµα του φθινοπώρου" Το ηµοτικό σχολείο Ξηρολίµνης Κοζάνης έχει εκπονήσει από το 1991 µέχρι σήµερα σειρά προγραµµάτων Π.Ε. µε τα εξής θέµατα: 1. Το φύλλωµα του Φθινοπώρου 2. Πλανήτης Γη - Ανακύκλωση 3. Εµείς τα ζώα - Εµείς και τα ζώα και 4. Το Νερό. Παρακάτω περιγράφεται σε περίληψη το πρόγραµµα Π.Ε. µε θέµα: " Το φύλλωµα του Φθινοπώρου" Αντικείµενο: Η χρώση και η πτώση των φύλλων των δέντρων κατά τους φθινοπωρινούς µήνες. Σκοπός: - Απόκτηση γνώσεων για το φαινόµενο της χρώσης και της πτώσης των φύλλων των δέντρων κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου. -Καλλιέργεια της παρατηρητικότητας -Ανάπτυξη µιας εικόνας του περιβάλλοντος και των σχέσεων του µε τον άνθρωπο (δάσος - τόπος - περιβάλλον) -Κατανόηση της χρησιµότητας όλων των φυσικών όντων (αλυσίδα) ιάρκεια: 2 Μήνες Εποχή: Νοέµβριος - εκέµβριος Έλαβαν µέρος: Όλες οι τάξεις Βήµατα : 1) Εκλογή προγράµµατος 2) Τι είναι πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 3) Τι είναι το πρόγραµµα "το φύλλωµα του φθινοπώρου" 4) Παρατήρηση κίτρινων φύλλων - µέρη φύλλου 5) Χειροτεχνία - φυτολόγιο - συλλογή 6) Περίπατος - παρατήρηση δέντρων (αειθαλή - φυλλοβόλα) 7) Ονοµασία φύλλων (κατασκευή - σχήµα ελάσµατος) 8) Λειτουργίες φύλλων (φωτοσύνθεση - αναπνοή - διαπνοή) 9) Χρησιµότητα φύλλων 10) Κιτρίνισµα - πτώση φύλλων 11) Εκδροµή σε δάσος Συζήτηση µε δασοπόνο Εργασίες ανά τάξη (Συλλογή µικροαντικειµένων, τα σπέρ- µατα µέσα στο χώµα, οι θόρυβοι του δάσους, το κυνήγι των ήχων, πτώση των φύλλων, κάθε δέντρο έχει τη δική του προσωπικότητα, φωτογράφιση του δάσους, επιπτώσεις των δραστηριοτήτων αναψυχής) 12) Από τα φύλλα στο "humo" - πείραµα µε το σκουλήκι 13) Χωρισµός σε οµάδες - ανάθεση εργασιών 14) Έκθεση έργων µαθητών 15) Προετοιµασία γιορτής 16) Εφηµερίδα 17) Έκθεση βιβλίων µε θέµα το περιβάλλον 18) Γιορτή - παρουσίαση δουλειάς µαθητών, τραγούδι, ποιήµατα, θέατρο (το Πανεπιστήµιο των έντρων - η Κερασιά) Προβολή βιντεοταινίας µε θέµα το φθινόπωρο Προβολή slides των δραστηριοτήτων των µαθητών Καραγκούνη Αντιγόνη ασκάλα ΘΕΜΑ : "Το νερό στην Έδεσσα" Αποτελεί πλέον κοινή αντίληψη ανάµεσα σε διδάσκοντες και διδασκόµενους ότι, όταν η γνώση περιορίζεται στην αποµνηµόνευση θεωρητικών εννοιών, τύπων, κειµένων ή σε επεξηγήσεις νόµων και φαινοµένων χωρίς αρωγό την καθηµερινή εµπειρία, τότε γρήγορα έρχεται η λήθη και η απόρριψη. Γιατί, στην πραγµατικότητα η µάθηση είναι η ανθρώπινη εκείνη δραστηριότητα που συντελείται αυθόρµητα και που βασίζεται στην ικανότητα του καθενός να αφοµοιώνει ό,τι κεντρίζει την ευαισθησία του. Οι περισσότερες πάλι συγκινήσεις βασίζονται στις αισθήσεις. Αυτές οι αισθήσεις κρατούν τον άνθρωπο σε µια αναπόφευκτη, άλλοτε γλυκεία και άλλοτε οδυνηρή αιχµαλωσία. Είναι η αντίληψη του καθενός για τον κόσµο που τον περιβάλλει. Είναι η ίδια η ζωή. Είναι η ευαίσθητη εξάρτηση του ατόµου από τα διάφορα στοιχεία του Περιβάλλοντος. Έτσι, σ' έναν ελεύθερο άνθρωπο αποτελεί υποχρέωση η µελέτη του Περιβάλλοντος ανιχνεύοντας αδιάκοπα τις σχέσεις που συνδέουν όλες τις συνιστώσες του και στον βαθµό που επιτρέπουν η ηλικία και η διανοητική πρόσβαση του καθενός. Αυτό άλλωστε επιβάλλει η ολιστική θεώρηση που κυριαρχεί στη σκέψη του σύγχρονου ανθρώπου. Πέρα από επιστηµονικές αναλύσεις και εµπειρίες διακεκριµένων παιδαγωγών, αποτελεί πρόκληση για τον κάθε "δάσκαλο" και την οµάδα του - έστω δοκιµαστικά - το άνοιγµα του Σχολείου στη ζωή, σαν µια πολύπλευρη και ποικιλότροπη διαδικασία ευαισθητοποίησης. Το κυρίαρχο στοιχείο του Περιβάλλοντος συγκεντρώνει - αναπόφευκτα - την προσοχή και το ενδιαφέρον όσων τολµήσουν αυτήν την καινούργια διδακτική εµπειρία. Έτσι, λοιπόν, ξεκινάει ένα πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Στον προσεκτικό σχεδιασµό, στο µεράκι και δράση της οµάδας εναπόκειται το µέγεθος του παιδαγωγικού αποτελέσµατος. Σκελετός Αναζητήσεων 10. Μικροκλίµα της περιοχής - υγεία των κατοίκων. 1. Ιστορία - θρύλοι - παραδόσεις. 11. Χρονική µεταµόρφωση του τοπίου. 2. Γεωλογικά φαινόµενα της εποχής. 12. Αρχαιολογία της περιοχής 3. Αισθητική του τοπίου των καταρρακτών 13. Προοπτικές για το εγγύς και το απώτερο µέλλον. 4. Προέλευση του νερού. 14. Προτάσεις για βιωσιµότητα της συγκεκριµένης ροής. 5. Συµβολή στην ηλεκτρική ενέργεια 15. Λαϊκή Τέχνη - Τραγούδια. 6. Συµβολή στη γεωργία. 16. Ατυχήµατα - αυτοκτονίες. 7. Τουρισµός. Σαµαντάς Χρίστος 8. Υδρόβιοι οργανισµοί - χλωρίδα της περιοχής. Φυσικός Ε.Π.Λ. Έδεσσας 9. Μόλυνση - πηγές ρύπανσης. Οι πηγές πληροφόρησης αναζητήθηκαν στον άξονα: * Αυτοπαρατήρηση * Βιβλία * Άνθρωποι 6

7 ΘΕΜΑ:" Γνωριµία µε τους ανθρώπους του Κιλκίς" H βαθύτερη γνωριµία µε τον τόπο µου, ουσιαστικότερη προσφορά για το µέλλον του" Επί µέρους θέµατα: 1) Οι κάτοικοι του Κιλκίς 2) Σύντοµη αναφορά στην ιστορική τους διαδροµή µέσα στο χρόνο. 3) Τα ήθη και τα έθιµα τους. Με το παραπάνω θέµα ασχολήθηκαν πενήντα (50) µαθητές, από την Α, Β, και Γ τάξη Γυµνασίου, µε υπεύθυνες τις καθηγήτριες : Αναστασιάδου ήµητρα (Φιλόλογος), Καλφοπούλου Ελισάβετ (Φιλόλογος) και Χρηστίδου Φωτεινή (Μαθηµατικός) Κριτήρια επιλογής του θέµατος: 1) Η πολυµερής πληθυσµιακή σύνθεση της πόλης µας, που κίνησε το ενδιαφέρον των µαθητών 2) Η ανάγκη συγκέντρωσης και καταγραφής του λαογραφικού υλικού του τόπου µας 3) Η ευαισθητοποίηση των µαθητών στο θέµα του λαϊκού µας πολιτισµού. Σκοποί επιλογής του θέµατος: 1) Η ευαισθητοποίηση των µαθητών γενικά για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση 2) Η διάσωση και διαφύλαξη της πολιτιστικής µας κληρονοµιάς 3) Η ανάπτυξη σχέσεων φιλίας και συνεργασίας ανάµεσα στους µαθητές 4) Η δηµιουργία µαθητών - ατόµων υπεύθυνων και δηµιουργικών, ατόµων που να τα διακρίνει η σοβαρότητα, η ειλικρίνεια, η εργατικότητα και η συνέπεια, ατόµων ευαίσθητων στο θέµα της παράδοσης. Φάσεις εξέλιξης του προγράµµατος (Μεθοδολογία): 1) Επιλογή του θέµατος - Προβληµατισµός - Συζήτηση πάνω σ' αυτό. 2) Στόχοι του προγράµµατος και υποχρεώσεις µαθητών και υπεύθυνων καθηγητριών. 3) Καθορισµός των επί µέρους θεµάτων. 4) Επιλογή φορέων για την έρευνα και αναζήτηση πηγών πληροφόρησης. 5) Συγκρότηση οµάδων εργασίας µαθητών και ορισµός συντονιστών σε κάθε οµάδα. 6) Σύνταξη σχετικού ερωτηµατολογίου για τη συγκέντρωση πληροφοριών. 7) Συγκέντρωση πληροφοριών - συνεντεύξεις - επισκέψεις - εξορµήσεις πολιτιστικού χαρακτήρα, παρακολούθηση εκδηλώσεων και σχετικών µε το θέµα διαλέξεων. 8) Συγκέντρωση υλικού κάθε οµάδας για τον τελικό έλεγχο. 9) Συµπεράσµατα - αυτοκριτική - διατύπωση προτάσεων - εποπτική παρουσίαση υλικού. 10) Παρουσίαση του προγράµµατος στο κοινό. ιοργάνωση σχετικής εκδήλωσης, στις 24 Μαΐου, στη ηµοτική Βιβλιοθήκη και έκθεσης λαογραφικού υλικού, που συγκέντρωσαν οι µαθητές. 11) Συλλογή υλικού - οργάνωση - ταξινόµηση κατά οµάδες (συγκροτήθηκαν έξι (6) οµάδες εργασίας). 12) Συγκέντρωση όλου του υλικού και των έξι (6) οµάδων, ταξινόµηση και έκδοση σχετικού εντύπου. Τι πετύχαµε: - Μάθαµε για την ιστορία του τόπου µας - Μάθαµε για το λαϊκό µας πολιτισµό, την παράδοση µας. - Μάθαµε ότι πολιτισµός δεν είναι µόνο η τεχνολογική πρόοδος ή η ανάπτυξη των Επιστηµών, αλλά και η Ελληνική παράδοση, τα ήθη και τα έθιµα, οι χοροί, τα τραγούδια, γενικά ο τρόπος ζωής του κάθε Έλληνα. - Μάθαµε να συνεργαζόµαστε, να συζητάµε, να κάνουµε διάλογο, να σεβόµαστε τις απόψεις των άλλων, αποκτήσαµε αυτοπεποίθηση, διαπιστώσαµε πως ο άνθρωπος, αν θέλει, µπορεί πολλά να πετύχει, φθάσαµε στη γνώση µέσα από τη διερεύνηση. - Αποκτήσαµε τις γνώσεις εκείνες που θα µας βοηθήσουν να υποστηρίζουµε την ιστορική αλήθεια, που σκοπιµότητες, βλέψεις και συµφέροντα συνεχίζουν να παραποιούν και να διαστρεβλώνουν, όπως συµβαίνει στην περίπτωση της πανάρχαιας Ελληνικής Μακεδονίας. - Νιώσαµε τη χαρά της επιτυχίας, την οµορφιά της δηµιουργίας. Γίναµε άτοµα δηµιουργικά. - Μάθαµε να λειτουργούµε υπεύθυνα και δηµοκρατικά. - ιαπιστώσαµε πως πράγµατι η Περιβαλλοντική είναι µια παιδαγωγική διαδικασία, που βοηθά τους µαθητές να κάνουν κάποιο άνοιγµα προς τη ζωή, να δηµιουργήσουν µία σχέση διαφορετική µε το περιβάλλον γενικά και να σταθούν ενεργητικά απένταντι σ' αυτό και τα προβλήµατα του. Συµπεράσµατα - Μηνύµατα : - Η αποσύνδεση ενός λαού από τις ιστορικές του ριζες οδηγεί σ' ένα δρόµο χωρίς προσανατολισµό. - Η παράδοση είναι µια πανοπλία απέναντι στη σκληρότητα της ζωής. - Οι "ρίζες" δεν πρέπει να ξεχαστούν. Το δέντρο, ο θάµνος, το λουλούδι, χωρίς τις ρίζες τους δεν µπορούν να ζήσουν και τα είδη τους δεν µπορούν να επιβιώσουν. Το ίδιο και ο άνθρωπος. - ιατηρώντας τα ήθη και τα έθιµα µας διατηρούµε τις ρίζες µας, τον πολιτισµό µας, την ταυτότητα µας. - Όσο αποµακρυνόµαστε από τις παραδόσεις µας τόσο φανερώνουµε πως ξεµακρυνόµαστε από τις ρίζες της φυλής µας και πως κρυώνει µέσα µας το ζεστό και καθαρό αίµα που πήραµε από τους προγόνους µας. - Με την παράδοση ο άνθρωπος δυναµώνει νιώθοντας κοντά του τους προγόνους του. - Η παράδοση µόνο δίνει. Και δίνει σ' αυτούς που δεν την θεωρούν φραγµό στην πρόοδο, αλλά κανόνα µε τον οποίο εισάγεται σε κάθε χώρα η πρόοδος. - Χρέος όλων µας είναι να βοηθήσουµε στη διάσωση της παράδοσης µας, να διαφυλάξουµε ζωντανό και αναλλοίωτο τον Ελληνικό πολιτισµό γενικότερα και µάλιστα σήµερα που οι καιροί είναι περισσότερο από κάθε άλλη φορά δύσκολοι. Έλαβαν µέρος : 18 µαθητές της Β και Γ τάξης του σχολείου. Συντονιστές καθηγητές Α. Γουνιτσιώτου - Φυσικός Π. Μαυρουδής - Φυσικός 7

8 Ρεπορτάζ από προγράµµατα Π.Ε. σε σχολεία Θεσ/νίκης Στα πλαίσια του προγράµµατος Π.Ε. το 2ο Γυµνάσιο Μαλακοπής παρουσίασε στις το θέµα που επεξεργάσθηκαν οι µαθητές της Π.Ο. της Β τάξης µε την καθοδήγηση των καθηγητών τους, κ. Γεωργίας Αλεξίου, Π.Ε. 11 και Ζαχαρία Κουµπλή, Π.Ε. 8: "Περιήγηση στα µνηµεία και γνωρι- µία µε την πολιτιστική κληρονοµιά και την σύγχρονη πολιτιστική κίνηση της Θεσσαλονίκης". Η δουλειά των παιδιών ήταν πολύ αξιόλογη. Μιλούσαν οι φωτογραφίες µα κυρίως οι ζωγραφιές τους διαφόρων τεχνοτροπιών (κολάζ, πουαντιγισµός, χαρακτικά κ.ά.) Η πόλη µας ξαναζωντάνεψε πάνω στους ψυχρούς τοίχους του γυµναστηρίου του σχολείου τους που διαµορφώθηκε κατάλληλα. Η παιδική µατιά κατέγραψε την αρχαία ιστορία, τα παλιά σπίτια, τη σύγχρονη πόλη. Η παρουσίαση του προγράµµατος έγινε από µαθητές της Β τάξης οι οποίοι εκτός από το ηµερολόγιο και τα κεί- µενα διάβασαν ενδιάµεσα και ποιήµατα γνωστών Θεσσαλονικιών ποιητών που ήταν εµπνευσµένα από τον πολιτισµό και την καθηµερινή ζωή της πόλης µας. Η εκδήλωση έκλεισε µε τραγούδια που θύµιζαν τις οµορφιές της χιλιοτραγουδισµένης Θεσσαλονίκης. Η φύση στην πόλη µας" ήταν το πρόγραµµα Π.Ε. του 2ου Πειραµατικού Γυµνασίου που εκπονήθηκε από τους µαθητές της Β τάξης µε συντονίστρια την κ. Νανά Αντωνιάδου, Π.Ε.4. Στην αρχή του προγράµµατος έθεσαν κάποιους στόχους, όπως να γνωρίσουν οι µαθητές και να καταγράψουν τη φύση στην πόλη, να ενηµερωθούν για τους παράγοντες που συντελούν στη διαµόρφωση και διατήρηση της φύσης στην πόλη, να αναγνωρίσουν προβλήµατα καταστροφής της φύσης και αφού εξάγουν συµπεράσµατα να κάνουν προτάσεις. Για την ενηµέρωση τους είχαν συναντήσεις µε γεωπόνο, αρχιτέκτονα τοπίου, βιολόγο, εκπρόσωπο της οικολογικής κίνησης καθώς και της ορνιθολογικής εταιρείας. Οι οµάδες φρόντισαν ν' αποδείξουν τι έµαθαν και στην πράξη, δηλαδή - σε συνεργασία µε το ήµο Θεσσαλονίκης - δεντροφύτευσαν την αυλή του σχολείου τους και οµόρφυναν µε φυτά εσωτερικού χώρου τον άχαρο στενόµακρο διάδροµο του. Στο τέλος της χρονιάς οργανώθηκε δεξίωση και ανοιχτή συζήτηση µε θέµα " η φύση στην πόλη µας " που κίνησε τη συµµετοχή και το ενδιαφέρον του ακροατηρίου. "Το λιµάνι της Θεσσαλονίκης" επέλεξαν ως θέµα τους οι µαθητές της Α τάξεως του 2ου Πειραµατικού Λυκείου µε την παρότρυνση των καθηγητών τους κ. Ζωής Κιζλάρη Π.Ε.2 και ηµήτρη Γουδήρα ΠΕ2, γιατί πιστεύουν πως αποτελεί ένα νευραλγικό τοµέα ποικίλων εµπορικών, πολιτιστικών, κοινωνικών, επαγγελµατικών δραστηριοτήτων, καθώς και πηγή ζωής για την πόλη αλλά και εστία καταστροφής του θαλάσσιου χώρου. Της έρευνας προηγήθηκε ερωτηµατολόγιο, έπειτα ακολούθησε συλλογή πληροφοριακού υλικού µε επισκέψεις, επεξεργασία του συγκεντρωθέντος υλικού µε ταξινόµηση και παρουσίαση του, έλεγχος της αποκτηθείσας γνώσης και εµπειρίας µε επανασυµπλήρωση του ερωτηµατολογίου, χωρισµός σε οµάδες δράσης (καταγραφής χώρου, επαγγελµατικών δραστηριοτήτων, οικονοµικής ζωής, ιστορίας και πολιτισµού, περιβάλλοντος και οικολογικής επιβάρυνσης). Τα στοιχεία που προέκυψαν από την ερευνητική δουλειά των οµάδων δηµοσιεύτηκαν στο περιοδικό "πλους πειραµατικός" 1ο και 2ο τεύχος, που εξέδωσε το σχολείο τους, και έπεται συνέχεια στο 3ο τεύχος που πρόκειται να εκδοθεί. Μετά την παρουσίαση του προγράµµατος θα ακολουθήσει µια δεύτερη συµπλήρωση του ερωτηµατολογίου - που δόθηκε στους µαθητές στην αρχή - για να διακριβωθεί κατά πόσο η άµεση εµπειρία και δραστηριότητα των µαθητών συνέβαλαν στην απόκτηση σταθερής γνώσης και στην ικανότητα κριτικής χρησιµοποίησης της νέας γνώσης σε άλλες δηµιουργικές δραστηριότητες. Καίτη Φραγκίσκου Μέλος.Σ. της ΠΕΕΚΠΕ - Παράρτηµα Θεσσαλονίκης 8

9 Η εκδοτική δραστηριότητα στα πλαίσια της Π.Ε. Στα πλαίσια εφαρµογής προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, παράγεται ένα πλούσιο έντυπο υλικό (λευκώ- µατα, εφηµερίδες, κείµενα εκδηλώσεων κ.τ.λ.) και κυκλοφορεί είτε απευθείας από τα σχολεία, είτε από τα Γραφεία Π.Ε. των /νσεων Εκπ/σης των Νοµαρχιών. είγµατα τέτοιου έντυπου υλικού παραθέτουµε σ' αυτές τις σελίδες: Η ΕΚ ΟΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ Π.Ε. ΤΩΝ /ΝΣΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Α/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΛΕΣΒΟΥ 1. "Μελέτη της ιστορίας του Κόλπου Καλλονής και ανάδειξη των σηµερινών προβληµάτων του" ηµ. Σχ. Κεραµιού-Σκάλας Καλλονής 2. "Αστικά απορρίµµατα και ανακύκλωση" ηµ. Σχ. αφίων 3. "Παραδοσιακά παιχνίδια της Βορειοανατολικής Λήµνου" ηµ. Σχ. Α/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΚΟΖΑΝΗΣ 1. "Οι προτοµές και οι ανδριάντες στην πόλη µας" 11ο ηµοτικό Σχολείο Κοζάνης 2. "Σιάτιστα - η πόλη µας" 1ο ηµοτικό Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΛΕΣΒΟΥ 1. "Ο τόπος που αγαπήσαµε" Β' και Γ' τάξη Γυµν. Άγρας και Β' τάξη Λυκ. Άγρας. 2. "Απόβλητα περιοχή Μανταδάµου" Λύκειο Μανταδάµου 3. "Χώροι ψυχαγωγίας στη Μυτιλήνη" 2ο Λύκειο Μυτιλήνης 4. "Κτίσµατα Οθωµανικού πολιτισµού στη Μυτιλήνη" 3ο Λύκειο Μυτιλήνης 5. "Μελέτη κτιρίου υπουργείου Αιγαίου" 2ο Γυµνάσιο Μυτιλήνης 6. "Θεατρική παιδεία" Γυµν. Άντισσας 7. "Οδοιπορικό στη Κεντρική Λήµνο" Γυµν. Λιβαδοχωρίου Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΑΡΤΑΣ 1. "Μελέτη της περιοχής Στρονγυλής" 5ο Γυµνάσιο Άρτας 2. "Ιστορία,λαογραφία, φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον της περιοχής Ανατολικών Ραδοβυζιών" Γυµνάσιο Ασπροχωρίου Άρτας, 3. "Βιολογικός καθαρισµός και έργα αποχέτευσης στην πόλη της Άρτας" 1ο Γυµνάσιο Άρτας 4. "Γεωργία και κτηνοτροφία της περιο- Κοντοπουλίου 4. "Η πόλη της Πολιόχνης" ηµ. Σχ. Καµινίων 5. "Ο ιερός ναός της Κοιµήσεως της Θεοτόκου Χρυσοµαλλούσας" 10ο ηµ. Σχ. Μυτιλήνης 6. "Πλακάδος" ηµ. Σχ. Πλακάδου 7. «Η ελαιοκαλλιέργεια στον τόπο µας», ηµ. Σχ. Ιππείου Σχολείο Σιάτιστας 3. "Οι εποχές κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους" 8ο ηµοτικό Σχολείο Πτολεµαΐδας 4. Εµείς τα ζώα, εµείς και τα ζώα" Όλες οι τάξεις του ηµοτικού Σχολείου Ξηρολίµνης. 8. "Οι ανεµόµυλοι της Λήµνου" Λύκειο Μούδρου 9. "Άγιος Ευστράτιος παρελθόν-παρόν-µέλλον" Γυµν. Αγίου Ευστρατίου 10. "Τα βιοµηχανικά κτίρια της Γέρας σήµερα" 1ο ΤΕΛ Μυτιλήνης 11. "Ακολουθώντας τα ίχνη του αρχαίου Ρωµαϊκού Υδραγωγείου της Μυτιλήνης" 1ο ΤΕΛ Μυτιλήνης. Α/ΘΜΙΑ ΛΕΣΒΟΥ 1. "Σύντοµη έκθεση του οικοσυστήµατος Παρακοίλων" ηµ. Σχ. Παρακοίλων 2. "Ιερά µονή Κειµώνος" ηµ. Σχ. αφίων 3. " ιάδοση του πρασίνου".σ. αφιάς. χής µας" Λύκειο Άνω Καλεντίνης 5. "Καλλιέργειες της περιοχής Γραµµενίτσας Κορφοβουνίου, οικονοµικές δραστηριότητες και επιπτώσεις στο περιβάλλον" Γυµν. Γραµµενίτσας 6. " Αισθητικό δάσος λόφου Περάνθης" 1ο Γυµνάσιο Άρτας 7. "Οικοσύστηµα Αµβρακικού" 3ο Λύκειο Άρτας 8. "Η περιοχή µας: Ανέζα, Ροδιά, Άρτα" Γυµν. και Λύκ. Ανέζας και Γυµν. Πέτα. 9

10 Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ "Η ατµόσφαιρα της γης - κλίµα Αµυνταίου" Β2 Γυµνασίου Αµυνταίου Στην αρχή έκαναν ένα σχεδιάγραµµα πορείας. Παράλληλα τοποθέτησαν ορισµένα απλά όργανα (θερµόµετρο µεγίστου - ελαχίστου και ανεµοδείκτη) και έµαθαν σε κάποιους µαθητές να παίρνουν παρατηρήσεις καθηµερινά απ' αυτά. Επίσης να υπολογίζουν το ποσο- στό νεφοκάλυψης του ουρανού, τα είδη των νεφών, τις διευθύνσεις και τις ονο- µασίες των ανέµων. Εξασφάλισαν και τα µετεωρολογικά στοιχεία του Αµυνταίου για τη δεκαετία Έπειτα ασχολήθηκαν µε την ατµοσφαιρική ρύπανση και την αλληλεπίδραση ρύπανσης - καιρικών φαινοµένων. Στο τέλος οι µαθητές επεξεργάσθηκαν στατιστικά όλες τις παρατηρήσεις που έκαναν. Α/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΠΕΙΡΑΙΑ Πρόγραµµα παρέµβασης στο χώρο και στο κτίριο του σχολείου (Οµαδική Εργασία) Και ό,τι φαντάζοµαι είµαι (21ο.Σ. Κερατσινίου) Κηφισός: ένα ποτάµι πεθαίνει (35ο.Σ. Πειραιά) Πως τον λεν, πως τον λεν το ποταµό...ιλισσό (12ο.Σ. Καλιθέας) Ε, όχι και σκουπίδια... (7ο.Σ. Αλίµου) Ανακύκλωση χαρτιού (14ο.Σ. Νίκαιας) Ο κακός γείτονας (13ο, 21ο.Σ. Κερατσινίου) Η ατµοσφαιρική ρύπανση της πρωτεύουσας και το εργοστάσιο της ΕΗ στο Κερατσίνι (1ο.Σ. Κερατσινίου) Επιµορφωτικό πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Αντιόπης Φραν- τζή Προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Εκτός από σένα υπάρχω και εγώ (Οµαδική εργασία) Βιβλιογραφία, Φορείς αρµόδιοι για θέµατα περιβάλλοντος Επίσκεψη στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Στυµφαλίας (19ο.Σ. Κερατσινίου) Τα δέντρα και το δάσος (35ο.Σ. Πειραιά) Το δάσος κινδυνεύει (7ο.Σ. Αλίµου) Ο ερχοµός της άνοιξης στην αυλή του σχολείου (5ο.Σ. Αλίµου Λίγα λόγια από το περιβολάκι... των γνώσεων µας (43ο.Σ. Πειραιά) Μελετώντας τα ση- µάδια του χρόνου (3ο.Σ. Πειραιά) Πώς θα θέλαµε τη συνοικία µας, το Χατζηκυριάκειο (32ο.Σ. Πειραιά) Α/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΛΕΥΚΑ ΑΣ 1. 2ο 9/θ ηµ. Σχολείο Λευκάδας, α) Φρούριο - Κάστρο και Λιµνοθάλασσα της Λευκάδας, β) Το κάστρο και η λίµνη των Ιωαννίνων. 2. 4/θ ηµ. Σχολείο Λυγιάς. Προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος. 3. 3/θ ηµ. Σχολείο Νικιάνας. Το Μοναστήρι των Αγ. Πατέρων. 4. 6/θ ηµ. Σχολείο Νυδρίου. Ανακύκλωση αλουµινίου - Ανάπτυξη συνεργατικού πνεύµατος. 5. 2/θ ηµ. Σχολείο Πόρου. Προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος κόλπου "Μικρού Γιαλού" Πόρου Λευκάδας. Τουριστική - Οικονοµική ανάπτυξη της περιοχής. 6. 2/θ ηµ. Σχολείο Σύβρου. 1/θ ηµ. Σχολείο Αγίου Ηλία. Παρατήρηση - καταγραφή - εκτίµηση του αριθµού και του είδους των εναποµείναντων πουλιών της περιοχής µε ιδιαίτερη έµφαση στα αρπακτικά είδη. 7. 2/θ ηµ. Σχολείο Βασιλικής. α) Προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος. β) Προστασία φυσικού περιβάλλοντος (ανακύκλωση αλουµινίου). 8. 3/θ ηµ. Σχολείο Χαραδιάτικων. Προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος κόλπου Βλυχού - Λευκάδας. Β/ΘΜΙΑ ΕΚΠ/ΣΗ ΑΡΤΑΣ 1. Λύκειο Νεοχωρίου. "Οικονοµική και κοινωνική ζωή της χώρας", "Χρήση υπογείων νερών στον κάµπο και επιπτώσεις στο οικοσύστηµα", "Φυτοφάρµακα: χρήση, δράση, επιπτώσεις". 2. Γυµνάσιο Κωστακιών. "Ορνιθοπανίδα και ρύπανση στον Αµβρακικό", "Αγωγή υγείας, πρόληψη, διατροφή". 3. 3ο Γυµνάσιο Άρτας. "Φράγµα Πουρναρίου". 4. 3ο Λύκειο Άρτας. "Φράγµα Πουρναρίου". 5. 2ο Λύκειο Άρτας. "Ρύπανση Αµβρακικού". 6. 4ο Λύκειο Άρτας. "Η πόλη της Άρτας: Μνηµεία - απασχόληση - αναψυχή". 7. 1ο Γυµνάσιο Άρτας. "Κυκλοφοριακή αγωγή: προβλήµατα στην πόλη µας". 8. Γυµνάσιο Πέτα. " ενδρώδεις καλλιέργειες της περιοχής µας". 9. Γυµνάσιο Ροδαυγής. "Η περιοχή µας". 10

11 Η ΕΚ ΟΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ Π.Ε. ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΙΜΗΣΗΣ Ν. ΣΕΡΡΩΝ Στο Γυµνάσιο Κοίµησης του Ν. Σερρών η Περιβαλλοντική οµάδα του σχολείου κατά το σχολικό έτος ασχολήθηκε µε την ιστορική, λαογραφική και ηθογραφική µελέτη του χωριού της Κοίµησης ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Το θέµα µε το οποίο ασχολήθηκε η ΣΤ τάξη του 114ου ηµ. Σχολείου Θεσσαλονίκης ήταν "η περιφερειακή τάφρος". Ακολούθησαν διάφορες µεθόδους, όπως παρατήρηση επί τόπου, πειράµατα στην αίθουσα, βιβλία, παιχνίδια. Αξίζει να µεταφέρει κανείς αποσπάσµατα από το ηµερολόγιο ενός µαθητή: «12 Ιανουαρίου 1994: Πρώτο µάθηµα 2ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΓΚΑ Α Οι µαθητές του 2ου Γυµνασίου Λαγκαδά ασχολήθηκαν µε τις ιαµατικές πηγές της περιοχής τους και ανάλογα µε τα θέµατα µελέτης χωρίστηκαν στις εξής οµάδες: Οµάδα για τη µελέτη του ιστορικού περιβάλλοντος της περιοχής, για τη µελέτη χλωρίδας και πανίδας, φωτογράφισης για τη µελέτη των ιδιόµορφων περιβαλ-. Σ. ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ ΕΟΡ ΑΙΑΣ Τα θέµατα µε τα οποία ασχολήθηκαν οι µαθητές του ηµ. Σχολείου Καρυοχωρίου Εορδαίας ήταν : Η Γη γράφει την ιστορία της. Ο Λιγνίτης. Εµφάνιση του ανθρώπου (προϊστορική εποχή, αρχαϊκά ευρήµατα). Ο Μακεδόνικος τάφος. Οι µακρυνοί µας πρόγονοι. 250 ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ 140 ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ Στο πρόγραµµα Π.Ε. "Περιβαλλοντικό πρόβληµα της Μπάρας" συµµετείχαν όλες οι τάξεις: Νηπιαγωγείο: Ζωγραφιές και αναπαράσταση πάρκου και σκουπιδότοπου. Α' τάξη: Συνέντευξη µε κατοίκους της περιοχής, πώς συλλέγονται, ταξινοµούνται και ανακυκλώνονται τα σκουπίδια της. Γ' τάξη: Εξέταση δειγµάτων νερού της περιοχής µε µικροσκόπιο. ' τάξη: Ιστορία περιοχής, παλιές φωτο- "Φυλλοµετρώντας το παρελθόν" είναι το θέµα του προγράµµατος Π.Ε. και το έντυπο τους είναι γεµάτο από παλιές φωτογραφίες που παρουσιάζουν ανάγλυφα τη ζωή και τις παραδόσεις του χωριού. Περιβαλλοντικής του χρόνου. Σήµερα πήγαµε και πήραµε µε κιµωλίες αποτυπώµατα των δέντρων. Μετά σταµατήσα- µε σ' ένα σηµείο και τα συγκρίναµε. Είδαµε ότι είναι εντελώς διαφορετικά κι ας ήταν όλα πεύκα". Παρασκευή 15 Απριλίου 1994: "Πήγαµε στο ανάχωµα και ακούσαµε τους ήχους των πουλιών και του νερού. Πιάσαµε βατράχια για να τα εξετάσουµε καλύτερα στο σώµα τους". λοντικών προβληµάτων της περιοχής και οµάδα επεξεργασίας των συγκεντρωθέντων στοιχείων και εξαγωγής συµπερασµάτων. Κατέληξαν σε πολύ ενδιαφέρουσες προτάσεις για τη σωστότερη αξιοποίηση της περιοχής των Λουτροπηγών, αφού πρώτα επεσήµαναν τους κινδύνους από τη ρύπανση και µόλυνση της περιοχής. Ο ξεριζωµένος Ελληνισµός. Οι πρόσφυγες. Βυζαντινές απεικονίσεις. Το σηµερινό χωριό. Οι µαθητές προβληµατίστηκαν από τη λειτουργία των ορυχείων και των σταθµών παραγωγής της ΕΗ, το δηµογραφικό πρόβληµα (ελάττωση των νέων ανθρώπων) και έλλειψη διεξόδων και δραστηριοτήτων για τους νέους, γι 'αυτό έκαναν σχετικές προτάσεις. γραφίες, µαρτυρίες από γεροντότερους. Ε' τάξη: Ιστορία χαρτιού από παλιά ως σήµερα. ΣΤ' τάξη: Συντονισµός των οµάδων - παρουσίαση του προγράµµατος. Επιστολή - πρόσκληση προς τον κ. ήµαρχο. Ποίηµα που το σύνθεσε όλη η ΣΤ' τάξη και µελοποίησε ένας µουσικοδιδάσκαλος: Έλα να δεις και πες µου: µέσα σε τόσο πλαστικό και τσιµέντο πώς εγώ µπορώ να χτίσω τα όνειρα µου; 11

12 ΕΦΗΜΕΡΙ ΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ 3ου ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΑΣ ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΣΣΑΝ ΡΑΣ ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 2ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΥΜΝΟΥ Η «Εικόνα» κατά Νοµαρχίες ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Π.Ε. ΚΑΤΑ ΝΟΜΑΡΧΙΕΣ Πολλοί υπεύθυνοι Π. Ε. Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης µας αποστείλανε συγκεντρωτικές καταστάσεις σχολείων της ευθύνης τους, που δραστηριοποιήθηκαν γύρω από θέµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Η δηµοσίευση τους στοχεύει αφενός µεν στο να αναπτυχθεί µια οριζόντια επικοικωνία µεταξύ των σχολείων που επεξεργάζονται τα ίδια θέµατα, αφετέρου στο να κατανοήσει ο κάθε ενδιαφερόµενος τη δραστηριότητα που αναπτύσσεται γύρω από το θέµα της Π.Ε. σε επίπεδο Νοµών. Καταστάσεις που στάλθηκαν µε ονόµατα σχολείων και εκπαιδευτικούς, χωρίς να γίνεται αναφορά στα θέµατα που επεξεργάστηκαν, δεν δηµοσιεύονται. Επειδή αυτή η ενηµέρωση θα συνεχιστεί από τις στήλες του εντύπου, ζητάµε τη συνεργασία των υπευθύνων Π.Ε. κατά Νο- µαρχίες, ιδιαίτερα στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς. Θετικό είναι οι καταστάσεις να περιλαµβάνουν: 1. Το όνοµα του σχολείου που δραστηριοποιείται σε θέµατα Π. Ε. 2. Το θέµα που επεξεργάζεται το σχολείο 3. Αριθµό εκπαιδευτικών που εµπλέκονται στο πρόγραµµα (κατά ειδικότητες) 4. Αριθµό µαθητών που συµµετέχουν (κατά τάξεις) 12

13 ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΠΙΕΡΙΑΣ Σχολείο Νεοκαισάρειας: "Το χωριό µας", σχολείο Π. Κεραµιδιού: " άσος (αξία - ωφέλεια - προστασία)" σχολείο Ανδροµάχης: "Συλλογή παραδοσιακών τραγουδιών - ήθη - έθιµα" σχολείο Περίστασης: "τα τρένα - έκδοση εφηµερίδας" σχολείο 2ο Κατερίνης "Καταγραφή των θετικών και αρνητικών στοιχείων της περιοχής όπου κατοικούν, δρουν και συναναστρέφονται οι µαθητές του σχολείου", σχολείο 2ο Κίτρους: "Αλυκές Κίτρους - Υγροβιότοπος", σχολείο 3ο Κατερίνης: "Καλλωπισµός σχολικού χώρου", σχολείο Ν. Παντελεήµονος: "Έκδοση µαθητικής εφηµερίδας µε περιβαλλοντικό περιεχόµενο". ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ Από τον υπεύθυνο Π.Ε. της Α/θµιας Εκπ/σης του Ν. Πειραιά κ. Παπαπαύλου Θόδωρο έχει σταλεί ένας αναλυτικός πίνακας των σχολείων που εφάρµοσαν προγράµµατα Π.Ε. κατά περιοχές της Νοµαρχίας Πειραιά (Αγ, ηµήτριος, Αλιµος, Αργυρούπολη, Βέρη, Γλυφάδα, ραπετσώνα, Ελληνικό, Καλλιθέα, Κερατσίνι, Μοσχάτο, Νέα Σµύρνη, Νίκαια, Πειραιάς, Π.Φάληρο, Πέραµα, Ρέντης, Σαλαµίνα). Τον πίνακα συνοδεύουν ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις όπως: Προγράµµατα Π.Ε. έχουν αναπτυχτεί περισσότερα α) στις υποβαθµισµένες περιοχές της Νοµαρχίας και β) όπου υπήρχε ενδιαφέρον και βοήθεια από δηµοτικές αρχές και άλλους φορείς π.χ. Κερατσίνι και Μοσχάτο. Παραθέτουµε απόσπασµα του πίνακα όπου αναφέρονται οι θεαµατικές ενότητες και ο αριθµός των σχολείων που ασχολήθηκαν. "Θάλασσα" σχολεία 4, "Φυσικό περιβάλλον" ( άσος - φυτά - ποτά- µι) σχολεία 23, "Αστικό περιβάλλον" (γειτονιά - σχολείο - σπίτι) σχολεία 18, "Ζώα - απειλούµενα είδη" σχολεία 6, "Συσκευασία - Απορρίµµατα - ανακύκλωση" σχολεία 16, " ιατροφή - αγωγή υγείας" σχολεία 4, "Βιοµηχανία - ενέργεια" σχολεία 5, "Πολιτιστική παράδοση" σχολεία 8, "Γενικά περιβαλλοντικά θέµατα" (εφηµερίδες, θεατρικά κλπ.), "Μόλυνση" (νερού, αέρα, όζον κ.λ.π.) σχολεία 4. Σύνολο προγραµµάτων 115. ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΚΙΛΚΙΣ ηµ. Σχολείο Χειµαδιού: "Καλαισθητική προβολή αυλόγυρου του σχολείου", "Σκουπίδια - ανακύκλωση σκουπιδιών (χαρτιού-γυαλιού-αλουµινίου)", "Ανακυκλωµένο χαρτί", "Επίσκεψη σε κτηνοτροφική µονάδα", "Επίσκεψη σε θερµοκήπιο", "Σπορά σιταριού" ηµ. Σχολείο Βαφειοχωρίου: "Το παιδί και η τηλεόραση" ηµ. Σχολείο και Νηπ/γείο Κρηστώνης: "Ανακύκλωση αλουµινίου" ηµ. Σχολείο Ξυλοκερατειάς - Πικρολίµνης: "Προστασία των δασών και γενικότερα του φυσικού περιβάλλοντος" ηµ. Σχολείο Μικρού άσους: " εντροφύτευση" ηµ. Σχολείο Πυργωτού: "Απειλούµενα είδη - λύκοι" ηµ. Σχολείο Στάθη: "Τα τρόφιµα µας" ηµ. Σχολείο και Νηπιαγωγείο Γοργόπης: "Ανακύκλωση χαρτιού" ηµ. Σχολείο Μικρόβρυσης: "Το βουνό Κερκίνη (Μπέλλες)" ηµ. Σχολείο Νέου Γυν/στρου: 'Το Βυζαντινό κάστρο του Παλιού και Νέου Γυναικόκαστρου" ηµ, Σχολείο Παλιού Αγιονερίου: "Παρασκευή φυσικού λιπάσµατος" ηµ. Σχολείο Τούµπας: " ιαµόρφωση της αυλής του σχολείου" ηµ. Σχολείο 2ο Κιλκίς: Ή πόλη του Κιλκίς", "Ύδρευση του Κιλκίς. Παλιά δεξαµενή. Αντλιοστάσιο.", "Τα σκουπίδια" ηµ. Σχολείο 4ο Κιλκίς: 'Το περιβάλλον" ηµ. Σχολείο Ευρώπου: "Αρχαία ευρήµατα-ανασκαφές στο χωριό µας" ηµ. Σχολείο Ν. Σάντας: " εντροφύτευση - ανακύκλωση - τοπική ιστορία - καθαριότητα κεντρικών οδών" ηµ. Σχολείο 1ο Γουµένισσας: "Φυσικό περιβάλλον του τόπου" ηµ. Σχολείο Μυριοφύτου: 'Το δάσος" ηµ. Σχολείο Αξιούπολης: "Ανακύκλωση χαρτιού και αλουµινίου" ηµ. Σχολείο Αργυρούπολης: "Ποντιακός γάµος" ηµ. Σχολείο Καστανέων: "Το χωριό Καστανιές" ηµ. Σχολείο Αξιοχωρίου: "Η άµπελος και το κρασί" ηµ. Σχολείο Ειδικό Κιλκίς: "Περιβάλλον - ατυχήµατα - ασφάλεια". ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΤΡΙΚΑΛΩΝ Κατά το τρέχον σχολικό έτος εκπονήθηκαν προγράµµατα Π.Ε. στα εξής σχολεία της περιοχής µας: 1. Γυµνάσιο Ζάρκου: "Χρήση, ρύπανση και µόλυνση του νερού στο Ζάρκο και την Πηνειάδα. 2. Γυµνάσιο Κονισκού: "Τα χωριά των Αντιχασίων χθες και σήµερα". 3. Γεν. Λύκειο Φαρκαδόνας: "Μουσική παράδοση". 4. 7ο Γυµνάσιο Τρικάλων: "Οι φυλακές των Τρικάλων". 5. Γυµνάσιο Ριζώµατος: "Φυτοφάρµακα". 6. Γυµνάσιο Πύλης: Ή εκκλησία της Παναγιάς" (στην Πύλη Τρικάλων) 7. Γυµνάσιο Μεγαλοχωρίου: "Το κυκλοφοριακό πρόβληµα του Μεγαλοχωρίου" (διέρχεται µέσα από το χωριό η εθνική οδός Τρικάλων -Λάρισας). 8. Γυµνάσιο Αµπελιών: "Τα έθιµα του γάµου στο χωριό Χρυσοµηλιά Καλαµπάκας". Ας σηµειωθεί ότι έγιναν δεντροφυτεύσεις των αυλείων χώρων µε 40 περίπου δενδρύλλια και στα εξής σχολεία: α) ΤΕΛ Φαρκαδόνας β) Γεν. Λύκειο Φαρκαδόνας γ) Λύκειο Οιχαλίας και δ) Γυµνάσιο Ζάρκου. Σχολεία : 8 Γυµνάσια : 7 Λύκεια : 1 Εκπ/κοί:10 ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΑΘΗΝΩΝ Από την υπεύθυνο Π.Ε. της Β/θµιας Εκπ/σης της Νοµαρχίας Αθηνών κ. Κ. Σχίζα έχουµε έγγραφη πληροφορία ότι το σχολικό έτος πραγµατοποιήθηκαν στην περιοχή της Νοµαρχίας Αθηνών, 104 προγράµµατα Π.Ε. σε 58 σχολεία, µε θέµατα που αφορούσαν το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Στα προγράµµατα συµµετείχαν 250 εκπαιδευτικοί και 3000 µαθητές. ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ι. ΙΕΥΘΥΝΣΗ.Σ. Πειραµατικό Σχολείο ΑΠΘ: "Ο υγροβιότοπος λίµνης Κερκίνης", "Ο Βερτίσκος" 1ο Πειραµατικό Γυµνάσιο: "Η αστική συγκοινωνία Θεσσαλονίκης", "Ο Θερµαϊκός Κόλπος άλλοτε και τώρα", "Πολιτιστική αναφορά στην περιοχή του σχολείου" 2ο Πειραµατικό Γυµνάσιο: "Το πόσιµο νερό", "Η φύση στην πόλη µας" Ειδικό Γυµνάσιο Κωφών - Βαρήκοων: "Καλλιέργεια εκφραστικότητας και επικοινωνίας" Ελληνο-Γαλλικό Κολλέγιο DΕ LΑ SALLE: "Θεατρική αγωγή και παράσταση", "Έκδοση περιοδικού". II. 10 ΓΡΑΦΕΙΟ.Ε. Γυµνάσιο Επανοµής: "Ρύπανση ακτών παραλίας Επανοµής" Γυµνάσιο Τριλόφου: "Ο Εθνικός ρυµός Πρεσπών" Γυµνάσιο Ν. Μηχανιώνας: "Η Μηχανιώνα Θεσσαλονίκης", "Η Μηχανιώνα και µόλυνση του περιβάλλοντος" Λύκειο Ν. Μηχανιώνας: "Θεατρική αγωγή και παράσταση" 15ο Λύκειο Θεσσαλονίκης: "Οι υγροβιότοποι". Γυµνάσιο Πανοράµατος: "Το πράσινο γύρω µας" 1ο Γυµνάσιο Μαλακοπής: "Το δάσος της περιοχής Σέιχ - Σου", " ιατροφή και περιβάλλον" 2ο Γυµνάσιο Μαλακοπής: "Μνηµεία και πολιτιστική κληρονοµιά της Θεσσαλονίκης" 7ο ΤΕΛ Θεσσαλονίκης: "Στοµατική υγεία και περιβάλλον", "Ιστορικά µνηµεία της Θεσσαλονίκης". IV. 3ο ΓΡΑΦΕΙΟ.Ε. Γυµνάσιο Προφήτη: "Η λίµνη Βόλβη: ένας ξεχασµένος υγροβιότοπος, συνέπειες από την βιολογική καταστροφή" * Η δηµοσίευση συγκεντρωτικών καταστάσεων θα συνεχιστεί και στο επόµενο τεύχος. 13

14 ραστηριότητες των Γραφείων Π.Ε. ΓΡΑΦΕΙΑ Π.Ε. ΠΕΙΡΑΙΑ Το γραφείο Π.Ε. της Α/θµιας Εκπ/σης Πειραιά διοργάνωσε επιµορφωτική ηµερίδα την Τρίτη 25/10/94 στην Αίγινα. Ήταν η πρώτη επιµορφωτική ηµερίδα που έγινε στο νησί της Αίγινας από την εφαρµογή του θεσµού της ΠΕ. Η συµµετοχή των συναδέλφων ήταν καθολική. Συµµετείχαν 60 άσκαλοι και Νηπιαγω-γοί από τα νησιά Αίγινα και Αγκίστρι και αναπτύχθηκε γόνιµος και δηµιουργικός διάλογος για την µεθοδολογία και τα προβλήµατα εφαρµογής της Π.Ε. στην Α/θµια Εκπ/ση. Στην ηµερίδα συµµετείχαν µε εισήγηση τους το Κέντρο Περίθαλψης Αγρίων Ζώων και Πουλιών της Αίγινας, µε εισηγητή τον Γιάννη Πουλόπουλο και η ΗΕLΜΕRΑ µε εισηγήτρια για το πρόγραµµα της παιδικής ΗΕLΜΕRΑ η κ. Αννίτα Παπαχριστοπούλου. Ο υπεύθυνος Π.Ε. της Νοµαρχίας έκανε µια µικρή θεωρητική εισαγωγή και παρουσίασε αρκετά εφαρµοσµένα προγράµµατα στο ηµοτικό Σχολείο. Οι συνάδελφοι που παρακολούθησαν την ηµερίδα έκριναν την συνάντηση θετική και ζήτησαν να πραγµατοποιηθούν και στο µέλλον τέτοιες ηµερίδες. Μετά το τέλος της ηµερίδας µια οµάδα δασκάλων επισκέφτηκαν τις εγκαταστάσεις του Κέντρου Περίθαλψης όπου ξεναγήθηκαν από την υπεύθυνη του Κέντρου Μαρία Γανωτή. Επίσης το Γραφείο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης εξέδωσε για τρίτη συνεχή χρονιά περιοδικό µε δραστηριότητες και εφαρµοσµένα προγράµµατα Π.Ε. στην Νοµαρχία Πειραιά. Το γραφείο Π.Ε. της Β/θµιας Εκπ/σης Νοµού Πειραιά διοργάνωσε στις 5 Ο- κτωβρίου 1994 ενηµερωτική συνάντηση του υπευθύνου Π.Ε. µε τους συντονιστές των Παιδαγωγικών Οµάδων Π.Ε. της προηγούµενης σχολικής χρονιάς, οι οποίοι επιθυµούσαν να υλοποιήσουν προγράµµατα και κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά. Σκοποί της συνάντησης αυτής ήταν αφενός µεν να ξεκινήσει η διαδικασία έγκρισης νέων προγραµµάτων, το συντοµότερο δυνατό, αφετέρου δε να συζητηθούν τα προβλήµατα που αντιµετωπίστηκαν και οι προτάσεις αντιµετώπισης τους κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά. Στη συνάντηση αυτή συµµετείχαν 28 συνάδελφοι από τα σχολεία.ε. της Νοµαρχίας Πειραιά. Στις 25 Οκτωβρίου πραγµατοποιήθηκε ενηµερωτικό σεµινάριο που απευθυνόταν στους συναδέλφους εκείνους που επιθυµούσαν να ενηµερωθούν για την Π.Ε. και να υλοποιήσουν προγράµµατα Π.Ε. κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά. Στο σεµινάριο αυτό έγιναν εισηγήσεις της Π.Ε. Αντικείµενο - φιλοσοφία - σκοποί και στόχοι Π.Ε., από τον υπεύθυνο Π.Ε. της /νσης Β/θµιας Εκπ/σης της Νοµαρχίας Πειραιά, ρα Βιολογίας κ. Θεόδωρο - ηµήτριο Χ. Ορεινό. (2) Μεθοδολογικές πρακτικές προγραµµάτων Π.Ε. από το Σχολικό Σύµβουλο Φυσικών Αθήνας, ρα Περιβαλλοντικής Αγωγής κ. Αρτεµη Αθανασάκη. Τη συνάντηση παρακολούθησε και ο ιευθυντής του ΕΚΘΕ, ρ Γεωτεχνικών Επιστηµών Θεόδωρος Κουσουρής, ο οποίος έκανε και σύντοµη ενηµέρωση για τη δυνατότητα συνεργασίας των σχολικών µονάδων µε το ΕΚΘΕ. Τέλος, στην συνάντηση πραγµατοποιήθηκε και σύντοµη παρουσίαση του περσινού προγράµµατος Π.Ε. του 5ου Γυµνασίου Νίκαιας (Γεωλογική θεώρηση του όρους Αιγάλεω) από τους συναδέλφους κ. Παντελή Μάναλη και κ. Σοφία Πλατανιστιώτη και τις µαθήτριες Κουράκου έσποινα, Κριεµπάρδη Αικατερίνη και Πετρίδου Αικατερίνη, µε έµφαση σε διαδικαστικά θέµατα που αφορούσαν στην υλοποίηση του, σε προβλήµατα που ανέκυψαν και στον τρόπο αντιµετώπισης τους, καθώς και στη διαδικασία παρουσίασης και αξιολόγησης του. Το σεµινάριο αυτό παρακολούθησαν 39 συνάδελφοι από τα σχολεία.ε. της Νοµαρχίας Πειραιά. Τέλος, ζητήθηκε εγγράφως, από τις οικονοµικές υπηρεσίες, η εγγραφή ΚΑΕ στον προϋπολογισµό της /νσης Β/θµιας Εκπ/σης της Νοµαρχίας Πειραιά για προµήθεια βιβλίων και περιοδικών. ΓΡΑΦΕΙΟ Π.Ε. ΑΘΗΝΩΝ Το Γραφείο Π.Ε. της /νσης Β/θµιας Εκπ/σης της Νοµαρχίας Αθηνών, προκειµένου να ενισχύσει το θεσµό της Π.Ε. στα σχολεία της αρµοδιότητας του, κατά το τρέχον σχολικό έτος, οργανώνει σειρά σεµιναρίων ως εξής: Οκτώβριος 1994 : Ηµερίδα µε θέµατα που αφορούν την φιλοσοφία, το αντικεί- µενο, τους στόχους και τη µεθοδολογία της Π.Ε. Σκοπός είναι η ενηµέρωση Εκπ/κών οι οποίοι δεν έχουν προηγού- µενη εµπειρία. Νοέµβριος 1994 : ιηµερίδα µε θέµα:ή φύση στην πόλη". Σκοπός είναι η ενηµέρωση σε θέµατα που αφορούν το φυσικό περιβάλλον. εκέµβριος 1994 : Τριήµερο σεµινάριο, στο ιορθόδοξο Κέντρο της Ι.Μ. Πεντέλης. Σκοπός είναι η βιωµατική προσέγγιση στη µεθοδολογία της Π.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ Π.Ε. ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ Το Γραφείο Π.Ε. της /νσης Β/θµιας Εκπ/σης της Νοµαρχίας Θεσσαλονίκης οργάνωσε την πρώτη εκπαιδευτική συνεδρία για την Π.Ε. στις 7/11/94 στην αίθουσα τελετών του Πειραµατικού Σχολείου Θεσσαλονίκης. Στη συνεδρία αναπτύχθηκαν τα εξής θέµατα: 1. Η Π.Ε. και η εφαρµογή προγραµµάτων στα σχολεία 2. Η Π.Ε. στα σχολεία του Ν. Θεσ/νίκης 3. Η Π.Ε. και "Θεσ/νίκη Πολιτιστική πρωτεύουσα '97" Τη συνεδρία παρακολούθησαν συνάδελφοι από 47 σχολεία του Νοµού και εκφράστηκε η επιθυµία ηµερίδας για την Π.Ε. Το Γραφείο Π,Ε. της Β/θµιας Εκπ/σης Ν. Θεσ/νίκης οργανώνει ηµερίδα στις 3/12/94 στην αίθουσα τελετών του Πειραµατικού σχολείου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία µε το Παράρτηµα Θεσσαλονίκης της ΠΕΕΚΠΕ. Στόχος της ηµερίδας είναι η ενηµέρωση Εκπ/κών που δεν έχουν προηγούµενη εµπειρία στην Π.Ε. Θα αναπτυχθούν θέµατα που αφορούν τη Φιλοσοφία, τους στόχους, τη µεθοδολογία καθώς και τις δυσκολίες της εφαρµογής προγραµµάτων Π.Ε. στα σχολεία. 14

15 Εκδηλώσεις για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση 1. Από τον υπεύθυνο της Περιβαλλοντικής Εκπ/σης της /νσης Β/µιας Εκπ/σης του Ν. Πιερίας, οργανώθηκε στην Κατερίνη στην αίθουσα εκθέσεων της ΝΕΛΕ Πιερίας, στις Μαΐου, έκθεση εργασιών Περιβαλλοντικής Εκπ/σης. Η έκθεση περιελάµβανε "ταµπλώ" των µαθητικών οµάδων µε φωτογραφίες, σχέδια, κείµενα και έντυπο υλικό (βιβλία, περιοδικά, τυπωµένες εργασίες), των σχολείων που εργάστηκαν σε προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. 2. Στις Σέρρες στις 22 Μαΐου 1994, από το Γραφείο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της /νσης Β/θµιας Εκπ/σης του Ν. Σερρών, οργανώθηκε εκδήλωση στην πλατεία Ελευθερίας των Σερρών. Εκεί τα σχολεία που είχανε εφαρµόσει προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στήσανε περίπτερα εκθέτοντας τα αποτελέσµατα της δουλειάς τους. Η εκδήλωση είχε µεγάλο ενδιαφέρον και επιτυχία. 3. Το 2ο Γυµνάσιο Λαγκαδά, στις Μαΐου 1994 οργάνωσε σειρά εκδηλώσεων για το σχολείο και το κοινό, όπου παρουσιάστηκε η δουλειά της Περιβαλλοντικής Οµάδας του σχολείου: α. Παρουσίαση προγράµµατος Π.Ε. µε θέµα: "Λουτρόπολη Λαγκαδά" β. Θεατρική παράσταση µε µουσική επιθεώρηση: " ιψάµε... πονάµε... καιγό- µαστε..." γ. Προβολή βίντεο, έκθεση φωτογραφιών 4. Την Τετάρτη 1 Ιουνίου 1994 στις π.µ. στην παλιά παραλία της Θεσσαλονίκης (µε αφετηρία τον Λευκό Πύργο) συγκεντρώθηκαν 500 περίπου µαθητές του ηµοτικού (ντυµένοι σαν δέντρα, µε συνθήµατα - πανό και µε δεκάδες κατασκευές που ετοίµασαν οι µαθητές µε τους δασκάλους) µαζί µε τους δασκάλους τους και µε γενικό σύνθηµα: "τα δέντρα είναι σαν τα παιδιά: θέλουν την προστασία µας". Στόχος αυτής της εκδήλωσης των µα- θητών ήταν να ευαισθητοποιήσουν τους µεγάλους, ώστε να φροντίσουν περισσότερο τον κόσµο και το περιβάλλον στο οποίο µεγαλώνουν τα παιδιά, υπογραµµίζοντας ότι η αδιαφορία για το φυσικό περιβάλλον είναι αδιαφορία για τα ίδια τα παιδιά. Στην εκδήλωση συµ- µετείχαν µαθητές που δραστηριοποιήθηκαν σε προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, από τα δηµοτικά σχολεία: Χορτιάτη, Πανοράµατος, Πυλαίας, Θέρµης, Μαλακοπής, Εξοχής, Σίνδου, Αµπελοκήπων και της Αδαµαντίου Σχολής. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Σύνδεσµο Προστασίας Περιβάλλοντος Ανατολικής Θεσσαλονίκης και το Κέντρο Εκτίµησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Θεσσαλονίκης (ΚΕΠΕΘ) και αποτελεί µέρος ευρύτερων προγραµ- µάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που οι δύο φορείς έχουν οργανώσει τα τρία τελευταία χρόνια. Κάνοντας ένα πρόχειρο απολογισµό της εφαρµογής της Π.Ε. στα σχολεία - από τις καταθέσεις των προσωπικών εµπείρων των εκπ/κών, την καταγραφή από τους υπεύθυνους Π.Ε. του έργου που γίνεται κατά νοµούς, αλλά και από την ίδια την ίδρυση της Ένωσης µας - καταλήγουµε στο συµπέρασµα ότι ο θεσµός της Π.Ε. έχει εδραιωθεί και επεκτείνεται διαρκώς µέσα στο εκπαιδευτικό µας σύστηµα. Ο αριθµός των σχολείων που πραγµατοποιούν προγράµµατα Π.Ε. συνεχώς αυξάνει, το ίδιο και ο αριθµός των εκπαιδευτικών που εµπλέκονται σ' αυτή τη διαδικασία. Όµως παρά το ότι αυτά τα µηνύµατα µοιάζουν να είναι αισιόδοξα, δεν µπορούµε παρακολουθώντας τα δεδοµένα, να µην επισηµάνουµε τα ουσιαστικά ζητήµατα που παραµένουν ανοιχτά και αφορούν αυτή την ίδια τη φύση της Π.Ε. και τη σχέση της µε τα αναλυτικά προγράµµατα. Ο κάθε ενδιαφερόµενος εκπ/κός µέσα από τη δική του µοναδική εµπειρία, αλλά και µέσα Ένας πρόχειρος Απολογισµός από τη συσσωρευµένη συλλογική πείρα των δεκαπέντε χρόνων εφαρµογής του θεσµού, θα έχει κάνει τις δικές του επισηµάνσεις και θα έχει αναζητήσει πολλές φορές απαντήσεις σε ζητήµατα που ανακύπτουν όπως: - Η Περιβαλλοντική Εκπ/ση - παρά το γεγονός ότι καλύπτεται διοικητικά - βρίσκεται στο περιθώριο της σχολικής ζωής και λειτουργεί παράλληλα µε το επίσηµο πρόγραµµα, πράγ- µα που συντελεί στο να µειώνονται πολλές φορές οι φιλόδοξοι στόχοι της. - Σε πολλές περιπτώσεις καταγράφονται στην Περιβαλλοντική Εκπ/ση, όποιες δραστηριότητες συµβαίνουν στο σχολείο (π.χ. θέατρο, εφηµερίδες, επισκέψεις σε κάποιους χώρους, δεντροφυτεύσεις κ.λ.π.). Κάτι που δείχνει ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη για το τι τελικά είναι η Π.Ε. Ποιά είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της που την κάνουν να ξεχωρίζει από άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες. - Η αντίληψη της εδραίωσης του θεσµού της Π.Ε. είναι απατηλή, αν αναλογιστεί κανείς το ποσοστό των µαθητών που συµµετέχει µία τουλάχιστον φορά στη διάρκεια της σχολικής του ζωής σε δραστηριότητες Π.Ε. - Η πλειοψηφία των σχολείων Β/θµιας Εκπαίδευσης που ασχολούνται µε προγράµµατα Π.Ε. είναι Γυµνάσια, ακολουθούν τα Τεχνικά Λύκεια και είναι σπάνιο γεγονός για τα Γενικά Λύκεια. Στοιχεία που δίνουν αφορµές για συζήτηση πάνω στο χαρακτήρα του κάθε τύπου ή βαθµίδας της Εκπ/σης. Επειδή η Π.Ε. δεν είναι µια "οδηγία" που έρχεται από τα "πάνω", αλλά µια διαδικασία που την υπερασπίζονται οι πιο ευαίσθητοι και δραστήριοι εκπ/κοί, οι απαντήσεις στα ζητήµατα που ανακύπτουν και οι θεωρητικές αναζητήσεις πιστεύουµε ότι θα προέλθουν πάλι από τους ίδιους. Ας ξεκινήσουµε λοιπόν τον διάλογο! έσποινα Σουβατζή 15

16 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Μια πρωτοβουλία της DG XI της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για το Περιβάλλον, την Πυρηνική Ασφάλεια και την Πολιτική Άµυνα, Τουλούζη,11-17/9/1994 Από τις 11 έως 17/9/94 πραγµατοποιήθηκε στην Τουλούζη της Γαλλίας το ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, µε την πρωτοβουλία της DG XI της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης. Στη συνάντηση αυτή συµµετείχαν 60 συντονιστές προγραµµάτων από τις 12 χώρες - µέλη της Ένωσης, πάνω από 20 εθνικοί εµπειρογνώµονες και µερικοί ειδικοί προσκεκληµένοι (αντιπρόσωποι του ΜSΡ και του ΟΕCD) οι οποίοι για τις 4 πρώτες µέρες εργάστηκαν σε οµάδες εργασίας πάνω στα παρακάτω θέµατα: οι τελικοί στόχοι της Π. Ε. οι διδακτικές πηγές η αξιολόγηση δοµές και δεδοµένα τεκµηρίωση η εκπαίδευση των εκπαιδευτών. Τα κυριότερα σηµεία των συστάσεων ήταν τα ακόλουθα: Για την ουσιαστική προώθηση της Π.Ε. απαιτούνται θεµελιώδεις αλλαγές στα εκπαιδευτικά συστήµατα και τις δοµές, ξεκινώντας από τη διαµόρφωση ευέλικτων αναµορφωµένων προγραµµάτων, την ενσωµάτωση της Περιβαλλοντικής διάστασης στα διάφορα µαθήµατα / επιστήµες, την διεπιστηµονική προσέγγιση, την προώθηση - υποστήριξη των καινοτοµιών. Για την επιτυχία παρόµοιων αλλαγών είναι απαραίτητη η αλλαγή της στάσης όλων των παραγόντων της εκπαίδευσης. Γι' αυτό συνιστάται να δοθεί προτεραιότητα στην εισαγωγή της Π.Ε. στην εκπαίδευση και επιµόρφωση των εκπαιδευτικών, ώστε να αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις και ικανότητες που θα τους επιτρέψουν να εφαρµόσουν τις νέες στρατηγικές και µεθόδους που θέτει η Π.Ε. σαν εκπαίδευση που προσανατολίζεται στην κατεύθυνση της βιώσιµης ανάπτυξης και της δηµοκρατικής εκπαίδευσης. "Αµεσα συνδεδεµένο µε την επιµόρφωση των εκπαιδευτικών θεωρήθηκε και το θέµα του εκπαιδευτικού υλικού για την Π.Ε. Ιδιαίτερα τονίστηκε η ανάγκη να αποκτήσουν οι εκπαιδευτικοί τα απαραίτητα εφόδια και τις ικανότητες που θα τους επιτρέψουν να αναπτύξουν κριτική στάση και δυνατότητα επιλογής απέναντι στα διάφορα περιεχόµενα υλικά αλλά και την ικανότητα συµµετοχής στην παραγωγή τους, σε συνεργασία µε άλλους φορείς σε τοπικό, εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Θεµελιώδης είναι ο ρόλος της Αξιολόγησης για την Π.Ε. αφού διευκολύνει την ανατροφοδότηση στην πράξη, Θα πρέπει να αναφέρεται σε ένα σύνολο στόχων σε γνωστικό, µεθοδολογικό και ηθικό πεδίο, ανάλογα µε την εκπαιδευτική βαθµίδα και το πεδίο αναφοράς (εκπαιδευτική οµάδα, ίδρυµα,τοπική κοινωνία). Συνιστάται επίσης, η προώθηση συνεργασιών ανάµεσα στους διάφορους φορείς - δασκάλους, διευθυντές, ιδρύµατα, τοπικές κοινωνίες, ΝGOs, Υπουργεία, επιχειρήσεις - καθώς και η δηµιουργία και ενίσχυση των υπαρχόντων ευρωπαϊκών δικτύων για την προώθηση των συνεργασιών, την ανταλλαγή απόψεων και επιτυχηµένων εµπειριών, την ενδυνάµωση των εµπλεκοµένων εκπαιδευτικών, την έρευνα. ΑΝΤΙΟΠΗ ΦΡΑΝΤΖΗ Υπεύθυνη Π.Ε. Πρωτ/θµιας Εκπ/σης Ν. Αθηνών ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΦΟΡΕΩΝ Πολύ θετική η πρωτοβουλία της ιεύθυνσης Σπουδών του Υπουργείου Παιδείας να οργανώσει τον Οκτώβριο συνάντηση των φορέων που έχουν σχέση µε το Περιβάλλον και την Εκπαίδευση, σε µια προσπάθεια καταγραφής του έργου που γίνεται γύρω από την υπόθεση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Στη συνάντηση σαν εκπρόσωπος της Π.Ε.Εκ.Π.Ε. παραβρέθηκε ο αντιπρόεδρος Β. Ψαλλιδάς. Οι φορείς που παραβρίσκονταν ήταν: Υπουργείο Παιδείας, Υπουργείο Πολιτισµού, ΥΠΕΧΩ Ε, Υπουργείο Εθνικής Οικονοµίας, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, ΟΛΜΕ, ΟΕ, ΕΕΦ, εκπρόσωποι από τα Πανεπιστήµια (αντίστοιχων τοµέων), Υπουργείο Εµπορικής Ναυτιλίας, Κέντρο Περιβαλλοντικής Αγωγής, Γεν. Γραµ- µατεία Λαϊκής Επιµόρφωσης, Γεν. Γραµµατεία Ν. Γενιάς, Γ.Γ. ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος, Ελληνικό Κέντρο θαλασσίων Ερευνών, Πανελλήνια Ένωση Εκπ/κών για την Π.Ε. κ.ά. 3ήµερο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΟΛΜΕ και η ιεύθυνση Σπουδών ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ, στα πλαίσια των δραστηριοτήτων για την «Β' Ευρωπαϊκή Εβδοµάδα Πρόληψης κατά των Ναρκωτικών Οκτωβρίου 1994», οργάνωσαν τριήµερο Σεµινάριο (19-21 Οκτωβρίου) στη θεσσαλονίκη, µε θέµα: «Προγράµµατα Αγωγής Υγείας στα σχολεία: Συµπεράσµατα και προοπτικές». Το Σεµινάριο παρακολούθησαν εκπρόσωποι από όλες τις ΕΛΜΕ της χώρας και άλλοι εκπαιδευτικοί. ΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕ ΡΙΟ: «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Το συνέδριο αυτό πραγµατοποιήθηκε από τις 29 Σεπτεµβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου 1994 στο ξενοδοχείο ΗΛΙΟΣ - ΞΕΝΙΑ του ΕΟΤ, στην Περαία. Οργανωτής του συνεδρίου ήταν το ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ, µια µη κερδοσκοπική και µη κρατική εταιρία, η οποία έχει αναλάβει αρκετά µέχρι τώρα ευρωπαϊκά προγράµµατα επιδοτηµένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως και το παραπάνω συνέδριο. Το συνέδριο αποτελούσε την τελική φάση του περιβαλλοντικού προγράµµατος ΜΙΑ ΙΑΠΟ- ΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, που το Ε.Κ. ΓΑΙΑ είχε αναλάβει εδώ και ένα χρόνο σε συνεργασία µε το ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΘΝΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ της Αγγλίας και ύστερα από επιδότηση (50%) από την 11η /νση (Περιβάλλοντος) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συνολικά 40 περίπου εκπαιδευτικοί παρακολούθησαν τις εργασίες του συνεδρίου, ανάµεσα στους οποίους Πανεπιστηµιακοί, Υπεύθυνοι Π.Ε. από τους γύρω νοµούς (Ηµαθίας, Κιλκίς και Πολυγύρου) και από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες (Βέλγιο, Ολλανδία, ανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Βόρεια Ιρλανδία, Σκωτία, Αγγλία και Ουγγαρία). Το κεντρικό θέµα του συνεδρίου συνδεόταν µε το σχετικό περιβαλλοντικό πρόγραµµα και ήταν η σχέση ανάµεσα στον πολιτισµό και το περιβάλλον και η σπουδαιότητα της διδακτικής προσέγγισης των περιβαλλοντικών θεµάτων από µια πολιτιστική σκοπιά. Τη σχετική εισήγηση έκανε ο ιευθυντής του Ε.Κ. ΓΑΙΑ ρ. Χρ. Χρηστίδης. Άλλες εισηγήσεις ήταν οι εξής: 16

17 Ελληνική Μυθολογία, Επιστήµη και η θεωρία της ΓΑΙΑΣ, από τον ρα Harry Priem, καθηγητή της Γεωλογίας του Πανεπιστηµίου της Ουτρέχτης και ιευθυντή του Γεωλογικού Μουσείου Artiw του Άµστερνταµ. Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Jordanhill Campuw - Πανεπιστήµιο Strathclyde της Γλασκώβης - από τον κ. Jim Dunlop ιευθυντή του Τµήµατος ιεθνών Σπουδών του Πανεπιστηµίου αυτού. Τα αρχαία θέµατα της Λάρισας, παρουσίαση ενός σχολικού περιβαλλοντικού προγράµµατος για τη µετεκπαίδευση διδασκόντων από τον κ. Νίκο Γκανάκο, ειδικό επιστήµονα του Πανεπιστηµίου Βόλου. Πολιτισµός και Περιβάλλον - Μια αγγλική οπτική γωνία, από την κ. Meg Fenn, υπεύθυ- νη Ευρωπαϊκών Εκπαιδευτικών Προγραµ- µάτων της Κοµητείας του Κεντ, Αγγλίας. Το Πρόγραµµα ΣΩΚΡΑΤΗΣ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τον κ. Αντώνη Ζαφάρα διδάσκοντα του µαθήµατος «Η Ευρωπαϊκή ιάσταση στην Εκπαίδευση» στα ΠΕΚ Θεσσαλονίκης και Κοζάνης. Το απόγευµα της Παρασκευής (30 Σεπτεµβρίου) έγινε παρουσίαση του έργου όλων των ευρωπαϊκών οργανώσεων από τους παρευρισκόµενους αντιπροσώπους τους και το απόγευµα του Σαββάτου (1η Οκτωβρίου), συζήτηση πάνω στο θέµα «Προτάσεις για την προαγωγή της συνεργασίας σε διευρωπαϊκά προγράµ- µατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης». Τα πρακτικά του συνεδρίου θα είναι έτοιµα στα µέσα Νοεµβρίου 1994, σε δύο γλώσσες (ελλη- νική και αγγλική) και οι ενδιαφερόµενοι θα µπορούν να τα ζητήσουν στα γραφεία της Εταιρίας (Εγνατία 101, 8ος όροφος, Τ.Κ , θεσσαλονίκη, τηλ. (031) ή ). ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ» Στις 11 Νοεµβρίου οι εκδόσεις ΣΑΒΒΑΛΑ, στην αίθουσα των εκδηλώσεων τους, οργάνωσαν παρουσίαση του νέου βιβλίου των ΑΡΤΕΜΗ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗ και ΘΟ ΩΡΟΥ ΚΟΥΣΟΥΡΗ «Περιβάλλον - Οικολογία - Εκπαίδευση». Το βιβλίο παρουσίασε ο καθηγητής Νίκος Μάργαρης και ο συνάδελφος Ανδρέας Κασσέτας σε πλήθος κόσµου, ανάµεσα στο οποίο υπήρχαν πολλά µέλη της Ένωσης µας. Ειδήσεις - Ενηµέρωση ΗΜΕΡΙ ΕΣ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Τίτλος ηµερίδας: "Περιβαλλοντική εκπαίδευση. Μια βιωµατική προσέγγιση" Η Π.Ε.Εκ.Π.Ε. παράρτηµα Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία µε το Βρεταννικό Συµβούλιο και τις κατά τόπους διευθύνσεις εκπαίδευσης οργανώνουν ηµερίδες / εργαστήρια µε θέµα «Περιβαλλοντική εκπαίδευση: Μια βιωµατική προσέγγιση» στους νοµούς Έβρου, Σερρών και Πιερίας στις 31 Ιανουαρίου, 2 και 3 Φεβρουαρίου αντίστοιχα. Οι ηµερίδες αυτές επαναλαµβάνονται φέτος µετά την επιτυχία που είχαν σηµειώσει οι αντίστοιχες που είχαν οργανωθεί για πρώτη φορά το Σεπτέµβρη του 1993 στους νοµούς Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής και Μαγνησίας. Φιλοσοφία - Στόχοι: Στόχος της ηµερίδας είναι η επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη φιλοσοφία και τις τεχνικές της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Η φιλοσοφία της ηµερίδας βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι βιωµατικές, ενεργές προσεγγίσεις οι οποίες εµπλέκουν τους επιµορφούµενους στη διαδικασία της εκπαίδευσης τους είναι οι περισσότερο κατάλληλες για την επίτευξη των στόχων της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ένας ιδιαίτερα ενδιαφέρον τρόπος προσέγγισης των περιβαλλοντικών θεµάτων είναι µέσω των διαφόρων µορφών τέχνης. Στα εργαστήρια που θα γίνουν κατά τη διάρκεια της ηµερίδας οι επιµορφωτές θα συνεργαστούν µε τους συµµετέχοντες πάνω σε ιδέες και τεχνικές οι οποίες δείχνουν µε ποιο τρόπο µπορεί να συνδεθεί η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση µε τις εικαστικές τέχνες, τη δραµατοποίηση, την εκπαίδευση στο ύπαιθρο και τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης. Συµµετέχοντες: Στις ηµερίδες θα συµµετέχουν εκπαιδευτικοί των νοµών Πιερίας, Σερρών και Έβρου. Ο αριθµός των συµµετεχόντων κάθε φορά δεν θα ξεπερνά τους 50 λόγω της εργαστηριακής φύσης των ηµερίδων. Επιµορφωτές: -Geoff Cooper, διευθυντής του Low Bank Ground Outdoor Education Centre, Wigan education authority. - Phil Sixsmith, εκπαιδευτής και σχολικός σύµβουλος στην δραµατοποίηση, Wigan education authority. - Anne - Marie QQuinn, καλλιτέχνης συνεργαζό- µενη µε εκπαιδευτικούς, Wigan education authority. Οι παραπάνω θα συνεργαστούν µε Έλληνες επιµορφωτές. Οργανωτές: - Βρεταννικό Συµβούλιο - Π.Ε.Εκ.Π.Ε., παράρτηµα Θεσσαλονίκης - Οι κατά τόπους υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε συνεργασία µε τις τοπικές διευθύνσεις εκπαίδευσης. - Τοπικοί φορείς. Πληροφορίες: - Βρεταννικό Συµβούλιο: Κώστας Καλδής, τηλ , Αθήνα. -Π.Ε.Εκ.Π.Ε.: Ελισάβετ Τσαλίκη, τηλ , Θεσσαλονίκη. - Οι κατά τόπους υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: Γιώργος Περδίκης, τηλ , Κατερίνη Κωστούλα Τσαΐρα, τηλ , Σέρρες ηµήτρης Καλαϊτζίδης, τηλ , Αλεξανδρούπολη. Πρόγραµµα: Αλεξανδρούπολη: 31 Ιανουαρίου 1995 Σέρρες: 2 Φεβρουαρίου 1995 Κατερίνη: 3 Φεβρουαρίου 1995 Το ακριβές πρόγραµµα του περιεχοµένου των ηµερίδων θα ανακοινωθεί αργότερα. Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα παραπάνω τηλέφωνα. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΗΣ «ΟΥΝΕΣΚΟ» Το Υπουργείο Παιδείας στην προσπάθεια του να ενεργοποιήσει τα Συνεργαζόµενα Σχολεία της UNESCO, αποφάσισε µε την υποστήριξη της UNESCO να θέσει υπό την αιγίδα του ένα Πανελλήνιο συνέδριο διάρκειας δύο ηµερών, το οποίο θα πραγµατοποιηθεί στην Αθήνα το Μάιο του 1995 µε θέµα: «Η θάλασσα και οι Έλληνες». Στο συνέδριο θα λάβουν µέρος οκτώ σχολεία ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης από διάφορες περιοχές της Ελλάδας και ένα σχολείο από την Κύπρο. Προκειµένου να δοθεί η δυνατότητα στα περισσότερα σχολεία να δραστηριοποιηθούν, προτείνουµε να πραγµατοποιηθούν σε πρώτη Φάση τέσσερα περιφερειακά συνέδρια στις εξής νοµαρχίες: Αθήνας, Θεσσαλονίκης. Ηρακλείου Κρήτης και Φθιώτιδος. Η /νση Β/θµιας Εκπ/σης της κάθε Νοµαρχίας θα αναλάβει την ευθύνη της διοργάνωσης του περιφερειακού συνεδρίου, συγκροτώντας οργανωτική επιτροπή, καθώς επίσης ειδική επιτροπή για την τελική αξιολόγηση των εργασιών. Μέχρι το τέλος του Μαρτίου 1995 θα πρέπει να έχουν πραγµατοποιηθεί όλα τα περιφερειακά συνέδρια και να περιέλθουν στο Υπουργείο οι οκτώ καλύτερες εργασίες (2 από κάθε Νοµαρχία), προκειµένου να παρουσιαστούν στο τελικό συνέδριο. Σε περίπτωση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, 17

18 παρακαλούµε να απευθυνθείτε στην πλησιέστερη από τις ανωτέρω τέσσερις Νοµαρχίες και να δηλώσετε συµµετοχή µέχρι τέλη Νοεµβρίου 1994, δηλώνοντας τον τίτλο της εργασίας που θα αναλάβετε. ιευκρινίζουµε ότι κάθε σχολείο έχει την ευχέρεια να εξετάσει διάφορες πτυχές του ανωτέρω γενικού θέµατος". Ενδεικτικά, σας αναφέρουµε µερικά επιµέρους θέµατα: - Η προσφορά της θάλασσας στον Ελληνικό Πολιτισµό. - Η Μεσόγειος, πηγή του Ευρωπαϊκού Πολιτισµού - θάλασσα και οικονοµική ανάπτυξη - θάλασσα και Τέχνη - θάλασσα και Τουρισµός - Η θάλασσα στην Ελληνική παράδοση - Η µόλυνση της θάλασσας κλπ. Επίσης, σας πληροφορούµε ότι για τα περιφερειακά συνέδρια δεν υπάρχει περιορισµός ως προς τον αριθµό των µαθητών που θα συµµετάσχουν, ενώ τα έξοδα που θα προκύψουν θα καλυφθούν από τις /νσεις ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης, µε τη συνδροµή των οικείων ήµων, των Νοµαρχιών, των σχολείων που θα λάβουν µέρος στο συνέδριο, καθώς επίσης διαφόρων άλλων δηµοσίων ή ιδιωτικών φορέων. ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΙΚΤΥΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕ Ε ΡΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ένα ιεθνές ίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης µε έδρα την Ελλάδα ιδρύθηκε ύστερα από πρωτοβουλία οµάδας ερευνητών και εµψυχωτών Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, σε συνεργασία µε το «Ίδρυµα για την Πρόοδο του Ανθρώπου», ελβετικό ίδρυµα που έχει αναλάβει και προωθήσει πλήθος πρωτοβουλιών σε τοµείς όπως παραδοσιακή γεωργία και εκσυγχρονισµός, πολιτισµός, ειρήνη, περιβάλλον. Οι εργασίες του ικτύου ξεκίνησαν τον περασµένο Μάιο. Η ανακοίνωση για τη δηµιουργία του και το ερωτηµατολόγιο που την συνοδεύει, στάλθηκαν σε οργανισµούς και άτοµα, γνωστά για τη δράση τους στον τοµέα της περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, σε διάφορες χώρες του κόσµου. Μέχρι τις 15 Οκτωβρίου 1994, 135 οργανισµοί και άτοµα είχαν δηλώσει συµµετοχή. Τα µέλη του ικτύου προέρχονται από πέντε ηπείρους και από 40 διαφορετικές χώρες όπως: Ελλάδα, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ελβετία, Καναδά, ΗΠΑ, Βραζιλία, Βενεζουέλα, Αλγερία, Αίγυπτο, Ιβοριανή Ακτή, Μπουρκίνα Φάσο, Μαδαγασκάρη, Ινδία, Κίνα, Σινγκαπούρη... Το πρώτο φυλλάδιο του ικτύου κυκλοφόρησε τον Σεπτέµβριο 1994 σε τρεις γλώσσες: αγγλικά, γαλλικά, ελληνικά. Περιέχει αρχικά σύνθεση των παρατηρήσεων και προτάσεων των µελών όσον αφορά τους στόχους και τους τρόπους δράσης του ικτύου. Ακολουθούν θεωρητικά κείµενα πάνω στον ορισµό και τους στόχους της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι ακόλουθες εµπειρίες Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: 1) «Εκπαίδευση πάνω στο περιβάλλον και βιώσιµη ανάπτυξη», έρευνα του ιεθνούς Γραφείου Εργασίας στην Κένυα και τη Βραζιλία, πάνω στην εκπαίδευση ενηλίκων πάνω στο περιβάλλον µε στόχο τη βιώσιµη ανάπτυξη. 2) «Η φύση ορµόνη της φαντασίας σε µια τάξη περιβάλλοντος», ευαισθητοποίηση των µαθητών ενός δηµοτικού σχολείου της Γαλλίας πάνω στο περιβάλλον µέσα από την απόκτηση γνώσεων και την καλλιέργεια συναισθηµάτων. 3) «Η Οικονοµική του Περιβάλλοντος και η διδασκαλία της στα ελληνικά πανεπιστήµια», παρουσίαση των βασικών σχολών σκέψης της Οικονοµικής του Περιβάλλοντος και της επίδρασης τους στη διδασκαλία αυτού του αντικειµένου. 4) «Η διαχείριση των φυσικών πόρων ως θέµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης», πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για µαθητές γυµνασίου στη Σενεγάλη. 5) «Στοιχεία θεωρίας του παιδαγωγικού σχεδιασµού στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση», συνοπτική παρουσίαση έρευνας που έγινε στον Καναδά, πάνω στη σύγκριση διαφορετικών παιδαγωγικών µοντέλων που χρησιµοποιούνται στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Για περισσότερες πληροφορίες µπορεί κανείς να απευθυνθεί στην ακόλουθη διεύθυνση: ιεθνές ίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Συντονίστρια: Γιολάντα Ζιάκα Γ' Σεπτεµβρίου 11, Αθήνα Τηλ.: , Φαξ: ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΗΣ Π.Ε.Εκ.Π.Ε. 1) Το.Σ. του Παραρτήµατος Αττικής της Π.Ε.Εκ.Π.Ε. αποφάσισε τη δηµιουργία αρχείου και βιβλιοθήκης υλικού για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Το αρχείο αυτό καλείται να καλύψει το κενό που υπάρχει στη χώρα µας. Γι' αυτό οποιαδήποτε εκδοτική δραστηριότητα σχολείου, συναδέλφου, µαθητικής κοινότητας, οικολογικού οµίλου κλπ. θα συγκεντρωθεί µε ευθύνη του συναδέλφου Β. Ψαλλιδά και των συν. Ασπασίας Πρωτόγερου και Ευαγγελίας Νικάκη. Το υλικό µπορεί να είναι και παλαιότερο. Καλό θα είναι να αναγράφεται η ηµεροµηνία και ο τόπος έκδοσης µαζί µε το όνοµα του εκδότη. Το υλικό, σε τρία αν είναι δυνατόν αντίτυπα, θα αποστέλλεται στη διεύθυνση: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΗΣ (Π.Ε.Εκ.Π.Ε.) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Τ.0. 22, ΕΞΑΜΕΝΗ ΑΝΑΒΥΣΣΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΡΧΕΙΟΥ) 2) Για την καλύτερη µελλοντική αξιοποίηση όσοι συνάδελφοι έχουν γράψει µόνοι τους το υλικό µε τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή, καλό θα ήταν να στείλουν τα αρχεία αυτά, γράφοντας σε ποια µορφή είναι φυλαγµένα (οι δισκέτες να είναι καλά συσκευασµένες). 3) Στα πλαίσια καλύτερης λειτουργίας αυτής της βιβλιοθήκης έχουµε έρθει σε προκαταρκτικές επαφές µε τον εκπρόσωπο της «ΕΥΩΝΥΜΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ» τον κ. Σάκη Κουρουζίδη για τη δυνατότητα παραχώρησης του υλικού του αρχείου µας για χρήση στην «ΕΥΩΝΥΜΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ» έτσι ώστε τα µέλη µας, και όχι µόνον αυτά, να έχουν πρόσβαση σε αυτό το υλικό. Σύντοµα θα προχωρήσουµε στην υπογραφή ενός πρωτοκόλου συνεργασίας µε την παραπάνω βιβλιοθήκη. Η Εταιρεία Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Ενηµέρωσης του Νοµού Κορινθίας, οργάνωσε στις 15 Μαΐου 1994 στην Κόρινθο, εκδήλωση για το ποδήλατο σε συνεργασία µε τους ήµους του νοµού, Η Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών οργάνωσε στις στο χώρο του Μύλου στη Θεσσαλονίκη εκδήλωση µε αφορµή τη συµπλήρωση 20 χρόνων από την ίδρυση του Εθνικού ρυµού των Πρεσπών, στην οποία παρουσιάστηκε π ιστορία του Εθνικού ρυ- µού, το έργο της Εταιρίας και των µελλοντικών προοπτικών για την περιοχή. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν αντιπρόσωποι όλων των οργανώσεων που είναι µέλη της εταιρίας. Στο περιοδικό «Environmental Εducation» VOL 47 της Νational Αssociation fογ Εnvironmental Education (ΝΑΕΕ) της Μεγάλης Βρετανίας, στο τεύχος του Φθινοπώρου 1994, σελ. 20, γίνεται εκτενής αναφορά στην Π.Ε.Εκ.Π.Ε. (Ηelenic Αssociation οf Εnvironmental Εducation Εducators - ΗΑΕΕΕ). Περιγράφονται οι στόχοι ίδρυσης της Ένωσης µας, η λειτουργία της, καθώς και η σχέση µεταξύ των µελών των αντιστοίχων ενώσεων των δύο χωρών. 18

19 Προς την Συντακτική Επιτροπή του περιοδικού για την «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» Αγαπητοί φίλοι, Σε συνέχεια της από επιστολής µου (µετά από σηµερινή τηλεφωνική επικοινωνία µου µε την κ. Βενετία Γαζίλα), σας ενηµερώνω για τις ακόλουθες εκδηλώσεις µε χαρακτήρα αφορώντα την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, στις οποίες συµµετείχα ή έχουν υποπέσει στην αντίληψη µου, προκειµένου να εκτιµήσετε τη δυνατότητα αξιοποίησης τους µέσω των στηλών του περιοδικού µας. α. Το πρώτο πακέτο εφαρµογών σε περιβάλλον διαλογικών πολυµέσων, για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, από Έλληνες. Παρουσιάστηκε στο Ε' κοινό συνέδριο Φυσικής των Ενώσεων Κυπρίων Φυσικών (Λευκωσία 18-20/3/1994), το εκπαιδευτικό πρόγραµµα «ΟΙΚΟ» έκδοση Ι.0. ( εκέµβριος 1993). Πρόκειται για µια εργασία την οποία εκτέλεσαν οι φοιτητές του Φυσικού Τµήµατος του Πανεπιστηµίου Αθηνών κ.κ. Σ. Γρηγοριάδης, Γ. Κροντήρης και Γ. Χατζηπαναγιώτης υπό την επίβλεψη της επίκουρης καθηγήτριας του ίδιου τµήµατος κ. Μ. Γρηγοριάδου. Αφορά τη λειτουργία µιας πόλης (µε προσπάθεια απόδοσης οικολογικών χαρακτηριστικών στις διάφορες παραµέτρους! και µπορεί να χρησιµοποιηθεί στα πλαίσια της εφαρµογής Προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Π.Π.Ε.), σε τάξεις του Γυµνασίου και του Λυκείου. ιατίθεται από την εταιρεία λογισµικού ΙΝΤERLEARN.. β. Το µέλος της Π.Ε.Εκ.Π.Ε. Αντώνιος Κεκές, συµµετείχε σε διεθνή συνδιάσκεψη για την χρησιµοποίηση των διαλογικών πολυµέσων στην Εκπαίδευση (SIERRΕ, Ελβετία 23-26/3/1994). Από τις παρουσιάσεις οι οποίες έγιναν προκύπτει ότι διατίθενται στους εκπαιδευτικούς ισχυρά µέσα για την αρτιότερη εκτέλεση των Π.Π. αξιοποιώντας την αίγλη την οποία έχει η πληροφορική στα µάτια των µαθητών και των γονέων τους. Υπάρχουν ήδη στη διεθνή αγορά πολύ ενδιαφέροντα πακέτα εφαρµογών (κυρίως αµερικανικά και γαλλικά), αλλά ο παράγοντας υψηλό κόστος για την απόκτηση του υλικού (ΗΑRDWARE), λειτουργεί ακόµη ανασταλτικά ως προς την ανάγκη ταχύτατης αξιοποίησης των µέσων αυτών και από τους Έλληνες εκπαιδευτικούς, γ. Έλαβε χώρα στην Σπάρτη (22-24/5/1994), το Πρώτο ιεθνές Συνέδριο του Ινστιτούτου Σπάρτης. Το Ινστιτούτο αυτό σε συνεργασία µε το διάσηµο αµερικανικό πανεπιστήµιο του GARNEGIE ΜELLON (µε το οποίο διασυνδέεται µέσω δορυφόρου), διοργάνωσε το συνέδριο µε τίτλο «Κατάρτιση Προγράµµατος Συνεργασίας για τον Σχεδιασµό του Ανθρώπινου Περιβάλλοντος». Στη συνεδρία για Εκπαίδευση παρουσιάστηκε η πρόταση του µέλους Π.Ε.Εκ.Π.Ε. Αντωνίου Κεκέ, για την ίδρυση στην Σπάρτη (µε χωροθέτηση στη Μαθητική Εστία Σπάρτης), του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.). Η πρόταση υιοθετήθηκε και ήδη εκκρεµεί στη ηµοτική Επιτροπή Παιδείας του ήµου Σπαρτιατών. Ταυτόχρονα, το ίδιο πρόσωπο (µε την ιδιότητα του προέδρου της ιοικούσας Επιτροπής του Παραρτήµατος Λακωνίας, της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών) σε συνεργασία µε τον τοµέα Πυρηνικής Τεχνολογίας του Τµήµατος της Σχολής Φυσικών Επιστηµών, του Πανεπιστηµίου Αθηνών (καθηγητής κ. Θ. Γεράνιος), προέβη στην εγκατάσταση ενός ανιχνευτή εδαφικής ακτινοβολίας του ραδιενεργού στοιχείου ραδονίου. Η διάρκεια της µέτρησης θα είναι ετήσια και προγραµµατίζεται η αξιοποίηση του εγκατεστηµένου ανιχνευτή για την εφαρµογή Π.Π.Ε. µε αντικείµενο την πυρηνική ενέργεια και τις ήπιες µορφές ενέργειας. Είµαι στη διάθεση σας για κάθε συµπληρωµατική πληροφορία ή τυχόν επεξηγήσεις, σχετικά µε τις ειδήσεις αυτές. εχθείτε παρακαλώ τη διαβεβαίωση της εκτίµησης µου. Αντώνιος Ιωακείµ Κεκές ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ; Ένα ερώτηµα για κάθε αρµόδιο και υπεύθυνο Στις έληξε η θητεία των υπεύθυνων της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Π.Ε.) σε κάθε νοµό, που είχαν αποσπασθεί από τις οργανικές θέσεις τους µε απόφαση του τότε υφυπουργού Παιδείας την Στο νοµό της Κέρκυρας η Π. Ε. δε λειτούργησε γιατί στη µεν Πρωτοβάθ- µια Εκπαίδευση δεν υπήρχε υπεύθυνος, στη δε ευτεροβάθµια Εκπαίδευση αποσπάσθηκε µια φιλόλογος, µε κριτήρια που µόνο ο υφυπουργός γνωρίζει, για να εκτελεί χρέη γραµµατέα του ΠΥΣ Ε και να παίρνει τα µόρια της οργανικής της θέσης στο Γυµνάσιο Αργυράδων. Και τα κριτήρια τα ξέρει µόνο ο υφυπουργός γιατί τότε είχε κάνει αίτηση για Π.Ε. και ο συν. Γερακάρης Άγγελος, καθηγητής καλλιτεχνικών, γνωστός ζωγράφος και µε σπουδές στο περιβάλλον σε σχολές της Γαλλίας. Για τρία χρόνια στο νοµό της Κέρκυρας η Π.Ε. δεν προχώρησε και δεν έγινε τίποτε σε κεντρικό επίπεδο διεύθυνσης και συντονισµού, εκτός από κάποιες προσπάθειες δασκάλων και καθηγητών, που είχαν διάθεση, όρεξη και µεράκι, για κάτι διαφορετικό και δηµιουργικό στο χώρο του σχολείου τους. Η εγκύκλιος, που στάλθηκε από το ΥΠΕΠΘ, καθόριζε κάποιες ηµεροµηνίες για την υποβολή αιτήσεων και την επιλογή των υπεύθυνων Π.Ε. από το ΠΥΣ Ε το αργότερο µέχρι τέλους Αυγούστου. Γιατί στην Κέρκυρα καθυστερεί η επιλογή του υπεύθυνου της Π. Ε.; Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει την ίδια τακτική της προηγούµενης κυβέρνησης στο ευαίσθητο τοµέα της Π. Ε. ή θα προσπαθήσει να επιλέξει κάποιον, µέσω του ΠΥΣ Ε, που θα προωθήσει την Π.Ε. στα σχολεία και θα ευαισθητοποιήσει καθηγητές, µαθητές, γονείς και κάθε αρµόδιο (δήµαρχο, πρόεδρο κοινότητας κ.ά.) σε θέµατα προστασίας περιβάλλοντος: Ήδη χάθηκαν 3 χρόνια από την αδιαφορία της προηγούµενης κυβέρνησης και την ανευθυνότητα των τοπικών παραγόντων, που σίγουρα βοήθησαν στην συγκεκριµένη επιλογή της υπεύθυνης της Π.Ε. Μήπως ο νοµός της Κέρκυρας δεν έχει περιβαλλοντικά προβλήµατα και όλα πηγαίνουν καλά στην προστασία της φύσης και του πράσινου; Μήπως η Κέρκυρα δεν έχει πρόβληµα ρύπανσης νερών, εδάφους και αέρα; Μήπως η Κέρκυρα δεν έχει οικολογικά προβλήµατα και πρόβληµα κορεσµού τσιµέντου και οικοδο- µής; Γιατί, λοιπόν, καθυστερεί η επιλογή του υπεύθυνου της ΠΈ. από το ΠΥΣ Ε, ενώ έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί µέχρι το τέλος Αυγούστου, Η επιλογή θα γίνει µε τα τυπικά προσόντα των υποψηφίων ή µε τα ουσιαστικά προσόντα; Στα παραπάνω ερωτήµατα, παρακαλούµε να δώσουν υπεύθυνες απαντήσεις ο προϊστάµενος της ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης κ. Κωστελέτος, και τα µέλη του ΠΥΣ Ε, που εκπροσωπούν τις 4 µεγάλες παρατά ξεις στο χώρο των καθηγητών (2 ΠΑΣΚ, 1 ηµοσιοϋπαλληλική Ενότητα, 1 Γληνός - ΣΥΝ, 1 ΑΚΕ). Στα ερωτήµατα αυτά µπορεί να τοποθετηθεί και να πάρει θέση κάθε αρµόδιος και υπεύθυνος, καθώς και ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας, που έχει ασχοληθεί µε το θέµα. Περιµένουµε τις απαντήσεις των υπεύθυνων και θα επανέλθουµε, γιατί παρακολουθούµε το θέµα από κοντά και το γνωρίζουµε καλά. Ανανιάδης Παναγιώτης καθηγητής Γεωλόγος Γυµνασίου Αργυράδων 1η παρ. Αγίων Ιάσονος και Σωσιπάτρου 10 Ανεµόµυλος, ΚΕΡΚΥΡΑ τηλ

20 Ευχαριστίες Προς το Υπουργείο ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ευχαριστούµε το ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ για την επιχορήγηση του ποσού των δρχ. στην Ένωσή µας για την προώθηση των στόχων της, που είναι η επέκταση του θεσµού της Περιβαλλοντικής Εκπ/σης. Το Υπουργείο ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ έχει επιδείξει µεγάλη ευαισθησία σε θέµατα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον στηρίζοντας πάντα ανάλογες δραστηριότητες. Προς την Κοινότητα ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ Ευχαριστούµε επίσης την ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ για τη χορήγηση του ποσού των δρχ. για την έκδοση του εντύπου "για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση", και τη δεδοµένη βοήθεια και συνεργασία σε όλες τις προσπάθειες µας.

ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αποτύπωση του Εκπαιδευτικού Συστήµατος σε Επίπεδο Σχολικών Μονάδων Στατιστική απεικόνιση των σχολικών µονάδων Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης κατά το σχολικό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα Γονέων µε παιδιά στην εφηβεία στο ήµο Ελευθερίου-Κορδελιού.

Οµάδα Γονέων µε παιδιά στην εφηβεία στο ήµο Ελευθερίου-Κορδελιού. ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ.. Αποδέκτες ~ 400 γονείίς = 800 παιιδιιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ µε θέµατα «Επικοινωνία στην οικογένεια» ή «Γονέας και Έφηβος»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ»

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 ΡΑΣΕΙΙΣ ΓΙΙΑ ΓΟΝΕΙΙΣ.. Αποδέκττεςς ~300 γονείίςς = 600 παιιδιιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ( ιάρκεια κάθε Οµάδας: 7-10 δίωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις).

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ «Η περιβαλλοντική διάσταση μέσα στη λαϊκή παράδοση του τόπου μας» ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΣΤ Τάξη (20) και Ε Τάξη (20) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Σάββας Παναγιώτης, Τσακνάκης Γεώργιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά προγράμματα

Εκπαιδευτικά προγράμματα Εκπαιδευτικά προγράμματα Η βελτίωση της επικοινωνίας και η προώθηση της δηµιουργικής συνεργασίας Η ενηµέρωση σχολικής ζωής Το σχολικό υλοποιήθηκαν προαιρετικά προγράµµατα: σε θέµατα της Η γνώση θεµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός Να γίνουν οι µαθητές υπεύθυνοι και συνειδητοποιηµένοι πολίτες σε θέµατα

Σκοπός Να γίνουν οι µαθητές υπεύθυνοι και συνειδητοποιηµένοι πολίτες σε θέµατα ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΘΕΜΑ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» Τάξεις: Α (τµήµατα Α1 & Α2) και. άσκαλοι Μυροφόρα Παναγιωτίδου (Α1 τάξη) Εµµανουέλα Λυκουροπούλου (Α2 τάξη) Λουκάς Κατσιούλης ( τάξη) Τα θέµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΕΕΚΠΕ ΥΠ ΒΜΘ, ΑΘΗΝΑ 15& ΑΝΑΦΟΡΑ: Μάγδα Σπανού Υπεύθυνη Π.Ε.

ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΕΕΚΠΕ ΥΠ ΒΜΘ, ΑΘΗΝΑ 15& ΑΝΑΦΟΡΑ: Μάγδα Σπανού Υπεύθυνη Π.Ε. ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΕΕΚΠΕ ΥΠ ΒΜΘ, ΑΘΗΝΑ 15&16-4-2011 ΑΝΑΦΟΡΑ: Μάγδα Σπανού Υπεύθυνη Π.Ε. Πειραιά Κατά τη διάρκεια του συμποσίου αναρτήθηκαν 23 ανακοινώσεις ( οι 2 ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 Πίνακας 1: Μέσοι όροι τµηµάτων ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΜΕΣΟΙ ΟΡΟΙ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 A01 Μεταξύ ενός οικολογικού και ενός κοινού προϊόντος, 4.99 3.46 2.22 διαλέγω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

(4 συναντήσεις για την ολοκλήρωση της Οµάδας που ξεκίνησε το προηγούµενο

(4 συναντήσεις για την ολοκλήρωση της Οµάδας που ξεκίνησε το προηγούµενο ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ΡΑΣΕΙΙΣ ΓΙΙΑ ΓΟΝΕΙΙΣ.. Αποδέκττεςς ~500 γονείίςς = 1000 παιδιιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ µε παιδιά προσχολικής, παιδικής και εφηβικής ηλικίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή σε θεματικό Δίκτυο για το Ν. Καζαντζάκη

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή σε θεματικό Δίκτυο για το Ν. Καζαντζάκη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο, 09-11-2016 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτ: 140 & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ 1 ης, 5 ης, 6

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας

2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας 2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας «Γνωρίζω τον τόπο μου». Πρόταση γνωριμίας με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον του Δήμου Κολινδρού Πιερίας. Συντονιστής: Δημήτριος Χλεμές, δάσκαλος Τάξη υλοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΓΡΟΤΟΠΟΣ ΤΗΣ ΒΡΑΥΡΩΝΑΣ

Ο ΥΓΡΟΤΟΠΟΣ ΤΗΣ ΒΡΑΥΡΩΝΑΣ Ο ΥΓΡΟΤΟΠΟΣ ΤΗΣ ΒΡΑΥΡΩΝΑΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΙΤΟΥΣ Μεταπτυχιακή Σπουδάστρια Καποδιστριακού Παν. Αθηνών Εκπαιδευτικός 4 ου ηµοτικού Σχολείου Αρτέµιδος, /νση Ανατολικής Αττικής Πόρου 17, Άρτεµις, Τ.Κ. 19016, cristina_vitus@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΥΚΑ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Υπεύθυνοι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Κολλεγίου Ανατόλια

ΓΛΥΚΑ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Υπεύθυνοι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Κολλεγίου Ανατόλια 1 ΓΛΥΚΑ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αξαρλής Στυλιανός Καθηγητής ΠΕ4 axarlis@ac.anatolia.edu.gr Μπαντής Αθηνόδωρος Καθηγητής ΠΕ4 Υπεύθυνοι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Κολλεγίου Ανατόλια ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών Νομισματικό Μουσείο Αθηνών 24o Δημοτικό Αχαρνών Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου 1 Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Συμμετέχοντες Σχολείο: 24o Δημοτικό Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Περιβαλλοντικής Ομάδας Γυμνασίου Αγριάς. Το Φράγμα του Παναγιώτικου - Τεχνητή Λίμνη

Εργασία Περιβαλλοντικής Ομάδας Γυμνασίου Αγριάς. Το Φράγμα του Παναγιώτικου - Τεχνητή Λίμνη Εργασία Περιβαλλοντικής Ομάδας Γυμνασίου Αγριάς Το Φράγμα του Παναγιώτικου - Τεχνητή Λίμνη Σκοποί Στόχοι Γνωριμία με την τεχνητή λίμνη του φράγματος «Παναγιώτικο». Να αναγνωρίσουν τη χλωρίδα και την πανίδα

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίξτε τη δράση µας»

«Υποστηρίξτε τη δράση µας» «Υποστηρίξτε τη δράση µας» 1 Λαιµός, 18 Φεβρουαρίου 2012 Αγαπητοί φίλοι, υποστηρικτές και συνεργάτες, Το Πολιτιστικό Τρίγωνο Πρεσπών είναι πάνω από 11 χρόνια σηµείο αναφοράς για νέους από την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΣΤΟΧΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1. Ομαλή μετάβαση μαθητών από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο ώστε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ»

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ» ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΟΙΝΟΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑ ΟΣ «ΤΟ ΚΡΑΣΟΧΩΡΙ» Βιογραφικό του Συλλόγου Ο Λαογραφικός & Πολιτιστικό Σύλλογος Άνω Οινόης «Το Κρασοχώρι» ιδρύθηκε το 1991 και τα µέλη του κατοικούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Παράρτημα 2. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ X ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ημερομηνία 26 Νοεμβρίου 2012 Αριθ. Πρωτ. 266 Σχ. Έτος:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ.

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ X ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Σχ. Έτος: 2012-2013 Ημερομηνία 26-11-2012 Αριθ. Πρωτ. 266 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα

1ο Θέµα: Ευχές για το νέο έτος

1ο Θέµα: Ευχές για το νέο έτος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο, 07-01- 2016 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ: 1 ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ 9 ης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σηµ. Αν ένα ϖαιδί για κάϖοιους λόγους δε φέρει την υϖεύθυνη δήλωση, τότε αναγκαστικά την ηµέρα της εϖίσκεψης θα έρχεται στο Σχολείο και θα µένει µε

Σηµ. Αν ένα ϖαιδί για κάϖοιους λόγους δε φέρει την υϖεύθυνη δήλωση, τότε αναγκαστικά την ηµέρα της εϖίσκεψης θα έρχεται στο Σχολείο και θα µένει µε Λεόντειο Λύκειο Νέας Σµύρνης ηµοτικό «Άγ. ιονύσιος ο Αρεοπαγίτης» Εκπαιδευτικές Πολιτιστικές προσεγγίσεις Οκτώβριος 2011 Αγαπητοί µας Γονείς Πρωταρχικός στόχος της Εκπαίδευσης είναι να καλλιεργήσει το

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής σε Σεμινάριο στο ΚΠΕ Λιθακιάς Ζακύνθου στις 1,2 και 3 Ιουλίου 2014»

«Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής σε Σεμινάριο στο ΚΠΕ Λιθακιάς Ζακύνθου στις 1,2 και 3 Ιουλίου 2014» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ (ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Τα ποσοτικά στοιχεία που ακολουθούν δίνουν µια συγκεντρωτική εικόνα των αλλοδαπών και παλιννοστούντων που φοιτούσαν στα δηµόσια σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης 3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Διαχείριση απορριμμάτων Τα απομεινάρια μιας ημέρας» Μαθητικές Ομάδες των Τμημάτων Ε1, Ε2, Ε3 Παιδαγωγική Ομάδα: Καραναστάση Άννα, Χαϊλατζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση Τριήμερου Σεμιναρίου Εκπαιδευτικών του Εθνικού Δικτύου Π.Ε «Τουρισμός και Περιβάλλον» στην περιοχή του ΚΠΕ Βεύης- Μελίτης με τίτλο:

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση Τριήμερου Σεμιναρίου Εκπαιδευτικών του Εθνικού Δικτύου Π.Ε «Τουρισμός και Περιβάλλον» στην περιοχή του ΚΠΕ Βεύης- Μελίτης με τίτλο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΒΕΥΗΣ ΜΕΛΙΤΗΣ Αρ. Πρωτ.: 36 Βεύη, 20-2-2014 Tαχ.

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας.

ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας. ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / 2010 1 η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας. Συντονιστής : Νικηφόρου Απόστολος Πρακτικογράφος : Συμεωνίδου Χριστίνα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτειο Δημοτικό Σχολείο Λυθροδόντα

Μελέτειο Δημοτικό Σχολείο Λυθροδόντα Μελέτειο Δημοτικό Σχολείο Λυθροδόντα Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Εκπαίδευση Αειφόρου Ανάπτυξης Γενικό Θέμα: Απορρίμματα Σχολική χρονιά: 2011 2012 ΣΤΟΧΟΙ: Συνειδητοποίηση 1. Τα παιδιά, οι εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 450 γονείς ~ 650 παιδιά

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 450 γονείς ~ 650 παιδιά ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 450 γονείς ~ 650 παιδιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ( ιάρκεια κάθε Οµάδας: 8 δίωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις). Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο υγροβιότοπος των λιμνών Κορώνειας Βόλβης, είναι ένας από τους σημαντικότερους

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49 Εισαγωγή... 15 Αλέξανδρος Γεωργόπουλος και Ευγενία Φλογαΐτη Σχηματοποίηση των εννοιών Μια διδακτική στρατηγική στη διάθεση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Εφαρμογή σε διδακτική ενότητα του νερού Γ τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Εβδοµάδα ράσης για την Εκπαίδευση 2007

Παγκόσµια Εβδοµάδα ράσης για την Εκπαίδευση 2007 Παγκόσµια Εβδοµάδα ράσης για την Εκπαίδευση 2007 2 ο Γυµνάσιο Αγ. Βαρβάρας - Αθήνα Το σύνολο των µαθητών του σχολείου (273 µαθητές) συµµετείχαν στη δηµιουργία µιας µεγάλης ανθρώπινης αλυσίδας! 1 ο Γυµνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ EΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ---------- ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Ε. ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Παράρτημα 2. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ X ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Σχ. Έτος: 2012-2013 Ημερομηνία 26-11-2012 Αριθ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 1/4/2013: ΦΙΛΙΚΟΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΟΑΓΓΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Οι μαθητές των Ε και ΣΤ τάξεων συμμετείχαν σε φιλικό αγώνα

Διαβάστε περισσότερα

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΣ (12-14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005) Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 670 γονείς ~ 1300 παιδιά

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 670 γονείς ~ 1300 παιδιά ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 670 γονείς ~ 1300 παιδιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ( ιάρκεια κάθε Οµάδας: 8-10 δίωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις)

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Θεματικά Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΤΟΠΙΚΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΘΝΙΚΑ ΔΙΕΘΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Νηπιαγωγείο Σβορώνου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: «Ο φίλος μου το δάσος» Σχολική χρονιά: 2008-09 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΝΗΠΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Αναστασιάδης Χρήστος Βούλγαρης Νίκος Δημοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο υποβολής Ερευνητικής Εργασίας. Στοιχεία υπεύθυνων καθηγητών. Παιδαγωγική διαδικασία

Σχέδιο υποβολής Ερευνητικής Εργασίας. Στοιχεία υπεύθυνων καθηγητών. Παιδαγωγική διαδικασία Σχέδιο υποβολής Ερευνητικής Εργασίας Σχολικό Έτος : 2011-2012 Σχολική Μονάδα : 3 ο Γενικό Λύκειο Αμπελοκήπων Τίτλος ερευνητικής εργασίας : Νερό: αυτό το πολύτιμο αγαθό! Στοιχεία υπεύθυνων καθηγητών Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη www.kpe-thess.gr www.facebook.com/kpethess Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Χ. Αθανασίου - Ε. Παπαδημητρίου - Ν. Ριφάκη - Γ. Σλαυκίδης Π. Τσολακίδου - Γ. Υφαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΒΗΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Αποφασίζεται το θέμα σε συνεργασία με τους μαθητές. Ενημερώνεται ο διευθυντής του σχολείου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εργαστήριο Φυσικής. ρακόπουλος Γρηγόρης, ΠΕ04, Ελληνογαλλική Σχολή Καλαµαρί,

Ηλεκτρονικό Εργαστήριο Φυσικής. ρακόπουλος Γρηγόρης, ΠΕ04, Ελληνογαλλική Σχολή Καλαµαρί, P P Μαθητής/τρια Ηλεκτρονικό Εργαστήριο Φυσικής ρακόπουλος Γρηγόρης, ΠΕ04, Ελληνογαλλική Σχολή Καλαµαρί, drakopoulos@kalamari.gr Τίκβα Χριστίνα, ΠΕ19, Ελληνογαλλική Σχολή Καλαµαρί, christinatikva@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ «Ασπίδα μου, αγλάισμα της Θρώσσας γης που εχάθη, στα λαξευμένα μάρμαρα της μνήμης τ όνομά σου...» ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ Από τις αλησμόνητες πατρίδες στους νέους τόπους Η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Υλοποίηση επιμορφωτικού σεμιναρίου στο ΚΠΕ Καστοριάς: Αναζητώντας την Αειφορία στους Δρόμους του Νερού»

ΘΕΜΑ: «Υλοποίηση επιμορφωτικού σεμιναρίου στο ΚΠΕ Καστοριάς: Αναζητώντας την Αειφορία στους Δρόμους του Νερού» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ --------- ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ----- Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ (Δημόσιες και Ιδιωτικές)

ΠΡΟΣ: ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ (Δημόσιες και Ιδιωτικές) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ---- Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα 2. ΣΧΕ ΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Παράρτηµα 2. ΣΧΕ ΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Παράρτηµα 2. ΣΧΕ ΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Χ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ηµεροµηνία..23/10/14... Αριθ. Πρωτ.... Σχ. Έτος: 2014-14....

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί συνάδελφοι, Τα μονοήμερα προγράμματα είναι έξι (6):

Αγαπητοί συνάδελφοι, Τα μονοήμερα προγράμματα είναι έξι (6): ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΝΕΟΤΗΤΑΣ Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρναίας Χαλκιδικής ΤΚ 63074 Αρναία Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ : ΙΑ ηµοτικό Σχολείο Πάφου Συντονιστική Οµάδα 1. Τώνια Ιωαννίδου (Συντονίστρια) 2. Μιχαλίνα Κωνσταντινίδου 3. Κάκια Ανδρονίκου

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 151

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Υποβολής Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων

Σχέδιο Υποβολής Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων Σχέδιο Υποβολής Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων 2012-2013 Σχολική Μονάδα:... Ονοματεπώνυμο Διευθυντή: ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ.......... ΤΗΛ:.. Email:.. FAX:... Προς Δ/νση ΠΕ Ν. Ηλείας Τμήμα Σχολικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ. Απολογιστικά στοιχεία της σχολικής χρονιάς 2012-2013

ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ. Απολογιστικά στοιχεία της σχολικής χρονιάς 2012-2013 ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Απολογιστικά στοιχεία της σχολικής χρονιάς 2012-2013 Α1) Επιμορφωτικά προγράμματα Δ.Β.Μ. Εκπαιδευτικών A/θμιας Εκπ/σης με μαθητικές ομάδες «Το Δάσος το περιαστικό πράσινο» «Γνωριμία με

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για. την Αειφορία. μέσα από Τοπικά Σχολικά Δίκτυα σε συνεργασία με Δήμους

Εκπαίδευση για. την Αειφορία. μέσα από Τοπικά Σχολικά Δίκτυα σε συνεργασία με Δήμους Εκπαίδευση για Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου www.kpe-thess.gr Χ. Αθανασίου, Ε. Παπαδημητρίου, Ν. Ριφάκη, Γ. Σλαυκίδης, Π. Τσολακίδου, Γ. Υφαντής την Αειφορία μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Πρόληψης στη Σχολική Κοινότητα

ίκτυο Πρόληψης στη Σχολική Κοινότητα Σχέδιο Λειτουργίας και ράσεων ίκτυο Πρόληψης στη Σχολική Κοινότητα Με πρωτοβουλία του ήµου Καρδίτσας Υπό την Αιγίδα της Περιφερειακής /νσης Εκπαίδευσης Θεσσαλίας Συντονιστές ικτύου: Παρατηρητήριο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

οµή Τηλεσυνεργασίας I. Εισαγωγή από το δάσκαλο του.σ. Αλεξανδρούπολης (5 ) II. Παρουσίαση παραµυθιού (5 ) III. Προβολή βίντεο και συζήτηση(10 ) IV. Τη

οµή Τηλεσυνεργασίας I. Εισαγωγή από το δάσκαλο του.σ. Αλεξανδρούπολης (5 ) II. Παρουσίαση παραµυθιού (5 ) III. Προβολή βίντεο και συζήτηση(10 ) IV. Τη 3 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ-ΤΗΛΕΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Α) Γενικά Στοιχεία 1) άσκαλοι (ες): Ένας δάσκαλος από κάθε σχολείο 2) Τόπος, χρόνος, αριθµός µαθητών Σχολείο ιδακτική Ηµεροµηνία Τάξη Αριθµός Ώρα Μαθητών 12 ο.σ. Αλεξανδρούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη

Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη Ν η π ι α γ ω γ ε ί ο Α γ ί ο υ Δ η μ η τ ρ ί ο υ «Τ Ο Δ Α Σ Ο Σ» Αριθμός νηπίων: 15 Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη Διάρκεια του προγράμματος: Νοέμβριος 2004 - Ιούνιος 2005 Κριτήρια επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ΤΗΣ Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ο Υ MSC Ε Λ Ι Σ Σ Α Β Ε Τ Σ. Σ Π Υ Ρ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ Ι. Α Τ Ο Μ Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Ονοματεπώνυμο : Σπυροπούλου Ελισσάβετ (Αλίσσια) του Σταύρου Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ (ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Προσωπικά στοιχεία: 1. Όνομα: Χρήστος 2. Επώνυμο: Δημητρίου 3. Ημερομηνία Γέννησης: 9/7/1960 4. Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

Αναστέλλεται η λειτουργία όλων των σχολικών μονάδων Α θμιας Εκπαίδευσης στο Δήμο Αμφίπολης

Αναστέλλεται η λειτουργία όλων των σχολικών μονάδων Α θμιας Εκπαίδευσης στο Δήμο Αμφίπολης ΔΔΕ ΚΙΛΚΙΣ Λειτουργούν όλα τα σχολεία του νομού Κιλκίς εκτός: 2ο ΕΠΑ.Λ. Κιλκίς θα πραγματοποιηθούν μαθήματα μόνο στη Γ τάξη Γυμνάσιο Καμπάνη ΓΕ.Λ. Καμπάνη Γυμνάσιο Ν.Γυναικοκάστρου Γυμνάσιο Χέρσου ΓΕ.Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και Ιδιωτικά Δημοτικά σχολεία

Δημόσια και Ιδιωτικά Δημοτικά σχολεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Γλυκά Νερά, 6/2/2017 Αρ. Πρωτ.: Φ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: Β Δηµοτικό Σχολείο Λατσιών (Κ.Β ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αριθµός µαθητών/τριών: 127 Αριθµός εκπαιδευτικών: 15 Συνδετικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ Αντιδημαρχία Παιδείας, Αθλητισμού, Πολιτισμού, Νεολαίας και Εθελοντισμού. Σελίδα 1 από 8 ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗΣ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗ Πανηγύρι Αξιούπολης / Συναυλίες, χορευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Website:

Website: 25523 13-11-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Λεωφ. Γεωργικής Σχολής 65 Τ.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Προσέχω για να έχω» Δημοτικό Σχολείο Μονεμβάσιας Α τάξη Δασκάλα: Κατερίνα Λάγγη Σχολικό Έτος

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Προσέχω για να έχω» Δημοτικό Σχολείο Μονεμβάσιας Α τάξη Δασκάλα: Κατερίνα Λάγγη Σχολικό Έτος Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Προσέχω για να έχω» Δημοτικό Σχολείο Μονεμβάσιας Α τάξη Δασκάλα: Κατερίνα Λάγγη Σχολικό Έτος 2012-2013 Παιδαγωγική Διαδικασία Α. Θέματα που προσεγγίσαμε Πρόληψη ατυχημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα