ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ : ΘΔΣΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΣΜΗΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΚΑΣΔΤΘΤΝΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΓΙΑΣΡΙΒΗ ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΚΔ ΜΟΡΔ ΔΓΑΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΜΩΝ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΥΔΙΡΙΜΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΛΙΠΑΝΗ-ΑΡΓΔΤΗ Κορδάτος Χάρης Κορδάηος Υάρης ΔΠΙΒΛΔΠΟΝΣΔ : Γιαμανηόποσλος Ιωάννης, Δπικ. Καθηγηηής Παπαθεοδώροσ Δσθημία, Δπικ. Καθηγήηρια Θεζζαλονίκη, 2008

2 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟ... 5 ΠΔΡΗΛΖΖ... 6 ABSTRACT... 8 ΔΗΑΓΧΓΖ BΗΟΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ ΚΑΗ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΟΣΖΣΑ ΟΗΚΟΤΣΖΜΑΣΟ ΜΔΟΓΔΗΑΚΟ ΟΗΚΟΤΣΖΜΑ ΔΓΑΗΚΟΗ ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ ΓΔΗΚΣΔ ΣΖ ΔΓΑΗΚΖ ΠΟΗΟΣΖΣΑ ΜΔΘΟΓΟΗ ΔΚΣΗΜΖΖ ΣΖ ΔΓΑΗΚΖ ΠΟΗΟΣΖΣΑ ΤΛΗΚΑ ΚΑΗ ΜΔΘΟΓΟΗ ΠΔΡΗΟΥΖ ΜΔΛΔΣΖ Γεσγξαθηθή ζέζε Δδαθηθά ραξαθηεξηζηηθά Κιηκαηηθά ραξαθηεξηζηηθά ΠΔΗΡΑΜΑΣΗΚΟ ΥΔΓΗΑΜΟ ΜΔΘΟΓΟΗ ΠΡΟΓΗΟΡΗΜΟΤ ΤΗΚΟΥΖΜΗΚΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗΣΗΚΑ Πξνζδηνξηζκφο πδαηηθνχ πεξηερνκέλνπ ηνπ εδάθνπο Μεραληθή ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο Πξνζδηνξηζκφο Ph ΒΗΟΥΖΜΗΚΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗΣΗΚΑ Πξνζδηνξηζκφο ηνπ κηθξνβηαθνχ άλζξαθα ζην έδαθνο

3 ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΖ ΒΑΚΣΖΡΗΑΚΖ ΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ ΠΛΑΚΗΓΗΑ ECO PLATES ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΟ BOLOG Δπψαζε πιαθηδίσλ Eco Plates Ππθλφηεηα Βαθηεξίσλ ΜΔΘΟΓΟ BOLOG ΓΟΜΗΚΖ ΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ ΜΗΚΡΟΒΗΑΚΧΝ ΚΟΗΝΟΣΖΣΧΝ ΧΟΛΗΠΗΓΗΑ (PLFAs) ΥΑΡΑΚΣΖΡΖΣΗΚΑ ΣΧΝ PLFAs - ΣAΞΝΟΜΖΖ PLFAs ΑΠΟΚΡΗΖ ΛΗΠΑΡΧΝ ΟΞΔΧΝ Δ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΚΑΣΑΠΟΝΖΔΗ.. 37 ΠΛΔΟΝΔΚΣΖΜΑΣΑ PLFAs ΠΔΡΗΟΡΗΜΟΗ ΣΧΝ PLFAs ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΗΑ ΑΝΑΛΤΔΗ ΧΟΛΗΠΗΓΗΧΝ (PLFA) Δμαγσγή ιηπηδίσλ απφ ην έδαθνο Γηαρσξηζκφο ιηπηδίσλ Μεζπιίσζε ιηπηδίσλ Δθρχιηζε κεζπιεζηέξσλ ΥΡΧΜΑΣΟΓΡΑΟ (GC) ΚΑΜΠΤΛΖ ΑΝΑΟΡΑ ΣΟΤ C19-Me ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΑ ΜΗΚΡΟΒΗΑΚΟ ΑΝΘΡΑΚΑ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΖ ΒΑΚΣΖΡΗΑΚΖ ΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ Γείθηεο πνηθηιφηεηαο Shannon Γηαθνξνπνηφο αλάιπζε Αλάιπζε θχξησλ ζπληζησζψλ

4 ΓΟΜΗΚΖ ΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ ΜΗΚΡΟΒΗΑΚΧΝ ΚΟΗΝΟΣΖΣΧΝ Αλάιπζε Κχξησλ πληζησζψλ Νεπξσληθά Γίθηπα ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ-ΤΕΖΣΖΖ ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΗΑ

5 ΠΡΟΛΟΓΟ Ζ παξνχζα δηπισκαηηθή εξγαζία πξαγκαηνπνηήζεθε ζην ηκήκα Βηνινγίαο ζηνλ ηνκέα Οηθνινγίαο ηνπ Αξηζηνηειείνπ Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαινλίθεο θαηά ην ρξνληθφ δηάζηεκα Γεθέκβξηνο Γεθέκβξηνο Αξρηθά ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ζεξκά ηελ επίθνπξν θαζεγήηξηα θα Δπθεκία Παπαζενδψξνπ αθνχ κε ηελ νπζηαζηηθή ζπκπαξάζηαζε, ηελ θαζνδήγεζε θαη ηηο πνιχηηκεο γλψζεηο ηεο δηεπθφιπλε ηελ εθπφλεζε θαη ηελ ζπγγξαθή ηεο παξνχζαο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο. Θεξκέο επραξηζηίεο νθείισ ζην ζπλεπηβιέπνληα επίθνπξν θαζεγεηή θ. Ησάλλε Γηακαληφπνπιν, γηα ηηο πνιχηηκεο ζπκβνπιέο θαη επηζεκάλζεηο ηνπ θαηά ηελ εθπφλεζε ηεο εξγαζίαο αιιά θαη ηελ δπλαηφηεηα πνπ κνπ πξφζθεξε λα αζρνιεζψ κε έλα ηφζν ελδηαθέξνλ αληηθείκελν, άγλσζην κέρξη ηψξα γηα κέλα. Ηδηαίηεξεο επραξηζηίεο νθείισ ζηελ αλαπιεξψηξηα θαζεγήηξηα ηνπ ηκήκαηνο Γεσπνλίαο θα Οπξαλία Μελθίζνγινπ θαη ηελ κεηαπηπρηαθή θνηηήηξηα Ησάλλα πχξνπ ηφζν γηα ηελ εμαηξεηηθή ηνπο ζπλεξγαζία θαη ηελ πξνζπκία ηνπο λα βνεζήζνπλ, φπνηε απηφ θξίλνληαλ απαξαίηεην, φζν θαη γηα ηηο νπζηαζηηθέο ηνπο ζπκβνπιέο πνπ ήηαλ θαζνξηζηηθέο γηα ηελ εθπφλεζε ηεο παξνχζαο εξγαζίαο. Δπραξηζηψ επίζεο ζεξκά ηνπο Νηθφιαν Μνλνθξνχζν θαη Γεκήηξην Υάιθν γηα ην ελδηαθέξνλ πνπ επέδεημαλ θαζφιε ηελ δηάξθεηα πξαγκαηνπνίεζεο ηεο δηπισκαηηθήο κνπ εξγαζίαο θαη ηε ζεκαληηθή βνήζεηα πνπ κνπ παξείραλ. Σέινο ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ηελ ππνςήθηα δηδάθηνξα Αζαλαζία Καηζηθάξε, θαζψο θαη ηηο Κσλζηαληηλίδνπ Καιιηξφε, Καξίλνπ Διέλε, Καιηψξα Αγνξίηζα γηα ηελ ππνκνλή πνπ επέδεημαλ θαζφιε ηε δηάξθεηα ηνπ ρξφλνπ κέρξη θαη ηελ νινθιήξσζε ηεο εξγαζίαο απηήο. Η ΕΡΓΑΙΑ ΧΡΗΜΑΣΟΘΟΣΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΣΗΝ EUROPEAN COMMUNTY LFE PROJECT LFE OS/ENV/GR/000214N (SMAQ). ΑΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΟ ZARAK KENPACH 5

6 ΠΔΡΗΛΖΖ ηελ παξνχζα εξγαζία ειέγρζεθε ε επίδξαζε δηαθνξεηηθψλ ηχπσλ θαηαπφλεζεο (βηνηηθή θαη αβηνηηθή) ζηε δνκή θαη ηε ιεηηνπξγηθφηεηα ηεο κηθξνβηαθήο εδαθηθήο θνηλφηεηαο ζε έλα Μεζνγεηαθφ ζχζηεκα. Γηα ην ιφγν απηφ εγθαηαζηάζεθαλ 12 δεηγκαηνιεπηηθέο επηθάλεηεο (1m x 1m) ζε εγθαηαιεηκκέλν ζηηαγξφ. ε απηέο εθαξκφζηεθαλ 2 επίπεδα βξνρφπησζεο (αβηνηηθή θαηαπφλεζε) θαη 2 επίπεδα νξγαληθήο ιίπαλζεο (βηνηηθή θαηαπφλεζε). Οη αλεμάξηεηεο κεηαβιεηέο ήηαλ 2 θαη νη ρεηξηζκνί πνπ εθαξκφζηεθαλ 4 (2Υ2): 1) πνιχ λεξφ (20L πνπ αληηζηνηρεί ζην 150% ηεο κέζεο κεληαίαο βξνρφπησζεο) ρσξίο νξγαληθή ιίπαλζε, β) ιίγν λεξφ (7L πνπ αληηζηνηρεί ζην 50% ηεο κέζεο κεληαίαο βξνρφπησζεο) ρσξίο νξγαληθή ιίπαλζε, γ) πνιχ λεξφ (20L) θαη νξγαληθή ιίπαλζε (4 Kg/1m 2 ), δ) ιίγν λεξφ (7L) θαη νξγαληθή ιίπαλζε (4 Kg/1m 2 ). Πξαγκαηνπνηήζεθαλ δπν δεηγκαηνιεςίεο, ζην 3ν θαη 6ν κήλα κεηά ηελ έλαξμε ηνπ πεηξάκαηνο αληίζηνηρα θαη ζπιιέρζεθαλ δείγκαηα απφ ηα πξψηα 15 cm ηνπ εδάθνπο. Ζ εθηίκεζε ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο έγηλε κε ηε κέζνδν ησλ πιαθηδίσλ Eco Plates (BOLOG) ελψ ε δνκή ηεο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο κε ηε κέζνδν ησλ θσζθνιηπηδίσλ (PLFA). Όζνλ αθνξά ηα Eco Plates ε θαηαλάισζε ησλ ππνζηξσκάησλ θαηαγξάθεθε γηα δηάζηεκα 144 σξψλ αλά 24 ψξεο. ηελ θαηαλάισζε ηνπ θάζε ππνζηξψκαηνο πξνζαξκφζηεθε ε ζηγκνεηδήο θακπχιε θαη αλαιχζεθαλ νη παξάκεηξνη ηεο θακπχιεο (Κ, r θαη s). Απφ ην ζχλνιν ησλ 31 ππνζηξσκάησλ, 22 θαηαλαιψζεθαλ ζε φιεο ηηο πεηξακαηηθέο επηθάλεηεο θαη ε δηαθνξνπνηφο αλάιπζε (Discriminamt analysis) εθαξκφζηεθε ζε απηά. Με βάζε ηηο ηηκέο ηεο παξακέηξνπ Κ (κέγηζηε απνξξφθεζε) δηαθξίλνληαη ηα δείγκαηα πνπ δέρηεθαλ νξγαληθή ιίπαλζε απφ εθείλα πνπ δελ δέρζεθαλ νξγαληθή ιίπαλζε φζν αθφξα ηελ 1 ε δεηγκαηνιεςία, ελψ ζηελ 2 ε δεηγκαηνιεςία ν παξάγνληαο δηάθξηζεο ζηα δείγκαηα καο είλαη ε πνζφηεηα ηνπ λεξνχ πνπ πξνζηίζεηαη. Δπηπξφζζεηα δηαθξίλνληαη πιήξσο ηα δείγκαηα ηνπ ρεηξηζκνχ ιίγν H 2 O - κε θνπξηά απφ εθείλα ηνπ ρεηξηζκνχ ιίγν H 2 O ρσξίο θνπξηά. Όηαλ ε αλάιπζε εθαξκφζηεθε ζηηο ηηκέο ησλ άιισλ δχν παξακέηξσλ (r: ηαρχηεηα θαη s: ρξφλνο έσο ην ζεκείν Κ/2 ηεο 6

7 θακπχιεο) δηαθξίζεθαλ πιήξσο ηα δείγκαηα ηνπ ρεηξηζκνχ ιίγν H 2 O - ρσξίο θνπξηά απφ φια ηα ππφινηπα ζηελ 1 ε δεηγκαηνιεςία. Πηζαλά ε θνπξηά βειηηψλνληαο ηηο θπζηθνρεκηθέο θαη θπξίσο ηηο πγξαζηαθέο εδαθηθέο ζπλζήθεο νδεγεί ζε αιιαγή ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο ηεο βαθηεξηαθήο θνηλφηεηαο εθεί φπνπ ην πνζφ ηνπ λεξνχ πνπ πξνζηίζεηαη είλαη ην 50% ηεο κέζεο κεληαίαο βξνρφπησζεο. Αληίζηνηρε επίδξαζε ηεο θνπξηάο δελ θαηαγξάθεθε εθεί φπνπ ην λεξφ είλαη άθζνλν. Όζνλ αθνξά ηε δνκή ηεο κηθξνβηαθήο εδαθηθήο θνηλφηεηαο, νη αλαιχζεηο πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ αθνξνχλ κνλφ ηελ 1 ε δεηγκαηνιεςία. Ζ κέζνδνο ησλ θσζθνιηπηδίσλ δίλεη ηελ δπλαηφηεηα δηάθξηζεο βαζηθψλ νκάδσλ κηθξννξγαληζκψλ φπσο Gram positive, Gram negative, αθηηλνκχθεηεο θαη κχθεηεο. Ζ ζηαηηζηηθή αλάιπζε ησλ δεδνκέλσλ κε ηα λεπξσληθά δίθηπα έδεημαλ ςειέο ζπγθεληξψζεηο ησλ ιηπαξψλ νμέσλ cy 19:0 (Gram negative) θαη 18:1σ9, trans (Gram negative) ζηα εδαθηθά δείγκαηα απφ ηνλ ρεηξηζκφ πνιχ H 2 O - κε θνπξηά θαη ιίγν H 2 O - ρσξίο θνπξηά πνπ απνηεινχλ θαη ηνπο πην αθξαίνπο ρεηξηζκνχο πνπ εθαξκφζηεθαλ. Ζ παξνπζία ησλ ζπγθεθξηκέλσλ ιηπαξψλ νμέσλ απνηειεί έλδεημε θαηαπφλεζεο. Ο ηζνκεξηζκφο ησλ cis αθφξεζησλ ιηπαξψλ νμέσλ ζε trans αθφξεζηα ιηπαξά αιιά θαη ν κεηαζρεκαηηζκφο ηνπ δηπινχ δεζκνχ cis ζε δαθηχιην θπθινπξνπάληνπ είλαη κεραληζκνί πνπ αλαπηχζζνπλ ηα ιηπαξά νμέα φηαλ εθηεζνχλ ζε πνηθίιεο πεξηβαιινληηθέο θαηαπνλήζεηο. Ζ ζεκαληηθφηεηα ηνπ θάζε ηχπνπ θαηαπφλεζεο ζηελ ιεηηνπξγηθφηεηα ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο κεηαβάιιεηαη ζην ρξφλν. Γηαπηζηψζεθε κε ηελ εθαξκνγή ηεο αλάιπζεο θχξησλ ζπληζησζψλ (PCA) φηη παξά ηηο έληνλεο παξεκβάζεηο (πξνζζήθε Ζ 2 O ζην 150% ηεο κέζεο κεληαίαο ηηκήο θαη πξνζζήθε θνπξηάο), νη αιιαγέο ζηε ιεηηνπξγηθφηεηα ησλ βαθηεξηψλ πνπ απηέο επηθέξνπλ είλαη κηθξφηεξνπ εχξνπο απφ απηέο πνπ επηθέξεη ε κεηαβνιή ησλ θιηκαηηθψλ ζπλζεθψλ απφ ρεηκψλα ζε θαινθαίξη. 7

8 ABSTRACT The aim of this study was to investigate the biotic and abiotic effects νn the structure and the functionality of microbial soil community in a Mediterranean system. For this purpose 12 experimental plots (1m x 1m) were installed in an abandoned field. n these plots 2 levels of abiotic stress (low and high amount of rainfall) and 2 levels of biotic stress (with and without of organic fertilization) were applied. The 4 treatments resulted in the combination of independent variables. Σhe treatments were: 1) lot of water (20L that corresponds in the 150% of average monthly rainfall) without organic fertilization (cattle manure), 2) less water (7L that corresponds in the 50% of average monthly rainfall) without organic fertilization, 3) lot of water (20L) and organic fertilization (4 Kg/1m 2 ), 4) less water (7L) and organic fertilization (4Kg/1m 2 ). Two samplings were conducted; 3 and 6 months after the beginning of experiment respectively. Soil samples were collected from the first 15 cm of the soil surface. The soil samples were analyzed with the method of Eco Plates (BOLOG) to assess the microbial functionality and with the method of Phospholipids fatty acids (PLFA) to assess microbial structure. n Eco Plates method, the consumption of substrates was measured for 144 hours every 24 hours using an automated plate reader. n the consumption of each substrate a sigmoid curve was adapted and the parameters (K, r and s) of this curve were analyzed. By the total of 31 substrates, 22 were consumed in all samples. According to the values of parameter K, the discrimination among the soil samples, collected at the first sampling occasion, was among samples with manure and samples without manure. n the 2nd sampling, samples were discriminated according to the quantity of added water. Moreover samples collected from the treatment less H 2 O - with manure were discriminated clearly from those collected from less H 2 O - without manure. When the analysis was applied in the other two parameters (r: rate and s: time until point K/2 of curve) only samples collected from the treatment less H 2 O - without manure in the 1st 8

9 sampling were discriminated from all the rest. Probably the incorporation of manure improves the physicochemical and mainly the soil moisture conditions, resulting in changes in the functionality of microbial community when the amount of added water was equal to 50% of the average monthly rainfall. The effect of manure was insignificant where the added water is much more. The method of PLFA gives the possibility of discrimination among basic groups of microorganisms such as Gram positive, Gram negative, Actinomycetes and Fungi. The statistical analysis of data with the neural networks they showed high concentrations of fatty acids cy 19:0 and 18:1σ9, trans in samples collected from the treatments lot H 2 O - with manure and less H 2 O - without manure that constitutes the extreme treatments that were applied. The presence of these fatty acids (cyclopropyl, trans) indicates soil disturbance. The cis/trans isomerization system and the transformation of cis double bonds to cyclopropane ring they are mechanisms that adapt fatty acids when these are exposed in various environmental stress. The importance of each disturbance in the functionality of soil microbial community is changed with sampling time. The analysis of data with PCA showed that, despite the intense interventions (addition 150% of average monthly rainfall - with manure), changes caused in the functionality of soil bacteria are smaller than those caused by the alteration of climatic conditions from winter to summer. 9

10 ΔΗΑΓΧΓΖ Σα κηθξνβηαθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ εδάθνπο εθηηκνχληαη φιν θαη πεξηζζφηεξν ζαλ επαίζζεηνη δείθηεο ηεο εδαθηθήο θαηάζηαζεο, ιφγν ηεο ζηελήο ζρέζεο κεηαμχ ηεο κηθξνβηαθήο πνηθηιφηεηαο, ηεο εδαθηθήο θαη ηεο θπηηθήο πνηφηεηαο κε ηελ ζηαζεξφηεηα ελφο νηθνζπζηήκαηνο (Doran et al., 1994). Ζ θαηαλφεζε θαη αλάιπζε ηεο κηθξνβηαθήο βηνκάδαο, ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο θαη ηεο πνηθηιφηεηαο, είλαη ζεκαληηθή ζηελ εξεπλεηηθή θαη επηζηεκνληθή θνηλφηεηα γηα ηε δηεχξπλζε ησλ γλψζεσλ πνπ αθνξνχλ ηνπο παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ ηελ εδαθηθή πνηφηεηα, παξάιιεια ζε πξαθηηθφ επίπεδν, κπνξεί λα είλαη ρξήζηκε γηα ηνλ αγξνηηθφ πιεζπζκφ. πρλά ζηηο έξεπλεο πνπ αθνξνχζαλ ηηο εδαθηθέο θνηλφηεηεο, εμεηαδφηαλ ε βηνκάδα, νη ξπζκνί αλαπλνήο θαη ε ελδπκηθή δξαζηεξηφηεηά ηνπο. Οη κεηξήζεηο ζε απηφ ην επίπεδν, παξφιν πνπ πξνζθέξνπλ ζεκαληηθέο πιεξνθνξίεο γηα ηελ θαηαλφεζε ηεο αλάπηπμεο ησλ εδαθηθψλ κηθξννξγαληζκψλ θαη ην πηζαλφ ξνιφ ηνπο ζηελ εδαθηθή πνηφηεηα, παξέρνπλ ειάρηζηεο πιεξνθνξίεο γηα πνηνηηθέο αιιαγέο ζε επίπεδν θνηλφηεηαο. Οη ζρέζεηο ζε επίπεδν κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο είλαη πεξίπινθεο, αθνχ ε παξνπζία κεκνλσκέλσλ εηδψλ κηθξννξγαληζκψλ, επεξεάδεηαη απφ ηηο αιιειεπηδξάζεηο θαη ηε δξαζηεξηφηεηα δηαθνξεηηθψλ εηδψλ κηθξννξγαληζκψλ. Δίλαη θαλεξφ φηη νη πνζνηηθέο θαη πνηνηηθέο αιιαγέο ζηε ζχλζεζε ηεο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ σο δείθηεο γηα ηελ εθηίκεζε κεζν-καθξνπξφζεζκσλ αιιαγψλ ζηηο εδαθηθέο ηδηφηεηεο. Σα εξσηήκαηα ηα νπνία απνηέιεζαλ ηελ αθνξκή γηα ηελ αλάπηπμε απνηειεζκαηηθφηεξσλ κεζνδνινγηψλ ζηελ εδαθηθή κηθξνβηνινγία είλαη: α) ν πξνζδηνξηζκφο ησλ κηθξννξγαληζκψλ ζην έδαθνο θαη β) ν πξνζδηνξηζκφο ηεο κηθξνβηαθήο ιεηηνπξγηθφηεηαο ζην πεδίν. Αξθεηέο πξνθιήζεηο δεκηνπξγήζεθαλ απφ ηηο δπζθνιίεο δηαρσξηζκνχ ησλ κηθξννξγαληζκψλ πνπ βξίζθνληαη ζην έδαθνο, αιιά θαη απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο πνπ πεξηέρνληαη ζηνπο θπηηθνχο ηζηνχο, θαζψο επίζεο θαη ηηο κνξθνινγηθέο νκνηφηεηεο πνπ παξνπζηάδνπλ αξθεηνί εδαθηθνί κηθξννξγαληζκνί (Hill et al., 2000) 10

11 Με ην πέξαζκα ηνπ ρξφλνπ, ε πξνζέγγηζε ζηελ αλάιπζε ησλ εδαθηθψλ κηθξνβηαθψλ θνηλνηήησλ έρεη αιιάμεη δξακαηηθά. Αξθεηέο λέεο κεζνδνινγίεο είλαη δηαζέζηκεο πιένλ, επηηξέπνληαο ηελ πεξαηηέξσ δηείζδπζε ζηηο αιιειεπηδξάζεηο θαη ηηο ιεηηνπξγίεο ηνπ εδαθηθνχ κηθξνβηφθνζκνπ. ΒΗΟΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ ΚΑΗ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΟΣΖΣΑ ΟΗΚΟΤΣΖΜΑΣΟ Ζ βηνπνηθηιφηεηα απνδίδεη ηελ εηεξνγέλεηα ησλ βηνηηθψλ θαη αβηνηηθψλ ζηνηρείσλ κηαο πεξηνρήο. Γηα ηελ εθηίκεζή ηεο ζπλππνινγίδνληαη ηφζν ε βηνινγηθή φζν θαη ε θπζηθή εηεξνγέλεηα ηεο πεξηνρήο (ηάκνπ, 1994). Έλαο κεγάινο αξηζκφο απφ παξάγνληεο επεξεάδεη ηελ πνηθηιφηεηα. Μεηαμχ απηψλ είλαη νη ηξνθηθέο αιιειεπηδξάζεηο, ε ρσξηθή θαη ρξνληθή εηεξνγέλεηα ησλ ελδηαηηεκάησλ, νη δηαθνξέο δηαηαξαρέο θαη ν επηξνθηζκφο (Torsvik et al., 2002). Θεσξεηηθά ππάξρνπλ παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ αξλεηηθά ηελ πνηθηιφηεηα (δηαηαξαρέο) θαη παξάγνληεο πνπ ηελ επλννχλ (ε πνηθηινκνξθία πφξσλ θαη νη βηνινγηθέο αιιειεπηδξάζεηο). Οη παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ ζεηηθά ηελ πνηθηιφηεηα ζρεηίδνληαη κε ηε δηαηήξεζε νξηζκέλσλ ιεηηνπξγηψλ ηνπ νηθνζπζηήκαηνο φηαλ απηφ ππνβαζκίδεηαη (Folke et al., 1996), ηε κεγαιχηεξε αληίζηαζε θαη αλζεθηηθφηεηα ζε δηαθνξεηηθέο δηαηαξαρέο αθφκα θαη κε ηελ εδαθηθή παξαγσγηθφηεηα (Griffiths et al., 1997; Nannipieri et al., 2003). Ζ ζεσξία φηη ε βηνπνηθηιφηεηα ζρεηίδεηαη κε ηε ζηαζεξφηεηα ελφο νηθνζπζηήκαηνο ππάξρεη εδψ θαη 50 ρξφληα θαη κπνξεί λα ζεσξεζεί ην θχξην "δφγκα" ζηελ ζεσξία ησλ νηθνζπζηεκάησλ. H άπνςε φηη ε βηνπνηθηιφηεηα είλαη ε πην ζεκαληηθή ιεηηνπξγία ελφο νηθνζπζηήκαηνο δελ είλαη απνδεθηή απφ φινπο ηνπο νηθνιφγνπο (Grime, 1997; Givnish, 1994). εκαληηθέο έξεπλεο έδεημαλ φηη νη δηαδηθαζίεο ζηα νηθνζπζηήκαηα επεξεάδνληαη ζε πνιχ κεγαιχηεξν βαζκφ απφ ηα ιεηηνπξγηθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ νξγαληζκψλ πνπ ηα απαξηίδνπλ, παξά απφ ηνλ αξηζκφ ησλ εηδψλ (Leps et al., 1982; MacGillivray et al., 1995). Άιιεο κειέηεο έρνπλ δείμεη φηη ε κεγαιχηεξε ππνβάζκηζε ζηηο δηαδηθαζίεο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο πξνθχπηεη φηαλ ε πνηθηιφηεηα κεηψλεηαη απφ κέηξηεο ζε πνιχ ρακειέο ηηκέο (McGrady-Steed et al., 1997; Tilman et al., 1996). 11

12 Χο κηθξνβηαθή πνηθηιφηεηα νξίδεηαη ζπλήζσο ν αξηζκφο ησλ κηθξννξγαληζκψλ πνπ ππάγνληαη ζε δηαθνξεηηθέο ηαμηλνκηθέο νκάδεο, θαζψο θαη ε θαηαλνκή ηνπο ζε απηέο (Atlas and Bartha 1998). πκθψλα κε ηνπο Yachi and Loreau (1999), ε αθζνλία ησλ εηδψλ έρεη ζεηηθή επίδξαζε ζηελ παξαγσγηθφηεηα ελφο νηθνζπζηήκαηνο φηαλ απηφ βξίζθεηαη θάησ απφ ηελ επήξεηα δηαθφξσλ δηαηαξαρψλ. ε κηα έξεπλα πνπ πξαγκαηνπνηήζεθε, (Griffiths et al., 2000) εθαξκφζηεθε αβηνηηθή θαηαπφλεζε (πεξηνδηθή ζέξκαλζε ζε 40 C), ζε θαλνληθφ έδαθνο θαη ζε απνιπκαζκέλν (κεησκέλε κηθξνβηαθή πνηθηιφηεηα) θαη θαηαγξάθεθε αξλεηηθή επίδξαζε ζηελ κηθξνβηαθή ιεηηνπξγία ζην απνιπκαζκέλν έδαθνο ζε αληίζεζε κε ην θαλνληθφ. Όηαλ εθαξκφζηεθε ζέξκαλζε ζε κεγαιχηεξν ρξνληθφ δηάζηεκα θαη επηπιένλ έγηλε πξνζζήθε CuSO 4 (ζετθφο ραιθφο) θαλέλα απφ ηα εδάθε δελ αλάθηεζε ηε κηθξνβηαθή ιεηηνπξγηθφηεηα κε ηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ, αλ θαη ηα εδάθε κε ηελ κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα κηθξννξγαληζκψλ παξνπζίαζαλ κεγαιχηεξε αλζεθηηθφηεηα απφ απηά κε ηελ ρακειφηεξε πνηθηιφηεηα. Μείσζε ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο πνηθηιφηεηαο δελ νδεγεί απαξαίηεηα ζε ππνβάζκηζε ηεο εδαθηθήο δξαζηεξηφηεηαο (Giller et al., 1997). Όηαλ θάπνηα είδε κηθξννξγαληζκψλ εμαθαλίδνληαη, θάπνηα αιιά κπνξεί λα θπξηαξρήζνπλ θαη λα αληηθαηαζηήζνπλ ηε ιεηηνπξγία ηνπο. Έηζη είλαη πηζαλφ κηα δηαδηθαζία λα εμαθνινπζεί λα πθίζηαηαη, ελψ ε εδαθηθή ζχλζεζε ησλ εηδψλ έρεη δηαθνξνπνηεζεί ή έρεη ππνβαζκηζηεί. Απηφ φκσο ίζσο λα κελ ηζρχεη γηα θάπνηεο εηδηθέο ιεηηνπξγίεο. Σν κεγαιχηεξν κέξνο ηεο βηβιηνγξαθίαο πνπ αθνξά ηελ νηθνινγία ειάρηζηα αζρνιείηαη κε ηηο κηθξνβηαθέο θνηλφηεηεο ζε ζρέζε κε ηηο θπηηθέο-δσηθέο βηνθνηλφηεηεο. Οη πεξηνξηζκνί πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηηο θαιιηέξγεηεο ησλ κηθξννξγαληζκψλ θαη απφ ηελ ηδηαίηεξα κεγάιε πνηθηιφηεηα ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο βηνθνηλφηεηαο, θαζηζηνχλ ηδηαίηεξα δχζθνιε ηε ρξήζε κεζφδσλ νη νπνίεο βαζίδνληαη ζηελ θαηάηαμε, δηαθνξεηηθψλ ηχπσλ κηθξννξγαληζκψλ. Παξφιν πνπ ε ρξήζε κνξηαθψλ ηερληθψλ επηηξέπεη θαη απμάλεη ηε δπλαηφηεηα αλάιπζεο ησλ εδαθηθψλ κηθξννξγαληζκψλ, ππάξρνπλ πξνβιήκαηα ζηελ ηαπηνπνίεζε ησλ επηκέξνπο ζπζηαηηθψλ κηαο θνηλφηεηαο θαη ζηελ θαηαλφεζε ηεο 12

13 ιεηηνπξγηθήο ηθαλφηεηαο ηνπ θάζε κηθξννξγαληζκνχ μερσξηζηά (Franklin and Mills, 2006). Ζ ζρέζε κεηαμχ ηεο κηθξνβηαθήο δνκήο θαη ιεηηνπξγηθφηεηαο κηαο εδαθηθήο θνηλφηεηαο είλαη έλα αθφκα ζηνηρείν πνπ πεξηπιέθεη ηελ θπζηνινγία πνιιψλ κηθξννξγαληζκψλ. Ο ιεηηνπξγηθφο πιενλαζκφο ησλ κηθξννξγαληζκψλ έρεη βξεζεί αξθεηά πςειφο ζε πνιιά πεηξακαηηθά ζπζηήκαηα έπεηηα απφ ηερλεηή κείσζε ηεο πνηθηιφηεηαο ησλ εηδψλ (Franklin and Mills, 2006; Wertz et al., 2006; Wertz et al., 2007). ΜΔΟΓΔΗΑΚΟ ΟΗΚΟΤΣΖΜΑ Σα κεζνγεηαθά νηθνζπζηήκαηα απαληψληαη ζε ζπγθεθξηκέλεο πεξηνρέο ηνπ πιαλήηε, σο απνηέιεζκα ηεο πξνζαξκνγήο ησλ εηδψλ ηεο βιάζηεζεο ζηηο ηδηαίηεξεο θιηκαηηθέο ζπλζήθεο ησλ πεξηνρψλ απηψλ, νη νπνίεο ραξαθηεξίδνπλ ην κεζνγεηαθφ θιίκα. Οη πεξηνρέο κε θιίκα κεζνγεηαθνχ ηχπνπ ζηνλ πιαλήηε βξίζθνληαη κεηαμχ 30νπ θαη 40νπ παξαιιήινπ βφξεηα θαη λφηηα ηνπ Ηζεκεξηλνχ. Μαθξά άλπδξα θαινθαίξηα ραξαθηεξίδνπλ ην κεζνγεηαθφ θιίκα, κε έληνλε ειηαθή αθηηλνβνιία, ήπηνπο ρεηκψλεο θαη βξνρνπηψζεηο πνπ παξνπζηάδνπλ κεγάιε δηαθχκαλζε απφ ρξφλν ζε ρξφλν (Aschman, 1973). Σν πνζνζηφ ηεο βξνρφπησζεο πνηθίιεη πεξίπνπ απφ 1000 mm ζηηο βφξεηεο πεξηνρέο θαη ζε πςφκεηξν πςειφηεξν απφ 800 m, σο ζε 250 mm ζηηο λνηηφηεξεο πεξηνρέο (άλπδξεο). Σα κεζνγεηαθά νηθνζπζηήκαηα παξνπζηάδνπλ πςειή ρσξηθή θαη ρξνληθή εηεξνγέλεηα. Ζ πςειή ρσξηθή εηεξνγέλεηα πνπ παξνπζηάδνπλ επηηξέπεη ηελ ζπλχπαξμε δηαθνξεηηθψλ βηνθνηλνηήησλ ζε κηθξή απφζηαζε κεηαμχ ηνπο, ελψ νη δηαθπκάλζεηο ηεο ζεξκνθξαζίαο θαη πγξαζίαο πνπ παξνπζηάδνληαη εηήζηα, επνρηθά αιιά θαη εκεξήζηα, είλαη ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ κεζνγεηαθνχ θιίκαηνο πνπ ραξαθηεξίδεηαη κεξηθέο θνξέο απφ μαθληθέο, θαηαζηξνθηθέο βξνρνπηψζεηο (100 mm/h) (Stamou, 1998). Μειέηεο πνπ αλαθέξνληαη ζε κεζνγεηαθά εδάθε αζρνινχληαη θπξίσο, είηε κε ηελ δνκή θαη ζπγθεθξηκέλα κε ηα θπζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ εδάθνπο 13

14 (αγσγηκφηεηα, δηήζεζε, ζπζζσκάησζε) ηα νπνία πξνζδηνξίδνπλ ηελ αλζεθηηθφηεηα ζηελ δηάβξσζε ηνπ εδάθνπο (Lavee et al., 1998), είηε κε ηε ιεηηνπξγηθφηεηά ηνπ. Ζ ιεηηνπξγηθφηεηα ηνπ εδάθνπο απνηέιεζε κέξνο ζπδήηεζεο ζε έξεπλεο πνπ αθνξνχζαλ ηε δξαζηεξηφηεηα ηεο εδαθηθήο απνηθνδφκεζεο (Argyropoulou et al., 1993), ηε δηαζέζηκε πνζφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ ζηα θπηά ( άδσην, θψζθνξνο, θάιην) (Peco et al., 2006) θαη ηε δνκή ηεο εδαθηθήο θνηλφηεηαο κε έκθαζε ζηα αξζξφπνδα (Sgardellis and Margaris, 1993). Ηδηαίηεξα ζεκαληηθή γηα ηε ιεηηνπξγηθφηεηα ηνπ εδάθνπο είλαη ε παξνπζία ησλ κηθξνβηαθψλ εδαθηθψλ θνηλνηήησλ γηα απηφ θαη παξνπζηάδεη κεγάιν ελδηαθέξνλ ηα ηειεπηαία ρξφληα ε αλάπηπμε ηερληθψλ γηα πεξαηηέξσ αλάιπζε θαη θαηαλφεζε ηεο κηθξνβηαθήο δνκήο ησλ κηθξννξγαληζκψλ (Papatheodorou, 2008). ΔΓΑΗΚΟΗ ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ ΓΔΗΚΣΔ ΣΖ ΔΓΑΗΚΖ ΠΟΗΟΣΖΣΑ Οη εδαθηθνί κηθξννξγαληζκνί ζεσξνχληαη άκεζα ππεχζπλνη γηα ηηο δηάθνξεο δηαδηθαζίεο πνπ πξαγκαηνπνηνχληαη ζε έλα εδαθηθφ νηθνζχζηεκα, φπσο ε απνζχλζεζε ηεο εδαθηθήο νξγαληθήο νπζίαο θαη ε αλαθχθισζε ησλ ζξεπηηθψλ νπζηψλ (Wardle and Giller, 1996). Απηέο νη δηαδηθαζίεο ζεσξνχληαη ζεκαληηθέο γηα ηελ παγθφζκηα αλαθχθισζε ησλ πιηθψλ, ηεο ελέξγεηαο θαη ησλ ζξεπηηθψλ νπζηψλ. Ζ εδαθηθή βηνκάδα (ηα πξψηα 25 cm ηνπ εδαθηθνχ ρψκαηνο) είλαη γλσζηφ φηη επεμεξγάδεηαη πάλσ απφ kg νξγαληθήο χιεο θάζε έηνο αλά εθηάξην, ζε πνιιά γεσξγηθά ζπζηήκαηα. Ζ επεμεξγαζία απηή πεξηιακβάλεη απνηθνδφκεζε ηεο λεθξήο νξγαληθήο χιεο απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο θαζψο επίζεο θαη ηα πνζνζηά θαηαλάισζεο θαη παξαγσγήο ηξνθήο γηα ηηο εδαθηθέο κηθξνβηαθέο θνηλφηεηεο. εκαληηθή παξάκεηξνο γηα ηε ζηαζεξφηεηα ηνπ εδαθηθνχ ζπζηήκαηνο είλαη ε ιεηηνπξγηθφηεηα ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο. Ζ ιεηηνπξγηθή πνηθηιφηεηα κπνξεί λα πξνζδηνξηζηεί σο ε πνζφηεηα, ην είδνο θαη ν βαζκφο θαηαλάισζεο δηαθνξεηηθψλ πεγψλ άλζξαθα πνπ βξίζθνληαη ζην έδαθνο, απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο (Papatheodorou, 2008). 14

15 Δπεηδή ε ιεηηνπξγηθφηεηα θαη ε πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο επεξεάδνληαη έληνλα απφ ηε κηθξνβηαθή δξαζηεξηφηεηα, είλαη πηζαλφ ε εδαθηθή δνκή ησλ κηθξνβηαθψλ θνηλνηήησλ λα απνηειεί κηα πξφσξε έλδεημε εδαθηθήο ππνβάζκηζεο ή εδαθηθήο βειηίσζεο. Τπάξρνπλ αξθεηά ζηνηρεία θαη έξεπλεο πνπ ππνζηεξίδνπλ φηη νη εδαθηθέο, κηθξνβηνινγηθέο θαη βηνινγηθέο παξάκεηξνη, αληαπνθξίλνληαη σο πξφσξνη θαη επαίζζεηνη δείθηεο γηα ηελ εδαθηθή νηθνινγηθή θαηαπφλεζε ή βειηίσζε (Dick, 1992, Dick, 1994; Dilly and Blume, 1998), φπσο ε ελδπκηθή δξαζηεξηφηεηα, ε εδαθηθή βηνκάδα, ε ζχλζεζε ηεο εδαθηθήο κηθξνρισξίδαο, ε νπνία ρξεζηκνπνηήζεθε σο πηζαλφο δείθηεο (βηνρεκηθφο / βηνινγηθφο) ηεο εδαθηθήο πνηφηεηαο θιπ (Dick, 1994; Fauci and Dick, 1994; Filip, 1998). ΜΔΘΟΓΟΗ ΔΚΣΗΜΖΖ ΣΖ ΔΓΑΗΚΖ ΠΟΗΟΣΖΣΑ Ζ βηνκάδα, ε δνκή ηεο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο θαη ζπγθεθξηκέλεο δξαζηεξηφηεηεο ησλ κηθξννξγαληζκψλ απνηεινχλ ζεκαληηθά ζηνηρεία γηα ηελ ιεηηνπξγηθφηεηα ηνπ εδάθνπο θαη αλ κπνξνχλ λα εξκελεπηνχλ, απνηεινχλ βηνδείθηεο πνηνηηθήο ζεκαζίαο. Δπεηδή νη εδαθηθνί κηθξννξγαληζκνί εμαξηψληαη αξθεηά απφ ηηο ζπλζήθεο ηνπ ελδηαηηήκαηνο πνπ απνηθίδνπλ, κηθξνβηνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ εδάθνπο παξέρνπλ βξαρχ-κέζν-καθξνπξφζεζκεο ελδείμεηο γηα ηπρφλ αιιαγέο ζηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο. Σν έδαθνο δηαζέηεη πιήζνο απφ (multitude) κηθξνβηνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά γηα απηφ πξέπεη λα γίλεηαη ε επηινγή ηνπ θαηάιιεινπ βηνδείθηε γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ ηνπο. Οη πην ζχγρξνλεο κεζνδνινγίεο γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ θαη ηελ αλάιπζε ησλ εδαθηθψλ κηθξννξγαληζκψλ είλαη ην DNA, ηα ιηπαξά νμέα (PLFAs, FAMEs, AEFAs), θαη ην BOLOG (GN, Eco Plates), (Pace, 1986; Widmer et al., 1999; Widmer et al., 2001). ηελ έξεπλά καο ρξεζηκνπνηήζακε ηε κεζνδνινγία ησλ θσζθνιηπηδίσλ (PLFA) πνπ δηεηζδχεη ζηε δνκηθή πνηθηιφηεηα ησλ κηθξνβηαθψλ θνηλνηήησλ (Tunlid and White, 1992) απφ ηα εδαθηθά απνηππψκαηα ησλ ιηπαξψλ νμέσλ. Αθφκε ρξεζηκνπνηήζακε ην BOLOG (Eco Plates), ην νπνίν ζηεξίδεηαη ζηελ ιεηηνπξγηθή-κεηαβνιηθή δξαζηεξηφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ ζε 15

16 ζπγθεθξηκέλεο πήγεο άλζξαθα (Garland and Mills, 1991; Garland, J.L. 1996; Widmer et al., 2001). Καη νη δπν κεζνδνινγίεο επηηξέπνπλ κηα πην ελδειερή αλάιπζε ηεο κηθξνβηνινγίαο ηνπ εδάθνπο θαη αλαιπηηθφηεξα ζα αλαθεξζνχκε ζηελ ζπλερεία ζε απηέο. Ζ πξαγκαηνπνίεζε ηεο παξνχζαο έξεπλαο απνζθνπεί ζηε δηεξεχλεζε ησλ παξαθάησ εξσηεκάησλ : 1) Πνηάο κνξθήο θαηαπφλεζε (βηνηηθή ή αβηνηηθή) αζθεί κεγαιχηεξε επίδξαζε ζηε δνκή θαη ηε ιεηηνπξγηθφηεηα ηεο κηθξνβηαθήο εδαθηθήο θνηλφηεηαο ζε έλα Μεζνγεηαθφ ζχζηεκα; 2) Αιιάδεη ε ζεκαληηθφηεηα ηεο επίδξαζεο αλάινγα κε ηελ επνρή δεηγκαηνιεςίαο; 16

17 ΤΛΗΚΑ ΚΑΗ ΜΔΘΟΓΟΗ ΠΔΡΗΟΥΖ ΜΔΛΔΣΖ Γεσγξαθηθή ζέζε Ζ πεξηνρή κειέηεο είλαη ε Κνδάλε θαη ζπγθεθξηκέλα ην ρσξηφ Κνίια. Ζ Κνδάλε είλαη ε κεγαιχηεξε πφιε ηεο πεξηθέξεηαο Γπηηθήο Μαθεδνλίαο θαη είλαη ρηηζκέλε αλάκεζα ζηηο νξνζεηξέο ηνπ Βεξκίνπ, ηνπ Μπνχξηλνπ θαη ησλ Πηεξίσλ, 15 ρικ βνξεηνδπηηθά ηεο ιίκλεο ηνπ Πνιπθχηνπ, ζε πςφκεηξν 720 κέηξσλ απφ ηελ επηθάλεηα ηεο ζάιαζζαο. Απέρεη 120 ρικ απφ ηε Θεζζαινλίθε θαη 470 ρικ απφ ηελ Αζήλα. Σα Κνίια Κνδάλεο, είλαη έλα δεκνηηθφ δηακέξηζκα ηνπ Γήκνπ Κνδάλεο, ην νπνίν βξίζθεηαη 4 ρικ. βφξεηα ηεο πφιεο. Απφ ηα Κνίια δηέξρεηαη ε νδφο πνπ ελψλεη ην βφξεην ηκήκα ηεο πφιεο κε ηελ Δγλαηία Οδφ, ηελ Πηνιεκαΐδα θαη ηε ιψξηλα θαη έρεη πεξίπνπ θαηνίθνπο. Δδαθηθά ραξαθηεξηζηηθά Σν έδαθνο ζηελ πεξηνρή έξεπλαο ραξαθηεξίδεηαη σο αξγηιψδεοαξγηιφπεισδεο ελψ ζπκθψλα κε ηελ ηηκή ηνπ ph (7,87) ζεσξείηαη αιθαιηθφ (Πηλ. 1,2). ηελ πεξηνρή κειέηε, πεξηιακβάλνληαη νη ζχγρξνλεο πξνζρψζεηο θνηιάδσλ, πεδηάδσλ θαη αθηψλ ηνπ Οινθαίλνπ, νη ιηκλαίεο, ρεξζαίεο θαη ζαιάζζηεο απνζέζεηο ηνπ Πιεηζηφθαηλνπ θαη νη αδηαίξεηνη ρεξζαίνη θαη ζαιάζζηνη ζρεκαηηζκνί ηνπ Σεηαξηνγελνχο (Δ.Γ..Α, 1987). Κιηκαηηθά ραξαθηεξηζηηθά Με βάζε ηα δεδνκέλα ( ) ηεο Δζληθήο Μεηεσξνινγηθήο Τπεξεζίαο (Δ.Μ.Τ), ηα νπνία αθνξνχλ ην κεηεσξνινγηθφ ζηαζκφ ηεο Κνδάλεο, ην θιίκα ηεο πεξηνρήο κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί επεηξσηηθφ, κε ςπρξνχο, μεξνχο 17

18 ρεηκψλεο θαη ζεξκά θαινθαίξηα κε κέζε εηήζηα ζεξκνθξαζία 13 0 C θαη κέζε εηήζηα βξνρφπησζε 497,1 mm (ρεκ. 1). Ζ ρακειφηεξε κέζε κεληαία ζεξκνθξαζία θαηαγξάθεθε ην κήλα εβξνπάξην κε 0,4 0 C, ελψ ε πςειφηεξε ηνλ Ηνχιην κε 29,5 0 C. Σν ειάρηζην χςνο βξνρήο θαηαγξάθεθε ην κήλα Αχγνπζην κε 28.8 mm, ελψ ην κεγαιχηεξν ην Ννέκβξην κε 59,9 mm. Ζ πεξίνδνο ησλ βξνρψλ θαη ησλ ρηνλνπηψζεσλ δηαξθεί ζπλήζσο απφ ηνλ Οθηψβξην έσο θαη ην Μάην, ελψ ε μεξή πεξίνδνο δηαξθεί πεξίπνπ απφ ηνλ Ηνχλην έσο θαη ην επηέκβξην. Σχήμα. 1: Ομβροκερμικό διάγραμμα περιοχι μελζτθσ Κοηάνθσ (δεδομζνα που αφοροφν τισ περιόδουσ ). 18

19 Πίνακας. 1: Σιμζσ Ph από τα εδαφικά δείγματα που ςυλλζχτθκαν από τθν περιοχι μελζτθσ. ΜΔΣΡΖΔΗ Ph Δδαθηθφ δείγκα Δδαθηθφ δείγκα Δδαθηθφ δείγκα Πίνακας. 2: Μθχανικι ςφςταςθ εδάφουσ περιοχισ μελζτθσ. ΜΗΑΝΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ-MECHANCAL ANALYSS ΣΗΜΕΙΑ Μετ. Θερμοκρασία Μέτρηση 0.2/0.5>20 Διορθ.Μετ Αργιλλος Αργιλλος% Αργιλ+ιλσς Ιλσς Ιλσς% Αμμος% (Α1) 1η 26 o C 31 2,4 33,4 33,4 10,4 20,8 33,2 clay 2η 25 o C 21 2,0 23, Κατηγορία Εδάφοσς (Α2) 1η 26 o C 26 2,4 28,4 28,4 11,4 22,8 43,2 clay loam 2η 25 o C 15 2,0 17, (Α4) 1η 26 o C 29 2,4 31,4 31,4 9,2 18,4 37,2 clay 2η 25,5 o C 20 2,2 22,2 22,2 44,4 (Α9) 1η 26 o C 26 2,4 28,4 28,4 10,2 20,4 43,2 clay loam 2η 25.5 o C 16 2,2 18,2 18,2 36,4 (Α11) 1η 26.5 o C 31 2,6 33,6 33,6 17,2 34,4 32,8 clay loam 2η 26 o C 14 2,4 16,4 16,4 32,8 (Α12) 1η 26.5 o C 31 2,6 33,6 33,6 16,2 32,4 32,8 clay loam 2η 26 o C 15 2,4 17,4 17,4 34,8 (Α13) 1η 26.5 o C 31 2,6 33,6 33,6 19,2 38,4 32,8 clay loam 2η 26 o C 12 2,4 14,4 14,4 28,8 (Α14) 1η 26.5 o C 32 2,6 34,6 34,6 12,2 24,4 30,8 clay 2η 26 o C 20 2,4 22,4 22,4 44,8 19

20 ΠΔΗΡΑΜΑΣΗΚΟ ΥΔΓΗΑΜΟ Γηα λα ειερζεί ε επίδξαζε πνπ έρεη ε θαηαπφλεζε (βηνηηθή θαη αβηνηηθή) ζηελ ιεηηνπξγηθφηεηα ηεο κηθξνβηαθήο εδαθηθήο θνηλφηεηαο ζε έλα Μεζνγεηαθφ ζχζηεκα, θαηαζθεπάζηεθαλ θαη εγθαηαζηάζεθαλ ζε εγθαηαιεηκκέλν ζηηαγξφ έθηαζεο m 2, 12 δεηγκαηνιεπηηθέο επηθάλεηεο (1 m x 1 m) (Δηθ. 1, 2). Ζ βηνηηθή θαηαπφλεζε πνπ εθαξκφζηεθε αληηζηνηρεί ζε ηερλεηά επίπεδα βξνρφπησζεο ελψ ε αβηνηηθή θαηαπφλεζε αληηζηνηρεί ζε πξνζζήθε νξγαληθήο ιίπαλζεο (ρεκ. 2). Δθαξκφζηεθαλ 2 επίπεδα βξνρφπησζεο θαη 2 επίπεδα νξγαληθήο ιίπαλζεο. Οη αλεμάξηεηεο κεηαβιεηέο ήηαλ 2 θαη νη ρεηξηζκνί πνπ εθαξκφζηεθαλ 4 (2Υ2): 1) πνιχ λεξφ (20L πνπ αληηζηνηρεί ζην 150% ηεο κέζεο κεληαίαο βξνρφπησζεο) ρσξίο νξγαληθή ιίπαλζε, β) ιίγν λεξφ ( 7L πνπ αληηζηνηρεί ζην 50% ηεο κέζεο κεληαίαο βξνρφπησζεο) ρσξίο νξγαληθή ιίπαλζε, γ) πνιχ λεξφ (20 L),θαη νξγαληθή ιίπαλζε (4 Kg/1m 2 ), δ) Λίγν λεξφ (7L) θαη νξγαληθή ιίπαλζε (4 Kg/1m 2 ).Καηά ηελ έλαξμε ηνπ πεηξάκαηνο έγηλε πξνζζήθε ηεο νξγαληθήο ιίπαλζεο ζηηο αληίζηνηρεο δεηγκαηνιεπηηθέο επηθάλεηεο κηα θνξά ζε νιφθιεξε ηελ δηάξθεηα ηνπ πεηξάκαηνο, ζε αληίζεζε κε ην πφηηζκα πνπ πξαγκαηνπνηνχληαλ ζε εβδνκαδηαία βάζε κέρξη θαη ηε ιήμε ηνπ πεηξάκαηνο. Σν πείξακα είρε δηάξθεηα 6 κήλεο θαη αθνξνχζε ηε ρεηκεξηλή (Γεθέκβξην) ζεξηλή πεξίνδν (Ηνχλην) ηνπ Πξαγκαηνπνηήζεθαλ δπν δεηγκαηνιεςίεο. Ζ πξψηε πξαγκαηνπνηήζεθε ην Μάξηην ελψ ε δεχηεξε ηνλ Ηνχλην. Γηα ηε κειέηε ηεο δνκήο θαη ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο, ιήθζεθαλ απφ θάζε δεηγκαηνιεπηηθή επηθάλεηα ζε θάζε δεηγκαηνιεςία, ηξία εδαθηθά δείγκαηα απφ ηα πξψηα 15 cm ηνπ εδάθνπο. 20

21 Σχήμα. 2: Κατανομι των δειγματολθπτικϊν επιφανειϊν ςτον εγκαταλειμμζνο ςιταγρό και οι χειριςμοί που εφαρμόςτθκαν. 21

22 Εικόνα. 1: Άποψθ τθσ περιοχισ ζρευνασ. Εικόνα. 2: Δειγματολθπτικι επιφάνεια. 22

23 ΜΔΘΟΓΟΗ ΠΡΟΓΗΟΡΗΜΟΤ ΤΗΚΟΥΖΜΗΚΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗΣΗΚΑ Πξνζδηνξηζκφο πδαηηθνχ πεξηερνκέλνπ ηνπ εδάθνπο Μεηά απφ θάζε δεηγκαηνιεςία θαη πξηλ ην θνζθίληζκα ησλ δεηγκάησλ, πξνζδηνξίδεηαη ην πδαηηθφ πεξηερφκελν ηνπ εδάθνπο. Πνζφηεηα ρψκαηνο 2-3 gr απφ θάζε δεηγκαηνιεπηηθή επηθάλεηα ηνπνζεηείηαη ζε θάςα γλσζηνχ βάξνπο. Μεηά ηελ παξακνλή ηνπο γηα 24 ψξεο ζηνπο 105 C ζε θιίβαλν νη θάςεο ηνπνζεηνχληαη ζε μεξαληήξα γηα κείσζε θαη ζηαζεξνπνίεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο. Σν πδαηηθφ πεξηερφκελν (% μεξφ πιηθφ) ππνινγίδεηαη απφ ηνλ ηχπν % WC= 100 * (B-A) / (Β-Κ) φπνπ Β = βάξνο ηνπ δείγκαηνο καδί κε θάςα πξηλ ηελ μήξαλζε, Α= βάξνο δείγκαηνο καδί κε θάςα κεηά ηελ μήξαλζε θαη Κ= ην βάξνο ηεο θάςαο Μεραληθή ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο (Bouyoucos 1951) ηε κέζνδν απηή, ρξεζηκνπνηνχληαη εηδηθψο βαζκνινγεκέλα ππθλφκεηξα, ηα νπνία δίλνπλ απ' επζείαο ηελ εθαηνζηηαία αλαινγία ησλ ζε αηψξεζε επξηζθνκέλσλ ηεκαρηδίσλ ηνπ αησξήκαηνο. Ζ εηδηθή απηή βαζκνιφγεζε ηνπ ππθλνκέηξνπ γίλεηαη ζπλήζσο γηα κέζεο κεραληθήο ζχζηαζεο εδάθε θαη θαηά ζπλέπεηα ε ρξεζηκνπνίεζε ηνπο γηα ηα βαξηά αξγηιψδε εδάθε θαη ηα ειαθξά ακκψδε κπνξεί λα πεξηθιείεη ζθάικαηα. Υξεζηκνπνηνχληαη 50 gr εδάθνπο ζε πνηήξη δέζεσο. Γίλεηαη κεραληθφο δηακεξηζκφο ηεο αξγίινπ ζε εηδηθνχο κεραληθνχο αλαδεπηήξεο (mixer). Αθνινχζσο κεηαθέξνπκε ην έδαθνο κε ηε βνήζεηα πδξνβνιέα ζε εηδηθνχο γπάιηλνπο θπιίλδξνπο Bouyoucos θαη πξνζηίζεηαη λεξφ κέρξη ηε ρακειφηεξε 23

24 ραξαγή ηνπ θπιίλδξνπ. Καηά ηελ πξνζζήθε ηνπ λεξνχ ζα πξέπεη ην ππθλφκεηξν λα βξίζθεηαη κέζα ζην αηψξεκα. Δάλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο αλάδεπζεο θαη ηεο κεηαθνξάο ηνπ αησξήκαηνο ζρεκαηίδεηαη αθξφο, ηφηε πξνζηίζεληαη κεξηθέο ζηαγφλεο βνπηαλφιεο ή θαπξπιηθήο ή ακπιηθήο αιθνφιεο ή γιπθφδεο. Αλαδεχεηαη ην δείγκα κε ηε βνήζεηα αλαδεπηήξα γηα 5-6 θνξέο. Μεηά ηελ εμαγσγή ηνπ αλαδεπηήξα απφ ην αηψξεκα, κπαίλεη ζε ιεηηνπξγία ην ρξνλφκεηξν. Πξνζεθηηθά θαη κεηά απφ πάξνδν 40 δεπηεξνιέπησλ, γίλεηαη αλάγλσζε ηνπ ππθλνκέηξνπ, ελψ παξάιιεια κεηξάηαη ε ζεξκνθξαζία ηνπ αησξήκαηνο. Οη ίδηεο κεηξήζεηο γίλνληαη θαη κεηά απφ ηελ πάξνδν δχν σξψλ. Δάλ Α είλαη ε δηνξζσκέλε πξψηε αλάγλσζε ηνπ ππθλφκεηξνπ κε βάζε ηηο ηηκέο ζεξκνθξαζίαο, Β ε αλάγλσζε κεηά απφ 2 ψξεο θαη Γ είλαη ην βάξνο ηνπ δείγκαηνο ηνπ εδάθνπο ηφηε: άξγηινο % = Β / Γ * 100 ηιχο % = (Α - Β) / Γ * 100 άκκνο % = (1 Α / Γ) * 100 Πξνζδηνξηζκφο ph (Bates 1964) ε πνηήξη δέζεσο ησλ 50 ml ηνπνζεηνχληαη 10 gr θνζθηληζκέλνπ θαη μεξακέλνπ δείγκαηνο εδάθνπο θαη πξνζηίζεληαη 20 ml απνζηαγκέλν λεξφ ζε αλαινγία 1:1. Πεξηνδηθψο θαη γηα δηάζηεκα 30 ιεπηψλ ην αηψξεκα αλαδεχεηαη κε ηε βνήζεηα γπάιηλεο ξάβδνπ. Μεηά ηελ παξέιεπζε ηνπ δηαζηήκαηνο ησλ 30 ιεπηψλ αθήλεηαη ην αηψξεκα ζε εξεκία γηα άιια 30 ιεπηά γηα κεξηθή θαζίδεζε. Έπεηηα εηζέξρνληαη πξνζεθηηθά ζην αηψξεκα ηα ειεθηξφδηα πάινπ-θαινκέιαλνο θαη κεηξάηαη ην ph κε ηε βνήζεηα περακέηξνπ, ην νπνίν έρεη πξνεγνπκέλσο ξπζκηζηεί κε ηε βνήζεηα δηαιπκάησλ γλσζηήο ζπγθέληξσζεο. 24

25 ΒΗΟΥΖΜΗΚΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗΣΗΚΑ Πξνζδηνξηζκφο ηνπ κηθξνβηαθνχ άλζξαθα ζην έδαθνο Ο πξνζδηνξηζκφο ηνπ άλζξαθα πνπ βξίζθεηαη ζηε κηθξνβηαθή βηνκάδα έγηλε κε ηε κέζνδν ηεο απνιχκαλζεο επψαζεο (Jenkinson and Powlson 1976). Σα δείγκαηα, ιακβάλνληαο ππφςε ην πδαηηθφ ηνπο πεξηερφκελν, δηαπνηίδνληαη ή μεξαίλνληαη ζε ζεξκνθξαζία δσκαηίνπ, κέρξη λα θηάζνπλ ην 60% ηεο αγξντθαλφηεηαο ηνπ εδάθνπο. Απφ θάζε δείγκα επηιέγνληαη δχν επηκέξνπο δείγκαηα ηα νπνία ηνπνζεηνχληαη ζε δνρεία πνπ θιείλνπλ αεξνζηεγψο. ηα δνρεία απηά ηνπνζεηνχληαη πνηήξηα δέζεσο πνπ πεξηέρνπλ 10 ml CHCl 3 θαζαξφ απφ αιθνφιε (alcohol-free). Αθνινπζεί απνιχκαλζε ζε αηκφζθαηξα ρισξνθνξκίνπ. Ζ εθθέλσζε ησλ δνρείσλ γίλεηαη κε ηε βνήζεηα αληιίαο θελνχ θαη δηαξθεί κέρξη λα ζηακαηήζεη ν βξαζκφο ηνπ CHCl 3. Σα δνρεία κέλνπλ αεξνζηεγψο θιεηζκέλα, δηαηεξψληαο ηελ αηκφζθαηξα CHCl 3 πνπ δεκηνπξγείηαη ζην εζσηεξηθφ ηνπο, γηα ηνπιάρηζηνλ 24 ψξεο ζε ζεξκνθξαζία πεξηβάιινληνο θαη ζην ζθνηάδη. Σν CHCl 3 απνκαθξχλεηαη κε επαλαιακβαλφκελεο εθθελψζεηο. ηε ζπλέρεηα ην έλα δείγκα επαλακνιχλεηαη κε κηθξή πνζφηεηα θξέζθνπ ρψκαηνο απφ ην αξρηθφ δείγκα. Αθνινπζεί επψαζε φισλ ησλ δεηγκάησλ ζηνπο 25 o C γηα 10 κέξεο ζην ζθνηάδη. ηα δνρεία ησλ δεηγκάησλ ηνπνζεηνχληαη 10 ml ΚΟΖ, 1 N γηα λα δεζκεπηεί ην CO 2 πνπ παξάγεηαη θαηά ηε δηάξθεηα ηεο επψαζεο απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο πνπ ππήξραλ ζην ρψκα ηεο επαλακφιπλζεο. Μεηά ηελ επψαζε αθνινπζεί ηηηινδφηεζε ηνπ ΚΟΖ κε HCl 0.1 Ν. Γηα θάζε δείγκα αθαηξείηαη απφ ηελ ηηκή ηνπ εθιπφκελνπ-c ηνπ ππνδείγκαηνο πνπ επαλακνιχλζεθε θαη επσάζηεθε, ε ηηκή ηνπ εθιπφκελνπ-c ηνπ ππνδείγκαηνο πνπ επσάζηεθε ακέζσο κεηά. Ζ ηηκή ηνπ εθιπφκελνπ-c πνπ πξνθχπηεη απφ ηελ αθαίξεζε, δηαηξείηαη κε ηε ζηαζεξά Kc=0.45, ηηκή πνπ δίλεηαη βηβιηνγξαθηθά (Jenkinson, 1988) θαη είλαη ην πνζνζηφ ηεο λεθξήο κηθξνβηαθήο βηνκάδαο ην νπνίν κεηαηξέπεηαη ζε CO 2. Έηζη ε ηηκή ηνπ εθιπφκελνπ-c κεηαηξέπεηαη ζε κηθξνβηαθή βηνκάδα (Mνλνθξνχζνο, 2007). 25

26 ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΟΣΖΣΑ ΔΓΑΗΚΖ ΜΗΚΡΟΒΗΑΚΖ ΚΟΗΝΟΣΖΣΑ Οη κηθξνβηαθέο θνηλφηεηεο παξέρνπλ ρξήζηκα ζηνηρεία γηα ηε κειέηε πνηθίισλ πεξηβαιινληηθψλ γεγνλφησλ. Οπζηαζηηθά νη κηθξννξγαληζκνί είλαη παξφληεο ζε φια ηα πεξηβάιινληα θαη είλαη ραξαθηεξηζηηθά νη πξψηνη νξγαληζκνί πνπ αληηδξνχλ ζηηο ρεκηθέο θαη θπζηθέο αιιαγέο πνπ δεκηνπξγνχληαη ζε απηά. Δπεηδή βξίζθνληαη ζην θαηψηεξν ζεκείν ηεο ηξνθηθήο αιπζίδαο, νη αιιαγέο ζηε κηθξνβηαθή θνηλφηεηα επεξεάδνπλ ηε βησζηκφηεηα θαη ζηαζεξφηεηα ηνπ πεξηβάιινληνο. Γηα λα θαηαλνήζνπκε ην ξφιν ηεο εδαθηθήο βαθηεξηαθήο θνηλφηεηαο είλαη νπζηαζηηθφ λα ιεθζεί ππφςε ε ιεηηνπξγηθή ηνπο πνηθηινκνξθία. Γεδνκέλνπ φηη ε ρξεζηκνπνίεζε ηνπ δηαζέζηκνπ άλζξαθα είλαη ν βαζηθφο παξάγνληαο ζηε κηθξνβηαθή αχμεζε ζην έδαθνο, νη J. Garland θαη A. Mills (1991) πεξηέγξαςαλ γηα πξψηε θνξά κηα ηερληθή βαζηζκέλε ζηε κέζνδν BOLOG γηα λα ειέγρζεη ε κηθξνβηαθή ιεηηνπξγηθφηεηα. ΠΛΑΚΗΓΗΑ ECO PLATES Σα Eco plates αξρηθά ζρεδηαζηήθαλ κεηά απφ παξάθιεζε ηεο επηζηεκνληθήο θνηλφηεηαο ε νπνία δεηνχζε πεξηζζφηεξεο αληηγξαθέο (επαλαιήςεηο) ζε έλα πιαθίδην Biolog απφ φηη κπνξνχζε λα πξνζθέξεη ην Biolog GN Micro Plate. Οη δηαθνξέο ησλ πιαθηδίσλ Eco Plates απφ ηα GN Micro Plate πνπ είλαη ηα πην επξέσο ρξεζηκνπνηεκέλα κέρξη ηψξα ζηηο εδαθηθέο έξεπλεο είλαη φηη θάζε πιαθίδην Δco Plates πεξηέρεη 31 ππνζηξψκαηα άλζξαθα ηα νπνία επαλαιακβάλνληαη 3 θνξέο κέζα ζε απηφ (ρεκ. 3). Απφ ηα ππνζηξψκαηα απηά 6 δελ είλαη παξφληα ζηα πιαθίδηα GN θαη απηά ηα ππνζηξψκαηα είλαη θπξίσο ακηλνμέα, πδαηάλζξαθεο, θαη θαξβνμπιηθά νμέα (Πηλ. 3), (Choi, 1999). Ζ κέζνδνο ηαπηνπνίεζεο ηνπ Biolog ζηεξίδεηαη ζηελ ηθαλφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ζπγθεθξηκέλεο πεγέο άλζξαθα θαη αληίζηνηρα λα εκθαλίδνπλ ζπγθεθξηκέλν κεηαβνιηθφ πξφηππν αλάινγα κε ηελ ηθαλφηεηα ηνπ θάζε κηθξννξγαληζκνχ λα κεηαβνιίδεη δηαθνξεηηθέο πεγέο 26

27 άλζξαθα. Ο κηθξννξγαληζκφο πνπ θαηνβνιίδεη έλα ζπγθεθξηκέλν ππφζηξσκα ζε έλα πιαθίδην έρεη σο απνηέιεζκα ηελ αλαγσγή κηαο ρξσζηηθήο (tetrazolium redox dye) πνπ είλαη ζπλδεκέλε κε ην ππφζηξσκα, δίλνληαο έηζη δηάθνξεο δηαθπκάλζεηο ηνπ εξπζξνχ ρξψκαηνο (Garland, 1997). Σχήμα. 3: Τποςτρϊματα (πθγζσ άνκρακα), που περιζχονται ςε ζνα πλακίδιο Eco plates. Σν Biolog ζρεδηάζηεθε αξρηθά γηα λα πξνζδηνξίζεη απνκνλσκέλα βαθηεξία (bacterial isolates). Δληνχηνηο, ην Βiolog είλαη ρξήζηκν εξγαιείν γηα ηηο 27

28 κειέηεο κηθξνβηαθψλ πιεζπζκψλ θαη έρεη ρξεζηκνπνηεζεί επξέσο γηα ηνλ ραξαθηεξηζκφ ηεο κηθξνβηαθήο ιεηηνπξγηθήο πνηθηιφηεηαο ησλ εδαθηθψλ θνηλνηήησλ ζε δηάθνξα πεξηβάιινληα φπσο ηδήκαηα, ηε ξηδφζθαηξα ησλ θπηψλ, βαιηνχο θαη εδάθε ζε δηάθνξνπο ρεηξηζκνχο νξγαληθήο ιίπαλζεο (Verschuere et al., 1997; Guckert et al., 1996; Garland, 1996). Δίλαη γεληθά απνδεθηφ φηη ε απμεκέλε πνηθηιφηεηα κηθξννξγαληζκψλ ζην έδαθνο πξνζθέξεη αληνρή ζε δηάθνξεο ζπλζήθεο θαηαπφλεζεο αιιά θαη πξνζαξκνγή ζε ηπρφλ πεξηβαιινληηθέο αιιαγέο. Ζ κεγάιε πνηθηιφηεηα κηθξννξγαληζκψλ βειηηψλεη ηελ πνηφηεηα ηνχ εδάθνπο κε ηελ βειηίσζε ηεο δνκήο ηνπ εδάθνπο θαη ηελ αχμεζε ηεο γνληκφηεηάο ηνπ. πκβάιιεη ζε δηάθνξεο ζεκαληηθέο ιεηηνπξγίεο ελφο νηθνζπζηήκαηνο φπσο αλαθχθισζε ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ θαη πξνζηαζία ησλ θπηψλ ζε αβηνηηθέο θαη βηνηηθέο δηαηαξαρέο φπσο μεξαζία θαη ξχπαλζε ηνπ εδάθνπο(j.l. Kirk et al., 2004.) Πινακας. 3: Τποςτρϊματα που δεν περιζχονται ςτα Gram Negative πλακίδια. Carbohydrates Carboxylic acids Amino acids Phenolic compounds d-cellobiose d-malic acid l-arginine 2- hydroxybenzoic acid d-xylose 4 - hydroxybenzoic acid 28

29 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΟ BOLOG Σν Biolog έρεη απνδεηρηεί ρξήζηκν ζηελ ηαπηνπνίεζε βαθηεξηαθψλ θνηλνηήησλ κέζα απφ ην εδαθηθφ κεηαβνιηθφ απνηχπσκα ηνπο (Τan et al., 2000). Γηα λα εξκελεχζνπκε ηε κεηαβνιηθή-ιεηηνπξγηθή δξαζηεξηφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ είλαη ζεκαληηθφ λα γλσξίδνπκε πψο επεξεάδεη ε ππθλφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ αλά κνλάδα εδάθνπο, ν ρξφλνο θαη νη ζπλζήθεο επψαζεο ησλ δεηγκάησλ, ηελ θαηαλάισζε ηεο ρξσζηηθήο (tetrazolium redox dye) πνπ είλαη ζπλδεκέλε ζε θάζε ππφζηξσκα ελφο πιαθηδίνπ Eco plates (Garland et al., 1991) Α) Δπψαζε πιαθηδίσλ Eco plates Οη πεξηζζφηεξεο πεηξακαηηθέο έξεπλεο πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ηε κεζνδνινγία ηνπ Biolog, επσάδνπλ ηα πιαθίδηα ζε ζεξκνθξαζία ν C. Όηαλ εμεηάδεηαη φκσο ε επήξεηα ηεο επνρηθφηεηαο ζηε ιεηηνπξγηθφηεηα ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο, ελδείθλπηαη ε ζεξκνθξαζία ηεο επψαζεο ησλ πιαθηδίσλ λα είλαη αλάινγε κε ηελ επνρή πνπ εμεηάδεηαη. Σν Biolog είλαη επαίζζεην φζνλ αθνξά ηε ζπγθέληξσζε ζε νμπγφλν. Απηφ ζπκβαίλεη γηαηί ε ππθλφηεηα ησλ ελεξγψλ θχηηαξσλ (κηθξννξγαληζκψλ) πνπ αλαπλένπλ ζρεηίδεηαη θαιπηέξα κε ηελ αλαγσγή ηεο ρξσζηηθήο ηνπ ππνζηξψκαηνο ζε ζρέζε κε ηελ ζπλνιηθή ππθλφηεηα ησλ θχηηαξσλ. Έηζη νη δηάθνξεο δηαθπκάλζεηο ηνπ εξπζξνχ ρξψκαηνο απφ ηελ αλαγσγή ηεο ρξσζηηθήο επεξεάδνληαη απφ ηε θπζηνινγηθή θαηάζηαζε ησλ κηθξνβηαθψλ θχηηαξσλ (Preston Mufham et al., 2002). Καηά ηελ επψαζε ησλ πιαθηδίσλ γηα ζπγθεθξηκέλν ρξνληθφ δηάζηεκα ζε θάζε νπή, πξνθαιείηαη κηα αχμεζε ζηνπο κηθξννξγαληζκνχο πνπ πεξηέρεη. Απηφ δίλεη ηελ δπλαηφηεηα λα δεκηνπξγεζνχλ ζπλζήθεο αληαγσληζκνχ κεηαμχ ησλ κηθξννξγαληζκψλ, ζπλζήθεο πνπ ζηελ πξαγκαηηθφηεηα ζην εδαθηθφ πεξηβάιινλ δελ ππάξρνπλ, επεξεάδνληαο ην κεηαβνιηθφ πξνθίι ηνπ πιαθηδίνπ (Hill et al., 2000). 29

30 B) Ππθλφηεηα Βαθηεξίσλ Ζ ππθλφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ πνπ ηνπνζεηνχληαη ζε θάζε νπή ηνπ πιαθηδίνπ δηαδξακαηίδεη ζεκαληηθφ ξφιν ζην ξπζκφ θαηαλάισζεο ηεο ρξσζηηθήο πνπ βξίζθεηαη ζε θάζε ππφζηξσκα, ζπλεπψο θαη ζηελ θαηαλάισζε ηεο ζπγθεθξηκέλεο πεγήο άλζξαθα. Οξαηή θαηαλάισζε ηεο ρξσζηηθήο ζα παξαηεξεζεί φηαλ ν αξηζκφο ησλ κηθξννξγαληζκψλ θηάζεη ζε κηα αλαινγία 10 8 /ml ζε θάζε νπή. Σν δηάιπκα πνπ ηνπνζεηείηαη ζε θάζε νπή κπνξεί λα έρεη κηθξφηεξε αλαινγία κε απνηέιεζκα λα θαζπζηέξεη ηελ αλαγσγή ηεο ρξσζηηθήο κέρξη λα απμεζνχλ νη κηθξννξγαληζκνί ζηελ νπή. Απηφ κπνξεί λα νδεγήζεη ζε αξλεηηθά ζθάικαηα αλ θσηνκεηξεζνχλ ηα πιαθίδηα πξφσξα (Haack et al., 1995). Όπσο αλαθέξζεθε θαη πξνεγνπκέλσο ε κέζνδνο ηαπηνπνίεζεο ηνπ Biolog ζηεξίδεηαη ζηελ ηθαλφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ζπγθεθξηκέλεο πήγεο άλζξαθα θαη αληίζηνηρα λα εκθαλίδνπλ ζπγθεθξηκέλν κεηαβνιηθφ πξφηππν αλάινγα κε ηε κεηαβνιηθή ηθαλφηεηα ηνπ θάζε κηθξννξγαληζκνχ ζε δηαθνξεηηθέο πεγέο άλζξαθα. ΒΑΚΣΖΡΗΑΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΟΣΖΣΑ ΚΑΗ ΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ - (ΜΔΘΟΓΟ BOLOG) Γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο ρξεζηκνπνηήζεθε ε κέζνδνο Biolog θαη ζπγθεθξηκέλα ε εμήο δηαδηθαζία: 5 gr ρψκαηνο ηνπνζεηνχληαη ζε απνζηεηξσκέλα πνηήξηα δέζεσο ησλ 100 ml καδί κε 45 ml απνζηεηξσκέλνπ δηαιχκαηνο NaCl 0.85%. Tα πνηήξηα δέζεσο (θαιπκκέλα ζηελ θνξπθή) ηνπνζεηνχληαη ζε αλαδεπηήξα γηα κηζή ψξα θαη ζηε ζπλέρεηα παξακέλνπλ ζε εξεκία γηα 1 ψξα ζηνπο 4 o C. ηε ζπλέρεηα αθνχ ηα πνηήξηα δέζεσο απνθηήζνπλ ζεξκνθξαζία δσκαηίνπ κε ηε βνήζεηα κηθξνπηπέηαο ηνπνζεηνχληαη 150 ml απφ ππεξθείκελν δηάιπκα πνπ ππάξρεη ζηα πνηήξηα δέζεσο ζηηο θπςειίδεο ηνπ πιαθηδίνπ Biolog Eco Plate. Κάζε πιαθίδην Δco Plate πεξηέρεη 32 θπςειίδεο νη νπνίεο αληηζηνηρνχλ ζε 31 ππνζηξψκαηα, ελψ κηα θπςειίδα πεξηέρεη λεξφ θαη απνηειεί ην ηπθιφ. πλνιηθά 30

31 έρνπκε 93 ππνζηξψκαηα θαη 3 θπςειίδεο πνπ απνηεινχλ ην ηπθιφ. Σν ζχλνιν ησλ ππνζηξσκάησλ ηνπ θάζε πιαθηδίνπ δηαηξείηαη ζε 5 θαηεγνξίεο: πδαηάλζξαθεο (12 ππνζηξψκαηα), θαξβνμπιηθά νμέα (9 ππνζηξψκαηα), αιθνφιεο (2 ππνζηξψκαηα), ακηλνμέα ( 6 ππνζηξψκαηα) θαη ακίλεο / ακίδηα (2 ππνζηξψκαηα). Καηαγξάθεθε ε θαηαλάισζε ησλ ππνζηξσκάησλ θσηνκεηξηθά κέζσ ηεο κεηαβνιήο ηεο νπηηθήο ηνπο ππθλφηεηαο (OD) ζηα 590 nm γηα έλα ζπλνιηθφ δηάζηεκα 144 σξψλ αλά 24 ψξεο. Σα πιαθίδηα ζε απηφ ην δηάζηεκα επσάδνληαλ ζην ζθνηάδη ζηνπο 27 o C. Δπηιέρζεθε απηφο ν ρξφλνο γηαηί παξαηεξήζεθε πσο κεηά ην πέξαο ησλ 6 εκεξψλ δελ παξαηεξείηαη κεηαβνιή ζηελ θαηαλάισζε ησλ ππνζηξσκάησλ ησλ πιαθηδίσλ απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο. Οη παξάκεηξνη πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα λα πεξηγξάςνπλ ηε ιεηηνπξγηθή βαθηεξηαθή πνηθηιφηεηα είλαη ε κέζε θαηαλάισζε αλά θπςειίδα, ε πνηθηιφηεηα, ε ηζνδηαλνκή, ν αξηζκφο ησλ ππνζηξσκάησλ πνπ θαηαλαιψλνληαη θαζψο θαη ε θαηαλάισζε ησλ επηκέξνπο νκάδσλ ππνζηξσκάησλ αλά πιαθίδην, ζε εδαθηθά δείγκαηα πνπ πξνέξρνληαη απφ ηνπο επηκέξνπο ρεηξηζκνχο. Γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο πνηθηιφηεηαο (Ζ) ρξεζηκνπνηείηαη ν δείθηεο πνηθηιφηεηαο Shannon: H = -Σpi (lnpi) Όπνπ pi ν ιφγνο ηεο θαηαλάισζεο ηνπ ελφο ππνζηξψκαηνο πξνο ην ζχλνιν ηεο θαηαλάισζεο φισλ ησλ ππνζηξσκάησλ. Ο δείθηεο πνηθηιφηεηαο ιακβάλεη ππφςε ηνπ ηφζν ηνλ αξηζκφ ησλ ππνζηξσκάησλ πνπ θαηαλαιψλνληαη φζν θαη ην πνζνζηφ κε ην νπνίν θάζε έλα απφ απηά θαηαλαιψλεηαη. Ζ ηζνδηαλνκή (Δ) αληηζηνηρεί ζην πφζν ηζνδχλακα θαηαλαιψλνληαη ηα ππνζηξψκαηα θαη ππνινγίδεηαη απφ ηνλ ηχπν: E = H/lnS Όπνπ S ν αξηζκφο ησλ ππνζηξσκάησλ πνπ θαηαλαιψλνληαη θαη (Ζ) ε πνηθηιφηεηα ηεο θαηαλάισζεο. 31

32 Ο ζπλήζεο ηξφπνο αλάιπζεο απηψλ ησλ δεδνκέλσλ είλαη ε εθηίκεζε ηεο πνηθηιφηεηαο κέζσ ηνπ δείθηε Shannon σο πξνο ηελ θαηαλάισζε ησλ επηκέξνπο ππνζηξσκάησλ ζε κηα ζπγθεθξηκέλε ρξνληθή ζηηγκή. Δπεηδή φκσο νη ηηκέο απνξξφθεζεο ζε κηα ρξνληθή ζηηγκή εμαξηψληαη ηφζν απφ ην ρξφλν επψαζεο ησλ δεηγκάησλ φζν θαη απφ ην κέγεζνο ησλ βαθηεξίσλ (ππθλφηεηα ησλ βαθηεξίσλ αλά κνλάδα εδάθνπο) (Haack et al.,1995), γηα λα εμαιεηθζνχλ απηέο νη επηδξάζεηο έγηλε πξνζαξκνγή ζηελ θαηαλάισζε θάζε ππνζηξψκαηνο ελφο πιαθηδίνπ Eco Plate κηα ζηγκνεηδνχο θακπχιεο (ρεκ. 4), (Garland and Mills, 1991; Bossio and Scow,1995). 1,8 OD=k/(1+exp(-r*(time-s))) 1,6 1,4 C:2 C:3 C:4 C:5 1,2 K 1,0 0,8 0,6 0,4 k/2 0,2 C:1 0,0 S -0, time Σχήμα. 4: Η ςιγμοειδισ καμπφλθ που προςαρμόςτθκε ςε κάκε υπόςτρωμα ενόσ πλακιδίου Eco Plate, για 144 ϊρεσ. 32

33 Ζ ζηγκνεηδήο θακπχιε πξνθχπηεη απφ ην καζεκαηηθφ ηχπν: OD 590 =k/ (1+exp(-r*(time-s))) (Lindstrom, 1997) θαη πξνζδηνξίδεηαη απφ ηξεηο παξακέηξνπο: Κ : κεγίζηε απνξξφθεζε ηνπ ππνζηξψκαηνο r : ηαρχηεηα θαηαλάισζεο ηνπ ππνζηξψκαηνο s : ρξφλνο έσο ην ζεκείν Κ/2 νπνχ θαη αληηζηξέθνληαη ηα θνίια ηεο θακπχιεο Κάζε κηα απφ ηηο παξακέηξνπο πνπ πξναλαθέξζεθαλ αλαιχζεθε κε ηελ δηαθνξνπνηφ (discriminant) αλάιπζε. Ζ δηαθνξνπνηφο αλάιπζε ειέγρεη θαηά πφζν αλάκεζα ζηνπο 4 ρεηξηζκνχο πνπ εθαξκφζακε, πθίζηαληαη ή φρη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθέο δηαθνξέο θαη κάιηζηα πνηέο ζπγθεθξηκέλα αλεμάξηεηεο κεηαβιεηέο ζπλεηζθέξνπλ πεξηζζφηεξν ζε απηή ηε δηαθνξνπνίεζε. Γηα λα δηαπηζησζεί αλ νη κεηαβνιέο πνπ επηθέξνπλ νη ρεηξηζκνί ζηε ιεηηνπξγηθφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ είλαη κεγαιχηεξνπ ή κηθξφηεξνπ εχξνπο απφ απηέο πνπ ζπκβαίλνπλ κεηαμχ ησλ πεξηφδσλ δεηγκαηνιεςίαο ρξεζηκνπνηήζεθε ε κέζνδνο ηαμηζέηεζεο PCA (αλάιπζε θπξίσλ ζπληζησζψλ) γηα θάζε κηα απφ ηηο παξακέηξνπο K, r, s. Ζ αλάιπζε θπξίσο ζπληζησζψλ (PCA) απνηειεί κηα πνιππαξαγνληηθή κέζνδν ζηαηηζηηθήο επεμεξγαζίαο κε ηελ νπνία ν αξηζκφο ησλ κεηαβιεηψλ πνπ πξέπεη λα εμεηαζηνχλ κεηψλεηαη ζε έλα κηθξφηεξν αξηζκφ «λέσλ» κεηαβιεηψλ. Οη λέεο απηέο κεηαβιεηέο νλνκάδνληαη θχξηεο ζπληζηψζεο, είλαη γξακκηθνί ζπλδπαζκνί ησλ αξρηθψλ κεηαβιεηψλ, δε ζπζρεηίδνληαη κεηαμχ ηνπο θαη έλα κέξνο ηνπο ζα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ εμαγσγή ζπκπεξάζκαηνο. Δλψ ε ζπλνιηθή δηαθχκαλζε δελ αιιάδεη, θάπνηεο απφ ηηο λέεο κεηαβιεηέο (θχξηεο ζπληζηψζεο) εθθξάδνπλ έλα ζεκαληηθφ πνζνζηφ απηήο. πλεπψο κπνξνχκε κειεηψληαο ιηγφηεξεο κεηαβιεηέο απφ φζεο είρακε αξρηθά λα θαηαιήμνπκε ζε ζπκπεξάζκαηα εξκελεχνληαο έλα ζεκαληηθφ πνζνζηφ ηεο αξρηθήο δηαθχκαλζεο-κεηαβιεηφηεηα. 33

34 ΓΟΜΗΚΖ ΠΟΗΚΗΛΟΣΖΣΑ ΜΗΚΡΟΒΗΑΚΧΝ ΚΟΗΝΟΣΖΣΧΝ (ΧΟΛΗΠΗΓΗΑ- PLFAs) Ο πξνζδηνξηζκφο ησλ ιηπαξψλ νμέσλ [fatty acid (FAs)] έγηλε δεκνθηιήο ηηο ηειεπηαίεο δεθαεηίεο ζαλ κηα πνζνηηθή κεζνδνινγία θαζνξηζκνχ ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο δνκήο. Ζ κειέηε ησλ αιιαγψλ ζηε ζχζηαζε ησλ ιηπαξψλ νμέσλ ζην πξνθίι εδάθνπο απνηειεί κηα ζηξαηεγηθή ζχγθξηζεο ηεο εδαθηθήο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο ζε δηάθνξα ζπζηήκαηα θαη θάησ απφ δηάθνξεο ζπλζήθεο ρεηξηζκνχ (Hackl et al., 2005, Petersen et al., 2002, Schutter and Dick, 2002). Μαο δίλεηαη ε δπλαηφηεηα λα εξκελεχζνπκε ηηο δηαθνξεηηθέο κεηαβνιέο ζηελ ζχλζεζε ηεο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο θαη απηφ γηαηί: 1) απηέο νη κεηαβνιέο επεξεάδνπλ θαηά θχξην ιφγν ηε ζχζηαζε ησλ FAs, 2) έρνπκε ηελ ηαχηηζε νξηζκέλσλ FAs κε νκάδεο κηθξννξγαληζκψλ (Tunlid and White, 1992). Ζ πην δηαδεδνκέλε κέζνδνο αλάιπζεο εδαθηθψλ κηθξννξγαληζκψλ βαζηζκέλε ζηα ιηπαξά νμέα είλαη ηα θσζθνιηπίδηα (Phospholipids-fatty acids, PLFA). ΧΟΛΗΠΗΓΗΑ Μέρξη πξφζθαηα νη θπζηθνρεκηθέο δηεξγαζίεο (ph, CEC, ζξεπηηθά ζηνηρεία, νξγαληθφο άλζξαθαο) ηνπ εδάθνπο ρξεζηκνπνηνχληαλ γηα ηελ θαηαγξαθή δηαθφξσλ δηαηαξαρψλ πνπ ηπρφλ ζπλέβαηλαλ ζην εδαθηθφ πεξηβάιινλ. Δληνχηνηο, νη δηεξγαζίεο απηέο δελ είλαη αξθεηά επαίζζεηεο ψζηε λα πξνβιέςνπλ ηηο πξφσξεο αιιαγέο πνπ ζπκβαίλνπλ ζην έδαθνο, ζε αληίζεζε κε ηηο κηθξνβηαθέο θνηλφηεηεο πνπ απνηππψλνπλ απηέο ηηο δηαηαξαρέο αξθεηά γξεγνξφηεξα (Atlas, 1984). ε κηθξνβηαθφ επίπεδν ε απφθξηζε ζε δηαηαξαρέο έρεη κειεηεζεί αξθεηά ζε ζρέζε κε ηνλ αξηζκφ ησλ κηθξννξγαληζκψλ θαη ηηο ελδπκηθέο δξαζηεξηφηεηεο (Parkinson and Coleman, 1991). Απηφ φκσο πνπ δίλεη κηα πην ξεαιηζηηθή εηθφλα ελφο ζπζηήκαηνο είλαη ε κειέηε ηεο δνκηθήο βαθηεξηαθήο πνηθηιφηεηαο θαη πψο 34

35 απηή επεξεάδεηαη απφ αβηνηηθέο θαη βηνηηθέο θαηαπνλήζεηο, απφ άκεζεο ή καθξνπξφζεζκεο ζπλζήθεο. Απηφ είλαη πιένλ εθηθηφ κε ην πξνζδηνξηζκφ ησλ PLFA (Zelles, 1999), ηα φπνηα παξέρνπλ κηα επξεία κέηξεζε πνηθηινκνξθίαο ηεο κηθξνβηαθήο θνηλφηεηαο ζε θαηλνηππηθφ επίπεδν. Σα PLFA έρνπλ ρξεζηκνπνηεζεί επξέσο γηα ηελ κειέηε ηεο δνκηθήο ιεηηνπξγηθήο πνηθηιφηεηαο ζε δηάθνξα ζπζηήκαηα θαη ζεσξείηαη έλα πνιχ ζεκαληηθφ, ζηαζεξφ εξγαιείν δηάθξηζεο κεηαμχ ησλ εδαθηθψλ κηθξνβηαθψλ θνηλνηήησλ, δηαθνξεηηθήο πξνέιεπζεο θαη απφ εδάθε πνπ πξνέξρνληαη απφ δηαθνξεηηθή ρξήζε γεο (Bardgett and McAlister, 1999; Steer and Harris, 2000) ΥΑΡΑΚΣΖΡΖΣΗΚΑ ΣΧΝ PLFA - ΣAΞΝΟΜΖΖ PLFA Σα θσζθνιηπίδηα αληηπξνζσπεχνπλ κηα ζεκαληηθή νκάδα ιηπηδίσλ επεηδή απνηεινχλ ηα θπξία ζπζηαηηθά ηεο δνκήο ησλ βηνινγηθψλ κεκβξαλψλ. Σα θσζθνιηπίδηα απνηεινχληαη απφ κηα γιπθεξίλε, δπν ιηπαξά νμέα θαη κηα θσζθνξηθή νκάδα. Ζ ηειεπηαία κπνξεί λα είλαη ελσκέλε κε κηα νξγαληθή αδσηνχρν βάζε, φπσο γηα παξάδεηγκα ηε ρνιίλε (Δηθ. 3). Σα δπν άθξα ηνπ κνξίνπ ηνπ θσζθνιηπίδηνπ δηαθέξνπλ κεηαμχ ηνπο ηφζν ρεκηθά φζν θαη ιεηηνπξγηθά. Tν άθξν ηνπ κνξίνπ κε ηα ιηπαξά νμέα είλαη ην πδξφθνβν θαη αδηάιπην ζην λεξφ, ελψ ην άθξν κε ηελ νξγαληθή βάζε είλαη ηνληζκέλν θαη σο εθ ηνχηνπ πδξφθηιν (πδξνδηαιπηφ). 35

36 Εικόνα. 3: Δομι φωςφολιπιδίων ςτθν κυτταρικι μεμβράνθ. Σα PLFA κπνξνχλ λα ηαμηλνκεζνχλ ζε δπν βαζηθέο θαηεγνξίεο: 1) ζε απηά πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα κε εζηέξα (EL-PLFAs, 60 90%), 2) θαη ζε απηά πνπ δελ είλαη ζπλδεδεκέλα κε εζηέξα (NEL-PLFAs, 10 40%). Σα EL-PLFAs δηαθξίλνληαη επίζεο ζε δχν θαηεγνξίεο, ζηα κε ππνθαηεζηεκέλα ζπλδεδεκέλα κε εζηέξα ιηπαξά νμέα (EL-UNFAs) θαη ζηα ζπλδεδεκέλα κε εζηέξα ιηπαξά νμέα ππνθαηεζηεκέλα κε ΟΖ (EL-HYFAs). Σα EL-UNFA πεξηιακβάλνπλ θνξεζκέλα (EL-SATFA), κνλναθφξεζηα (ELMUFA) θαη πνιπαθφξεζηα ιηπαξά νμέα (EL- PUFA). Σα ELSATFA ρσξίδνληαη ζε δπν ππνθαηεγνξίεο, ζε απηά πνπ δηαζέηνπλ δηαθιαδηζκέλε αιπζίδα θαη (BRANCs) θαη ζε φζα δηαζέηνπλ επζεία αιπζίδα (STRAs). Σα NELPLFAs ζπληίζεληαη απφ κε ππνθαηεζηεκέλα (NEL-UNFA) θαη ππνθαηεζηεκέλα κε ΟΖ (πδξνμχιην) (NEL-HYFA) ιηπαξά νμέα. Σα ππνθαηεζηεκέλα κε πδξνμείδην ιηπαξά νμέα ηα νπνία βξίζθνληαη ζην ιηπνπνιπζαθραξηηηθφ ηκήκα ηνπ θπηηαξηθνχ ηνηρψκαηνο ζηα Gram-negative βαθηήξηα ραξαθηεξίδνληαη σο LPS-HYFA8 (ρεκ. 5) (Zelles, 1999). 36

37 PHOSPHOLPD FATTY ACDS EL- PLFA NEL-PLFA EL-UNFA EL-HYFA NEL-UNFA NEL-HYFA EL-SATFA EL-PUFA STRA BRANC EL-MUFA Σχήμα. 5: Σαξινόμθςθ των φωςφολιπιδίων ςυμφϊνα με τον Zelles (1999). ΑΠΟΚΡΗΖ ΛΗΠΑΡΧΝ ΟΞΔΧΝ Δ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΚΑΣΑΠΟΝΖΔΗ Οη πεξηζζφηεξεο απφ ηηο πεξηβαιινληηθέο δηαηαξαρέο επεξεάδνπλ ηε ξεπζηφηεηα ηεο θπηηαξηθήο κεκβξάλεο ησλ κηθξννξγαληζκψλ θαη ζπγθεθξηκέλα ηελ απμάλνπλ, κε απνηέιεζκα λα νδεγνχληαη αθφκε θαη ζε αλαζηνιή ησλ ιεηηνπξγηψλ ηνπο (Diefenbach et al., 1994). Ζ ελαιιαγή ηεο ζχλζεζεο ησλ PLFA γηα λα κεησζεί ε ξεπζηφηεηα ηεο θπηηαξηθήο κεκβξάλεο είλαη έλαο κεραληζκφο πνπ πηνζεηνχλ νη κηθξννξγαληζκνί γηα λα αληηκεησπίζνπλ ηηο δηάθνξεο πεξηβαιινληηθέο θαηαπνλήζεηο (Petersen and Klug, 1994). Ο ηζνκεξηζκφο ησλ cis αθφξεζησλ ιηπαξψλ νμέσλ (16:1σ7c, 18:1σ7c) ζε trans αθφξεζηα ιηπαξά νμέα (16:1σ7t, 18 :1σ7t) είλαη έλαο απφ ηνπο ακπληηθνχο κεραληζκνχο πνπ αθνινπζνχλ νη κηθξννξγαληζκνί γηα ηελ κείσζε ηεο ξεπζηφηεηαο ηεο θπηηαξηθήο κεκβξάλεο (ρεκ. 6), αθνχ ζε απηή ηελ κνξθή είλαη πην ζηαζεξά θαη δχζθνια 37

38 κεηαβνιίδνληαη απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο (Heipieper et al., 1992; Diefenbach et al., 1992). Ο κεραληζκφο ηζνκεξηζκνχ cis/trans γεληθά δελ ελεξγνπνηείηαη ζε δηαηαξαρέο πνπ κεηψλνπλ ηελ ηθαλφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ λα αλαπηχζζνληαη, αιιά είλαη ζπλδεδεκέλνο κε δηαηαξαρέο πνπ απμάλνπλ ηελ ξεπζηφηεηα ηεο θπηηαξηθήο κεκβξάλεο, φπσο πςειέο ζεξκνθξαζίεο (Heipieper et al., 1992; Pietikainen et al., 2000), ηνμηθφηεηα νξγαληθψλ ελψζεσλ (ηνπιέλην), κεηαβνιέο νζκσηηθνχ δπλακηθνχ (Heipieper et al., 1992), έιιεηςε ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ (Guckert et al., 1986), ρακειφ ph (Bååth, and Anderson, 2003) θαη βαξέα κέηαιια (Frostegård et al., 1993). Cis monounsaturated fatty acid (16:1ω7c) Trans monounsaturated fatty acid (16:1ω7t) Σχήμα. 6: Ιςομεριςμόσ των cis ακόρεςτων λιπαρϊν οξζων (16:1ω7c, 18:1ω7c) ςε trans ακόρεςτα λιπαρά οξζα (16:1ω7t, 18 :1ω7t) Πεξά απφ ηνλ ηζνκεξηζκφ cis/trans έλαο άιινο ακπληηθφο κεραληζκφο πνπ αλαπηχζζεηαη, φηαλ ηα ιηπαξά νμέα εθηεζνχλ ζε πεξηβαιινληηθή θαηαπφλεζε είλαη ε αχμεζε ηνπ θπθινπξνπάληνπ. Ζ αχμεζε απηή παξαηεξείηαη ζρεδφλ ζε φιεο ηηο δηαηαξαρέο πνπ πξναλαθέξακε, φπσο θαηά ηελ αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο, ηελ έιιεηςε ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ην ρακειφ ph, ηα βαξέα κέηαιια. πγθεθξηκέλα o Petersen (1994), βξήθε κηα αχμεζε ηεο cy 17:0 θαηά 5% θαη ηεο cy 19:0 θαηά 28,7% κεηά απφ αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο απφ 45 ζε 160 C ζε μεξφ δαζηθφ ρνχκν. Ο Guckret (1986) παξαηήξεζε αχμεζε ηεο cy 17:0 38

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ / FOR ALUMINIUM FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης:

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης: 1 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Air Sport Gun 777 V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 2 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER LH V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: ΧΚ918Α 3 Airsoft Gun κε Φσηεηλό

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Δξγαζηεξηαθό Κέληξν Φπζηθώλ Δπηζηεκώλ Αγίωλ Αλαξγύξωλ 2/4/08 Τπεύζπλνο Δξγ. Κέληξνπ: Καιιίληθνο Υαξαθόπνπινο Δπηκέιεηα Παξνπζίαζε : Λακπξηλή ηαθάθα ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Γ ΛΤΚΔΗΟΤ (ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ) Α. Δπίδξαζε

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ «Διεπεύνηζη ηηρ αξιοποίηζηρ ηων αποβαλλόμενων θύλλων ελιάρ ζηα ελαιοηπιβεία

Διαβάστε περισσότερα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Οξηζκόο Δύξεζε Δπηθαιύπηνληνο Γέλδξνπ κε Διάρηζην Βάξνο, δειαδή ειάρηζην άζξνηζκα βαξώλ αθκώλ Αιγόξηζκνη Prim, Kruskal, Baruvka Βαζίδνληαη ζηελ ηερληθή ηεο Απιεζηίαο Η νξζόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ Η νλνκαζία ηνπ γέλνπο πξνέξρεηαη απφ ηε αξραία πεξηνρή ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Λπθίαο. ηα Διιεληθά ιέγεηαη Λχθην,ζηα Αγγιηθά Wolfberry,ζηα Κηλέδηθα Goji θαη ζηα Ιαπσληθά Κuko.

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Intel Accelerate Your Code

Intel Accelerate Your Code Intel Accelerate Your Code Semester Project at Parallel & Distributed systems Dimitrios S. Tsiktsiris University of Western Macedonia Department of Informatics & Telecommunications Engineering Kozani,

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Jessica Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Γεωργία Ζεμπιλιάδοσ, Προϊζηαμένη Ενδιάμεζη Διατειριζηική

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ ΟΓΗΓΙΔ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΘΔΣΟΤ Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ Τνπνζεηήζηε ηα θιηπ ηνπ λεξνρύηε ζηηο εγθνπέο πνπ βξίζθνληαη θάηω από ην λεξνρύηε (Σρ. 1). ημείωζη: αλάινγα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Η επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεγέζπλζεο ζην κηθξνζθόπην εμαξηάηαη από ην πξνο παξαηήξεζε αληηθείκελν. Η δπλαηόηεηα δηάθξηζεο ηωλ δηαθόξωλ ηκεκάηωλ ηνπ θπηηάξνπ νθείιεηαη ζην

Διαβάστε περισσότερα

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη.

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη. Γ. Αηδονίδηρ¹, Θ. Ζαγκλαβάπα ¹, Τ. Χπιζηοθοπίδος ¹, Γ. Κονηόποςλορ ¹, Π. Τόζζιορ² 1 Κλινική Euromedica- «Κςανούρ Σηαςπόρ», Θεζζαλονίκη 2 Παν. Καπδιοσειποςπγική Κλινική Α.Π.Θ., Παν. Νοζοκομείο Α.Χ.Ε.Π.Α.,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο. Ηιεθηξνληθά ΙΙ

ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο. Ηιεθηξνληθά ΙΙ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Ηιεθηξνληθά ΙΙ Γεπηέξα 14/3/2011 Δηδάζθσλ: Γηώξγνο Χαηδεησάλλνπ Τειέθσλν: 99653828 Ε-mail: georghios.h@cytanet.com.cy

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο.

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο. ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ Ζ καγηά δπζνπνηίαο παξάγεηαη από ηελ θαιιηέξγεηα ηνπ Saccharomyces Cerevisiae θαη έρεη πςειή ζξεπηηθή αμία γηα ηελ δηαηξνθή ησλ δώσλ. Φαξαθηεξίδεηαη από: Υςειή πεξηεθηηθόηεηα ζε πξσηεΐλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα ΚΡΑΣ ΙΚΟ ΠΙΣ ΟΠΟΙ ΗΣΙΚ Ο ΓΛΩ ΟΜΑΘΔΙΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα τόχοι του σεμιναρίου Με ην παξόλ ζεκηλάξην απνζθνπνύκε

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Οργανικής Χημείας

Προτεινόμενα Θέματα Οργανικής Χημείας Προτεινόμενα Θέματα Οργανικής Χημείας 1. 3 g θνξεζκέλεο κνλνζζελνύο αιθνόιεο Α αθπδαηώλνληαη κε ζέξκαλζε παξνπζία H 2 SO 4, νπόηε ζρεκαηίδεηαη πδξνγνλάλζξαθαο Β κε απόδνζε 60%. Γηα ηελ πνζόηεηα ηνπ Β πνπ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώξγηνο Π. Καξακαλώιεο Ννζνθνκείν Αηηηθόλ 9 ε Εθπαηδεπηηθή δηεκεξίδα ΕΠΕΓΕ, Αζήλα 24-25 Σεπηεκβξίνπ 2011 πνηεο νη βαζηθέο αξρέο ηεο κεζόδνπ; θαηαγξαθή ελδναπιηθώλ πηέζεσλ ζηαηηθέο πηέζεηο αξρέο ηεο κεζόδνπ

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση περιβαλλοντικών μεταβλητών με την βοήθεια των ΓΣΠ

Συσχέτιση περιβαλλοντικών μεταβλητών με την βοήθεια των ΓΣΠ Συσχέτιση περιβαλλοντικών μεταβλητών με την βοήθεια των ΓΣΠ Μελιάδης Μιληιάδης: Γεωγράθος, Μεηαπηστιακός θοιηηηής ΑΠΘ-ΣΧΟΛΗ ΓΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & Φ.Π. Δργαζηήριο Γαζικής Γιατειριζηικής και Τηλεπιζκόπηζης Μελιάδοσ

Διαβάστε περισσότερα

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ ΚΑΣΑΛΟΓΟ 2011 Η VENETA STHUE βαζηδόκελε ζηε καθξνρξόληα εκπεηξία ζηελ θαηαζθεπή ζνκπώλ ζηελ πεξηνρή Σηξόιν ηεο Ιηαιίαο, δεκηνύξγεζε κεραλήκαηα πνπ είλαη εηο ζέζηλ λα εθκεηαιιεπηνύλ ζην κέγηζην ηε ζεξκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ Αζήλα, 21-11- 2012 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ Αξηζ.Πξ.Φ 10070/νηθ. 27043 /1799 ΚΟΙΝ. ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΚΟΙΝ.ΑΦΑΛΙΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΨΑΝΝΙΝΨΝ ΔΗΜΟ ΙΨΑΝΝΙΣΨΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΨΑΝΝΙΝΨΝ ΔΗΜΟ ΙΨΑΝΝΙΣΨΝ Γ/λζε Πξνγξακκαηηζκνχ Οξγάλσζε θαη Πιεξνθνξηθή Σκήκα Πξνγξακκαηηζκνχ θαη Αλάπηπμε Σαρ. Γ/λζε: Βεληδέινπ4, Σ.Κ. 45 444, Ισάλληλα Μ ε λ έ τ η ΕΡΓΟ : ΧΗΥΙΑΚΟ ΤΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΣΑΥΡΑΗ ΤΠΑΡΦΟΤΑ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΓΙΑ ΣΟΝ ΕΚΤΓΦΡΟΝΙΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ.

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. Πεξηερφκελα Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4 1.1 Γεληθά... 4 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. 24 Κεθάιαην 2: Έιεγρνο δηαδηθαζηψλ ζηηο ππεξεζίεο...

Διαβάστε περισσότερα

4.5 Δκπεηξία απφ ηελ πηινηηθή εθαξκνγή ζπζηήκαηνο ΠΟΠ ζηελ Διεπζίλα

4.5 Δκπεηξία απφ ηελ πηινηηθή εθαξκνγή ζπζηήκαηνο ΠΟΠ ζηελ Διεπζίλα 4.5 Δκπεηξία απφ ηελ πηινηηθή εθαξκνγή ζπζηήκαηνο ΠΟΠ ζηελ Διεπζίλα 4.5.1 Βαζηθά δεδνκέλα πηινηηθνχ πξνγξάκκαηνο Διεπζίλαο ην πιαίζην πινπνίεζεο ηνπ πξνγξάκκαηνο LIFE Environment, κε ηίηιν «Ζ Αλάπηπμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία Οικονομική Γιασείπηζη ηων Θαλάζζιων Πόπων Ιζαβέιια Γεσξγίνπ Δπηβιέπσλ: Φνίβε Κνπληνχξε ΑΘΗΝΑ 2013 Πεπιεσόμενα Ειςαγωγή... 2 1.Η Ενεργειακή Πολιτική τησ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

Πέηξνπ Ηιίαο ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΗ

Πέηξνπ Ηιίαο ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΗ ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ «Εξέλιξη ηηρ παγκόζμιαρ θεπμοκπαζίαρ και ηος επιπέδος ηηρ θάλαζζαρ ζηον 21 ο αιώνα με ηη σπήζη ενόρ απλού μονηέλος.» Πέηξνπ Ηιίαο Δπηβιέπσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO -Γηα επαγγεικαηηθή ρξήζε κόλν. Όηαλ ην ρξεζηκνπνηείηε θνξέζηε πξνζηαηεπηηθά γπαιηά θαη γάληηα. -Να κελ ρξεζηκνπνηείηε ζε θιεηζηνύ ηύπνπ ζπκπηεζηέο. ΗΜΑΝΣΙΚΗ ΗΜΔΙΩΗ Δμαηηίαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ/ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ / Μ Β Α Δxecutive 2010/2011 ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ ΔΡΓΩΝ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ πόσβεση είλαη ε βαζκηαία κείσζε ηεο αμίαο ησλ πάγησλ πεηνπζηαθώλ ζηνηρείσλ ιόγσ ιεηηνπγηθήο θζνάο, νηθνλνκηθήο απαμίσζεο (ηερλνινγηθήο παιαίσζεο) ή θαη απιήο παόδνπ ηνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ κε ζέκα : Καηαζθεπή πεηξακαηηθήο δηάηαμεο γηα ηελ κέηξεζε βηναεξίνπ παξαγφκελνπ απφ αλαεξφβηα απνηθνδφκεζε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. Τν πξόγξακκα απηό :

ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. Τν πξόγξακκα απηό : ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Τν πξόγξακκα απηό : Τν είλαη ην κεγαιύηεξν θαη πιένλ θηιόδνμν πξόγξακκα επέκβαζεο ζηνλ θηηξηαθό ηνκέα ζηελ Δπξώπε. Ξεθηλάεη ην 2011 θαη νινθιεξώλεηαη ην 2020 Σύκθσλα κε ηελ δέζκεπζε

Διαβάστε περισσότερα

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Σσνεργαζίες για ηην προώθηζη ηης περιθερειακής καινοηομίας ζε νηζιωηικές περιοτές Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Δημήηρης Αλ. Καηζαπρακάκης Γιώργος Ζηδιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Δπίζεκε Δθεκεξίδα αξηζ. L 135 ηεο 30/05/1991 ζ. 0040-0052 Φηλιαλδηθή εηδηθή έθδνζε: Κεθάιαην 15 ηφκνο 10 ζ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΓΗΜΟ ΙΩΑΝΝΙΣΩΝ

ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΓΗΜΟ ΙΩΑΝΝΙΣΩΝ Γ/λζε Πξνγξακκαηηζκνχ Οξγάλσζεο θαη Πιεξνθνξηθήο Σαρ. Γ/λζε: Βεληδέινπ4, Σ.Κ. 45 444, Ισάλληλα Μ ε λ έ η η ΔΡΓΟ : ΠΡΟΜΗΘΔΙΑ ΔΝΣΤΠΟΤ ΤΛΙΚΟΤ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΤΓΥΡΟΝΙΜΟ ΚΑΙ ΣΗΝ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΟΤ ΓΡΑΦΔΙΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Παλεπηζηήκην Παηξώλ. Σκήκα Βηνινγίαο Σνκέαο Γελεηηθήο, Βηνινγίαο Κπηηάξνπ θαη Αλάπηπμεο

Παλεπηζηήκην Παηξώλ. Σκήκα Βηνινγίαο Σνκέαο Γελεηηθήο, Βηνινγίαο Κπηηάξνπ θαη Αλάπηπμεο Παλεπηζηήκην Παηξώλ Σκήκα Βηνινγίαο Σνκέαο Γελεηηθήο, Βηνινγίαο Κπηηάξνπ θαη Αλάπηπμεο «Κηλεηηθέο αχμεζεο θαη κειέηε ιηπηδίσλ κηθξνθπθψλ (Nannochloropsis oculata θαη Chlorella sp.) θαη ηνπ ηξνρνδψνπ Brachionus

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΤΗ ΓΙΑΚΤΜΑΝΗ ΚΑΙ ΤΝΓΙΑΚΤΜΑΝΗ Δ ΓΔΓΟΜΔΝΑ ΑΠΟ ΔΡΔΤΝΑ ΑΓΟΡΑ

ΑΝΑΛΤΗ ΓΙΑΚΤΜΑΝΗ ΚΑΙ ΤΝΓΙΑΚΤΜΑΝΗ Δ ΓΔΓΟΜΔΝΑ ΑΠΟ ΔΡΔΤΝΑ ΑΓΟΡΑ Σ.Δ.Ι ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ & ΘΡΑΚΗ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΑΝΑΛΤΗ ΓΙΑΚΤΜΑΝΗ ΚΑΙ ΤΝΓΙΑΚΤΜΑΝΗ Δ ΓΔΓΟΜΔΝΑ ΑΠΟ ΔΡΔΤΝΑ ΑΓΟΡΑ Μεξζίλα Υξηζηίλα ΑΠΡΙΛΙΟ 2015 ΔΠΙΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ Γεξνληίδεο

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ

ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ 7εκέξεο Εβδνκαδηαίεο αλαρσξήζεηο Ιαλνπάξηνο-Φεβξνπάξηνο 2012 1 ε εκέξα Αζήλα-Καδακπιάλθα-Μαξξαθέο πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην θαη πηήζε γηα ηελ Καδακπιάλθα κέζσ ζηαζκνύ. Άθημε θαη αθνινπζεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 Σνκέαο Βνξείνπ Διιάδνο ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 «Ζ ΑΠΑΡΑΓΔΚΣΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΣΑΘΜΔΤΖ. ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΔ ΒΔΛΣΗΩΖ ΜΔ ΤΓΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΠΟΓΟΖ»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΑΠΟΛΤΣΔ ΑΝΣΔΝΓΔΙΞΔΙ Καηαξξάθηεο Κεξαηίηηδα απφ έθζεζε Νεπξνηξνθηθή θεξαηίηηδα Κεξαηφθσλνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET)

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) 1 Έλλνηα ηνπ Ιζνινγηζκνύ Ο Ιζνινγηζκόο είλαη έλαο πίλαθαο πνπ δείρλεη ηελ νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο ζε κηα δεδνκέλε ζηηγκή Σηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Δπείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ σπήζηρ.

Δπείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ σπήζηρ. Δπείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ σπήζηρ. Η παπούζα αποηελεί επείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ πος αθοπά ζηη σπήζη ηων αςηόμαηων εξωηεπικών απινιδωηών AED 10 και MRL Jumpstart ηηρ Welch Allyn. Σημείωζη: Ζ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο γξακκέο: Οη ηζνδπλακηθέο επηθάλεηεο όπσο ηππώλνληαη από ην πξόγξακκα:

Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο γξακκέο: Οη ηζνδπλακηθέο επηθάλεηεο όπσο ηππώλνληαη από ην πξόγξακκα: ηηο πξνζνκνηώζεηο πνπ αθνινπζνύλ εμεηάδεηαη ε πεξίπησζε ηνπ θπιίλδξνπ δηπιαζίσλ δηαζηάζεσλ θαη γίλεηαη εμέηαζε θάζε θπιίλδξνπ μερσξηζηά (εμσηεξηθνύ θαη εζσηεξηθνύ). Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 1 Δηζόδεκα αλά εβδνκάδα Προσφορά εργασίας D θιίζε = w G E 1 iii Δηζόδεκα Αλάπαπζε Δξγαζία i ii 2 0 F T Γηαζέζηκνο ρξόλνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο:

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: Ο θαπζηήξαο είλαη θαηαζθεπαζκέλνο εμ νινθιήξνπ από ρπηνζίδεξν (καληέκη). Ο

Διαβάστε περισσότερα

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ.

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ. Λ. Γαηζέιεο Θ. Εάρνπ Α. Ινπθόπνπινο Δ. Θνπινύιαο Θ.Ξ. Καθαξίηζεο Κ. Κπνύικπνπ Γ. Ληάηνο Γ.Λ. Ληαιέθνο Γ. Ξαπαδάκνπ Α. Ξνιύδνο Δ.Η. Οεγνπνύινπ Α. Παξακνύξηζε Κ. Πγάληδνο Α. Πηέθνο 18.30 ΣΑΗΟΔΡΗΠΚΝΠ-ΞΟΝΠΦΩΛΖΠΔΗΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ ΒΑΓΓΔΛΖ ΦΤΥΑ 011 1 ΒΑΗΚΟΗ ΟΡΗΜΟΗ 11 ΓΤΝΑΜΖ ΖΜΔΗΟΤ Έζησ P ηπρόλ ζεκείν ηνπ επηπέδνπ θύθινπ C (O,R ) (πνπ βξίζθεηαη εθηόο ηνπ θπθιηθνύ δίζθνπ C (O,R ) ) θαη PT ε εθαπηνκέλε από ην P (T ην ζεκείν επαθήο )

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΝΑΤΣΙΛΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΔΞΑΓΧΓΙΚΧΝ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΧΝ - Η ΠΔΡΙΠΣΧΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΣΟΝ ΤΝΔΣΑΙΡΙΜΟ ηνπ ΑΡΑΜΠΑΣΕΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη»

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη» ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΑΓΡΟΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΜΒΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΣΡΟΦΙΜΩΝ» «Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Καηεσζσληήρηες οδεγίες καθροζθοπηθώλ έιεγτωλ γηα ηε δηαπίζηωζε ή κή ηωλ επηβιαβώλ οργαληζκώλ Scirrhia pini ( Mycosphaerella pini

Καηεσζσληήρηες οδεγίες καθροζθοπηθώλ έιεγτωλ γηα ηε δηαπίζηωζε ή κή ηωλ επηβιαβώλ οργαληζκώλ Scirrhia pini ( Mycosphaerella pini Καηεσζσληήρηες οδεγίες καθροζθοπηθώλ έιεγτωλ γηα ηε δηαπίζηωζε ή κή ηωλ επηβιαβώλ οργαληζκώλ Scirrhia pini (Mycosphaerella pini) θαη Scirrhia acicola (Mycosphaerella dearnessii) 1. Επηβιαβείς οργαληζκοί:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ Κνύηξαο Μ Μπνύηηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ Σεεηψεηο παξαδφεσλ «Σηαηηηηθή ΙΙ» Μ Κνχηξαο Μ Μπνχηηθαο Σεεηψεηο παξαδφεσλ

Διαβάστε περισσότερα