Στρατής Μυριβήλης. Νικηφόρος Βρεττάκος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στρατής Μυριβήλης. Νικηφόρος Βρεττάκος"

Transcript

1 Στρατής Μυριβήλης Οι κορμοί των δέντρων είναι βασανισμένοι από μια αγωνιώδη προσπάθεια. Συστρέφονται, γονατίζουν να προσευχηθούν, υψώνουν σκληρά μπράτσα, μέλη τυραγνισμένα από την κίνηση, όλο αγκώνες και γόνατα. Οι στριφτές ρίζες βυζαίνουν από την καρδιά της γης το χρυσό λάδι, για το καντήλι των Αγίων και για τη σαλάτα του φτωχού. Νικηφόρος Βρεττάκος (Απ την Ελλάδα)... να έπαιζεν η Σαπφώ τη λύρα της, ενώ όλα σιωπούσανε κι εμείς και τα άστρα και οι ποιητές των αιώνων και το αγέρι το κοιμισμένο στις ελιές πάνω και δεν ακούγονταν παρά μόνον οι αντίλαλοι των Φαιδριάδων Για την υλοποίηση του προγράμματος, «Μάνα και θυγατέρα έχουν το ίδιο όνομα», δούλεψαν τα είκοσι ένα παιδιά του Κλασικού Τμήματος: Άλλα Αρτεμίσα Άλλα Μαρισόλ Γαβρήλου Αδριάνα Γκερδάτι Έντρι Καλλιάνος Χρήστος Καχριμάνη Στυλιανή Κορολή Αλεξάνδρα-Μαρία Κρεμμύδα Αναστασία Κρεμμύδας Παναγιώτης Μπάρμπας Αναστάσιος Μπιτινής Παναγιώτης Μπουζαλάς Ελευθέριος Μπούκουρης Γεώργιος Μπούκουρης Παναγιώτης Ντρέτσα Μαριγκλέντ Πίρρα Διονύση Ρέκκας Σταύρος Τζαβάρα Γεωργία Φατάι Δημήτριος Φελέκουρα Δήμητρα Χουρμούζης Μάριος και η δασκάλα τους, Ξανθή Φωτοπούλου.

2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ ΕΝΑΥΣΜΑ Ένα πρωινό του Νοεμβρίου, ήμασταν μαζεμένοι στην παρεούλα μας και συζητούσαμε. Ένα παιδί μας είπε πως οι γονείς και οι παππούδες του ξύπνησαν πολύ πρωί για να μαζέψουν ελιές. Μέσα από τη συζήτηση αποδείχτηκε πως ήταν κοινή εμπειρία αρκετών νηπίων. Η κουβεντούλα αυτή αποτέλεσε μια «ευχάριστη έκπληξη» για μένα, αφού τα παιδιά εξέφραζαν με χαρά και ενδιαφέρον τα βιώματά τους, τις εμπειρίες τους. Τα παιδιά πρότειναν: Να τη ζωγραφίσουμε Να πούμε τραγούδια γι αυτή Να πάρουμε συνέντευξη από παραγωγούς ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΛΑΔΙ Να συζητήσουμε για την ελιά. Να συγκεντρώσουμε βιβλία, αφίσες, ζωγραφικούς πίνακες Να πάμε στον ελαιώνα και στο λιοτρίβι. Να βρούμε ποιήματα, αινίγματα, παροιμίες Να φτιάξουμε φαγητά και γλυκά με λάδι Να παίξουμε θέατρο και παιχνίδια για την ελιά Να μετρήσουμε ελίτσες και να συγκρίνουμε διάφορα δέντρα

3 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να βιώσουν τα παιδιά την παραγωγή και καλλιέργεια της ελιάς Τη σημασία της ελιάς και των προϊόντων της στη διατροφή από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα Να διακρίνουν την ελιά από διάφορα άλλα φυτά, όσον αφορά τη μορφολογία της, τα χαρακτηριστικά της, τον τόπο που φύεται, τη διατήρηση των φύλλων της κατά τη διάρκεια του έτους Να αναγνωρίσουν τους παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη της ελιάς και τους εχθρούς της Να κάνουν πειράματα με το λάδι και άλλα υγρά Να αναγνωρίσουν τη χρησιμότητα ορισμένων εργαλείων και να συνειδητοποιήσουν πόσο κακό κάνουν στο περιβάλλον τα φυτοφάρμακα. Να κατανοήσουν την αλληλεπίδραση του φυσικού περιβάλλοντος, του ανθρώπου και του πολιτισμού Να συνειδητοποιήσουν το ρόλο του λαδιού στην υγεία (μεσογειακή διατροφή) αλλά και στην οικονομία του τόπου μας Να μάθουν το ελαιόλαδο στην καθημερινή μας ζωή και στην κουζίνα μας. Διάφορες ελληνικές παραδοσιακές ποικιλίες και ότι σχετίζεται διαθεματικά με την ελιά και το λάδι από το φυσικό ή ανθρωπογενές περιβάλλον Να κατανοήσουν την αναγκαιότητα της συνεργασίας και ν αποκτήσουν κοινωνική ευθύνη

4 Να αποκτήσουν τα παιδιά οικολογική συνείδηση ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΣΤΟΧΟΙ Να βελτιώσουν και να εμπλουτίσουν τον προφορικό τους λόγο. Να έλθουν σε επαφή με την ανάγνωση και τη γραφή. Ν αποκτήσουν μαθηματικές εμπειρίες. Να γνωρίσουν τα παιδιά τον πολιτισμό της ελιάς και του λαδιού (αρχαία Ελλάδα, μυθολογία, λαογραφία, θρησκεία, παραδόσεις, παροιμίες, δημοτικά τραγούδια, συνταγές, ιατρική, λογοτεχνία και ό,τι έχει να κάνει με την ελιά στο ανθρωπογενές περιβάλλον. Να χαρούν μέσα από δραστηριότητες Δημιουργίας και Έκφρασης (εικαστικά, δραματοποίηση, θεατρικό παιχνίδι, μουσική ). Να παίξουν ομαδικά παιχνίδια. Να έλθουν σε επαφή με την τεχνολογία. Δουλεύοντας ομαδο-συνεργατικά, να επιτευχθεί η ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων και αυτό που λέμε «δέσιμο» της ομάδας, που προάγει τη συνεργασία και διαμορφώνει τν προσωπικότητα. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Δουλέψαμε με τη μέθοδο της θεματικής προσέγγισης, με σχέδια εργασίας και αναδυόμενες από τα ενδιαφέροντα των παιδιών δράσεις. Βιωματική Επικοινωνιακή μάθηση (Μέθοδος Project). Το ευέλικτο πρόγραμμα, η διαθεματικότητα, η βιωματική και παιγνιώδης μάθηση, η εναλλαγή δραστηριοτήτων, ο κύκλος συζήτησης, τα τραπέζια εργασίας ήταν καθημερινά στοιχεία της δράσης μας.με τη συμμετοχική διαδικασία, τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τη αλληλεπίδραση, τόσο με το φυσικό όσο και με το κοινωνικό περιβάλλον (Vygotsky). Η διαθεματική λοιπόν προσέγγιση της γνώσης, υλοποιήθηκε με τη θεματική προσέγγιση, την εκπόνηση σχεδίων εργασίας, των οποίων η επιλογή συνδέεται με τα βιώματα, τις εμπειρίες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών και τη χρήση διαθεματικών ή θεμελιωδών εννοιών, οι οποίες

5 αποτέλεσαν τον οριζόντιο άξονα που διασύνδεσε διάφορες γνωστικές περιοχές. A ΦΑΣΗ: Σχεδιασμός δράσης Συζήτηση πάνω στο θέμα και διερεύνηση των γνώσεων και των βιωμάτων των παιδιών. Αρχίζουμε να συλλέγουμε πληροφορίες. Πρώτη πηγή πληροφόρησης είναι το περιβάλλον.πάμε για παρατήρηση σε ελιά. Ερωτηματολόγιο. Στη συνέχεια συγκεντρώνουμε το υλικό μας για να δημιουργήσουμε τη γωνιά της ελιάς. Συλλέγουμε βιβλία, παραμύθια, αφίσες, φωτογραφίες, εφημερίδες, περιοδικά, χτένι, σαπούνι, λυχνάρι, φανάρι, μπουκάλι με λάδι Σχέδιο εργασίας σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ.:

6 Β ΦΑΣΗ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1) ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Πηγές γνώσης φυσικό περιβάλλον εποπτικό υλικό άνθρωπος Μάθαμε πως το λάδι είναι βασικό είδος διατροφής. Πως είναι υγρό και κιτρινωπό με έντονη οσμή. Ότι προέρχεται από τις ελιές που μας τις δίνει το δέντρο ελιά, ένα δέντρο μεγάλο και αιωνόβιο το οποίο καλλιεργείται στα παραθαλάσσια μέρη, στα γλυκά κλίματα. Πως τα κτήματα με τις ελιές λέγονται ελαιώνες. Παρατηρήσαμε το δέντρο: το ύψος, τις ρίζες, τα φύλλα, τον κορμό, τη κουφάλα. Τον τρόπο συγκομιδής του καρπού και τον τρόπο εξαγωγής του λαδιού στα ελαιοτριβεία. Συγκεντρώσαμε διάφορες ποικιλίες ελιάς. Μας είπαν οι γεωργοί ότι από την ελιά παίρνουμε το ξύλο, την πυρήνα, φτιάχνουμε σαπούνι και τα ζώα τρώνε τα φύλλα της. Μάθαμε παίζοντας: με ένα μαντήλι κλείσαμε τα μάτια και ανάμεσα σε πολλά φύλλα ξεχωρίσαμε το φύλλο της ελιάς. Το ίδιο κάναμε και με τα είδη της ελιάς. Δαγκώσαμε ελίτσες και καταλάβαμε ότι άλλες είναι αλμυρές, άλλες πικρές και το κουκούτσι σκληρό. Τα χεράκια μας λερώθηκαν γιατί η ελιά βγάζει λαδάκι. Μυρίσαμε και γευτήκαμε διάφορα είδη λαδιού. Με κλειστά πάλι μάτια μυρίσαμε ελαιόλαδο, βούτυρο, σπορέλαιο, σαπούνι, νερό, οινόπνευμα, κρασί και κάναμε διάκριση. Βρέξαμε με λάδι και νερό δύο χαρτοπετσέτες και παρατηρήσαμε. Βρέξαμε δύο υφάσματα με λάδι και νερό και τα παρατηρήσαμε την επόμενη ημέρα. Ρίξαμε κάτι μέσα σε λάδι και νερό και ανακαλύψαμε τη σχετική διαφάνεια του νερού. Επίσης είδαμε ότι το λάδι δε διαλύεται στο νερό. Μυρίσαμε διαφόρων ειδών σαπούνια. Παρουσίασα στα παιδιά εικόνες από διάφορα δέντρα και τους ζήτησα να ξεχωρίσουν τις ελιές. Επίσης καρπούς και ανάμεσα τους και ελιές και ξεχώρισαν τις ελιές.

7 2) ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΟΧΟΣ: Να έλθουν σ επαφή με την ορθόδοξη λατρεία και πίστη και να βιώσουν τα γνήσια στοιχεία της ορθόδοξης χριστιανικής παράδοσης. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Κοιτάζοντας την εικόνα του Ιησού να αναπαύεται και να προσεύχεται στο Όρος των Ελαιών, μιλήσαμε για τα γεγονότα και αισθανθήκαμε την αγωνία του Θεανθρώπου. Είπαμε ότι το λάδι έχει σημαντική θέση στα μυστήρια της Εκκλησίας: στο Βάπτισμα, το Χρίσμα και το Ευχέλαιο. Είπαμε όλοι τη Μ. Τετάρτη να πάμε στο Μέγα Ευχέλαιο στην εκκλησία μας. Στη Βάπτιση, ο βαπτιζόμενος γίνεται αθλητής της Εκκλησίας και το σώμα του πρέπει να αλειφτεί με έλαιον για να αγωνιστεί τον καλόν αγώνα. Η ακοίμητη καντήλα που καίει στο εικονοστάσι του σπιτιού και στα προσκυνητάρια, αποτελούν βασικές εκδηλώσεις της θρησκευτικής συμπεριφοράς του λαού.

8 Ανάψαμε λοιπόν στην τάξη μας καντηλάκι. Φτιάξαμε καντήλι με φλούδα πορτοκαλιού. Πήγαμε στο διπλανό εκκλησάκι του Αγ. Νεκταρίου και με το λάδι μας ανάψαμε τα καντήλια. Προσευχηθήκαμε. Είπαμε ότι ο Ιησούς ευλόγησε το σιτάρι, το κρασί και το λάδι. Η ελαιοδοσία, η συνήθεια να προσφέρεται λάδι μαζί με ψωμί και κρασί καθώς και η χρήση του λαδιού και της ελιάς στα ταφικά έθιμα, μαρτυρείται από την αρχαιότητα. Μάθαμε ότι κατά τη θεμελίωση ναού τοποθετείται αναμμένη καντήλα στο σημείο της Αγίας Τράπεζας και σκεπάζεται από πέτρα και χώμα. Μια μαμά μας πληροφόρησε ότι στην Σύμη των Δωδεκανήσων υπάρχει η Παναγιά η «Ελαία». Επίσης στη μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους, η εικόνα της Παναγίας ονομάζεται «Ελαιοβρύτις». Άλλη εικόνα της «Ελαιοβρύτιδος» βρίσκεται στη μονή Μεγίστης Λαύρας την οποία ονομάζουν και «Οικονόμισσα». Επίσης, παρατηρήσαμε σε ζωγραφιά, ότι το περιστέρι στην κιβωτό του Νώε έφερε μετά τον κατακλυσμό κλαδί ελιάς. Άλλωστε, από την αρχαιότητα η ελιά θεωρούνταν σύμβολο ειρήνης. ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΧΟΣ: Να έλθουν τα νήπια σε επαφή με την αρχαία ελληνική μυθολογία και αργότερα να δραματοποιήσουν τους μύθους. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Διαβάσαμε τους παρακάτω μύθους: Η κρητική αγριελιά στην Ολυμπία (Ηρακλής πρώτο στεφάνωμα με κλαδί αγριελιάς σε ολυμπιονίκη) Η Ελαΐς, η Σπερμώ και η Οινώ Η ελιά, δώρο της Αθηνάς Η ιερή ελιά και ο Αλιρρόθιος Η ελιά του Αρισταίου

9 Η ιερή ελιά του Απόλλωνα στη Δήλο και η υπέλαιος πηγή της Εφέσου Στέφανα με κλάδους ελιάς: ο χρησμός της Πυθίας Η χρυσή ελιά του Πυγμαλίωνα Η χρυσή ελιά που φύτρωσε από το ρόπαλο του Ηρακλή Μια αρχαία διαμάχη ανάμεσα στην ελιά και τη δάφνη ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟΧΟΙ: Ν αναπαριστούν γεγονότα σύμφωνα με τη χρονική τους ακολουθία, Να γνωρίζουν ασχολίες ανθρώπων άλλων εποχών και περιοχών Να εξοικειωθούν με την ιστορική έρευνα, συγκεντρώνοντας πληροφορίες από διάφορες πηγές, όπως την οικογένεια και την ευρύτερη κοινότητα Ένα νήπιο μας έφερε ένα άρθρο από περιοδικό στο οποίο ένας γάλλος ερευνητής υποστηρίζει ότι οι κάτοικοι της νεολιθικής Κρήτης ήταν εκείνοι που καλλιέργησαν την ήμερη ποικιλία της ελιάς. Άλλοι μιλούν για εξημέρωση της ελιάς όταν πια ο περίφημος μινωικός πολιτισμός είχε αναπτύξει εμπορικές σχέσεις με γειτονικούς λαούς. Το ίδιο παιδί μας έφερε τον περίφημο ελαιώνα από τοιχογραφία του μινωικού ανακτόρου της Κνωσού και φωτογραφία τα πήλινα πιθάρια των αποθηκών του ίδιου ανακτόρου. Επίσης εμπλουτίσαμε τη γωνία της ελιάς με αναπαράσταση του μαζέματος της ελιάς από μελανόμορφο αρχαίο ελληνικό αγγείο, έναν πίνακα με το μάζεμα της ελιάς στα βυζαντινά χρόνια και το «Λιομάζωμα στη Λέσβο» του Θεόφιλου.

10 Είπαμε ότι στην αρχαιότητα οι αθλητές καθαρίζονταν με νερό και λάδι και άλειφαν το σώμα τους με λάδι πριν τους αγώνες. Έπαθλο ήταν το κλαδί αγριελιάς, ο κότινος. Οι γυναίκες έβαζαν λάδι στα μαλλιά τους για να είναι γερά και να γυαλίζουν. Επίσης, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, σημαντική ήταν η θεραπευτική αξία του λαδιού. Στην Ελλάδα σώθηκαν συνταγές που μαρτυρούν την ιδιαίτερη αξία την οποία απέδιδαν τόσο στο λάδι, όσο και στα φύλλα της ελιάς, οι εμπειρικοί θεραπευτές. Το αγουρόλαδο, για παράδειγμα, ήταν ιδανικό για δερματικά νοσήματα. Το λάδι ήμερης ελιάς το χρησιμοποιούσαν για να θεραπεύουν τους πόνους των αυτιών. Ανέκαθεν το λάδι το θεωρούσαν και ελιξίριο γονιμότητας. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Να «διαβάζουν» απλά σύμβολα, χάρτες και περιγράμματα Τα παιδιά βρίσκουν στο χάρτη και ονομάζουν μέρη της Ελλάδας όπου καλλιεργείται η ελιά και με μια καρφιτσούλα κολλούν ένα φυλλαράκι ελιάς. Βρήκαμε και ένα χωριό της Λακωνίας που ονομάζεται Ελιά. Στο χωριό μας καρφιτσώνουμε μεγάλο φυλλαράκι ελιάς. Στο χάρτη του νομού Αργολίδας κάνουμε το ίδιο. Στο χωριό μας καρφιτσώνουμε το μεγαλύτερο φυλλαράκι. ΕΛΙΟΨΩΜΟ ΥΛΙΚΑ: 1/3 της βασικής ζύμης για ψωμί ημίλευκο 1 κούπα ελιές Καλαμών ψιλοκομμένες ΕΚΤΕΛΕΣΗ: Ετοιμάστε τη ζύμη. Μετά το πρώτο φούσκωμα, πατήστε τη ζύμη να ξεφουσκώσει και ζυμώστε την 5 λεπτά. Ανοίξτε τη με τον πλάστη σε παραλληλόγραμμο με διαστάσεις 25χ30 εκ. Αλείψτε την επιφάνεια με λίγο λάδι και απλώστε επάνω τις ψιλοκομμένες ελιές. Τυλίξτε σφιχτά σε ρολό ξεκινώντας απ την κοντή πλευρά. Βάλτε το ρολό σε ταψί, σκεπάστε το με μια στεγνή και μια υγρή πετσέτα κουζίνας κι αφήστε το να φουσκώσει, ώσπου να διπλασιαστεί σε όγκο. Με ένα κοφτερό μαχαίρι κάντε 7-8 πλάγιες χαρακιές στην επιφάνεια και ψήστε το ψωμί στους 200º C 35 λεπτά περίπου. Βγάλτε το από το φούρνο κι αφήστε το να κρυώσει επάνω σε σχάρα. Για να το φυλάξετε στην κατάψυξη, κόψτε το πρώτα σε φέτες και κατόπιν κλείστε το σε πλαστική σακούλα. Έτσι μπορείτε να ξεπαγώσετε όσες φέτες θέλετε κάθε φορά. Διατηρείται φρέσκο αρκετούς μήνες.

11 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΣΤΟΧΟΙ: Να κατανοήσουν: Τη μεγάλη θρεπτική αξία του λαδιού Ότι οι διατροφικές συνήθειες είναι συνάρτηση κυρίως της παραγωγής και του κλίματος (μεσογειακή διατροφή) Ότι η ελιά ως καρπός θρεπτικός, εύγεστος, φθηνός και εύκολα διατηρήσιμος χρησιμοποιείται ευρέως στο ελληνικό τραπέζι Να συμμετέχουν στην παρασκευή φαγητών και γλυκών με λάδι και να αισθανθούν τη χαρά της δημιουργίας Κάναμε κολάζ με υγιεινές και ανθυγιεινές τροφές. Ένα πρωινό φάγαμε κρητικό λαδόβροχο (παξιμάδι βρεγμένο στο νερό και περιχυμένο με λάδι). Σε μικρά μπουκαλάκια βάλαμε λάδι και το αρωματίσαμε με κανελογαρύφαλλα, βασιλικό, αρωματικά χόρτα, σκόρδο και δενδρολίβανο, λεμόνι, μύρτα, εσπεριδοειδή, μάραθο, ρίγανη, καυτερή πιπεριά, άνηθο. Μοσχομυρωδάτη συλλογή! Φτιάξαμε με τις γιαγιάδες λαδοκούλουρα. Παρασκευάσαμε μαζί με τα παιδιά της Ε Δημοτικού κέικ χωρίς καθόλου βούτυρο. Μόνο με λάδι.και η Ε τάξη υλοποιούσε πρόγραμμα για την ελιά. Επιτεύχθηκαν και οι στόχοι του Προγράμματος Ομαλής Μετάβασης από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό Σχολείο. Φάγαμε ψωμί με λαδάκι και ρίγανη όταν επιστρέψαμε από το λιοτρίβι. Στο δεκατιανό μας κόψαμε λαχανικά και ξεχνώντας τους τρόπους καλής συμπεριφοράς που έχουμε μάθει βουτήξαμε το ψωμάκι στο λαδάκι της σαλάτας. Καλέσαμε τις μαμάδες και τις γιαγιάδες και τις συμβουλέψαμε να μην βάζουν ποτέ στα φαγητά και τα γλυκά μας βούτυρο. Τις παροτρύναμε, την ερχόμενη Δευτέρα, να συναντηθούν στο Νηπιαγωγείο και να ανταλλάξουν συνταγές με λάδι, πράγμα που έγινε. Φτιάξαμε βιβλιαράκι με συνταγές (τσακιστές ελιές, δίπλες, ελιές τηγανιτές, γλυκό ελιά, χταπόδι με ελιές, γλυκοκολοκύθα με κάστανα και ελιές, σουπιές με σπανάκι και ελιές, ελιόψωμο Κύπρου, ελιόπιτα, χαλβάς, ροξάκια, σκαλτσούνια ).

12

13 ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΟΧΟΣ: Να έλθουν τα νήπια σε επαφή με τις παραδοσιακές εκφράσεις του λαϊκού μας πολιτισμού: τα ήθη, τα έθιμα, την τέχνη, τον υλικό βίο Εμπλουτίσαμε τη γωνιά της ελιάς με λυχνάρι, φαναράκι και καντήλι και κατανοήσαμε πως τα παλιά τα χρόνια, όταν δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα, το λαδάκι βοηθούσε στο φωτισμό. Μια γιαγιά έφερε στην τάξη ένα μαγκάλι. Μας είπε πως παλιά έριχναν πυρήνα στο μαγκάλι για να ζεσταίνονται. Όπως και σήμερα χρησιμοποιούν την πυρήνα στα καλοριφέρ. Επίσης παλιά πλένονταν μόνο με σπιτικό πράσινο σαπούνι. Η οικιακή αρχικά επεξεργασία της μούργας του ελαιολάδου και των χρησιμοποιημένων λαδιών για την παραγωγή σαπουνιού εξελίχθηκε σε σημαντική βιομηχανία. Πριν το Πάσχα, βάψαμε αβγά με τον παραδοσιακό τρόπο του τυπώματος με φύλλα. Τα τυλίξαμε με καλσόν και αφού στέγνωσαν τα γυαλίσαμε με λαδάκι. Στο μαγιάτικο στεφάνι μας, κρεμάσαμε κλαδί ελιάς, σιτάρι και σκόρδο και μάθαμε τι συμβολίζουν. Με τη βοήθεια γιαγιάδων και παππούδων συλλέξαμε αποφθέγματα από πολλά μέρη της Ελλάδας και δημοτικά τραγούδια που έχουν να κάνουν με την ελιά. Στα Κύθηρα λέγεται «αν δεν φάω γιαχνί να λαδοπηγουνιάσω, δεν ευχαριστιέμαι φαΐ» και η ευχή «να φας και να χορτάσεις και να λαδομουστακιάσεις». Αλλά και παραινετικά «λίγο, λίγο το λαδέλι κι είν ο χρόνος πηγαδέλι» (Λήμνος, Μυτιλήνη) ή η μαντινάδα «δεν έχεις λάδι και ελιές κι η μοίρα σου το γράφει, οι γι άλλες να παντρεύγουνται και συ να σαι στο ράφι δεν έχω λάδια μουδ ελιές κι ως με θωρείς με γράψε τι ανέ με θέλεις, πάρε με, κι α δε σ αρέσω, γκάψε». Οι κρητικοί ευχαριστούν το Θεό γιατί έχουν στο σπίτι τους λάδι και «ό,τι αρτεί το λάδι». Η ελιά υπήρξε πάντοτε το προσφάγι των φτωχών καθώς συνόδευε το ψωμί τους, «ψωμί κι ελιά» είναι η συνήθης έκφραση για την επάρκεια τροφής. Κι όταν θαύμαζαν την ομορφιά μιας κοπέλας έλεγαν «έχεις δυο μάτια σαν ελιές!». Έκφραση από ποντιακό παραμύθι «έτον ένας βασιλέας κι έτρωεν ψωμί και ελαίας». Κρητική μαντινάδα «κάλλια να χω στο σπίτι μας ελιές και παξιμάδι, παρά στα ξένα ζάχαρη και να μ ορίζουν άλλοι» «γη χοντρολιά γη λιανολιά τσι ρίχνουν στο μυλάρι κι α δε σε πάρω κοπελιά, δεν είμαι παλικάρι». Στη Μεγάλη Μαντίνεια δένουν σ ένα ρόδι ένα κλωνάρι ελιάς με καρπούς, το βουτάνε στη θάλασσα και λένε: «όπως τρέχει το νερό στη θάλασσα έτσι να τρέχουν τα καλά στο σπίτι μας». Στην Προποντίδα οι Έλληνες στόλιζαν τη βασιλόπιτα μ ένα κλαδί ελιάς «για να έχουν την ευκαρπία του ιερού δέντρου όλον το χρόνο». Ο ρόλος της ελιάς ως συμβόλου καταλλαγής αναδεικνύεται την Κυριακή των Βαΐων. Στην Κύπρο οι πιστοί φτιάχνουν σταυρό από δύο φύλλα ελιάς και τον κρεμούν πάνω τους. Τρεις μήνες μετά τον τοκετό, η λεχώνα ακολουθεί τη μαμή η οποία «κρατεί εις την αριστεράν πιάτο, εντός του οποίου υπάρχουν φύλλα ελιάς των Βαΐων δια θυμίαμα».

14 Ταξίματα στην Παναγιά: «Τάσσω μου, Παναγία μου, ένα ασκάκι λάδι, να βλέπεις την αγάπη μου, να μην την πάρει άλλη» και «για σένα απού το λιόφυτο, που έχω στ Αλωνάκι, στην Παναγία καθ αργά θ ανάβω καντηλάκι». Την ημέρα της γιορτής του προφήτη Ηλία, οι αγρότες απίθωναν ένα κλωνάρι ελιάς στην εικόνα του Αγίου γιατί θεωρούσαν ότι η ελαίωση του καρπού γίνεται στις 20 Ιουλίου. Συγκινητική είναι η πρακτική των ελλήνων ναυτικών να ραντίζουν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα με λάδι απ το καντήλι του αγίου Νικολάου. Δεισιδαιμονίες: για να προφυλαχθεί κάποιος από τις επιθέσεις του αφανταξέ (=φάντασμα) «δεν πρέπει να βγει όξω λουσμένος το μεσημέρι. Όταν βγει, βάζει στην τσέπη του λίγο αλάτι ή κάνει ένα σταυρό με λάδι σε κάθε μήλιγγα». Νηστεία: «την πρώτη τ Αυγούστου, κάθε καλή νοικοκυρά, έβαζε ένα πιάτο ελιές, μισές μαύρες, μισές άσπρες και τις έστελνε στη γειτονιά σ όσες δεν είχαν, για να φάνε κείνη τη μέρα» - «του Σταυρού σταυρώνεται μες στην ελιά το λάδι» (Μήλος) «ήρθε του Σταυρού, εσταύρωσε η ελιά το λάδι» (Γεράκι Λακωνίας) «από το πρώτο λάδι θ ανάψουν το καντήλι της Παναγιάς, για να τους το ευλογήσει μέσα στην πύλα». Το έθιμο της ανάρτησης κλάδων ελαίας πάνω από τις θύρες των σπιτιών, στην Ήπειρο, χρονολογείται από τα βυζαντινά χρόνια. Η ελιά υπάρχει επίσης στα στέφανα του γάμου. Είναι πολλά τα λαογραφικά στοιχεία που μαζέψαμε, τα οποία φυσικά δεν μπορώ να τα παρουσιάσω στη συγκεκριμένη εργασία. Δημοτικά τραγούδια: «Της ελιάς τα φυλλαράκια» 1. Της ελιάς τα φυλλαράκια, της ελιάς τα φυλλαράκια, θα τα φτιάξω φορεσιά, θα τα φτιάξω φορεσιά. 2. Να περνώ στη γειτονιά σου, να περνώ στη γειτονιά σου, να σου καίω την καρδιά, να σου καίω την καρδιά. 3. Άσπρο μου τριανταφυλλάκι, άσπρο μου τριανταφυλλάκι, τσετσεκάκι κίτρινο, τσετσεκάκι κίτρινο. 4. Δε μου λες εχθές το βράδυ, δε μου λες εχθές το βράδυ, ο θυμός σου τι τανε ο θυμός σου τι τανε 5. Δυο φίλοι σου μ ανταμώσαν, δυο φίλοι σου μ ανταμώσαν, και για σένα μου πανε και για σένα μου πανε. «Κόφ την Ελένη την ελιά» 1. Κόφ την ε λέει κόφ την ε, κόφ την Ελένη, την ελιά, κόφ την Ελένη την ελιά, γιατί ζουρλαίνεις τα παιδιά. 2. Δεν την εκό λέει δεν την εκό, δεν την εκόβω την ελιά, δεν την εκόβω την ελιά, κι ας ζουρλαθούνε τα παιδιά. 3. Κάνεις κι εμέ λέει κάνεις κι εμέ, κάνεις κι εμένα τ αρφανό, κάνεις κι εμένα τ αρφανό, να βρω μαχαίρι να σφαγώ.

15 4. Μη σφάζεσαι λέει μη σφάζεσαι, μη σφάζεσαι λεβέντη μου, μη σφάζεσαι λεβέντη μου, κι εγώ σε κάνωη ταίρι μου. 5. Κι αν δε σε κα-λέει κι αν δε σε κά, κι αν δε σε κάμωη ταίρι μου, κι αν δε σε κάμωη ταίρι μου, σε κάνω ψυχοπαίδι μου. «Δέντρο είχα στην αυλή μου» 1. Δέντρο ει κοντή κοντή κοντούλα, δέντρο είχα στην αυλή μου, δέντρο είχα στην αυλή μου, για παρηγοριά δική μου. 2. Και στη ρι κοντή κοντή κοντούλα, και στη ρίζα κρύα βρύση, και στη ρίζα κρύα βρύση, ποιος θα πιει ποιος θα γιομίσει. 3. Ποιος θα πιει κοντή κοντή κοντούλα, ποιος θα πιει ποιος θα γιομίσει, ποιος θα πιει ποιος θα γιομίσει, ποιος την κόρη θα φιλήσει. 4. Έσκυψα κοντή κοντή κοντούλα, έσκυψα να πιω στη βρύση, έσκυψα να πιω στη βρύση, φίλησα και το κορίτσι. «Πέρα στους πέρα κάμπους». Τα τραγουδήσαμε κι εγώ τα έπαιζα στο αρμόνιο. Παίνεμα του αγαπητικού: «σαν τι το θέλει η μάνα σου τη νύχτα το λυχνάρι, οπόχει μες στο σπίτι της τ Αυγούστου το φεγγάρι». Στον προεστό του χωριού: «αφέντη μου, στα σπίτια σου, χρυσές καντήλες φέγγουν». Στον κουμπάρο που παντρεύει: «κουμπάρε αγιότατε, που έφερες στεφάνι, να σ αξιώσει ο Θεός να φέρεις και το λάδι».

16 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Βρήκαμε επίσης επαγγέλματα που σχετίζονται με το λάδι: αγρότης, ιδιοκτήτης λιοτριβιού, λαδέμπορος, σαπωνοποιός, τεχνικός καλοριφέρ με πυρήνα, γεωπόνος, εργάτης σε συσκευαστήριο λαδιού. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ o Παρατηρήσαμε εικόνες και διαπιστώσαμε τις αλλαγές στα μηχανήματα των ελαιοτριβείων o Από το λυχνάρι στον ηλεκτρισμό o Από το πράσινο σαπούνι στο αφρόλουτρο ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ Πήγαμε σε ελαιοτριβείο στα Πυργιώτικα όπου ο ιδιοκτήτης, μας παρουσίασε όλη τη διαδικασία, του κάναμε ερωτήσεις (συνέντευξη), μας οδήγησε στο γειτονικό ελαιώνα του και στο τέλος μας έδωσε ένα μπουκάλι φρέσκο ελαιόλαδο. Όταν επιστρέψαμε, φάγαμε με όρεξη φρέσκο ζυμωτό ψωμί με το λάδι και ρίγανη. Απόλαυση! Κάναμε επισκέψεις και στον Ιερό Ναό Αγίων Αδριανού και Ναταλίας στο Δρέπανο, στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής στο Κεφαλάρι Άργους, στην Παναγίτσα στο Κάστρο της Ασίνης, ανάψαμε καντήλια και μιλήσαμε για το μυστήριο της Βάπτισης. Τα παιδιά μάλιστα διέκριναν την εικόνα της προσευχής του Ιησού στο Όρος των Ελαιών. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΧΟΙ: Να κατανοήσουν απλές χωροχρονικές σχέσεις Να συγκρίνουν, να ταξινομούν, να διατάσσουν υλικά και να παρουσιάζουν δεδομένα Να χρησιμοποιούν για να μετρούν αυθαίρετες ή συμβατικές μονάδες μέτρησης Να μάθουν την έννοια του αριθμού ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: 1. ΧΩΡΟΧΡΟΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ α) πάνω κάτω (πάνω από την ελιά πετάει ένα πουλάκι) β) μέσα έξω (μέσα στη φυλλωσιά) γ) γύρω γύρω (γύρω από το δέντρο) 2. ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΜΕΓΕΘΩΝ α) μικρό μεγάλο (δέντρο) β) βαθύ ρηχό (δοχείο λαδιού) γ) φαρδύ στενό (δοχείο λαδιού) 3. ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΕΣ α) αντιστοίχιση ένα προς ένα (ελιά με φύλλο) β) αντιστοίχιση μια ελιά με δύο φύλλα γ) αραίωση πύκνωση ελιών και φύλλων

17 4. Ομαδοποιήσεις ταξινομήσεις ελιών με βάση το είδος και το μέγεθος. 5. Παιχνίδια ποσοτήτων με ελιές και ποτήρια με ελαιόλαδο. 6. Τόμπολες μεγέθους, ανασύνθεσης, αρίθμησης. 7. Εισαγωγή στην έννοια της πληθυκότητας. Τα παιδιά μετρούν και βρίσκουν περισσότερα, λιγότερα, ίσα και κανένα. 8. Αντιστοιχούν σε κάθε ομάδα, την καρτέλα με τον αριθμό. 9. Φύλλα εργασίας. ΓΛΩΣΣΑ-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Διαβάσαμε παραμύθια και διηγήματα. Το αγαπημένο τους: «Ένα λιοτρίβι στην Αλόννησο» - Γιώργου Σπέη Κατερίνας Παλαιολόγου. Μάθαμε ποιήματα: 1. Με το χάραμα γοργοί, ξεκινούν οι γεωργοί, να μαζέψουν τις ελιές, τις μικρές, τις στρογγυλές Λάδι κίτρινο θα βγάλουν, στο φαΐ για να το βάλουν Έφτασαν και αρχινούν, τα κλωνάρια να χτυπούν, πέφτουν, πέφτουν οι καρποί, και σκορπίζονται στη γη Λάδι κίτρινο θα βγάλουν, το καντήλι για ν ανάβουν Σκύβουν όλοι με χαρά, και μαζεύουν στη σειρά, και γεμίζουν την ποδιά, τα καλάθια, τα σακιά Λάδι κίτρινο θα βγάλουν, και σαπούνι θα το κάνουν Φορτωμένοι τον καρπό, θα γυρίσουν στο χωριό, το λιοτρίβι τον αλέθει, το χρυσό το λάδι τρέχει Λάδι κίτρινο χρυσό που φωτίζει το Χριστό. 2. Μ έχει ο Θεός ευλογημένη, κι είμαι γεμάτη προκοπή, είμαι η ελιά η τιμημένη.

18 Εδώ στον ίσκιο μου, από κάτω, ήρθε ο Χριστός ν αναπαυθεί, κι ακούστηκε η γλυκιά λαλιά Του, λίγο προτού να σταυρωθεί. Κ. Παλαμάς 3. Νοέμβριος Πέσανε τα πρώτα χιόνια και σκεπάσανε τα κλώνια. Τα πουλάκια στο χιονιά ψάχνουν να βρουν ζεστασιά. Θα μαζέψουμε ελιές. Το χωριό θα χει χαρές! Άφθονο θα βγει λαδάκι και θα καίει το καντηλάκι. 4. Ευλογημένο να ναι ελιά το χώμα που σε τρέφει κι ευλογημένο το νερό που πίνεις απ τα νέφη! Ευλογημένος τρεις φορές αυτός που σ έχει στείλει για το λυχνάρι του φτωχού για τ άγιου το καντήλι! 5. Ντίλι ντίλι ντίλι 6. Το αγαπημένο μας, που του προσθέσαμε και μελωδία: Δεντράκι ευλογημένο και πάντα φουντωτό, Με τις ελιές γεμάτο είσαι μες στον αγρό! Λαδάκι στο φαγάκι μας δίνουν οι ελιές Και φωτεινό καντήλι ανάβουν οι εκκλησιές! Συγκεντρώσαμε παροιμίες. Μερικές απ αυτές: 1. Από το θέρος ως τις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές. 2. Βάλε ελιά για το παιδί σου και συκιά για τη ζωή σου. 3. Από τ Αϊ Λια το βράδυ, βάζει η ελιά το λάδι (Αμοργός)

19 4. Αν την ημέρα τ Αϊ Λια είναι καλόφεγγα, θα λαδώσουν οι ελιές. 5. Αγόραζε λάδι κορφή, κρασί μέση και πάτο μέλι. 6. Άκουσες λάδι τρέχα, άκουσες στεφάνι φεύγα. 7. Άνθρωπος χωρίς υπομονή, λυχνάρι χωρίς λάδι. 8. Ας έλειπαν τα λάδια μου, να δω τις μαγεριές σου. 9. Δεν τρώγεσαι ούτε με λάδι ούτε με ξύδι. 10. Η τέχνη θέλει μάστορα και η φάβα θέλει λάδι. 11. Να σε κάψω, Γιάννη, να σ αλείψω λάδι. 12. Τρεις το λάδι τρεις το ξύδι κι έξι το λαδόξυδο. αινίγματα: 1. Μάνα και θυγατέρα έχουν το ίδιο όνομα. Τι είναι; 2. Δεν πεθαίνει κι αν περάσουν χρόνια εκατό και χίλια. Μας χορταίνει, μας φωτίζει, μας ανάβει τα καντήλια. Τι είναι; 3. Από κλαδάκι κρέμεται, στην αγορά πουλιέται, το εξωτερικό της τρώγεται, το κόκαλο πετιέται. Τι είναι; 4. Γύρω-γύρω λάδι και στη μέση παξιμάδι. Τι είναι; Το νησί. και γλωσσοδέτες: 1. Η φέρτενα, η μέντενα και η κυρά κουμέντενα στον αέρα κρέμεται, στις εκκλησιές κοιμάται. Τα έρμα της τα κόκαλα πο δω κι εκεί σκορπά τα. (Η ελιά) Φτιάξαμε βιβλιαράκι με συνταγές

20 Φτιάξαμε το ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ: Α: αγριελιά, αγουρόλαδο Β: βρώσιμη ελιά, βιομηχανική ελιά Γ: Δ: δαφνελιά, δίσκοι (όργανα λιοτριβιού) Ε: ελιά, ελαιόπανο, ελαιώνας, έκθλιψη, ελαιοπιεστήριο Ζ: ζωϊκά έλαια Η: ηλιέλαιο Θ: θραυστήρες, θαμνώδης ελιά Ι: ιπποκίνητο (λιοτρίβι που το κινούν άλογα) Κ: κότινος, κορωναίικη ελιά, καλιάγρα Λ: λάδι, λιοτρίβι, λίμπα, λυχνάρι, λιόπανο, λουμίνι Μ: Μορία ελιά, μούργα, μαστέλο, μυλόλιθοι Ν: Ξ: ξερικός ελαιώνας Ο: οξύτητα λαδιού Π: πυρήνα, πολτός, πυρηνέλαιο Ρ: ραφινάρισμα λαδιού, ραφινέ, ραβδιά Σ: σακιά, σαπούνι, σκάλες, σύνθλιψη ελιάς Τ: τσουβάλια, τουλούμια με ελιές, τροχοί Υ: Φ: φυτικό λάδι, φυτίλι Χ: χαμολιό, χτένια, χοντροελιές Ω: Σύνθετες λέξεις, υποκοριστικά, ομοικατάληκτες λέξεις, ενικός πληθυντικός αριθμός Το παιχνίδι της ξεχασμένης λέξης Ψάξαμε να βρούμε γράμματα που υπάρχουν στις λέξεις ΕΛΙΑ και ΛΑΔΙ και στο όνομά μας Επιλέξαμε λέξεις και τις αντίστοιχες εικόνες και τα παιδιά αναγνώρισαν και αντιστοίχισαν Έπαιξαν με τις λέξεις και τις χώρισαν σε συλλαβές με παλαμάκια Αναγνώρισαν γνωστά γράμματα Έκοψαν την καρτέλα με τη λέξη ΕΛΙΑ σε συλλαβές και μετά σε γράμματα. Κατόπιν τη συνέθεσαν Παρατήρησαν το μέγεθος των λέξεων Πίνακες αναφοράς Γλωσσικά παιχνίδια Φύλλα εργασίας

21 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Κολάζ με φύλλα ελιάς Με διάφορα υλικά, ζωγραφίσαμε το δέντρο, τον κότινο, και παράσταση από ερυθρόμορφο αγγείο με το μύθο του Ποσειδώνα και της Αθηνάς Με πηλό φτιάξαμε ελιές και τις βάψαμε Τύπωμα με φύλλα Κατασκευή μακέτας ελαιώνα Τα παιδιά γνώρισαν έργα μεγάλων ζωγράφων όπως του Βαν Γκογκ «Το μάζεμα της ελιάς» και του Θεόφιλου «Το λιομάζωμα στη Λέσβο» ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ Τα παιδιά αυτοσχεδίασαν και με ανάλογες κινήσεις παρουσίασαν τη δουλειά του αγρότη όταν μαζεύει ελιές Δραματοποίησαν τους μύθους που αναφέρονται στη ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ. Εδώ συνδυάσαμε το πρόγραμμα για την ελιά, με το δεύτερο πρόγραμμα που υλοποίησε το τμήμα μας, για το Κάστρο της Ασίνης. Στο πεδίο (Καστράκι Ασίνης) παίξαμε και το μύθο της Αθηνάς και του Ποσειδώνα. Έκαναν παντομίμα Στα παιδιά άρεσε πολύ να παίζουν τρία σκετσάκια της μητέρας μου, συνταξιούχου δασκάλας, Αικατερίνης Μερτζάνη Φωτοπούλου. Σας τα παρουσιάζουμε: (Σκετσάκι με 2 σκηνές) Α Παιδί: Πατέρας: Α ΣΚΗΝΗ Είναι μακριά ο ελαιώνας πατέρα; Σε λίγο φτάνουμε.

22 Παιδί: Πολλά πράγματα έχουμε πάρει, ραβδιά, σκάλες, χτένια, τσουβάλια, σακιά, κλαδευτήρια Μητέρα: Χρειάζονται όλα αυτά Μίμη, θα δεις. Παιδί: Εγώ τι δουλειά θα κάνω πατέρα; Πατέρας: Ασφαλώς δε θα κλαδέψεις. Παιδί: Θ ανέβω στη σκάλα που μ αρέσει. Μητέρα: Εσύ Μίμη θα μαζεύεις τις ελιές που είναι κάτω πεσμένες, πριν απλώσουμε τα λιόπανα. Παιδί: Γιατί; Αυτές είναι άχρηστες. Πατέρας: Αυτές οι ελιές, το χαμολιό, βγάζει λάδι. Μετά θ απλώσουμε τα λιόπανα και θα τινάξεις τις ελιές. Β ΣΚΗΝΗ Παππούς ή Πατέρας: Έφτασε απόγευμα! Κουραστήκαμε! Αλλά κάναμε καλή δουλειά. Μίμη, μέτρησε τα τσουβάλια με τις ελιές που φορτώσαμε στο αμάξι. Παιδί: Δύο σακιά με χαμολιό και εννιά σακιά με ελιές. Πατέρας: Καλό εισόδημα μας δίνει και φέτος ο ελαιώνας μας. Ευλογημένο δέντρο. Θα το βγάλουμε το λάδι της χρονιάς. Πόσων ετών είναι ο ελαιώνας μας; Παιδί: Πόσες μέρες θα μαζεύουμε ελιές πατέρα; Πατέρας: Ρώτα τη μητέρα σου, αν ευκαιρεί όλη αυτή τη βδομάδα. Μητέρα: Όλη τη βδομάδα θα δουλέψουμε πριν πιάσουν οι βοριάδες, οι πάγοι και το τσουχτερό κρύο του χειμώνα. Γιαγιά ή Πατέρας: Μέχρι το τέλος του Νοέμβρη θα χουμε βάλει το λάδι στο λιμπί μας. Και θα μαστε όλοι καλά. Β Στο μάζεμα της ελιάς (σκετς) ΠΡΟΣΩΠΑ: ΠΑΠΠΟΥΣ, ΓΙΑΓΙΑ, ΜΗΤΕΡΑ, ΠΑΤΕΡΑΣ, ΚΟΡΙΤΣΙ, ΑΓΟΡΙ Α ΣΚΗΝΗ Κορίτσι: Νυστάζω μαμά! Μας ξύπνησες πολύ πρωί σήμερα. Μητέρα: Ναι, κορίτσι μου! Δίκιο έχεις. Αλλά θέλω να δείτε εσύ και ο αδελφός σου πως μαζεύουμε τις ελιές. Κάποτε θα είναι δικές σας. Πρέπει να μάθετε από μικρά να τις μαζεύετε. Παππούς; Καλά τα λες, νύφη μου. Ο γιος σου και η κόρη σου πρέπει να μάθουν να μαζεύουν ελιές. Αγόρι: Παππού μου αρέσει που είμαστε όλοι μαζί. Μερικοί βάζουν άλλους και τις μαζεύουν. Γιαγιά: Καλό είναι αυτό το δέντρο που δεν θέλει πολλή περιποίηση, εμείς που το πονάμε και το αγαπάμε, εμείς μαζεύουμε τους καρπούς του. Κορίτσι: Βλέπω ότι έχετε πάρει μαζί σας κάτι ραβδιά, σκάλες, χτένια, λιόπανα, σακιά, κλαδευτήρια. Εγώ δεν ξέρω να τα χρησιμοποιώ αυτά. Πατέρας: Μη στενοχωριέσαι, κορίτσι μου! Σήμερα θα δουλέψεις. Θα μαζεύεις τον καρπό που είναι πεσμένος κάτω. Το χαμολιό. Αγόρι: θα βγάλουμε λάδι από το χαμολιό; Παππούς: Βέβαια. Να, φτάσαμε στον ελαιώνα.

23 Β ΣΚΗΝΗ Παππούς: Λένα, έλα, μαυρομάτες πολλές είναι γύρω μου. Σκύψε εσύ που μπορείς και μάζεψέ τις. Αγόρι: Κι εγώ παππού θα τις μαζέψω. Εσύ, πρόσεχε. Μην κουραστείς πολύ. Γιαγιά: Γρήγορα τα χέρια! Κάντε γρήγορα! Θα μας πάρει η νύχτα! Κορίτσι: Κι άλλη μαυρομάτα εδώ! Κοντεύει να γεμίσει το τσουβάλι. Γ ΣΚΗΝΗ Γυρίζουν με φορτωμένο το αυτοκίνητο Αγόρι: Λένα, κουράστηκες; Κορίτσι: Ναι, αλλά και ευχαριστήθηκα. Αγόρι: Η γιαγιά καθάρισε όλα τα φύλλα που είχαν οι ελιές. Θα κουράστηκε πολύ. Κορίτσι: Ξέρεις τι μου είπε κρυφά; - Λένα μου θα βγάλουμε λαδάκι για το φαγητό μας και το καντήλι μας. Αγόρι: Έτσι θα λέμε κι εμείς, όταν μεγαλώσουμε και μαζεύουμε τις ελιές μας. Γ Επίσκεψη στην ελιά [Σκετς (σε μία πράξη)] ΠΡΟΣΩΠΑ: Η ΕΛΙΑ (ένα παιδάκι έχει κολλημένο μπροστά του ένα χαρτόνι με ζωγραφισμένη ελιά, στα χέρια του κρατεί κλαδιά ελιάς), ΑΛΛΑ ΠΑΙΔΙΑ Ελιά: Καλώς τα, τα παιδιά! Παιδιά: Ήρθαμε να σε δούμε και να σε γνωρίσουμε! Ελιά: Θα σας πω ό,τι θέλετε. Ρωτήστε με. Παιδί: Πόσων χρονών είσαι; Ελιά: Πάνω από εκατό, δε θυμάμαι καλά Ελιά: Που είναι το στόμα σου; Ελιά: Είναι μέσα στη γη. Είναι οι ρίζες μου. Παιδί: Και τι τρως; Που βρίσκεις φαγητό; Ελιά: Το φαγητό μου το παίρνω από το χώμα και το νερό. Παιδί: Και δε μαγειρεύεις; Ελιά: Μαγειρεύουν την τροφή μου τα φύλλα μου μαζί με τον ήλιο. Παιδί: Γιατί έχεις τρύπα στο κορμί σου; Ελιά: Από τα πολλά χρόνια που έζησα, έχω κουφώσει. Παιδί: Πως λένε τον καρπό σου; Ελιά: Έχουμε το ίδιο όνομα, ελιά. Τώρα, να σας ρωτήσω κι εγώ κάτι. Σας αρέσει το λαδάκι; Παιδιά (όλα μαζί): Πολύ μας αρέσει! Ελιά: Τότε πείτε στον πατέρα σας, να με κλαδεύει και να με φροντίζει και θα σας δίνω πολύ λαδάκι. Παιδιά: Αγκαλιάζουν την ελιά, τη φιλούν Σ ευχαριστούμε καλή μας ελιά! Να σαι ευλογημένη! ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Παιχνίδι : τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες. Σε μια απόσταση απέναντι από τις σειρές τοποθετούμε δύο πιάτα με ελιές. Πιο πέρα άλλα δύο

''Ρωτώ για να μαθαίνω''

''Ρωτώ για να μαθαίνω'' ''Ρωτώ για να μαθαίνω'' Τι είναι η ελιά; Η ελιά είναι ένα δέντρο. Πόσα χρόνια ζει; Ζει πάρα πολλά χρόνια (αιώνες ). Είναι δέντρο αι-ω-νό-βι-ο. Πού ζει; Ζει σε χώρες που έχουν γλυκό, μεσογειακό κλίμα όπως

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ»

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» «Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Η ενασχόληση των κατοίκων του χωριού με το μάζεμα της ελιάς και η σημασία της χρήσης της στην καθημερινότητα μας. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Οκτώβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1 Ο ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009

ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1 Ο ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009 ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1 Ο ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009 Στο πρόγραμμα εργάστηκαν οι νηπιαγωγοί: ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ και ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ ΑΝΤΩΝΙΑ και

Διαβάστε περισσότερα

Μια ποιήτρια την ονόμασε «θυγατέρα του ήλιου»

Μια ποιήτρια την ονόμασε «θυγατέρα του ήλιου» Τάξη Γ Μάστορα Έλλη Η ελιά είναι ένα δέντρο που ζει πάρα πολλά χρόνια, είναι δηλ. αιωνόβια. Αγαπάει τον ήλιο και τη ζέστη, γι αυτό φυτρώνει σε χώρες που έχουν γλυκό κλίμα, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Το πρόγραμμα μας είχε ποικίλους γνωστικούς, συναισθηματικούς και ψυχοκινητικούς στόχους. Εμπλέξαμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Αλεύρι,Σιτάρι,Ψωμί».

Θέμα: «Αλεύρι,Σιτάρι,Ψωμί». Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Θέμα: «Αλεύρι,Σιτάρι,Ψωμί». Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Μ. Μηλιάς Σχ. Έτος: 2006 2007 Υπεύθυνες προγράμματος: Τζιάτζιου Χριστίνα Βασιλειάδου Γεωργία 1 Στέφος Γιώργος Κουτλουμπάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελιά: Μια διαθεματική προσέγγιση

Ελιά: Μια διαθεματική προσέγγιση Ελιά: Μια διαθεματική προσέγγιση Έκδοση του Νηπιαγωγείου Χαρακοπιού Επιμέλεια: Παναγούλα Δαβέρου 2008 Ελιά και συγκομιδή Λιομάζωμα, Θεόφιλος. Από τα τέλη Νοεμβρίου πραγματοποιείται η συγκομιδή του ελαιοκάρπου.

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙ & ΓΛΩΣΣΑ. Προφορική επικοινωνία

ΠΑΙΔΙ & ΓΛΩΣΣΑ. Προφορική επικοινωνία Η ελιά ένα κομμάτι από τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στη Μεσόγειο, παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης και φιλίας των λαών μας συντροφεύει, μας θρέφει, μας διδάσκει μας ευεργετεί! Στους χονδρούς ροζιασμένους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχολικό Δίκτυο Γεωργία και Περιβάλλον 10ο Νηπ/γείο Νάουσας Υπεύθυνη νηπιαγωγός Μπούζδη Αλεξάνδρα Σχολικό Ετος 2007-08

Εθνικό Σχολικό Δίκτυο Γεωργία και Περιβάλλον 10ο Νηπ/γείο Νάουσας Υπεύθυνη νηπιαγωγός Μπούζδη Αλεξάνδρα Σχολικό Ετος 2007-08 Εθνικό Σχολικό Δίκτυο Γεωργία και Περιβάλλον 10ο Νηπ/γείο Νάουσας Υπεύθυνη νηπιαγωγός Μπούζδη Αλεξάνδρα Σχολικό Ετος 2007-08 Τα νήπια ΟΙ ΜΗΛΙΤΣΕΣ Δάϊου Εμμανουέλα Παπαγεωργίου Αριάδνη Μπιτέρνα Ελένη Ιτσκάρα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

4o Γυμνάσιο Πύργου Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα 2014-201 «Mας βγήκε το λάδι!»

4o Γυμνάσιο Πύργου Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα 2014-201 «Mας βγήκε το λάδι!» 4o Γυμνάσιο Πύργου Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα 2014-201 «Mας βγήκε το λάδι!» Το πρόγραμμά μας είναι ενταγμένο στο Εθνικό Θεματικό Δίκτυο «Τα τοπικά προϊόντα σε μια κοινωνία αειφορίας», που συντονίζει το Κ.Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ»

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» Κατασκευή : Καρανάτσιου Κυριακή Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές της Β τάξης του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ Ένα παιδικό θεατρικό μιούζικαλ για παιδιά Διαμορφώνουμε κατάλληλα την τάξη μας, σε μια γωνιά έχουμε βάλει ένα τραπέζι και πάνω σ αυτό κατσαρόλες, ένα ξύλο κοπής, κουτάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ ΚΑΜΟΥΤΣΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 «ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιβ.Εκπ/σης Εθνικό Δίκτυο «ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» του Κ.Π.Ε Νάουσας ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ Νηπ/γείο Καλυβίων Ν. Πέλλας Νηπ/γείο Αγγελοχωρίου

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ Φορέας Υποδοχής και Εκπαίδευσης : 9 ος Παιδικός Σταθμός Δ.Βύρωνα Διεύθυνση : Βορείου Ηπείρου 7 Τηλέφωνο επικοινωνίας : 2107665016 Ονοματεπώνυμο: Xhafa Rovena ΑΜ: 20845 9

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά. 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015

Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά. 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015 Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015 Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί: Μαριγώ Βιδάλη, Χριστίνα Φλώρου Σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Ένας από τους σημαντικούς στόχους του Νηπιαγωγείου είναι και η ανάπτυξη του προφορικού και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. Αφόρμηση. Πώς αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή;

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. Αφόρμηση. Πώς αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή; 1 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Αφόρμηση Πώς αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή; Με αφορμή τη γιορτή της μητέρας επιλέξαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή γιατί πιστεύουμε ότι η αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ , ΣΧΟΛΕΙΟ 1,2014-2015 1. Στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση του τρόπου ζωής παιδιών και γονέων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την υιοθέτηση σωστών διατροφικών συνηθειών και με την αύξηση της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ , ΣΧΟΛΕΙΟ 1,2014-2015 1. Στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση του τρόπου ζωής παιδιών και γονέων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την υιοθέτηση σωστών διατροφικών συνηθειών και με την αύξηση της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει. επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο

Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει. επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. ΣΕ ΑΓΑΠΩ ΜΑΝΟΥΛΑ ΜΟΥ. Έχω μια γλυκιά μανούλα

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗ ΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑΔΕΣ 5 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ, Ε. ΙΑ.Μ.ΜΕ. Ρέθυµνο, 014 1 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Άσκηση 1 (6

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης Εργασία από τα παιδιά της Α 1 τάξης Τετάρτη, 15 του Μάη Χθες πέρασα μια όμορφη μέρα. Το πρωί ξύπνησα και ετοιμάστηκα για το σχολείο. Φόρεσα τη στολή μου, έφαγα το πρόγευμά μου και ξεκίνησα για το σχολείο.

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακές συνταγές μέσα από τα ήθη και έθιμα του τόπου

Παραδοσιακές συνταγές μέσα από τα ήθη και έθιμα του τόπου Παραδοσιακές συνταγές μέσα από τα ήθη και έθιμα του τόπου Ξεκινώντας την προσπάθεια μας, να ενεργοποιήσουμε τους μαθητές μέσα από αυτό το νέο μάθημα, για τα Ελληνικά σχολεία, επιλέξαμε τον πιο «γλυκό»

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Κάθε μέρα έμπαινε πολύς κόσμος στο βιβλιοπωλείο και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Ζώντας υγιεινά!» Σχολικό έτος 2012-2013. 39 ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Ζώντας υγιεινά!» Σχολικό έτος 2012-2013. 39 ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Ζώντας υγιεινά!» Σχολικό έτος 2012-2013 39 ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Αμπλά Μαρία Συνεργαζόμενοι: Δανέλλη Όλγα, Παπαγεωργίου Αλέξης, Παύλου Μαριάνθη Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Τρέφομαι υγιεινά Μεγαλώνω σωστά»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Τρέφομαι υγιεινά Μεγαλώνω σωστά» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Τρέφομαι υγιεινά Μεγαλώνω σωστά» 2/θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΟΥΣΙΚΩΝ Σχολικό έτος 2012-2013 Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Μπούσια Κωνσταντίνα Συνεργαζόμενοι: - Σχολείο: 2/θ Νηπιαγωγείο Λουσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ''ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ'' ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΑΠΠΑ.ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:2012-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ''ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ'' ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΑΠΠΑ.ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:2012-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ''ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ'' ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΑΠΠΑ.ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ:ΜΠΙΣΤΙΧΑ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΝΗΠΙΩΝ:25 (12 ΝΗΠΙΑ,13 ΠΡΟΝΗΠΙΑ) 1/11/2012 Ερέθισμα,αρχικές ιδέες των

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Με πολύ μεγάλη χαρά, σας πληροφορούμε ότι προκειμένου να απολαύσουνε με ψυχή και να απασχοληθούν δημιουργικά τα παιδιά μας τις Άγιες Ημέρες του εφετινού Πάσχα, σας προσκαλούμε να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΠΡΩΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΚΡΑΣΙ, ΨΩΜΙ ΚΑΙ ΛΑΔΙ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΠΡΩΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΚΡΑΣΙ, ΨΩΜΙ ΚΑΙ ΛΑΔΙ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΠΡΩΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΚΡΑΣΙ, ΨΩΜΙ ΚΑΙ ΛΑΔΙ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΙΒΕΡΙΟΥ: ΝΗΠΙΑ 7 ΠΡΟΝΗΠΙΑ 12 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΝΗΠ/ΓΕΙΟΥ ΑΧΛΑΔΟΚΑΜΠΟΥ: ΝΗΠΙΑ 2 ΠΡΟΝΗΠΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΛΟΙ: (ΟΜΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΡΟΥΣ) 1 η ΟΜΑΔΑ 2 η ΟΜΑΔΑ 3 η ΟΜΑΔΑ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ: ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ: ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ: ΣΤΟΛΗ 1 ης ΟΜΑΔΑΣ

ΡΟΛΟΙ: (ΟΜΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΡΟΥΣ) 1 η ΟΜΑΔΑ 2 η ΟΜΑΔΑ 3 η ΟΜΑΔΑ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ: ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ: ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ: ΣΤΟΛΗ 1 ης ΟΜΑΔΑΣ ΡΟΛΟΙ: (ΟΜΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΡΟΥΣ) 1 η ΟΜΑΔΑ 2 η ΟΜΑΔΑ 3 η ΟΜΑΔΑ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ: ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ: ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ: ΣΤΟΛΗ 1 ης ΟΜΑΔΑΣ Τζην παντελόνι Λευκό μπλουζάκι Μπλε μαντήλι στη μέση και στο λαιμό Ναυτικό καπέλο

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΑΦΙ ΚΡΙΘΑΡΑΚΙ Υλικά: 1 ½ ποτήρι κριθαράκι 4 ποτήρια νερό 2 ντοµάτες τριµµένες αλάτι 1 φλιτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο λίγο χαλούµι Βάζετε το νερό να βράσει µαζί µε το λάδι και ρίχνετε τις τριµµένες ντοµάτες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΑΚΗ (ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΤ3, 2012-2013)

ΘΕΑΤΡΙΚΟ: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΑΚΗ (ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΤ3, 2012-2013) ΘΕΑΤΡΙΚΟ: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΑΚΗ (ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΤ3, 2012-2013) ΑΦΗΓΗΤΗΣ: Σίγουρα έχετε ακούσει πολλές ιστορίες: άλλες για δράκους και νεράιδες, άλλες για πριγκίπισσες και πρίγκιπες στο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Αφόρμηση. σαν από την. Η Σαρακοστή ονται. της

Αφόρμηση. σαν από την. Η Σαρακοστή ονται. της Με την Καθαρά ευτέρα ξεκίνησε και η Σαρακοστή. Αφόρμηση Με τα παιδιά παρατηρήσαμε την παρακάτω εικόνα Συμφωνήσαμε πως πρόκειται για μια ζωγραφιά στην οποία φαίνεται μία γυναίκα που έχει 7 πόδια, σταυρωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Συγκεκριμένα ασχοληθήκαμε με τις εξής ομάδες τροφίμων:

Συγκεκριμένα ασχοληθήκαμε με τις εξής ομάδες τροφίμων: Μεταβρεφικό, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΙ ΤΡΩΜΕ Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ηλικίας των 2-3 ετών είναι η έμφυτη τάση των παιδιών για αυτονομία. Αντιλαμβάνονται για πρώτη φορά τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα