ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. 13ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Τάξη Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. 13ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Τάξη Α2 2012-2013"

Transcript

1 ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 13ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Τάξη Α

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...σελ. 2 Ψυχολογία...σελ. 3-9 Ψυχικές Ασθένειες...σελ Ψυχική και Σωματική Υγεία...σελ Ψυχικά Ασθενείς Κοινωνική Περιθωριοποίηση...σελ Βιβλιογραφία...σελ

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Η ψυχική υγεία είναι ένας τομέας στη ζωή μας που επηρεάζει το σχολείο, τη δουλειά, την προσωπική ζωή, την καθημερινότητα. Γι' αυτό είναι πολύ σημαντική η διατήρησή της. Εμείς, μελετήσαμε αυτό το κομμάτι της ζωής μας και πιο συγκεκριμένα την επιστήμη της ψυχολογίας, τις ψυχικές ασθένειες γενικότερα, την επιρροή της ψυχικής υγείας στη σωματική και το αντίστροφο και τέλος, την κοινωνική περιθωριοποίηση των ατόμων με διαταραγμένη ψυχική υγεία. Περιληπτικά, σχετικά με την επιστήμη της ψυχολογίας θα δούμε: τον ορισμό, την ιστορική αναδρομή της, τους κλάδους της, τις μεθόδους της, τις βασικότερες έννοιές της και τα πρόσωπα που συνέβαλαν στην ανάπτυξή της. Σχετικά με τις ψυχικές ασθένειες, θα μελετήσουμε ξεχωριστά μερικές από τις σημαντικότερες (σχιζοφρένεια, κατάθλιψη, διπολική διαταραχή και πιο παράξενες και σπάνιες ασθένειες) και θα δούμε τα συμπτώματά τους, τη θεραπεία τους αλλά θα λύσουμε και απορίες σχετικά με ό,τι τις αφορά. Σχετικά με την επιρροή της ψυχικής υγείας στη σωματική και το αντίστροφο, θα μελετήσουμε τη σημασία της διατήρησης της ισορροπίας ανάμεσα στην υγεία των δύο. Τέλος, θα ασχοληθούμε με τους τρόπους αντιμετώπισης του στίγματος εναντίον των ψυχικά ασθενών ατόμων. Η εργασία αυτή πραγματοποιήθηκε με την επίβλεψη του κ. Ευθύμη Ρεμπάπη και εντάσσεται στα πλαίσια του μαθήματος της Ερευνητικής Εργασίας Α' Λυκείου. -2-

4 ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Τί είναι η ψυχολογία; Ψυχολογία, όπως η λέξη μας δείχνει, είναι η επιστήμη που ειδικεύεται και μελετά την ανθρώπινη ψυχή. Λόγω όμως της δυσκολίας κατανόησης του προσδιορισμού της ανθρώπινης ψυχής, η επιστήμη στράφηκε προς τις εκδηλώσεις της ψυχής, προσπαθώντας να ερμηνεύσει τα ψυχολογικά γεγονότα. Ο σκοπός και το έργο της ψυχολογίας είναι να: να παρατηρήσει και να περιγράψει ακριβέστατα την προέλευση κάθε ψυχικού φαινομένου να αναλύσει τα σύνθετα σε απλά και να τα κατατάξει σε κατηγορίες να αναζητήσει τις αιτίες που τα προκαλούν και να βρει κανόνες που τα καθορίζουν Ιστορική αναδρομή της επιστήμης: 320 π.χ: Ο Αριστοτέλης θεωρείται ο πρώτος ψυχολόγος. Υποστηρίζει πως την ικανότητα γενίκευσης και σύγκρισης μας τη δίνει η νόηση. 400 μ.χ 1500 μ.χ: Τα νοητικά φαινόμενα συνδέονται με την ψυχή η οποία θεωρείται άυλη και αιώνια μ.χ: Ο René Descartes βλέπει το σώμα ως μια μηχανή που ενεργοποιείται από την ψυχή μ.χ: Ο Thomas Hobbes αρνείται την ύπαρξη ψυχής που δεν βασίζεται στην ύλη μ.χ: O John Locke προτείνει ότι όλη η γνώση του ανθρώπου προέρχεται μέσω των αισθήσεων μ.χ: O Charles Darwin δημοσιεύει τη θεωρία της εξέλιξης η οποία μέχρι και σήμερα διαμορφώνει πολλά ψυχολογικά φαινόμενα μ.χ: O Wilhem Wund ιδρύει το πρώτο Ψυχολογικό Εργαστήριο, στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας στη Γερμανία. -3-

5 1885 μ.χ: O Hermann Ebbinghaus αρχίζει τις πρώτες πειραματικές μελέτες πάνω στη μνήμη μ.χ: Ο Sigmund Freud διατυπώνει μέσω του βιβλίου του ''The interpretation of dreams'' τις θεωρίες του για την ψυχανάλυση μ.χ: Ο Alfred Binet και ο Theodore Simon κατασκευάζουν τις πρώτες δοκιμασίες νοημοσύνης. 1912: Ο Max Wertheimer εισάγει τη μορφολογική ψυχολογία. 1949: Ο Donald Hebb παρουσιάζει μια θεωρία που διαχωρίζει τη νευροφυσιολογία από την ψυχολογία σήμερα: Η ψυχολογία καταρτίζεται επίσημα και παίρνει την τελική της μορφή. Κλάδοι Ψυχολογίας: Η Γενική ψυχολογία, η οποία εξετάζει εκείνες τις εκδηλώσεις του ατόμου, που είναι κοινές σε όλους τους ανθρώπους, όπως τα συναισθήματα, τη βούληση, τη διανόηση. Η ψυχολογία αυτή αποτελεί τη βάση για κάθε άλλο κλάδο. Η Εξελικτική ψυχολογία, η οποία ακολουθεί την πορεία της ψυχικής ζωής και την ανάπτυξη των ψυχικών δυνάμεων από τη γέννηση ως το θάνατο. Η εξελικτική ψυχολογία χωρίζεται σε 4 επιμέρους κλάδους: την ψυχολογία του παιδιού την ψυχολογία του εφήβου την ψυχολογία του ώριμου την ψυχολογία της γεροντικής ηλικίας Η Διαφορική Ψυχολογία, είναι ο τρίτος κλάδος. Μελετά τις ψυχικές διαφορές ανάμεσα στα άτομα και τις διαχωρίζει ανάμεσα στα φύλα και τις φυλές. π.χ: Εθνολογική Ψυχολογία, Κοινωνική Ψυχολογία, Ψυχολογία Επαγγελμάτων και Ψυχολογία της Μάζας. Η Παραψυχολογία, ασχολείται με ψυχικά φαινόμενα που παρατηρούνται σε άτομα με προαίσθηση. Παρ' όλα αυτά, η Παραψυχολογία δεν έχει καταφέρει να δώσει μια επιστημονική ερμηνεία γι αυτά τα φαινόμενα. π.χ: τηλεπάθεια, υπνωτισμός, επικοινωνία με νεκρούς ή αλλιώς μαντικές ικανότητες, χαρακτηριζόμενες ως 6η αίσθηση. Τέλος, η Συγκριτική Ψυχολογία, διαχωρίζει τα πορίσματα της επιστήμης ανάμεσα στην ανθρώπινη ψυχολογία και την ψυχολογία άλλων όντων όπως ζώων και φυτών. Ως κύρια διαφορά αναγνωρίζει τη συνείδηση. -4-

6 Μέθοδοι ψυχολογίας: Παρατήρηση, είναι η προσεκτική εξέταση ενός ψυχικού φαινομένου. Χωρίζεται στην αυτοπαρατηρησία, όταν το ψυχικό φαινόμενο παρατηρείται από το άτομο στο οποίο ανήκει η ψυχή, αν και υπάρχουν αμφιβολίες γύρω από την αντικειμενικότητά της και στην ετεροπαρατηρησία όταν το άτομο παρατηρεί το ψυχικό φαινόμενο στην ψυχή κάποιου άλλου που είναι απαραίτητο να γνωρίζει ώστε να υπάρχει ψυχική ταύτιση. Πείραμα, είναι η μέθοδος κατά την οποία προκαλείται εσκεμμένα ένα ψυχικό φαινόμενο κάτω από ειδικές συνθήκες. Το φαινόμενο είναι πιθανό να επαναληφθεί για καλύτερη μελέτη και διερεύνηση. Ερμηνεία της έκφρασης, είναι η μέθοδος κατά την οποία ο ερευνητής μελετά την έκφραση ενός ατόμου, δηλαδή τις χειρονομίες, την ομιλία, τις ενέργειες και την ζωγραφική του. Μελετά δηλαδή όλους τους τρόπους έκφρασης της ανθρώπινης ψυχής. Κριτήρια (tests), είναι συγκεκριμένα ερωτηματολόγια όπου οι απαντήσεις βαθμολογούνται. Τα σύνθετα κριτήρια μελετούν πολλές πλευρές της ανθρώπινης προσωπικότητας ενώ τα απλά κριτήρια εξετάζουν μία ανθρώπινη ιδιότητα. Με τα ερωτηματολόγια αξιολογούνται επίσης η αντίληψη, η αισθησιοκινητικότητα, η γλωσσική ικανότητα, η κοινωνικότητα, η προσοχή, η μνήμη, τα ενδιαφέροντα και γενικά όλες οι πτυχές του ψυχικού βίου. Ψυχανάλυση, ονομάζεται η ψυχολογία διαλόγου ανάμεσα σε ψυχολόγο/ψυχοθεραπευτή και ασθενή, που φιλοδοξεί να δώσει στο άτομο λύτρωση από τον ψυχικό πόνο αναλύοντας τα προβλήματα και τις ρίζες τους. Ειδικεύσεις της ψυχολογίας ως επιστήμη: -5-

7 Ατομική Ψυχολογία, είναι η προσέγγιση της ψυχολογίας που αναπτύχθηκε από τον Alfred Adler. Μελετά την ανταπόκριση των ερεθισμάτων και των πεποιθήσεων που δόθηκαν στο άτομο στην παιδική ηλικία. Γνωστική ψυχολογία, είναι το πεδίο της ψυχολογίας που εξετάζει τα φαινόμενα αντίληψης των διανοητικών διεργασιών που μπορούν να εξηγήσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Εξετάζει επίσης ερωτήματα σχετικά με τη λειτουργία της μνήμης, της γνώσης, της σκέψης, της δημιουργικότητας και της επίλυσης προβλημάτων. Πολιτική ψυχολογία, εννοείται εκείνος ο κλάδος που εξετάζει τις σχέσεις των ψυχολογικών και πολιτικών διεργασιών, αντλώντας πηγές από την ιστορία, τη φιλοσοφία, την οικονομία, κλπ. Ο τομέας αυτός αναπτύσσεται διαφορετικά ανάλογα το πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο βρίσκεται. Η Εφαρμοσμένη Ψυχολογία, έχει ως βασική αρχή τη χρήση ψυχολογικών θεωριών για να ξεπεραστούν προβλήματα σε όλους τους κοινωνικούς τομείς. Η Ψυχολογία του Βάθους, μελετά τη μη συνειδητή περιοχή της ψυχής, το βάθος, όπου τα γεγονότα είναι ''σκοτεινά'' γιατί δεν τα αγγίζει η Συνείδηση. Με λίγα λόγια μελετά τις αιτίες των πράξεων και των ψυχικών φαινομένων που γίνονται ασυνείδητα. Κλινική Ψυχολογία, ονομάζεται ο τομέας που μελετά τις ψυχολογικές διαταραχές, τα λεγόμενα ψυχολογικά προβλήματα του ατόμου δηλαδή τις εκφράσεις και τις πράξεις που ονομάζονται ''παθολογικές''. Αναλυτική Ψυχολογία, είναι η σχολή ψυχολογίας που βασίζεται στις ιδέες του Ελβετού ψυχίατρου, Καρλ Γιουνγκ. Ο συγκεκριμένος τομέας αναλύει τους παράγοντες που επηρεάζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά μέσω τη σημασία των ονείρων, τη λαϊκή παράδοση και τη μυθολογία. Η Ανθρωπιστική Ψυχολογία, είναι ένα είδος ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης που δίνει βάση στη δόμηση του εαυτού που εξαρτάται από τα εξωτερικά ερεθίσματα. Ο συγκεκριμένος τομέας βασίζεται κυρίως στη σχέση του θεραπευτή με το θεραπευόμενο που πρέπει να είναι αμοιβαία και εμπιστευτική. Η Ανθρωπιστική Ψυχολογία εισήχθη από τον Καρλ Ρότζερς. Η Εκπαιδευτική Ψυχολογία, δημιουργήθηκε για να εντάξει τους φοιτητές εκπαιδευτικούς στην ψυχολογία των μαθητών ώστε να επιτευχθεί η καλύτερη σχέση καθηγητή-μαθητή και συνεπώς η καλύτερη αφομοίωση των γνώσεων. -6-

8 Η Αναπτυξιακή Ψυχολογία είναι κλάδος της ψυχολογίας που μελετά τα στάδια ανάπτυξης του ανθρώπου, και ειδικότερα του παιδιού. Τη θεμελίωσε ο γνωστός Ελβετός ψυχολόγος Ζαν Πιαζέ. Σύμφωνα με τη θεωρία του τα στάδια ανάπτυξης του παιδιού είναι τέσσερα: αισθησιοκινητικό, προ-ενεργητικό,συγκεκριμένων νοητικών ενεργειών και τυπικών νοητικών ενεργειών. Ιατροδικαστική Ψυχολογία (Εγκληματολογική Ψυχολογία), είναι το σημείο τομής μεταξύ ψυχολογίας και δικαστικού συστήματος. Σκοπός της είναι η κατανόηση του ποινικού δικαίου προκειμένου ο εκάστοτε ασθενής που έχει δικαστικά προβλήματα να είναι σε θέση να αλληλεπιδράσει σωστά με το δικαστή, το δικηγόρο και τους άλλους νομικούς υπαλλήλους. Μια σημαντική πτυχή της ιατροδικαστικής ψυχολογίας είναι η δυνατότητα να κατατεθούν στο δικαστήριο τα ψυχολογικά ευρήματα σε γλώσσα νομικά κατανοητή. Τέλος, Κοινωνική Ψυχολογία, ασχολείται με τη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς. Πιο συγκεκριμένα, ασχολείται με τις πράξεις, τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ατόμων όπως αυτά διαμορφώνονται στα πλαίσια των διαπροσωπικών τους σχέσεων, ως αποτέλεσμα της συμμετοχής τους σε κοινωνικές ομάδες, ως προϊόν της επιρροής άλλων ατόμων και ως συνάρτηση του ευρύτερου πολιτισμικού πλαισίου στο οποίο βρίσκονται. Σημαντικές και βασικές έννοιες της ψυχολογίας: Προσωπικότητα: είναι το σύνολο των ιδιαίτερων ψυχικών και πνευματικών χαρακτηριστικών και των τρόπων συμπεριφοράς του ατόμου. Από τον 19ο αιώνα μεχρι σήμερα, έχουν αναπτυχθεί 3 βασικές προσεγγίσεις σχετικά με τον τρόπο που μελετά η ψυχολογία την προσωπικότητα: ο κλασικός τρόπος, (σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά), η κριτική ψυχολογία (κριτική στάση απέναντι στις εκφράσεις του ατόμου) και ο κοινωνικός δομισμός (ταυτόσημος όρος της κριτικής ψυχολογίας). Ψυχανάλυση: Η ψυχανάλυση είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας, που θεμελίωσε ο Sigmund Freud. Πολλές φορές θεωρείται συνώνυμη με την ψυχοθεραπεία αλλά αυτό δεν είναι σωστό. Η ψυχανάλυση τονίζει τη σημασία των παιδικών εμπειριών στο σχηματισμό της προσωπικότητας. Συναίσθημα: είναι η ευάρεστη ή δυσάρεστη ψυχική κατάσταση που συνοδεύεται από ελαφριές μεταβολές των λειτουργιών του οργανισμού και είναι αποτέλεσμα κάποιου γεγονότος (οπτικούακουστικού) ή εμπειρίας. -7-

9 Σημαντικές προσωπικότητες της Ψυχολογίας: Λεβ Σεμιόνοβιτς Βιγκότσκι: σοβιετικός ψυχολόγος του οποίου η δράση έγινε ορατή στο δυτικό κόσμο τη δεκαετία του Σύμφωνα με τις θεωρίες του, η πνευματική ανάπτυξη των παιδιών οφείλεται όχι σε μεμονωμένα άτομα αλλά σε κοινότητες. Οι θεωρίες του φάνηκαν σημαντικές στην αναπτυξιακή ψυχολογία και την εκπαίδευση. Λεβ Βιγκότσκι Σίγκµουντ Φρόιντ Σίγκμουντ Φρόιντ: Αυστριακός ψυχίατρος και θεμελιωτής της ψυχανάλυσης. Αν και οι απόψεις του αμφισβητούνται ακόμη και σήμερα, δεν παύει να αποτελεί σημαντική προσωπικότητα στην επιστήμη της ψυχολογίας καθώς οι θεωρίες του εφαρμόζονται ακόμη και τώρα. Σημείωσε πρόοδο στην μελέτη των ονείρων αλλά ανέπτυξε και έννοιες όπως το ασυνείδητο, το συνειδητό, το υποσυνείδητο, το εγώ και το υπερεγώ. Ζαν Πιαζέ: Ελβετός ψυχολόγος, γνωστός για τις θεωρίες του σχετικά με τη γνωστική ανάπτυξη και την γενετική επιστημολογία. Διερεύνησε την κρυφή πλευρά του παιδικού μυαλού. Ισχυρίστηκε ότι τα παιδιά μετακινούνται από τη θέση του εγωκεντρισμού στον κοινωνιοκεντρισμό. Ζαν Πιαζέ Καρλ Ρότζερς: Αμερικανός ψυχολόγος ο οποίος υποστήριζε ότι ο οργανισμός και ο εαυτός καθορίζουν τη διαμόρφωση της προσωπικότητας. Αυτό επηρέασε και την ψυχολογία και την εκπαίδευση. Έγινε ένας από τους μεγαλύτερους ανθρωπιστές.

10 -8- Γουίλιαμ Τζέιμς: Αμερικανός ψυχολόγος, Ήταν από τους πρώτους που υποστήριξαν πως ο σωστός τρόπος μελέτης των ψυχολογικών φαινομένων είναι μέσω της εξέτασης της λειτουργικότητάς τους. Επίσης, ίδρυσε νοσοκομεία και ιδρύματα με αντικείμενο την ψυχική υγεία. William James Σημαντικές ψυχικές ασθένειες: Όπως θα αναλύσουμε και παρακάτω, οι σημαντικότερες και πιο συνηθισμένες ψυχικές ασθένειες και ψυχολογικές διαταραχές είναι οι εξής: Σχιζοφρένεια Κατάθλιψη Διπολική Διαταραχή Νεύρωση Αγχώδεις διαταραχές Μανία

11 -9-

12 ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Σχιζοφρένεια Τί είναι η σχιζοφρένεια; Σχιζοφρένεια ονομάζεται η ψυχιατρική νόσος κατά την οποία ο ασθενής χαρακτηρίζεται από προβλήματα στην αντίληψη της πραγματικότητας από την οποία απομακρύνεται και συνεπώς ζει σε ένα δικό του, φανταστικό κόσμο. Κατά την ασθένεια, ο σχιζοφρενής παρουσιάζει διαταραχή συναισθημάτων, ακουστικές και οπτικές παραισθήσεις, φυγή ιδεών (αποδιοργανωμένη σκέψη και ομιλία), παραληρητικές σκέψεις και ψευδαισθήσεις. Ο όρος ''σχιζοφρένεια'' χρησιμοποιήθηκε πρώτα από τον Eugen Bleuer, Σουηδό ψυχίατρο και προέρχεται από τη σύνθεση των αρχαίων ελληνικών λέξεων: "σχίζειν" (=διαχωρισμός) και "φρένα" (=λογική, μυαλό) Συμπτώματα νόσου: Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται κυρίως σε εφήβους ή νεαρούς ενήλικες. Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, στα θετικά συμπτώματα και τα αρνητικά. Τα θετικά συμπτώματα είναι αυτά τα οποία οι περισσότεροι φυσιολογικοί άνθρωποι δεν αντιμετωπίζουν αλλά παρουσιάζονται σε σχιζοφρενείς, πχ: ψευδαισθήσεις, παραληρητικές ιδέες, διαταραχές σκέψεων και την αίσθηση ότι το άτομο παρακολουθείται ή ελέγχεται από κάποιον. Τα αρνητικά συμπτώματα είναι εκείνα που ανταποκρίνονται λιγότερο καλά στη φαρμακευτική αγωγή και έχουν να κάνουν με ελλείμματα των κανονικών συναισθηματικών αντιδράσεων και άλλων διαδικασιών σκέψης, πχ: επίπεδα συναισθήματα, διαταραχές ομιλίας, έλλειψη βούλησης. Η γενική συμπτωματολογία της ασθένειας είναι η παρακάτω: Ασυμφωνία ιδεών, επιθυμιών, αισθημάτων, λόγου, χειρονομιών και πράξεων με αμφιθυμία (αλληλοσυγκρουόμενα αισθήματα).

13 -10- Απώλεια επαφής, με την πραγματικότητα, αυτοαναδίπλωση σε φανταστικό εσωτερικό κόσμο (αυτισμός), με διαταραχή σχέσεων. Σταθερή εξασθένηση προσαρμοστικότητας και κοινωνικής δραστηριότητας, έλλειψη πρωτοβουλίας, κάθε ενδιαφέροντος και παρόρμησης Παραληρηματικές εκδηλώσεις, άνευ ειρμού, αφηρημένες, ανεξιχνίαστες, συνοδευόμενες συχνά με ψευδαισθήσεις. Σύμφωνα με τον Αμερικανικό Σύνδεσμο Ψυχιάτρων, για να χαρακτηριστεί κάποιος ως σχιζοφρενής πρέπει να παρουσιάζει τουλάχιστον 2 από τα παρακάτω συμπτώματα για χρονικό διάστημα ενός μήνα: Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Αποδιοργανωμένη ομιλία κατατονική συμπεριφορά αρνητικά συμπτώματα Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία χρόνων, η σχιζοφρένεια παρατηρείται στο 1% του πληθυσμού. Προσβάλλει άτομα και των δύο φύλων, κυρίως εφήβους και ενήλικες έως 35 ετών. Για να διαγνωστεί κάποιος με σχιζοφρένεια θα πρέπει να γίνουν μελέτες σχετικά με τις ανωμαλίες στη συμπεριφορά του ατόμου και θα χρειαστεί κάποιος έμπειρος ψυχίατρος. Αίτια σχιζοφρένειας: Έρευνες μέχρι τώρα έχουν δείξει ότι οι πιθανοί παράγοντες της αιτιολογίας της σχιζοφρένειας περιλαμβάνουν: τη γενετική προδιάθεση, πχ: τις ιογενείς λοιμώξεις κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, πχ: περιβάλλον διαβίωσης, χρήση ουσιών εγκεφαλική δυσλειτουργία ψυχολογική κατάσταση Πιστεύεται επίσης πως τα συμπτώματα εμφανίζονται λόγω προβλημάτων στη μεταβίβαση και επεξεργασία των εξωτερικών παραγόντων από τον εγκέφαλο. Γι αυτό και τα άτομα αντιμετωπίζουν τις γύρω καταστάσεις διαφορετικά και λαμβάνουν μηνύματα που εύκολα τους πληγώνουν, ακόμη κι αν αυτά δεν υφίστανται. -11-

14 Θεραπεία ασθένειας: Η πρωταρχική θεραπεία της σχιζοφρένειας είναι η χορήγηση αντιψυχωτικών φαρμάκων. Μπορούν να εξαλείψουν τα θετικά συμπτώματα σε διάστημα 7-14 ημερών αλλά αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τα αρνητικά συμπτώματα και γι' αυτό το λόγο δεν υπάρχει ακόμη οριστική ίαση της νόσου. Σημαντική θεωρείται και η ατομική ψυχοθεραπεία που περιλαμβάνει τακτικές προγραμματισμένες συνεδρίες ανάμεσα στον σχιζοφρενή και κάποιον ψυχίατρο με συζητήσεις σχετικά με προηγούμενα περιστατικά ή παλαιότερα προβλήματα. Μεγάλο ρόλο παίζει και η οικογένεια, όταν υπάρχει και βοηθάει αρκετά στην κοινωνική επανένταξη του ατόμου αλλά το κάνει και να νιώθει αποδεκτό ανάμεσα σε άτομα που παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή του. Τα μέλη της οικογένειας τότε, καλούνται να αναγνωρίζουν τα συμπτώματα πιθανών υποτροπών για πιο εύκολη αντιμετώπιση. Μύθοι και αλήθειες σχετικά με τη σχιζοφρένεια: 1. Τα άτομα με σχιζοφρένεια είναι βίαια. Όχι, τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν είναι συνήθως βίαια ή επικίνδυνα. Η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων με ψυχική ασθένεια δε χρησιμοποιεί βία και γενικότερα τα άτομα με ψυχική ασθένεια δεν είναι περισσότερο επικίνδυνα αν συγκριθούν με τον υγιή πληθυσμό. 2. Οι σχιζοφρενείς είναι άτομα με διπλή προσωπικότητα. Όχι, οι σχιζοφρενείς δεν έχουν διχασμένη προσωπικότητα. Το άτομο φέρεται αντιφατικά λόγω συναισθημάτων, όχι προσωπικότητας. 3. Τα άτομα με σχιζοφρένεια πρέπει να κλείνονται σε ψυχιατρείο. Όχι, τα άτομα που νοσούν πρέπει να νοσηλεύονται όταν και όσο χρειάζεται. Αν ο ασθενής μείνει κλεισμένος αυτό αναπαράγει το στίγμα και χειροτερεύει τη συμπεριφορά του λόγω κοινωνικής περιθωριοποίησης. 4. Οι σχιζοφρενείς δεν μπορούν να εργαστούν. Οι ασθενείς μπορούν να εργάζονται ακόμη και με συμπτώματα. Οι περισσότερες μελέτες έχουν δείξει, ότι τα άτομα που πάσχουν από σοβαρές ψυχικές ασθένειες βελτιώνονται πολύ όταν εργάζονται και γενικά φαίνεται ότι η εργασία συμβάλλει στη θεραπεία. 5. Κανείς δεν θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια. Κάθε ασθενής έχει διαφορετική εξέλιξη. Η γενίκευση αυτή απελπίζει και τους ασθενείς αλλά και τους συγγενείς τους. ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ -12-

15 Τι είναι η κατάθλιψη; Με τον όρο κατάθλιψη εννοούμε την κρίση θλίψης ή μελαγχολίας που συνήθως διαρκεί για μικρό χρονικό διάστημα και οφείλεται σε ένα ασήμαντο ή ανούσιο θέμα. Στην ψυχιατρική και την ψυχολογία ο όρος έχει την ίδια σημασία αλλά συνήθως χρησιμοποιείται σαν μια ψυχική ασθένεια όταν διαγνωσθεί η σοβαρότητα της κρίσης. Το άτομο με κατάθλιψη ξεχωρίζει από τον περίγυρο καθώς έχει μια μόνιμα θλιμμένη όψη και αυτοχαρακτηρίζεται ως απογοητευμένο, λυπημένο και αποθαρρυμένο. Συμπτώματα της διαταραχής: Τα συμπτώματα της ψυχολογικής αυτής διαταραχής είναι συγκεκριμένα και εμφανή. Συνήθως εντοπίζονται αμέσως και γι' αυτό η κατάθλιψη είναι από τις ψυχολογικές διαταραχές που ακολουθούν ραγδαία βελτίωση. Τα σημαντικότερα συμπτώματα είναι τα εξής: Χαμηλή διάθεση που ξεσπά σε έντονο κλάμα άνευ συγκεκριμένου λόγου Αισθήματα ανησυχίας και έντασης Αίσθηση κούρασης και χαμηλής ενέργειας Χαμηλή μνήμη και συγκέντρωση Αισθήματα ενοχών και χαμηλής αυτοεκτίμησης. Αρνητικοί διαλογισμοί καταθλιπτικών ατόμων: Οι κύριοι λόγοι που οδηγούν τους καταθλιπτικούς σε χειρότερη ψυχολογικοί κατάσταση είναι οι άσχημες σκέψεις που κάνουν εναντίον του ίδιου τους του εαυτού αλλά και των γύρω. Υπεραπλούστευση: το άτομο πιστεύει πως αν κάτι κακό του συμβεί θα επαναληφθεί πολλές φορές στο μέλλον. Νοητικό Φίλτρο: το άτομο έχει την τάση, είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, να βλέπει μόνο την κακή όψη μιας κατάστασης παρά την καλή, όταν εκείνη υπάρχει, Όλα ή τίποτα: κατά τη διάρκεια τέτοιων σκέψεων το άτομο τείνει να μεγενθύνει και το πιο ασήμαντο λάθος του σε κάτι με καταστροφικές συνέπειες. Βιαστικά Συμπεράσματα: το άτομο αντιμετωπίζει κάθε αλλαγή σε κοντινό πρόσωπο ή σε περιβάλλον ως πηγή κακού. Λήψη Προσωπικής Ευθύνης: το άτομο λαμβάνει την ευθύνη για οτιδήποτε συμβαίνει γύρω του ακόμη και αν δεν έχει καμία ανάμειξη. Συναισθηματική Λογική: το άτομο πιστεύει πως η άσχημη ψυχολογική του κατάσταση αντικατοπτρίζει την αξία του ως άτομο. Δηλαδή νιώθει κακά επειδή είναι και το ίδιο κακός. Αίτια κατάθλιψης: -13-

16 Όπως σε όλες τις ψυχολογικές διαταραχές, έτσι και στην κατάθλιψη οι παράγοντες εμφάνισης της διαταραχής χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: Περιβάλλον: το άτομο εμφανίζει κατάθλιψη σαν αντίδραση σε κάποια απώλεια ή εντάσεις στην οικογενειακή και οικονομική ζωή. Συνήθως, τα μονότονα περιβάλλοντα γίνονται αίτια κατάθλιψης και σε συνδυασμό με την έλλειψη ελέγχου της προσωπικής ζωής, η κατάσταση μπορεί να χειροτερέψει. Ψυχολογία: όταν η ψυχολογία του ατόμου αλλάζει και όταν κατακλύζεται από πεσιμιστικές ιδέες και έλλειψη αυτοσεβασμού, η διαταραχή εμφανίζεται πιο γρήγορα. Βιολογικοί παράγοντες: η κληρονομικότητα, η αλλαγή εποχής ή η εμφάνιση κάποιας ασθένειας είναι πιθανές αιτίες της κατάθλιψης. Θεραπεία διαταραχής: Η κατάθλιψη είναι εύκολο να αντιμετωπισθεί και να θεραπευτεί. Οι συχνότερες μέθοδοι θεραπείας είναι οι παρακάτω: Αντικαταθλιπτικά χάπια Ψυχοθεραπεία Ηλεκτροσπασμοθεραπεία, κατά την οποία ο εγκέφαλος του ασθενή τονώνεται με μια σύντομη, ελεγχόμενη σειρά ηλεκτρικών σφύξεων χρησιμοποιώντας ηλεκτρόδια που τοποθετούνται σε συγκεκριμένα σημεία του κεφαλιού του ατόμου. Άσκηση, συστηματική συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης και φυσικών δραστηριοτήτων Μύθοι και αλήθειες σχετικά με την κατάθλιψη: -14-

17 1. Η κατάθλιψη δεν είναι πραγματική ασθένεια Όχι, η κατάθλιψη αποτελεί μια πραγματική ασθένεια καθώς επηρεάζει και την σκέψη και το σώμα. 2. Η κατάθλιψη περνάει από μόνη της μετά από λίγο καιρό Όχι, η κατάθλιψη δεν υποχωρεί χωρίς κάποια μέθοδο θεραπείας. Δεν περνάει αν το άτομο δεν ταλαιπωρηθεί για μήνες. 3. Η κατάθλιψη εκδηλώνεται πάντα ως αντίδραση σ' ένα δυσάρεστο γεγονός της ζωής Όχι, κάποιες φορές η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί και όταν όλα πηγαίνουν καλά. Η στενοχώρια που συνδέεται με γεγονότα όπως τα παραπάνω, όταν δε διαρκεί πολύ, είναι φυσιολογική. 4. Όταν ένα άτομο πάθει κατάθλιψη, δεν κινδυνεύει να του ξανασυμβεί Η κατάθλιψη εμφανίζεται συχνά με αρκετά επεισόδια στη διάρκεια της ζωής. Η βαρύτητα των επεισοδίων μπορεί να διαφέρει, στο ίδιο άτομο, μέσα στα χρόνια. 5. Μόλις το άτομο νιώσει καλύτερα, πρέπει να κόψει τα αντικαταθλιπτικά Τα αντικαταθλιπτικά πρέπει να χορηγούνται από 6-9 μήνες ακόμα και αφού το άτομο θεραπευτεί. Ψυχικές διαταραχές που σχετίζονται με την κατάθλιψη: Κλινική κατάθλιψη (Μείζων κατάθλιψη): η βαρύτερη μορφή κατάθλιψης κατά την οποία το άτομο πέφτει, καμιά φορά, σε κατάσταση ληθάργου, με τάσεις αυτοκτονίας και κλίση προς εξαρτησιογόνες ουσίες ή αλκοόλ. Θεραπεύεται με αντικαταθλιπτικά και ψυχοθεραπεία. Ενδογενής κατάθλιψη: η μορφή κατάθλιψης που οφείλεται μόνο σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και προκαλεί διαταραχές ύπνου και διατροφής. Είναι εξίσου σοβαρή με την απλή κατάθλιψη αλλά λίγο πιο ελαφριά από τη μείζων Κυκλοθυμία: είναι η μίξη καταθλιπτικών και μανιακών επεισοδίων. Η διαφορά είναι ότι οι αλλαγές της διάθεσης προκαλούνται από το ίδιο το άτομο. Δυσθυμία: είναι η ήπια μορφή της κατάθλιψης και περιλαμβάνει τα ίδια συμπτώματα σε πιο χαμηλά επίπεδα.

18 Άτυπη κατάθλιψη: είναι η τάση του ατόμου στην υπερβολική θετικότητα στα ευχάριστα γεγονότα. Το άτομο θα κοιμάται υπερβολικά ή ελάχιστα, θα τρώει πολύ ή λίγο ΔΙΠΟΛΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ Τί είναι η διπολική διαταραχή;

19 Η διπολική διαταραχή (μανιοκατάθλιψη) είναι μια ψυχιατρική ασθένεια που αποτελεί συνδυασμό της μανίας και της κατάθλιψης. Τα άτομα που υποφέρουν από διπολική διαταραχή βιώνουν καταστάσεις ακραίων συμπεριφορών και απέραντης θλίψης. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις και μόνο όταν ο ασθενής αποτελεί κίνδυνο, τότε είναι απαραίτητη η νοσηλεία του. Συμπτώματα νόσου: Η νόσος ακολουθεί μια κυκλική πορεία όπου οι ασθενείς βιώνουν περιόδους μανίας και κατάθλιψης. Το κάθε επεισόδιο θα διαρκέσει 3-6 μήνες. Τα συμπτώματα δεν είναι συγκεκριμένα και τα συντελούν τα συμπτώματα της κάθε φάσης. Η πρώτη φάση είναι η καταθλιπτική φάση τα συμπτώματα της οποίας είναι: αίσθημα λύπης, άγχους, τύψεων και οργής τάση για απομόνωση και απελπιστικότητα διαταραχές στον ύπνο και το φαγητό εξάντληση, απάθεια απουσία ενδιαφέροντος για οποιαδήποτε δραστηριότητα προβλήματα συγκέντρωσης χρόνιος πόνος χωρίς κάποιο αίτιο απόπειρες ή τάσεις αυτοκτονίας Η δεύτερη φάση είναι η μανία τα συμπτώματα της οποίας είναι: έξαρση, υπερκινητικότητα, διέγερση συναισθημάτων μείωση ανάγκης για ύπνο μεγάλα άλματα στη σκέψη, μη συγκροτημένος λόγος -17- ενδεχομένη χρήση ουσιών, υπνωτικών χαπιών, αλκοόλ εξωπραγματικές ιδέες Η τρίτη φάση είναι η υπομανία κατά την οποία ο ασθενής βιώνει τη μανία πιο ελαφρά. Συμπληρωματικά ο ασθενής: ανεξέλεγκτη ανάγκη για γέλιο σε άσχετες στιγμές

20 αυξημένη απόδοση εργασίας μειωμένος ύπνος αυξημένη δημιουργικότητα αυξημένη ομιλία Η τέταρτη και τελευταία φάση είναι τα μικτά επεισόδια κατά τα οποία ο ασθενής βιώνει συμπτώματα της μανίας και της κατάθλιψης ταυτόχρονα. Δηλαδή: αναστάτωση άγχος επιθετικότητα οξυθυμία, οργή, νοσηρότητα αϋπνία πανικός, παράνοια αλλαγές στη σκέψη παραληρητικές ιδέες Αίτια νόσου: Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ, η διπολική διαταραχή προκαλείται από παράγοντες που λειτουργούν συντονισμένα για την εμφάνισή της. Αλλά όπως και με τις άλλες ψυχολογικές ασθένειες προκαλείται κυρίως από ψυχοκοινωνικούς και νευροβιολογικούς παράγοντες. Η ασθένεια είναι κυρίως κληρονομική και φαίνεται να παρουσιάζεται περισσότερο σε περιβάλλον με άγχος και στρες. Θεραπεία νόσου: Δυστυχώς, η διπολική διαταραχή δεν θεραπεύεται, μπορούν όμως να περιοριστούν τα επεισόδια και οι εξάρσεις έως πλήρης εξαφάνισής τους. Κύριοι μέθοδοι θεραπείας είναι η φαρμακευτική αγωγή με λίθιο που αργεί να δράσει γι' αυτό και χορηγούνται επίσης αντιψυχωτικά φάρμακα, η ψυχοθεραπεία και η νοσηλεία μόνο όταν εμφανίζονται περισσότερα συμπτώματα μανίας Υποτροπή ασθένειας: Όπως είπαμε, τα επεισόδια δεν σταματάνε πλήρως καμιά φορά, ακόμα και αν ακολουθείται φαρμακευτική αγωγή. Γι' αυτό και οι ασθενείς, μαζί με την αγωγή, πρέπει να προσέχουν και τους παράγοντες που υποτροπιάζουν τη νόσο. Οι παράγοντες αυτοί είναι: διακοπή φαρμακευτικής αγωγής χωρίς εντολή γιατρού

21 μείωση ή αύξηση της φαρμακευτικής αγωγής χωρίς εντολή γιατρού χρήση ουσιών (κοκαΐνη, οπιούχα) και αλκοόλ κακό πρόγραμμα ύπνου (ο πολύς ύπνος φέρνει κατάθλιψη και ο λίγος μανία και υπομανία) καφεΐνη (προκαλεί αλλαγές στη διάθεση και δυσφορία) παρενέργειες αντιψυχωτικών φαρμάκων (αν και κάτι τέτοιο δεν είναι ακόμη σίγουρο) -19- Μύθοι και αλήθειες σχετικά με τη Διπολική Διαταραχή: Μύθος 1: Η διπολική διαταραχή είναι σπάνια πάθηση. Όχι, κάτι τέτοιο διαψεύδεται από τα στατιστικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η διαταραχή επηρεάζει περίπου ενήλικες ή το 2.6 % του πληθυσμού άνω των 18 ετών. Αυτό ισχύει και για τα παιδιά και τους εφήβους όπου τουλάχιστον το ¼ θα εμφανίσει τη διαταραχή.

22 Μύθος 2: Η διπολική διαταραχή είναι μια άλλη ονομασία για τις εναλλαγές της διάθεσης. Όχι, οι εναλλαγές της διάθεσης που σχετίζονται με τη διπολική διαταραχή είναι τελείως διαφορετικές από εκείνες που παθαίνουν εκείνοι που δεν πάσχουν. Οι εναλλαγές της διαταραχής είναι πιο σοβαρές, κρατούν περισσότερο χρονικό διάστημα και επηρεάζουν πολλούς τομείς της ζωής τους. Μύθος 3: Οι άνθρωποι με διπολική διαταραχή μετατοπίζονται από την κατάθλιψη στη μανία πολύ συχνά. Όχι, κάτι τέτοιο είναι το μεγαλύτερο ψέμα σχετικά με τη νόσο. Άλλοι θα μετατοπιστούν πιο γρήγορα από άλλους αλλά η γενική όψη για τους ασθενείς είναι ότι έχουν μη φυσιολογική διάθεση και συχνές εναλλαγές από την ευφορία στην παράνοια. Μύθος 4: Όσοι βρίσκονται στη φάση της μανίας είναι συχνά πολύ χαρούμενοι. Αυτό εν μέρει είναι σωστό αλλά μόνο για μερικούς. Υπάρχει πιθανότητα να μπουν στη μανιακή φάση χαρούμενοι αλλά δεν θα μείνουν έτσι. Ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών κάνουν ακραίες πράξεις καθώς η μανία προχωράει. Αν όντως ένιωθαν χαρούμενοι θα ανυπομονούσαν να φτάσουν στη μανιακή φάση αλλά συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο μόνο και μόνο επειδή οι αντιδράσεις είναι απρόβλεπτες. Μην ξεχνάμε πως μανία και αυτοκτονία είναι αλληλένδετες στη διπολική διαταραχή. Μύθος 5: Δεν υπάρχει εξέταση για διάγνωση της διπολικής διαταραχής. Ψέμα, το 2008 κυκλοφόρησε τεστ στο οποίο μέσω ερωτήσεων βγαίνει το ποσοστό να πάσχουμε από διπολική διαταραχή λόγω κληρονομικότητας. Στην εξέταση αυτή δίνουμε μια μικρή ποσότητα σάλιου μέσω του οποίου εξετάζουν τα γονίδια. Το αποτέλεσμα προφανώς δεν είναι ακριβές απλά μας δείχνει κατά πόσο είμαστε εκτεθειμένοι στη διαταραχή. Μύθος 6: Η διπολική διαταραχή δεν μπορεί να διαγνωσθεί μέχρι τα 18. Όχι, μπορεί να διαγνωσθεί αλλά σε κάποιες περιπτώσεις είναι πιο δύσκολο καθώς τα παιδιά και οι έφηβοι έχουν από τη φύση τους απρόβλεπτη συμπεριφορά. Όπως και να 'χει, ασθενείς με διπολική διαταραχή αναφέρουν πως τα συμπτώματα τα είχαν και πριν την ηλικία των 18 είτε είχε διαγνωσθεί είτε όχι ΑΛΛ ΕΣ ΣΠΑ ΝΙΕΣ ΨΥΧ ΙΚΕΣ ΑΣΘ ΕΝΕΙΕΣ Απόδειξη ότι η επιστήμη δεν μπορεί να εξηγήσει τα πάντα και ότι το ανθρώπινο μυαλό είναι περίπλοκο, αποτελούν οι παρακάτω ψυχικές διαταραχές, οι οποίες χωρίζονται στην κατηγορία ''Σύνδρομα'' Σύνδρομο της Στοκχόλμης:

23 Το σύνδρομο της Στοκχόλμης είναι μια ψυχολογική αντίδραση που εμφανίζεται σε άτομα που είναι σε ομηρία και τα οποία δείχνουν σημάδια συμπάθεια, πίστης ή ακόμα και εθελοντικής συμμετοχής στην ομηρία, ανεξαρτήτως του κινδύνου που μπορεί να εκτεθούν. Το σύνδρομο αυτό, συναντάται επίσης και σε περιπτώσεις ξυλοδαρμού γυναικών, βιασμό ή σε κακοποιημένα παιδιά. Το σύνδρομο πήρε το όνομα αυτό, από τη ληστεία μιας τράπεζας το 1973 στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, κατά την οποία οι ληστές, κράτησαν σε ομηρία το προσωπικό και τους πελάτες της τράπεζας από τις 23 έως και 28 Αυγούστου. Τα θύματα είχαν δεθεί συναισθηματικά με τους δράστες σε σημείο να αρνηθούν να καταθέσουν εναντίον τους και μερικοί πλήρωσαν για την υπεράσπισή τους! Μάλιστα, όταν οι δράστες δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε φυλάκιση, ένας από αυτούς, παντρεύτηκε μια γυναίκα που είχε σαν όμηρο. Πιθανή εξήγηση η στρεβλωμένη σχέση γονέα-παιδιού που δημιουργείται από την δύναμη των κρατούντων. Σύνδρομο αποπραγματοποίησης: Διαταραχή που δημιουργεί αντικοινωνικές αντιδράσεις, αφού ο πάσχον θεωρεί ότι ο εξωτερικός κόσμος είναι ταινία και οι άλλοι άνθρωποι συμπεριφέρονται σαν ηθοποιοί. Το 75% από όλους μας, το βιώνει κάποια στιγμή της ζωής του. Σύνδρομο Capgras: Όσοι προσβάλλονται έχουν την πεποίθηση ότι οι φίλοι τους τα αγαπημένα τους πρόσωπα έχουν αντικατασταθεί από σωσίες. Ορισμένοι το πιστεύουν ακόμη και για το είδωλό τους στον καθρέφτη. Η συγκεκριμένη πάθηση σχετίζεται και με σοβαρές εγκεφαλικές βλάβες. Σύνδροµο Fregoli: Το συγκεκριμένο σύνδρομο οδηγεί το άτομο στην πεποίθηση ότι οι άνθρωποι γύρω του είναι μεταμφιέσεις κάποιου συγκεκριμένου. Το 2002, το Πανεπιστήμιο Αθηνών κατέγραψε περιστατικό ασθενούς που έπασχε από αυτό το σύνδρομο με στόχο τον εραστή της. Σύνδρομο Κοτάρ: Το 1880 καταγράφηκε από τον Γάλλο νευρολόγο -που του έδωσε και το όνομά- σε μια γυναίκα που έπασχε από σπάνια επιπλοκή κατάθλιψης και σχιζοφρένειας. Η ασθενής επέμενε ότι ήταν νεκρή, ότι χάνει αίμα, ότι σαπίζει και ότι δεν έχει πλέον εσωτερικά όργανα. Το ακριβώς αντίθετο που μπορεί να συμβεί είναι ο πάσχον να ισχυρίζεται ότι είναι αθάνατος. Oniomania: -21- Η Oniomania (μανία για ψώνια) είναι μια καταναγκαστική επιθυμία για αγορές, περισσότερο γνωστή ως shopping addiction ή shopaholism. Τα θύματα νιώθουν ικανοποίηση όταν αγοράζουν κάτι, το οποίο φαίνεται να δίνει νόημα στην ζωή τους, ενώ τους κάνει να ξεχάσουν τις άσχημες στιγμές. Μόλις όμως τελειώσουν τις αγορές, το συναίσθημα της ευφορίας χάνεται, με αποτέλεσμα το εθισμένο άτομο να πηγαίνει ξανά για ψώνια. Σε πολλές

24 περιπτώσει, τα πράγματα που έχουν αγοράσει αυτά τα άτομα, τα κρύβουν ή τα καταστρέφουν, επειδή νιώθουν ντροπή για τον εθισμό τους και προσπαθούν να τον κρύψουν. Somatoparaphrenia: Πρόκειται για μια ψευδαίσθηση που βιώνει ο ασθενείς, ο οποίος ξαφνικά πιστεύει ότι ένα μέλος του σώματος του ή και μια ολόκληρο πλευρά, δεν ανήκει σ αυτόν. Για παράδειγμα, ένας ασθενής μπορεί να πιστεύει ότι το χέρι του ανήκει στο γιατρό, ή ότι ανήκει σε άλλον ασθενή που το άφησε πίσω. Οι περισσότεροι από αυτούς, ζητούν τον ακρωτηριασμό αυτού του μέλους ΨYΧΙΚΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ (ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ Η ΜΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ - ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΤΟΜΟΥ)

25 Σήμερα, όλο και μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας μας εξοικειώνεται με όσα αφορούν "ψυχική υγεία". Υπάρχει μια στενή σχέση μεταξύ του τι αισθανόμαστε και διαφόρων συμπτωμάτων. Η επίδραση της ψυχολογικής μας κατάστασης στη σωματική υγεία μπορεί να εκφραστεί σε πολλές περιπτώσεις, με διάφορους τρόπους και κάποτε είναι δύσκολο αυτό να αναγνωριστεί. Ψυχική κατάσταση και σωματική υγεία Η ψυχική κατάσταση, από αρχαιοτάτων χρόνων είναι γνωστό ότι επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό την σωματική υγεία. Στην ύπαρξη ψυχικών διαταραχών αποδίδονται συνήθως σοβαρές και καταληκτικές ασθένειες. «Έβγαλα καρκίνο, από την στεναχώρια μου», είναι η γνωστή λαϊκή ρήση που σίγουρα έχετε ακούσει. Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα τεκμηρίωσε αυτές τις εμπειρικές παρατηρήσεις. Η κατάθλιψη σχετίζεται με την αύξηση των επιπέδων κορτιζόλης στον οργανισμό, που έχει σαν φυσικό επακόλουθο την εξασθενήσει της ανοσολογικής αντίδρασης σε εξωγενή και ενδογενή ερεθίσματα. Η ύπαρξη της κατάθλιψης, σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει σχετικά, επιδρά ίσως ακόμα και στον ρυθμό της καρκινογένεσης. Η εμφάνιση, καθώς επίσης και η πρόγνωση χρόνιων ή καταληκτικών νόσων, σχετίζονται άμεσα με την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και του άγχους. Εφόσον ο ασθενής πιστέψει στην αγωγή που λαμβάνει, η πρόγνωση της αρρώστιας επηρεάζεται θετικά, σύμφωνα με τις περισσότερες έρευνες για την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, που περιλαμβάνουν συγκρίσεις με εικονικό φάρμακο Επομένως βάση όλων αυτών των δεδομένων, βγαίνει το συμπέρασμα ότι, πρέπει να μειώνεται το άγχος σε κάθε ασθενή με χρόνια και βαριά νόσο. Επίσης, πρέπει να αντιμετωπίζεται η συχνά συνυπάρχουσα κατάθλιψη, σε συνδυασμό με την αύξηση του επιπέδου της ελπίδας στην θεραπεία που του προτείνεται από τον γιατρό του, για την υποκείμενη νόσο. Ο κλινικός γιατρός που παρακολουθεί τον ασθενή, οφείλει να διαγνώσει την ύπαρξη αυτών των ψυχικών νόσων του άγχους και της κατάθλιψης, παρόλο που πολλές φορές αυτό δεν είναι εύκολο. Η δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται στην υποκείμενη χρόνια ή κακοήθη νόσο. Μερικά από αυτά τα συμπτώματα είναι, για την κατάθλιψη εύκολη κόπωση, έλλειψη ενέργειας, ανορεξία, αϋπνία, μείωση της διάθεσης και για το άγχος ανησυχία, ταχυκαρδία, ενοχλήματα από το αναπνευστικό, το γαστρεντερικό και το ουροποιητικό σύστημα. Ο πλέον έμπειρος, που ίσως μπορέσει να κάνει την διάγνωση με μεγαλύτερη βεβαιότητα είναι ο ειδικός ψυχίατρος, όπου και ζητείται η συμβουλή του. Επίσης, για την καλύτερη αντιμετώπιση των ψυχικών διαταραχών των ασθενών αυτών, ο ψυχίατρος θα μπορέσει να συμβουλεύσει καλύτερα.

26 Μια ψυχοθεραπευτική υποστηρικτική στάση του γιατρού και του περιβάλλοντος, συγγενικού ή νοσηλευτικού, σε πολλές περιπτώσεις αρκεί. Σε άλλες όμως, απαιτείται φαρμακευτική ενίσχυση με αγχολυτικά ή και αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Κεφαλαιώδες σημασία έχει στην τελευταία περίπτωση, η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου. Πρέπει να έχει τις λιγότερες παρενέργειες και το μικρότερο βαθμό αλληλεπίδρασης με τα φάρμακα που ήδη λαμβάνει ο ασθενής. Για να αποφευχθούν τοξικά φαινόμενα, θα πρέπει να υπάρχει η γνώση της οδού μεταβολισμού των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων, καθότι τα φάρμακα συνήθως μεταβολίζονται στο συκώτι. Η ενδυνάμωση της αυτοεκτίμησης, βελτιώνει την ψυχική και τη σωματική υγεία Η χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι επικίνδυνη για την υγεία. Συνοδεύεται από αρνητικά συναισθήματα όπως το άγχος και την κατάθλιψη που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρδιακή πάθηση. Τα αρνητικά συναισθήματα που συνοδεύουν τη χαμηλή αυτοπεποίθηση, αδυνατίζουν το ανοσολογικό σύστημα του οργανισμού και σχετίζονται με αύξηση της φλεγμονής. Οι παράγοντες αυτοί έχουν συσχετισθεί με ασθένειες της καρδίας. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση ψηλώνει την πίεση και οδηγεί σε ανθυγιεινές συμπεριφορές όπως το κάπνισμα, κατάχρηση αλκοόλ και αποφυγή κοινωνικών επαφών. Παράλληλα άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση δεν έχουν κίνητρα για να φροντίζουν τον εαυτό τους. Αντί να ασκούνται, έχουν τάση να παραμένουν αδρανείς. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να φροντίζεται η αυτοεκτίμηση. Εάν ένα άτομο νιώθει ότι δεν έχει αυτοπεποίθηση ή δυσκολεύεται να εμπιστευτεί το ένστικτό του, εάν μια εσωτερική φωνή μέσα του, συνεχώς το μειώνει με υποτιμητικά σχόλια, εάν δεν φροντίζει σωστά τον εαυτό του, τότε είναι καιρός να λάβει μέτρα έτσι ώστε να ανυψώσει την αυτοεκτίμηση του. Η αυτοεκτίμηση είναι το πόσο το ίδιο το άτομο θεωρεί ότι αξίζει ο εαυτός του, το πόσο εκτιμά, εγκρίνει και αποδέχεται το δικό του χαρακτήρα, τη δική του ύπαρξη. Μια υγιής αυτοεκτίμηση χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι τού αρέσει ο εαυτός του, πιστεύει ότι αξίζετε αγάπη και ευτυχία και ότι έχει εμπιστοσύνη ότι μπορεί να πετύχει πράγματα στη ζωή του. Η υγιής αυτοεκτίμηση είναι απαραίτητη για να μπορείτε ένας άνθρωπος να απολαμβάνει θετικές συναισθηματικές καταστάσεις όπως η χαρά, η ευχαρίστηση, η χαλάρωση, η ευγνωμοσύνη. Τα θετικά αυτά συναισθήματα, προσφέρουν προστασία από το στρες και άλλες αντιξοότητες της ζωής συμβάλλοντας παράλληλα στην ψυχική και σωματική υγεία. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η ευθυμία και η χαρά, προστατεύουν από πολλά κακά και προσφέρουν μακροζωία. Και έχουμε δει πόσο σημαντική είναι η υγιής αυτοεκτίμηση για τη γένεση των θετικών ψυχολογικών καταστάσεων. Εξάλλου πρόσφατες έρευνες, μας προσφέρουν σημαντικά νέα δεδομένα για τη σχέση των θετικών συναισθηματικών

27 καταστάσεων και της υγείας: Το γέλιο και το χιούμορ βελτιώνουν το σύστημα άμυνας του οργανισμού και τις δυνατότητες του ανοσολογικού συστήματος εναντίον του κρυολογήματος Σε ασθενείς με καρδιοπάθειες, οι θετικές συναισθηματικές καταστάσεις, μειώνουν τον αριθμό εισαγωγών στο νοσοκομείο Η αισιοδοξία δηλαδή η θετική προσδοκία για το μέλλον και η ικανότητα ανάκαμψης μετά από άσχημα γεγονότα, μειώνει τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών κατά 50% και έχει σχετισθεί με καλύτερη ανάκάμψη από επεμβάσεις στην καρδία Οι θετικές συναισθηματικές καταστάσεις εξουδετερώνουν τις αρνητικές συνέπειες του στρες στον οργανισμό, προσφέρουν καλύτερο ύπνο, επιτρέπουν ευστροφία με αποτελεσματικότερο και δημιουργικότερο τρόπο σκέψης Βλέπουμε λοιπόν ότι οι λόγοι για τους οποίους πρέπει να φροντίζεται και να βελτιώνεται η αυτοεκτίμηση, είναι πολλοί. Μερικά απλά αλλά αποτελεσματικά μέτρα, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν να έχει κάποιος μια πιο σωστή άποψη για τον εαυτό του και συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανύψωση της αυτοεκτίμησης του αποτελούν τα εξής: -25- Καταγράφει και διατηρεί ένα κατάλογο με όλα αυτά που επιτυγχάνει ακόμη και τα πιο μικρά Αναλαμβάνει νέες προκλήσεις με προσεκτικά βήματα. Αρχίζει με μικρά πράγματα που μπορεί να πετύχει πιο εύκολα και σταδιακά προχωρεί σε μεγαλύτερα ή δυσκολότερα Θεωρεί για λίγο ότι ο εαυτός του είναι ο καλύτερός του φίλος. Αντικαταστεί την αυτοκριτική με ενθαρρυντικά σχόλια και παραινέσεις με ταυτόχρονο έπαινο για όλα όσα καλά πετυχαίνει Φροντίζει κάθε μέρα τον εαυτό σας. Αντικαταστεί ανθυγιεινά σνακ με φρούτα και φροντίζετε κάθε μέρα να κάνει ένα περίπατο Κάνει παρέα με ανθρώπους που τον κάνουν να νιώθει καλά. Μειώνει το χρόνο με αυτούς που έστω και εάν τον αγαπούν, με τη συχνή ή αυστηρή κριτική τους μπορεί να τον καταβάλλουν ψυχολογικά Η σωματική άσκηση είναι καλή για τη συναισθηματική και σωματική του υγεία. Μην αμελεί να γυμνάζεται με μέτριας έντασης σωματική άσκηση για 30 λεπτά, 5 ή περισσότερες μέρες της εβδομάδας Είναι σημαντικό να προσθέσουμε ότι εάν η χαμηλή αυτοεκτίμηση και τα αρνητικά συναισθήματα που συνεπάγονται, παραμένουν έντονα παρά τις οποιεσδήποτε προσπάθειες αυτοβοήθειας, τότε είναι απαραίτητο να ληφθεί η συμβουλή από ειδικό θεραπευτή με εμπειρία στον τομέα αυτό. Θα

28 συγκρατήσουμε τη μεγάλη σημασία που έχει η υγιής αυτοεκτίμηση στην ψυχική και σωματική υγεία και ότι με απλά μέτρα μπορεί να ενδυναμώνεται προσφέροντας έτσι πολλά για μια καλύτερη ζωή. Η ψυχική διάθεση, το στρες, η κατάθλιψη και η σωματική άσκηση Η ψυχική διάθεση επηρεάζεται από τη σωματική άσκηση. Το γρήγορο περπάτημα τρεις φορές την εβδομάδα απομακρύνει τον κίνδυνο κατάθλιψης και αναζωογονεί το συναισθηματικό μας κόσμο. Ακόμη και σε ασθενείς που πάσχουν από κατάθλιψη, οποιαδήποτε μορφή σωματικής άσκησης, βοηθά στη μείωση της σοβαρότητας της πάθησης και στην ανάρρωση. Πολλές έρευνες μέχρι σήμερα έχουν τεκμηριώσει τις θετικές επιδράσεις της σωματικής άσκησης στη ψυχολογία των ανθρώπων. Μάλιστα ορισμένες έδειξαν ότι σε ασθενείς με κατάθλιψη, η σωματική άσκηση βοηθούσε όσο και τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Ανεξάρτητα από την ηλικία ή το φύλο, η συστηματική άσκηση του σώματος συμβάλλει σε μια καλύτερη αυτοεκτίμηση και σε λιγότερα προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας Το στρες υποχωρεί πιο εύκολα μετά από μια αθλητική δραστηριότητα, το περπάτημα, το κολύμπι την ποδηλασία ή άλλη μορφή άσκησης. Η άσκηση του σώματος, είναι πιο αποτελεσματική στη μείωση του στρες σε σύγκριση με άλλους τρόπους καταπολέμησης του στρες όπως για παράδειγμα οι τεχνικές χαλάρωσης. Η μείωση της έντασης των μυών και η αύξηση του καρδιακού ρυθμού που συνοδεύουν τη σωματική άσκηση, δημιουργούν μια γενικότερη χαλάρωση και συμβάλλουν στην εγρήγορση του οργανισμού. Αυτό μας βοηθά στο να δούμε καλύτερα τα προβλήματα που μας βασανίζουν και να βρούμε καλύτερες λύσεις. Η εξωτερίκευση της έντασης όταν κάνουμε κάποια αθλητική δραστηριότητα, ένα είδος γυμναστικής, περπάτημα ή άλλη ρυθμική σωματική δραστηριότητα, μειώνει τον εκνευρισμό που πιθανόν να μας έχει κυριεύσει κατά τη διάρκεια μια δύσκολης μέρας φορτωμένης με πολλές καταστάσεις που μας προκαλούν στρες. Έτσι μειώνεται ο κίνδυνος να ξεσπάσουμε νευριασμένοι πάνω σε άτομα της οικογένειάς μας, στη σύζυγο μας, στα παιδιά ή ακόμη πάνω σε φίλους μας. Άτομα που νιώθουν ότι ο ρυθμός της ζωής τους αρχίζει να γίνεται εξαιρετικά δύσκολος σε σημείο που να τους προκαλεί κατάθλιψη, θα πρέπει να ξέρουν ότι, όταν αρχίσουν να καταναλώνουν θερμίδες διαμέσου της σωματικής εξάσκησης, θα δουν βελτίωση. Όταν κάποιος νιώθει καλύτερα σωματικά και πιο δυνατός, τότε νιώθει και πιο συναγωνιστικός και ότι έχει καλύτερο έλεγχο της ζωής του. Πως όμως η εξάσκηση του σώματος επιδρά στον εγκέφαλο για να έχει τα πολύ θετικά αυτά αποτελέσματα στην ψυχική διάθεση; Δεν είναι ακόμη καλά γνωστοί οι μηχανισμοί των ευεργετικών επιδράσεων της άσκησης στην ψυχολογία.

29 Υπάρχουν όμως ήδη μερικές ενδείξεις για το πως επιτυγχάνεται αυτό: Η συγκέντρωση της σεροτονίνης στον εγκέφαλο αυξάνεται λόγω σωματικής άσκησης. Η σεροτονίνη επιδρά στην ψυχική διάθεση, συμμετέχει στη μετάδοση των νευρικών ώσεων και μπορεί να έχει μια λειτουργία στον έλεγχο της διάθεσης και στην κατάσταση της συνείδησης Η παραγωγή ενδορφινών αυξάνεται μετά από έντονη άσκηση. Οι ενδορφίνες είναι πεπτίδια που παράγονται στον εγκέφαλο και έχουν μια παυσίπονη δράση. Δρουν στον ψυχισμό και μπορούν να προκαλέσουν ευφορία Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι κάποια μορφή σωματικής άσκησης είναι καλύτερη από τις άλλες. Το σημαντικό είναι η άσκηση να γίνεται συστηματικά. Όλοι οι τύποι άθλησης, τρέξιμο, περπάτημα, αεροβική γυμναστική, κολύμπι, βάρη και άλλα είναι αποτελεσματικά στο να μειώνουν το άγχος και την κατάθλιψη. Για κάποιον που για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν αδρανής, χρειάζεται να αρχίσει σταδιακά. Αρχικά μπορεί να περπατάει για 5 έως10 λεπτά κάθε μέρα. Σε μερικές μέρες μπορεί να κάνει από 30 έως 45 λεπτά περπάτημα τουλάχιστο 3 έως 4 φορές την εβδομάδα. Για να σημειωθεί κάποια βελτίωση στην ψυχική διάθεση λόγω της σωματικής άσκησης χρειάζονται τουλάχιστο μερικές εβδομάδες. Τα καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται μετά από 4 μήνες συστηματικής σωματικής άσκησης. Μετά από αυτή την αρχική φάση είναι σίγουρα καλύτερα, η συνήθεια της συστηματικής άσκησης να διατηρηθεί για όλη τη ζωή. Τα συναισθήματα και η ψυχολογική κατάσταση: Πώς επηρεάζουν τις αποφάσεις και τη συμπεριφορά Οι συναισθηματικές καταστάσεις που επηρεάζουν και κατευθύνουν την ανθρώπινη συμπεριφορά, έχουν τεράστια επίδραση τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και στην πολιτική και στις διεθνείς σχέσεις. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι στην ουσία, οι άνθρωποι κυβερνώνται από τα συναισθήματα τους. Στη διεθνή πολιτική, όταν συμβαίνουν πολύ σοβαρά γεγονότα όπως για παράδειγμα η επίθεση κατά των δίδυμων πύργων της Νέας Υόρκης στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, είναι δυνατόν οι κυβερνήσεις λόγω των έντονων συναισθηματικών καταστάσεων που δημιουργούνται από ανάλογες κρίσεις, να λαμβάνουν αποφάσεις και να προχωρούν σε πράξεις χωρίς να δίνεται η δέουσα προσοχή για τις μακροχρόνιες συνέπειες των

30 ενεργειών τους. Τα έντονα συναισθήματα μπορούν να υποσκάπτουν την ικανότητα των ανθρώπων να κάνουν ορθολογιστική ανάλυση και να λαμβάνουν λογικές αποφάσεις. Αυτό συμβαίνει ακόμη και όταν οι άνθρωποι συνειδητοποιούν την ανάγκη λήψης αποφάσεων με πολύ προσεκτικό τρόπο Σε ζητήματα πολιτικής που απασχολούν πολύ σοβαρά το κοινό και οι άνθρωποι αισθάνονται θυμό, φόβο ή άλλες έντονες συναισθηματικές καταστάσεις, ευνοείται η λήψη αποφάσεων με χαρακτήρα συμβολικό που ικανοποιούν περισσότερο τα ένστικτα παρά η λήψη πιο σύνθετων αποφάσεων με περισσότερο ουσιώδη χαρακτήρα που σε τελευταία ανάλυση μπορούν να είναι αποτελεσματικότερες. Οι πόλεμοι είναι το τυπικό παράδειγμα όπου τα άμεσα συναισθήματα και τα πάθη κυριαρχούν εις βάρος της προσεκτικής ορθολογιστικής ανάλυσης των μακροχρόνιων συνεπειών. Πώς κυβερνάται το ανθρώπινο σύστημα λήψης αποφάσεων; Το ανθρώπινο σύστημα λήψης αποφάσεων κυβερνάται βασικά από δύο μηχανισμούς. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες υπάρχουν στον εγκέφαλο δύο νευρικά κέντρα που εμπλέκονται στη λήψη αποφάσεων, το διαβουλευτικό (συζητικό, που μελετά, εξετάζει, αναλύει) και το συναισθηματικό. Το συναισθηματικό κέντρο λήψης αποφάσεων, είναι πολύ αρχαιότερο στους ανθρώπους. Τους εξυπηρέτησε στην προσαρμογή τους για επιβίωση μπροστά στις πολλαπλές απειλές που είχαν να αντιμετωπίσουν. Τους βοήθησε να καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες, να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν ταχύτατα τους κινδύνους. Όμως με την εξέλιξη τους οι άνθρωποι, ανάπτυξαν την ικανότητα να αναλύουν τις μακροχρόνιες συνέπειες της συμπεριφοράς τους που βασίζεται στο συναισθηματικό κέντρο λήψης αποφάσεων. Άρχισαν να υπολογίζουν τα υπέρ και τα κατά, το όφελος και το κόστος των επιλογών τους. Το διαβουλευτικό κέντρο λήψης αποφάσεων εντοπίζεται στον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου. Το μέρος αυτό του εγκεφάλου των ανθρώπων αναπτύχθηκε αργότερα στην εξέλιξη τους αλλά δεν αντικατέστησε τα παλαιότερα εγκεφαλικά συστήματα. Πρέπει να τονίσουμε ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν βρίσκεται μόνο κάτω από τον έλεγχο του συναισθηματικού ή του διαβουλευτικού κέντρου λήψης αποφάσεων. Είναι αποτέλεσμα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των δύο συστημάτων. Ο συναισθηματικός έλεγχος λήψης αποφάσεων είναι γρήγορος. Όμως έχει τη δυνατότητα να ανταποκρίνεται μόνο σε περιορισμένο αριθμό καταστάσεων Ο διαβουλευτικός μηχανισμός, είναι πολύ πιο ευπροσάρμοστος,

31 αλλά κοπιαστικός και σχετικά αργός. Ο συναισθηματικός είναι ο προκαθορισμένος και προεπιλεγμένος μηχανισμός λήψης αποφάσεων στον άνθρωπο. Το διαβουλευτικό κέντρο επεμβαίνει όταν οι άνθρωποι συναντούν νέες καταστάσεις ή όταν η ορθή απόφαση δεν είναι ευδιάκριτη. Ο συναισθηματικός έλεγχος επηρεάζεται από έντονες, ζωντανές εικόνες, από την αμεσότητα και τις ειδήσεις. Αυτό σημαίνει ότι επηρεάζεται και ανταποκρίνεται σε γεγονότα που συνοδεύονται από εντυπωσιακές οπτικές παραστάσεις (φωτογραφίες, προβολές βίντεο στις ειδήσεις) ιδιαίτερα όταν αυτά συνέβηκαν πρόσφατα και όταν οι άνθρωποι δεν είναι εξοικειωμένοι ή δεν είχαν το χρόνο να προσαρμοστούν. Επίσης πολύ σημαντικό είναι ότι το συναισθηματικό κέντρο λήψης αποφάσεων, επηρεάζεται σοβαρά από τις ομάδες, τάξεις ή άλλες κατηγοριοποιήσεις στις οποίες εντάσσουν οι άνθρωποι τους άλλους ανθρώπους που συναντούν. Δηλαδή το "εμείς" και "εκείνοι" είναι μια εξαιρετικά σημαντική διάκριση στους μηχανισμούς της συναισθηματικής λήψης αποφάσεων. Πρέπει να προσθέσουμε ότι το συναισθηματικό κέντρο είναι σε θέση να ενεργοποιεί το διαβουλευτικό κέντρο λήψης αποφάσεων. Τα μέτρια επίπεδα φόβου, θυμού, ή οποιασδήποτε άλλης αρνητικής συναισθηματικής κατάστασης, προειδοποιούν το διαβουλευτικό κέντρο ότι κάτι δεν πάει καλά και ότι οι υπηρεσίες του απαιτούνται. Όμως με ένα περίεργο τρόπο, παρά το γεγονός ότι το συναισθηματικό ενεργοποιεί το διαβουλευτικό, όσο πιο έντονα γίνονται τα συναισθήματα τόσο πιο πολύ το συναισθηματικό κέντρο τείνει να αντικαταστήσει το διαβουλευτικό κέντρο στη λήψη αποφάσεων και στη συμπεριφορά. Έτσι βρισκόμαστε σε καταστάσεις που ενώ οι άνθρωποι καταλαβαίνουν ποια είναι η πιο ορθή πορεία που πρέπει να ακολουθήσουν, εντούτοις βρίσκουν τους εαυτούς τους να κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Αυτό σημαίνει ότι οι καταστάσεις που απαιτούν το περισσότερο μια προσεκτική καλά ζυγισμένη και ορθολογιστική απάντηση και συμπεριφορά, είναι εκείνες στις οποίες τα συναισθήματα μας μπορούν να υπονομεύσουν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα μας. Θα συγκρατήσουμε λοιπόν ότι τα έντονα συναισθήματα και τα πάθη μπορεί να υπερισχύουν της λογικής και των αρχών. Για αυτό απαιτούνται μηχανισμοί προσεκτικού και σχολαστικού ελέγχου στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών, κυβερνήσεων και πολιτικών. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα συναισθήματα είναι πάντοτε κακός σύμβουλος και ότι οδηγούν σε ζημιογόνες αποφάσεις και ενέργειες. Αντίθετα υπάρχουν πολλά παραδείγματα στην ιστορία που ο προσεκτικός χειρισμός των έντονων συναισθημάτων, η στρατολόγηση της λογικής, της διαβούλευσης και η ορθολογιστική λήψη αποφάσεων, κατάφεραν να πετύχουν συνεργαζόμενα όλα μαζί, τεράστια επιτεύγματα. Στους επικίνδυνους καιρούς που ζούμε, χρειάζεται ακόμη περισσότερη προσοχή. Οι πολιτικοί, οι επικοινωνιολόγοι και οι σύμβουλοι τους για δημόσιες σχέσεις, γνωρίζουν καλά να χρησιμοποιούν τα συναισθήματα για να πετυχαίνουν τους

32 στόχους τους. Εμείς ως κοινωνία πρέπει να είμαστε πληροφορημένοι για τους μηχανισμούς που εμπλέκονται και επηρεάζονται στο εγκέφαλο μας για τη λήψη αποφάσεων. -31-

33 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Οι ψυχικά ασθενείς κατά τη διάρκεια των χρόνων ακολουθούνταν πάντοτε από ένα κοινωνικό στίγμα και αμέτρητες προκαταλήψεις. Όλα αυτά έφεραν την κοινωνική τους περιθωριοποίηση και τις αρνητικές συνέπειες όχι μόνο για τους ψυχασθενείς αλλά και για τις οικογένειές τους. Δυστυχώς, στη δική μας, φαινομενικά, σύγχρονη κοινωνία, το στίγμα συνεχίζει να διαιωνίζεται και αυτό λόγω της έλλειψης γνώσεων γύρω από τις ψυχικές ασθένειες αλλά και της φύσης του ανθρώπινου είδους να απομονώνει το διαφορετικό. Συχνά η κοινωνία διατυπώνει λανθασμένες εντυπώσεις για κάποιο κοινωνικό σύνολο, αυθαίρετα, βιαστικά και λόγω φόβου. Παρά την πρόοδο της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής, η κοινή αντίληψη για τις ψυχικές ασθένειες συνεχίζει να είναι αρνητική. Η ψυχική ασθένεια είναι κάτι αόριστο, μη χειροπιαστό και επομένως οι άνθρωποι το φοβούνται. Και ως γνωστόν, ό,τι φοβόμαστε το γελοιοποιούμε και το περιθωριοποιούμε. Αυτό όμως δυσκολεύει την επανένταξη των ψυχικά ασθενών στην κοινωνία. Και αυτό χειροτερεύει την κατάστασή τους. Επομένως, από μόνοι μας διώχνουμε τα αρνητικά λόγω φόβου και τα εμποδίζουμε από το να γίνουν θετικά. Τα άτομα φοβούνται τις ψυχικές ασθένειες. Και όταν εμφανιστούν συμπτώματα, τα κρύβουν και σιωπούν. Έτσι όμως, ο φόβος για την ψυχική διαταραχή, γίνεται πιο καταστροφικός και από τη διαταραχή. Όπως είπαμε, η έλλειψη γνώσεων σχετικά με τις ψυχολογικές διαταραχές, ο φόβος αλλά και οι λανθασμένες διατυπώσεις των ειδικών δημιουργούν ένα γενικό χάσμα ανάμεσα στον ασθενή και την κοινωνία. Οι ψυχασθενείς επομένως, εκτός από τα ήδη υπάρχοντα προβλήματά τους, έχουν να αντιμετωπίσουν και το κοινωνικό στίγμα. Αυτό τους αποθαρρύνει και αποτυγχάνουν στη θεραπεία η οποία έχει ως σκοπό την κοινωνική τους επανένταξη. Οι ίδιοι φτάνουν να σκέφτονται πως η θεραπεία είναι άχρηστη αφού δεν γίνονται κοινωνικά αποδεκτοί. Έτσι, δεν απομονώνουμε μόνο την εκάστοτε ασθένεια και την ιδέα της ''τρέλας'' ή του ''ψυχάκια'', αλλά απομονώνουμε και την ίδια την ανθρώπινη αξία, την ανθρώπινη ύπαρξη. Αντί να προστατεύσουμε τον κόσμο τον καταστρέφουμε.

34 Μύθοι που ενισχύουν τις προκαταλήψεις: 1. Επικινδυνότητα: Υπάρχει μια γενική αντίληψη ότι οι ψυχικά ασθενείς είναι άτομα βίαια και επιθετικά, επικίνδυνα για τους γύρω τους. Σε αυτό ευθύνονται τα ΜΜΕ που συχνά αναφέρουν τους εγκληματίες ως ψυχασθενείς. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι σε σύγκριση με τον, θεωρητικά, υγιή πληθυσμό, οι ψυχασθενείς είναι λιγότερο επικίνδυνοι. Μπορούν μάλιστα να χαρακτηριστούν θύματα παρά θύτες. Υπάρχει μόνο ένα μικρό ποσοστό ασθενών με βίαιη συμπεριφορά και αυτό οφείλεται στην λάθος χορήγηση φαρμάκων ή στην έλλειψη αποδοχής από το κοινωνικό σύνολο. Άρα, αυτό θα βελτιωθεί με την σωστή θεραπεία και την αποδοχή από τους γύρω. 2. Ανευθυνότητα πράξεων: Οι ψυχικά ασθενείς πιστεύονται να μην έχουν επίγνωση των πράξεών τους. Η συγκεκριμένη αντίληψη παύει πια να είναι δικαιολογημένη αφού αποδεικνύεται πως μέχρι και η πιο σοβαρή ψυχασθένεια θεραπεύεται και η τυχόν επηρεασμένη κρίση του ασθενή είναι παροδική. 3. Μη πραγματικά ασθενείς: Πολλοί δεν αναγνωρίζουν τις ψυχασθένειες ως πραγματικές ασθένειες και επομένως δεν χαρακτηρίζουν τους ψυχασθενείς ''άρρωστους''. Κι όμως, είναι ασθένειες αφού οι περισσότερες οφείλονται σε βιολογικούς και γενετικούς παράγοντες. Συνέπειες του στίγματος και της κοινωνικής περιθωριοποίησης: Στον ασθενή: Προβλήματα στέγασης: Το άτομο με ψυχική ασθένεια δυσκολεύεται να βρει σπίτι καθώς οι ιδιοκτήτες αρνούνται να εμπιστευθούν την ιδιοκτησία τους σε άτομα με ψυχικά προβλήματα. Υπάρχουν ακόμη και γειτονιές που εμποδίζουν την δημιουργία ψυχιατρικών ξενώνων στην περιοχή. Ευκαιρίες απασχόλησης: Η αρνητική στάση των εργοδοτών, εμποδίζει τα άτομα με προβλήματα να βρουν εργασία ακόμη και αν έχουν την ικανότητα να δουλέψουν, έστω και κατά τη διάρκεια της θεραπείας ή των συμπτωμάτων. Κοινωνική απομόνωση: Στις ανεπτυγμένες κοινωνίες τα άτομα με ψυχικές ασθένειες βρίσκονται κοινωνικά περιθωριοποιημένα και έχουν λίγους κοινωνικούς και οικογενειακούς δεσμούς, ελάχιστες επαφές και αυτό οφείλεται όχι μόνο στα συμπτώματα αλλά και στο στίγμα. Επιπτώσεις στην πορεία της νόσου: Είναι αποδεδειγμένο ότι οι ασθενείς που οι ίδιοι έχουν αποδεχτεί τη νόσο, έχουν την αίσθηση του ανήμπορου καθώς προσπαθούν να προσαρμοστούν στην κοινωνία. Πλημμυρίζονται από συναισθήματα ματαίωσης, απογοήτευσης, ντροπής και ενοχής και τείνουν προς την εσωστρέφεια. Έτσι είτε δεν ζητάει βοήθεια φοβούμενο το στίγμα, είτε δεν ανταποκρίνεται στην θεραπεία σωστά. Επιπτώσεις στην οικογένεια: Δεν υφίσταται μόνο το άτομο τις συνέπειες του στίγματος αλλά και η οικογένειά του. Κουβαλάει το βάρος της ασθένειας του συγγενή αλλά και της φροντίδας του ψυχικά άρρωστου. Όταν όμως η οικογένεια βιώνει την προκατάληψη τότε αδυνατεί να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της απέναντι στον άρρωστο. -33-

35 Στην κοινωνία: Έλλειψη πόρων για τη δημιουργία υπηρεσιών ψυχικής υγείας: Σε πολλά κράτη τα προγράμματα ψυχικής υγείας λειτουργούν ελλειπτικά και με λιγοστές οικονομικές χορηγήσεις. Ένας κύριος λόγος είναι το κοινωνικό στίγμα απέναντι στους ψυχικά ασθενείς, τα ιδρύματα τέτοιου τύπου και στο προσωπικό τους (γιατρούς, θεραπευτές, νοσοκόμες). Υποβάθμιση κοινωνικού στάτους κρατών: Κράτη τα οποία δεν κάνουν κάτι για την μείωση του στίγματος αλλά αντίθετα ενθαρρύνουν τέτοιες κοινωνικές απομονώσεις, υποβαθμίζονται ανθρωπιστικά και πολιτισμικά καθώς τέτοια κοινωνική περιθωριοποίηση είναι μορφή ρατσισμού. Έλλειψη στο κοινωνικό σύνολο: Όταν εκείνοι οι ψυχασθενείς που μπορούν να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο ως εργαζόμενοι απομονώνονται δημιουργούν ένα κενό στην κοινωνία που πετάει άτομα χρήσιμα για τη λειτουργία της. Λύσεις για περιορισμό του στίγματος: Για να περιοριστεί το στίγμα και για να λειτουργήσουν σωστά όλα εκείνα που πάνε πίσω στην κοινωνία μας εξαιτίας της ύπαρξης τέτοιων προκαταλήψεων, πρέπει: Να διαδώσουμε έγκυρες πληροφορίες για τις ψυχικές νόσους ώστε να ενημερωθεί η κοινότητα. Να αντιδράμε όταν παρουσιάζονται λάθος αντιλήψεις από τα ΜΜΕ και να τις αντικρούουμε. Να ενθαρρύνουμε τη χρήση θετικών εικόνων για να αναφερόμαστε σε ανθρώπους με ψυχική νόσο και να υπογραμμίζουμε την πραγματικότητα ότι η ψυχική νόσος μπορεί εύκολα να -34-

36 αντιμετωπιστεί Να προωθούμε τις ικανότητες των ψυχασθενών και όχι να τις περιορίζουμε. Να μιλάμε ανοιχτά για τις ψυχικές ασθένειες ώστε το θέμα να ξεφύγει από τα όρια της προκατάληψης και να έρθει στην επιφάνεια. Να μην παρομοιάζουμε το άτομο με την ασθένεια. Δεν έχει η ασθένεια το άτομο, το άτομο έχει την ασθένεια. Να αλλάξουμε τις αντιλήψεις και να καταπολεμήσουμε την άγνοια μέσω προγραμμάτων εκπαίδευσης και ενημέρωσης. Να αλλαχθούν οι νόμοι και οι πολιτικές ρυθμίσεις για να περιορισθούν οι διακρίσεις και να αυξηθεί η νομική προστασία για τους ψυχικά ασθενείς Να βελτιωθούν οι θεραπείες Νομικές Πρωτοβουλίες: Στις 8 Φεβρουαρίου του 1992 τα Ηνωμένα Έθνη υιοθέτησαν το ψήφισμα 119 που προβλέπει την υιοθέτηση και διάδοση των ''Αρχών για την Προστασία Ατόμων με Ψυχική Ασθένεια και τη Βελτίωση των Υπηρεσιών Φροντίδας Ψυχικής Υγείας''. Σε ένα παράρτημα του ψηφίσματος, συνοψίζονται οι εξής αρχές που καταδεικνύουν την εγρήγορση των Ηνωμένων Εθνών για το ότι: η ψυχική ασθένεια είναι ένα μεγάλο δημόσιο πρόβλημα υγείας οι ψυχασθενείς δε λαμβάνουν την απαραίτητη φροντίδα

37 η φροντίδα των ασθενών είναι ανθρώπινο δικαίωμα η φροντίδα πρέπει να παρέχεται υπό περιοριστικές συνθήκες Προγράμματα Αντιμετώπισης του στίγματος: Παγκόσμια Ψυχιατρική Εταιρεία: Ξεκίνησε το 1996 ένα παγκόσμιο πρόγραμμα για την εξάλειψη του στίγματος απέναντι σε άτομα με σχιζοφρένεια. Ως στόχο έχει: α. Την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού, β. Τη βελτίωση των αντιλήψεων και στάσεων της κοινότητας, γ. Τη δραστηριοποίηση για τη μείωση των προκαταλήψεων. Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής: Η δράση του Ε.Π.Ι.Ψ.Υ χορηγήθηκε από την Παγκόσμια Ψυχιατρική Εταιρεία και οι δράσεις περιλάμβαναν: την έρευνα, σεμινάριαημερίδες-συνέδρια, έκδοση ενημερωτικού υλικού, συνεργασία με μη κυβερνητικές οργανώσεις που καταπολεμάν το στίγμα, συνεργασία με τα ΜΜΕ, πολιτιστικά-καλλιτεχνικά δρώμενα, τηλεφωνική γραμμή επικοινωνίας, δίκτυο εθελοντών, κυνηγούς στίγματος, ευαισθητοποίησηενημέρωση και κινητοποίηση ασθενών-οικογενειών-επαγγελματιών ψυχικής υγείας-μαθητώνφοιτητών-αστυνομίας-δημοσιογράφων-εργοδοτών κλπ.

38 Κυνηγοί Στίγματος: Οι κυνηγοί στίγματος είναι ένα δίκτυο ευαισθητοποιημένων και κινητοποιημένων πολιτών που παλεύει ενάντια σε κάθε μορφή στιγματισμού των ατόμων με ψυχική διαταραχή. Το πρόγραμμά τους έχει τίτλο: ''8 ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ''. Αυτά είναι τα παρακάτω: 1. Μάθε περισσότερα για την ψυχική ασθένεια 2. Άκουσε τους ανθρώπους που έχουν κάποια ψυχική ασθένεια 3. Παρακολούθησε τα ΜΜΕ και εναντιώσου σε τυχόν στιγματιστικά μηνύματα και αναφορές. 4. Εκφράσου δυναμικά ενάντια στο στίγμα. 5. Μίλα ανοιχτά για την ψυχική ασθένεια 6. Υποστήριξε οργανώσεις που μάχονται το στίγμα 7. Πρόσεξε τη γλώσσα που χρησιμοποιείς 8. Προσπάθησε να εμπλέξεις στις προσπάθειες σου πολιτικούς ή άτομα με επιρροή Η ψυχική ασθένεια, λοιπόν, είναι μια υπόθεση παγκόσμια. Οι προκαταλήψεις, το στίγμα, οι διακρίσεις φέρνουν δυσάρεστα αποτελέσματα τόσο σε ατομικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο. Όσον αφορά στην κοινωνία διαταράσσεται η κοινωνική συμβίωση, κυριαρχούν η βία, η εγκληματικότητα και οι κοινωνικές αναστατώσεις, εμποδίζεται η συνεργασία, η συνύπαρξη, η κοινωνική συμβίωση και ως εκ τούτου και η κοινωνική πρόοδος. Όσον αφορά στην πολιτική, υπονομεύεται η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και υποθάλπεται ο ρατσισμός. Όσον αφορά στον πολιτισμό γενικότερα, ανακόπτεται η πολιτιστική ανάπτυξη καθώς απορρίπτονται μεταρρυθμιστικές προσπάθειες και εμποδίζεται η επιστημονική αλήθεια. Παρατηρητήριο για τα δικαιώματα στο χώρο της ψυχικής υγείας : Το Παρατηρητήριο, από το 2003 συλλέγει μαρτυρίες από διάφορα ψυχιατρικά ιδρύματα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας;

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας; Σχιζοφρένεια Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Η σχιζοφρένεια, μια πνευματική ασθένεια που προκαλεί διαταραχή στον τρόπο που σκέφτεται το άτομο, επηρεάζει περίπου το 1% του πληθυσμού. Συνήθως ξεκινά από τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού (ΔΠ) είναι μια αγχώδης διαταραχή που εκδηλώνεται με ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 2 Σημαντικές ημερομηνίες και πρόσωπα στην ιστορία της Ψυχολογίας 350 π.χ. 320 π.χ 400 μ.χ. 1500 μ.χ. 1650 μ.χ. 1651 μ.χ. Ο Πλάτων προωθεί την έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση

Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση 1. 2. 3. 4. 5. Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση του καθενός μειώνει την ένταση του άγχους

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η μεθαμφεταμίνη είναι συνθετική ουσία και αποτελεί εξέλιξη μιας προγενέστερης ουσίας, της αμφεταμίνης. Για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Από τους μαθητές: Άγγελος Γεωλδάσης Άρτεμις Αναγνώστου Γρηγόρης Καρδάμης Γιάννος Ζώτε

Διατροφικές Διαταραχές. Από τους μαθητές: Άγγελος Γεωλδάσης Άρτεμις Αναγνώστου Γρηγόρης Καρδάμης Γιάννος Ζώτε Διατροφικές Διαταραχές Από τους μαθητές: Άγγελος Γεωλδάσης Άρτεμις Αναγνώστου Γρηγόρης Καρδάμης Γιάννος Ζώτε Τι είναι οι διατροφικές διαταραχές; Οι ψυχογενείς διατροφικές διαταραχές αναπτύσσονται ως εξωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ.

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την Κατάθλιψη Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Εκδότης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο Η αξιοθαύμαστη πολυπλοκότητα του ανθρώπινου μυαλού και το «προϊόν» του, η φαινομενικά απλή, καθημερινή ανθρώπινη συμπεριφορά, εκλαμβάνονται από τους ανθρώπους ως δεδομένα Πρόκειται για κάτι λογικό να συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Κοινωνικοί παράγοντες που οδηγούν στη χρήση αλκοόλ τους νέους Ο πιο συχνός λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995)

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Μάθημα: Ψυχολογική Υποστήριξη σε Κλινικούς Πληθυσμούς Γνωστικοί & συναισθηματικοί παράγοντες Γνωστική Ψυχική ευεξία λειτουργία Υγεία & fittness

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία των ψυχικών διαταραχών

Θεραπεία των ψυχικών διαταραχών Στην Κλινική ΒΕΡΕΣΙΕ προτείνεται θεραπεία των ψυχιατρικών διαταραχών άγχους, κατάθλιψης, φοβίες, κρίσεις πανικού, ψυχαναγκασμοί, σχιζοφρένειας, γεροντικής άνοιας άλτζχαιμερ- τόσο στην Κλινική όσο και ως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ? Πως? ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ 6+1 συμβουλές για να διατηρήσετε τα κίνητρά σας για άσκηση ισχυρά! Πολλοί είναι αυτοί που ξεκινούν ένα πρόγραμμα γυμναστικής γεμάτοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Ευάγγελος Χ. Καραδήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας της Υγείας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Στην ενότητα που

Διαβάστε περισσότερα

Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας

Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας Ας ξεκινήσουμε με ένα σύντομο τεστ Για κάθε δήλωση που συμφωνείτε προσθέτετε 1 βαθμό. 1.

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας.

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας. Από τον Σεπτέμβριο του 2011 συγκροτούνται ομάδες αυτοβοήθειας ψυχικά ασθενών (πχ πάσχοντες από κατάθλιψη, διάφορα είδη σχιζοφρένειας, σχιζοσυναισθηματική διαταραχή, διάφορα είδη διπολικής διαταραχής ή

Διαβάστε περισσότερα

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται.

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Σοφία Μπάτσιου Απρίλιος 2012 είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

H νόσος Αλτσχάιμερ. Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση

H νόσος Αλτσχάιμερ. Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση H νόσος Αλτσχάιμερ Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση Τι είναι η νόσος του Αλτσχάιμερ; Η νόσος του Αλτσχάιμερ είναι μια εκφυλιστική νόσος, η οποία αργά

Διαβάστε περισσότερα

«Αντιμετωπίζοντας τις κρίσεις πανικού», από τον Σωκράτη Καραμπατέα Συμβουλευτικό Ψυχολόγο, MSc.

«Αντιμετωπίζοντας τις κρίσεις πανικού», από τον Σωκράτη Καραμπατέα Συμβουλευτικό Ψυχολόγο, MSc. «Αντιμετωπίζοντας τις κρίσεις πανικού», από τον Σωκράτη Καραμπατέα Συμβουλευτικό Ψυχολόγο, MSc. Μπορείτε να μάθετε να αντιμετωπίζετε τις κρίσεις πανικού τόσο καλά που δε θα έχουν πια τη δύναμη να σας τρομοκρατούν.

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα.

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Στόχος του Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2013-2020 του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας(Π.Ο.Υ) ήταν η μείωση του ποσοστού

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Συνεδρίου-Σεμιναρίου Μητρικού Θηλασμού Μιλένα Ρούσκοβα 22-26 Οκτωβρίου 2014 ΞΑΝΘΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Παναγιώτης Μ. Σαμαράς Ψυχολόγος Mphil, PgDip, BSc Hons κατάθλιψη της λοχείας Κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Σωτήριος Κανταρτζής, Ψυχίατρος

Γράφει: Σωτήριος Κανταρτζής, Ψυχίατρος Γράφει: Σωτήριος Κανταρτζής, Ψυχίατρος Η σχιζοφρένεια είναι μία από τις σοβαρότερες ψυχικές διαταραχές και σχετίζεται με δυσφορία, αναπηρία και επιρεάζει τόσο την λειτουργικότητα, όσο και το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής

Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής Απαρτιωμένη Διδασκαλία Εισαγωγή στην Ψυχιατρική 21 ος αιώνας μεγάλη πρόοδος των συναφών επιστημών: Νευροεπιστήμες, Ψυχολογία, Κοινωνιολογία Προηγήθηκε περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη Στη θεραπεία της εξάρτησης από το αλκοόλ Οδηγίες για τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Η Ναλτρεξόνη

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.)

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.) Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΥΠΕΥΘΥΝOI ΤΜΗΜΑΤΟΣ Ψ.Π.Σ.Α.: ΤΣΙΠΟΥΡΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ: ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΖΕΙΚΟΥ ΕΒΕΛΙΝΑ: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση,

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση, Αλκοολισμός ΟΡΙΣΜΟΣ Ο όρος αναφέρεται για πρώτη φορά από έναν Ολλανδό γιατρό στα τέλη της δεκαετίας του 1840, ενώ αναλύθηκε σε νόσο το 1972 από το γιατρό John Coakley Lettson. Αλκοολισμός σημαίνει δηλητηρίαση

Διαβάστε περισσότερα

Επιλόχειος κατάθλιψη

Επιλόχειος κατάθλιψη ΕΠΙΛΟΧΕΙΟΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Επιλόχειος κατάθλιψη «Γιατί νιώθω έτσι; Τι μου συμβαίνει;» Είναι η σκέψη που, πολύ συχνά, βασανίζει τη νέα μαμά, η οποία λίγες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού της αρχίζει να έχει κακή

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούμε, ότι βλέπουμε τον εξωτερικό κόσμο με τα μάτια μας, στην πραγματικότητα όμως, αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Οι άνθρωποι που ακούνε φωνές έχουν αρχίσει να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο πώς να αντιμετωπίζουν τις δυσάρεστες φωνές. Κατά βάση μαθαίνουμε ότι δεν είναι αναπόφευκτο

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Πλακούτση Σοφία Νοσηλεύτρια Αιµοδυναµικού Εργαστηρίου Π.Γ.Ν.Ι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

«Είναι πραγματική η πείνα σας ή συναισθηματική;» από τον Νίκο Καφετζόπουλο Κλινικό Διαιτολόγο-Διατροφολόγο και την Nutribase!

«Είναι πραγματική η πείνα σας ή συναισθηματική;» από τον Νίκο Καφετζόπουλο Κλινικό Διαιτολόγο-Διατροφολόγο και την Nutribase! «Είναι πραγματική η πείνα σας ή συναισθηματική;» από τον Νίκο Καφετζόπουλο Κλινικό Διαιτολόγο-Διατροφολόγο και την Nutribase! Πεινάτε πραγματικά ή είναι παιχνίδι του μυαλού? Μάθετε να διαχωρίζετε την συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Γνώρισμα της προσωπικότητας ή ασκήσιμη συμπεριφορά; ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Κινήσεις μέσα στον χώρο Κινήσεις των χεριών και του σώματος Οι κινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα